title_sr stringlengths 11 267 | title_en stringlengths 0 918 | abstract_sr stringlengths 36 21.4k | abstract_en stringlengths 43 16.7k | full_abstract bool 2
classes |
|---|---|---|---|---|
Arhitektura u Crnoj Gori 1918-1941. godine | The architecture in Montenegro from 1918 to 1941 | Arhitektura međuratnog razdoblja u Crnoj Gori 1918 -1941. godine do sada nije bila predmet temeljitih i cjelovitih istoriografskih istraživanja. Stoga je osnovni cilj ovog rada da se proučavanjem njene geneze, stilskih tokova i obilježja, analizom djela i ukazivanjem na centre, autore i naručioce projekata, tema osvije... | The architecture of the interwar period in Montenegro, from 1918 to 1941, hasn’t been the subject of detailed and complete researches of historiography until now. Therefore, the main goal of this dissertation is to highlight the topic from various aspects, to examine it systematically and make it open for further scien... | false |
Dizajniranje peptidnih i nepeptidnih inhibitora proteinskih interakcija ciklin-zavisne kinaze 9 i ciklina T1 primenom računarskih metoda | Design of peptide and small molecule inhibitors of cyclin dependent kinase 9 / cyclin T1 protein-protein interaction using computational methods | Cilj ove doktorske disertacije je razvoj direktnih inhibitora interakcija u kompleksu CDK9 / ciklin T1. Ciklin zavisna kinaza 9 u kompleksu sa ciklinom T1 čini katalitičko jezgro P-TEFb kompleksa. Inhibicija funkcije P-TEFb kompleksa je od značaja u terapiji više patoloških stanja kod ljudi: nekih tipova maligniteta, H... | The goal of this doctoral dissertation is the development of direct inhibitors of CDK9 / cyclin T1 protein-protein interaction. Cyclin dependent kinase 9 in complex with cyclin T1 forms the catalytic core of P-TEFb protein complex. Inhibition of P-TEFb function is of significance in the therapy of several pathological ... | false |
Odnos prava Evropske unije i unutrašnjeg (nacionalnog) prava država članica | Relationship between EU law and national (internal) law of its member states | Doktorska disertacija posvećena je razmatranju odnosa prava Evropske unije i unutrašnjeg (nacionalnog) prava država članica kroz prizmu zahteva koje pravo evropske organizacije, kao specifičan, sui generis pravni poredak, postavlja pred države članice u smislu obezbeđenja njegovog dejstva i primene, te odgovora koje su... | This doctoral dissertation is given to the relationship between the EU Law and the ЦОЦЛОr stКtОs’ internal (national) law, through the prism of requirementswhichEU law, as a specific, sui generis legal order,sets beforemember statesin order to ensure its efficient implementation and effects within national legal realms... | false |
Rešavanje problema CSP tehnikama svođenja na problem SAT | Solving of constraint satisfaction problems by reduction to SAT | Mnogi realni problemi se danas mogu predstaviti u obliku problema zadovoljenja ogranicenja (CSP) i zatim rešiti nekom od mnogobrojnih tehnika za rešavanje ovog problema. Jedna od tehnika podrazumeva svođenje na problem SAT, tj. problem iskazne zadovoljivosti. Promenljive i ogranicenja problema CSP se prevode (kodiraju)... | Many real-world problems can be modeled as constraint satisfaction problems (CSPs) and then solved by one of many available techniques for solving these problems. One of the techniques is reduction to SAT, i.e. Boolean Satisfiability Problem. Variables and constraints of CSP are translated (encoded) to SAT instance, th... | true |
Modelovanje uticaja atmosfere na mionsku komponentu sekundarnog kosmičkog zračenja | Modeling of atmospheric effect on muon component of secondary cosmic rays | Modelovanje uticaja meteoroloških efekata na fluks kosmičkih miona osim fundamentalnog ima i praktičan značaj... | Varying conditions in the atmosphere affect the propagation of cosmic ray muons. Adequate description of variations induced by meteorological effects is necessary for understanding the variations of non-atmospheric origin. Two novel methods for analysis of meteorological effects are introduced. Both are fully empirical... | true |
Analiza savetovanja trudnica o upotrebi antiinfektivnih i antiinflamatornih lekova tokom trudnoće | Analysis of pregnant women advising about the use of anti-infective and anti-inflammatory drugs during pregnancy | Lekovi mogu delovati štetno u bilo kom razdoblju trudnoće, te se samo mali broj njih smatra potpuno bezbednim za upotrebu u toku trudnoće. Procena rizika i primena odgovarajuće terapije je vrlo važna. Cilj ovog rada je da ispita sve faktore povezane sa procenom visokog rizika od strane kliničkih farmakologa u trudnica ... | Considering that small number of drugs are completely safe for use during pregnancy, right choice and adequate risk assessment is extremely important. The aim of this study was to analyze factors associated with estimate of high teratogenic risk (as judged by clinical pharmacologist) in pregnant females who were prescr... | true |
Socijalna podrška kao faktor zdravlja i kvaliteta života starih sa hipertenzijom | Socijalna mreža i podrška su važne determinante kvaliteta života, u svim periodima životnog ciklusa, a naročito kod starih. Njihov uticaj na kvalitet života sastoji se u efektima na fizičko zdravlje, na funkcionisanje, a naročito na mentalno zdravlje. Povezanost zdravlja, kvaliteta života i socijalne podrške nepobitno ... | Social network and support are important determinants of the quality of life in all periods of a person’s life, and particularly in elderly people. Their influence on the quality of life consists of impact on physical health, functioning, and especially mental health. The link between health, quality of life and social... | false | |
Unapređenje, implementacija i eksperimentalna verifikacija numeričkog modeliranja oštećenja i loma metala primenom faznog modeliranja | Improvement, implementation and experimental verification of numerical modeling of damage and fracture of metals using phase-field modeling | Rezime: Model faznog polja oštećenja (eng. Phase Field Damage Model - PFDM) predstavlja najsavremeniji vid simulacije predviđanja razvoja oštećenja i prslina u materijalu. U ovoj disertaciji je modifikovan fon Mizesov materijalni model za plastičnost metala i implementirana je poboljšana varijanta PFDM da bi se simulir... | Abstract: Phase-Field Damage Model (PFDM) represents a state-of-the-art simulation tool for predicting damage and crack evolution in materials. This dissertation shows the modification of the von Mises metal plasticity material model and implementation of improved PFDM to simulate ductile behaviour of metallic material... | true |
Novi algoritmi za estimaciju parametara fazora u elektroenergetskom sistemu sa posebnim osvrtom na jednosmerne komponente i struju kvara | New alghorithms for estimation of phasors parameters in power systems with emphasis on fault current and dc components | U savremenom elektroenergetskom sistemu (EES-u), rad sistema za zaštitu, upravljanje, monitoring i kontrolu bazira se na preciznoj i brzoj estimaciji fazora osnovnog i viših harmonika, kao i estimaciji frekvencije signala napona i struje. Estimacija parametara fazora se vrši tehnikama za digitalnu obradu signala, pri č... | In the modern power system, the operation of the system for protection, management, monitoring and control is based on the precise and fast phasor estimation of the fundamental and higher harmonics, along with the estimation of the frequency of voltage and current signals. Estimation of phasor parameters is performed u... | true |
Analiza faktora koji utiču na neupotrebljivost transfuzioloških jedinica | Analysis of factors affecting inapplicability of transfusion units | Uvod: Neupotrebljiva transfuziološka jedinica predstavlja onu jedinicu krvi ili preparat krvi dobiven iz krvi koji u traženom momentu ne zadovoljava evropske standarde kvaliteta o primeni bezbedne krvi i ne može se primeniti pacijentu kome je ona potrebna. Postoji više faktora koji utiču i doprinose neupotrebljivosti t... | Introduction: An unusable transfusion unit is a unit of blood or blood preparation obtained from blood that does not meet European quality standards for the use of safe blood and cannot be administered to a patient who needs it. There are several factors that affect and contribute to the unusability of transfusion unit... | true |
Procena rizičnog ponašanja i znanja u cilju prevencije polno prenosivih infekcija studentske populacije | Assessment of risky behavior and knowledge in order to prevent sexually transmitted infections of the student population | Uvod: Polno prenosive infekcije (PPI) predstavljaju jedan od najznačajnijih javnozdravstvenih problema u populaciji mladih. Mladi starosti 15-24 godina čine 25% seksualno aktivne populacije, a preko 60% svih novih-stečeno obolelih od PPI u svetu registruje se u ovoj uzrastnoj grupaciji. Studentska populacija je u znača... | Introduction: Sexually transmitted infections (STIs) represent one of the most significant public problems in youth population. Young people aged 15-24 make up 25% of sexually active population, and over 60% of all newly acquired STIs worldwide are registered exactly in this age group. The student population is at sign... | true |
Performanse komorbiditeta u sistemu dijagnostički srodnih grupa kod cerebrovaskularnih bolesti | Comorbidity performances in the system of diagnostic related groups in cerebrovascular diseases | Uvod: Cerebrovaskularne bolesti (CVB) najčešće su udružene sa brojnim komorbiditetima, čija se težina i rizik od intrahospitalne smrti mogu procenjivati Čarlsonovim (CCI) i Elikshauserovim (ECI) indeksom komorbiditeta. Nakon uvođenja sistema dijagnostički srodnoh grupa (DSG), a pre započinjanja plaćanja bolničkih uslug... | Introduction: Cerebrovascular diseases (CVD) are usually associated with numerous comorbidities, whose severity and risk of intra-hospital death can be assessed by the Charleson (CCI) and Elixhauser (ECI) comorbidity index. After introducing the system of the Diagnosis Related Groups (DRG), and before starting to pay f... | false |
Hemijska karakterizacija, antioksidaciona i antimikrobna aktivnost ekstrakata i etarskog ulja korena i herbe biljne vrste Sanguisorba minor L. | Chemical characterization, antioxidative and antimicrobial activities of extracts and essential oil of root and aerial parts of Sanguisorba minor L. | Cilj ove doktorske disertacije bio je hemijska karakterizacija ekstrakata i etarskog ulja, kao i ispitivanje biološke aktivnosti ekstrakata korena i herbe biljne vrste Sanguisorba minor L. subsp. muricata (Rosaceae) koja raste na teritoriji Republike Srbije. Određen je ukupni sadržaj fenola i flavonoida u ispitivanim e... | The main objective of this study was to determine biological activities of different extracts of Sanguisorba minor L. subsp. muricata (Rosaceae) which grows on the territory of the Republic of Serbia. In addition, chemical characterization of investigated extracts and essential oil of S. minor was undertaken. The extra... | false |
Genetic diversity of brown trout (Salmo trutta L., 1758) of the Danube basin on the terriritory of Croatia | Генетичка структура популација поточне пастрмке (Salmo trutta L., 1758) у дунавском сливу Хрватске | Brown trout is an extremely morphologically and genetically variable species, whose taxonomic status has often changed. Today, eight phylogenetic lineages are known, which are defined as a complex of the species Salmo cf. trutta – Danubian (DA), Atlantic (AT), Mediterranean (ME), marmoratus (MA), Adriatic (AD), Tigris,... | Поточна пастрмка представља изузетно морфолошки и генетички варијабилну врсту чији се таксономски статус често мењао. Данас је познато осам филогенетских линија које су дефинисане као комплекс врсте Salmo cf. trutta – дунавска (DА), атлантска (АТ), медитеранска (МЕ), marmoratus (МА), јадранска (АD), Тигрис, Дуеро и Дад... | true |
Školska klima i prosocijalno ponašanje kao faktori bezbednosti u srednjim školama | School climate and prosocial behavior as security factors in secondary schools | Školska klima je brojnim istraživanjima prepoznata kao faktor koji promoviše bezbednost u školi, kvalitetne odnose, kao i učenje i razvoj mladih, dok su istraživanja o značaju prosocijalnog ponašanja za bezbednost u školi malobrojna. Cilj ovog istraživanja bio je da ispita relacije između bezbednosti u školi, prosocija... | School climate has been recognized by numerous researches as a factor that promotes school security, quality relationships as well as learning and development of youth, while researches on the importance of prosocial behavior for school security are few. The aim of this research was to examine the relationship between ... | true |
Uticaj sastava mikrobiote creva na imunomodulatorna svojstva i imunoterapijski potencijal dendritskih ćelija i supresorskih ćelija mijeloidnog porekla | Influence of intestinal microbiota composition on immunomodulatory properties and immunotherapeutic potential of dendritic cells and myeloid derived suppressor cells | Transfer mijeloidnih ćelija imunogenih ili supresivnih svojstava, ima veliki potencijal u lečenju malignih tumora ali i autoimunskih bolesti. Međutim, nije do kraja ispitana veza funkcijskog potencijala mijeloidnih ćelija i sastava mikrobiote creva, kao jednog od ključnih regulatora imunskog sistema. U ovoj tezi je po ... | The transfer of myeloid cells with immunogenic or suppressive properties holds great potential for the treatment of malignant tumors or autoimmune diseases, respectively. However, the relationship between the functional potential of myeloid cells and the composition of the gut microbiota, one of the most important regu... | false |
Uticaj režima navodnjavanja i roka setve na efikasnost korišćenja vode, prinos i kvalitet zrna pasulja | The Effect of Irrigation Treatments and Sowing Periods on Water Use Efficiency, Yield and Quality of Common Bean | avremeno društvo se susreće sa vrlo ozbiljnim izazovima u poljoprivrednoj proizvodnji, a vezano za sve veće zahteve za hranom kao i nedostatkom vode u ovom sektoru. Polazeći od ovih činjenica, istraživanje koje je opisano u ovoj disertacije je prvenstveno posvećeno racionalnom korišćenju vodnih resursa i pronalaženju n... | Modern society is facing serious challenges in agricultural production related to increasing food demand and water scarcity. Based on these facts, the research described in this dissertation is primarily dedicated to the rational use of water resources and finding ways to ramp up food production. The aim of this doctor... | true |
Primena metode obrnute učionice prilikom usvajanja glagolskih vremena u nastavi engleskog jezika kao stranog | Application of the flipped classroom method and teaching tenses in English as a foreign language | Razvoj informacionih tehnologija neminovno je uticao na oblast obrazovanja, a savremene nastavne metode, poput obrnute učionice, koriste njihov potencijal. Dosadašnja nastavna praksa u Srbiji pretežno je tradicionalna: nastavnici su izvor znanja koji donose odluke o nastavnom procesu, učenici pasivno upijaju znanje, šk... | The development of information technology has had an influence on the education, and the current teaching method of the flipped classroom has utilized its potential. The current teaching praxis in Serbia is mostly traditional: teachers are a source of knowledge who make decisions about the teaching process, students ga... | true |
Sinteza, karakterizacija i ispitivanje biološke aktivnosti kompleksa bakra(II) sa S,O-tetradentatnim ligandima, derivatima tiosalicilne kiseline | Synthesis, characterization and examination of biological activity of copper(II) complexes with S,O-tetradentate ligands, derivatives of thiosalicylic acid | Uvod: Terapijska primena kompleksa bakra(II) privlači pažnju istraživača zbog mogućnosti koordinovanja sa različitim donorskim atomima. Među liganadima koji u strukturi sadrže sumpor i kiseonik izdvaja se tiosalicilna kiselina, čiji derivati pokazuju citotoksičnost u terapiji tumora. Materijal i metode: U ovoj Doktorsk... | Introduction: The therapeutic application of copper(II)-complexes attracts the attention of researchers due to the possibility of coordination with different donor atoms. Among the ligands that contain sulfur and oxygen in the structure, thiosalicylic acid stands out, whose derivatives show cytotoxicity in tumor therap... | true |
Jezik i stil u dramama Ljubomira Simovića ‒ tekstualnolingvistički aspekti | Language and Style in Ljubomir Simović’s Plays ‒ Textual and Linguistic Aspects | Osnovni predmet ovog rada jeste ispitivanje ključnih tekstualnolingvističkih osobina dramskog diskursa Ljubomira Simovića u njegovim četirma dramama. Međutim, dramski tekst se kao podstil književnoumetničkog stila odlikuje dijalogičnošću, odnosno najvišim stepenom konverzacije, pa se samim tim neminovno nameće i ispiti... | The main subject matter of this paper is the investigation of crucial textual and linguistic features of the dramatic discourse in the four plays written by Ljubomir Simović. However, the dramatic text as the substyle of the literary and artistic style is characterized by dialogicity, i.e. the highest level of conversa... | false |
Uticaj oblika i morfometrijskih karakteristika nazopalatinalnog kanala na terapijski pristup kod ortodontskih intervencija povezanih sa pomeranjem zuba | ǂThe ǂimpact of the nasopalatinal canal shape and morphometric characteristics on the therapeutic approach for orthodontic interventions accompanied with the teeth movement | Uvod: Ortodontska pomeranja u regiji prednje maksile zahtevaju poznavanje morfoloških i morfometrijskih karakteristika nazopalatinalnog kanala, kao i njegovog odnosa sa centralnim sekutićima. Detaljniju analizu ove regije omogućila je primena kompijuterizovane tomografije konusnog snopa (SVST). Cilj: Cilj ove studije j... | Introduction: Orthodontic teeth movements in premaxillary region assume knowledge of nasopalatine canal morphological and morphometric characteristic, and their relationship with central incisors. Detailed analysis of this region has been enabled by using Come Beam Computed Tomography (СВСТ). Aim: The aim of this study... | false |
Diverzitet i genetička varijabilnost familije Simuliidae (Insecta: Diptera) na području Balkanskog poluostrva. | Diversity and genetic variability of the Simuliidae family (Insecta: Diptera) in the area of the Balkan peninsula | Na području Balkanskog poluostrva, u periodu od 2013-2021. godine identifikovano je 46 taksona simulida (larvi i lutaka) sa 256 lokaliteta. Dominantna vrsta bila je Simulium ornatum, a pratile su je S. reptans, S. variegatum i S. balcanicum. Vrsta S. turgaicum je prvi put zabeležena na Balkanskom poluostvu. Većina zabe... | During period from 2013 to 2021 from 256 localities at the Balkan Peninsula, 46 simulids taxa (larvae and pupae) were identified. The dominant species was Simulium ornatum, followed by S. reptans, S. variegatum and S. balcanicum. Presence of Simulium turgaicum in the Balkan Peninsula was recorded for the first time. Mo... | true |
Mikrobiota autohtonog fermentisanog proizvoda sjenička ovčija stelja | Microbiota of autochthonous fermented product Sjenica sheepʼs ham | Sjenička ovčija stelja je autohtoni fermentisani proizvod od ovčijeg mesa koji se tradicionalno proizvodi u seoskim domaćinstvima na teritorijama opština Sjenica i Tutin. Proizvod se priprema prema jedinstvenoj recepturi i tehnologiji, od iskošćenih i oblikovanih ovčijih trupova autohtone rase ovaca sjenička pramenka k... | Sjenica’s sheep ham is an autochthonous fermented sheep meat product that is traditionally produced in rural households in the municipalities of Sjenica and Tutin. The product is prepared according to a unique recipe and technology, from boneless and shaped sheep carcasses of the indigenous breed of sheep called Sjenič... | false |
Sinteza, karakterizacija i potencijalni antitumorski efekti mononuklearnih 5,6- epoksi-5,6-dihidro-1,10-fenantrolinskih kompleksa platine(II) | Synthesis, characteristics and potential antitumor effects of mononuclear 5,6-epoxy-5,6-dihydro-1,10- phenanthroline platinum (II) complexes | Uvod: Četiri Pt(II) kompleksa opšte formule [Pt(L)(5,6-epoxy-1,10-phen)], gde je L anjon malonske kiseline (mal, Pt1), 2-metilmalonske kiseline (Me-mal, Pt2), 2,2- dimetilmalonske kiseline (Me2-mal, Pt3) i 1,1-ciklobutandikarboksilne kiseline (CBDCA, Pt4) i 5,6-epoksi-1,10-fen je 5,6-epoksi-5,6-dihidro-1,10-fenantrolin... | Introduction: Four Pt(II) complexes of the general formula [Pt(L)(5,6-epoxy-1,10-phen)], where L is an anion of either malonic acid (mal, Pt1), 2-methylmalonic acid (Me-mal, Pt2), 2,2-dimethylmalonic acid (Me2-mal, Pt3) or 1,1-cyclobutanedicarboxylic acid (CBDCA, Pt4) and 5,6-epoxy-1,10-phen is 5,6-epoxy-5,6-dihydro-1,... | false |
Contribution to the theory of random environment integer-valued autoregressive processes: doctoral dissertation | Doprinos teoriji celobrojnih autoregresivnih procesa u slučajnoj okoloini : doktorska disertacija | This dissertation has 2 basic goals. The first goal is to construct the random environment INAR time series that can take both positive and negative values. The realization of such goal would create new possibilities in integer-valued data modeling. In addition, since the environment state estimation of each individual... | Ova disertacija ima 2 cilja. Najpre, cilj disertacije je konstrukcija novih INAR vremenskih serija u sluˇcajnoj okolini koji mogu uzeti kako pozitivne, tako i negativne vrednosti. Uspeˇsna realizacija ovog cilja donela bi nove mogu´cnosti u modeliranju celobrojnih nizova podataka. Dodatno, kako je ocena stanja okoline ... | false |
Sinteza, karakterizacija i biološka aktivnost dinuklearnih platina(II) i paladijum(II) kompleksa sa azot-donorskim mostnim ligandima | Synthesis, characterisation and biological activity of dinuclear platinum(ii) and palladium(ii) complexes with nitrogen-donor bridging ligands | U okviru ove disertacije opisana je sinteza i karakterizacija dinuklearnih kompleksa Pd(II) i/ili Pt(II) sa azot-donorskim mostnim (pirazol, 4,4’-bipiridin, tpdm = derivat benzen-1,4-diamina) i inertnim (etilendiamin, 2,2’-bipiridin, diaminocikloheksan) ligandima, koji poseduju različite π-akceptorske i σ-donorske kara... | This dissertation describes the synthesis and characterization of dinuclear Pd(II) and/or Pt(II) complexes with nitrogen-donor bridging (pyrazole, 4,4'-bipyridine, tpdm = benzene-1,4- diamine derivative) and inert (ethylenediamine, 2,2'-bipyridine, diaminocyclohexane) ligands, that have different π-acceptor and σ-donor... | false |
Antagonisti estrogen receptora α: Racionalni dizajn novih supresanata raka dojke baziran na 3-D QSAR, COMBINEr i 3-D farmakofornim studijama | Аntagonists of Estrogen Receptor α: Rational Design of New Breast Cancer Suppressants Based on 3-D QSAR, COMBINEr, and 3-D Pharmacophore Studies | Estrogen receptor α (ERα) predstavlja transkripcioni regulator čija je fiziološka aktivnost indukovana 17β-estradiolom i koji inicira transkripcionu mašineriju zavisnu od RNA polimeraze II, nakon čega može doći do razvoja kancera dojke direktnim ili indirektnim genomskim putem. Da bi se dizajnirali i sintetisali inovat... | The estrogen receptor α (ERα) represents a 17β-estradiol inducible transcriptional regulator that initiates the RNA polymerase II-dependent transcriptional machinery, pointed for breast cancer (BC) development via either genomic direct or genomic indirect (i.e. tethered) pathway. To design and synthesize innovative lig... | false |
Specifičnosti radnopravnog položaja državnih službenika u Republici Srbiji i zemljama EU | Specifics of the employment position of civil servants in the Republic of Serbia and EU countries | Rezime: Društveni položaj državnih službenika oduvek se razlikovao od položaja zaposlenih u privatnom sektoru. Posao koji obavljaju u privatnoj organizaciji tiče se samo određene organizacije, a rad državnih službenika ima snažan uticaj, jer javna uprava odlučuje o stvarima koje se tiču cele zajednice. Svaka država u o... | Abstract: The social position of civil servants has always differed from the position of employees in the private sector. The work they do in a private organization concerns only a certain organization, and the work of civil servants has a strong influence, because the public administration decides on matters that conc... | true |
Uticaj fizičke aktivnosti na antropometrijske, kardiovaskularne, metaboličke i biohemijske parametre kod pacijenata sa dijabetes melitusom tipa 2 | ǂThe ǂeffects of physical activity on anthropometric, cardiovascular, metabolic and biochemical parameters in patients with type 2 diabetes mellitus | Uvod: Iako je poznato da redovna fizička aktivnost smanjuje učestalost i ozbiljnost komplikacija šećerne bolesti, postavlja se ključno pitanje tipa, intenziteta i trajanja fizičke aktivnosti koja može da ostvari ovakve pozitivne ishode? Budući da na pomenuto pitanje još uvek nema jedinstvenog odgovora (naročito u našoj... | Introduction: Although regular physical activity is known to reduce the frequency and severity of diabetes complications, the key question is the type, intensity and duration of physical activity that can achieve such positive outcomes? Since there is still almost no answer to this question (especially in our country) ... | true |
Uticaj kombinovanog tretmana alogenim matičnim ćelijama iz masnog tkiva i hiperbaričnom oksigenacijom na progresiju eksperimentalnog gonartritisa kod pacova | The effect of combined treatment with allogeneic stem cells from adipose tissue and hyperbaric oxygenation on the progression of experimental gonartritis in rats | Blagotvorno dejstvo hiperbarične oksigenacije (HBO) u inflamatornim procesima čini ga atraktivnom vrstom lečenja hroničnog artritisa. Efekti kombinovane terapije zasnovane na primeni alogenih matičnih ćelija masnog tkiva (ADS) i HBO na progresiju osteoartritisa (OA) nisu u potpunosti istraženi. Aktuelna studija je istr... | Hyperbaric oxygenation therapy (HBO) is a promising kind of treatment for chronic rheumatoid arthritis because of its positive effects on inflammatory processes. Furthermore, the effects of combination therapy based on adipose stem cells (ADS) and HBO on the development of osteoarthritis (OA) have not been thoroughly s... | true |
Građanska neposlušnost i ostvarivanje ljudskih prava | Civil disobedience and realization of human rights | Predmet analize je odnos ljudskih prava i građanske neposlušnosti. Istraživanjem, ovaj odnos otvara neka od ključnih pitanja teorije prava. Kroz prizmu relacije između teorijskih pojmova, prirodnog i pozitivnog prava, ukazuje se na genezu razvoja, uticaja i uklapanja faktičkog i normativnog u konstitucijama svetske ist... | The subject of analysis is the relationship between human rights and civil disobedience. Through research, this relationship opens up some of the key questions of legal theory. Through the prism of the relationship between theoretical concepts, natural and positive law, the genesis of development, influence and fitting... | true |
Parlamentarna kontrola državne uprave u Republici Srbiji | Parliamentary control of state administration in the Republic of Serbia | Apstrakt: Predmet istraživanja doktorske disertacije je parlamentarna kontrola državne uprave u Republici Srbiji. Pod predmetom parlamentarne kontrole podrazumeva se kontrola zakonitosti akata i radnji državne uprave, ali i kontrola njihove celishodnosti. Specifičnost upravne delatnosti ogleda se u dosta širokoj slobod... | Abstract: The subject of research of this doctoral dissertation is parliamentary control of state administration in the Republic of Serbia. The notion of parliamentary control implies the control of the legality of acts and activities of state administration, as well as the control of their expediency. The specificity ... | true |
Uticaj vršenja poslova policije na spečavanje kriminaliteta | Effect of policing on crime prevention | Apstrakt: U radu se razmatra uticaj vršenja poslova policije na sprečavanje kriminaliteta. Cilj ove disertacije je utvrđivanje kvaliteta i načina vršenja poslova policije, kvaliteta saradnje između policije i tužilaštva, te kvaliteta odnosa (saradnje) između policije i građana, od čega u velikoj meri zavisi vršenje pos... | Abstract: This research paper considers the effect of policing on crime prevention. The aim of this dissertation is to determine the quality and manners of police work, the quality of cooperation between the police and the prosecutor's office, and also the quality of relationships (cooperation) between police and citiz... | true |
Sindrom sagorevanja na radu i mentalno zdravlje kod zdravstvenih radnika tokom pandemije COVID-19 | Burnout syndrome and mental health among healthcare workers during the COVID-19 pandemic | Uvod: Cilj ove disertacije bio je da kod zdravstvenih radnika ispitamo povezanost dimenzija sindroma sagorevanja na radu sa važnim osobinama ličnosti, sociodemografskim karakteristikama, uslovima rada, kao i uslovima života tokom pandemije COVID-19. Metod: Uzorak je obuhvatio 406 ispitanika (Ž=267), 141 lekara i 265 me... | Introduction: The aim of this dissertation was to examine the relationship between dimensions of burnout syndrome with important personality traits, sociodemographic characteristics, working conditions, as well as living conditions among healthcare workers during the COVID-19 pandemic. Method: The sample included 406 r... | true |
Karakterizacija molekularnih osnova zaštitnog efekta egzopolisaharida laktobacila u modelu DA pacova izloženih produženom delovanju kadmijuma(II) | Characterization of the molecular basis of the protective effect of the exopolysaccharides from lactobacilli in the DA rats mod el exposed to prolonged cadmium(ii) exposure | Kadmijum, široko rasprostranjen toksičan metal, izaziva brojne negativne zdravstvene efekte zbog čega je neophodno naći adekvatne načine zaštite od dejstva ovog metala. Poznato svojstvo nekih laktobacila da interaguju sa metalima se sve češće pripisuje prisustvu egzopolisaharida (EPS) na površini ćelije za koji je poka... | Cadmium, a widespread toxic metal, causes numerous negative health effects, leading to the urgent need to find adequate protection. The known ability of some lactobacilli to interact with metals is increasingly attributed to the presence of the surface exopolysaccharides (EPS). It has been shown that EPS could form com... | true |
Efekti Nd:YAG laser iridotomije na intraokularni pritisak, oštrinu vida, promene u vidnom polju i morfologiju papile vidnog živca kod bolesnika sa primarno zatvorenim komornim uglom | Effects of Nd:YAG laser iridotomy on intraocular pressure, visual acuity, visual field changes, and morphology of optic nerve head in patients with primary angle closure | Uvod/Cilj: Prikazati značaj Laser periferne iridotomije (LPI) kod bolesnika sa akutnim primarnim zatvaranjem komornog ugla (APAC) u prevenciji progresije u primarni glaukom zatvorenog ugla (PACG) kao i pojavi APAC na parnom oku. Metode: U istraživanje je uključeno 40 bolesnika. LPI je rađena obostrano, na oku sa APAC i... | Introduction/Aim. To point out the importance of Laser Peripheral Iridotomy (LPI) in patients with acute primary angle closure (APAC) in preventing primary angle closure glaucoma (PACG) progression and APAC in the fellow eye. Methods. The research included 40 patients. LPI was performed bilaterally, on the APAC affecte... | true |
Sinteza i strukturna karakterizacija novih cezijumskih i kalijumskih silikata sa elementima retkih zemalja | Synthesis and structural characterization of new cesium and potassium rare-earth silicates | Predmet i ciljevi naučnog istraživanja ove doktorske disertacije su sinteza i strukturna karakterizacija novih cezijumskih i kalijumskih silikata sa elementima retkih zemalja. Istraživanja su izvedena u okviru sistema SiO2–REE2O3–XF, gde REE predstavlja trovalentni katjon elementa retkih zemalja (Sc, Y, Sm, Eu, Gd, Ho,... | The subject and goals of the scientific research of this doctoral dissertation are the synthesis and structural characterization of new cesium and potassium rare-earth silicates. The investigation was carried out in the SiO2–REE2O3–XF system, where REE represents a trivalent cation of a rare-earth element (Sc, Y, Sm, E... | true |
Održivi oblici multikulturalizma u Srbiji | Sustainable forms of multiculturalism in Serbia | U ovoj disertaciji istražuje se uloga političkih lidera nacionalnih manjina u različitim fazama razvoja multikulturalne politike. Savez komunista je u bivšoj Jugoslavije promovisao i implementirao integrativni model multikulturalizma, koji je trebalo da predstavlja održivo političko rešenje za upravljanje etnokulturnim... | This dissertation examines the role of political leaders of national minorities in various stages of multicultural policy development. The Union of Communists in the former Yugoslavia promoted and implemented an integrative model of multiculturalism, which was supposed to represent a sustainable political solution for ... | false |
Učestalost i faktori rizika preoperativne anksioznosti povezane sa anestezijom u zavisnosti od težine vaskularne hirurške procedure | The incidence and risk factors of anesthesia-related preoperative anxiety depending on the severity of the vascular surgical procedure | Preoperativna anksioznost predstavlja značajan problem tokom perioperativnog perioda, jer pored toga što može dovesti do brojnih postoperativnih komplikacija, može čak i ugroziti ishod hirurškog lečenja. Razni faktori mogu biti odgovorni za razvoj preoperativne anksioznosti, ali pogrešna uverenja bolesnika i slabo opšt... | reoperative anxiety is an important problem in perioperative settings, since it may lead to various postoperative complications and even compromise the outcome of surgical treatment. Various factors may trigger preoperative anxiety, but patients’ erroneous beliefs and poor knowledge of anesthesia (and surgery) which le... | true |
Farmakogenetički markeri odgovora na terapiju tiopurinskim lekovima, metotreksatom i vinkristinom kod dece sa akutnom limfoblastnom leukemijom | Pharmacogenetic markers of response to therapy with thiopurine drugs, methotrexate, and vincristine in children with acute lymphoblastic leukemia | Akutna limfoblastna leukemija (ALL) je najčešći malignitet dečjeg doba. Napredak u lečenju usmeren je ka smanjenju pojave neželjenih efekata terapije, primenom principa farmakogenetike. U ovoj studiji istraživanje je bilo usmereno ka otkrivanju farmakogenetičkih i farmakotranskriptomskih markera odgovora na lekove koji... | Acute lymphoblastic leukemia (ALL) is the most common childhood malignancy. Treatment progress is aimed at reducing the occurrence of side effects of therapy, by applying the principles of pharmacogenetics. The aim of this study was to discover pharmacogenetic and pharmacotranscriptomic markers of response to drugs tha... | true |
Transformacija rata: od hladnog rata do hibridnog ratovanja | The transformation of war: from the cold war to hybrid warfare | Pretnja ratom u savremenim uslovima veoma je aktuelan društveni problem koji zahteva svestranu naučnu analizu. Uočavajući prazninu u postojećoj literaturi, ovom disertacijom se nastoji zauzeti holistički pristup u istraživanju problema transformacije rata. Značaj sveobuhvatnog teorijskog pristupa istraživanju savremeni... | The threat of war in modern conditions is a very current social problem that requires comprehensive scientific analysis. Noticing a gap in the existing literature, this dissertation seeks to take a holistic approach in researching the problem of the transformation of war. The importance of a comprehensive theoretical a... | true |
Dijagnostički značaj ekspresije citokeratina visoke molekularne težine i niske molekularne težine u skvamocelularnom karcinomu larinksa i benignim lezijama larinksa | Utility of high molecular weight and low molecular weight cytokeratins in diagnostics of laryngeal squamous cell carcinoma and benign laryngeal lesions | Ne postoji pouzdan imunohistohemijski (IHH) marker za dijagnostikovanje skvamocelularnog karcinoma larinksa (SCC) ili dijagnostikovanje i gradiranje displazija larinksa. Cilj našeg rada je da ispitamo dijagnostičku vrednost CK8, CK10, CK13 i CK17 u diferencijalnoj dijagnostici SCC larinksa, displazija larinksa i benign... | There are no reliable immunohistochemical markers for diagnosing laryngeal squamous cell carcinoma (SCC) or diagnosing and grading laryngeal dysplasia. We aimed to evaluate the diagnostic utility of CK8, CK10, CK13, and CK17 in benign laryngeal lesions, laryngeal dysplasia, and laryngeal SCC; to evaluate diagnostic uti... | true |
Političko delovanje i diplomatsko misionarstvo Nikolaja Velimirovića u Ujedinjenom kraljevstvu i Sjedinjenim Američkim državama tokom Prvog svetskog rata | Political action and diplomatic missionary work of Nikolaj Velimirovic in The United Kingdom and The United States of America during The First World War | Tema disertacije se odnosi na empirijski aktuelnu postavku srpske politike i istorije političkih ideja putem uloge Vladike Nikolaja (Velimirovića) u određenim istorijskim događajima. Problematika istraživanja je značajna i za savremeni društveni i politički život. Velimirović je spoznao da je istorija širok prostor gde... | The topic refers to the empirically current setting of Serbian politics and the history of political ideas through the political role of Nikolaj Velimirovic in certain historical events. That is why this issue is important for modern social and political life as well. Bishop Nikolaj realized that history is a wide spac... | true |
Monitoring, identifikacija i molekularno-genetička karakterizacija fitopatogenih bakterija krompira (Solanum tuberosum L.) | Monitoring, identification, and molecular-genetic characterization of phytopathogenic potato bacteria (Solanum tuberosum L.) | U Srbiji krompir ima veliki privredni značaj i pripada vodećim ratarsko-povrtarskim kulturama. Tokom monitoringa sprovedenog od 2015 do 2019. godine, obuhvaćeno je preko 2000 ha useva krompira sa 16 lokaliteta. Rezultati monitoringa su ukazali na prisustvo dve bakteriozne bolesti. Mrka trulež krtola krompira utvrđena j... | n Serbia, the potato has great economic importance and belongs to the leading crops. During the five-year monitoring (2015-2019), over 2000 ha of potato crops from 16 locations were observed. Monitoring results indicated the presence of two bacterial diseases. Brown rot of tubers was observed in 2015, 2016, and 2018, c... | true |
Uticaj vodenog ekstrakta ploda aronije na imunski sistem u mišjim modelima infekcije i melanoma | Effect of chokeberry fruit water extract on the immune system in mouse models of infection and melanoma | Aronija (lat. Aronia melanocarpa), voće karakteristično po tamnim bobicama oporog ukusa, sadrži mnoštvo fenolnih jedinjenja zaslužnih za njena biološka svojstva. Vodeni ekstrakt ploda aronije (VEPA) pokazao je proinflamacijsko dejstvo. In vitro primena povećala je fagoctinu sposobnost makrofaga i stimulisala produkciju... | Chokeberry (Aronia melanocarpa), fruit with black berries that leave an astringent mouthfeel after consumption, is rich in polyphenols responsible for its bioactive properties. Chokeberry extract (VEPA) showed profound in vitro and in vivo pro-inflammatory effects. When applied in vitro, VEPA stimulated phagocytic abil... | true |
Dramska književnost u razrednoj nastavi | Drama literature in classroom teaching | Predmet ovog rada jeste dramska književnost za decu u kontekstu nastave na mlađem školskom uzrastu. Svrsishodnost izbora teme i istraživačkog postupka proizilazi iz specifične prirode drame za decu, njenog kretanja u dva različita književna sistema (dramskom rodu i književnosti za decu) i pripadnosti različitim umetnič... | The subject matter of this paper is drama literature for children in the context of teaching a younger school age. The expediency of the topic choice and research procedure arises from the specific nature of children's drama, its movement in two different literary systems (drama genre and children's literature), and it... | true |
Procena mehaničkih karakteristika mišića nogu i ruku pri različitim nivoima napora | Evaluation of muscle mechanical characteristics of legs and arms under different levels of effort | Procena mehaničkih karakteristika mišića kao što su sila (F), brzina (V) i snaga (P) su od velikog značaja za razumevanje funkcije i građe lokomotornog aparata. Opšte je poznato da laboratorijski i terenski testovi koji se koriste za procenu mehaničkih karakteristika mišića (MKM) najčešće zahtevaju maksimalno voljno na... | Assessing of muscle mechanical characteristics such as force (F), velocity (V) and power (P) are of essential importance for understanding the function and structure of human locomotor system. It is generally known that laboratory and field tests used to assess the muscle mechanical characteristics (MMC) most often req... | true |
Dinamika sadržaja aromatičnih materija grožđa sorti Krstač i Žižak tokom sazrevanja i vinifikacije i njen uticaj na senzorne karakteristike vina | Dynamics of the content of aromatic substances in grapes of the Krstač and Žižak varieties during maturation and vinification and its influence on the sensory characteristics of wine | Istraživanja u ovoj doktorskoj disertaciji imala su za cilj da prikažu sadržaj aromatičnih jedinjenja u grožđu i aromatični profil vina autohtonih crnogorskih sorti grožđa Krstač i Žižak. Priprema uzoraka je urađena tečno-tečnom ekstrakcijom i aromatična jedinjenja su detektovana GC/FID-MS analizom. U belim vinima, pro... | The research in this doctoral dissertation aimed to show the content of aromatic compounds in grapes and the aromatic profile of the wines of autochthonous Montenegrin grapevine varieties Krstač and Žižak. The sample preparation method consisted of liquid-liquid extraction, and aromatic compounds were detected by GC/FI... | true |
Uticaj ultrazvučnog i toplotnog predtretmana na tehnološka i funkcionalna svojstva sušene konzumne i začinske paprike | Influence of ultrasound and heat pretreatment on technological and functional properties of dried bell and paprika pepper | SAŽETAK Cilj ovoga istraživanja bio je unapređenje funkcionalnih i tehnoloških svojstava sušene konzumne i začinske paprike kroz primenu različitih predtretmana i metoda sušenja. Istraživanja su obuhvatila ispitivanje nutritivnih i antioksidativnih parametara svežih plodova i nutritivnih, antioksidativnih i fizičkih pa... | This thesis aimed to improve the functional and technological properties of dried bell and paprika peppers by applying different pretreatments and drying methods. The research included the examination of nutritional and antioxidant parameters of fresh peppers and nutritional, antioxidant, and physical parameters of the... | true |
Pravna priroda međunarodnih finansijskih aranžmana | Legal nature of international financial arrangements | U ovom radu autor pokušava da ispita pravnu prirodu međunarodnih finansijskih aranžmana. Autor polazi od pretpostavke da su međunarodni finansijski aranžmani akti mešovite prirode, te da je trenutno u praksi nejasno koja bi se pravna pravila primenila na njih – da li bi to bila pravila međunarodnog ili privatnog prava.... | Hereby the author tries to examine legal nature of international financial arrangements. Author begins with assumption that international financial arrangements represent mixed acts in their nature, so it is currently unclear in legal practice which legal rules should apply to them – whether it will be legal rules of i... | true |
Razvoj vizuelno-prostornih veština i geometrijskog mišljenja studenata učiteljskih fakulteta zasnovan na metodi usmerenog opažanja i teoriji van Hila | Development of visual-spatial skills and geometric thinking of pre-service primary education teachers based on the directed observation and van Hiele's theory | Budući učitelji primarnog obrazovanja trebaju prvo sami steći odgovarajuća matematička znanja, vještine i umijeća, kako bi osigurali odgovarajuće okruženje za razvoj tih istih znanja, vještina i umijeća učenicima koje budu poučavali. Različita istraživanja u obrazovanju pokazuju da učenici svih uzrasta imaju teškoća u ... | Future primary education teachers should acquire appropriate mathematical knowledge, skills, and abilities to provide a suitable environment for developing their prospective students' responding knowledge, skills, and abilities. Various studies in education show that students of all ages have difficulties mastering geo... | false |
Bioactive materials based on α-tricalcium phosphate cement and fluoroapatite | Bioaktivni materijali na bazi α-trikalcijum-fosfatnih cemenata i fluoroapatita: sinteza, svojstva i primena u stomatologiji | Calcium phosphates (CaPs) are an important group of ceramic materials widely used in dentistry and medicine as many of them are very similar to the inorganic part of teeth and bones in humans. Among CaPs, hydroxyapatite (Ca10(PO4)6(OH)2, HAp) is the most attractive and intensely studied biomaterial due to exceptional b... | Калцијум-фосфати (КФ) су важна група керамичких материјала који се широко користе у стоматологији и медицини јер су многи од њих веома слични неорганском делу зуба и костију људи. Међу КФ, хидроксиапатит (Ca 10(PO4)6(OH)2, ХАп) је најатрактивнији и најинтензивније проучаван биоматеријал, који се одликује значајном биок... | true |
Biproizvodi u monoidalnim kategorijama | Biproducts in monoidal categories | Centralno mjesto u ovoj disertaciji zauzimaju rezultati koherencije za određene tipove zatvorenih kategorija. Rezultati koherencije u teoriji kategorija obično služe da obezbijede jednostavan postupak odlučivosti za jednakost strelica u nekoj kategoriji. Pristup koherenciji koga ćemo se ovdje pridržavati podrazumijeva ... | Central place in this thesis occupy the coherence results for certain types of closed categories. Coherence results in category theory usually serve to provide a simple decision procedure for equality of arrows in some category. The approach to coherence that we follow here implies the existence of a faithfull functor ... | true |
Semi-Fredholm operators on Hilbert C*-modules | Полу-Фредхолмови оператори на Хилбертовим C∗-модулима | In the first part of the thesis, we establish the semi-Fredholm theory on Hilbert C∗- modules as a continuation of the Fredholm theory on Hilbert C∗-modules which was introduced by Mishchenko and Fomenko. Starting from their definition of C∗-Fredholm operator, we give definition of semi-C∗-Fredholm operator and prove t... | У првом делу тезе успостављамо полу-Фредхолмову теориjу на Хилбертовим C∗- модулима као наставак Фредхолмове теориjе на Хилбертовим C∗-модулима коjу су увели Мишченко и Фоменко. Полазећи од њихове дефинициjе C∗-Фредхолмових оператора, даjе- мо дефинициjу полу-C∗-Фредхолмовог оператора и доказуjемо да ти оператори одгов... | true |
Edukaciona vizuelizacija fizičkih fenomena u parku nauke i školskom prostoru | Educational visualization of physical phenomena in the science park and school space | Tokom poslednjih decenija, značajan broj fizičara, astronoma, geografa, pedagoga, filozofa i arhitekata istakli su potrebu da se nastava i učenje fizike i drugih prirodnih nauka odvijaju u širem prostoru, od učionice i laboratorije. Jedan segment ovog rada ukazuje na potrebu da studenti dobiju priliku da ponove iskustv... | During last decades, considerable number of physicists, astronomers, geographers, pedagogues, psiholophers and architects have stressed the need that the physics and science teaching should be carried out in a broader space than the usual classrooms and labaratories. One segment of this work indicates the neceessity of... | true |
Grebnerove baze za konačno generisane ideale nad nekim klasama neneterinih prstena | Gröbner bases for finitely generated ideals over some classes of non-Noetherian rings | U ovoj tezi bavimo se ispitivanjem postojanja Grebnerovih baza za konačno ge- nerisane ideale u prstenima polinoma nad nekim klasama prstena koji nisu Neterini. Teorija Grebnerovih baza je vrlo razvijena i poznata za slučaj prstena polinoma nad poljima ili nad Neterinim prstenima. Slučaj kada je bazni prsten neneterin ... | n this thesis we deal with the existence of Gröbner bases for finitely generated ide- als in rings of polynomials over some classes of rings which are not Noetherian. The theory of Gröbner bases is highly developed when we observe the ring of polynomials over a field or over a Noetherian ring. The case when the base ri... | true |
Prediction of alphabets of local protein structures using data mining methods: doctoral dissertation | Predviđanje alfabeta lokalne strukture proteina primenom metoda istraživanja podataka | Proteins are linear biological polymers composed of amino acids whose structure and function are determined by the number and order of amino acids. The structure of the protein has three levels: primary, secondary and ter- tiary (three-dimensional, 3D) structure. Since the experimental determination of protein 3D struc... | Proteini su linearni biološki polimeri sastavljeni od aminokiselina čiji broj i redosled određuju strukturu i funkciju proteina. Struktura proteina je defin- isana sa tri nivoa: primarnom, sekundarnom i tercijarnom (trodimenzionalnom, 3D) strukturom. Pošto je eksperimentalno određivanje 3D strukture proteina skupo i vr... | true |
Evaluacija mehaničkih kapaciteta mišića nogu primenom linearne relacije sila-brzina | Evaluation of leg muscles’ mechanical capacities using a linear force-velocity relationship | Standardna mišićna relacija sila-brzina (F-V) može se primenjivati u testiranjima mehaničkih osobina mišića. Generalizacija parametara F-V relacije modela dva opterećenja sa jedne mišićne grupe na druge i primena ovog modela u izokinetičkim uslovima nije dovoljno istražena. Ciljevi su realizovani kroz dva dela istraživ... | he standard muscle force-velocity (F-V) relationship can be applied in testing the mechanical properties of muscles. The generalization of the parameters of the F-V relationship of the two-load model from one muscle group to another and the application of this model under isokinetic conditions have not been sufficientl... | true |
Proučavanje sinergetskog efekta kopirolize lignita i polietilena visoke gustine u otvorenom sistemu - petrografski i geohemijski pristup | Study of synergetic effect of co-pyrolysis of lignite and high density polyethylene in an open system – petrographic and geochemical approach | U doktorskoj disertaciji je urađeno detaljno ispitivanje pirolize uzoraka preekstrahovanih litotipova lignita, polietilena visoke gustine (eng. High Density Polyethylene, HDPE) i kopirolize njihove smeše u otvorenom sistemu, kao moguće metode za racinalnu primenu niskokvalietnog lignita uz istovremenu upotrebu plastičn... | In the doctoral dissertation, a detailed examination of pyrolysis of bitumen-free lignite lithotype samples, high density polyethylene (HDPE) and co-pyrolysis of their mixture in an open system was performed, to assess the possibility for rational utilization of low quality lignite with the simultaneous usage of plasti... | true |
Aorist u francuskom i njegovi značenjski ekvivalenti u srpskom jeziku | Aorist in French and its semantic equivalents in Serbian | Predmet istraživanja ove doktorske disertacije jeste semantička kontrastivna analiza aorista i njegovih značenjskih ekvivalenata u srpskom jeziku. Njen cilj je da se opišu, analiziraju i kontrastiraju semantike aorista u francuskom i srpskom jeziku, ali i da se analizom korpusa utvrde svi glagolski oblici u srpskom jez... | The subject of research of this doctoral dissertation is the semantics contrastive linguistics analysis of aorist and its semantic equivalents in the Serbian language. The goal is to describe, analyze and contrast the semantics of aorists in French and Serbian, but also interpreting the corpus to find all verb forms in... | true |
Bihevioralna modernost u organizaciji pećinskih staništa iz srednjeg i gornjeg paleolita na centralnom Balkanu | Behavioral modernity in the organization of cave settlements from the middle and upper paleolithic in the Central Balkans | Predmet istraživanja ove disertacije je organizacija životnog prostora u pećinskim staništima u srednjem i gornjem paleolitu centralnog Balkana. Iako se struktuisana organizacija staništa često smatra jednom od odlika bihevioralne modernosti koja se vezuje za anatomski modernog čoveka, novije studije dovele su tu pretp... | Main subject of this dissertation was settlement organization in caves in Central Balkans dated to Middle and Upper Paleolithic. Even though structural settlement organization is usually perceived as one of the characteristics of behavioral modernity which is identified with anatomically modern humans, new studies are ... | true |
Procena izloženosti hemijskim opasnostima u hrani animalnog porekla | Exposure assessment to chemical hazards in food of animal origin | Cilj ovog istraživanja bio je da se izvrši kvantitativna procena izloženosti stanovništva Srbije hemijskim opasnostima u hrani životinjskog porekla. Istraživanjem su obuhvaćeni: aflatoksin M 1 u mleku i proizvodima od mleka, histamin u svežoj, zamrznutoj i konzerviranoj ribi, toksični elementi (kadmijum, živa i arsen) ... | he aim of this research was to perform a quantitative assessment of the exposure of the population of Serbia to chemical hazards in foods of animal origin. The study included: aflatoxin M1 in milk and dairy products; histamine, toxic (cadmium, mercury and arsenic) and essential elements (zinc, copper and iron) in fish ... | true |
Povezanost koncentracije slobodne cirkulišuće lncRNA GAS5 sa patohistološkim, laboratorijskim i radiološkim karakteristikama karcinoma prostate | Association of free circulating lncRNA GAS5 concentration with pathohistological, laboratory and radiological characteristics of prostate cancer | Uvod/Cilj. Karcinom prostate (KP) je drugi karcinom po učestalosti u muškoj populaciji. Iako je visoka incidenca oboljevanja od ove vrste karcinoma, u najvećem broju slučajeva prognoza bolesti je povoljna sa dugoročno zadovoljavajućim kvalitetom života bolesnika. Jedan od glavnih ciljeva u istraživanju KP je pronalažen... | Introduction/Aim. Prostate cancer (PCa) is the second most frequent cancer in the male population. Even though PCa incidence rates are high, in most cases the disease prognosis is favourable with an acceptable long-term quality of life. One of the main objectives in PCa research is identifying novel and more efficient ... | true |
Razvoj i karakterizacija poroznih struktura od aluminijuma | Development and characterization of aluminum porous structures | Metalne pene su dobar izbor za multidisciplinarnu primenu, jer ih njihove fizičke i mehaničke karakteristike čine posebno atraktivnim za automobilsku industriju. Ova studija ima za cilj da utvrdi pogodnost metalnih pena ispitivanjem njihovih mehaničkih i fizičkih svojstava. U ovom radu su projektovane i razvijene poroz... | Metal foams are excellent candidates for multidisciplinary applications, as their physical and mechanical properties make them particularly attractive for the automotive industry. This study aims to determine the suitability of metal foams by investigating their mechanical and physical properties. In this project, poro... | true |
In vivo i in vitro ispitivanja biotoksičnosti polistirenskih mikro- i nanočestica | In vivo and in vitro biotoxicity studies of polystyrene micro- and nanoparticles | Mikroplastika i nanoplastika značajno doprinose zagađenju životne sredine. Još uvek nije dovoljno poznato kakav je uticaj MP/NP na funkciju ćelija, kao i na zdravlje životinja i ljudi. U ovom istraživanju je pokazano da nakon oralnog unošenja, fluorescentno obeležene polistirenske (engl. polystyrene, PS) mikročestice (... | Commercially manufactured or generated through environmental degradation, microplastics (MPs) and nanoplastics (NPs) considerably contribute to environmental pollution. There is a knowledge gap in how exposure to MPs/NPs changes cellular function and affects animal and human health. Here, we demonstrate that after oral... | false |
Efekti probiotika (Lactobacillus Rhamnosus) na parodontopatiju kod miševa sa hiperhomocisteinemijom: uloga disbioze | Effects of probiotic (Lactobacillus Rhamnosus) on periodontal disease in mice with hyperhomocysteinemia: the role of dysbiosis | Uvod: Lactobacillus rhamnosus (LGG) je gram pozitivni fakultativni anaerob, probiotik, koji ne fermentira saharozu i laktozu. S obzirom na antimikrobna, antiinflamacijska i nekariogena svojstva, LGG bi mogao ponuditi smanjenje rizika, ekonomski prihvatljiv način u prevenciji i lečenju parodontalne bolesti kao i odličnu... | Introduction: Lactobacillus rhamnosus (LGG) is a gram positive facultative anaerobic, probiotic, which does not ferment sucrose and lactose. Given its antimicrobial, antiinflammatory and non-cariogenic properties, LGG could offer risk reduction, an inexpensive way to prevent and treat periodontal disease as well as an ... | false |
Integrisana multiveličinska obrada radiografskih snimaka | Integrated multi-scale radiography image processing | Predložena je multiveličinska obrada kojom je moguće objediniti pojačanje vidljivosti detalja kao i poboljšanje kontrasta radiografskih snimaka, kojim se uspostavlja ravnoteža između kontrasta slabo i jasno vidljivih struktura. Pored toga, obradom je obuhvaćeno i smanjenje globalnog kontrasta, čime je moguće dodatno na... | The thesis focuses on digital radiography image processing. Multi-scale processing is proposed, which unifies detail visibility enhancement, local contrast enhancement and global contrast reduction, thus enabling additional amplification of local structures. In other words, the proposed multi-scale image processing int... | false |
Dobijanje nanokristalnih barijum titanatnih filmova definisane strukture i svojstava za primenu u mikrotalasnim tunabilnim uređajima | Preparation of nanocrystalline barium titanate based films with defined structure and propreties for application in microwave tunable devices | U poslednjih nekoliko decenija, feroelektrici su prepoznati kao dobri kandidati za širok spektar primene. Barijum titanat je jedan od najčešće istraživanih perovskitnih materijala usled tipičnog feroelektričnog ponašanja na sobnoj temperaturi, sa histerezisnom zavisnosti između polarizacije i električnog polja. Specifi... | In past few decades, ferroelectrics are recognized as good candidates for wide range of applications. Barium titanate is one of the most investigated perovskite materials due to typical ferroelectric behavior at room temperature, with hysteresis dependence of the polarization and electric field. Specified properties of... | false |
Vijabilnost populacije tekunice (Spermophilus citellus) pod uticajem promene klime i staništa | Viability of European ground squirrel population (Spermophilus citellus) under climate and land use change. | U radu je analiziran odgovor lokalnih populacija tekunice u Vojvodini na promene uslova klime i korišćenja zemljišta. Odgovori populacija tekunice (tipičnog predstavnika otvorenih staništa i idealnog model organizma) na pomenute promene omogućiće razmatranje kako mere na regionalnom nivou: i) ... | The study analyzes the European ground squirrel (EGS) population response to land use and climate change in Vojvodina. The response of the EGS population (typical species of open grassland habitats and the ideal model organism) to changes in environmental conditions in this region will enable considera... | false |
Morfološka varijabilnost vrsta roda Anacamptis Rich. (Orchidoideae, Orchidaceae) na području Balkanskog poluostrva i Panonske nizije | Morphological variability of species of the genusAnacamptis Rich. (Orchidoideae, Orchidaceae) in the Balkan Peninsula and the Pannonian Plain | Pored rodova evropskih orhideja koji se odlikuju velikim stepenom diverzifikacije, kao i značajnim brojem novoopisanih vrsta, kao što su Ophrys ili Epipactis, rod Anacamptis je ostao poprilično zapostavljen u orhidološkim istraživanjima. Na predstavnicima ovog roda uglavnom su vršena molekularna istraživanja, u kojima ... | Unlike the highly diversified and species-rich genera of European orchids, such as Ophrys or Epipactis, the genus Anacamptis has remained quite neglected in orchidological research. Representatives of this genus, together with many others genera, were investigated mainly by molecular methods. Also, extensive studies ha... | false |
Strukturna i fotokatalitička svojstva sistema na bazi modifikovanih slojevitih hidroksida i oksida titana | Structural and photocatalytic characteristics of systems based on modified layered hydroxides and titanium oxide | Usled visoke fotokatalitičke efikasnosti u procesima prečišćavanja voda i vazduha, titan(IV)-oksid (TiO2) se u poslednje vreme sve više ispituje u oblasti zaštiti životne okoline. Međutim usled visokih zahteva koje fotokatalizatori u ovoj oblasti treba da zadovolje, kao što su aktivnost, selektivnost, netoksičnost, eko... | Recently, titanium-dioxide (TiO2) has been extensively researched in the field of environmental protection due to its high photocatalytic efficiency in processes for water and air purification. Considering the high demands that are constantly set for photocatalysts in this field of research, such as activity, selectivi... | false |
Isolation and characterization of Cr(VI) tolerant soil bacteria | Izolacija i karakterizacija Cr(VI) tolerantnih zemljišnih bakterija | U ovom radu ispitana je tolerantnost zemljišnih bakterija na šestovalentni hrom (Cr(VI)). Prvo, ispitan je uticaj visokog nivoa hroma antropogenog i geogenog porekla na kultivabilnu bakterijsku zajednicu zemljišta. Dalje, izolovani su bakterijski sojevi sa visokom tolerancijom na Cr(VI) iz različitih sre... | In this study, tolerance of soil bacteria to hexavalent chromium (Cr(VI)) was investigated. First, influence of high chromium levels of anthropogenic and geogenic origin on the soil cultivable bacterial community was examined. Next, a number of bacterial strains with high Cr(VI) tolerance were... | false |
Translation and Transformation of Low Level Programs | Prevođenje i transformisanje programa niskog nivoa | U okviru ove teze se predstavlja pristup radu sa programima niskog nivoa koji omogućava automatsko restrukturiranje i podizanje na više nivoe. Samim tim postaje mnogo lakše razumeti logiku programa što smanjuje vreme razvoja.Proces je dizajniran tako da bude fleksibilan i sastoji se od više nezavisnih alata. Samim tim ... | This thesis presents an approach for working with low level source code that enables automatic restructuring and raising the abstraction level of the programs. This makes it easier to understand the logic of the program, which in turn reduces the development time.The process in this thesis was designed to be flexible a... | false |
Namenski jezik za vizuelizaciju evaluiranu statističkom analizom malih skupova podataka | Domain specific language for visualization evaluated by the statistical analysis of small data sets | Za potrebe evaluacije kvaliteta vizuelizacije u svrhu prakse inkluzivnog dizajna razvijen je namenski jezik koji hendikepe vida opisuje kroz formalizam baziran na vizuelnim promenljivama. Namenski jezik se može koristiti kao dokumentacija, ili kao specifikacija hendikepa za posebno napisan simulator vizuelnih hendikepa... | For purposes of visualization quality evaluation as part of the practice of inclusive design, a domain specific language was developed such that it describes visual handicaps through a formalism based on visual variables. This domain specific language can be used as documentation or as a handicap specification for a sp... | false |
Razvoj funkcionalnog modela organizacionog dizajna industrijskih sistema | Development of a functional model of organizational design of industrial systems | U radu se proučavaju osnovne karakteristike organizacije kao i njenih struktura koje na indirektan načinu utiču na model organizacionog dizajna industrijskih sistema. U modelu je prikazana povezanost elemenata organizacionog dizajna sa karakteristikama zaposlenih i karakteristikama organizacije | Paper includes studying the basic characteristics of organization as well its structures that indirectly affect the model of organizational design of industrial systems. Model shows connection between the elements of organizational design with the characteristics of employees and the characteristics of the organization | false |
Ornithogalum sect. Heliocharmos Baker (Hyacinthaceae, Ornithogaloideae) na Balkanskom poluostrvu i Panonskoj niziji: revizija nomenklature,taksonomije i rasprostranjenja | Ornithogalum sect. Heliochamors Baker (Hyacinthaceae, Ornithogaloideae) in Balkan Peninsula and Pannonian Plain: revision of nomenclature, taxonomy and distribution | Ornithogalum sect. Heliocharmos je takson izuzetnih karakteristika koje ga čine istovremeno varijabilnim i prostim. Sa rasprostranjenjem na području Severne Afrike, Evrope i jugoistočne Azije jeste takson sa velikim arealom u familiji Hyacinthaceae. Iako je poznat iz pre-Lineovog perioda, sistematičan pristup u istraži... | Ornithogalum sect. Heliocharmos is a taxon of exceptional characteristics that make it concurrently variable and simple. With the distribution in North Africa, Europe and Southeast Asia, it is a large-scale taxon in the Hyacinthaceae family. Although known from the pre-Linean period, a systematic approach to research... | false |
Denitrifikator Pseudomonas stutzeri – izolovanje, optimizacija bioprocesnih parametara i primena | Denitrifier Pseudomonas stutzeri – isolation, optimization of bioprocess parameters and application | U okviru ove doktorske disertacije prikazan je postupak izolacije i karakterizacije denitrifikatora uz optimizaciju biotehnoloških uslova proizvodnje biomase i ispitivanje efikasnosti proizvedene biomase u pogledu biočišćenja različitih građevinskih materijala. U okviru istraživanja koja su obuhvaćena ovom doktorskom d... | The main goal of this PhD thesis is to establish the procedure of isolation and characterization of denitrifiers along with the optimization of biotechnological conditions for the biomass production and testing the efficiency of the produced biomass in terms of biocleaning of various building materials. Within the rese... | false |
Analitika društvenih mreža kao faktor promocije hotela u Srbiji | Analitika društvenih mreža kao faktor promocije hotela u Srbiji | U doktorskoj disertaciji su kroz devet poglavlja predstavljene mogućnosti koje donosi analitika društvenih mreža. Konkretno predstavljene su mogućnosti koje donose društvene mreže u sklopu promotivnih aktivnosti hotela. Istraživanjem je obuhvaćeno utvrđivanje značaja internet marketinga, i u s... | Throughout nine chapters, this PhD dissertation presents possibilities of social network analytics.Precisely, this dissertation presents possibilities of carrying out promotional activities on social network sites. The research study included determining of internet marketing importance, and withi... | false |
Neuropsihloški korelati mikrostrukturnih promena mozga utvrđenih metodom magnetne rezonance kod obolelih od blagog kognitivnog poremećaja i Alchajmerove bolesti | Neuropsychological correlates of microstructural brain damage visualized by magnetic resonance imaging in patients with mild cognitive impairment and Alzheimer's disease | Alchajmerova bolest je najčešća demencija od svih demencija i karakteriše je depozicija senilinih plakova i neurofibrilarnih klubadi u kortikalnim moždanim regionima, koje daljim razvojem bolesti postaju atrofične. Klinički se karakteriše smetnjma na planu pamćenja, egzekutivnih funkcija, pažnje i ostalih kognitivnih f... | Alzheimer's disease (AD) is the most common dementia of all dementia with deposition of senile plaques and neurofibrillary tangles in cortical brain regions, which become atrophic in the further disease development. It`s main clinical characteristics are impairment of memory, executive function, attention and other cog... | false |
Analiza shear lag uticaja kod tankozidnih kompozitnih nosača otvoreno-zatvorenog poprečnog preseka | Shear lag analysis of thin-walled composite beams with open-closed cross section | U radu su izvedene diferencijalne jednačine tankozidnog kompozitnog štapa proizvoljnog poprečnog preseka, primenom principa virtualnih pomeranja, a polazeći od funkcije deplanacije koju je predložio A. Prokić, za tankozidne štapove homogenog poprečnog preseka. Ona omogućava jedinstvenu analizu tankozidnih štapova otvor... | Differential equations of thin-walled composite beams of arbitrary cross section were derived, using the principle of virtual displacements and starting from function of deplanation suggested by A. Prokic, for thin-walled beams of homogeneous cross section. It enables unique analysis thin-walled beams of open and close... | false |
Uticaj različitih antitromboznih lekova na prevenciju nastanka rane tromboze arteriovenskih fistula za hemodijalizu kod bolesnika sa terminalnom bubrežnom insuficijencijom | The use of different antithrombotic drugs for the prevention of early thrombosis of arteriovenous fistula for hemodialysis in patients with end stage renal disease | UVOD: Komplikacije terminalne bubrežne isuficijencije (TBI) kada se jačina glomerularne filtracije (JGF) smanji ispod 10 mL/min moguće je lečiti jedino hroničnom dijalizom ili transplantacijom bubrega tj. nadoknadom potpuno ili delimično izgubljene bubrežne funkcije. Uz blagovremenu edukaciju bolesnika o progresivnom t... | INTRODUCTION: Complications in end stage renal disease (ESRD) when the glomerular filtration rate (GFR) decreases below 10mL/min can only be treated by chronic dialysis or kidney transplant ie. total or partial renal replacement therapy. With prompt education of the patient regarding the progressive course of the chron... | false |
Prinos i kvalitet mladog krompira u zavisnosti od agrotehničkih mera i agroekoloških uslova proizvodnje | Yield and quality of early potato dependingTI on agricultural practices and argoecological condicions | Proizvodnja mladog krompira u Srbiji je značajna zbog obezbeđenja ove izuzetno cenjene i delikatesne namirnice u periodu od aprila do juna kada je u ponudi na tržištu malo drugog svežeg povrća. Osim toga cena mladog krompira je uglavnom visoka, pa je značaj i po osnovu profitabilnosti ove kulture velik. U periodu 2004-... | Production of early potato in Republic of Serbia is important because it provides this highly valued delicates food during the period from April to June, when there is low offer of other fresh vegetables on the market. Besides, price of early potato is usually high so it is important as profitable crop. During the peri... | false |
Procena rezervi organske materije u zemljištima Srbije | Procena rezervi organske materije u zemljištima Srbije | Ovo istraživanje ima za cilj da proceni rezerve organskog ugljenika u zemljištu i predstavi njegovu prostornu distribuciju u zemljištima Republike Srbije, kao i da utvrdi zavisnost sadržaja organskog ugljenika u zemljištu od tipa zemljišta, temperature, padavina, nadmorske visine, načina korišćenja zemljišta i morfogen... | The aim of this study was to quantify current SOC stocks and present the spatial distribution of organic carbon (SOC) in the soils of Republic of Serbia. The relation of SOC content to soil type, temperature, precipitation, altitude, land use and topography was investigated. Organic carbon stocks were estimated for soi... | false |
Ispitivanje 8-hidroksi-2-deoksiguanozina, produkata lipidne peroksidacije i aktivnosti antioksidativnih enzima kod prekanceroznih lezija i u karcinomu grlića materice | Analysis of 8-hydroxy-2-deoxyguanosine, lipid peroxidation products and activity of antioxidative enzymes in precancerous lesions and in cervical cancer | U organizmu se, pod fiziološkim uslovima, produkuju slobodni radikali. Iako se u organizmu nalaze u veoma niskoj koncentraciji, slobodni radikali mogu ispoljiti toksične efekte. Težeći da spare elektrone, u hemijskoj reakciji oksidacije, dolazi do brzog i nepredvidivog vezivanja za susedne molekule, proteine, lipide, u... | Free radicals are produced in our body under physiological conditions. Although in very low concentrations, they can show some toxic effects. While trying to bind electrons, in the chemical reaction of oxidation, they rapidly and unpredictably bind to adjacent molecules- proteins, lipids, carbohydrates and nucleic acid... | false |
Ekonomski instrumenti za upravljanje klimatskim rizicima u ratarskoj proizvodnji Republike Srbije | Ekonomski instrumenti za upravljanje klimatskim rizicima u ratarskoj proizvodnji Republike Srbije | Ratarska proizvodnja značajno doprinosi održivosti i konkurentnosti nacionalne poljoprivrede. U isto vreme, proizvodnja ratarskih useva se sučeljava sa sve izraženijom varijabilnošću klimatskih faktora i vremenskih uslova, pre svega sa promenama unutar temperaturnog režima i neuravnoteženošću prostornog i vremenskog ra... | Crop production significantly contributes to the sustainability and competitiveness of the national agriculture. On the other hand, currently crop production is facing the more and more pronounced variability of climatic factors and weather conditions (primarily with the changes within the temperature regime, as well a... | false |
Model bioprocesa proizvodnje enzima iz nusproizvoda prerade žita | Bioprocess model of enzyme production from wheat processing byproducts | Svojim sastavom plevica predstavlja veoma atraktivnu sirovinu za proizvodnju enzima. Sa druge strane, dosadašnja upotreba ovog nusproizvoda prerade žita je bila samo kao hrana za stoku. Stoga se postavlja pitanje mogućnosti dobijanja veće ekonomske i ekološke dobiti primenom date sirovine za proizvodnju nekog visoko vr... | With its composition wheat chaff represents a very attractive raw material for the production of enzymes. On the other hand, the previous use of this by-product of wheat processing was just like cattle food. Therefore, the question arises of the possibility of obtaining greater economic and environmental profit by usin... | false |
Sekundarni biomolekuli u vrstama Allium sect. Codonoprasum Rchb. – biološke aktivnosti, fitohemijski i hemotaksonomski aspekti | Secondary metabolites from selected species of genus Allium sect. Codonoprasum Rchb. – biological activities, phytochemical and chemotaxonomic aspects | U ovoj doktorskoj disertaciji ispitan je hemijski sastav i biološke aktivnosti ekstrakata deset samoniklih taksona roda Allium sect. Codonoprasum: A. carinatum subsp. pulchellum, A. carinatum subsp. carinatum, A. fuscum var. gracile, A. fuscum var. fuscum, A. flavum subsp. flavum, A. melanantherum, A. pa... | In the present doctoral thesis the chemical composition and biological activities of 10 wild growing taxa of genus Allium sect. Codonoprasum (A. carinatum subsp. pulchellum, A. carinatum subsp. carinatum, A. fuscum var. gracile, A. fuscum var. fuscum, A. flavum subsp. flavum, A. melanantherum, A. o... | false |
Smanjenje ukupnog kapaciteta vodenih ekosistema i primena vodonik-peroksida u regulaciji ubrzane eutrofizacije i cvetanja cijanobakterija | Decrease of the total capacity of aquatic ecosystems and the application of hydrogen peroxide in the regulation of accelerated eutrophication and blooming of cyanobacteria | Dugoročno rešenje problema povećanog ukupnog kapaciteta vodenih ekosistema, posledičnog ubraznja eutrofizacije i cvetanja potencijalno toksičnih cijanobakterija podrazumeva smanjenje priliva nutrijenata, kao i eliminaciju viška nutrijenata iz samog vodenog ekosistema, naročito azota i fosfora. Kao rešenje ovog problem... | A long-term solution for the problem of increased total capacity in water ecosystems, and consequently accelerated eutrophication and potentially toxic cyanobacterial blooms, implies the restriction of nutrient inputs to the water bodies, as well as elimination of additional nutrients directly from water ecosystems,esp... | false |
Unapređena metoda za određivanje refleksionih osobina kolovoznih površina merenjima na terenu | An improved method for the determination of the roadway surface reflection properties by on-site measurements | Za postizanje dobre vidljivosti i adekvatnog vidnog komfora potrebno je postići
standardima ili međunarodnim preporukama zahtevane vrednosti nivoa sjajnosti
i opšte i podužne ravnomernosti sjajnosti, kao i učiniti prihvatljivim
fiziološko blještanje. U cilju ispunjenja navedenih fotometrijskih zahteva pri
projektov... | In order to achieve good visibility and adequate visual comfort, it is necessary to achieve
the luminance level and overall and longitudinal luminance uniformities, as well as reduce
physiological glare, in accordance with the relevant international standards or
recommendations. In order to fulfill the stated photom... | true |
Problemi hab maksimalnog pokrivanja - novi matematički modeli i metode rešavanja | Hub maximal covering problems - novel mathematical models and solution methods | Hab lokacijski problemi (engl. Hub Location Problems - HLP), zbog
brojnih primena u raznim oblastima realnog života, predstavljaju važnu
klasu problema optimizacije. Često se sreću u praktičnim situacijama koje
zahtevaju uspostavljanje protoka od čvorova-izvora (snabdevača) do čvorova-
odredišta (korisnika) pri zadatim... | Hub Location Problems (HLP) represent an important class of optimiza-
tion problems due to their numerous applications in many areas of real life. They
often arise from practical situations that require routing of the flow from origin node
(supplier) to the destination node (customer) under given conditions, such that t... | true |
Forenzička analiza i modeliranje karakteristika kratera nastalog pri površinskoj eksploziji brizantnog eksploziva | Forensic analysis and modelling of characetristics of crater emerged from thesurface explosion of brisant explosive | Poslednjih decenija, veliki broj nedozvoljenih aktivnosti sprovodi se
izazivanjem eksplozija. Naime, efekte eksplozije koriste teroristi za izazivanje
straha i panike među stanovništvom uz ljudske žrtve, materijalnu štetu,
uništavanje i onesposobljavanje strategijski važnih objekata i sl. kao i
izvršioci drugih kri... | In recent decades a large number of illegal activities are performed with the use of
explosion. Namely, explosion effects are used by terrorists in order to cause fear and
panic among the population along with human victims, material damage, destruction
and disabling of strategically important facilities, etc., as w... | true |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.