title_sr stringlengths 11 267 | title_en stringlengths 0 918 | abstract_sr stringlengths 36 21.4k | abstract_en stringlengths 43 16.7k | full_abstract bool 2
classes |
|---|---|---|---|---|
Istraživanje antimikrobne aktivnosti i hromatografskog ponašanja sastojaka endofitnih gljiva primenom hemometrijskih metoda | Investigation of antimicrobial activity and chromatographic behavior of endophytic fungi constituents using chemometric methods | Rezistencija bakterija na delovanje antibiotika predstavlja globalni problem. Na polju razvoja novih lekova iz prirodnih izvora, nedavno je prepoznat potencijal endofitnih gljiva zahvaljujući sposobnosti da proizvedu sekundarne metabolite različitih bioloških aktivnosti. Biosinteza ovih jedinjenja je pod velikim uticaj... | Bacterial resistance towards antibiotics represents a global phenomenon. Potential of endophytic fungi as producers of secondary metabolites with wide spectra of different bioactivities in the field of drug discovery from natural resources has recently been introduced. The production of these compounds is under great i... | true |
Savremena književnost ruskih Nemaca: problem tradicije | Modern Literature of the Russian Germans: the problem of tradition | Doktorska teza "Savremena književnost ruskih Nemaca: problem tradicije" posvećena je problemu pojma "tradicije" u savremenoj književnosti ruskih Nemaca na materijalima dela Olega Klinga (priča "Stvarni pejzaž"), Aleksandara Rajzera (priča "Staro Jevanđelje od Jovana"), Huga Vormsbehera (priča "Naše dvorište"). Svrha de... | Doctoral thesis "Modern Literature of the Russian Germans: the problem of tradition" is dedicated to problematizing the concept of "tradition" in the contemporary literature of the Russian Germans on the works of Oleg Kling (story "Nonfictional landscape"), Alexander Reiser (story " The Old Gospel of John "), Hugo Vorm... | true |
Ispitivanje kvalitativnih i kvantitativnih karakteristika lipoproteina visoke gustine i njihove povezanosti sa markerima dislipidemije i metaboličkog sindroma: | The assessment of qualitative and quantitative characteristics of high-density lipoproteins and their associations with markers of dyslipidemia metabolic syndrome | Metabolizam, struktura i funkcionalnost lipoproteina visoke gustine (high-density lipoproteins-HDL) su blisko povezani. Procenom kvalitatitvnih karakteristika HDL čestica se može dobiti detaljniji uvid u njihovu ateroprotektivnu aktivnost. U ovom istraživanju su ispitane karakteristike HDL čestica kod metaboličkog sind... | High-density lipoproteins (HDL) metabolism, structure, and functionality are interrelated. Evaluation of HDL qualitative characteristics could give a more detailed insight into its atheroprotective activity. In this study, we evaluated HDL characteristics in subjects with metabolic syndrome (MS) and related conditions ... | true |
Imino derivatives of carbonothioic dihydrayides and cinnamic acids amides : structure-activity relationship studies | Имино деривати дихидразида тиоугљене и амида циметних киселина : корелације структуре и активности | Two series of compounds were synthesized in this PhD thesis: Salicylaldehyde (sal) and 2- Acetylpyridine (2ap) mono- and bis-(thiocarbohydrazones), m-TCH and b-TCH, respectively (first series), and cinnamic acids amides (second series), in overall twenty eigth compounds. All synthesized compounds are characterized usin... | У овој докторској дисертацији синтетисане су две серије једињења: салицилалдехид и 2-ацетилпиридин моно- и дитиокарбохидразони, TCH (прва серија), и амиди циметних киселина (друга серија), укупно двадесетосам једињења. У првом делу дисертације, применом експерименталних и теоријских метода су окарактерисана сва синтети... | true |
Polimorfizmi gena za galektin-3 kod bolesnika u terminalnoj fazi renalne insuficijencije | Galectin-3 gene polymorphisms in patients with end-stage renal failure | Svrha istraživanja Galektin 3 (engl. Galectin 3, Gal-3) igra značajnu ulogu u razvoju hronične renalne insuficijencije, posebno u terminalnoj fazi renalne insuficijencije (TFRI). Cilj studije je bio da se ispita povezanost između Gal-3 i biohemijskih parametara i primarne bolesti kod pacijenata sa TFRI, istraživanjem p... | Galectin 3 plays a significant role in the development of chronic renal failure, particularly end-stage renal disease (ESRD). The aim of our study was to investigate the association between Gal-3 and biochemical parameters and primary disease in ESRD patients, by exploring the polymorphisms LGALS3 rs4644, rs4652, and r... | true |
Uloga ćelijske senescencije indukovane onkogenima u malignoj transformaciji i progresiji tumora dojke | The role of oncogene-induced senescence in malignant transformation and breast tumor progression | Uprkos značaju pojedinih prognostičkih faktora, njihova tačnost u proceni ishoda i određivanju strategija lečenja obolelih od karcinoma dojke je ograničena. Stoga bi definisanje novih molekularnih biomarkera moglo pružiti pouzdaniji pristup u predviđanju prognoze ove bolesti. Cilj ove studije je ispitivanje ekspresije ... | Despite the importance of certain prognostic factors, their accuracy in assessing outcomes and determining treatment strategies for breast cancer patients is limited. Therefore, the definition of new molecular biomarkers could provide a more reliable approach for prediction of the prognosis of this disease. The aim of ... | false |
Ispitivanje uticaja standardizovanog ekstrakta aronije na morfološke karakteristike jajnika, hormonski i oksidacioni status kod pacova sa sindromom policističnih jajnika | Evaluation of the effect of standardized aronia extract on ovarian morphological characteristics, hormonal and oxidative status in rats with polycystic ovary syndrome | Sindrom policističnih jajnika (engl. Polycystic Ovary Syndrome - PCOS) predstavlja najčešći endokrinološki i metabolički poremećaj žena reproduktivne dobi i vodeći uzrok anovulatornog infertiliteta. Iako je poslednjih godina dosta razjašnjeno o patogenezi, dijagnozi, kliničkim manifestacijama i terapiji PCOS, još uvek ... | Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) is the most common endocrinological and metabolic disorder in reproductive age women, and it is the leading cause of anovulatory infertility. Although the pathogenesis, diagnosis, clinical manifestations and therapy of PCOS have been clarified in recent years, there are still many doubt... | true |
Instrumenti za merenje znanja i stavova profesionalnih vozača o supstancama koje mogu da utiču na psihomotorne sposobnosti i analiza faktora povezanih sa rezultatima merenja | Instruments for measuring knowledge and attitudes of professional drivers about substances that can affect psychomotor abilities and analysis of the factors related to the measurement results | UVOD: Često propisivani i korišćeni lekovi, pored relevantnih terapijskih efekata, mogu imati i negativan uticaj na psihomotorne i kognitivne funkcije, odnosno značajno uticati na sposobnost vožnje. Ovakav uticaj mogu ispoljiti i alkohol i druge psihoaktivne supstance, što može dovesti u pitanje i bezbednost saobraćaja... | INTRODUCTION: Frequently prescribed and used medicines, beside to relevant therapeutic effects, can have a negative impact on psychomotor and cognitive functions, and significantly affect driving ability. Alcohol and other psychoactive substances can also have this effects, which may jeopardize traffic safety. MATERIAL... | true |
Ispitivanje prognostičke vrednosti ekspresije metaloproteinaza matriksa 2 i 9 kod bolesnika sa planocelularnim karcinomom grkljana | Investigation of the prognostic value of matrix 2 and 9 metalloproteinase expression in patients with laryngeal squamous cell carcinoma | Maligni tumori larinksa čine 1-2% svih malignih tumora u humanoj populaciji. Planocelularni karcinom larinksa je češći u muškoj, nego u ženskoj populaciji, javljajući se obično između pete i sedme decenije života. Najznačajniji etiološki faktori za karcinom larinksa su pušenje duvana, konzumacija alkoholnih pića, gastr... | Laryngeal malignant tumours consist about 1-2% of all malignant tumours in human population. Laryngeal squamous cell carcinoma (LSCC) is more common in male than in female population, occuring usually between the fifth and seventh decade of life. The most important etiological factors for LSCC are tobacco smoking, cons... | false |
Syntactic strategies behind free relatives | Sintaksa,dopunskenominalneklauze,paralelnospajanje | Tema ove teze je sintaksa dopunskih nominalnih klauza i neodređenih generalizirajućih zavisnih rečenica u engleskom i srpskom jeziku. Ovaj rad nudi zajedničku analizu niza fenomena koji su karakteristični za dopunske relativne klauze u engleskom i srpskom, u duhu pristupa zajedničkih struktura ili višestruke dominacije... | The topic of this thesis is the syntax of free relative clauses and specificational pseudoclefts, with the focus on English and Serbian. It offers a unifying analysis for the range of phenomena related to the syntax of free relative clauses in English and Serbian, within a structure sharing, or multi-dominance approach... | false |
Modeli upravljanja kvalitetom restoraterskih usluga | Modeli upravljanja kvalitetom restoraterskih usluga | Svakako da je kvalitet jedan od presudnih diferencirajućih faktora, te se zato sve veća pažnja pridaje njegovom upravljanju. Kvalitet predstavlja ključni element vrednosti usluge na osnovu koje se preduzeća pozicioniraju na tržištu, obezbeđuju veće tržišno učešće, veće prihode i doprinose zadovoljstvu osoblja i potroša... | Quality is one of the key differentiating factors, and therefore, more attention is given to its management. It is a key element of the service value that company uses to position itself in the market, providing greater market share, higher revenues and contribute to the satisfaction of staff and customers. ... | false |
Predviđanje trodimenzionalne strukture i karakterizacija aktivnog mesta odabranih beta-galatkozidaza | Prediction of trodimensional structure and characterisation of active sites of selected beta-galaktosidases | Proteini imaju osnovnu ulogu u životnim procesima, usled čega je isptivanje raznovrsnosti njihove strukture jedna od ključnih potreba modernih bioloških istraživanja. Cilj ove doktorske disertacije je predviđanje trodimenzionalne strukture beta-galaktozidaza odabranih bakterijskih sojeva (Streptococcus thermophillus, ... | Proteins have an essential role in all life processes. Therefore, investigation of their structure diversity is one of the key focuses of modern biological researches. The aim of this PhD thesis is prediction of three-dimensional structure of beta-galactosidases of selected bacterial strains (Streptococcus thermophi... | false |
Muzeji u funkciji kulturnog turizma Vojvodine | Muzeji u funkciji kulturnog turizma Vojvodine | Istraživanje sprovedeno u muzejima na području Vojvodine imalo je za cilj da utvrdi položaj koji muzeji imaju u turističkoj ponudi, odnos internih stejkholdera prema turizmu, kao i motivisanost posetilaca za posetu muzejima i njihovo zadovoljstvo ponudom. Rezultati su pokazali da interrni stejkholderi imaju po... | The aim of the study conducted in Vojvodina's museums was to identify the role of museums in a tourism offer, internal stakeholders' perception towards tourism, visitors' motivation and satisfaction. The results showed internal stakeholders' positive perception towards tourism and tourists and that the museum practic... | false |
Extendable and Adaptable Framework for Input Language Independent Static Analysis | Proširiv i prilagodljiv okvir za statičku analizu nezavisnu od ulaznog jezika | U modernim pristupima razvoju softvera veliki značaj pridaje se kontroli kvaliteta softvera u ranim fazama razvoja. Zbog toga, statička analiza postaje sve značajnija. Takođe, softverski proizvodi postaju sve kompleksniji i heterogeni. Ove karakteristike se ogledaju u raznovrsnosti jezika i tehnologija koje se koriste ... | In modern approach to software development, a great importance is given to monitoring of software quality in early development phases. Therefore, static analysis becomes more important. Furthermore, software projects are becoming more complex and heterogeneous. These characteristics are reflected in a diversity of fun... | false |
Model višekriterijumske analize stručnih kompetencija studenta zasnovanih na informacionim tehnologijama | Multicriteria analysis model forprofessional competences of student basedon information technology | Disertacije se bavi problematikom identifikovanja stručnih kompetencija zasnovnaih na informacionim tehnologijama i načinom implementacije istih u postojeće nastavne planove i programe. U okviru disertacije je dizajniran model višekriterijumeske analize stručnih kompetencija studenta zasnovnih na informacionim tehnolog... | The dissertation deals with the problem of identifying professional competences based on information technologies, and with they implementation in existing curricula. A multicriteria analysis model for ranking professional competences of student based on information technology is formed. The Model consists of three mod... | false |
Doprinos integrisanog modela upravljanja motornim vozilima na kraju životnog ciklusa razvoju Republike Srbije | Doprinos integrisanog modela upravljanja motornim vozilima na kraju životnog ciklusa razvoju Republike Srbije | Polazeći od analize reciklaže ELV u Srbiji i svetu, analiziran je aspekt održivosti i definisan model održive reciklaže ELV. Primenom fuzzy višekriterijumskog pristupa, statističkih metoda, Delphy metode i simulacionih metoda utvrđeni su ključni faktori uspeha održivosti reciklaže ELV. Primenom fuzzy pristupa i simulac... | Starting from the analysis of the ELV recycling in Serbia and the world, the aspect of sustainability and sustainable model defined ELV recycling is analyzed. Application of fuzzy multi-criteria approach, statistical methods, Delphy methods and simulation methods identified are key success factors in the sustainability... | false |
Uticaj soli žučnih kiselina na prodor i metabolizam simvastatina u probiotskim bakterijama | The influence of bile salts on simvastatin transport and metabolism in probiotic bacteria | Interindividualne razlike u sastavu i aktivnosti crevne mikroflore mogu uticati na metabolizam lekova kao i na njihov konačan terapijski odgovor. Simvastatin je lek iz grupe statina i karakteriše ga izuzetno mala rastvorljivost u vodi, mala bioraspoloživost (<5%) i velike interindividualne razlike u terapijskom odgovor... | Interindividual differences in the composition and activity of the gut microflora may affect the metabolism of drugs as well as their final therapeutic response. Simvastatin is drug from the group of statins and has extremely low water solubility, low bioavailability (<5%) and high interindividual differences in therap... | false |
Religija i hodočasnički turizam : studija slučaja tri svetilišta u Srbiji (Kalemegdanska Sv. Petka, Bogorodica Đuniska i Majka Božja Tekijska) | Religion and pilgrim tourism: case studies three anctuaries in Serbia (St. Petka chapel of Kalemegdan, Holy Mother of Đunis and Holy Mother of Tekije) | U našoj tezi se bavimo definisanjem i razgraničavanjem pojmova hodočašća, kao pokloničkog putovanja poznatog od davnina, i verskog turizma, kao savremenog vida putovanja i odmora. Pod hodočašćem podrazumevamo odlazak na neko sveto mesto koje se prihvata od strane vernika kao sveto i za koje se veruje da se u njemu deša... | In our thesis we deal with the definiing and demarcating of pilgrimage terms, the pilgrimage journey known since ancient times, and religious tourism as a modern form of travel and leisure. Under the the term pilgrimage there is a meaning of going to a sacred place that is accepted by the believers as sacred and believ... | true |
Anatomska karakterizacija vegetativnih organa vrba (Salix spp.) u ciljuselekcije genotipova u fitoremedijaciji | Anatomical characterization of the willow (Salix spp.) vegetative organs forselection of genotypes in the phytoremediation | Vrbe (Salix spp.) imaju značajnu ulogu u fitoremedijaciji potencijalno toksičnih elemenata i organskih polutanata. Podaci o anatomskim i hidrauličkim osobinama vegetativnih organa vrba pod uticajem Cd su malobrojni ili uopšte nisu dostupni. Da bi se identifikovali genotipovi vrba koji imaju visok potencijal primjene u ... | Willows (Salix spp.) have a significant role in the phytoremediation of potentially toxic elements and organic pollutants. Data on the anatomical and hydraulic properties of the vegetative organs of willows under the influence of Cd are few or not available at all. To identify willow genotypes that have a high potentia... | false |
Efekti integrisanog neuromišićnog vežbanja u nastavi fizičkog vaspitanja | Efekti integrisanog neuromišićnog vežbanja u nastavi fizičkog vaspitanja | Cilj istraživanja je ispitivanje efekata primene osmonedeljnog integrisanog neuromišićnog vežbanja na času fizičkog vaspitanja kod dece mlađeg školskog uzrasta na motoričke veštine, fizičku formu povezanu sa zdravljem i funkcionalnu pokretljivost. Istraživanje je započeto u septembru 2019. godine, a završeno je u decem... | Тhe current study aims to determine the effects of eight-week integrated neuromuscular exercise implemented during physical education class in a primary school in lower elementary children on motor skills, health-related physical fitness, and functional movement. The study began in September 2019 and was completed in D... | false |
Sinteza i karakterizacija vatrostalnih materijala na bazi volframa | Synthesis and caracterisation of tungsteen based refractory materials | Ideja ove doktorske disertacije je pronalaženje optimalnih uslova sinteze vatrostalnih materijala na bazi volframa: volfram karbida (WC) i volframovih silicida (volfram disilicida - WSi2, i pentavolfram trisilicida W5Si3) od elementarnih prahova... | The focus of this doctoral dissertation is finding the optimal parameters for the synthesis of tungsten-based refractory materials: tungsten carbide (WC) and tungsten silicides (tungsten disilicide-wSi2, and pentatungsten trisilicide - W5Si3) starting fom the elementary powders... | false |
Estetizacija u savremenom arhitektonskom diskursu: dualitet priređenog i autentičnog | Aestheticization in contemporary architectural discourse: the dualism ofstaged and authentic | Arhitektonska stvarnost, koja se suočava sa nezaustavljivim rastom prostorne problematike, ,,dobar prostor’’ svodi na dobar proizvodni dizajn na globalnom tržištu estetskih senzacija. U vrtlogu estetizacije, koja posredstvom digitalnih kognitivnih stimulacija zahvata i arhitektonski prostor, dodatno zabrinjava što se u... | Within the unstoppable growth of spatial issues, good space turns into attractive product design in the global market of aesthetic sensations. While aestheticization attacks the space through digital cognitive stimulation, it is upsetting that the everyday life is insufficiently treated in the architectural design. Wit... | false |
Funkcije prostora modernizma u transformaciji savremenog grada | Functions of modernist space in transformation of contemporary city | Predmet istraživanja u ovoj doktorskoj disertaciji je analiza istorijskog toka modernizacijskog procesa međuratnog i posleratnog perioda 20. veka i njegove refleksije na urbani prostor Novog Sada. Dubinskim istraživanjem ključnih prostora nastalim u procesu modernizacije, kao i razumevanjem svih mehanizama koji su ga o... | The subject of this doctoral dissertation is the analysis of the historical course of the modernization process in the interwar and post-war period of the 20th century and its reflection on the urban space of Novi Sad. By in-depth research of key spaces created in the process of modernization, as well as understanding ... | true |
Primena forsing metode na dokazivanje kombinatornih tvrđenja | Primena forsing metode na dokazivanje kombinatornih tvrđenja | Pol Koen je konstruisao model za koji je dokazao da u njemu važe ZF aksiome, ali ne i aksioma izbora. Ipak, Halpern i Levi su dokazali da u tom modelu važi BPI (iskaz da svaka Bulova algebra ima ultrafilter). Taj dokaz se temelji na Halpern Lojhlijevoj teoremi, koja predstavlja remzijevsko tvrđenje o bojenju proizvoda ... | Paul Cohen constructed a model (Cohen's symmetric model) for which he proved that the axioms of ZF hold in it, but not the Axiom of Choice. Nevertheless, Halpern and Levy proved in that in the Cohen's symmetric model BPI (the statement that every Boolean algebra has an ultrafilter) is true. That proof was based on the ... | false |
Preventivni programi i njihovo profilaktičko dejstvo kod sprinterskog trčanja | Prevention programmes and their prophylactic effects on sprint | Uzorak od 30 ispitanika muškog pola, uzrasta od 15 do 21 godinu, atletičara koji su bili u redovnom trenažnom procesu, podeljen je u dve grupe, kontrolnu i ekperimentalnu, a na drugoj je sproveden kompezatorni i preventivni program, čiji je cilj bio jačanje, istezanje i korekcija antagonističke muskulature, uglavnom ri... | The sample of 30 male athletes, aged 15 to 21 years old, all of them included in regular training process, were divided into two groups – control and experimental. Compensatory and preventive programs were applied in experimental group, and their aim was to strength, stretch and correct antagonist muscle groups, mainly... | false |
Modifikatori deverbativnih imenica | Modifiers of deverbal nouns ; Модификаторы сушествитрлых производные от глаголов | Predmet ovog rada jeste morfološko – sintaksička i delom semantička analiza deverbativnih imenica u savremenom srpskom jezku. Budući da neke klase deverbativnih imenica, a na prvom mestu prave glagolske imenice, mogu da poseduju sintaksičke i semantičke osobine koje se preklapaju sa sintaksičkim i semantičkim osobinama... | The subject of this paper is morphological - syntactic and partly semantic analysis of deverbal nouns in the modern Serbian Language. Since some classes of deverbal nouns, firstly real gerund, may own a syntactic and semantic characteristics that overlap with syntactic and semantic properties of the verb from which the... | false |
Efekti različitih formulacija kreatina na motoričko-funkcionalne sposobnosti, biohemijske markere i energetiku mišića i mozga rekreativnih sportista | Effects of different creatine formulations on exercise performance, biochemistry and muscle and brain tissue bioenergetics in recreational athletes | Uvod: Kreatin predstavlja intenzivno istraživano, efikasno ergogeno sredstvo koje dovodi do povećanja ćelijskih rezervi kreatina. Poslednjih decenija suplementacija guanidinosirćetnom kiselinom (GAA) predstavljena je kao superiorno sredstvo za unapređenje ćelijske bioenergetike u odnosu na kreatin i alternativno rešenj... | Introduction: Creatine is a well-recognized, effective ergogenic agent that leads to an increase in cellular creatine reserves. In recent years, guanidinoacetic acid (GAA) supplementation has been presented as a superior treatment for tackling cellular bioenergetic compared to creatine, and an alternative solution that... | false |
Predlog za uštedu memorijskih resursa u algoritmu konačnih razlika u vremenskom domenu korišćenjem aritmetike u blokovskom pokretnom zarezu | Predlog za uštedu memorijskih resursa u algoritmu konačnih razlika u vremenskom domenu korišćenjem aritmetike u blokovskom pokretnom zarezu | Doktorska teza analizira predlog za uštedu memorijskih resursa u memorijski intenzvinom algoritmu. Predmet istraživanja je pronalaženje rešenja koje bi usled efikasnijeg rukovanja memorijom imalo i manju potrošnju iste što bi rezultovalo efikasnijim sistemom i rešenjem. Rezultat istraživanja je simulacija koja potrvđuj... | PhD thesis analyzes a proposal for improving memory bandwidth in a memory intense algorithm. The purpose of the study is to find a more effective and efficient solution which would use less memory for the same algorithm and thus have better performance. The result of the study is a simulation model which proves the hyp... | false |
Model za povećanje eksplozivne snage donjih ekstremiteta kod adolescenata | Model for increasing the explosive power of the lower limbs in adolescents | Cilj ovog istraživanja bio je da se utvrde efekti petnaestonedeljnog ekperimentalnog tretmana na motoričke sposobnosti ispitanika koji su činili studenti Univerziteta u Novom Sadu, uzrasta 20-21 godine. Nakon podele celokupnog uzorka, eksperimentalnu grupu je činilo 48, dok je kontrolnu grupu činilo 53 ispitanika. Ispi... | The aim of this study was to determine the effects that a fifteen-week experimental treatment has on the motor abilities of respondents who were students of the University of Novi Sad, aged 20-21 years. After dividing the entire sample, the experimental group consisted of 48, while the control group consisted of 53 res... | false |
Rehabilitacioni tretman nakon operacije prednjeg ukrštenog ligamenta sa izokinetičkim i izotoničkim vežbanjem | Rehabilitation Treatment After Anterior Cruciate Ligament Surgery with Isokinetic and Isotonic Exercises | Generalni cilj ovog istraņivanja je da se uporede uĉinci izokinetiĉkog i izotoniĉkog vjeņbanja na rezultate rehabilitacije pacijenata tri mjeseca nakon hirurńke rekonstrukcije prednjeg ukrńtenog ligamenta. Analiziran je uzorak od 180 ispitanika podijeljen u dva subuzorka u odnosu na vrstu rehabilitacionog tretmana koji... | General aim of this study is to compare the effects of isokinetic and isotonic exercise on the rehabilitation results in patients three months after surgical reconstruction of the anterior cruciate ligament. A sample of 180 subjects was analyzed, divided into two subsamples in relation to the type of rehabilitation tre... | false |
Sinteza, funkcionalizacija i primena aktivnih ugljeničnih mikro i nano materijala | Synthesis, functionalization and application of activated carbon micro and nano materials | Predmet istraživanja ove doktorske disertacije bio je sinteza, usavršavanje i primena novih ugljeničnih materijala optimalnih adsorpcionih i tehno-ekonomskih karakteristika korišćenjem hidrotermalne metode sinteze, kao i ispitivanje uticaja aktivacije na krajnja svojstva i mogućnost primene dobijenih materijala. Hidrot... | The subject of the research of the presented doctoral dissertation was synthesis, improvement and application of active carbon materials of optimal adsorption and techno-economic characteristics, obtained by hydrothermal method. Also, the influence of activation on the final properties and the possibility active carbon... | true |
Proširivo procesno okruženje sa podrškom za upravljanje adaptabilnim poslovnim procesima | Extensible Workflow Engine With Support for Adaptable Business Process Management | Predmet istraživanja disertacije pripada oblasti softverskog inženjerstva i poslovnih procesa, odnosno upravljanja poslovnim procesima. Upravljenje poslovnim procesima pripada oblasti koja je izuzetno dinamična kako u pogledu rasta zahteva i očekivanja sa kojima se suočava sa jedne strane, tako i novih pristupa i tehno... | Research topic of this dissertation is from the area of software engineering and business processes and business process management. An ever-increasing demand for information systems in the last few decades brought many new opportunities but also presented new challenges for companies in the landscape of doing business... | false |
In vitro ispitivanje uloge enzima ciklooksigenaze-2 u etiopatogenezi i terapiji adenokarcinoma pluća i adenokarcinoma kolona | In vitro research of the role of the enzyme cyclooxygenase-2 in etiopathogenesis and treatment of lung adenocarcinoma and colon adenocarcinoma | Uvod: Ciklooksigenaza-2 (COX-2) predstavlja inducibilan COX izoenzim, čija je ekspresija u većini tkiva veoma niska, ali se povećava u stanjima akutne i hronične inflamacije, pod dejstvom brojnih fizičkih, hemijskih i bioloških faktora, uključujući i karcinogene. Povećana ekspresija enzima COX-2 i njegovog najvažnijeg ... | Introduction: Cyclooxygenase-2 (COX-2) is an inducible COX isoenzyme, whose expression is very low in most tissues, but increases in states of acute and chronic inflammation, under the influence of numerous physical, chemical and biological factors, including carcinogens. Increased expression of the enzyme COX-2 and it... | false |
Sinteza novih biološki aktivnih konjugata steroida sa ferocenom i identifikacija novih prirodnih proizvoda iz crne zove (Sambucus nigra L.) | Sinteza novih biološki aktivnih konjugata steroida sa ferocenom i identifikacija novih prirodnih proizvoda iz crne zove (Sambucus nigra L.) | Konjugati steroida sa ferocenom čine klasu jedinjenja zanimljivih za medicinsku hemiju s obzirom na spektar bioloških aktivnosti koje ispoljavaju. U ovoj doktorskoj disertaciji sintetisani su novi konjugati estra-1,3,5(10)-triena (2–6, 8–10), androstana (11–15) i pregnana (16–23), a pojedina jedinjenja ispitana su in v... | Steroid–ferrocene conjugates are a class of compounds of interest in medicinal chemistry due to their diverse range of biological activities. This doctoral thesis focused on the synthesis of new conjugates of estra-1,3,5(10)-trienes (2–6, 8– 10), androstanes (11–15) and pregnanes (16–23), while selected compounds were ... | false |
Model predikcije uspešnosti indukcije porođaja zasnovan na kliničkim i ultrazvučnim parametrima trudnice | A model for predicting the success of labor induction based on clinical and ultrasound parameters of the pregnant woman | Uvod: Postoji trend porasta incidence indukcije porođaja i rezultati pokazuju da je oko 20% porođaja u svetu indukovano. Ishod indukcije porođaja nije izvestan, a sama indukcija porođaja nosi određene rizike. Neophodni su modeli za predviđanje ishoda indukcije porođaja, zasnovani na individualnim karakteristikama pacij... | Introduction: There is a growing trend toward induction of labor and approximately 20% of labors are induced. The induction of labor is not always successful and carries risks. Models for predicting the outcome of induction of labor are necessary, based on the individual characteristics of patients and which can be use... | false |
Ekološki pristup razumevanju ponašanja povezanih sa energetskim balansom kod dece mlađeg školskog uzrasta | Ekološki pristup razumevanju ponašanja povezanih sa energetskim balansom kod dece mlađeg školskog uzrasta | Gojaznost kod dece i adolescenata je poslednjih decenija u porastu i predstavlja jedan od najvećih izazova javnog zdravlja. Pojava gojaznosti često se objašnjava pomoću koncepta energetskog balansa, pri čemu pozitivan energetski balans, povećava rizik za pojavu gojaznosti. Za potrebe istraživanja definisan je socio-eko... | Childhood and adolescent obesity have been on the rise in recent decades, becoming one of the biggest public health challenges. Obesity is frequently explained by the energy balance concept, with positive energy balance being related to increased risk of obesity. In the study the socioecological model has been develope... | false |
Tipologija arhitekture alternativnih zajednica i pokreta | Tipologija arhitekture alternativnih zajednica i pokreta | U radu se istražuju odnosi između alternativnih i utopijskih ideja, literature i zajednica ostvarenih u praksi, kao i njihove arhitekture, kako bi se uspostavile tipologije alternativnih načina života i njihovih arhitektonskih oblika. | The dissertation research and analyses the relationships between alternative and utopian ideas, literature and communities realized in practice, as well as their architecture, in order to establish typologies of alternative ways of life and their architectural forms. | true |
Razvoj inovativne metode procene rizika od kontaktnih termičkih opekotina izazvanih vrućim metalnim površinama mašina | Development of an innovative method for risk assessment of contact thermal burns caused by hot metal surfaces of machines | Inovativna metoda procene rizika od kontaktnih termičkih opekotina (KTO) izazvanih vrućim metalnim površinama mašina i proizvoda ima za cilj da omogući kvantifikaciju rizika od KTO, određivanjem težine KTO u zavisnosti od stepena KTO i veličine vruće metalne površine. Korišćenjem infracrvene (IC) kamere moguće je izmer... | An innovative method for risk assessment of Contact Thermal Burn (CTB) caused by hot metal surfaces of machines and products aims to quantify the risk of CTB by determinating the severity of CTB depending on the degree of CTB and the size of the hot metal surface. By using the infrared (IR) camera it is possible to mea... | false |
Relacije rezultata laboratorijskih i terenskih testova fizičkih sposobnosti sa takmičarskom uspešnošću mladih košarkašica | Relations beetween results of laboratory and field tests of physical abilities with the competitive success of young female basketball players | Osnovni cilj ove disertacije bio je da se istraži kvantitativna povezanost prediktorskih varijabli - rezultata laboratorijskih i terenskih testova, kojima se procenjuju funkcionalne, metaboličke i motoričke sposobnosti sa kriterijskom varijablom - takmičarskom uspešnošću mladih košarkašica, kao i da se istraži uticaj p... | The main objective of this dissertation was to explore the quantitative coherence of predictive variables – results of laboratory and field tests, that evaluate functional, metabolic and motor abilities with criterion variable – competitive success of young female basketball players, and also to explore influence of pr... | true |
Faktori razvoja inovativne klime u organizacijama | Factors of the development of innovative climate in organizations | Cilj disertacije je analiziranje uticaja faktora koji su značajni za stvaranje inovativne klime koja indukuje inovativno ponašanje kao što su liderstvo, unutrašnje poverenje i organizaciona posvećenost. Pored osnovnog cilja, istraživanjem se dobijaju odgovori na koji način i u kojoj meri faktori utiču na inovativnu kli... | The aim of the thesis is to analyze the influence of factors that are significant for creating an innovative climate that induces innovative behavior such as leadership, internal trust and organizational commitment. In addition to the basic goal, the research provides answers on how and to what extent the factors influ... | false |
Hleb i vino kao evharistijska žrtva | Bread and wine as Eucharistic sacrifice | Uprkos aktuelnim naučnim pretpostavkama, koje, hronološki posmatrano,i dalje nastoje da prepoznaju izvorni trenutak ili čin predlaganja prinosa, očigledno je da nije moguće zamisliti čovekovo bivstvovanje bez žrtvoprinošenja... | Despite actual scientific presumption which, chronologically observing, still assuming to recognize an initial “moment” or “act” of a proposed offering, it is obvious that it is impossible to think about a man without an act of sacrifice. Godlike human being is, above anything else, a creature who sacrifices. Therefore... | false |
Diferencijacija mortaliteta stanovništva Republike Srpske | Diferencijacija mortaliteta stanovništva Republike Srpske | Predmet istraživanja doktorske disertacije pod nazivom „Diferencijacija mortaliteta stanovništva Republike Srpske“ je kvantitativno-kvalitativna analiza diferencijalne smrtnosti stanovništva Republike Srpske u periodu 1996–2018. godine. U okviru ove doktorske disertacije poseban akcenat stavljen je na analizu diferenci... | The doctoral dissertation titled “Differentiation of Mortality in the Population of the Republic of Srpska” examines differential mortality in the region from 1996 to 2018, with a focus on sex, age, and cause of death. Using a quantitative qualitative approach, the study aims to identify the impact of demographic, soci... | false |
Sukob zakona i nadležnosti koji proizlazi iz povrede reputacije putem interneta | Conflict of laws and jurisdiction stemming from reputation infringement of the Internet | Kao „višak vrednosti“ generisan u uzajamnim interakcijama, svakako već od samih začetaka ljudske zajednice, reputacija predstavlja svojevrsnu nematerijalnu imovinu koja direktno utiče na čitav niz ličnih svojstava, prava i dobara. Sa milenijumskim nasleđem iz običajnih prava različitih kultura u čitavom svetu, razvojem... | As a „surplus value“ generated in mutual interactions, certainly from the very beginnings of primordial human communities, reputation presents a certain immaterial asset which directly influences a wide range of personal traits, rights and goods. With a millennium old heritage in customary laws of various cultures thro... | false |
Efikasnost programa fizičkih aktivnosti u redukciji telesne mase gojazne dece | Exercise programme efficiency in body weight reduction in obese children | Problem koji se istraţuje odnosi se na gojaznu decu i adolescente. Istraţivanje je sprovedeno sa ciljem da se utvrdi uticaj efikasnosti multidisciplinarnog leĉenja ove dece, pri razliĉitim programima fiziĉkih aktivnosti, u redukciji telesne mase i uticaju na fiziĉke sposobnosti tretmana koji su trajali dvadeset jedan d... | The problem that is researched concerns obese children and adolescents. The research was conducted in order to establish the impact of efficiency of multidisciplinary treatment of these children, in different exercise programs lasting for twenty-one days, in body weight reduction and influence on physical abilities. Th... | false |
Ponašanje ekscentrično pritisnutih hladno-oblikovanih čeličnih elemenata sa otvorima u rebru | Ponašanje ekscentrično pritisnutih hladno-oblikovanih čeličnih elemenata sa otvorima u rebru | Razvoj svetskog građevinskog sektora je osim sve učestalijeg unapređivanja karakteristika građevinskih materijala ostvaren i iznalaženjem načina za brzom realizacijom projekata. Inovacije u pogledu mehanizacije, logistike, procesa projektovanja, te procesa proizvodnje konstruktivnih elemenata su neki od ključnih faktor... | The development of the global construction market was accomplished not only by the frequent improvement of the characteristics of structural materials, but also by discovering new ways of quickly project realisation. Innovations in terms of mechanization, logistics, design process, and the production process of structu... | false |
Struktura i svojstva višeslojnih Al-Mg traka dobijenih hladnim valjanjem | Structure and properties of Al-Mg alloy sheets produced by accumulative roll bonding. | Ispitivan je uticaj akumulativnog spajanja valjanjem (ARB postupak) i konvencionalnog hladnog valjanja (CR postupak) na mehanička i koroziona svojstva standardne AA5083 legure sa 4.2 mas. % Mg i modifikovane legure, sa sadržajem Mg od 5.1 mas.% i dodatkom 0.5 mas.% Zn. Rezultati ispitivanja jednoosnim zatezanjem pokaza... | Influence of accumulative roll bonding (ARB) and conventional cold rolling (CR) on the mechanical and corrosion properties of an AA5083 type alloy with 4.2 wt% Mg and a modified alloy with 5.1 wt% Mg and addition of 0.5 wt% Zn was studied. Tensile tests showed significant increase in strength and a decrease in elongati... | false |
Ekspresivni višejezični sintetizator govora | Expressive Multilingual Speech Synthesizer | Cilj istraživanja ove doktorske disertacije je da ispita mogućnost sintetizovanja govora glasom govornika na jeziku koji on nikada nije govorio. Kreirani su višejezični modeli, kako za jezike čiji je govorni materijal anotiran na isti način, tako i za one čiji je govorni materijal anotiran različitim konvencijama, što ... | The aim of this thesis is to investigate the possibility of synthesizing speech in the voice of a speaker in a language which he had never spoken. Multilanguage models are created, both for the languages whose databases are annotated using the same conventions, and for the languages whose databases are annotated using ... | false |
Uticaj različitih operativnih tehnika tokom hirurške revaskularizacije miokarda na oksidativni stres i antioksidativnu zaštitu | The effect of various operative techniques during the myocardial surgical revascularisation to an oxidative stress and antioxidative protection | Cilj. Osnovni cilj studije je utvrditi razlike izmeĊu vrednosti pokazatelja oksidativno-stresnog statusa kod bolesnika kojima hirurška revaskularizacija miokarda uraĊena na kucajućem srcu (Off-Pump Coronary Artery Bypass-OPCAB grupa) i bolesnika kojima je revaskularizacija miokarda uraĊena uz pomoć pumpe za vantelesnu ... | Objective. The main objective of the study is to determine the difference between the value of the oxidative stress status indicators in patients whom surgical revascularization was performed on the beating heart (Off-Pump Coronary Artery Bypass-OPCAB group) and patients who underwent revascularization with the help of... | false |
Fauna dna efemernih i stalnih voda Pešterske visoravni | Fauna dna efemernih i stalnih voda Pešterske visoravni | Pešterska visoravan je izuzetno važan region u Srbiji, koji se ističe kao jedno od poslednjih velikih i još uvek očuvanih brdsko-planinskih kraških polja. Njegova najistaknutija osobina je prisustvo efemernih i stalnih voda. Pored bogatog biodiverziteta, Peštersku visoravan karakterišu i jedinstveni geomorfološki, geol... | Pester Plateau is an exceptionally important region in Serbia, standing out as one of the last large and still preserved upland karst fields. Its most prominent feature is the presence of ephemeral and permanent waters. In addition to its rich biodiversity, Pester Plateau is characterized by unique geomorphological, eo... | false |
C-reaktivni protein i kardiovaskularni rizik u starih osoba sa dijabetes mellitus-om tip 2 | C-reactive protein and cardiovascular risk in the elderly with type 2 diabetes | U Srbiji, kao i u razvijenim zemljama, dijabetes je peti uzrok opterećenja bolešću. Osobe sa dijabetesom tip 2 su mnogobrojnije (95%) u poređenju sa obolelima od dijabetesa tip 1. Procenjuje se da je skoro polovina obolelih od dijabetesa tip 2 starija od 65 godina. Za obolele od dijabetesa se smatra da imaju isti kardi... | In Serbia, as in developed countries, diabetes is the fifth cause of burden of disease. Persons with type 2 diabetes are numerous (95%) compared to those with type 1 diabetes. It is estimated that nearly half of patients with type 2 diabetes are over the age of 65 years. Diabetes is considered to carry the same cardiov... | false |
Efekti suplementacije novom formulacijom kreatina na mišićnu snagu, mišićni volumen i biohemijske indikatore osoba starijih od 65 godina | Effects of novel creatine formulation supplementation on muscle strength, muscle volume and biochemical indicators in people older than 65 years | Uvod: Kreatin je dobro poznat suplement koji za poboljšanje performansi koriste sportisti. U poslednje vreme sve je više istraživanja koja ispituju suplementaciju kreatinom kod starijih osoba zbog brojnih pozitivnih efekata na kontrolu šećera u krvi, lipidni status, mišićno-koštani sistem i potencijalnog neuroprotektiv... | Background: Creatine is a recognized ergogenic agent used by athletes to improve performance. Recently it has been investigated as beneficial for older people due to positive effects on glycemic control, lipid profile, functioning of the musculoskeletal system, and possible neuroprotective action. In this research, the... | false |
Prediction based Adaptive Duty Cycle MAC Protocol for Solar Energy Harvesting Wireless Sensor Networks | MAC протокол адаптивног фактора испуне заснован на предвиђању у бежичним сензорским мрежама са прикупљањем соларне енергије | Sakupljanje ambijentalne energije omogućilo je razvoj bežičnih senzorskih mreža (EH-WSN) za prikupljanje energije. Međutim, u ovim mrežama, neizvesnost u stopi žetve usled dinamičnih vremenskih uslova postavlja nove izazove. Stoga, ovo pokreće razvoj rešenja koja su svesna prikupljanja energije. Ranije su razvijeni mno... | Harvesting ambient energy has enabled the development of energy-harvesting wireless sensor networks (EH-WSNs). However, in these networks, the uncertainty in harvesting rate due to dynamic weather conditions raises new challenges. Therefore, this drives the development of energy harvesting-aware solutions. Formerly, ma... | false |
Strong positional games | Јаке позиционе игре | U ovoj tezi proučavamo kombinatorne igre na grafovima koje igraju 2 igrača. Posebnu pažnju posvećujemo jakim pozicionim igrama, u kojima oba igrača imaju isti cilj. Prvo, posmatramo takozvanu jaku Avojder-Avojder igru sa zadatim fiksnim grafom u kojoj dva igrača, Crveni i Plavi naizmenično selektuju grane kompletnog gr... | In this thesis, we study 2-player combinatorial games on graphs. We devote a lot of attention to strong positional games, where both players have the same goal. First, we consider the so-called fixed graph strong Avoider-Avoider game in which two players called Red and Blue alternately claim edges of the complete graph... | false |
Eksperimentalno određivanje volumetrijskih i stukturnih svojstava i modelovanje smeša nezasićenih organskih jedinjenja | Experimental measurements of volumetric and structural properties and modelling mixtures of unsaturated organic compounds | Poznavanje termodinamičkih svojstava tečnih supstanci i njihovih smeša značajno je za optimizaciju industrijskih procesa i za projektovanje industrijskih postrojenja. Cilj ove doktorske disertacije je upoređivanje svojstava zasićenih i nezasićenih organskih jedinjenja, njihovih termodinamičkih karakteristika, međumolek... | Data on the thermodynamic properties of liquid substances and their mixtures is important for optimizing industrial processes and design of industrial plants. The goal of this doctoral dissertation is to compare the properties of saturated and unsaturated organic compounds, their thermodynamic characteristics, intermol... | true |
Sinteza, karakterizacija i primena polimernih kompozitnih magnetnih membrana na bazi etilceluloze | Synthesis and characterization of ethylcellulose polymer composite magnetic membranes | Fokus ove doktorske disertacije je na pripremi i karakterizaciji magnetnih nanokompozitnih membrana za separaciju gasova, kao i na pripremi i karakterizaciji polimernih membrana za uklanjanje jona teških metala iz vode. Pri procesiranju magnetnih membrana, magnetne nanočestice barijum ferita (BaFe12O19) i stroncijum fe... | The focus of this doctoral dissertation is on the preparation and characterization of magnetic nanocomposite membranes for gas separation, as well as on the preparation and characterization of polymer membranes for removal of heavy metal ions from water. In the processing of magnetic membranes, magnetic nanoparticles o... | true |
Primena novih polimernih nanokompozitnih materijala sa glinom u prečišćavanju voda koje sadrže derivate fenola | Application of new polymer-clay nanocomposite materials in purification of water containing phenol derivatives. | Predmet rada ove doktorske disertacije bio je sinteza i karakterizacija aminofunkcionalizovanog makroporoznog nanokompozita polimera i gline, koji je u laboratorijskim uslovima ispitan kao sorbens za uklanjanje derivata fenola iz vodenih rastvora. Nanokompozit poli(glicidilmetakrilata-ko-etilenglikoldimetakrilata) i ki... | Amino-functionalized macroporous polymer-clay nanocomposite was synthesized and fully characterized. This material was investigated under laboratory conditions as a sorbent for removal of phenol derivatives from water solutions. Nanocomposite of poly(glycidyl methacrylate-co-ethylene glycol dimethacrylate) and acid mod... | false |
Savremene metode ekstrakcije očajnice (Marrubium vulgare L.) i sušenje odabranih ekstrakata, hemijski sastav i biološke aktivnosti | Contemporary methods of extraction of white horehound (Marrubium vulgare L.) and drying of selected extracts, chemical composition and biological activities | U okviru ove disertacije ispitane su mogućnosti primene savremenih metoda za dobijanje tečnih ekstrakata (ultrazvučna ekstrakcija, mikrotalasna ekstrakcija i ekstrakcija subkritičnom vodom) i lipofilnih ekstrakata (ekstrakcija superkritičnim ugljendioksidom) bogatih polifenolima iz nadzemnog dela očajnice (Marrubium vu... | Within the scope of this dissertation, the possibilities of applying modern methods for obtaining liquid (ultrasonic extraction, microwave extraction and subcritical water extraction) and lipophilic extracts (extraction with supercritical carbon dioxide) rich in polyphenols from the aboveground part of white horehound ... | false |
Efekti dugotrajne primene antipsihotika na redoks regulaciju u animalnom modelu shizofrenije | The effects of long-term antipsychotic application on redox regulation in the animal model of schizophrenia | Shizofrenija je hronični psihotični poremećaj sa karakteristikama dezorganizacije većine psihičkih funkcija koji se javlja u oko 1% opšte populacije... | Schizophrenia is a chronic psychotic disorder with characteristics of the disorganization of most mental functions that affects about 1% of the general population... | false |
Višekriterijumska analiza kvaliteta zemljišta čačanske kotline | Multi-criteria analysis of soil quality in Čačak valley | U disertaciji su prikazani rezultati analiza uzoraka poljoprivrednog zemljišta sa 30 različitih lokacija koje se nalaze u blizini reke Zapadne Morave kako u urbanoj (industrijskoj zoni) tako i u ruralnoj zoni grada Čačka. Uzorci obradivog zemljišta su uzimani sa dubine od 0 do 30 cm u narušenom stanju i analiziran je s... | The dissertation shows the results of the farming soil samples taken from 30 different locations in the vicinity of the river Zapadna Morava both in urban (industrial) and rural regions within the city of Čačak. The samples of arable soil were taken from 0 to 30 cm depth. The content of basic parameters of fertility, r... | true |
Molekularno-genetička identifikacija tripanozome Lotmaria passim Schwarz, 2014 i analiza njenih efekata na zdravlje pčelinjih zajednica i ekonomske efekte u pčelarstvu | Molecular genetic identification of Lotmaria passim Schwarz, 2014 trypanosome and the analysis of its impact on the health of bee colonies and economic effects in apiculture. | Zbog nepostojanja molekularne metode za determinaciju vrsta pčelinjih tripanozoma Crithidia mellificae i Lotmaria passim bez naknadnog sekvencioniranja, definisan je cilj ovog rada, a to je molekularna identifikacija tripanozome L. passim i ispitivanje njenog uticaja na zdravlje pčelinjih zajednica i ekonomske efekte u... | Due to the absence of molecular methods intended for species-specific identification of bee trypanosomes Crithidia mellificae and Lotmaria passim without further sequencing, the goal of this thesis has been defined: molecular identification of L. passim trypanosome and the research into its impact on the colony health ... | true |
Uloga autofagije u antileukemijskom dejstvu citarabina i idarubicina in vitro | The role of autophagy in the in vitro antileukemic effect of cytarabine and idarubicin | Autofagija, proces programirane ćelijske razgradnje unutarćelijskog sadržaja, je uključena u regulaciju preživljavanja i smrti ćelija kancera. U ovoj doktorskoj disertaciji je po prvi put ispitivana sposobnost antileukemijskih lekova citarabina i idarubicina da indukuju autofagiju u različitim humanim leukemijskim ćeli... | Autophagy, a process of programmed cellular self-digestion, has been implicated in regulation of cancer cell survival and death. The present study investigated for the first time the ability of antileukemic drugs cytarabine and idarubicin to induce autophagy in different human leukemic cell lines and peripheral blood m... | true |
Analgetički efekti terapije laserom male snage kod pacijenata sa temporomandibularnim disfunkcijama | Analgesic effect of low-level laser therapy in temporomandibular disorders patients | Bol lokalizovan u mastikatornim mišićima i/ili temporomandibularnim zglobovima praćen neregularnim kretnjama donje vilice, najizraţeniji je simptom temporomandibularnih disfunkcija (TMD). Literaturni podaci ukazuju da simptomi i znaci TMD znaĉajno utiĉu na funkciju orofacijalnog sistema, socio-psihološki status i kvali... | Pain localized to masticatory muscle area and/or temporomandibular joint area, followed with an irregular lower jaw movement, is the most prominent symptom of temporomandibular disorders (TMD). Literature data indicate that symptoms and signs of TMD significantly influence the function of the orofacial system, the soci... | false |
Hidrogelovi na bazi hitozana za kontrolisano otpuštanje polifenola | Chitosan-based hydrogels for controlled release of polyphenols | U ovoj disertaciji prikazan je „bottom-up” pristup u formulisanju sistema za kontrolisanu dostavu bioaktivnih komponenti, polazeći od frakcije vodorastvornih polifenola majčine dušice (Thymus serpyllum L.) i njihove inkapsulacije u hidrogelove na bazi hitozana. Najpre je vršena karakterizacija polaznog ekstrakta majčin... | Presented thesis addresses the bottom-up approach in design of functional food ingredients starting with aqueous thyme (Thymus serpyllum L.) extract and its encapsulation within the chitosan-based hydrogels. Firstly, characterization of thyme extract was performed, in terms of determining total phenolic content (ultrav... | true |
Efikasnost i bezbednost intraoralne lokalne anestezije primenom lidokaina sa klonidinom kod pacijenata sa dijabetes melitusom tip 2 | Efficacy and safety of lidocaine with clonidine for intraoral local anaesthesia in patients with diabetes mellitus type 2 | Uvod Pacijenti sa dijabetes melitusom (DM), zbog pratećih makrovaskularnih i mikrovaskularnih komplikacija osnovnog oboljenja, koje zahvataju i periferne nerve (dijabetična neuropatija), predstavljaju pacijente rizika za primenu regionalne anestezije. Pokazano je u eksperimentalnim uslovima da lokalni anestetici, u kli... | Introduction Patients with diabetes mellitus (DM) type 2 are at increased risk for performance of regional anaesthesia, due to macrovascular and microvascular complications of DM, including changes in small blood vessels of peripheral nerves (diabetic neuropathy). Results of experimental studies show that local anesthe... | false |
Uspešnost lokalne primene varijanti autolognog fibrinskog lepka u prevenciji komplikacija preponske rane i proteinskog implanta aortobifemoralne rekonstrukcije | Topical autologous fibrin sealants for primary prevention of groin wound and graft complications following aortobifemoral bypass | Uvod: Hirurški rez u preponi za pristup bifurkaciji femoralne arterije praćen je neretko otežanim zarastanjem. Preponske incizione komplikacije imaju poseban značaj posle protetske rekonstrukcije, jer znatno povećavaju rizik direktne kontaminacije i infekcije grafta. Jedna od mogućih mera prevencije je podsticanje prim... | Introduction: Groin incision for femoral artery exposure is prone to healing complications. This is of particular concern after prosthetic reconstruction. One possible preventive strategy is the promotion of primary wound healing through topical application of fibrin sealant (FS). Patients and methods: One hundred twen... | false |
Odeća kao sredstvo povezivanja i odvajanja od spoljnog sveta: umetničko delo scenskog dizajna | Odeća kao sredstvo povezivanja i odvajanja od spoljnog sveta: umetničko delo scenskog dizajna | Doktorski umetnički projekat Odeća kao sredstvo povezivanja i odvajanja od spoljnog sveta: umetničko delo scenskog dizajna, na primeru dela Sebe sobom razdvajam od sveta, bavi se istraživanjem fenomena odeće kao sredstva kreiranja lične identitetske slike, ali i kao sredstva povezivanja i odvajanja pojedinca od spoljno... | PhD art project Clothing as means of connecting and disconnecting with the autside world: scene design artwork, shown as an example of scene design artwork “Myself separates my self from the world” deals with the research of the phenomenon of clothing as means of creating a personal identity image, and as means of conn... | false |
Aktivnost dezoksiribonukleaze I u serumu : korelacija sa kutanim, sistemskim i imunoserološkim parametrima kod pacijenata sa Lupus erythematosusom | Serum desoxyribonuclease i activity: correlation with cutaneous, systemic and immunoserological markers in patients with lupus erythematosus | Uvod. Lupus erythematosus (LE) je pleomorfno multisistemsko oboljenje koje karakteriše slom tolerancije. Proizvodnja autoantitela, deponovanje imunskih kompleksa i aktivacija komplementa dovode do zapaljenja i oštećenja tkiva. S obzirom da su autoantitela specifična za različite nukleusne i citoplazmatske antigene, LE ... | Introduction. Lupus erythematosus (LE) is a pleomorphic multisystemic disease characterized by the breakdown of tolerance. Production of autoantibodies, immune complex deposition and complement activation leads to inflammation and tissue damage. Given that autoantibodies are specific for different nuclear and cytoplasm... | true |
Socio-demografske determinante fertiliteta u Semberiji | Socio-demografske determinante fertiliteta u Semberiji | Cilj rada je da se prikažu, analiziraju i uporede socio demografske determinante fertiliteta Republike Srpske koje utiču na broj živorođenih dece u Semberiji. Rad se fokusira na radni i obrazovni status, ekonomsku krizu i nezaposlenost, izostanak finansijske pomoći države, neusklađenost rada i roditeljstva, visoku cenu... | The aim of this paper is to present, analyze and compare socio demographic determinants of fertility in Republic of Srpska affecting the number of live births in Semberija. The paper focuses on employment and educational status, economic crisis and unemployment, mismatch between work and parenting, high preschools cost... | false |
Dugoročno praćenje motornih i nemotornih simptoma u Parkinsonovoj bolesti | Long-term monitoring of motor and non-motor symptoms in Parkinson' s disease | Uvod: Parkinsonova bolest (PB) predstavlja progresivno neurodegenerativno oboljenje, prosečne dužine trajanja od oko 15 godina, koje se klinički ispoljava motornim i čitavim spektrom nemotornih manifestacija. Progresija same bolesti je strogo individualna, veoma heterogena i značajno brža u početnim stadijumima bolesti... | Introduction. Parkinson’s disease (PD) is a chronic progressive neurodegenerative disease that is clinically manifested by a motor and non-motor symptoms; an average duration of approximately 15 years. PD is also a heterogeneous disease, with the disease progressing faster in patients at the early stage of disease (Hoe... | true |
Analiza rezultata radiofrekventne ablacije pretkomorskog lepršanja kateterima sa spoljnom irigacijom | Results of radiofrequency ablation of atrial flutter using externally irrigated-tip catheters | Uvod: Pretkomorsko treperenje (atrijalna fibrilacija [AF] ) i pretkomorsko lepršanje (atrijalni flater [AFL] ) su srodne aritmije, koje dele isti elektrofiziološki supstrat. Godišnja incidenca AFL u opštoj populaciji iznosi 88 novih slučajeva na 100.000 odraslih osoba. Veći rizik od pojave AFL imaju muškarci, starije o... | Introduction: atrial fibrillation (AF) and atrial flutter (AFL) are related arrhythmias, sharing the same electrophysiological substrate. Annual AFL incidence rate is 88 new cases in 100.000 of adult persons in the general population. Males, older persons, patients with heart failure and chronic obstructive pulmonary d... | true |
Efekti akutne redukcije telesne mase na motoričke sposobnosti i biohemijske markere mišićnih funkcija | Effects of Rapid Weight Loss on Motor Skills and Biomarkers of Muscle Functions | Kratkoročna regulacija telesne mase je široko rasprostranjena u borilačkim sportovima. Restriktivna dijeta, prinudna glad, ili dobrovoljna redukcija telesne mase zaokuplja pažnju naučnika, zdravstvenih i sportskih radnika. Nagla redukcija telesne mase (RWL) se odnosi na metode koje sportista koristi u cilju smanjenja t... | Short-term regulation of body weight is highly prevalent in combat sports. Restrictive diets, forced starvation, or voluntary weight loss are attracting the attention of scientists, sport and health workers. Rapid weight loss (RWL) refers to the methods used by an athlete to lose weight within the last week before the ... | false |
Prognostički značaj elektromehaničke funkcije leve pretkomore za pojavu rekurentne atrijalne fibrilacije, lečene radiofrekventnom terapijom | Prognostic value of electromechanical function of left atrium for appearance of recurent atrial fibrilation treated with radiofrequent therapy | Cilj ove studije je bio da proceni prognostički značaj kašnjenja električnog impulsa unutar leve pretkomore i između dve pretkomore za ponovno javljanje atrijalne fibrilacije nakon lečenja radiofrekventnom izolacijom plućnih vena (RFPVI) I da ispita elektromehaničko remodelovanje leve pretkomore. Metode: Ukupno je 64 b... | The aim of this study was to investigate prognostic value of: inter and intra atrial conduction time to predict atrial fibrillation (AF) recurrence after radiofrequency catheter ablation (RFCA), and to assess electromechanical remodelling of left atrium. Methods. A total of 64 patients underwent their first RFCA for sy... | true |
Uticaj hronične socijalne izolacije na mehanizam antioksidativne zaštite u mozgu i jetri mužjaka pacova Wistar soja | The effect of chronic social isolation on antioxidantdefense mechanism in brain and liver of male Wistar rat | Smatra se da je hronični stres jedan od glavnih etioloških faktora u razvoju psihijatrijskih i neurodegenerativnih bolesti, a mnogi naučnici tvrde da se u osnovi ovih bolesti nalazi i narušena redoks ravnoteža. Odgovor organizma na stres započinje aktivacijom i oslobađanjem glukokortikoidnih hormona koji deluju na limb... | Chronic neuroendocrine stress has been considered as an etiological factor for the onset and exacerbation of many psychiatric and neurodegenerative disorders, with redox imbalance underlying pathogenic mechanisms for many of these disorders. Stress response begins with the activation and release of glucocorticoid hormo... | true |
Taksonomija i filogenija Xeranthemum grupe (Asteraceae) - morfološki, anatomski, fitohemijski i molekularni aspekti | Taxonomy and phylogeny of the Xeranthemum group (Asteraceae) - morphological, anatomical, phytochemical and molecular aspects | Xeranthemum grupu čine rodovi Shangwua, Amphoricarpos, Chardinia, Xeranthemum i Siebera, anatomski, mikromorfološki i fitohemijski gotovo neistraženi. Taksonomija čitave grupe, posebno roda Amphoricarpos je veoma komplesna. U ovom istraživanju je pokazano da mikromorfološke osobine povezuju višegodišnje vrste, određene... | The Xeranthemum group includes Shangwua, Amphoricarpos, Chardinia, Xeranthemum and Siebera, anatomically, micromorphologically and phytochemically almost unexplored. The taxonomy of the whole group, especially of the Amphoricarpos is very complex. In this study, it was shown that micromorphological traits link together... | true |
Seksualna selekcija kod Drosophilia melanogaster nakon višegodišnjeg gajenja na različitim supstratima | Sexual selection in Drosophila melanogaster after long-term maintaining on different substrates | Veoma izražene morfološke i ponašajne osobine kod životinja često su rezultat delovanja seksualne selekcije. Kod insekata, ovaj proces za rezultat ima prisustvo intenzivne pigmentacije, neuobičajenih morfoloških struktura i kompleksnih feromona, koji se odlikuju velikom varijabilnošću u zavisnosti od sredinskih faktora... | Very pronounced morphological and behavioural traits in animals are often the result of acting sexual selection. In insects, this process leads to intense pigmentation, unusual morphological structures and complex pheromones, exhibiting great variability depending on the environments. For fruit fly, D. melanogaster, on... | true |
Metabolički sindrom izazvan ishranom bogatom fruktozom : uloga signalnih puteva regulisanih glukokortikoidnim hormonima u visceralnom masnom tkivu i hipotalamusu pacova | Fructose-diet induced metabolic syndrome : the role of glucocorticoid signalling in the visceral adipose tissue and hipothalamus of rats | Upotreba zašećerenih napitaka bogatih fruktozom predstavlja jedan od glavnih uzročnika povećanja prevalence gojaznosti i pridruženih metaboličkih poremećaja. Pokazano je da je fruktoza uključena u razvoj i progresiju metaboličkog sindroma putem poremećaja regulacije metaboličkih puteva u hipotalamusu i masnom tkivu, ka... | The rise in consumption of refined sugars high in fructose appears to be an important factor for the development of obesity and metabolic syndrome. Fructose has been shown to be involved in genesis and progression of the syndrome through deregulation of metabolic pathways in the hypothalamus and adipose tissue as major... | true |
Ekološka studija pršljenčica (Charophyceae) stajaćih i sporotekućih voda Vojvodine | The ecological study of Charophytes (Charophyceae) of standing and slow running waters of Vojvodina | Alge klase Charophyceae, sa jednim recentnim redom Charales, su krupne višećelijske alge sa morfološki složenim statusom, nalik rastavićima, zbog čega i nose naziv pršljenčice... | The charophyte algae (Charophyceae, Charales) are macroscopic multicelular algae having morfologicaly complex talus.This group is underinvestigated at the territory of Serbia and all the species are classified in one of the IUCN categories. This study is an attempt to gather more knowledge on their floristic richness, ... | false |
Idioekološka studija vrsta Osmia cornuta (Latr.) i O. rufa (L.) (Megachilidae, Hymenoptera) sa posebnim osvrtom na njihov status i značaj kao oprašivača biljaka | Idioecological study of Osmia cornuta (Latr.) and O. rufa (L.) (Megachilidae, Hymenoptera) with special attention to their status and significance as plant pollinators | Do pre samo pedesetak godina na oprašivanje gajenih biljaka nije se obraćala naročita pažnja. Međutim, sa razvojem hemijske industrije pesticida i njihove primene u poljoprivredi, dolazi do poremećaja ravnoteže koja je postojala između oprašivača i cvetnica i do drastičnog smanjenja brojnosti oprašivača. Zbog toga su z... | Plant pollination had not drawn much attention until almost fifty years ago. However, development of chemical industry and utilization of pesticides in agriculture brought about the imbalance between the number of pollinators and flowering plants and drastic reduction of pollinators they need. That is why numerous inve... | false |
Geonasleđe Srednjeg i Donjeg Podunavlja u Srbiji: inventar, geokonzervacija i geoturizam | Geonasleđe Srednjeg i Donjeg Podunavlja u Srbiji: inventar, geokonzervacija i geoturizam | Geoturizam predstavlja relativno nov fenomen u svetu i često se pominje kao turizam specijalnih interesovanja, koji podržava i promoviše objekte prirodnog ali i kulturnog nasleđa. Na teritoriji Podunavlja u Srbiji nalaze se brojni geološki i geomorfološki oblici kao i paleontološki ostaci mamuta koji predstavljaju ... | Geotourism represents a relatively new phenomena in the world and it is often referred to as special interest tourism which enhances and promotes natural and cultural heritage. The Danube River territory in Serbia has many geological and geomorphological features and sites as well as paleontological remains of mamm... | false |
Geografski obrasci genetičke i morfološke varijabilnosti predstavnika grupe Silene saxifraga (Caryophyllaceae) | Geographical patterns of genetic and morphological variability of the taxa belonging to Silene saxifraga group (Caryophyllaceae) | Uzimajući u obzir prethodne klasifikacije i nejasne odnose između taksona u okviru ili dovođenih u vezu sa grupom Silene saxifraga, korišćene su nuklearne sekvence ITS, hloroplastne sekvence rps16 i polimorfizmi dužine umnoženih fragmenata (AFLP-ovi), za utvrđivanje filogenetičkih odnosa između ispitivanih taksona. Fil... | Considering previous classifications and unresolved relationships among taxa belonging to or hypothesized to be closely related to Silene saxifraga group, we used sequences of the nuclear ribosomal internal transcribed spacer (ITS), the plastid rps16 intron and amplified fragment length polymorphisms (AFLPs) to elucida... | true |
Uloga fenotipske plastičnosti osobina životne istorije i ponašanja u procesima specijacije Acanthoscelides obtectus | The role of phenotypic plasticity of life history and behavioural traits during speciation processes in Acanthoscelides obtectus | Fenotipska plastičnost, kao univerzalno svojstvo svih organizama, predstavlja sposobnost jednog genotipa da u različitim uslovima životne sredine razvije različite fenotipske vrednosti osobina. Ovaj fenomen predstavlja važan mehanizam fenotipskog variranja insekata i nalazi se u osnovi formiranja različitih pravaca evo... | Phenotypic plasticity, a universal feature of all organisms, represents genotypes’ ability to produce alternative phenotypes in different environmental conditions. In insects, this phenomenon represents an important mechanism of phenotypic variation and it is fundamental for the establishment of different evolutionary ... | true |
Slabe konvergencije pseudoverovatnoća i intervalno-vrednosnih pseudoverovatnoća | Weak convergence of pseudo-probability measures and interval-valued pseudo-probability measures | Slaba konvergencija niza pseudoverovatnoća i niza intervalno-vrednosnih pseudoverovatnoća je izučavana.Pokazani su ekvivalentni uslovi g-slabe konvergencije niza pseudoverovatnoća i niza intervalno-vrednosnih pseudoverovatnoća. | Weak convergence of a sequence of pseudo-probability measures and a sequence of interval-valued pseudo- probability measures is investigated.The equivalent conditions of g-weak convergence of a sequence of pseudo-probability measures and a sequence of interval-valued pseudo-probability measures are proven. | false |
Geobotanička karakterizacija vaskularne flore Velike ulcinjske plaže i njenog zaleđa u Crnoj Gori | Geobotanical characterization of vascular flora of Long Ulcinj beach and its hinterland in Montenegro. | U radu je predstavljena taksonomska, ekološka i fitogeografska analiza vaskularne flore Velike plaže u Ulcinju i njenog zaleđa, a razlog zbog kog smo se opredjelili za ovo istraživanje je prilično oskudna istraženost ovog lokaliteta do sada u Crnoj Gori. Osim ovih takođe su urađene i analize za mart i avgust fizičko – ... | This thesis presents a taxonomic, ecological and phytogeographic analysis of vascular flora of Long Beach in Ulcinj and its hinterland, and the motive for this research is poor exploration of this region to date. Aside from the aforementioned, analyses of physicochemical parameters in permanent and temporary ponds in t... | false |
Molekularni mehanizmi regulacije ekspresije gena za CXCL 12 u beta ćelijama pankreasa pacova | Molecular mechanisms responsible for the regulation of CXCL 12 gene expression in pancreatic beta cells | Dijabetes tip 1 nastaje kao posledica autoimune destrukcije beta ćelija pankreasa, dok se u osnovi dijabetesa tip 2 nalazi nefunkcionalnost beta ćelija i rezistencija na insulin. S obzirom da je gubitak beta ćelija prisutan u oba tipa dijabetesa, potrebno je pronaći načine za očuvanje funkcionalnih beta ćelija. Rasvetl... | Type 1 diabetes develops as a consequence of an autoimune destruction of pancreatic beta cells in contrast to type 2 diabetes which is caused by a combination of insulin resistance and beta cell dysfunction. Since a beta cell deficit is present in both types of diabetes, scientific approaches aimed at restoring functio... | false |
Ontogenetska, specijska i generička karakterizacija odbrambenih supstanci kod nekih predstavnika familije Julidae Leach, 1814 (Myriapoda, Diplopoda, Julida) iz Srbije | Ontogenetic, species and generic characterization of defensive substances in some representatives of family Julidae Leach, 1814 (Myriapoda, Diplopoda, Julida) from Serbia | Predstavnici reda Julida poseduju hemijsku odbranu od predatora, koji uključuje raznovrsne hinonske derivate, ali i brojne nehinonske komponente. Do danas je analiziran mali broj vrsta u odnosu na ukupan broj julidnih diplopoda. Stoga je ovom tezom bila obuhvaćena analiza odbrambenog sekreta kod sedam vrsta iz familije... | Representatives of the order Julida secrete a large number of both quinone and nonquinone compounds. So far only a small number of species have been analyzed in relation to the total number of juliform diplopoda. Therefore, this dissertation was focused on seven species of the family Julidae: Unciger transsilvanicus, P... | true |
Fauna Chrysomelidae (Coleoptera) Obedske bare i Fruške gore | Chrysomelidae fauna (Coleoptera) of Obedska bara and Mt. Fruška gora | Familija Chrysomelidae u svetu obuhvata preko 35000 vrsta, a od toga preko 400 vrsta živi u Srbiji. Ovo je jedna od najbrojnijih grupa insekata u našoj zemlji. Gotovo se sve vrste u stadijumu larve i imaga hrane biljkama. Veliki je broj ekonomski značajnih vrsta. Medjutim, i pored velikog značaja u prirodi i za čoveka ... | Family Chrysomelidae includes over 35 000 species in the world, of which over 400 species live in Serbia. This is one of the most numerous groups of insects in our country. Almost all species in the larval and imago stage eat plants. There is a large number of economically important species. However, despite the great ... | false |
Razvoj modela međuzavisnosti prodajnih aktivnosti i pozicioniranosti brenda privatnih zdravstvenih ustanova u Republici Srbiji | Developmental model of inter-dependency between saling activities and brand position of the private health institutions in Serbia | U sveobuhvatnim reformama koje očekuju R Srbiju u procesu približavanja Evropskoj uniji, značajno mesto će zauzimati i reforma zdravstveno-socijalnog sistema. Već sada je evidentno da država Srbija, prvenstveno zbog finansijsko-organizacionih aspekata, neće moći da se osloni isključivo na državne zdravstvene sisteme, v... | In conceptual reforms, which are expected to happen in the Republic of Serbia, during its approaching to the European Union, the reform of the health-social system will take very remarkable place. It is very obvious now that Serbia will not be able to rely exclusively on state health systems, firstly because of financi... | true |
Arhitekta Aleksandar Đokić | Architect Aleksandar Đokić | Aleksandar Đokić jedan je od najplodnijih srpskih arhitekata novijeg doba, čije je stvaralaštvo obogatilo beogradsku i srpsku arhitekturu tokom četiri poslednje decenije dvadesetog i početkom prve decenije dvadeset i prvog veka. U istoriografiji je prepoznat kao pripadnik romantične grane novije srpske arhitekture i ka... | Aleksandar Đokić is one of the most prolific Serbian architects of modern times, whose work enriched Belgrade and Serbian architeture during the last four decades of the twentieth century and the begining of the first decade of the twenty–first century. In historiography he is recognised as a member of the romantic bra... | true |
Proučavanje degradacije dimetenamida-P u vodenoj sredini različitim fizičko-hemijskim metodama | Investigation of dimethenamid-P degradation in an aqueous environment using various physico-chemical methods | Predmet ove doktorske disertacije je proučavanje degradacije herbicida dimetenamida-P u vodenoj sredini. Dimetenamid-P spada u grupu hlorcetamida. Zahvaljujući svojoj velikoj selektivnosti, kao aktivna materija sredstava za zaštitu bilja, primenjuje se u suzbijanju jednogodišnjih travnih i širokolisnih korova u usevima... | The subject of this doctoral thesis is the investigation of degradation of dimethenamid-P herbicide in aquatic environment. Dimethenamid-P is classified into chloroacetamides. Due to its high selectivity, this active ingredient of pesticides is applied in controlling of annual grass weeds, as well as annual broadleaved... | true |
Sinteza, struktura, karakterizacija i fotoelektrohemijska primena debelih slojeva pseudobrukita, Fe2TiO5 | Synthesis, structure, characterization and photoelectrochemical application of pseudobrookite Fe2TiO5, thick layers | U poređenju sa fotonaponskim ćelijama, fotoelektrohemijske ćelije predstavljaju efikasan vid pretvaranja sunčeve energije u električnu, jer se pored energije dobija i vodonik koji se može iskoristiti kao gorivo. Fotoelektrohemijske ćelije sastoje se od poluprovodničke anode (p- ili n-tipa) koja apsorbuje svetlost, pri ... | Compared to photovoltaic cells, photoelectrochemical cells represent an efficient way of converting solar into electrical energy, because besides energy, hydrogen is also available that could be used as a fuel. A photoelectrochemical cell consists of a semiconductor anode (p- or n-type) that absorbs light, whereby ener... | true |
Model sistema za adaptivno mobilno učenje stranih jezika | Model of a system for adaptive mobile language learning | Raspoloživost ličnih mobilnih uređaja i pratećih mobilnih tehnologija ima sve veći uticaj na neformalne i formalne procese obrazovanja. Učenje stranih jezika predstavlja pogotovo zanimljivu oblast primene mobilnih tehnologija usled toga što predstavlja vid samousavršavanja, aktivnost koja se izvodi uporedo sa drugim ob... | The availability of personal mobile devices and the widespread presence of supporting mobile technologies has an increasing impact on informal and formal learning processes. Foreign language learning is an especially interesting area of mobile technology application for it represents a self-improvement activity that is... | false |
Ispitivanje mogućnosti primene novih metoda za kontrolu upotrebe prirodnih i veštačkih boja kod proizvoda od mesa | Investigation of application possibilities of novel analytical methods for controlling the addition of natural and artificial dyes in meat products | Kontrola upotrebe boja koje se kao aditivi danas široko koriste u proizvodnji hrane ima veliki značaj za bezbednost i kvalitet proizvoda od mesa. Pored zakonskih regulativa važnu ulogu imaju i analitičke metode za utvrđivanje prisustva i određivanje količine boja. Cilj ove doktorske disertacije je bio da se razviju met... | Proper control of dyes that are widely used as food additives in production of foodstuffs is of considerable significance for safety and quality of meat products. Besides the adoption of legislative regulating this area, analytical methods for qualitative and quantitative determination of dyes also play an important ro... | true |
Dvostepeno sinterovanje, fazne transformacije, električne i mehaničke osobine nanostrukturnih biokeramičkih materijala na bazi hidroksiapatita | Two-step sintering, phase transformations, electrical and mechanical properties of nanostructured bioceramic materials based on hydroxyapatite | Doktorska disertacija se odnosi na kreiranje gustih nanostrukturnih sinterovanih materijala na bazi hidroksiapatita. Dvostepeno sinterovanje je iskorišćeno za dobijanje bifaznog kalcijum fosfata visoke gustine polazeći od Ca-deficitarnog hidroksiapatita na temperaturi nižoj od temperature fazne transformacije β→α-trika... | Subject of this PhD thesis is creating of fully dense sintered nanostructured materials based on hydroxyapatite. Two-step sintering method was successfully applied for synthesis of high density biphasic calcium phosphate at sintering temperatures lower than those of β→α tricalcium phosphate phase transformations. Unifo... | true |
Uticaj primene jonskih aktivatora na bazi d-metala Zn, Co, Cu, Ni, Mo i laserskog zračenja na energetsku efikasnost procesa dobijanja vodonika alkalnom elektrolizom | Influence of the application of ionic activators based on d-metals Zn, Co, Cu, Ni, Mo and laser radiation on the energy efficiency of hydrogen generation from alkaline electrolysis. | Rast životnog standarda sve brže rastuće svetske populacije zahteva veliki napredak u snabdevanju energijom i povećanom energetskom efikasnošću kako bi se zadovoljile sve veće potrebe modernog društva. Već decenijama odgovori na ove zahteve pronalaze se u obnovljivim izvorima energije čiji je cilj da budu održivi i eko... | The growing standard of living and rising of world population requires increasing demands for energy supply and its efficiency to meet the needs of modern society. For decades, answers to these requirements are found in renewable energy sources that aim to be sustainable and economically competitive with fossil-fueled ... | true |
Uporedno ispitivanje prisustva aflatoksina B1 u hrani za životinje i aflatoksina M1 u mleku | Comparative investigation of aflatoxin B1 presence in feed and aflatoxin M1 in milk | Cilj ove disertacije bio je da se ispita zastupljenost i tok kontaminacije kukuruza aflatoksinom B1 (AfB1, kao i obim i tok posledi;nog nalaza njegovog metabolita aflatoksina M1 (AfM1)u mleku, nakon ekstremne suše koja je u leto 2012pogodila jugoistočnu Evropu i Balkansko poluostrvo... | The aim of this doctoral dissertation is to investigate magnitude and course of maize contamination with aflatoxin B1 (AfB1), as well as magnitude and course of the findings of its metabolite - aflatoxin M1 (AfM1)in milk, after extreme drought that affected south-eastern Europe and Balkans... | false |
Identifikacija i molekularna karakterizacija cirkovirusa 2 i parvovirusa kod svinja sa teritorije Republike Srpske, BIH | Identification and molecular characterization circovirus2 and parvovirus in pigs from teritory Republic of Srpska, BIH | Prisustvo svinjskog cirkovirusa 2 i parvovirusa svinja ispitano je u osamdeset zbirnih uzoraka (slezina, limfni čvorovi, pluća) poreklom od nevakcinisanih svinja primenom lančane reakcije polimeraze. Sve životinje su bile iz ekstenzivnog načina gajenja i iz različitih regiona Republike Srpske, BiH. Četiri uzorka limfni... | The presence of porcine circovirus 2 and porcine parvovirus was examined in eighty clinical samples of spleen, lymph nodes and lungs originating from nonvaccinated swine by polymerase chain reaction. All animals were reared in extensive livestock farming systems in different geographical districts of Republic of Srpska... | true |
Analiza ekonometrijskih pokazatelja pri pojavi bolesti plavog jezika kod domaćih preživara u Republici Srbiji i izrada modela za kontrolu i praćenje | Analysis of econometric indicators in the case bluetongue disease in domestic ruminants in the Republic of Serbia and modeling for control and monitoring | Bolest plavog jezika (BPJ) je virusno nekontagiozno oboljenje domaćih i divljih preţivara, koje se preteţno javlja kod ovaca, izazvano RNK virusom iz roda Orbivirus i familije Reoviridae. Virus plavog jezika (BTV) se prenosi hematofagnim insektima iz roda Culicoides. Dinamika i širenje bolesti uslovljeno je klimatskim ... | Bluetongue disease (BTD) is a viral, non contagious disease of domestic and wild ruminants, mainly present in sheep, caused by the RNK virus of the genus Orbivirus, family Reoviridae. Bluetongue virus (BTV) is transmitted by hematophagous insects from the genus Culicoides. The dynamics and spreading of the disease depe... | true |
Ispitivanje imunskog odgovora i prisustva vakcinalnog i terenskog soja virusa nodularnog dermatitisa kod goveda i novorođene teladi nakon vakcinacije atenuiranom vakcinom | Examination of immune response, and the presence of vaccine and field strain of nodular dermatitis virus in cattle and new borne calves after vaccination with attenuated vaccine | Nodularni dermatitis (ND) je akutno, subakutno ili hronično virusno oboljenje goveda i bivola. Prvi slučaj nodularnog dermatitisa u Srbiji je laboratorijski potvrđen 07.06.2016. godine. Najviše žarišta je bilo registrovano u Pčinjskom okrugu. Za sprečavanje širenja bolesti, celokupna populacija goveda je vakcinisana ži... | Nodular dermatitis (ND) is acute, subacute or chronic viral disease of cattle and buffalo. First laboratory confirmed ND outbreak in Serbia occurred on 07 June 2016. The most of the outbreaks registered was in Pčinjski district. In response to prevent spreading of the disease, vaccination of all cattle population was a... | true |
Rezistencija na tetraciklin bakterija mlečne kiseline izolovanih iz tradicionalnih sireva Srbije | Tetracycline resistance in lactic acid bacteria isolated from traditional serbian cheeses | Lanac hrane predstavlja jedan od mogućih puteva transmisije bakterija rezistentnih na antibiotike između populacija životinja i ljudi. Komensalne bakterije, poreklom od životinja, predstavljaju deo mikrobiote hrane životinjskog porekla, i često se prepoznaju kao „rezervoari“ gena za rezistenciju na antibiotike. Reziste... | Food chain may represent a possible route for the transmission of antibiotic resistant bacteria between human and animal populations. Commensal bacteria originating from food-producing animals can contaminate food and by that means become a part of the complex food microbiota. Commensal bacteria can also serve as reser... | false |
Analiza morfoloških promena, ekspresije i distribucije virusnog antigena u mozgu lisica prirodno inficiranih virusom štenećaka | Analysis of morphological changes, expression and distribution of viral antigen in the brain of foxes naturally infected with canine distemper virus | U ovoj doktorskoj disertaciji ispitivani su uzorci mozga crvenih lisica (Vulpes vulpes) prirodno inficiranih virusom štenećaka. Nakon isključivanja životinja pozitivnih na besnilo metodom direktne imunofluorescencije, vršena su ispitivanja uzoraka seruma crvenih lisica imunoenzimskom metodom u cilju utvrđivanja prisust... | In this doctoral dissertation brain samples of red foxes (Vulpes vulpes) naturally infected with canine distemper virus (CDV) were examined. After exclusion of animals positive for rabies using direct immunofluorescence test, red foxes' blood serum samples were examined using enzyme-linked immunosorbent assay to detect... | true |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.