ပၢႆးဝူၼ်ႉၶိုၵ်ႉလိိုၵ်ႉ ၽူႈမၢၵ်ႈမီးလူင်လီႇၵႃႇသျိၼ်း

ၵူၼ်းႁဝ်း ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃငိုၼ်းလူၺ်ႈ
ပႃႈၼိူဝ်​​ၶေႃးလၢႆလၢႆ။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃငိုၼ်းပႃႈတႂ်ႈ​​ၶေႃးလၢႆလၢႆ။

ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ သိုဝ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ ၶၢႆၶၢဝ်းယၢမ်း။

ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ ႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်ယႂ်ႇၵၢၼ်လူင်။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူဝ်းယူဝ်း။

ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ တမ်းဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင်ႈၼႃႈဝႆႉ
တႃႇမိူဝ်းၼႃႈ။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ လုၵ်ႉမႃး ​​တေႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈဝူၼ်ႉ လွင်ႈဝႃႈတေႁဵတ်းသင်မိူဝ်ႈၼႆႉ။

ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ မူၼ်ႉမႄးပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတူဝ်ၵဝ်ႇ။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ ပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပႅတ်ႈႁိမ်းႁွမ်း။

ၼႂ်းၵႃႈ20%ၼိုင်ႈ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်။
ၼႂ်းၵႃႈ80%သမ်ႉ ၵွတ်းၽၢၼ်တုၵ်ႉယၢၵ်ႈ။

သူလူး? သူ​​တေႁဵတ်း 20% ၼိုင်ႈႁ?
ဢမ်ႇၼၼ် သူ​​တေႁဵတ်း 80% ?

#  8 ၸူဝ်ႈမူင်းတွၼ်ႈသၢမ်၊

ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်း ၼိုင်ႈတွၼ်ႈလႂ် 8 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆ​​သေ ၸႅၵ်ႇ
ဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း သၢမ်ၶၵ်ႉသၢမ်တွၼ်ႈ ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်
ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ၸူဝ်ႈမူင်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း ဢွၼ်
ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ၸူဝ်ႈမွင်းတွၼ်ႈသွင်သမ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း
ဢွၼ်ၵၼ် ၼွၼ်းလိုဝ်ႈ၊
လွင်ႈၵူၼ်း​​ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈ ​​ၵေႃႉၼိုင်ႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်
ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈဢဝ်
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ၸူဝ်ႈမွင်းတွၼ်ႈသၢမ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

#  သဵၼ်ႈတၢင်းသွင်သဵၼ်ႈ၊

ၵူၼ်းႁဝ်း သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇပႆၼၼ်ႉ မီးယူႇသွင်သဵၼ်ႈ။
သဵၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၼ်း
​​တေလႆႈပႆ၊ ထႅင်ႈသဵၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း
ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈပႆ ​။ ပေႃးပႆသဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ဢမ်ႇပႆ
ဢမ်ႇလႆႈ တိုၼ်း​​တေလႆႈပႆၼၼ်ႉ ပႆႁၢင်ႈလီဝႆႉၵွၼ်ႇ
ၸင်ႇ​​တေပႆလႆႈသဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈပႆၼၼ်ႉ
လႆႈလီလီဢိူဝ်ႈ။

#  လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ပဵၼ်မဵဝ်းၸႂ်ႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊

လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူၼ်မၢင်​​ၸေႈဢွၼ်ႇၼိုင်ႈ
မၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ​။ ပေႃးမၼ်းလႆႈႁူႇယွၵ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၸိုင်
ၶိုၼ်းၽေႇၵီႈၸိူင်ႉႁိုဝ်​​ၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်
မႃးလႆႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ။

#  ၼွင်ႇတ ၸႂ်ဢမ်ႇလီဝၢႆးလင်၊

ဝၢႆး​​သေႁိုင်ပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ 20 ပီ လွင်ႈဢၼ်​​တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ
သူႈၸႂ်လူႉ ၸႂ်ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈဢၼ်သူလႆႈ
ႁဵတ်းမႃး၊ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်သူဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁဵတ်းသင်မႃး
ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။

#  ဢွင်ႈတီႈ၊

ၼမ်ႉဝၢၼ်ၵတ်းၼိုင်ႈတဝ်ႈ ၶၢႆၸွမ်းတၢင်းသမ်ႉ 10 ၊ ပေႃး
ၶၢႆတီႈလၢၼ်ႉသမ်ႉ 30 ၊ ၼမ်ႉၸဵမ်းဝၢၼ်မၼ်းတႄႉ မိူၼ်
ၵၼ်ၵူၺ်း။ ၵႃႈၶၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း​​ၵေႃႈ ​​တေႃႈၼင်ႇၼၼ် မၼ်း
ယူႇတီႈဢွင်ႈတီႈဢၼ်မၼ်းႁွတ်ႈထိုင်ယူႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။

#  သမႃႇထိ ၸႂ်ၼိမ်၊

​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈ​​ၶေႃႈ မိူဝ်ႈသူပႆႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉ သူပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ၶွင်​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆး​​သေသူလၢတ်ႈဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ
ၵႂႃႇယဝ်ႉတႄႉ သူပဵၼ်ၶီႈၶႃႈမၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။

#  လွင်ႈလိူၵ်ႈ၊

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း​​ၵေႃႈ သူယုမ်ႇသင်​​​​ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်
ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈၼႆ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ​​ၶေႃႈၵႂၢမ်း
​​ဝေႃးႁၢၼ်ႇရ်ဢၼ်လီၵူဝ်​​သေပိူၼ်ႈ မီးယူႇသွင်​​ၶေႃႈ။
​​​​ၶေႃႈၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ် ႁူဝ်ၶႅင် ​၊ ၶေႃႈၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ် ၶတ်း
ၸႂ်။ ၵေႃႉဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ
တူဝ်မၼ်း၊ ၵေႃႉဢၼ်ႁူဝ်ၶႅင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းပိၼ်ႇလႅၵ်ႈ
လၢႆႈၵၢမ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။

#  လွင်ႈဢမ်ႇၼႃႇလူဝ်ႇ လႄႈ လွင်ႈဢၢမ်းၶွႆ၊

ယၢမ်းမိူဝ်ႈသူၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လူင်ႉလႅၼ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ
ဢိတ်းဢွတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈ​​တေဢမ်ႇၼႃႇလူဝ်ႇသူ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းမိူဝ်ႈသူၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လူင်ႉလႅၼ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉတႄႉ ပိူၼ်ႈ​​တေဢၢမ်းၶွႆသူၼၼ်ႉ
ယဝ်ႉ။

#  တၢင်းယုမ်ႉလိုၼ်းသုတ်း၊

ၽွင်းမိူဝ်ႈထၢင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇ​​ၶေႉၶဵင်ႇၽႂ်လႆႈၼႆၼၼ်ႉ ​​ပေၸႂ်
လဵၵ်ႉ၊ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝႃႈ သူပဵၼ်ၵူၼ်းထမ်ႇမတႃႇ​​​​ၵေႃႉၼိုင်ႈ
ၵူၺ်းၼႆလႄႈ။

ႁၼ်ၸိူဝ်းပိူၼ်ႈယုမ်ႉၶူဝ်ယူႇၼႆ​​သေတႃႉ​​ၵေႃႈ ပေထၢင်ႇဝႃႈ
ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ မီးသူၵူၺ်းၸႂ်လဵၵ်ႉ​​ၶေႃးၶူမ်ယူႇ။ တီႈ​​တေႉ
မၼ်း ပိူၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ​​မေႃလဵၼ်ႈၸိူင်းလိူဝ်​​သေသူ
ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈႁၢမ်းလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ယူႇၼၼ်ႉ သူၶႂ်ႈႁႆႈ​​ၵေႃႈ
ႁႆႈပႅတ်ႈ​​သေလႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသူႁႆႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ သူ​​တေ
လႆႈလုၵ်ႉတိုၼ်ႇၶိုၼ်းယူႇ။ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ လႆႈသုမ်း
ဝၢင်းပွႆႇၽႃႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ​​သေ​​ၵေႃႈ ၶႂ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်း ​​ပေႁႂ်ႈသုမ်း
တၢင်းယုမ်ႉဢွၼ်ႇသူၼၼ်ႉၵူၺ်းလႃႈ။

#  လွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ ​​သေႃးၵ၊

ယူႇတီႈလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ​​သေႃးၵ ၶွင်ၵူၼ်းၼိုင်ႈ​​ၵေႃႉ​​သေ
တႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တင်း လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼႃႇၵၢတ်ႈ သုင်/
တႅမ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈဝႆႉဝၢင်းၸႂ်မၼ်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။

ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ​​ၵေႃႈ ပၢၼ်ႁႃလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၸိူဝ်း
ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်း​​သေ မႆႈၸႂ်ယူႇ။
သင်ဝႃႈပဵၼ် ပၼ်ႁႃယႂ်ႇလူင်​​ၵေႃႈ မႆႈၸႂ်ယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး
ၽွၼ်းလီသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ​​ၵေႈလိတ်ႈ
ပၼ်ႁႃလႆႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပိတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၸိုင်
ၵူႈၸိိူင်ႉၵူႈလွင်ႈ ဝၢႆး​​သေၽူၼ်လူမ်းလူင်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ
​​တေပဵၼ်ၽိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇ ဢၼ်ၸိုၼ်ႈပၢင်သႂ်ႇ သႃႇယႃႇ
ယူႇ။

#  လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ လွင်ႈတိူဝ်းတွၼ်း၊

သူဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတႄႉ လႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇတိူဝ်းတွၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ တေၸၢင်ႈမီးၵူၼ်း​​ႁေႉႁၢမ်ႈ ၶႂၢင်
တၢင်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသူၼၼ်ႉ​​ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတိူဝ်းတွၼ်းသူၼၼ်ႉတႄႉ ၽႂ်ဢမ်ႇ​​​ႁေႉ
​ႁၢမ်ႈၶႂၢင်တၢင်းသူလႆႈ။

#  လွင်ႈၼၵ်းၸႂ် လႄႈ ႁႅင်းၸႂ်၊

ယွၼ်ႉႁႅင်းတၢင်းၼွၵ်ႈ​​သေလႄႈ ၶႆႇၵႆႇဢၼ်လႆႈတႅၵ်ႇၵႂႃႇ
ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽၵ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈၼႆ​​သေတႃႉ၊ သင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉ
ႁႅင်းၽိုတ်ႉထင်ႇတၢင်းၼႂ်းဢွၵ်ႇမႃး​​သေလႄႈ ၶႆႇၵႆႇဢၼ်
လႆႈတႅၵ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ဢႃႈသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်
ၼိုင်ႈသဵၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ​​ၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်။
ႁႅင်းဢီးဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတၢင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁႅင်းၼၵ်း
ၸႂ်​​သေ၊ ႁႅင်းဢၼ်ဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃးတၢင်းၼႂ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ
ပဵၼ်လွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ ​​တေၵုမ်ႇၼင်ႈပႂ်ႉ ၶၢမ်ႇႁႂ်ႈႁႅင်းတၢင်းၼွၵ်ႈ ဢဝ်
တႅၵ်ႇၵွႆယူႇၸိုင် သူ​​တေပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ
ယဝ့်။ သင်ဝႃႈ ပိုင်ႈဢိင်ႁႅင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ​​သေ လုၵ်ႉႁႅင်းၼႂ်း
ထင်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၸိုင် လွင်ႈသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ
​​တေလႆႈႁၼ် မၼ်းမိူၼ်ဢႃႈသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်မႂ်ႇႁဝ်း ၶိုၼ်း
ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

သင်ငိုၼ်းမီးၼႂ်းမိုဝ်းသူၸိုင် သူ​​တေၸၢင်ႈလိုမ်းတူဝ်
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၽႂ်ၼႆယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈသူဢမ်ႇမီးငိုၼ်းယဝ်ႉၼႆတႄႉ
တင်းၵမ်ႇၽႃႇ ​​တေဢွၼ်ၵၼ်လိုမ်းဝႃႈ သူပဵၼ်ၽႂ်ဢၼ်
ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ "ၸၢတ်ႈပၢၼ်" ၼႆယဝ်ႉ။

ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင်ၵူႈ​​ၵေႃႉ​​သေ ..............

ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ/မႆႉသၢင်းၶမ်း
(ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ လပ်ႉၽၢႆၽၢႆ)