Ekki einfalt mál

Hér er ég hræddur um að skjaldborgin sé pínulítið að hrynja yfir byggingameistarana: Fyrst er afskrifað til að bjarga heimilunum. Næst skríða útrásarvíkingar í skjólið. Þá verður allt vitlust. Þá er skattlagt. Þá verður allt vitlaust aftur. Þetta er nefnilega ekki einfalt mál og auðvelt að taka Ragnar Reykás á þetta:

Útrásarvíkingur fær felldar niður 50 milljónir af áhvílandi skuldum á hálfbyggðri sumarhöll á Þingvöllum. Er það sanngjarnt? Á hann ekki að borga skatt af því?

Einstæð móðir fær 20 milljóna íbúðarskuld lækkaða í 15 milljónir en berst áfram í bökkum. Er sanngjarnt að skattleggja greyið?

Með öðrum orðum kæmi ekki á óvart að viðhorfið færi eftir því hver á í hlut.

Kjarni málsins er hins vegar sá að afskriftir skulda eru ávinningur fyrir skuldarann. Því hlýtur að vera rökrétt að þessi ávinningur sé skattlagður rétt eins og hver annar. Skattlagningin veldur því auðvitað að nettóávinningurinn verður minni en ella, en það sama á við um allan annan fjárhagslegan ávinning.

Hins vegar má spyrja hvort ekki væri rökréttara að leggja fjármagnstekjuskatt á þennan ávinning en almennan tekjuskatt enda hníga ýmis rök að því að þessi ávinningur eigi meira sammerkt með arði af eignum en launatekjum.

Fyrri ummæli:
Ekki veit ég hvernig hugsanagangur þinn er en hitt er víst að þegar þú talar um að afskriftir skulda séu ávinningur fyrir skuldarann þá er það algjörlega út í hött í þessu samhengi. Þau lán sem fólk tók í góðri trú en hafa tekið allt aðra stefnu en upphaflega var samið um er varla hægt að tala um sem skuldir lánþega! Almenningur er að fara fram á leiðréttingu af lánum og ekkert annað. Almenningur var rændur og ef stjórnvöld ætla að fara fram á skatt (tekjuskatt að auki) af því sem hirt var af okkur þá held ég að flestum sé nóg boðið.

Þegar fólk hefur barist í bökkum og greitt af stökkbreyttum lánum sem hafa átt sér stað af m.a. óstjórn bankanna þá kalla ég það að hirða af fólki eða á góðri íslensku rán. Þessum hækkunum á höfuðstól lána hefur verið hellt á lántakendur og ef síðan á að leiðrétta þetta er það leiðrétting á rangindum og hefur ekkert með "ávinning fyrir skuldara" að gera. Það hefur komið fram í fréttum að nýju bankarnir hafa tekið yfir skuldasöfn gömlu bankanna með 50-60% afföllum og væri þess vegna hægt að leiðrétta lán á sanngjarnan hátt án þess að fara á bólakaf í buddu skattgreiðenda.

||

Ég fæ ekki skilið hvernig þetta á að geta gengið upp.

Ef þetta er "tekjuskattur" (ekki fjármagnstekjuskattur þó hann sé líka orðinn brjálæðislega hár), þá þarf einstæða móðirin í þínu dæmi hér að ofan Þorsteinn að greiða 2.006.000 (m.v. 40.12%) í skatt. Þetta greiðist strax við næstu álagningu eftir niðurfellingu (t.d. 1.ágúst 2011).

Hvernig á sá sem ekki getur greitt af 20 milljón króna láni til 40 ára að geta greitt skyndilega yfir 2 milljónir í skatt ef lánið er lækkað um 25% - eftir sem áður þá þarf að borga af þessum 15 milljónum og ég hélt að það myndi reynast nógu erfitt.

Beitum smá sanngirni - þar sem ég hef ekki séð frumvarpið og gefum okkur að þetta sé "fjármagnstekjuskattur" sem átt er við, þá þarf þessi aðili samt að borga kr. 900.000 í skatta. Það er nálægt ársvöxtum af láninu eins og það er í dag.

Nú loksins er ég farinn að skilja um hvað það snýst að slá skjaldborg um heimilin. Þetta var bara misheyrn hjá okkur - þetta hét að slá Skattborg um heimilin.

||

Í fyrsta lagi er með öllu óeðlilegt að þetta sé skattlagt hærra en sem nemur fjármagnstekjuskatti, því megin hluti niðurfellingar eru, verðbætur, gengismunur og áfallnir vextir sem allt flokkast sem fjármagnstekjur í skilningi skattalaga og laga um Fjármagnstekjuskatt.

Í öðru lagi er ekki eðlilegt að þetta dreifist á minni tíma en sem tekur að greiða af eftirstandandi skuldum. Dreifing skattskuldar á 3 ár setur fólk bara beint í einskonar skuldafangelsi út af skattskuldum.

Í þriðja lagi þá hefur í tengslum við niðurfellingu á hluta skulda alltaf verið við það miðað að eftir þá niðurfellingu hafi fólk greiðslugetu til að greiða viðkomandi skuldir. Ég fæ ekki sé hvaða afgangur á að verða eftir til að greiða skattaskuldir. Til þess þyrfti niðurfellingin að vera miklu stórfelldari. (Það mætti eiginlega segja að það þyrfti að afskrifa um 100% og skattleggja það síðan og skipta sköttunum á 5-15 ár ef þetta dæmi ætti í raun að ganga upp eins og það er framsett í frumhugmyndum stjórnvalda.)

Dæmi upp á 40 milljón króna niðurfellingu, með 50% skattaafslætti af fyrstu 20 millj. og síðan 25% skattaafslátt af næstu 20 milljónum þýðir að skattstofninn er 25.000.000

Ef beitt er fjármagnstekjuskatti = 4.500.000 (1.500.000 pr. ár).

En ef reiknað er út frá staðgreiðsluskatti = 11.530.000 (3.843.333 pr. ár) (Álftanes = 11.875.000, vegna hærra útsvars).

||

Skattur er yfirleitt greiddur af einhverju sem maður á eða þénar er það ekki. Lántakendur hafa aldrei átt þessa peninga sem um er verið að ræða og eiga því ekki að greiða af þessu skatt. Síðan sný ég ekki aftur með að "ávinningur" eins og þú talar um Þorsteinn er ekki það sama og leiðrétting. Skv. orðabók er orðið ávinningur, hagnaður eða fengur. Enginn lántakandi hefur hagnast af hækkuðum höfuðstól lána. Við erum að tala um leiðréttingu á lánum sem er ekki það sama og hagnaður!!!

||

Edda: Það er mikið til í þessu hjá þér. Enda setti mann hljóðan yfir þessum hugmyndum ríkisstjórnarinnar og ég held að engum stjórnmálaflokki öðrum á Íslandi hefði dottið í hug að skattleggja þetta öðrum en Vinstri-Grænum. En þeir vilja gjörsamlega skattleggja allt sem hreyfist.

Í hugmyndum manna fyrir síðustu kosningar um 20% leiðréttingu lána þá voru menn fyrst og fremst að hugsa um að skrúfa vísitöluna aftur ábak og miða hana við ákveðinn upphafspunkt, t.d. janúar 2008 og hið sama með gengistryggð lán að miða við gengisskráningu á ákveðnum tímapunkti, svo fremi sem lán væru tekin fyrir þessar tímasetningar en annars við upphafsvísitölu- og gengi. Núverandi ríkisstjórnarflokkar gáfu aldrei raunhæft svigrúm til þess að þessar hugmyndir væru útfærðar og ræddar á Alþingi. En eitt er víst að þeir sem settu fram þessar hugmyndir voru ekki að tala um að skattleggja leiðréttingar.

Það eru ekki lántakendur sem hagnast á hækkun verðbólgu og gengisbreytingum, heldur lánveitendur. Þess vegna er þessi hugmynd um skattlagningu svo arfavitlaus að mann setur hljóðan.

||

Fjárhæðirnar sem nefndar eru í frétt Morgunblaðsins í dag um málið benda nákvæmlega ekki til þess að lengur sé verið að tala um niðurfellingar hjá hátekjufólki. Fréttatilkynningu 5 ráðherra fyrr í vikunni mátti aftur á móti skilja þannig en þar segir:

Hóflegar skuldbreytingar skattfrjálsar.

Stórfelldar niðurfellingar skattlagðar.

||

Jón, þetta er ekki einungis arfavitlaust, þetta er rangt, kolrangt og á að flokkast undir glæpsamlegt athæfi! Það er hegningarvert að ræna og rupla en það er eins og það sé í lagi ef bankar og stjórnvöld fremja þann glæp. Ef Jón og Gunna stela sér brauðbita þá fara þau umsvifalaust bak við lás og slá en gjörningar bankanna eru blessaðir bak og fyrir af stjórnvöldum. Útrásarvíkingar virðast vera friðaðir og ekkert hefur verið gert til að ná í illa fengið fé hjá þeim. Að skattleggja þá leiðréttingu sem fólk á rétt á er toppurinn sem fyllir mælinn. Er yfirleitt friðsæl og lítið fyrir óspektir en nú er nóg komið. Fólk sem ekki getur stjórnað landinu á annan hátt en með þessum hætti á að bera út ef það hefur ekki vit á að yfirgefa stólana áður en allt fer í bál og brand hér á landi!!!

||

Í fréttatilkynningu ríkisstjórnarinnar á blaðsíðum 10 og 11 í kafla 7 má skilja það sem svo að skuldbreytingar venjulegra einstaklinga verði skattfrjálsar en stórfelldar niðurfellingar skattlagðar og þá átt við skuldir útrásarvíkinga, niðurfellingar afleiðusamninga, niðurfelling ábyrgða og skuldabréfa vegna stórfelldra hlutabréfakaupa fyrrum stjórnenda og millistjórnenda í bankakerfinu og þess háttar skuldir.

Á þessu tvennu er regin munur.

Venjuleg lán (íbúðarlán, bílalán, neyslulán) hafa stökkbreyst síðustu 26 mánuði. Þá stökkbreytingu hefur verið kallað eftir að sé leiðrétt.

Að ætla að skattleggja slíkar leiðréttingar, þar sem lækkun skulda samanstendur af vísitölubreytingum, gengisbreytingum og áföllnum ógreiddum vöxtum (sbr. við frystingu lána), er það sem ég á við að sé með hreinum ólíkindum, en ekki er hægt að skilja fréttina í Morgunblaðinu í dag öðru vísi.

Ég er síður en svo mótfallinn því að inn í skattlög verði skilgreint ákvæði um að "niðurfelling" skulda sé skattlögð með ákveðnum hætti, þar sem visst frítekjumark sé til staðar og að slík skattlagning sé skilgreint sérstaklega þannig ekki fari milli mála hvort þetta teljist fjármunatekjur eða hlunnindi. Nauðsynlegt er að til staðar séu skýr lög um slíkt til framtíðar.

||

Ég vil líka benda á annað í þessu samhengi að þó svo að ég sjái ekki að svona eiga að skattleggja annarsstaðar en undir "fjármagnstekjuskatti" þá er búið að hækka þá skattprósentu um 80% á einu ári.

Það liggur við að við værum ekki að taka þess umræðu ef hér væri um 10% skatt að ræða eins var til skamms tíma. Þá væri eins og þú segir réttilega Þorsteinn hægt að útfæra þetta þannig að fjármagnstekjuskatturinn greiðist smám saman eftir því sem "ávinningurinn" fellur til.

||

Edda: Vittu til, fjöldi fólks á eftir að lenda í fangelsi eða fá á sig "refsingar" vegna skattalagabrota á komandi árum ef þessi leið verður farin. Þannig að það er eins og þú segir að ef ég og þú myndum stela brauðsneið í 10-11 þá fengju við að fara fljótt bak við lás og slá, en ekki útrásarvíkingar né svona kolbrjálaðir stjórnmálamenn og nánustu ráðgjafar þeirra.

||

Nú er ég sammála þér Þorsteinn. Þekki þetta í Danmörku og Noregi að greiddir vextir dragast frá fengnum vöxtum.

Það er nefnilega þannig að hér á landi er löngu orðið tímabært að endurskipuleggja allt skattkerfið frá grunni.

Að bútasauma það eins og núverandi ríkisstjórn er að gera er ekki að auðvelda þá vinnu.

||

Ég hef í mörg ár aðhyllst þá hugmynd að skattleggja allt með sömu prósentu, (15%, fjármagnstekjuskattur, tekjuskattur og útsvar, einn virðisaukaskattur) og fella alveg niður eða að mestu leyti bæði undanþágur og frádrætti (persónuafslátt og fleira). Slíkt kerfi skapar færri vandamál en það leysir, skapar réttlátari skattlagningu, fækkar eða eyðir undanskotum. Vandamál eru síðan leyst með öðrum hætti.

Varðandi þessar nýju hugmyndir um skattlagningar á leiðréttingar skulda og á niðurfellingar vegna vandamála tengdu hruninu, þá að sjálfsögðu mætti setja þar á algjörlega nýjan skatt með sérstakri prósentu t.d. 5% og frítekjuþrepið tæki eingöngu mið af mjög lágri lækkun/niðurfellingu. En að tala um þetta sem tekjuskatt (eða fjármagnstekjuskatt) er ekki til annars en að búa til ný vandamál.

||

Allt sem gert hefur verið frá hruni er bútasaumur. Þrátt fyrir að komið sé á annað ár þá hafa menn ekki sest niður og sett saman aðgerðaráætlun sem tekur á öllum þáttum.

Gjaldþrotalögum þarf að breyta bæði tímabundið og sumum atriðum til lengri tíma. Það er óþolandi að fólk sé hundelt árum og áratugum saman út af kannski til þess að gera lítilfjörlegum skuldum sem sagt koma í veg fyrir að viðkomandi geti fengið að standa í lappirnar og fengið að byrja upp á nýtt sem nýtur þjóðfélagsþegn. Stytting þess tíma sem tekjur að fá endanlega afskrift krafna vegna gjaldþrota einstaklinga, skilar sér margfalt til baka í þjóðarbúið.

||

Lántakendur fá niðurfærslu skulda vegna þess að þær hafa ekki peninga til að borga. Þess vegna vilja þeir niðurfærslu.

Ef þeir eiga ekki fyrir afborgunum eiga þeir ekki fyrir skattgreiðslum af ímynduðum tekjum (niðurfærslum.)

Hvað er það sem stjórnvöld (og hagfræðingar í rekstrarráðgjöf) skilja ekki við þetta?

||

Það tók innan við sólarhring að bjarga sparifjáreigendum (á ekki að skattleggja þær tekjur líka?)

Það er alveg hægt að setja neyðarlög vegna forsendubrests gegn þessari arfavitlausu skattlagningu. Ef það er ekki gert, á þá ekki líka að skattleggja tapaðar kröfur vegna gjaldþrota?

Skattlagning þessi er út í bláinn vegna þess að þetta eru ekki tekjur.

Bendi á leið Hagsmunasamtaka heimilanna, sem sameina hjálp við þá verst stödddu því að hafa í heiðri jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar (með því að mismuna ekki lánþegum.)

Hefði þessi leið verið farin strax værum við ekki að eiga við flest þau vandamál sem við stöndum ráðþrota frammi fyrir núna.

Ummæli:
Nei málið er nú það Þorsteinn að fólk er náttúrulega alveg gáttað á því að helsta aðgerð til "bjargar" heimilunum í landinu skuli vera að það eigi að breyta langtímalánum í skammtímaskattaskuldir. Það er nefnilega einfaldlega þannig, eins og Theódór bendir á, að við núverandi aðstæður út af því allsherjarhruni sem hér átti sér stað og þeirri stökkbreytingu skulda, almennings, sem ekki átti beinan þátt í því að mynda þær aðstæður sem mestan þátt áttu í aukinni verðbólgu og falli krónunnar, að það er einfaldlega ekki leggjandi á fólk að ætla að skattleggja leiðréttingar. Alveg sama hvað mönnum finnst almennt séð um skattareglur.

Verkefni: Kaldhæðnigreining - Kaldhæðni eða ekki
Merking: Ekki kaldhæðin