dsfsi/vukuzenzele-sentence-aligned huggingface dataset:
sot: ho thibela leqhubu la bobedi la ditshwaetso tsa covid19 , re tlameha ho ikamahanya le ditataiso tse ntseng di le teng tsa bophelo bo botle ba setjhaba.

tso: swi ta vunisa matluka ya rihlaza ya nhlakarhelo wa ikhonomi lama ya hlukeleke, naswona swi ta hi tlherisela endzhaku kusuka eka ximun'wana kuya eka xixika.
sot: tshehetso ya dispazammuso o lemohile diphephetso tse qollehileng tseo sewa sena se di bakang ho bao ba sebetsang lekaleng lena la baitshokodi.

tso: nseketelo wa mavhengelexiphazamfumo wu lemukile mitlho ntlho leyi fanaka yi ri yoxe leyi ntungukulu lowu wu yi tisaka eka vanhu lava va tirhaka eka sekitara leyi nga riki ya mfumo.
sot: ntlheng ya boraro, re tla tsitsisa maikutlo ho kahobotjha ya naha le ya matlo", o rialo.

tso: xavunharhu, hi ta langutisa eka ku aka hi vuntshwa," a vula tano.
sot: sewa sa kokwanahloko ya corona le mehato eo re e nkileng ya ho e lwantsha se thefutse batho ba bo rona haholo.

tso: ntungu wa xitsongwatsongwana xa corona na magoza lama hi nga ma teka ku wu herisa ma tikisele vanhu va ka hina.
sot: yaba akgente ya tshehetso ya meralo ya motheo ya bomasepala (misa) e mo tswela kgomo ho tla mo thusa.

tso: sweswo swi ve kufika hi 2018, loko ndzi kuma basari kusuka eka misa.
sot: mooki wa porofeshenale e leng luyanda ganuganu (a dilemo tse 25), a sebe tsang sepetleleng sa groote schuur ho la kapa bophirima, o re letsatsi lena le boetse ke monyetla wa ho tswela pele ka ho ikgantsha ka mosebetsi wa bona.

tso: muongori wa xiphurofexinali, luyanda ganuganu (25), wa le xibedhlele xa groote schuur xa le kapavupeladyambu, u vula leswaku siku leri ri tlhela ri va xivandlanene xa vaongori leswaku va ya emahlweni va ti nyungubyisa hi ntirho wa vona.
sot: ehlile, tsena ke ditlamorao tsa masalla a nako e fetileng e neng e le ya bohanyapetsi le ho se lekane.

tso: ina, leswi i switandzhaku swa masalelwa swa vukhale lebyi onhakeke na ku pfumala ku ringana.
sot: ba tseba diphoso le mathata a seo.

tso: va tiva swihoxo na switandzhaku swa kona.
sot: mme ho matsohong a rona bohle ho netefatsa hore ditlwaelo tsena di keke tsa dumellwa ho etsahala hape.

tso: naswona swi le ka hina hink werhu ku tiyisisa leswaku mikhuva leyi a yi pfumele riwi ku endleka nakambe.
sot: o seke wa roma ngwana ntle le ho netefatsa hore ho na le motho e moholo ya tshepahalang ya mo shebileng.

tso: u nga tshuki u rhuma n'wana a nga ri na munhu lonkulu loyi a tshembhekaka ku n'wi languta.
sot: ha a bua haufinyana tjena ho thakgolweng ha motlaotutswe kantorong ya mohlahisi wa motlaotutswe ona midrand, letona la dipalangwang gaut eng ismail vadi o itse lefapha le lemohile tlhokeho ya theke noloji le mokgwatshebetso wa dipalangwang o hlalefileng jwalo ka banyeheli ba ntshetso pele ya mokgwatshebetso wa dipalangwang.

tso: loko a vulavula eku simekiweni ka app leyi ehofisini ya muhluvukisi emidrand nkarhinyana lowu hundzeke lowu nga hetiki mbilu, mec wa vutleketli egau teng ismail vadi u vule leswaku ndzawulo yi lemu ka nkoka wa thekinoloji ya manguvalawa na maendlelo ya vutleketli yo tlhariha tanihi swilo leswi hoxaka xandla eka nhluvukiso wa swifambo.
sot: jwalo ka karolo ya morero wa rona wa kaho le tsosoloso ya moruo, re tla tswela pele ho sebetsa re sa kgathale ho hodisa meralo ya motheo ya matsete le ho ntlafatsa diindasteri tsa rona tsa marangrang.

tso: tanihi xiphemu xa kungu ra ku aka hi vuntshwa na nhlakarhelo wa hina, hi ta ya emahlweni hi ti rha hi nga karhali ku yisa emahlwe ni ku ndlandlamuxa vuvekisi bya swimakiwakulu na ku cinca tiindasitiri ta hina ta netikweke.
sot: "re ne re lemohile hore hona le karohano pakeng sa ditjhaba tse fapaneng tsa george.

tso: "hi lemukile leswaku a ku ri na ku avana exikarhi ka miganga yo hambanaha mbana ya george.
sot: tlhokomelo ya boimana (ho hlokomela lesea le song ho tswalwe) ho bohlokwa mme hangata e qala dibekeng tse robedi.

tso: nhlayiso wa vuyimana (ku hlayisa n’wana loyi a ngasi velekiwaka) swi na nkoka naswona swi tala ku sungula eka mavhiki ma nhungu.
sot: hore o dule o na le metsi mmeleng o be o qobe ho shwa lehlakore ho bakwang ke motjheso, o tshwanela ho: nwa metsi a mangata ho feta tlwaelo, ha ho tjhesa.

tso: ku tshama u ri na mati emirini na ku papalata xitiroku xo vangiwa hi ku hisa ngopfu ka miri u fanele ku: nwa mati yo tala ku tlula leswi u nwisaka swona hi ntolovelo hi masiku lama ku hisaka.
sot: lefapha la dipalopalo afrika borwa le bontshitse ha palo ya batho ba sa sebetseng e theohile ka kotara ya bobedi ya 2021. dipalopalo tsa bona di bontshitse hore palo ya batho ba sebetsang e eketsehile ho tloha ho ba dimilione di 14.5 ka kotara ya bone ya 2021 ho fihlela ho ba dimilione di 15.5 ka kotara ya bobedi ya 2022. ena ke keketseho eo re neng re e hloka ya mesebetsi halofong ya pele ya selemo sena.

tso: tinhlayonhlayo ta afri kadzonga ti rhekodile ku ehla ka mpimo wa ku pfumaleka ka mitirho eka kotara ya vumbirhi ya 2021. xa nkoka, mpimo wa vona wu komba leswaku nhlayo ya xiviri ya vanhu lava nga thoriwa yi tlakuke kusuka eka 14.5 wa timi liyoni ta vanhu eka kotara ya vumune ya 2021 kufika eka 15.5 wa timiliyoni eka kotara ya vumbirhi ya 2022. loku i ku tlakuka loku nyi kaka matimba eka mitirho leyi lavekaka swinene eka hafu yo sungula ya lembe leri.
sot: feela lenaneo le ikgethileng la mokgatlo wa aforika borwa wa batho ba nang le boqhwa la ba matsoho le maoto le ba nang le boqhwala maotong (qasa) o rutile batho ba 120 ba nang le boqhwala ho kganna dipalangwang tse ikgethileng, moo ba 80 ba bona ba thotseng mangolo a ho kganna.

tso: kambe nongonoko wo fana wu ri woxe wa nhlangano wa quadpara wa afrikadzonga (qasa) wu dyondzise vanhu va 120 lava va hanyaka na vutsoniwa ku chayela mimovha leyi endleriweke vona ntsena, laha 80 wa vona va vanhu lava va kumeke tilayisense ta vona to chayela.
sot: ka yona nako eo, leha ho le jwalo, re tla tlameha ho sebe disa tjhelete e ngata le ho feta ho tshehetsa tlhophobotjha ya disoe tse kang eskom le tshe beletso ya difofane ya aforika borwa (saa).

tso: hambiswiritano, hi nkarhi wun’we, hi ta dinga ku tirhisa mali yo tala ku seketela ku vumbiwa hi vuntshwa ka tisoe to fana na eskom na saa.
sot: ena ke katleho e kgolo tsamaisong ya tlhabollo ya tsa temo, e bile e fana ka tshehetso tshepisong ya tokomane ya tokoloho ya hore mobu o tla arolelanwa le bohle ba o sebetsang.

tso: lowu i mpfhuka wukulu swinene eka phurosese ya antswiso wa vurimi, naswona wu nyika ntirho eka xitshembiso xa freedom charter xa leswaku misava yi ta avelaniwa eka lava va yi tirhaka.
sot: ketsahalo ya hore re be le leqhubu la boraro e teng mme e tla dula e le teng.

tso: nxungeto wa ga ndlati ra vunharhu i wa nti yiso naswona wu kona hi laha ku nga heriki.
sot: bhembe o eleditse mahlatsipa a peto ho batla ditshebeletso tsa tlhabollo ya maikutlo ya ho sithabela ho ditsebi kamora ketsahalo eo e soto.

tso: bhembe u tsundzuxile va xanisiwa va mpfinyo ku va va kuma nkhongotelo wa ku vaviseka emoyeni wa xiphurofexinali endzhaku ka nxivixivi wa vona.
sot: mobu wa temo ke seikoko tlelo sa motheo sa dihlodi lweng tsa habo rona.

tso: misava ya vurimi i nkoka wa masungulo ya ndhaka ya hina ya ntumbuluko.
sot: jwalo ka batho ba dume lang tekanong, tokeng le ditokelong tsa botho, re a kgathatseha le ho halefa ha re bona bohloko le tlontlollo ya mapalestina hoba ke dintho tse re hopotsang nalane ya rona.

tso: eka hinkwavo lava va tshembaka eka ku ringana, vululami na timfanelo ta ximunhu, a ku na xin’wana handle ko va hi khumbeka no hlundzuka, hi ku vaviseka na tingana leti twisiwaka vanhu va le palestina, hikuva swi hi vuyisela eka leswi swi nga hi humelela.
sot: mosebetsi wa ho theha tshebedisano mmoho le basebetsi ba mafapha a poraefete o tseleng bakeng sa ho tsetela ho meralo ya motheho le ho ntlafatsa taolo ya diteishene tsa dikhonthina boemakepeng ba durban le ba ngqura.

tso: eka sekitara ya vutleketli, ku nga tirhi hi ku hetiseka ka mihlaluko na swiporo swi onhile ngopfu vuswikoti bya hina byo rhumela tinhundzu eka matiko mambe.
sot: dinako tsa ho ya sekolong di a fapana ho ya ka dikgaolo le ho ya ka diporovinsi, jwaloka ha ho imatahanngwa le mehato ya ho se atamelane.

tso: mikarhi yo ya exikolweni ya hambana hi ku ya hi swifundza na swifundzankulu hikokwalaho ka nawu wo siya pfhuka exikarhi ka vanhu.
sot: ho aha botjha botsitso le botshepehi sars e ne e leng e nngwe ya dintlha tsa ka tse ka sehlohlolong ha ke ne ke kgethwa ho ba mopresidente ka 2018. jwalo ka tse ding tsa ditsha tse bohlokwahlokwa, sars e ile ya hahlamelwa hampe ke ditlamorao tsa ho hula mmuso ka nko, ka boitshunyatshunyo ba bahlanka ba dipolotiki, tsamaiso e bohlaswa le dintlha tse ding tse ileng tsa ama tshebetso ya yona hampempe.

tso: ku vuyisela ntshamiseko na ku tshembeka eka sars a swi ri exikarhi ka swilo swo rhanga swa mina loko ndzi hlawuriwa tanihi phuresi dente hi 2018. ku fana na mihlangano ya nkoka yin’wana yo tala, sars yi xanisekile hikwalaho ka switandzhaku swo biha swa ku tekiwa ka vulawuri bya mfumo hi swiyenge swa le tlhelo, ku nghenelela ka swa tipolitiki, vufambisi byo biha na swivangelo swin’wana leswi khumbaka hi ndlela yo tivikana ku tirha kahle ka yona.
sot: sena se sisinya hore banna ba bang ha ba utlwisisi hore thobalano ntle le tumello e qaqileng ke tlolo ya molao.

tso: leswi swi nyika mavonelo ya leswaku vavanuna van’wana a va swi twisisi leswaku migingiriko ya swa masangu handle ka mpfumelelano wo twisiseka i vugevenga.
sot: "hangata ngwana o ba le dihlong mme kahoo o tshaba ho bua ka sena, e leng se etsang hore ho be boima ho ba ntsha ho tebetebeng ena ya ho tjhorisetswa diketso tsa thobalano ya bana," ho rialo poto.

tso: "n’wana hakanyingi wa nyuma naswona hikokwalaho a nga vulavuli hi mayelana na swona, leswi swi endlaka leswaku swi va tikela ku huma eka ndzhendzeleko wo kurisiwa hi swa masangu," ku vula poto.
sot: ho theoleng molaotheo wa kgethollo ho ya moqomong wa nalane, re itlamme ka molaotheo o motjha le ditekanyetso tse nang le boleng tse ntjha.

tso: ekucukumetiweni ka vumbiwa ra xihlawuhlawu etaleni ra matimu hi tinyikele eka vumbiwa lerintshwa ni le ka nawu wa mahanyelo mantshwa.
sot: dikgoka tsa ka lapeng di etsa hala ha motho a iphumana a le tlasa:tlhekefetso ka mmele: ho etsa mohlala, ha o otlwa kapa ho tshoswa ka dikgoka.

tso: madzolonga ya le mi ndyangwini ya humelela loko munhu a hoxiwa eka: mixaniso ya le mirini: xikombi so, loko u himeteriwa kumbe ku chavisiwa hi madzolonga.
sot: selemong se fetileng sa ditjhelete, yuniti ya ho nka thepa e ile ya fumana ditaelo tsa ho kgina dithoto tsa boleng ba r5.4 bilione tse amanang le melato ya bobodu, mme r70 milione e lefetswe ho letlole la pusetso ya thepa ya botlokotsebe.

tso: eka lembeximali leri nga hundza, yuniti yo tekela tinhundzu yi kume swileriso swo yimisa ku tirhisa swa nkoka wo ringana r5.4 wa tibiliyoni swa mayelana na milandzu ya vukungu ndzwana, laha r70 wa timiliyoni ti nga hakeriwa eka nkwama wo tekela tinhundzu ta vugevenga.
sot: sefutho le boikitlaetso ba hae ba ho iketsetsa lebitso lepatlelong la ho tima mollo le kgurumeditsweng ke banna, ke kgothatso ya sebele basading bohle.

tso: maatla a gagwe le phisegelo ya gagwe ya gore e nne motho bathong mo lekaleng la botimamelelo leo le tletseng ka banna ke seo se tlhotlheletsang basadi e le ruri.
sot: se bonahetseng haholo puisanong ya palamente ena ya marena, ke hore tsoseletso botjha ya moruo e ne e le yona ntlhakgolo.

tso: nkoka wa njhekanjheki sano eka yindlu ya rixaka a wu ringanerile xifaniso xa tlilayimete laha nhlakarhelo wa ikhonomi wu rhangelaka emahlweni exikarhi ka leswi hi swi anakanyeke.
sot: batho ba fumanang sephetho se reng ba na le covid19 , empa ba sena matshwao ho hang, ba tlameha ho dula boikgethollong lapeng kapa ditsing tsa boikge thollo tsa mmuso ka matsatsi a 10, ho tloha ka letsatsi leo ba fumaneng sephetho sa bona se reng ba tshwaetsehile.

tso: vanhu lava va kamberiwaka va kumeka va ri na covid19 , kambe vangari na swikombeto, va fanele ku tshama eka ndhawu yo khetela etlhelo ekaya kumbe eka ndhawu yo khetela etlhelo ya mfumo ku ringana 10 ra masiku, kusukela hi siku leri va kumaka mbuyelo wa vona wo komba leswaku va na vuvabyi.
sot: afrika borwa e hloka ho eketsa maiteko a ho bolotsa bahlankana ka bongaka ho fokotsa kotsi ya bona ya ho tshwaetswa ke hiv .

tso: afrikadzonga yi fanele yi tlakusa matshalatshala ya ku yimbisa vavanuna lavantshwa exibedhlele ku hunguta nxu ngeto wa vona wa ku kuma hiv .
sot: ka leano le tswelang pele la kabelo ya mobu le phano ya mobu wa mmuso bakeng sa tsa temothuo, re tshehetsa dihwai tse ngata tse thuthuhang ho atolosa dikgwebo tsa tsona le ho di atlehisa kgwebong.

tso: eka swifundzakulu swo fana na n’walunguvupeladyambu, van’wapurasi va mpimo lowutsongo va seketeriwa hi switirhisiwa swa vurimi swa ku byala swimilani na ku fuya tihuku, hi ku tirhisana na tikholichi ta vurimi ta ndhawu yaleyo.
sot: nakong ya ho fela ha kgethollo, dikhampani tsa batho ba batsho tse ngodisitsweng ho jse di ne di le ka tlase ho 1%.

tso: emakumu ka mfumo wa xihlawuhlawu, vun'wini bya vantima bya tikhamphani leti xaxametiweke eka jse a byi ri ehansi ka phesente yin'we.
sot: mmuso o thoholetsa tshe beletso ya sepolesa ya afrika borwa (saps) le dihlopha tsa balebedi ba poraefete tse ileng tsa tshwara babelaellwa ba supileng haufinyane.

tso: saps na mitlawa ya vusirheleri yo ka yi ga ri ya mfumo lava khomeke vaehleketeleriwa va nkombo sweswinyana yi ta ndhu ndhuzeriwa eka ntirho lowu wa yona.
sot: leano la moporesidente la ho susumetsa theho ya mesebetsi le fihlelletse boemo bo phahameng ba ho ba le bankakarolo ba miliyone ho tloha ha le ne le qala.

tso: nhlohlotelo wa mitirho wa presidente wa ha ku fikelela xiyimo xa nkoka xa miliyoni yin’we ya vatekaxiave kusukela loko wu sunguriwile.
sot: mothating wa jwale, ho feta neng kapa neng, re tla lelaletsa mahlo a rona tjantjellong ya bosibolli le botshwarateu ba batjha ba habo rona hore ba tle le ditharollo dikoduweng tsena tsa leqeme la mesebetsi tse tla thusa bona, dibaka tsa habo bona esita le setjhaba sa habo bona.

tso: hi nkarhi lowu, ndzi tlhontlha vantshwa ku luka na ku kunguhata phurogireme leyi nga kotisaka ku fikelela swikongomelo swa hina swa nhluvuko.
sot: nakong ena eo re sebetsang mmoho ho aha botjha moruo, esita le setjhaba sa rona, tlasa maemo a sewa sa kokwana hloko ya khorona, mokgwa phatlalatso o hlwahlwa ke wa bohlokwa le ho feta pele.

tso: enkarhini lowu hi ttirhisa naka ku aka ikhonomi ya hina na rixaka ra ka hina hi vuntshwa exikarhi ka ntu ngukulu wa khoronavhayi rasi, swihangalasamahungu swo tiya i swa nkoka swinene kutlula leswi swi nga tshama swi va xiswona.
sot: qe tellong, makda o ne a fumane motho ya nang le masole a tshwanang le a hae, empa seo e ne e se ho fela ha mathata a hae a bophelo.

tso: ma kda u hetelele a kume munyi keri, kambe rendzo ra yena eka rihanyu a ri ri ekule no hela.
sot: ditshwantsho tseo a di bo ntshang ho maranrang a di phatlalatso tsa kgwebo ya hae e ntle e ka hara mokhukhu di ile tsa ata haholo haufinyana tjena, ka hore batho ba ile ba babatsa boitshimollelo ba hae mme ba re ke kgothatso ho banana ba lekeisheneng.

tso: swifaniso leswi a swi poseke eka swiyenge swa mabulu hi bindzuravutshunguri bya swa rihanyu na vumbhiriemukhu khwini wa yena lowu wo saseka swi hangalakile hi xihatla eka masikunyana lama hundzuke, laha vanhu va bumabumeleke masakane hikwalaho ka vu tumbuluxi bya yena, va vula leswaku leswi a swi endleke swi tiyisa nhlana eka vanhwana va le malokhixini.
sot: dilemong tse feti leng basebetsi ba mmalwa ba mmuso ba bile le mohopolo wa hore ho etsa le kgwebo le mmuso kapa ho una molemo o sa hlokahaleng ho tswa mmusong ho dumeletse hile molemong wa bona, wa metswalle le wa ba malapa a bona, ha feela ho se tlolo ya molao.

tso: vatirhelamfumo vangarivangani eka malembe lama hundzeke va teke mavo nelo ya leswaku ku endla bindzu na mfumo kumbe ku vuyeriwa hi ndlela yo ka yi nga fanelanaga ku suka eka mfumo swa pfumeleriwa eka vona, vanghana va vona na mindyangu ya vona, ntsena loko ku nga ri ni leswi nga riki enawini.
sot: mmuso o kgakotse projeke ya naha ya dithusaphefumoloho ka mmesa, e le ho aha metjhine e mengata kwano lapeng ka lebaka la kgaello ya yona lefatsheng lohle.

tso: vavabyi lava nga na vuvabyi bya khoronavhayirasi (covid19) va tikeriwa hi ku hefemula.
sot: cach e hokahanya baithuti le menyetla ya ho ithuta silusapho nyanda batjha ba so fumane dibaka dithe ong tsa thuto e phahameng ba ka batla thuso setsing sa dikopo se thusang ho ba fumanela dibaka (cach).

tso: cach yi hlanganisa swichudeni na nkateko wo dyondza silusapho nyanda vantshwa lava nga se kumaka tindhawu eka swivandla swa dyondzo ya le henhla va nga ya eka sisiteme ya ndhawu yo hetisisa swikombelo ya tiko hinkwaro (cach) ku ya kuma ku pfuneka.
sot: moithuti wa yunivesithi ya johannesburg eo e boelang e le mopalami, glen dlamini o itse motlaotutswe o tla etsa hore diketekete tsa bapalami ba iku tlwe ba phuthulohile.

tso: xichudeni xa le joni na mukhandziyi, glen dlamini u vule leswaku app leyi yi ta endla leswaku magidigidi ya vakhandziyi va tshuxeka.
sot: sebaka se kotsing e kgolo se hlaloswa e le sebaka se nang le palo e fetang bohlano ya batho ba tshwaeditsweng hara batho ba 100 000 ba bang le ba bang kapa moo ditshwaetso tse ntjha di eketsehang ka potlako.

tso: tindhawu tin'wana leti nga kumeka ti ri ta nghozi i timasipala ta west coast, overberg na xifundzatsongo xa cape winelands ekapavupeladya mbu, xifundzatsongo xa chris hani ekapavuhumadyambu, na xifundzatsongo xa ilembe ekwazulunatal.
sot: ke naha eo mang kapa mang a ka ipiletsang ka bolokolohi ho tshehetsa matsholo a setjhaba, a dipolotiki kapa a mang kae kapa kae.

tso: i tiko leri un’wana ni un’wana a nga ni mfanelo yo vilela a nga chavi hi ku seketela vaaki, tipolitiki ni swin’wana ni swin’wana kun’wana ni kun’wana.
sot: ebe batlodi ba molao ba hapa tshepo ya bona mme ba qale ho ba tjhorisa.

tso: kutani vaonhi va kuma ntshembo wa vona na ku sungula ku va kurisa hi swa masangu.
sot: ka tsela e jwalo re abile r105 miliyone e ekeditsweng ka moralo wa ditshenyehelo wa nako e bohareng ho thusa nsfas ho eketsa le ho ma tlafatsa bokgoni ba yona ba botsamaisi."

tso: hikokwalaho hi avele r105 wa mamiliyoni eka rimba ra matirhiselo ya mali ra themexikarhi ku pfuneta nsfas ku tlakusa no tiyisisa vuswikoti bya matirhiselo bya yona," ku vula holobyeswichudeni leswi lulameleke eka malembe hinkwawo yo dyondza leswi titsariseleke tiphurogireme ta switifikheti (mitirho ya mavoko) na xiviko xa 191 xa rixaka eka kholichi ya tvet ya mani na mani yin’wana na yin’wana swi ta kuma basari ku hakela mali yo dyondza na switirhisiwa swa dyondza.
sot: o ile a nka nako e ngata a ithuta ho loha ka dikrotjhe mme morao a fallela motse kapa ho ya dula le ausi wa hae.

tso: u teke tiawara to tala a ri karhi a dyondza ku khuroxeta, kutani a ya ecape town ku ya tshama na sesi wa yena.
sot: lekgotla la dinyewe le tshehetsa mahlatsipa a gbv more matshediso haeba o sutluwe ke tshebediso ya dikgoka ho tsa bong (gbv) mme o hloka tshehetso lekgotleng la dinyewe, lekgotla la naha la botjhutjhisi, (npa) le na le ditshebeletso tse ikgethileng tse ka o thusang.

tso: nseketelo wa khoto wa vatwisiwakuvava va gbv more matshediso loko u xanisiwile himadzolonga ya rimbewu (gbv) naswona u lava nseketelo ekhoto, nhlangano wa vuchuchisi wa rixaka (npa) wu na vukorhokerhi byo hlawuleka lebyi wu nga ku pfunaka hi byona.
sot: "ho lahlehelwa ke e nngwe ya diphoofolo tsa bohlokwa ka ho fetisisa tse hlaha aforika borwa e kang tshukudu, e leng e nngwe ya tse ‘hlano tse kgolo’ ho ka thefula lenane la bahahlaudi ba etelang aforika borwa.

tso: "ku lahlekeriwa hi mu xaka wun’we wa swiharhi swa nhova swa ndhuma swa afrikadzonga ku fana na mhelembe leyi nga yin’wana ya "swiharhi swa ntlha nu leswikulu" swi nga va na nkhumbo wo biha eka nhlayo ya vapfhumba lava endzelaka eafrikadzonga ku ta va ta vona swiharhi swa ntlhanu leswikulu, leswi ku nga mhelembe, nghala, nyarhi yingwe na ndlopfu," ku vula ndzawulo ya timhaka ta swa mbangu eka xitatimente.
sot: re tiisitse melawana ya lefapha la matlotlo, ra theha setsi sa ditheo tsa molao tse kopanetseng mosebetsi le ho neha siu thomo e batalletseng ya ho batlisisa dipelaelo tsohle tse amanang le bobodu ba dithendara tsa covid19.

tso: hi tiyise swinawana swa vutamelankwama, hi tumbuluxe senthara ya nkatsaniso naswona hi nyike yuniti yo lavisisa yo hlawuleka xilerisoximfumo xo hambanahambana ku lavisisa swihehlo swa vukungundzwana byo yelana na covid19.
sot: ba bang ba qetelletse ba hutse dikopo tsa bona ho latela dipuisano tsa bona le mmuso.

tso: van’wana a va ha yanga emahlweni na swikombelo swa vona endzhaku ka ku kanerisana na mfumo.
sot: ho fumana lengolo la hae la kgau ya master’s ho bile le bohlokwa bo boholo.

tso: ku va a kume digiri ya yena ya masitasi swi endle ku hambana hinkwako.
sot: setsi sa naha sa bolaodi ba dikoduwa esale se hokahanya mafapha ohle a mmuso maitekong a bona a ho fana ka kimollo malapeng a mangata a neng a anngwe ke taba ena.

tso: senthara ya mafambiselo ya mhangu ya rixaka yi le ku hlanganiseni ka swiyenge hinkwaswo swa mfumo eka matshalatshala ya swona yo phalala eka mindyangu yo tala leyi khumbekeke.
sot: ha a ngola ka maikemisetso ana, o hopoleha a ne a ye a re: "qetellong re tla ba boemong ba ho rwesa afrika borwa tlokola e kgolo ka ho fetisisa – tshobotsi e matla ya botho.

tso: ku tsala hi mavonelo lama, u vurile leswi a tivekaka hi swona a ku: hi ku famba ka nkarhi hi ta kota ku nyika afrikadzonga nyiko leyikulu leyi kotekaka ku twisisa vumunhu hi vuenti.
sot: lenaneo la ho matlafatsa mahlatsipa le kgutlisa tshepo owen mngadi lenaneo la ho matlafatsa mahlatsipa la thohoya ndou (tvep) le sebetsa ka thata ho kgutlisetsa tshepo ho makala a toka ka boikgathatso ba ona bo tebileng bo reretsweng ho thusa batho ba phonyohileng tlhekefetso ya bong (gbv) le tlhekefetso ya motabo ka ho ba fumantsha ditshebeletso tsa ho thoba maikutlo le kelello.

tso: nongonoko wo nyika vaxanisiwa matimba wu vuyisela ntshembo owen mngadi thohoyandou victim empowerment programme (tvep) yi lwela ku vuyisela ntshembo na ku titshemba eka sisiteme ya vululami hi ku tirhisa migingiriko ya wona yo tika leyi kongomisiweke eka ku pfuna vaponi va madzolonga lama simekiweke eka rimbe wu (gbv) na ku pfinyiwa hi ku va nyika vukorhokeri bya swa miehleketo.
sot: seo o lokelang ho se tseba ho qala b&b dale hes na o rata ho fumana le keno ka ho hirisetsa bodulu ho bahahlau di, ka ho ba neha bodulo bo tswileng matsoho ha ba etetse sebaka sa hao?

tso: hinkwaswo leswi u faneleke ku swi tiva hi mayelana na bindzu ra b&b dale hes xana u lava ku tiendlela mali hi ku nyika vu tshamo eka vapfhu mba, u va nyika ku tshama ka kahle swinene loko va endzele ndhawu ya ka n’wina ke?
sot: mokgahlelo wa kahobotjha ya naha le ya matlo o tla kenyeletsa kaho ya matlo dibakeng tse tshwanelang.

tso: xiphemu xo aka hi vutshwa ni ku aka xi ta katsa ku aka tindlu eka tindhawu leti nga ringanela.
sot: diprovenseng tsohle, re sebeletsa hore re boele re eketse lenane la diphaposi tse akaretsang tsa bakudi esita le hore dibethe tsa bohlokwa di fumanehe bakeng sa bakudi ba covid19.

tso: go ralala le diporofense tsotlhe, re samagane le go oketsa palo ya diphaposibookelo tse di amogelang balwetse ba malwetse a a farologaneng mmogo le malao a a tlhokegang go amogela balwetse ba covid19.
sot: ka selemo sa 2014, nakwana kamora ho iphumanela dikgoho tsa hae, o ile a ithekela mobu wa dihektare tse pedi benoni, gauteng, ka maikemisetso a ho aha difolete.

tso: hambiswiritano, a nga swi kotangi ku ya emahlweni na kungu ra yena hikuva misava a yi tsemeriwile leswaku yi tirhiseriwa swa vurimi.
sot: e tlameha ho sebediswa le mekgwa e meng ya tshireletso e kang kgohlopo ya basadi kapa ya banna hobane prep ha e o sireletse kgahlano le mahloko a mang a tsa thobalano, hape ha e thibele pelehi.

tso: yi fanele ku tirhisiwa xikan’we na tindlela to tisirhelela tin’wana, to tanihi tikhondomu ta vaxisati na ta vaxinuna, hikuva prep a yi sirheleli munhu eka mavabyi man’wana lama tlulelaka hi ndlela ya masangu naswona a hi xisivelambeleko.
sot: sena se thusitse haholo me kutung ya naha ya ho ngotla ho nama ha lefu lena.

tso: leswi swi pfunile swinene matshalatshala ya rixaka ku kamanyeta ku hangalaka ka vuvabyi lebyi.