dsfsi/vukuzenzele-sentence-aligned huggingface dataset:
sot: ho phatlalla le lefatshe, ke batho ba fetang 3.4 milione ba tsejwang ba tshwaeditswe mme ba fetang 240 000 ba hlokahetse.

tso: emisaveni hinkwayo, ku tlula 3.4 wa timiliyoni ta vanhu ku vuriwa leswaku va tluleriwile, naswona ku tlula 240,000 wa vona va hundzile emisaveni.
sot: mashego wa sebokeng ho la gauteng tulong ya lekoa o re o ne a sa tlo kgona ho fihlella ditefello tsa dithuto le ditjeo tse ding tse tsa maelanang le thuto ya ka mora materiki hoja a ne a sa thola basari ya nsfas.

tso: mashego wa le sebokeng egauteng endhawini ya vaal u vula leswaku a tava a nga kotanga ku fikelela tihakelo ta xikolo na tin'wana tihakelo leti ti taka na dyondzo ya le ndzhaku ka ntangha khume loko a nga kumanga bazari kusuka eka nsfas.
sot: "molemong wa ho vouta, batshwaruwa ba nkuwa ba ingodiseditse ho vouta diterekeng tsa ho vouta tseo ditjhankana tsa bona di leng teng.

tso: "hi swikongomelo swa ku vhota, vabohiwa va tekiwa tanihi vavhoti lava va nga titsarisela ku vhota eka xifundzatsongo lexi khotso ra vona ri nga kona.
sot: batletlebi ba tla fumana monyetla wa ho etsa kopo ya taelo ya tshirelletso ka inthanete.

tso: vamangali va ta kota ku endla xikombelo xa nsirhelelo eka inthanete.
sot: kamora lenaneo lena o ile a sebetsa seteisheneng sa ditimamollo beaufort west, mme o ne a amohela moputso wa r1 900 feela ka kgwedi.

tso: fa lenaane leno le sena go konosela, o ne a dira kwa seteišeneng sa batimamelelo kwa beaufort west, mo a neng a gola r1 900 ka kgwedi.
sot: kamora tlhaselo eo, monna eo o ile a laela bana ba motho hore ba balehe mme ba se ke ba hetla.

tso: endzhaku ka nhlaselo, wanuna u lerisile vamakwenu lava ku pana sikisi handle ko languta endzhaku.
sot: feela, ho a kgothatsa hore dilemong tse leshome tse fetileng re ﬁ hletse kgatelopele ho fokotseng palo e ntjha ya ditshwaetso tsa hiv setjhabeng sa rona ka boholo bo batlileng bo lekana le 60%.

tso: hambiswiritano, swi tiyisa nhlana ku tiva leswaku eka malembe ya khume lawa ma nga hundza, hi humelerile eka ku hunguta nhlayo ya mitlulelo ya hiv leyintshwa eka vanhu va tiko hi kwalomu ka 60 wa tiphesente.
sot: "tulo eo e ka pholosa maphelo!

tso: "ndhawu liya yi nga hlayisa vutomi!
sot: letona phaahla o netefaleditse maafrika borwa hore monkeypox ha se kokwanahloko e ntjha, ka hoo, borasaense ba rona ba na le tsebo ka yona.

tso: holobye phaahla u tiyisile maafrikadzonga leswaku marhuda ya ntoho a hi xitsongwatsongwana lexi nga si tshamaka xi voniwa nkarhi lowu hundzeke naswona vativi va sayense va na vuxokoxoko mayelana na xona.
sot: arendse o holetse torotswaneng ya beaufort west kapa bophirimela.

tso: arendse o goletse ko teropong e nnye ya kwa kapa bophirima ya beaufort west.
sot: aspen pharmacare haufi nyane e thakgotse katoloso ya yona ya dibilione tse 3.4 tsa diranta, eo e ileng ya e pha tlalatsa sebokeng sa matsete sa 2018. matsete ana a thu sitse hore setsha sa tlhahiso sa aspen se motseng wa gqeberha se fihlele maemo a ho ba se seng sa ditsi tse kgolo ka ho fetisisa lefatsheng bakeng la tlhahiso ya meriana e tlwaelehileng e kokobetsang mahloko, hape sa eketsa bo kgoni ba tlhahiso bo entseng hore diente tse fetang milione tsa johnson & johnson tse thi belang covid19 di hlahiswe tlasa kontraka.

tso: aspen pharmacare ya ha ku simeka ndlandlamukiso wa yona wa r3.4 wa tibili yoni, lowu yi wu tiviseke eka khomferense ya vuvekisi ya 2018. vuvekisi lebyi byi hu ndzurile xitirhisiwa xa vumaki xa gqeberha xa aspen xi va yin’wana ya tihabu ta vumaki ta le misaveni hinkwayo leti kulu ta swtitivataxirho swo angarhela naswona yi tlhele nyika mpimo wo hundza 100 ra timiliyoni ta mipimamurhi ya xisawutisi xa covid xa johnson & johnson leyi yi nga endliwa.
sot: ntlheng ena, re tla tswella ho sebetsa boemong ba naha le lebatowa ho tshwaela monwana seboka sa mokgatlo wa matjhaba (ilo) wa mosebetsi sadikgako le tlhekefetso mesebetsing.

tso: hi ndlela leyi, hitava hi tirha eka xiyimo xa tiko na xa rhijini eka ku lulamisa ntolovelo wa ilo wa madzolonga na nxaniso eka ndhawu ya ntirho.
sot: kamora hore diteko di ba fumane ba tshwaetsehile, ba ile ba itsheka thajana ka boraro ba bona lapeng.

tso: endzhaku ka loko va kumiwile va ri na xona, hi vunharhu bya vona va papalatile va ri ekaya.
sot: "ke ne ke atisa ho tshwenngwa haholo ke kgaello ya ditjhelete kaha ke tswa lelape ng le kojwana di mahetleng.

tso: leswi swi ndzi pfunile ku va ndzi hetisa digiri ya mina ndzi ri hava mabibi.
sot: sena se bohlokwa mabapi le ho fetofetoha ha maemo a lehodimo.

tso: leswi swi na nkoka ngopfungopfu loko ku tekeriwa enhlokweni hinkwaswo eka goza ra tlila yimete.
sot: mokgwa oo imc le meifo ya tshehetso e arabetseng ka ona o bile ka bobedi o teyang mohlala le o tshepisang, ka ho qolleha ho thusa ho tlosa letshoho la setjhaba.

tso: ndlela leyi imc na mitlawa yo seketela yi anguleke hakona eka xilamulelamhangu lexi yi ve xikombiso lexinene no khorwisa, ngopfungopfu eka ku pfuneta ku herisa ku chava eka vaakitiko.
sot: fuma o hlahetse lekeishe neng le kantle ho queenstown, kapa botjhabela, moo a neng a arolelana ntlo e nyenyane le ditho tse 15 tsa lelapa la ha bo. "

tso: fuma u velekiwe elokixini ra le handle ka queenstown ekapavuxa laha a tshama eka yindlu yi ntsongo na swirho swa ndyangu wa yena swa 15.
sot: re batla hore maafrika borwa kaofela e be karolo ya boiteko bona ba naha.

tso: hi lava leswaku maafrikadzonga hinkwawo ma va xiphemu xa tshalatshala leri ra tiko hinkwaro.
sot: selemong se latelang o ile a ingodisetsa dithuto tsa electri cal engineering n3 kholejeng ya lehae empa ha morao a elellwa hore ha se seo a se batlang.

tso: hi lembe leri landzelaka, u ti tsariserile eka khoso ya swa magezi eka kholichi ya kwala mugangeni, ku nga se hela nkarhi, u swi vonile leswaku leswi a hi swa yena.
sot: haeba ka nnete re batla fihlella tshepiso ya molaotheo wa rona re tlameha ho lwantshana le dikgato tse etsang hore basadi ba se kgone ho iketsetsa lekeno le dijthelete e leng tsona etseng hore basadi ba iphumane ba mamelletse tlhekefetso ho ketekwa.

tso: loko ho lava ku lemuka xitshembiso xa vumbiwa ra hina hi fanele ku languta nkatso wa xiikhonomi na wa ximali leswi swi endlaka leswaku vavasati vava va nga hlayisekanga eka nxaniso na madzolonga.
sot: ya pele, re tlo kenyeletsa seabo sa basadi moruong ka diphu mantsho tsa mmuso.

tso: xosungula, hi ta fambisa nkatso wa vavasati eka swa ikhonomi hi ku swikuma ka mani na mani.
sot: qeto e tshwanang le ena e tshwanetse ho baka dikgang, empa ho fosahetse ho sisinya hore ho na le matona a etsang le ho bua seo a se ratang tabeng ena kapa moporesidente ya etsang jwalo.

tso: ku ve na swibumabumelo swotala swo huma eka vaaki hi mayelana na xiboho xa mfumo xo yisa emahlweni ku arisiwa ku xavisiwa ka fole eka xiyimo xa 4. xiboho xo fana na lexi swa boha leswaku xi va na swisolo, kambe swi hoxekile ku ehleketa leswaku ku na vaholobye kumbe phuresidente loyi a endlaka no vulavula ku rhandza eka mhaka leyi.
sot: lefu lena jwang?

tso: vuvabyi njhani eka van'wana?
sot: kahoo ho bohlokwa, o itsalo, hore maaforika borwa ohle a etse tsohle tse matleng a bona ho sebedisa motlakase hanyane.

tso: hiko kwalaho, u vule leswaku i swa nkoka swonghasi leswaku maafrikadzonga hinkwavo va tirha xiphemu xa vona hi ku tirhisa gezi ritsongo.
sot: selemong sa 2013, rapola si wa lehae o ile a dumela ho tataisa mansfield mme a mo hirisetsa dihekethara tse 12 tsa naha.

tso: kwalomuya ka 2013, n’wamapurasi wa le ndhawi ni ya ka vona u pfumerile ku dyondzisa mansfield ntirho kutani a n’wi lombisa 12 wa tihekitara ta misava.
sot: matsapa ana a kgola ditholwana.

tso: matshalatshala lawa ya le ku tswaleni ka mihandzu.
sot: folakga ya afrika borwa e ikge thile.

tso: mujeko wa afrikadzonga wu fana wu ri woxe.
sot: ka la 24 motsheanong 1921, masole a mmuso wa mehleng a neng a hlometse ka dithu nya a ile a hlasela badumedi a bolaya batho ba fetang 160 ka palo ha tswa dikotsi ba batlang ba ba 130. ketsahalo ena e sehloho e ile ya hlakisa bokgopo ba mapolesa a union of south africa , le kgethollo eo mmuso wa nakong eo o neng o kge thetswe ho e netefatsa.

tso: hi siku ra 24 mudyaxihi 1921, mavuthu ya vusirheleri ya xikoloni lawa a ya hlomile hi swibalesa na switlhavana ya duvule vagandzeri, ya dlaya vanhu vo tlula 160 no vavisa vanhu vo lava ku fika 130. ku yayarheriwa ka vanhu swi humesele erivaleni tihanyi, ku nga ri ta vuthu ra maphorisa ra yuniyoni ya afrikadzonga ntsena, kambe na sisiteme ya xihla wuhlawu xa rixakanghohe leyi a yi ri na vutihlamuleri bya ku yi sirhelela.
sot: hajwale lenaneo le ntse le lekwa diterekeng tse pedi ho porofense ka nngwe ya tse tharo tse sa sebetseng hantle tsa mahaeng.

tso: nongonoko lowu eka nkarhi wa sweswi wu le ku ringetiweni eka tidisitiriki timbirhi eka swifundzakulu swinharhu swa le matikoxi kaya leswi swi nga tirhiki kahle.
sot: bohloko bo sa atang ke boo hangata bo fumane hang bathong ba itseng kapa sebakeng se itseng feela.

tso: vuvabyi bya endemiki i xiyimo lexi hakanyingi xi kumeka eka vanhu vo karhi kumbe eka ndhawu yo karhi.
sot: potso: na lesea ha le hloke metsi ha ho tjhesa?

tso: xivutiso: xana n’wana a nga lavi mati loko ku hisa?
sot: ho tloha ka 1996 esale dihwai tsena di atleha ho hlahisa dihlahiswa tse fapaneng ho tswa mobung ona.

tso: ku vule presidente eka nkhuvo wo nyika mapapila ya vun’winyi.
sot: ba bang ba ile ba leba kgotla ka le reng mabaka a bona a potlakile mme diphephetso tsa mabaka a bona a potlakileng di ile tsa qhalwa mme ba bang ba ile ba fumana metjha e meng bakeng sa thuso eo ba neng ba e batla.

tso: van’wana va yile etikhoto hi mhaka ya xihatla ya timhaka ta vona lava swirilo swa vona swa xihatla swi nga tekeriwangiki enhlokweni, naswona van’wana va kume ku rhuliwa ndzwalo loku a va ku lava.
sot: "ebang morutwana a lahle helwa ke eo a phelang le yena, a ka nna a ba le matshwao a kgatello maikutlong kapa a ho ngongoreha.

tso: "loko mudyondzi a lahleke riwa hi munhu loyi a n’wi rhandzaka, a nga titwa a ri na swikombeto swo twa ku vava emoyeni leswi yelanaka na ntshikelelo kumbe nchavo.
sot: ke ntse ke hatella ntlha ya hore qaka ya covid19 e boela e le monyetlo wa hore re ntlafatse moruo wa rona hape.

tso: ndzi tiyisisile hi ndlela yo fanana leswaku xirilo xa covid19 i fasitere ra xivandla nene xa ku aka nakambe ku antswa.
sot: tekolobotjha ya botho ba naha ena ho brics ka 2018 ke khampane ya tshebe letso tsa profeshenale e leng deloitte, ho ile ha hlahisa hore dinaha tsena di se di tsetetse ho phetilweng hararo ho feta dilemong tse supileng pele ho 2011".

tso: nkambisiso wa 2018 wa vuxirho bya hina bya brics hi feme ya vukorhokeri bya xiphurofexinali, deloitte wu lemuke leswaku vatirhi sani va brics "va vekise hi kanharhu xumakulu xo tala etikweni loko ku fananisiwa na malembe ya nkombo ku nga si fika 2011".
sot: re fetola lekala la temo vukuzenzele unnamed lefapha la temo thuo, tlhabollo ya mobu le ntshetsopele ya mahae (dlrd) le sa tswa tsebisa hore ditho tsa setjha ba di tla kgona ho etsa kopo ya ho hira mobu wa mmuso wa dihekthara tse 700 000 o sa sebedisweng ka botlalo kapa o disa busabu diprovenseng tse supileng.

tso: ku cinca sekitara ya vurimi vukuzenzele unnamed sweswinyana, ndzawulo ya vurimi, antswiso wa misava na nhluvukiso wa matikoxikaya (dlrd) yi tivisile leswaku vaakitiko va ta kota ku endla xikombelo xa ntwanano wa xinawu ku tirhisa 700 000 wa tihekitara ta misava ya mfumo leyi nga tirhisiwiki ngopfu kumbe leyi nga pfuleka eka swifundzankulu swa nkombo.
sot: dikgaso tsa dithuto di tla fumanwa ke baithuti ba fetang dimiliyone tse 1.2 ba ngolang dihlahlobo tsa metiriki ka kgwedi ya pudungwana.

tso: vuhaxi byi ta va kona leswaku byi fikelela vanyingi va 1.2 miliyoni wa vadyondzi lava va nga ta tsala metiriki hi hukuri.
sot: thobalano e bolokehilengmokgatlo ona o ikemiseditse ho fokotsa ditshwaetso tsa hiv ka ho kgothaletsa batho ho etsa thobalano e bolokehileng esitana le ho sebedisa dikgohlopo.

tso: masangu yo hlayisekaxikongomelo xa fawundexini i ku hunguta mitluletavuvabyi ya hiv hi ku tlakusa ku tirhisiwa ka khondomu na masangu lama hlayisekeke.
sot: ke ka lebaka lena, kamorao ho dipuisano tse pharaletseng le balekane ba rona ba tswang setjhabeng ho lekgotla la naha la ntshetsopele ya moruo le basebetsi (nedlac), meropotso ya covid ters e atolotswe ho ya ho 15 tlhakubele 2021 bakeng sa dikarolo tse sa kang tsa kgona tshebetso ka botlalo.

tso: swi hikwalaho ka xiva ngelo lexi leswaku, hi ku landza mikanerisano yo leha na vanakulobye va vaaki eka nedlac, mbuyelo wa covid ters wu engeteleriweke kufika hi siku ra 15 nyenyankulu 2021 eka tisekitara leti a ti nga koti ku tirha hi ku hetiseka.
sot: leha diphuputso di ntse di tswela pele ho netefatsa hore malapa a mahlatsipa a qetella a tsebile se etsahetseng, empa ho na le mathata ao re tlamehang ho tobana le ona jwalo ka setjhaba.

tso: hambiloko milawu yo fanela yi hlela leswi humeleleke ku tiyisisa leswaku nawu wu teka xiave eka vatwisiwa ku vava, ku na mbhurisano lowu hi lavaka ku va na wona tanihi tiko.
sot: leihlo: letheba le lesweu ka hara leihlo, leihlo le pelekanang, bofokodi bo botjha ba ho se bone, ponahalo ya leihlo le ruru hanglekukuma: mpeng le nokeng, hloohong le mola leng, maotong le matso hong, dithong tsa botona le ditshwelesa.

tso: swikoweto swa ndzemukiso swo sungula swa siluan hi leswi: lava: ku pfuniwa ka vutshunguri eka swikombeto swo sungula swo sihalala.
sot: sethathong, makhanda o ne a tsuba sikarete e le nngwe kapa tse pedi ka letsatsi, empa hona ho ile ha eketseha ho tsamayeng ha nako.

tso: ekusunguleni makhanda a dzaha sigarete yin’we kumbe timbirhi hi siku, kutani a engetela hi ku famba ka nkarhi.
sot: sena ke haho ntshwa ha mokedikedinyana wa senamane popelong ebe o romellwa ho ya hlahloba khromosome.

tso: leswi hi loko mpimo lowutsongo wa xihalaki xa xivelekelo wu tekiwa kutani wu rhume riwa ku ya kamberiwa tikhiromozomu.
sot: malebela a re rutile hore hangata dihwai tse ntseng di thuthua di haellwa ke boqhetseke ba tsa ditjhelete bakeng sa ho utolla menyetla ya mebaraka le ho itahlela ka setotswana mathathamong a dikgwebo tse kgolwanyane.

tso: ntokoto wu kombile leswaku van'wamapurasi lava va ha ku sungulaka na lavatsongo va tala ku pfumala vuswikoti bya mali ku fikelela tichansi ta makete na ku tolovela tindlela ta nkoka.
sot: ho na le dintho tse pedi tse ileng tsa thiba mofokeng tseleng ena ya hae ya bokgopo.

tso: swilo swimbirhi swi ponisile mofokeng kusuka eka ndlela ya yena ya madzolonga.
sot: malapa a 32 a iphedisa ka temo le bohwai mobung ona e leng se fanang ka mesebetsi e 128 ho basebetsi ba moshwelella le mesebetsi e 320 ho basebetsi ba nakwana.

tso: makumenharhumbirhi wa mindyangu yi tunderiwa hi misava naswona migingiri ko ya vurimi yi thole vatirhi va 128 va nkarhi hinkwawo ni vatirhi va 320 va tinguva.
sot: cge e bile e na le seabo sa ho lekola dinyewe, ho kenyeletswa ditlolo tsa molao tsa peto le ditlhekefetso ka thobalano, tlhefetso ka motabo le kga tello le polao ya basadi."

tso: cge yi tlhela yi tirha ku landzelerisa mila ndzu, ku katsa ku pfinya na milandzu ya timhaka ta swa masangu, nxaniso wa timhaka ta swa masangu na ku dlayiwa ka vaxisati."
sot: e rotelletswa ke batho ba sa tsejweng diwebsaeteng tsa ho etsa setswalle le dihlopheng tse romella nang melaetsa tse iqape lang ditaba le ho kgothaletsa boiphetetso.

tso: leswi swi hlohloteriwile hi vanhu lava nga tivekiki eka swi hangalasa mahungu swa le ka inthanete nale ka mitlawa ya marungula laha a ku andlariwa swikoxo swa nyimpi no lava ku tlheriseta.
sot: itokise o tsebe hore o ka kopana le mathata.

tso: tilulamiseli ku va na mintlhotlho.
sot: cach ke tshebeletso ya mmuso e fumanehang inthaneteng e laolwang ke lefapha la thuto e phahameng le thupello (dhet).

tso: cach i vukorhokeri bya mfumo bya le ka inthanete lebyi fambisiwaka hi ndzawulo ya dyondzo ya le henhla na vuleteri (dhet).
sot: ho palama maqhubu ho tlosa bana diterateng vuyo ndlovu ho phaphama hodi ma metsi ha se feela papadi kapa ketso e monate bakeng sa batjha ba dulang bohareng ba motseteropo wa durban ho la kwazulunatal empa e boetse ke mokgwa wa ho balehela diketso tse dimpe tse etsahalang batjheng.

tso: ku khandziya magandlati swi susa vana eswitarateni vuyo ndlovu ku rheta ematini a hi ntlangu ntsena kumbe nghingiriko wo tiphina hi wona wa va ntshwa lava tshamaka exi vindzini xa doroba ra du rban ekwazulunatal, ka mbe ku tlhela ku va ndlela yo hambana na mahanyelo yo biha ya vaaki.
sot: ho dinyewe tsa tlhaselo tse kabang 73 000 tse ileng tsa tlalehwa nako ng eo, tse fetang 13000 e ne e le tse amanang le tlhekefetso ya ka malapeng.

tso: eka timhangu to ba ta kwalomu ka 73 000 leti vikiweke hi nkarhi lowu, ku tlula 13 000 a ti fambelana ni madzolonga ya le mindyangwini.
sot: ho qobella ho kginwa ha metsamao ya batho le ditshebeletso tseo e seng tsa mantlha ka nako e kgutshwane naha ka bophara, ho bile le diqholotso tse ngatanyana.

tso: ku rhwexiwa ka ku pfaleriwa ka tiko hinkwaro hi nkarhi wo koma swinene ku te na mitlhontlho yo hlayanyana.
sot: dikeletso tseo o lokelang ho di latela e le ho qoba ho tshwaetswa ke bolwetse ba kokwanahloko ya corona »dula lapeng haholo kamoo o ka kgonang ka teng.

tso: switsundzuxo leswi faneleke ku landzeleriwa ku sivela ku tluleriwa hi vuvabyi bya khoronavhayirasi.
sot: "ka mora ho lekola botjha boholo le bobehadi ba komello e ntseng e tswella bonyane di porofenseng tse tharo, taolo ya koduwa e ile ya boela e tseba hatsa komello e le koduwo ya naha, ho rialo hlooho ya setsi sa naha sa taolo ya koduwa, ngaka mmaphaka tau.

tso: "endzhaku ka ku hlela naka mbe xiyimo xo chavisa ni ku tika xa dyandza leri yaka emahlweni ri humelela eswifundzeninkulu swinharhu, vulawuri bya makho mbo byi lerisile xiyimo xa dyandza tanihi xiyimo xa khombo ra rixa ka," ku vula nhloko ya sentha ra ya vulawuri bya makhombo ya rixaka, dok mmaphaka tau.
sot: ditshebeletso tsa ntshetsopele ya mosebetsi (tataiso, tlhahisoleseding, keletso le thero ya tsa mesebetsi/tlhahisoleseding mabapi le dikgetho tsa ditjhelete tsa thuto).

tso: vukorhokeri bya nhluvukiso wa mitirho (vutsundzuxi, vuxokoxoko, switsundzuxo na makungu ya mitirho/vuxokoxoko bya pfuno wa tindlela ta timali).
sot: ho na le tsela tse ngata tsa ho ithabisa ntle le ho sebedisa tjhelete.

tso: ku na tindlela totala to tiphina hatona handle ka ku tirhisa mali.
sot: "ho ba le tsitsipano ha nngwe feela ha ho bolele hore o se o na le sethwathwa.

tso: "ku tlumberiwa kan’we ehansi a swi vuli leswaku hakunene u ni switshetshela.
sot: re ke ke ra hlola botlokotsebe ka diketso tsa bohlohleletsi, dikgoka, ditshoso le ka diketso tsa maqulwana a inkelang molao matsohong tse lebisitsweng ho matswa ntle, le hona e le tse tobisitsweng ho baahi ba tswang dinaheng tse ding tsa afrika.

tso: hi nga ka hi nga hluli vugevenga hi ku byi hlohlotela, madzolonga, ku chavisa ni ku veka nawu emavokweni ya hina leswi kongomisiweke eka vahlampfa, naswona ngopfungopfu lava humaka ematikweni man’wana ya afrika.
sot: a batla ho bona dibaka tsa mahaeng e ba dibaka tsa kgiro, ditsi tsa tlhahiso le ntshetso pele ya moruo.

tso: leswi va nga tsakelaka ku swi vona i ku va matikoxi kaya ya hundzuka senthara ya migingiriko ya ikhonomi, indasitiri na ku pfuleka ka mintirho.
sot: ka yona nako eo, tshusumetso e bolotsana diqetong tsa mmuso esita le bonyofonyofo di amme puso, makgabane a ditshebetso le botsitso ba tsa ditjhelete ba nako e telele ditheong tse nga tanyana tsa setjhaba, ho akga le dikgwebong tsa mmuso (disoe).

tso: hi nkarhi wun’we, ntekelavulawuri wa mfumo na vukungundzwana swi khu mbile mafumelo, matirhelo ya kahle ya mitirho na ku yisa emahlweni swa timali eka mihlangano ya mfumo yo tala nyana, ku katsa na mabindzu lama nga ehansi ka vun’wini bya mfumo (tisoe).
sot: maths geography life sciences physical sciences accounting maths literacy.

tso: tinhlayo ntivotiko (geography) sayense ya vutomi (life sciences) sayense ya mbalango (physical sciences) ntivotinkota (accounting) tinhlayonhlayo (maths literacy).
sot: lefapha la bophelo bo botle la kapa bophirimela le re ho nwa metsi a lekaneng le ho alosa tswekere e mading, kgatello ya madi le motjheso ke dintho tsa bohlokwa taolong ya covid19, haholoholo bakuding ba nang le mafu a diqebo.

tso: ndzawulo ya rihanyo ya kapavupeladyambu yi vula leswaku ku tshamela ro nwa mati na ku xiyisisa chukele engatini, ntshikilelo wa ngati na mahiselo ya miri i swa nkoka eka ku lawula covid19, ngopfu ngopfu eka vavabyi lava nga na mavabyi yo godzombela.
sot: batho ba bang ba nahana hore ho ila (ho kgetha ho se kene thobalanong ho fihlela o nyalwa) ke ntho ya kgale, ha ba bang ba nahana hore ke boitshwaro bo botle ka ho fetisisa.

tso: vanhu van’wana va ehleketa leswaku ku ti khoma (ku hlawula kuka u nga endli timhaka ta swa masangu kukondza u tekiwa) i swa xikhale, loko van’wana va ehleketa leswaku i mhaka ya kahle swinene ku endla tano.
sot: diphuputso tse entsweng ke setsi sa diphuputso sa pew ka 2018 se bontsha hore maafrika borwa a kgona ho nka kgato ya sepolotiki ka matla mabapi le dintlha tse ba ngongorehisang haholo, tse kang tlhokomelo ya kalafo, thuto, bolokolohi ba puo le bobodu.

tso: rhekodo ya vonelo ra 2018 leyi endliweke hi senthara ya ndzavisiso ya pew yi komba leswaku maafrikadzonga ma tala ku teka goza ra swa tipolitiki hi mayelana na timhaka leti va vilerisaka swinene, ku fana na nhlayiso wa rihanyu, dyondzo, ntshuxeko wo vulavula na vukungundzwana.
sot: "o re: "taba ya pele ya bohlokwa ho rona ke ho fokotsa menyetla bakeng sa ho fetisa kokwanahloko le ho theha tikoloho e bolokehileng bakeng sa motho e mong le e mong."

tso: "lexi xi rhangaka ema hlweni eka hina i ku hu nguta swivandlanene swa ntluleto wa xitsongwa tsongwana na ku tumbuluxa mbangu wo hlayiseka wa vanhu hinkwavo," a vula.
sot: ka tsela e tshwanang, batho ba bo rona ba bontshitse boi tlamo ba ho ikobela melawa na ya boitekanelo ba setjhaba le ho sielana sebaka.

tso: hi mpimo lowu ringane laka, vanhu va ka hina va kombisile ku tinyiketela ka vona ku landzelela milawu ya swa rihanyu ya vaaki na ku siya mpfhuka exika rhi ka vanhu.
sot: mekgatlo ya ditumelo tse fapaneng esale e le bohlokwa ho karabelo ya rona lefung lena, e ne e sa fane feela ka matshediso a semoya le ta taiso, empa e ne e boetse e hlokomela ba neng ba ame hile haholo ke ditlamorao tsa sewa, ho kenyeletswa phano ya dijo, bodulo le ditshebe letso tse ding tsa kahisano.

tso: mihlangano ya rimitsu ra vupfumeri yi vile na nkoka eka mahlamulelo ya hina ya rixaka eka vuvabyi lebyi, ku nga ri ntsena ku hi nyika vuchaveleri bya ximoya na ndzetelo, kambe hi ku tlhela yi hlayisa lava nga sirhelele kangiki eka switandzhaku swa ntungukulu lowu, ku katsa ni hi ku nyikiwa ka swakudya, vutumbelo na byin’wana vukorhokeri bya vanhu.
sot: sepheo sa morero ona ke ho kgothaletsa setjhaba sohle ho thusa ho tshireletsa masea a inngweng ka ho ruta batho, haholoholo basadi ba dilemong tsa ho beleha, malebana le kotsi ya ho nwa alkhohole nakong eo ba ithwetseng kapa ba nyantshang.

tso: xikongomelo xa pfhumba i ku hlohlotela vaaki ku pfuna ku sirhelela vana lava nga se velekiwaka hi ku dyondzisa vanhu, ngopfungopfu vavasati lava nga eka malembe yo bebula, mayelana na nghozi yo nwa xihoko loko va bihe emirini kumbe ku mamisa.
sot: re thehile letsholo la ho bopa mesebetsi la boporesi dente gwahola bakeng sa ho hlahisa menyetla e mengata kamoo ho ka kgonehang ka nako e kgutshwane kamoo ho ka kgonehang.

tso: hi tumbuluxile swiha nano swa mitirho lembe leri hundzeke ku vanga mikateko yo tala hilaha hi nga kotaka hakona hi xinkadyana lexitsongo hilaha swi kotekaka hakona.
sot: ka mokgwa ona wa ho sebetsa mmoho jwalo ka kontinente, re kgonne ho fihlella kimollo ya mekitlane bakeng sa dinaha tse ngata le ho fumana thuso ya tjhelete bakeng sa ho lwantsha covid19 le ho thusa ho tsosa moruo.

tso: hi ndlela leyi, ku tirha tanihi tikokulu rin'we, hi kotile ku fikelela mphalalo wa xikweleti wa matiko yo tala na mfuno wa timali eka angu lo wa hina eka covid19 na nhlakarhelo wa ikhonomi.
sot: jwalokaha ho bile le batho ba neng ba leka ho sebedisa bofokodi ba batho le ho baka meferefere, ho na le ba batlang ho kwahela ketso tsa tlolo ya molao ka ho di etsa tsa kgethollo ya mmala hobane ba na le merero e itseng.

tso: tanihileswi a ku ri na vanhu lava a va ringeta ku tirhisa ku va vanhu va nga sirhelelekanga ku vanga mpfilumpfilu, ku na lava ava lava ku endla migingiriko ya vugevega yi languteka yi ri yo ya hi nghohe ku fikelela swikongomelo swa vona vini.