Sygn. akt V CSK 394/20  
  
POSTANOWIENIE  
  
Dnia 16 grudnia 2020 r.  
Sąd Najwyższy w składzie:  
  
SSN Monika Koba  
  
w sprawie z wniosku I . M. 
przy uczestnictwie A . Sp. z o.o. w B . 
o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego,  
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2020 r.,  
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika  
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (...) 
z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. akt I ACz (...),  
  
1) odmawia przyjęcia skargi kasa cyjnej do rozpoznania,   
2) oddala wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów 
postępowania kasacyjnego.   
  
UZASADNIENIE  
 
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…)  oddalił 
zażalenie i wniosek o zawieszenie postępowania uczestnika A. spółki z 
ograniczoną odpowiedzialnością w B. (dalej jako „A.”) od postanowienia Sądu 
Okręgowego w B. z dnia 14 marca 2019 r. stwierdzającego na wniosek wierzycielki 
I. M. wykonalność orz eczenia sądu państwa obcego przez nadanie klauzuli 
wykonalności wyrokowi zaocznemu Sądu Krajowego N. z dnia 17 maja 2017r. ( 2 O 
(…)) i zobowiązującego komornika do przeliczenia świadczenia pieniężnego 
wyrażonego w walucie obcej na walutę polsk ą według średniego kursu waluty obcej 
ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień sporządzenia planu podziału, a 
jeżeli planu podziału nie sporządza się - na dzień wypłaty kwoty wierzycielowi.  
2 
 
Od postanowienia Sądu drugiej instancji  w części oddalające j zażalenie,  
skargę kasacyjną złożył uczestnik A.. Wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania 
wskaz ał na naruszen ie art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 43 ust. 3  
Rozporządzenia  Rady (WE) nr 44/2001  z dnia  22 grudnia 2000 r.  w sprawie 
jurysdykcji i uznawa nia orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach 
cywilnych i handlowych  (Dz.Urz. WE z 2001 r., L 12/1; przekład polski: wyd. spec. 
Dz.Urz. UE, rozdz. 19, t. 4, s. 42  - dalej jako „ Rozporządzenia  Rady (WE) nr 
44/2001 ”) przez pozbawienie go możliwości o brony swoich praw. Skarżący zarzucił, 
że Sąd Apelacyjny niesłusznie uznał, że nie ma potrzeby wysłuchania prezesa 
spółki będącej dłużnikiem, skoro wymaga tego przepis prawa, czym innym jest 
bowiem stanowisko procesowe wyrażone przez pełnomocnika uczestnika  w jego 
imieniu, a czym innym stanowisko uczestnika reprezentowanego przez prezesa 
zarządu spółki.  
Ponadto  - zdaniem skarżącego - skarga  kasacyjna  jest oczywiście 
uzasadniona  przeciwko dłużnikowi zostało bowiem wszczęte postępowanie 
egzekucyjne w Polsce, pomimo że sprawa w dalszym ciągu nie jest zakończona 
prawomocnym rozstrzygnięciem w kraju wspólnotowym.  
W piśmie procesowym z dnia 22 października 2020r. wierzycielka wniosła  
o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego 
rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej 
doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi 
swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy 
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne 
zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołu jących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi 
nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd 
Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej 
okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania,  a nie podstawy kasacyjne 
3 
 
i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być 
osiągni ęty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze 
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej 
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.  
Sąd Najwyższy nie stwierdził nieważności postępowania przed Są dem 
drugiej instancji z powodu pozbawienia skarżącego możliwości obrony swoich praw 
(art. 379 pkt 5 k.p.c.) . Pozbawienie strony możliwości obrony jej praw podlega 
ocenie przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy i dotyczy tylko 
przypadków, w który ch strona rzeczywiście była pozbawiona możliwości obrony  
i nie działała w postępowaniu w całości lub w jego istotnej części  (por. m.in. wyroki 
Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1997 r., II CKN 302/97, niepubl., z dnia  
19 listopada 1997 r., I PKN 377/97 , OSNAPUS 1998, nr 17, poz. 509 , z dnia  
12 grudnia 2000 r., II UKN 121/00 , OSNAPUS 2002, nr 17, poz. 421, z dnia  
18 października 2001 r., IV CKN 478/00, niepubl.,  z dnia 17 stycznia 2002 r.,  
I CK 166/02, niepubl.,  z dnia 6 listopada 2003 r., II CK 171/0 2, niepubl.,  z dnia  
19 lutego 2014 r., V CSK 189/13, niepubl, i z dnia 7 lipca 2016 r., I PK 39/16, 
niepubl.  oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r.,  
II PK 116/05, niepubl.).  Sytuacja taka nie wystąpiła w okolicznościach sprawy . 
 Po pierwsze, u czestnik był reprezentowany przez profesjonalnego 
pełnomocnika, który aktywnie brał udział w postępowaniu i zajął stanowisko w obu 
instancjach w jego imieniu, we wszystkich istotnych aspektach sprawy. Wprawdzie 
w zażaleniu sformułowany zos tał wniosek o wysłuchanie prezesa zarządu dłużnika 
(k. 137), ale nie wskazano żadnych okoliczności, którym ten dowód miałby służyć. 
Również we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie podano, jakie istotne dla 
sprawy kwestie – nie zawarte w pisemnym s tanowisku uczestnika - miałyby  
z tego wysłuchania wynikać, skoro Sąd Apelacyjny nie mógł badać merytorycznej 
zasadności orzeczenia sądu zagranicznego, a obrona skarżącego koncentrowała 
się na oponowaniu stwierdzeniu wykonalności orzeczenia, z tej przyczyn y że nie 
było ono prawomocne. W konsekwencji skarżący nie wykazał, by in casu  ustne 
wysłuchanie prezesa zarządu dłużnika było celowe z perspektywy istoty 
prowadzonego postępowania i obrony praw dłużnika, a jego zaniechanie 
skutkowało nieważnością postępowa nia. 
4 
 
 Po drugie, wynikający z art.  43 ust. 3 Rozporządzenia  Rady (WE) nr 44/2001  
konwencyjny obowiązek rozstrzygnięcia zażalenia w postępowaniu spornym nie 
oznacza, że stronom należy  bezwzględnie – niezależnie od okoliczności sprawy - 
umożliwić wypowiedzenie się ustnie , wystarczy zapewnienie kontradyktoryjnej 
formy postępowania odwoławczego i możliwości zajęcia stanowiska na piśmie, tak 
by zrealizowany został obowiązek wysłuchania obydwu stron  (por. p ostanowienie  
Sądu Najwyższego  z dni a 17 lipca 2008 r. , II CSK 84/08 , Biul. SN 2008, nr 10, s. 14 
dotyczące art. 37 ust. 1 konwencj i o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych 
w sprawach cywilnych i handlowych sporządzon ej w Lugano dnia 16 września 1998 
r., Dz.U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132 , zachowujące aktualność na tle art. 43 ust. 3 
Rozporządzenia  Rady (WE) nr 44/2001  oraz wyrok TSUE z 12 grudnia 2019 r.,  
C – 433/18, ML przeciwko AKTIVA FINANSTSOÜ, por. także postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 30 września 2008 r., II CSK 158/08, OSNC 2009, nr 11,  
poz. 151).  
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą 
zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy  natomiast  rozumieć 
sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na 
rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do 
stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. 
Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu 
drugiej instancji w postępowaniu kas acyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną 
wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym 
– a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako 
nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w p ostanowieniach  
z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z dnia 29 września 2017 r.,  
V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste 
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz 
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego 
orzeczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 
2015 r., IV CSK 189/15 niepubl. i przywołane tam orzecznictwo).  
Analiza  lakonicznego  uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej  
do rozpoznania, nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu – 
5 
 
oczywiście uzasadniona. Przede wszystkim skarżący nie uwzględnił, że skarga 
kasacyjna winna być tak zredagowana i skonstruowana , by Sąd Najwyższy nie 
musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych 
skargi. Skarżący powinien był podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście 
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i w czym – w jego ocenie – wyraża 
się ta „oczywistość”. Skarżący  odwołując się do zarzutów sformułowanych  
w podstawach skargi domaga się w istocie analizy podstaw skargi na etapie 
przedsądu, co jest niedopuszczalne.   
 Z wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego 
rozstrzygnięcia , która nie może być w postępowaniu kasacyjnym kwestionowana - 
czego nie respektuje skarżący odwołując się w podstawach skargi wprost do treści 
art. 233 § 1 k.p.c. ( art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.) - wynika, że wyrok zaoczny Sądu 
Krajowego N. z dnia 17 maja 2017 r. ( 2 O (…)) jest wykonalny  
w Państwie Członkowskim Pochodzenia, co wynika z zaświadczenia dołączonego 
do wniosku zgodnie z art. 53 i 54 Rozporządzenia  Rady (WE) nr 44/2001 .  
Mimo upływu kilku lat od wydania orzeczenia - będącego pod stawą wniosku - 
skarżący nie wykazał by doszło do uchylenia wykonalności wyroku zaocznego,  
a stwierdzenie wykonalności nie jest uzależnione od jego prawomocności. Sąd 
Apelacyjny przekonująco wyjaśnił w motywach orzeczenia, że nie zachodzą 
podstawy do odmo wy stwierdzenia wykonalności orzeczenia i odniósł się  
w niezbędnym zakresie do zarzutów zażalenia. Argumentacja przytoczona  
we wniosku nie wykazuje zatem tezy, że zaskarżone orzeczenie stanowi 
konsekwencję kardynalnych błędów, których efektem jest orzecz enie oczywiście 
wadliwe.  
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, 
które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.  
Wniosek  o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oddalono, 
wnioskodawczyni nie wniosła bowiem w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę, 
a pismo z dnia 22 października 2020 r. złożyła wprawdzie skutecznie - za 
zezwoleniem Sądu - jednak nie odniosła się w nim  do przesłanek przedsądu. 
Ponadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że wniesienie odpowiedzi na 
6 
 
skargę ponownie, po upływie terminu przewidzianego w art. 3987 §1 k.p.c. nie 
wywołuje skutków w zakresie zawartego w niej wniosku o zasądzenie kosztów  
zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, obejmującym sporządzenie 
i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną ( por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego 
z dnia 14 lutego 2012 r., II PK 139/11, niepubl.)