Sygn. akt V CSKP 124/21  
  
POSTANOWIENIE  
  
Dnia 15 października 2021 r.  
Sąd Najwyższy w składzie:  
  
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)  
SSN Władysław Pawlak  
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)  
Protokolant Izabella Janke  
  
w sprawie z powództwa F . B., J. B. i U. M. 
przeciwko X. […] z siedzibą w E . (Holandia)  
o zapłatę,  
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2021 r.,  
skargi kasacyjnej powodów  
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 11 kwiet nia 2019 r., sygn. akt I AGz […] 
  
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi 
Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania, pozostawiając 
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do 
orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.   
  
UZASADNIENIE  
 
Powodowie F . B., J. B. i U. M. domagali się zasądzenia na swoją rzecz 
od pozwanej  X. […] z siedzibą w E ., Królestwo Niderlandów (dalej - „X.”), 
kwoty  50 tys. 9 zł z  odsetkami ustawowymi jako odszkodowania za szkodę 
powstałą w związku z  naruszeniem przez X. prawa konkurencji.  
Powołali się na to, że w 2007 r. w ramach swej działalności gospodarczej 
wzięli w leasing i nabyli w W.  dwa samochody ciężarowe wyprodukowane przez 
pozwaną („Samochody”).  Zwrócili też uwagę, że w dniu 19 lipca 2016 r. Komisja 
2 
 
Europejska wydała decyzję nr C(2016) 4673 w sprawie AT.39824 - Samochody 
Ciężarowe (streszczenie decyzji Dz. Urz. UE 2017, C 108, s. 6; dalej - „Decyzja 
KE”),  dotycząc ą postępowania na mocy art. 101 TF UE oraz art. 53 porozumienia o 
Europejskim Obszarze Gospodarczym z dnia 2 maja 1992 r., zatwierdzonego 
decyzją Rady UE i Komisji WE (Dz.U. 1994, L 1, s. 3; dalej - „Porozumienie o 
EOG”) , i stwierdzającą, iż pozwana wraz z innymi producentami samochodów 
ciężarowych naruszyła art. 101 TFUE oraz art. 53 Porozumienia o  EOG, czyniąc w 
zmowie  („Zmowa kartelowa”)  ustalenia, dotyczące określania cen i  podwyżek cen 
brutto w EOG w odniesieniu do średnich i dużych sam ochodów   ciężarowych oraz 
harmonogramu i przenoszenia kosztów wprowadzenia technologii obniżenia emisji 
spalin dla średnich i dużych samochodów ciężarowych, wymaganych na mocy 
norm EURO 3 do 6. Zgodnie  z Decyzją  KE naruszenie to obejmowało całe 
terytorium EOG i trwało - jeżeli chodzi (m.in.) o X. - w okresie od dnia 17 stycznia 
1997 r. do dnia 18  stycznia 2011 r., a więc także w czasie, kiedy powodowie nabyli 
Samochody.  
Powodowie wskazali, że Zmowa  kartelowa  skutkowała zawyżeniem cen 
Samochodów, stanowiąc t zw. delikt antymonopolowy uzasadniający 
odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej , a ich szkodą jest właśnie 
„wielkość   owego zawyżenia”, którą oszacowali na ok. 8% zapłaconej przez nich 
ceny (wartości przedmiotu leasingu Brutto). Zarazem zastrzegli , że nie  mają pełnej 
wiedzy o wysokości tego zawyżenia i nie mogą jej uzyskać samodzielnie, 
w związku z czym , na podstawie art. 17 w związku z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 
21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej 
przez   naruszenie prawa konkurencji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1132; dalej - „Ustawa ”), 
domagali się - w celu szczegółowego i precyzyjnego określenia szkody - nałożenia 
na X. obowiązku wyjawienia  bliżej określonych  środków dowodowych . Zwrócili   też 
uwagę na przyjęte w art. 7 Ustawy  domniemanie wyrządzenia szkody przez 
naruszenie prawa konkurencji, zaznaczając, że przepis ten nie ma zastosowania do 
niniejszego postępowania, jednakże jest on wyrazem  zaakceptowani a przez 
ustawodawcę istniejącej linii o rzecznictwa.  
Jurydyskcję Sądu Okręgowego w W.  wywiedli z art. 7 pkt 2 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12  grudnia 2012 r. w 
3 
 
sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w 
sprawach cywilnych i  handlowych (Dz. Urz. UE L z 2012 r., Nr 351, s. 1 i n.; dalej – 
„rozporządzenie 1215/2012”), który w sprawach dotyczących czynu 
niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego pozwala pozwać 
osobę zamieszkałą na terytorium państwa członkowskieg o także w innym państwie 
członkowskim, przed sądy miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące 
szkodę, co – w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - 
obejmuje także miejsce wystąpienia szkody. Wyrazili pogląd, że mogą dochodz ić 
roszczeń przed Sądem Okręgowym w W. , gdyż do wystąpienia szkody doszło w W.  
- miejscu nabycia Samochodów.  
W odpowiedzi na pozew pozwana podniosła m.in. zarzut braku jurysdycji 
krajowej i wniosła o wydanie podstanowienia o odrzuceniu pozwu.   
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w W.  odmówił 
odrzucenia pozwu , wbrew bowiem stanowisku pozwanej uznał, 
że szkoda  powodów , zdefiniowan a przez nich jako strata finansowa związana 
z podwyższeniem ceny nabycia pojazdów , jest „ bezpośredni m skutkiem zmowy 
o znamionach czynu niedozwolonego ” (w pkt 4.4. Decyzji KE wskazano, iż skutki 
zmowy dla handlu są odczuwalne ) i nie ma znaczenia, czy Samochody  zostały 
nabyte bezpośrednio od pozwanej czy za pośrednictwem dealera.  Skoro zaś do 
wystąpienia tak rozumianej szkody doszło w W . - miejscu nabycia  pojazdów, art. 7 
pkt 2 rozporządze nia 1215/2012  uzasadniał jurysdykcję tego Sądu.  
W następstwie zażalenia pozwanej, p ostanowieniem z dnia 11 kwietnia 
2019  r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w ten 
sposób, że odrzucił  pozew na podstawie art. 1099 § 1 k.p.c.  
Biorąc pod uwagę, że wyrażona w art. 7 pkt 2 rozporządzenia 1215/2012 
szczególna reguła jurysdykcyjna , podlegająca wykładni autonomicznej i ścisłej , 
ma na wzglę dzie ścisły związek między roszczeniem a sądem miejsca, gdzie 
nastąpiło  lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę, jak również prawidłowe 
administrowanie wymiarem sprawiedliwości oraz sprawną organizację 
postępowania - sprawiają one, iż sąd ten jest ob iektywnie najwłaściwszy dla 
dokonania oceny, czy spełnione są przesłanki powstania odpowiedzialności 
4 
 
pozwanego - Sąd odwoławczy stwierdził, ż e Sąd Okręgowy w W.  nie 
charakteryzuje się szczególną bliskością w stosunku do przedmiotu sporu i nie ma 
możliwości  ułatwionego przeprowadzenia dowodów . Zważywszy, że szkoda 
powodów miałaby polegać na nabyciu od drugiego z kolei nabywcy Samochodów  
po cenie zawyżonej przez pozwaną w następstwie Zmowy  kartelowej , ocenił, iż W. 
nie jest miejscem „szkody pierwotnej”, a co najwyżej miejscem, w  którym 
powodowie doznali „pośredniej szkody finansowej”, co nie wystarczy dla 
uzasadnienia jurysdykcji Sądu Okręgowego w W. . Zwrócił uwagę, że powodowie 
nabyli Samochody w leasing od podmiot u rynku finansowego, który z  kolei nabył te 
pojazdy od dealera, skupującego samochody od producenta – X., a w tej sytuacji 
szkodę wynikającą z zawyżenia ceny mógłby ewentualnie ponieść dealer,  
nabywający  pojazdy  bezpośrednio  od producenta.  Nie wiadomo  zaś, powodowie 
okoliczności tych nie wykazują,  czy - i w jakim stopniu - dealer, a  następnie 
leasingodawcy, przenieśli zawyżenie cen na powodów, choć jest jasne, że  cenę 
sprzedaży kształtuje m.in. marża dealera, a należność leasingodawcy - np. koszty 
finansowa nia. Sąd Apelacyjny  wyraził też pogląd, że uznanie jurysdykcji Sądu 
Okręgowego w W.  kłóciłoby się z założeniami rozporządzenia 1215/2012 , 
stosownie do których przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu 
przewidywalne. Sprawiałoby bowiem, że każdy następny nabywca, kupujący 
pojazdy w swoim miejscu zamieszkania, niezależnie od tego, od kogo i  którego z 
kolei nabywcy dokonuje zakupu, mógłby wytoczyć powództwo do sądu właściwego 
według jego miejsca zamieszkania. Ustalenie właściwej jurysdykcji za leżałoby 
wówczas od wysoce niepewnych i całkowicie nieprzewidywalnych okoliczności, w 
szczególności od tego,  kto będzie kolejnym nabywcą pojazdu i  w jakim miejscu 
dokona zakupu.  
Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego wnieśli powodowie, 
zaskarż ając je w całości. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.  art. 177 
§ 1 pkt 31 k.p.c. i art. 7 pkt 2 rozporządze nia 1215/2012  w zw iązku z  art. 361 § 1 k.c. 
w zw iązku z art. 1099 § 1 k.p.c. oraz art. 11 Ustawy. Wnieśli o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia  w całości i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. 
Jednocześnie wnieśli o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści 
5 
 
uzasadnienia skargi  kasacyjnej , jak również o zobowiązanie pozwanej na 
podstawie art. 17 ust. 1 Ustawy do dostarczenia środka dowodowego w postaci 
Decyzji KE w pełnym brzmieniu . Ponadto, na wypadek stwierdzenia przez Sąd 
Najwyższy wątpliwości co do prawidłowej wykładni art. 7 pkt 2 rozporządze nia 
1215/2012 w okolicznościach fa ktycznych niniejszej sprawy  - o rozważenie przez 
Sąd Najwyższy wystąpienia do T rybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej  
z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, „z uwzględnieniem 
specyfiki okoliczności faktycz nych niniejszej sprawy ”.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Wśród zarzutów kasacyjnych podstawowy charakter ma zarzut naruszenia 
art. 7 pkt 2 rozporządze nia 1215/2012 , którego skarżący dopatrzyli się w przyjęciu, 
że Polska nie jest miejscem zdarzenia wyw ołującego szkodę w rozumieniu tego 
przepisu, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii 
Europejskiej ( m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 
21 maja 2015 r. w sprawie C -352/13, Cartel Damage Claims (CDC) Hydrogen 
Peroxide SA przeciwko Akzo Nobel NV i in. , pkt 52 -54) pojęcie to obejmuje 
także  miejsce wystąpienia  szkody , a in casu zdarzenie będące przyczyną 
powstania szkody powodów przejawiło swoje szkodliwe skutki w Polsce, 
gdzie  doszło do zakupu/leasingu Samochodów po zawyżonej cenie. Tu także (m.in.) 
była wykonywana Zmowa kartelowa z udziałem X. i stosowane zachowania 
antykonkurencyjne przy sprzedaży samochodów ciężarowych.  
Zdaniem skarżących, Są d Okręgowy w W. , będący sądem miejsca ich 
siedziby i nabycia Samochodów, daje  wszelkie gwarancje sprawnej organizacji 
postępowania, gdyż  badanie żądania naprawnienia szkody podnoszonej przez 
powodów prowadzących działalność gospodarczą, spowodowanej działa niem 
bezprawnego kartelu (którego istnienie zostało już ustalone w sposób wiążący 
przez Komisję Europejską) , zależy w szczególności od okoliczności związanych 
z sytuacją ich przedsiębiorstwa.  
Powodowie zwrócili też uwagę, że stanowisko Sądu Apelacyjnego, 
iż dochodzą naprawienia jedynie „pośredniej szkody finansowej”, gdyż szkodę 
bezpośrednią może ponieść jedynie dealer, pozostaje w sprzeczności z Decyzją KE, 
6 
 
z której wynika, iż wszyscy adresaci  Decyzji  (w tym X.) sprzedają swoje wyroby 
przez dystry butorów oraz sieci autoryzowanych dealerów - in casu przy sprzedaży 
Samochodów pośredniczył dealer marki X. - którzy negocjują ceny netto dla 
klientów końcowych, uwzględniające znaczące rabaty od początkowej ceny brutto 
(pkt 1.3.4. (27)  Decyzji KE) . Cena u stalona przez producenta wpływa zatem na 
cenę sprzedaży u dealera, a cena, po jakiej leasingodawca nabywa przedmiot 
leasingu, wpływa na wysokość rat leasingu. Zdaniem powodów, zważywszy, ż e rolą 
dealera i leasingodawcy jest jedynie pośredniczenie między pr oducentem 
samochodu a nabywcą, ciężar zapłaty ceny w wysokości zawyżonej spoczywa na 
ostatecznym nabywcy (zawyżone koszty są nań przenoszone). Oznacza to, 
że nabywając nowy pojazd, powodowie pokryli de facto  cenę wraz ze wszystkimi 
marżami pośredników (zawyżone koszty leasingu), przez co są bezpośrednio 
poszkodowani w sprawie, o czym przesądza treść Decyzji KE, wskazująca także 
(pkt 4.4. (85)), że skutki zmowy dla handlu są odczuwalne.  
Rozpatrując przedstawi ony zarzut, należy przede wszystkim stwierdzić, 
że kluczowe znaczenie w tym względzie ma - zgodnie ze stanowiskiem skarżących  
- wyrok Trybunał u Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 lipca 2019 r. , 
w sprawie C -451/18, T. Fuvarozó és Kereskedelmi Kft. przeciwko X […] NV, 
wydany w trybie prejudycjalnym, zainicjowanym pytaniem sądu węgierskiego 
rozpatrującego żądanie spółk i węgiersk iej T. zasądzenia od  X. odszkodowania za 
szkod ę poniesion ą, zgodnie z twierdzeniem T., w następstwie tego samego 
naruszenia art. 101 TFUE i art. 53 Porozumienia   o EOG , na które powołują się 
powodowie w niniejszej sprawie (stwierdzonego Decyzją KE), mającą wynikać z 
faktu, iż T. nabyła   samochody ciężarowe za ceny zniekształcone w następstwie 
zmowy kartel owej, w której uczestniczyła   X.. W sprawie zawisłej przed sądem 
węgierskim ustalono - i ustalenia te stanowiły podstawę wyroku Trybunału - że T. 
prowadzi działalność w  dziedzinie transportu towarów i w latach 2000 -2008 r. 
kupowała nowe samochody ciężarowe , przy czym nie kupowała ich bezpośredn io 
od uczestników   Zmowy kartelowej - były one pierwotnie sprzedawane 
węgierski m  „koncesjonariuszom” samochodowym - lecz za pośrednictwem umów 
leasingowych zawieranych z firmami leasingowymi (mającymi siedziby na 
Węgrzech), w ramach których leasingodawca doliczał do ceny uzgodnionej z T. 
7 
 
koszty leasingu i swoją marżę. Stosownie do automatycznej opcji prawo własności 
do samochodów ciężarowych było przenoszone na T. po wykona niu umowy 
leasingu, wraz z jej zakończeniem  (por. pkt 12 -13 uzasadnienia wyroku Trybunału ).  
W ocenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej istota wątpliwości 
sądu odsyłającego dotyczyła tego, czy art. 7 pkt 2 rozporządzenia 1215/2012 
należy interpretować w ten sposób, że w ramach powództwa o naprawienie szkody 
spowodowanej przez naruszenie w rozumieniu art. 101 TFUE, polegające 
w szczególności na mających znamiona zmowy uzgodnieniach w kwestii ustalania 
cen i podwyższania cen brutto samochodów ciężarowych, za „miejsce, w którym 
nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę”, może zostać uznane miejsce, w którym 
poszkodowany, jak twierdzi, poniósł tę szkodę, nawet jeśli powództwo jest 
skierowane przeciwko uczestnikowi rozpatrywanego kartelu, z którym 
poszkodowany nie nawiązał stosunków umown ych. Chodziło przy tym wyłącznie 
o ustalenie „miejsca urzeczywistnienia się podnoszonej szkody, sprowadzającej się 
do nadwyżki w zapłaconej cenie, która została sztucznie zawyżona, takiej jak cena 
samochodów ciężarowych wynikająca z uzgodnień o znamionach zmowy 
wypełniających znamiona jednolitego i ciągłego naruszenia w rozumieniu art. 101 
TFUE, które dotyczyło całego EOG w okresie od 17 stycznia 1997 r. do 18 stycznia 
2011 r. i w którym uczestniczyło 15 międzynarodowych producentów samochodów 
ciężarowych, w tym X. […]” (por. pkt 22, 26, 30).  
Podtrzymując utrwalone stanowisko, że przez „ miejsc e, w którym nastąpiło 
zdarzenie wywołujące szkodę ” w rozumieniu art. 7 pkt 2 rozporządzenia 1215/2012 
należy rozumieć także miejsce urzeczywistnienia się samej szkody ( pkt 25) , 
Trybunał stwierdził, iż rozstrzygnięcie zidentyfikowanej wątpliwości zależy od tego, 
czy w sprawie chodzi o szkodę pierwotną, wynikającą bezpośrednio ze zdarzenia 
powodującego powstanie szkody, której miejsce wystąpienia może uzasadniać 
jurysdykcj ę w świetle rzeczonego przepisu, czy też o późniejsze negatywne 
konsekwencje (szkodę pośrednią), które nie mogą uzasadniać przyznania 
jurysdykcji na podstawie tego przepisu (pkt 27 -29).  
Analizując tę kwestię, Trybunał doszedł do wniosku, że szkoda 
sprowadzająca się do nadwyżki w zapłaconej cenie, która została sztucznie 
8 
 
zawyżona, „nie stanowi zwykłej konsekwencji finansowej szkody, jaka mogła zostać 
poniesiona przez bezpośrednich nabywców , takich jak węgierscy „koncesjonariusze 
samochodowi” ” (utrata sprzedaży wskutek podwyżki cen), lecz „wydaje się być 
bezpośrednim następstwem naruszenia w rozumieniu art. 101 TFUE, a w związku 
z tym stanowi szkodę bezpośrednią, umożliwiającą co do zasady uzasadnienie 
jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, na którego terytorium szkoda ta się 
urzeczywistniła” (pkt 31). Oceniając zaś miejsce urzeczywistnienia się tej szkody, 
Trybunał zwrócił uwagę, że naruszenie prawa konkurencji stwierdzone Decyzją  KE 
dotyczyło całego EOG, od 1 maja 2004 r. obejmującego również Węgry, i na tym 
rynku spowodowało zakłócenie konkurencji (pkt 32).  W związku z tym Trybunał 
stwierdził, że jeżeli antykonkurencyjne zachowanie ma wpływ na rynek państwa 
członkowskiego, na któ rego terytorium miała wystąpić podnoszona szkoda, 
miejsce   urzeczywistnienia tej szkody do celów zastosowania art. 7 pkt 2 
rozporządzenia 1215/2012 znajduje się w tym państwie członkowskim (pkt 33). 
Zdaniem Trybunału,    rozwiązanie to odpowiada m.in. celom  bliskości 
i przewidywalności przepisów o  jurysdykcji, ponieważ, z jednej strony, sądy 
państwa członkowskiego, stanowiącego rynek, na który mają wpływ 
zachowania  antykonkurencyjne, są  najbardziej odpowiednie do rozpatrzenia takich 
powództw odszkodowawczych , a z drugiej - podmiot gospodarczy, który wykazuje 
zachowania antykonkurencyjne, może rozsądnie spodziewać się, że zostanie 
pozwany przed sądy miejsca, w  którym jego zachowania zakłóciły zasady uczciwej 
konkurencji (pkt 34). Odpowiada także wymaganiom spó jności przewidzianym 
w motywie 7 rozporządzenia nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 
11 lipca 2007  r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych 
(Dz. Urz. UE L 2007, nr 199, s. 40 i n. - dalej „rozporządzenie 864/2007”, „Rzym II”) , 
w zakresie, w  jakim zgodnie z jego art. 6 ust. 3 lit. a) prawem właściwym 
w przypadku powództw o odszkodowanie związanych z aktem ograniczającym 
konkurencję jest prawo państwa, na którego rynku praktyki te wywołują skutek lub 
na którego rynku zachodzi pr awdopodobieństwo wywołania przez nie skutku 
(pkt 35). W rezultacie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 7 
pkt 2 rozporządzenia 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, iż w ramach 
powództwa o naprawienie szkody spowodowanej przez naruszenie w rozumieniu 
9 
 
art. 101 TFUE, polegające w szczególności na mających znamiona zmowy 
uzgodnieniach w kwestii ustalania cen i podwyższania cen brutto samochodów 
ciężarowych, „miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” oznacza - 
w sytua cji takiej jak zaistniała w postępowaniu głównym - miejsce na rynku, na 
które naruszenie to miało wpływ, czyli miejsce, gdzie ceny zostały zniekształcone, 
w którym poszkodowany, jak twierdzi, poniósł szkodę, nawet jeśli powództwo 
zostało skierowane przeciw ko uczestnikowi rozpatrywanego kartelu, z którym 
poszkodowany nie nawiązał stosunków umownych” (pkt 37, sentencja).  
Stanowisko to zostało podtrzymane także w wyroku Trybunału 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 lipca 2021 r., w sprawie C -30/20, RH 
przeciwko AB Volvo i in., dotyczącym ponownie jurysdykcji w sprawie 
o naprawienie szkody poniesionej, według powoda – hiszpańskiego nabywcy 
samochodów ciężarowych, w związku z zapłatą przezeń nadwyżki w cenie 
spowodowanej Zmową kartelową (por. pkt 7 i 11 u zasadnienia wyroku Trybunału). 
Wskazując, że z Decyzji KE wynika, iż naruszenie art. 101 TFUE obejmowało cały 
rynek EOG i w związku z tym spowodowało zakłócenie konkurencji na tym rynku, 
Trybunał powtórzył, że dla celów stosowania art. 7 pkt 2 rozporządzen ia 1215/2012 
należy uznać, iż miejsce urzeczywistnienia się szkody znajduje się na owym rynku 
(pkt 31). Zarazem stwierdził, że w rozpatrywanej sytuacji jurysdykcję do 
rozpoznania  powództwa  ma i właściwy miejscowo jest sąd, w którego obszarze 
właściwości pr zedsiębiorstwo uznające się za poszkodowane kupiło towary, na 
które Zmowa kartelowa wywarł a wpływ, względnie - w przypadku zakupu towarów 
przez owo przedsiębiorstwo w wielu miejscach - sąd, w obszarze właściwości 
którego znajduje się siedziba owego przedsiębiorstwa (pkt 43, sentencja). 
Zaznaczył również, że w tym względzie nie ma znaczenia, czy sporne towary 
zostały kupione od pozwanych bezpośrednio czy też pośrednio, jak również czy 
własność została przeniesiona natychmiast, czy też po zakończeniu u mowy 
leasingu (pkt 40).   
W świetle omówionych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii 
Europejskiej nie powinno budzić wątpliwości, że łącznik przewidziany w art. 7 pkt 2 
rozporządzenia 1215/2012 może uzasadniać jurysdykcję sądów polskich 
w niniejszej spraw ie. Orzeczenia te bowiem dotyczyły spraw pod istotnymi 
10 
 
względami podobnych, w których powodowie, nabywcy samochodów ciężarowych 
wyprodukowanych przez uczestników Zmowy kartelowej stwierdzonej Decyzją KE, 
domagali się - przed sądami właściwymi według miejsc a nabycia tych samochodów 
- naprawienia szkody mającej wynikać, stosownie do ich twierdzeń, z zapłaty cen 
zniekształconych (zawyżonych) w następstwie Zmowy, przy czym samochody 
te  nie były nabywane bezpośrednio od producentów, lecz od „koncesjonariuszy” 
albo leasingodawców. Takiego odszkodowania domagają się również 
powodowie,  wiążący swą szkodę z wielkoś cią zawyżenia  cen Samochodów , którą 
oszacowali na ok. 8% „zapłaconej ” przez nich „ceny ” (wartości przedmiotu leasingu 
Brutto - k. 6 i 8)  i której usiłowal i dowodzić za pomocą wniosków dowodowych 
opartych na art. 17 ust. 1  w związku z art. 36 ust. 2  Ustawy . Twierdzenie 
o poniesieniu takiej szkody jest równoznaczne, co najmniej implicite , z tezą, choćby 
opartą jedynie na treści Decyzji KE czy domniemaniu fakt ycznym, że spowodowana 
Zmową „zwyżka” ceny została na nich przeniesiona. Ta zaś teza oznacza, że 
w zakresie „zwyżki” przeniesionej na powodów poszkodowanym nie mógł być ani 
dealer ani leasingodawcy (skoro przenieśli ową zwyżkę na inny podmiot), od 
których powodowie nabyli pojazdy, w związku z czym nie można też twierdzić, 
że potencjalna szkoda powodów jest jedynie pochodną potencjalnej szkody dealera 
czy leasingodawców. Wbrew poglądowi Sądu Apelacyjnego Trybunał rozstrzygnął, 
że z punktu widzenia art. 7 pkt  2 rozporządzenia 1215/2012  tego rodzaju szkoda 
jest szkodą bezpośrednią – choćby ostateczny nabywca nie nabył samochodu od 
uczestnika Zmowy, lecz od dealera czy leasingodawcy - a twierdzenie o jej 
wystąpieniu w związku z nabyciem samochodów w państwie członkowskim objętym 
EOG w pow iązaniu z zakresem geograficznym naruszenia art. 101 TFUE 
stwierdzonym w Decyzji KE (objęło ono całe terytorium EOG ) uzasadnia 
jurysdykcję sądów tego państwa. W tym kontekście istotnego znaczenia nabiera 
twierdzenie powodów oraz ustalenie Sądu Okręgowego - zwalczane w zażaleniu 
(por. s. 2 i 4 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego ) - że Samochody nabyli w W. . 
Rozstrzygnięcie Trybunału oznacza też, że eksponowana przez pozwaną 
okoliczność, iż Komisja Europejska nie badała i nie określiła w swej Decyzji 
faktyc znych skutków antykonkurencyjnych Zmowy kartelowej - a stwierdziła jedynie, 
iż wpływ Zmowy na handel jest odczuwalny - nie miała dla Trybunału decydującego 
11 
 
znaczenia. Miało natomiast znaczenie to, że zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. a) 
rozporządzenia 864/2007  (Rzym II ) prawem właściwym dla zobowiązań 
pozaumownych wynikających z ograniczenia konkurencji jest prawo państwa, na 
którego rynku praktyki te wywołują skutek lub na którego rynku zachodzi 
prawdopodobieństwo wywołania przez nie skutku.  Podobnie wzgląd na bliskość 
sądów państwa członkowskiego, stanowiącego rynek, na który m iała wpływ Zmowa 
kartelowa , w odniesieniu do tego rodzaju powództw odszkodowawczych  - widoczna 
np. w zakresie ustalenia, czy i w jakim zakresie ewentualna „zwyżka” ceny 
samochodu została przeniesiona na ostatecznego nabywcę ( in casu powodów) 
i czy ewentualnie ów ostateczny nabywca „przeniósł” ją na swych klientów (por. np. 
argumentację pozwanej zamieszczoną w odpowiedzi na pozew, s. 20) - jak również 
możliwość przewidzenia przez uczestnikó w tej Zmowy, że zostaną pozwani przed 
sądy miejsca, w którym ich zachowania zakłóciły zasady uczciwej konkurencji.  
Natomiast to, czy i w jakim zakresie zwyżka ceny, na którą powołują się powodowie, 
rzeczywiście zaistniała i została na nich przeniesiona, je st kwestią odrębną 
od problemu jurysdykcji krajowej (kwestią zasadności powództwa), gdyż z punktu 
widzenia jurysdykcji istotne jest nie tyle wykazanie szkody, ile twierdzenia co do jej 
charakteru i żądanie pozwu, oceniane z uwzględnieniem jego podstawy fak tycznej 
i okoliczności ustalonych już przez Sądy  (w tym co do treści Decyzji KE).  
Uzasadnienie wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 
w sprawach  C-451/18 (T.) i C-30/20  (Volvo i in. ) nie stwarza żadnych podstaw, by 
uznać, że istotne znaczenie dla ich treści miały okoliczności mogące odróżniać - 
stosownie do twierdzeń pozwanej sformułowanych  w piśmie przygotowawczym 
datowanym na dzień 27 sierpnia 2019 r. (por. s. 3) - sprawy będące ka nwą 
rozstrzygnięć Trybunału, od niniejszej sprawy, tj. wskazywany w  sprawie C-451/18 
brak możliwości zakupu samochodów  przez T.  bezpośredni o u producentów i 
konieczność  korzystania z pomocy „koncesjonariuszy ” z siedzibą na Węgrzech  
oraz okoliczność, że „T.  negocjował bezpośrednio z dealerami, dochodząc z nimi  
do porozumienia co do cen, leasingodawca zaś nakładał swoją własną marżę  
zysku i  koszty leasingu, dodając je do cen uzgodnionych między dealerem  a T.” 
(por. pkt 12 w  związku z pkt. 25 tiret 5 wyroku Tr ybunału). Irrelwantność tych 
okoliczności potwierdza wyrok Trybunału w sprawie C -30/20 , Volvo  i in., w którym 
12 
 
tego rodzaju okoliczności w ogóle nie były objęte ustaleniami, co nie wpłynęło na 
stanowisko Trybunału, który stwierdził wr ęcz, że nie jest ono za leżne od tego, czy 
sporne towary zostały kupione od pozwanych bezpośrednio czy też pośrednio, czy 
własność została przeniesiona natychmiast, czy też po zakończeniu umowy 
leasingu (por. pkt 40 uzasadnienia ). 
Wszystko to przemawia za zasadnością podniesionego w skardze 
kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 7 pkt 2 rozporządzenia 1215/2012  i czyni 
zbędną analizę zarzutu naruszenia art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. , jak również sięganie 
do środków dowodów wnioskowanych prz ez skarżących i wystąpienie do Trybunału 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym.  
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, 
jak w sentencji.  
jw