Postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r., IV CSK 74/08  
 
1. W sprawie o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sąd państwa 
wykonania dokonuje z urzędu oceny, czy sprawa rozstrzygnięta tym 
orzeczeniem należy do zakresu przedmiotowego rozporządzenia Rady (WE) nr 
44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznania orzeczeń 
sądowych oraz ich wykonania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. 
UE z 2001 r., L 12 s. 1; polskie wyd. specjal., Dz.Urz. UE, rozdz. 19, t. 4, s. 42).  
2. W sprawie o stwierd zenie wykonalności orzeczenia wnioskodawca 
powinien przytoczyć okoliczności i przedstawić dowody, że doręczenie 
pozwanemu dokumentu wszczynającego postępowanie lub dokumentu 
równorzędnego zostało dokonane w czasie i w sposób umożliwiający mu 
przygotowanie obrony. Jeżeli uczestnik postępowania podniesie zarzut, że z 
powodu niedokonania doręczenia w czasie i w sposób umożliwiający 
przygotowanie obrony, istnieje podstawa odmowy stwierdzenia 
wykonalności, przewidziana w art. 34 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr  
44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznania orzeczeń sądowych oraz ich 
wykonania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz.  UE z 2001 r., L 12, 
s. 1; polskie wyd. specjal., Dz.Urz. UE, rozdz. 19, t. 4, s. 42).  
 
Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący)  
Sędzi a SN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)  
Sędzia SN Kazimierz Zawada  
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "E.K." KG z siedzibą w W. (Republika 
Federalna Niemiec) przy uczestnictwie Amyka Arkadiusza M. o stwierdzenie 
wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, po r ozpoznaniu na posiedzeniu 
niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2008 r. skargi kasacyjnej 
uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 4 
października 2007 r.  
uchylił zaskarżone postanowienie w części oddalającej zaża lenie i orzekającej 
o kosztach postępowania i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu 
w Gdańsku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania 
kasacyjnego.  
 
Uzasadnienie  
 
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy w  Gdańsku stwierdził 
wykonalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wyroku zaocznego wydanego 
przez Landgericht Wuppertal (Republika Federalna Niemiec) z dnia 1 grudnia 2005 
r. i zasądził od Amyka Arkadiusza M. na rzecz "E.K." KG kwotę 540 zł kosztów 
postępowania, w tym 240 zł kosztów zastępstwa procesowego.  
Odwołując się do rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 
2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonania w 
sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. UE. z 200 1 r., L 12, s. 1; polskie wyd. 
specjal., Dz. Urz. UE, rozdz. 19, t. 4, s. 42 – dalej: "rozporządzenie"), Sąd 
Okręgowy uznał, że złożony przez wnioskodawcę wniosek o stwierdzenie 
wykonalności wymienionego wyroku spełnia wymagania przewidziane w tym 
rozporzą dzeniu (art. 53 i art. 54), co uzasadnia uwzględnienie wniosku (art. 41 
rozporządzenia).  
Zażalenie na to postanowienie wniósł kurator procesowy, ustanowiony dla 
nieznanego z miejsca pobytu Amyka Arkadiusza M. Zaskarżonym postanowieniem 
Sąd Apelacyjny w Gda ńsku oddalił zażalenie uczestnika. Nie podzielił zarzutu 
skarżącego, że udzielone przez wnioskodawcę pełnomocnictwo procesowe jest 
dotknięte brakami. Zgodnie z art. 56 rozporządzenia pełnomocnictwo procesowe 
nie wymaga legalizacji ani innej podobnej formal ności, nie ma zatem potrzeby 
żądania od strony poświadczenia autentyczności podpisu, czy też poświadczenia 
charakteru, w jakim działa osoba, która podpisała dokument, dotyczy to również 
poświadczenia pieczęci lub stempla, jakim został on opatrzony.  
Sąd pod kreślił, że pierwsze z pełnomocnictw zostało udzielone przez 
komplementariusza wnioskodawcy, a więc osobę upoważnioną do reprezentacji, co 
wynika z oświadczenia wnioskodawcy i odpisu z rejestru handlowego. 
Pełnomocnictwo to obejmowało również upoważnienie do udzielenia dalszych 
pełnomocnictw. Zgodnie z tym upoważnieniem pełnomocnikiem, został ustanowiony 
adwokat Adam P. Po wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa reprezentowany przez 
komplementariusza wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu 
Robertowi I . 
Nieuzasadniony jest również zarzut, że zachodzi podstawa do odmowy 
stwierdzenia wykonalności wyroku zaocznego z przyczyny wskazanej w art. 34 pkt 
2 rozporządzenia. Z zaświadczenia wydanego na podstawie art. 54 rozporządzenia 
wynika, że pozew został doręc zony pozwanemu w dniu 22 listopada 2005 r., zatem 
do wydania wyroku zaocznego upłynęło 9 dni. Zdaniem Sądu, doręczenie pozwu 
nastąpiło w sposób i w czasie umożliwiającym przygotowanie obrony. Podkreślając, 
że uczestnik postępowania wymeldował się z ostatni ego miejsca zamieszkania w 
dniu 29 marca 2004 r. i nie dopełnił obowiązku meldunkowego, Sąd Apelacyjny 
uznał, iż uczestnika obciążają konsekwencje tego zaniedbania.  
Nie zachodzi także przewidziana w art. 34 pkt 1 rozporządzenia przeszkoda 
do stwierdzenia w ykonalności wyroku zaocznego ze względu na doręczenie go w 
trybie zastępczym (przez publiczne obwieszczenie), zastępczy bowiem tryb 
doręczeń pism sądowych jest również znany w polskim postępowaniu cywilnym. 
Ponadto Sąd podkreślił, że uczestnik postępowania , nie dopełniając obowiązku 
meldunkowego po wymeldowaniu się z ostatniego miejsca zamieszkania, sam 
pozbawił się możliwości doręczenia pism sądowych.  
Sąd Apelacyjny nie podzielił także zarzutu skarżącego, że postępowanie o 
stwierdzenie wykonalności orzecze nia wymaga wyznaczenia posiedzenia jawnego. 
Zdaniem Sądu, nie zachodzi potrzeba wyznaczenia takiego posiedzenia, ponieważ 
z przepisów rozporządzenia regulujących stwierdzenie wykonalności orzeczenia 
wynika, że sąd przeprowadza to postępowanie bez udziału d łużnika.  
W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach uczestnik zarzucił 
naruszenie art. 6 k.c. oraz obrazę art. 1, 53, 54 i 34 pkt 1 i 2 rozporządzenia i wniósł 
o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku lub uchylenie 
zaskarżonego postanowi enia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Ocena zaskarżonego postanowienia – dokonana w granicach skargi 
kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.) – wymaga rozważenia dwóch kwestii. Pierwsza 
dotyczy prawidłowości zast osowania rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 
22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich 
wykonania w sprawach cywilnych i handlowych, w szczególności w kontekście tego, 
że chodzi o stwierdzenie wykonalności wyroku , który nie zawiera uzasadnienia, 
druga natomiast odnosi się do oceny, czy przeszkody do stwierdzenia wykonalności 
wyroku nie stanowiły wymagania przewidziane w art. 34 pkt 1 i 2 rozporządzenia.  
Zarówno pod rządami konwencji brukselskiej z dnia 27 września  1968 r. o 
jurysdykcji i wykonaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych 
(jedn. tekst: Dz.Urz.WE z 1998 r., C 27, s. 1 – dalej: "konwencja brukselska") i 
konwencji z dnia 16 września 1988 r. o jurysdykcji i wykonaniu orzeczeń sądowych 
w spraw ach cywilnych i handlowych sporządzonej w Lugano (Dz.U. z 2000 r. Nr 10, 
poz. 132 – dalej: "konwencja lugańska"), jak i pod rządami rozporządzenia 
przeważa zapatrywanie, że sąd państwa uznającego (wykonania) badający kwestię, 
czy orzeczenie podlega uznaniu  lub stwierdzeniu wykonalności, samodzielnie 
dokonuje oceny, czy sprawa rozstrzygnięta danym orzeczeniem należy (należała) 
do zakresu przedmiotowego rozporządzenia (konwencji brukselskiej lub konwencji 
lugańskiej). Sąd państwa uznającego (wykonania) nie je st związany kwalifikacją 
sprawy dokonaną przez sąd państwa pochodzenia i może dokonać odmiennej 
oceny jej charakteru z punktu widzenia przynależności do przedmiotowego zakresu 
zastosowania rozporządzenia (konwencji brukselskiej lub konwencji lugańskiej).  
Oceny, czy sprawa rozstrzygnięta orzeczeniem należy do przedmiotowego 
zakresu zastosowania rozporządzenia sąd państwa uznającego (wykonania) 
dokonuje z urzędu, a jej podstawę stanowi materiał zgromadzony w toku 
postępowania. W sprawie o stwierdzenie wykonal ności orzeczenia chodzi o treść 
wniosku o stwierdzenie wykonalności, treść dokumentów dołączonych do wniosku, 
w tym orzeczenia, którego dotyczy wniosek, i – ewentualnie – wyjaśnienia 
wnioskodawcy (w formie pisemnej lub ustnej), a w toku dalszego postępowan ia – 
także dłużnika, który nie bierze udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej 
instancji (por. art. 41 zdanie drugie rozporządzenia). Istotne znaczenie z tego 
punktu widzenia może mieć również uzasadnienie podlegającego stwierdzeniu 
wykonalności orzecz enia, choć powszechnie przyjmuje się, że orzeczenie w 
rozumieniu art. 32 rozporządzenia obejmuje także orzeczenie pozbawione 
uzasadnienia.  
Rozważając kwestię związaną z ustaleniem zakresu zastosowania 
rozporządzenia, należy podnieść, że w postępowaniu o st wierdzenie wykonalności 
orzeczenia problem oceny w tym zakresie pojawia się już na etapie wstępnego 
badania wniosku przez przewodniczącego (art. 201 § 1 w związku z art. 13 § 2 
k.p.c.), musi on bowiem ocenić, czy stwierdzenie wykonalności orzeczenia powinn o 
nastąpić według rozporządzenia, czy też odpowiedniej umowy międzynarodowej, 
czy wreszcie według przepisów kodeksu postępowania (art. 1150 k.p.c.). Z tego 
względu w interesie wnioskodawcy leży, aby wskazał we wniosku – jeśli powołuje 
się na rozporządzenie , a z dołączonych przez niego dokumentów nie wynika, co 
było przedmiotem sprawy rozstrzygniętej orzeczeniem – dlaczego w sprawie ma 
zastosowanie powołane rozporządzenie.  
Niezależnie od oceny dokonanej przez przewodniczącego, również sąd 
rozpoznający wniose k musi mieć na względzie potrzebę oceny, czy sprawa należy 
do zakresu zastosowania rozporządzenia. Jeżeli zgromadzony materiał nie 
wystarczy do oceny charakteru sprawy rozstrzygniętej orzeczeniem, sąd może 
wezwać osobę, w której interesie jest prowadzone p ostępowanie, aby przedstawiła 
na piśmie lub ustnie dodatkowe informacje. Może ona zatem zostać zobowiązana 
do przedstawienia np. odpisu pisma wszczynającego postępowanie zakończone 
orzeczeniem, którego dotyczy postępowanie o stwierdzenie wykonalności lub 
innego pisma zawierającego oznaczenie przedmiotu sporu, a nawet sporządzonego 
później uzasadnienia orzeczenia, jeżeli prawo państwa pochodzenie przewiduje 
taka możliwość (por. art. 1144 k.p.c.). Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, że art. 53 
rozporządzenia wyczerpująco określa dokumenty, które wnioskodawca powinien 
dołączyć do wniosku o udzielenie exequatur , przy ocenie bowiem, czy orzeczenie 
dotyczy sprawy objętej zakresem zastosowania rozporządzenia, chodzi o 
rozstrzygnięcie kwestii uprzedniej w stosunku d o oceny, jakie dokumenty powinny 
zostać dołączone do wniosku.  
Dla oceny, czy sprawa rozstrzygnięta orzeczeniem, stanowiącym przedmiot 
postępowania o stwierdzenie wykonalności, należy do zakresu zastosowania 
rozporządzenia, nie ma rozstrzygającego znaczenia  to, że sąd lub inny organ 
państwa pochodzenia sporządził zaświadczenie, o którym mowa w art. 53 ust. 2 i 
art. 54 rozporządzenia. Wystawienie tego zaświadczenia jest jedynie wyrazem 
pozytywnej oceny sądu lub organu państwa pochodzenia co do przynależności 
sprawy rozstrzygniętej orzeczeniem do zakresu zastosowania rozporządzenia, co 
nie zwalnia sądu państwa uznającego (wykonania) z obowiązku samodzielnego 
dokonania takiej oceny.  
Z zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby Sąd drugiej instancji dokonał 
w prz edstawiony sposób oceny, czy wyrok, którego dotyczy postępowanie o 
stwierdzenie wykonalności, został wydany w sprawie należącej do określonego w 
art. 1 zakresu zastosowania rozporządzenia. Nie wyjaśnił, na jakiej podstawie 
przyjął, że stwierdzenie wykonaln ości wyroku powinno nastąpić według przepisów 
rozporządzenia, a zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala dokonać oceny co 
do zastosowania rozporządzenia. Wprawdzie wnioskodawca dołączył do wniosku 
zaświadczenie, o którym mowa w art. 53 ust. 2 rozporządze nia, jednakże nie 
zwalniało to Sądu z obowiązku samodzielnej oceny w zakresie zastosowania w 
sprawie rozporządzenia. W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzutu, że zaskarżone 
orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 1 rozporządzenia.  
Zgodnie z art. 34 p kt 2 w związku z art. 45 ust. 1 rozporządzenia, sąd 
rozpoznający środek zaskarżenia (w Polsce – zażalenie) na postanowienie sądu 
pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności musi ocenić – inaczej 
niż sąd pierwszej instancji, który nie dokonu je kontroli orzeczenia zagranicznego z 
punktu widzenia tej przesłanki (art. 41 zdanie pierwsze rozporządzenia) – czy 
pozwany wdał się w spór przed sądem państwa pochodzenia, czy doręczono mu 
dokument wszczynający postępowanie lub dokument równorzędny w cza sie i w 
sposób umożliwiający mu przygotowanie obrony oraz czy pozwany miał możliwość 
wniesienia środka zaskarżenia. W literaturze przyjmuje się, że pojęcia „wdanie się 
w spór” i „dokument wszczynający postępowanie lub dokument równorzędny” 
podlegają wykład ni autonomicznej. Według orzecznictwa Europejskiego Trybunału 
Sprawiedliwości, aby orzeczenie mogło być uznane (podlegać stwierdzeniu 
wykonalności) warunki doręczenia w czasie i w sposób umożliwiający 
przygotowanie obrony muszą być spełnione łącznie. Oceny  spełnienia każdego z 
tych warunków sąd państwa wykonania dokonuje samodzielnie, nie będąc 
związanym ustaleniami i oceną w tym zakresie sądu państwa pochodzenia. 
W odróżnieniu od art. 27 pkt 2 konwencji brukselskiej i konwencji lugańskiej, art. 34 
pkt 2 ro zporządzenia nie wymaga, aby doręczenie dokumentu wszczynającego 
postępowanie nastąpiło w sposób należyty, lecz jedynie w czasie i w sposób 
umożliwiający przygotowanie pozwanemu obrony. Na omawianą podstawę odmowy 
stwierdzenia wykonalności nie może powoływ ać się pozwany, który nie złożył 
środka zaskarżenia w państwie pochodzenia, mimo że orzeczenie doręczono mu w 
czasie i sposób umożliwiający to.  
Przyjmując, że nie zachodzi przewidziana w art. 34 pkt 2 rozporządzenia 
podstawa do odmowy stwierdzenia wykonaln ości, Sąd odwoławczy trafnie ustalił, iż 
pozwany nie podjął działań przed Sądem w Wuppertalu, które mogłyby oznaczać 
wdanie się przez niego w spór. Na podstawie dołączonego do wniosku 
zaświadczenia stwierdził też, że odpis pozwu został doręczony pozwanemu dnia 22 
listopada 2005 r., a rozprawa, na której został wydany wyrok, odbyła się dnia 1 
grudnia 2005 r. Ustalił również, że pozwany jeszcze przed wszczęciem 
postępowania przed sądem państwa pochodzenia wymeldował się z 
dotychczasowego miejsca zamieszkania i od tego czasu nie dopełnił obowiązku 
meldunkowego. Miejsce jego zamieszkania ani pobytu nie zostały ustalone.  
Dokonanych ustaleń nie można jednak uznać za wystarczające do oceny, czy 
doręczenie pozwanemu odpisu pozwu nastąpiło w czasie i w sposób, które 
umożliwiły mu przygotowanie obrony. Uznanie, że dokonano doręczenia odpisu 
pozwu, datę tego doręczenia i datę rozprawy, na której wydany został wyrok, nie 
pozwala na ocenę, czy sposób doręczenia umożliwił pozwanemu przygotowanie 
obrony, nie wiadomo bowiem,  jaki sposób doręczenia zastosowano, gdzie ono 
zostało dokonane oraz czy do odpisu pozwu dołączono jego tłumaczenie na język 
polski.  
Dla oceny doręczenia może mieć znaczenie wyjaśnienie sensu słowa „Amyk”, 
poprzedzającego imię i nazwisko pozwanego. Czy jes t to rzeczywiście – jak zdają 
się przyjmować Sądy – jedno z imion pozwanego, czy oznaczenie prowadzonej 
przez niego działalności gospodarczej. Bez wyjaśnienia tych okoliczności nie 
można ocenić, czy doręczenie odpisu pozwu było prawidłowe, a jeśli nie, to jakimi 
brakami było dotknięte i czy miały one wpływ na możliwość podjęcia obrony. 
Wprawdzie z dołączonego do wniosku zaświadczenia wynika, jaki okres upłynął 
między datą doręczenia a datą rozprawy, jednakże nie przesądza to jeszcze – 
wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego – że pozwany miał wystarczający czas do 
przygotowania obrony.  
Ocena, czy czas między doręczeniem odpisu pozwu a rozprawą umożliwiał 
pozwanemu przygotowanie obrony wymaga uwzględnienia okoliczności, które nie 
zostały ustalone. Nie można np. stw ierdzić, czy okres 9 dni był wystarczający do 
przygotowania obrony, skoro nie wiadomo, jak pozwanemu doręczono odpis 
pozwu, czy wraz z jego odpisem otrzymał odpowiednie tłumaczenie pozwu, a w 
razie jego braku, czy pozwany zna język niemiecki, w którym zape wne pozew był 
sporządzony. W tym kontekście niczego nie zmienia podniesiony przez Sąd 
Apelacyjny fakt, że pozwany z racji niedopełnienia obowiązku meldunkowego 
ponosi odpowiedzialność za to, że jego adres nie jest znany. Wprawdzie 
okoliczność ta może mieć znaczenie przy ocenie, czy doręczenie zostało dokonane 
w czasie umożliwiającym przygotowanie obrony, jednakże powołanie się na nią nie 
może zastępować innych ustaleń faktycznych relewantnych dla weryfikacji 
doręczenia ze względu na wymagania przewidziane w  art. 34 pkt 2 rozporządzenia. 
Nie ma także dostatecznych ustaleń do oceny, czy pozwany, mimo doręczenia mu 
wyroku w drodze publicznego obwieszczenia, dowiedział się lub mógł dowiedzieć 
się o wyroku w czasie umożliwiającym mu wniesienie środka zaskarżenia,  a mimo 
to nie zaskarżył go.  
W związku z tym, że z powodu niedokonania ustaleń faktycznych niezbędnych 
do oceny, czy wystąpiła podstawa do odmowy stwierdzenia wykonalności, 
przewidziana w art. 34 pkt 2 w związku z art. 45 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 
nr 44/0, należy przyjąć, że na uczestnikach postępowania o stwierdzenie 
wykonalności – zgodnie z zasadą kontradyktoryjności – spoczywa ciężar 
powoływania okoliczności i wskazywania dowodów na ich potwierdzenie. Sąd nie 
ma obowiązku prowadzenia z urzędu docho dzenia w celu ustalenia faktów 
relewantnych z punktu widzenia oceny poszczególnych podstaw odmowy uznania 
(stwierdzenia wykonalności), chociaż może dopuścić dowód z urzędu (art. 232 
zdanie drugi k.p.c.). Działają także reguły rozkładu ciężaru dowodu, znane  
postępowaniu cywilnemu w ogólności, kluczowe zatem znaczenie ma ustalenie, na 
kim spoczywa ciężar przytoczenia i ciężar dowodu w zakresie wykazania podstaw 
odmowy uznania (stwierdzenia wykonalności).  
Podniesione zagadnienie należy do wysoce kontrowersyjny ch w doktrynie. 
Pod rządami rozporządzenia przeważa w piśmiennictwie pogląd, że ciężar dowodu i 
ciężar przytoczenia spoczywają, z zastrzeżeniem powinności przedstawienia przez 
wnioskodawcę dokumentów wskazanych w art. 53 rozporządzenia, na przeciwniku 
wniosku o udzielenie exequatur . Występuje jednak również pogląd kwestionujący 
przyjęcie generalnego rozwiązania co do ciężaru przytoczenia oraz ciężaru dowodu 
i wskazujący na konieczność dyferencjacji w tym zakresie podstaw uznania 
(udzielania exequatur ). Pona dto niektórzy autorzy, podzielając stanowisko, że co do 
zasady ciężar dowodu obciąża dłużnika jako przeciwnika wniosku o stwierdzenie 
wykonalności, czynią wyjątek dotyczący przesłanki określonej w art. 34 pkt 2 
rozporządzenia i przyjmują, iż ciężar przytoc zenia i ciężar dowodu co do sposobu 
doręczenia (jego prawidłowości) i dokonania go w czasie umożliwiającym 
przygotowanie obrony spoczywa na wnioskodawcy.  
Należy podzielić stanowisko, że o ile co do zasady ciężar przytoczenia i ciężar 
dowodu w zakresie wyka zania podstaw odmowy uznania (stwierdzenia 
wykonalności) spoczywa na dłużniku jako przeciwniku wniosku, o tyle jednak w 
zakresie podstawy przewidzianej w 34 pkt 2 rozporządzenia, w razie podniesienia 
przez dłużnika zarzutu, że dokument wszczynający postępo wanie (dokument 
równorzędny) nie został doręczony mu w czasie i w sposób, który umożliwiał 
przygotowanie obrony, wnioskodawca powinien przytoczyć okoliczności faktyczne i 
przedstawić dowody w celu wykazania, że doręczenie dokumentu wszczynającego 
postępowa nie (dokumentu równorzędnego) zostało dokonane w czasie i w sposób 
umożliwiający dłużnikowi przygotowanie obrony.  
Generalne obciążenie dłużnika ciężarem przytoczenia i ciężarem dowodu 
odpowiada założeniu, że zawarte w rozporządzeniu unormowania mają ułatwi ć 
uznanie lub stwierdzenie wykonalności. Jednakże przewidziana w art. 34 pkt 2 
rozporządzenia podstawa odmowy uznania lub udzielania exequatur  została, 
odmiennie niż pozostałe podstawy, sformułowana, w zakresie dotyczącym braku 
wdania się przez pozwanego w  spór i braku doręczenia dokumentu 
wszczynającego postępowanie (dokumentu równorzędnego), w sposób negatywny, 
co pozwala przyjąć, że w razie potrzeby badania tej podstawy, na wnioskodawcy 
spoczywa powinność wykazania okoliczności wyłączających – w tym zakr esie – 
zastosowanie tej podstawy i powołania stosownych dowodów. Nie bez znaczenia 
jest też podnoszony w piśmiennictwie argument, że wnioskodawca, który powinien 
wykazać doręczenie dokumentu wszczynającego postępowanie (dokumentu 
równorzędnego), jeżeli poz wany nie wdał się w spór, dysponując urzędowym 
zaświadczeniem doręczenia, ma w tym zakresie „monopol dowodowy”.  
Przyjęte stanowisko, że w zakresie przewidzianej w art. 34 pkt 2 podstawy 
odmowy uznania lub stwierdzenia wykonalności na wnioskodawcy spoczywa ciężar 
przytoczenia okoliczności dotyczących sposobu i czasu doręczenia pozwanemu 
dokumentu wszczynającego postępowanie (dokumentu równorzędnego) oraz ciężar 
wskazania stosownych dowodów przesądza, że podniesiony przez skarżącego 
zarzut naruszenia art. 34 pkt 2 rozporządzenia i art. 6 k.c. jest uzasadniony. 
Przedstawiony przez wnioskodawcę odpis wyroku i zaświadczenie, o którym mowa 
w art. 53 ust. 2 rozporządzenia, nie pozwalają dokonać istotnych ustaleń 
faktycznych z punktu widzenia wymagań określonych w a rt. 34 pkt 2. 
W konsekwencji Sąd Apelacyjny nie miał dostatecznych podstaw do stwierdzenia, 
że nie zachodzi przewidziana w tym przepisie podstawa odmowy stwierdzenia 
wykonalności wyroku.  (...) 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39815 § 1 oraz art. 
108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.).