Sygn. akt III CSK 255/09  
 
 
 
WYROK  
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
 
Dnia 29 czerwca 2010 r.  
Sąd Najwyższy w składzie :  
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)  
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)  
SSN Katarzyna Tyczka -Rote  
 
 
 
w sprawie z powództwa Drukar ni Opakowań O. S.A. w B.  
przeciwko F. w Niemczech  
o zapłatę,  
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2010 r.,  
na rozprawie  
skargi kasacyjnej strony pozwanej  
od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2009 r.,  
 
 
1) oddala skargę kasacyjną;  
2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł 
(tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów 
postępowania kasacyjnego.  
 
 
Uzasadnienie  
 2 
 
 
Powód – Drukarnia Opakowań O. S.A. w B. wniósł o zasądzenie od 
pozwanego „F.” w H. (Niemcy) kwoty 166.634,85 zł, stanowi ącej równowartość 
kwoty 43.155,82 euro z ustawowymi odsetkami od wyszczególnionych w pozwie 
kwot.  
Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację 
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1   października 2008 r., którym 
utrzymano w mocy wy rok zaoczny tego Sądu z dnia 11 czerwca 2008 r. 
zasądzający od pozwanego na rzecz powoda kwotę 166.634,85 zł z ustawowymi 
odsetkami od kwoty 31,28 zł od dnia 30 grudnia 2005   r., od kwoty 5.419,54 zł od 
dnia 28 lutego 2006 r., od kwoty 28.410,82 zł od dnia  20 marca 2006 r., od kwoty 
37.751,95 zł od dnia 12 kwietnia 2006 r., od kwoty 68.340,72 zł od dnia 3 maja 
2006 r. i od kwoty 26.680,54 zł od dnia 23 maja 2006 r.  
Według ustaleń Sądu Okręgowego, pozwany był wyłącznym sprzedawcą folii 
poliolefinowych produk owanych przez powoda. Za odbierany przez pozwanego 
w  Polsce towar powód wystawił w okresie od września 2005 r. do maja 2006 r. 
6  faktur na łączną kwotę 43.155,82 euro, stanowiącą równowartość kwoty 
166.634,85 zł. Pozwany rachunków tych nie zapłacił. Pozw any nie wykazał 
okoliczności uzasadniających jego zarzut, że dochodzone roszczenie wygasło bądź 
nie może być dochodzone. Uzasadniało to uwzględnienie powództwa, 
a  w  konsekwencji utrzymanie w mocy wyroku zaocznego, który został wydany 
w  sprawie.  
Sąd Apel acyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenę 
prawną  Sądu pierwszej instancji. Za nieuzasadniony uznał zarzut braku 
jurysdykcji  krajowej, który był podnoszony przez pozwanego w toku całego 
postępowania i  został rozstrzygnięty prawomocnymi postanow ieniami: Sądu 
Okręgowego z dnia 19 grudnia 2007 r. i Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lutego 2008 
r. (sygn. Akt [...]). Z orzeczeń tych wynikało, że strony nie łączyła umowa 
jurysdykcyjna, natomiast podstawę jurysdykcji sądów polskich stanowi art. 5 pkt 1 
Rozpo rządzenia Rady 44/2001/WE z   dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji 
 3 
i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i 
handlowych, gdyż za miejsce, w   którym rzeczy zgodnie z umową zostały 
dostarczone, uważać trzeba terytorium  polskie (B.). Strony uzgodniły bowiem, że 
dostawa towarów zamówionych przez pozwanego u powoda ma nastąpić według 
bazy dostawy Incoterms EXW.  
Za chybiony uznał Sąd Apelacyjny zarzut naruszenia art. 321 k.p.c., 
uzasadniony tym, że w wyroku zaocznym zasądzo no od pozwanego na rzecz 
powoda kwotę wyrażoną w złotych. W pozwie żądanie dotyczyło zasądzenia kwoty 
166.634,85 zł stanowiącej równowartość kwoty 43.155,82 euro. Ewentualne 
doręczenie pozwanemu odpisu pozwu, w którym było zawarte żądanie zasądzenia 
kwoty wyrażonej w euro, stanowiło uchybienie procesowe, które jednak nie 
spowodowało nieważności postępowania i nie miało wpływu na treść 
rozstrzygnięcia. Pozwany nie zgłosił bowiem zarzutu – dotyczącego zasądzenia 
kwoty wyrażonej w złotych zamiast w euro – w sp rzeciwie od wyroku zaocznego, 
ani też w toku postępowania w ramach art. 162 k.p.c.  
Od wyroku Sądu Apelacyjnego. skargę kasacyjną wniósł pozwany, który 
zaskarżył wyrok w całości. Powołując się na podstawę naruszenia przepisów 
postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy pozwany zarzucił:  
- naruszenie art. 5 lit. 1 b) tiret pierwsze Rozporządzenia Rady 44/2001/WE 
z  dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych 
oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w zw. z art. 378 § 1 
k.p.c. oraz art. 386 § 3 k.p.c.;  
- art. 1099 zd. 2 w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. i art. 386 § 3 k.p.c.;  
- art. 217 § 2 i art. 278 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 382 
k.p.c. i art. 385 k.p.c.;  
- art. 321 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c.  
Pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 1 października 2008 r. oraz odrzucenie pozwu ewentualnie 
uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie temu Sądowi sprawy do 
ponownego rozpoznania.  
 4 
Powód oraz Prokurator G eneralny wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę 
w  granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak pod uwagę 
nieważność postępowania. Jedną  z przyczyn nieważności postępowania jest brak 
jurysdykcji krajowej, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. 
Konsekwencją braku jurysdykcji krajowej powinno być odrzucenie pozwu (art. 1099 
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r.). Ze względu na 
treść powołanych wyżej przepisów obowiązkiem sądu drugiej instancji podczas 
rozpoznawania apelacji było wzięcie pod uwagę z urzędu braku istnienia jurysdykcji 
krajowej. Nie oznaczało to jednak możliwości pominięcia przez Sąd A pelacyjny 
prawomocnego rozstrzygnięcia tego Sądu dotyczącego podniesionego przez 
pozwanego po doręczeniu odpisu pozwu zarzutu braku jurysdykcji krajowej. 
Wydane przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 222 k.p.c. postanowienie w tym 
przedmiocie zostało zaskarż one przez pozwanego zażaleniem, które zostało 
oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lutego 2008 r. 
Postanowieniem tym był związany Sąd Apelacyjny przy rozpoznawaniu apelacji 
wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego , ponieważ od chwili wydania te go 
orzeczenia nie zmieniły się okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę 
wydanego orzeczenia Sądu odwoławczego. Uwzględniając powyższe, nie można 
uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. 
przez to, że rozpoz nając apelację w kwestii podniesionego w apelacji zarzutu braku 
jurysdykcji krajowej, odwołał się do rozstrzygnięcia tego Sądu zawartego w 
postanowieniu z dnia 29 lutego 2008 r. Odwołując się do tego stanowiska Sąd 
Apelacyjny wypełnił swój obowiązek wynika jący z art. 378 § 1 i art. 1099 k.p.c. 
uwzględnienia na tym etapie postępowania ewentualnego braku jurysdykcji 
krajowej jako przyczyny nieważności postępowania. Ponadto należy mieć na 
uwadze, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził,  że nie 
tylko z przyczyn formalnych – związania swoim prawomocnym postanowieniem – 
ale również z przyczyn merytorycznych uznaje za prawidłowe stanowisko 
dotyczące istnienia jurysdykcji krajowej zawarte w postanowieniu tego Sądu z dnia 
29 lutego 2008 r. W p ostanowieniu tym Sąd Apelacyjny odniósł się także do 
 5 
powtórzonego w apelacji zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 217 § 2 
k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. uzasadnianego pominięciem przez ten Sąd zgłoszonego 
przez pozwanego dowodu z opinii biegłego na oko liczność związania stron umową 
jurysdykcyjną. Pozwany podnosił istnienie umowy jurysdykcyjnej między stronami w 
związku z treścią art. 23 ust. 1 pkt c), rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2001 z dnia 
22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzecze ń sądowych oraz ich 
wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, według którego umowa 
jurysdykcyjna może być zawarta w handlu międzynarodowym w formie 
odpowiadającej zwyczajowi handlowemu, który strony znały lub musiały znać i który 
strony umów tego rodz aju w określonej dziedzinie handlu powszechnie znają i stale 
przestrzegają. Mając na uwadze treść tej normy, należy uznać, że przedmiotem 
opinii biegłego mogła być okoliczność dotycząca istnienia w określonej dziedzinie 
handlu międzynarodowego zwyczaju dot yczącego formy zawierania takich umów. 
Przeprowadzenie takiego dowodu byłoby przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy – 
jak zasadnie argumentował Sąd Apelacyjny – gdyby pozwany zaoferował również 
dowody na okoliczność, że strony znały lub musiały znać określon y zwyczaj, co jest 
warunkiem zastosowania art. 23 ust. 1 pkt c) powołanego rozporządzenia. 
Okoliczność ta nie mogła być przedmiotem dowodu opinii biegłego, gdyż rolą 
biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla 
zastosowania  określonej normy prawnej.  
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 382 k.p.c., 
z  którego wynika obowiązek uwzględnienia przez sąd drugiej instancji wszystkich 
dowodów przeprowadzonych w sprawie w obu instancjach sądowych. Naruszenie  
tego przepisu jest możliwe wówczas, gdy przy dokonywaniu ustaleń faktycznych 
oraz ocenie dowodów sąd pominie część dowodów przeprowadzonych w sprawie. 
Zarzutu naruszenia tego przepisu nie uzasadnia natomiast pominięcie 
przeprowadzenia przez sąd dowodów wn ioskowanych przez stronę, jak również 
brak ustosunkowania się sądu odwoławczego do części zarzutów zawartych 
w apelacji. W tym ostatnim przypadku sąd dopuszcza się naruszenia art. 378 § 1 
k.p.c., który zakreśla granice postępowania apelacyjnego, w których obowiązkiem 
sądu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów zawartych w apelacji. 
Wypełnił ten obowiązek Sąd Apelacyjny odwołując się do swojego prawomocnego 
 6 
postanowienia, którym był związany i w którym odniósł się do części zarzutów 
pozwanego powtórzo nych w apelacji.  
Jak wynika z wyżej przedstawionej oceny, Sąd Apelacyjny nie naruszył 
wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 217 § 2 k.p.c. i art. 278 §   1 k.p.c. 
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c., to 
w  konsekwencji ustalenie Sądu Apelacyjnego, że strony nie łączyła umowa 
jurysdykcyjna, która wyłączałaby jurysdykcję sądów polskich, nastąpiło bez 
naruszenia wskazanych w apelacji przepisów procesowych.  
Stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące istnienia jurysdykc ji krajowej 
zawarte w postanowieniu tego Sądu z dnia 29 lutego 2008 r., na które powołał się 
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, podlegało 
kontroli w ramach postępowania kasacyjnego.  
Przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2 001 z dnia 22 grudnia 2000 r. 
w  sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania 
w  sprawach cywilnych i handlowych (Dz. U. WE L 12 z 16.01.2001 r., str. 1 ze zm., 
zwanego dalej „rozporządzeniem”) miały na celu ujednolicenie przepisó w 
o  jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych za pomocą w wysokim stopniu 
przewidywalnych zasad jurysdykcji. W szczególności chodziło o zezwolenie 
powodowi na łatwe zidentyfikowanie sądu, do którego może on wnieść powództwo, 
a pozwanemu racjonalnie pr zewidzieć sąd, przed jakim może być pozwany (por. 
pkt 24 i 25 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2006 
r. w  sprawie C -103/05 Resich Montage, Zb. Orz. str. I -6827 oraz pkt 19 i 20 wyroku 
Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w spra wie C -386/05 Color Drack, Zb. Orz. 2007 r., 
s. 03699). Podstawową zasadą jurysdykcji przewidzianą w tym rozporządzeniu jest 
– zawarta w art. 2 – zasada jurysdykcji oparta na łączniku miejsca zamieszkania, 
uzupełniona przez zasady jurysdykcji szczególnej, o partej na innych łącznikach 
(por. pkt 22 wyroku Trybunału z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie C -103/05 Resich 
Montage, oraz pkt 21 wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C -386/05 
Color Drack). Zgodnie z art. 3 rozporządzenia, osoby mające miejsce z amieszkania 
na terytorium Państwa Członkowskiego mogą być pozywane przed sądy innego 
Państwa Członkowskiego tylko zgodnie z przepisami sekcji 2 -7 niniejszego 
 7 
rozdziału. W sekcji drugiej tego rozdziału rozporządzenia zatytułowanego 
„Jurysdykcja” zawarty jes t art. 5 pkt 1 lit. a), według którego osoba, która ma 
miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego, może być pozwana 
w innym Państwie Członkowskim, jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub 
roszczenia wynikające z umowy – przed sąd miejs ca, gdzie zobowiązanie zostało 
wykonane albo miało być wykonane. Dla ustalenia jurysdykcji, gdy przedmiotem 
postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy, rozporządzenie 
przewiduje pojęcie jednego miejsca wykonania umowy dla wszelkich roszczeń 
wynikających z umowy. Do rozpoznania wszelkich powództw, których podstawę 
stanowi umowa, powinien być właściwy jeden sąd (por. pkt 38 i 39 wyroku 
Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C -386-05 Color Drack). Zasada ta 
odpowiada celowi bliskości, jest uz asadniona istnieniem ścisłego związku pomiędzy 
umową (sporem prawnym z niej wynikającym) a sądem, przed którym zawisło 
postępowanie w sprawie (por. pkt 22 wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. 
w  sprawie C -386/05 Color Drack).  
W art. 5 pkt 1 lit. b) tiret  pierwsze zdefiniowano, że w rozumieniu niniejszego 
przepisu – i o ile co innego nie zostało uzgodnione – miejscem wykonania 
zobowiązania jest – w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce 
w  Państwie Członkowskim, w którym rzeczy te zgodnie z umową z ostały 
dostarczone albo miały zostać dostarczone. Strony mają swobodę woli co do 
określenia miejsca dostarczenia towarów. Strony mogą umówić się nawet co do 
odrębnego miejsca wykonania zobowiązania dla celów stosowania przepisu art. 5 
pkt 1 lit. b) rozporz ądzenia (pkt 45 i 46 wyroku Trybunału z dnia 25 lutego 2010 r. 
w  sprawie C - 381/08 Car Trim, Lex Polonica nr 2145910). Miejscem dostarczenia 
rzeczy jest co do zasady miejsce ustalone przez strony w umowie (pkt 46 wyroku 
z dnia 25   lutego 2010 r.). Przepis y rozporządzenia nie definiują terminów 
„dostarczenie” i   „miejsce dostarczenia” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b) tiret 
pierwsze rozporządzenia. Autonomia kryteriów powiązania przewidziana w tym 
przepisie wyklucza odwołanie się do zasad prawa prywatnego m iędzynarodowego 
państwa członkowskiego oraz do prawa materialnego, które na mocy prawa 
prywatnego międzynarodowego miałyby zastosowanie (pkt 53 powołanego wyżej 
wyroku). Do sądu krajowego należy najpierw zbadanie, czy miejsce dostarczenia 
 8 
wynika z   postano wień umowy (pkt 54 powołanego wyżej wyroku). Jeżeli jest 
możliwe określenie w ten sposób miejsca dostarczenia bez odnoszenia się do 
prawa materialnego mającego zastosowanie do umowy, to jest to miejsce, które 
uważa się za miejsce, do którego rzeczy te zost ały dostarczone albo miały zostać 
dostarczone zgodnie z umową w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze 
rozporządzenia (pkt. 55 wyroku Trybunału z dnia 25 lutego 2010 r.). Dopiero gdy 
umowa nie zawiera żadnego postanowienia ujawniającego wolę stron co do 
miejsca dostarczenia towarów bez odwoływania się do mającego zastosowanie 
prawa materialnego, w   takich sytuacjach jurysdykcja przewidziana w art. 5 pkt 1 lit. 
b) rozporządzenia ma charakter autonomiczny i miejsce wykonania umowy należy 
określić wedł ug innego kryterium z poszanowaniem genezy i systematyki 
rozporządzenia, tj. według miejsca, w którym rzeczy zostały faktycznie albo miały 
zostać faktycznie wydane kupującemu w ich ostatecznym miejscu 
przeznaczenia   (pkt 56, 58 i 60 wyroku). Również w wyro ku z dnia 11 marca 2010 r. 
w sprawie C -19/09, Wood Floor Solutions Andreas Domberger (Lex Polonica 
nr 2153878) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonując wykładni art. 5 
pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia (dotyczącego umów o świadczenie u sług), 
przyjął, że ustalając – dla potrzeb ustalenia jurysdykcji sądu – miejsce świadczenia 
usług ze względu na użyte w tym przepisie sformułowanie, gdzie „zgodnie 
z umową” usługi były lub miały być świadczone należy mieć na uwadze w pierwszej 
kolejności p ostanowienia samej umowy (por. pkt 38 -40 wyroku).  
Uwzględniając powyższą wykładnię art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze 
rozporządzenia, dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, za 
nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia tego przepisu  przez Sąd 
Apelacyjny. Według ustaleń tego Sądu, strony w zawartych umowach określiły, że 
do dostawy towarów zamówionych przez pozwanego u powoda ma zastosowanie 
klauzula EXW. Takie sformułowanie oznacza, że strony uzgodniły w umowach 
sposób dostawy towaró w według klauzuli handlowej z zakładu (Ex Works), która 
jest jedną z międzynarodowych reguł handlowych – Incoterms ( International 
Commercial Terms) opracowanych i publikowanych przez Międzynarodową Izbę 
Handlową w Paryżu (ICC).  Oficjalna wersja obecnie obo wiązujących reguł – 
Incoterms 2000 – została zaaprobowana przez Komisję Prawa Handlu 
 9 
Międzynarodowego ( UNCITRAL) Organizacji Narodów Zjednoczonych. Reguły 
Incoterms określają reguły dostawy towaru od sprzedawcy do odbiorcy 
w  przypadku handlu międzynarodow ego: podział kosztów związanych 
z  transportem towaru oraz moment przejścia ryzyka ze sprzedającego na 
kupującego w trakcie transportu. Stosowanie wymienionych wyżej reguł ma 
charakter fakultatywny, co oznacza że tylko wolą stron stają się one częścią reżi mu 
umownego. Przyjęcie przez strony w umowie jednej z klauzul Incoterms nie 
oznacza konieczności odwołania się ani do norm materialno -prawnych jednego 
z  państw, ani też do norm prawno -kolizyjnych w celu określenia uzgodnionych 
w  ten sposób obowiązków umo wnych stron.  
Zastosowanie klauzuli EXW oznaczało, że powód był zobowiązany jedynie 
do pozostawienia sprzedawanych towarów do dyspozycji pozwanego jako 
kupującego w zakładzie powoda znajdującym się w B. – w Polsce – a  pozwany był 
odpowiedzialny za ich tran sport do Niemiec. W świetle użytej przez strony klauzuli 
EXW dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie pozostawienia przez 
sprzedawcę towarów do dyspozycji kupującego w   oznaczonym miejscu. Z 
obowiązków stron wynikających z klauzuli EXW można wnioskowa ć o miejscu 
dostarczenia rzeczy będących przedmiotem umowy. Było nim miejsce, gdzie 
sprzedawca zobowiązany był dostarczyć rzeczy kupującemu i   w  którym na 
kupującego przechodził ciężar ich odbioru i zorganizowania przewozu, tj. według 
umów łączących stron y – których warunki określały szczegółowo faktury 
wystawione przez powoda i zaakceptowane przez pozwanego – w zakładzie 
powoda w B. Odwołanie się do klauzuli EXW ujawniało dostatecznie wolę stron co 
do miejsca dostarczenia rzeczy będących przedmiotem sprze daży. W konsekwencji 
skoro dostarczenie rzeczy sprzedanych według umów łączących strony miała 
nastąpić i faktycznie nastąpiła w Polsce – według wiążących Sąd Najwyższy 
ustaleń Sądu Apelacyjnego – to tym samym zachodziła podstawa do przyjęcia na 
podstawie a rt. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia jurysdykcji sądów 
polskich obejmującej roszczenie dochodzone przez powoda.  
Skarga kasacyjna bezzasadnie zmierza do pominięcia – przy badaniu 
istnienia jurysdykcji krajowej – znaczenia użytej przez strony kl auzuli EXW dla 
ustalenia uzgodnionego przez strony miejsca wykonania umowy i dąży do ustalenia 
 10 
tego miejsca na podstawie analizy okoliczności dotyczących faktycznego przebiegu 
organizacji i dostawy tych towarów pozwanemu, a w konsekwencji nadania 
decydując ego znaczenia miejscu, w którym rzeczy zostały faktycznie wydane przez 
przewoźnika pozwanemu jako kupującemu. Zastosowanie tego kryterium do 
ustalenia miejsca wykonania umowy sprzedaży, a tym samym ustalenia sądu 
właściwego do rozpoznania roszczeń wynikają cej z takiej umowy – na podstawie 
art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia – aktualizowałoby się dopiero 
wówczas, gdyby nie można było ustalić miejsca wykonania dostarczenia rzeczy na 
podstawie postanowień umowy zawartej przez strony. Taka sytuac ja nie miała 
jednak miejsca w sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną. Okoliczność, 
że w umowach strony wprost nie określiły miejsca dostawy towarów nie eliminowało 
możliwości ustalenia tego miejsca na podstawie analizy wszystkich postanowień 
umownych . Do sądu krajowego, do którego wniesiono powództwo, należy 
określenie swojej właściwości w świetle przedłożonych mu dowodów (por. pkt 41 
wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C -386/05). Dotyczy to także 
możliwości ustalenia miejsca wykonania um owy na podstawie analizy wszystkich 
postanowień umownych.  
Biorąc pod uwagę to, że w sprawie pozwany nie wykazał, aby strony łączyła 
umowa jurysdykcyjna wyłączająca jurysdykcję sądów polskich, a zarazem 
zachodziły podstawy do przyjęcia jurysdykcji krajowej na podstawie art. 5 pkt 1 
lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia, nie był zasadny zarzut naruszenia art. 1099 
zd. 2 w zw. z art. 386 § 3 k.p.c.  
Bezzasadny był także zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. na skutek przyjęcia 
przez Sąd Apelacyjny, że Sąd Okręgowy nie orzekł ponad żądanie zgłoszone 
w  pozwie. Stanowisko Sądu Apelacyjnego było prawidłowe w sytuacji, gdy Sąd 
Okręgowy orzekł o żądaniu zawartym w pozwie i w jego granicach. Żądanie to 
obejmowało zasądzenie od pozwanego kwoty 166.634,85 zł stanowiącej 
równowartość kwoty 43.155,82 euro. Doręczenie odpisu pozwu pozwanemu, 
którego treść mogła nie być zgodna z treścią pozwu znajdującego się w aktach 
sprawy, stanowiło niewątpliwie uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na 
treść orzeczenia. Uchybienie to n ie dotyczyło jednak naruszenia art. 321 k.p.c. Sąd 
jest bowiem związany żądaniem zawartym w pozwie, a nie – w razie braku 
 11 
zgodności odpisu pozwu z jego oryginałem znajdującym się w aktach sprawy – 
żądaniem zawartym w odpisie pozwu doręczonym pozwanemu.  
W konsekwencji nie były uzasadnione także zarzuty naruszenia art. 386 § 3 
k.p.c. oraz art. 385 k.p.c. wskutek oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.  
Uwzględniając   powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
oddalił skargę kasacyjną oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego 
w  oparciu o art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. 
z  art. 398 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.