Postanowienie z dnia 21 marca 2007  r., I CSK 434/06  
 
1. Wniosek o stwierdzenie, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady 
(WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000  r. w sprawie jurysdykcji i uznawania 
orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilny ch i 
handlowych (Dz.Urz. WE L 12 z dnia 16 stycznia 2001  r., s. 1; Dz.Urz. UE, 
rozdział 19, t. 4, s. 42), wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego sąd 
pierwszej instancji rozpoznaje na posiedzeniu jawnym z udziałem wyłącznie 
wnioskodawcy.  
2. W postępowan iu o stwierdzenie wykonalności, prowadzonym na 
podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 
2000  r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich 
wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, interwencja uboczna  nie 
jest dopuszczalna.  
 
Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)  
Sędzia SN Maria Grzelka  
Sędzia SN Tadeusz Żyznowski  
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "T.L.D.T.C.p.l.c." z siedzibą w L. przy 
uczestnictwie "E." S.A. z siedzibą w W. o st wierdzenie wykonalności orzeczenia 
sądu zagranicznego, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 21 
marca 2007  r. skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Apelacyjnego w 
Warszawie z dnia 6 czerwca 2006  r. 
oddalił skargę kasacyjną i zasą dził od uczestnika "E." S.A. na rzecz 
wnioskodawcy "T.L.D.T.C.p.l.c." kwotę 1000 zł z tytułu zwrotu kosztów 
postępowania kasacyjnego.  
 
Uzasadnienie  
 
Dłużnik "E." S.A., wskazany jako uczestnik, wniósł skargę kasacyjną od 
postanowienia Sądu Apelacyjnego w Wa rszawie z dnia 6 czerwca 2006  r., 
oddalającego jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie 
stwierdzające wykonalność wyroku Wysokiego Trybunału Sprawiedliwości ( The 
High Court of Justice ), Wydział Kanclerski w Londynie (Wielka Brytania) z d nia 14 
września 2005  r., wydanego w sprawie z powództwa "T.L.D.T.C.p.l.c." z siedzibą w 
L. (Wielka Brytania) przeciwko pozwanym "E.F.B.V." z siedzibą w A. (Holandia) 
(dalej określanym jako „drugi dłużnik”), "E.", "C.T." z siedzibą w N.J. (Stany 
Zjednoczone  Ameryki Północnej), wykonywanego przez zarządzenie Wysokiego 
Trybunału Sprawiedliwości, Wydział Kanclerski w Londynie z dnia 16 września 
2005  r. i zasądzającego od dłużnika oraz drugiego dłużnika na rzecz wierzyciela 
określoną kwotę pieniężną (dalej „wyro k”). 
Wnioskodawca – wierzyciel "T.L.D.T.C.p.l.c.", występując z wnioskiem o 
stwierdzenie wykonalności wyroku, wskazał jako dłużnika (uczestnika) wyłącznie 
"E." S.A., pomimo że wyrok zapadł także wobec drugiego dłużnika. Jako podstawę 
prawną wniosku powołał  przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 
grudnia 2000  r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich 
wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. WE L 12 z dnia 16 
stycznia 2001  r., s. 1; przekład polski: wydanie s pecjalne Dz.Urz. UE, rozdział 19, t. 
4, s. 42 – dalej: „rozporządzenie”). Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 
grudnia 2005  r. stwierdził wykonalność wyroku, powołując się na stosowne przepisy 
rozporządzenia. Postanowienie o stwierdzeniu wykonalności wyda ne zostało po 
rozpoznaniu wniosku na posiedzeniu jawnym, o którym zawiadomiony został 
wyłącznie wnioskodawca. Postanowienie Sądu pierwszej instancji zostało 
doręczone dłużnikowi bez uzasadnienia. W postępowaniu przed Sądem pierwszej 
instancji zgłosił udzia ł Dariusz S., powołując się na interes prawny mający wynikać 
z faktu, że jest wierzycielem dłużnika. Sąd pierwszej instancji wniosek ten oddalił.  
Na postanowienie Sądu pierwszej instancji dłużnik wniósł zażalenie do Sądu 
Apelacyjnego, zarzucając, że Sąd pi erwszej instancji naruszył art. 34 ust. 1 w 
związku z art. 45 ust. 1 rozporządzenia, gdyż pominął fakt, że w postępowaniu 
przed Sądem Apelacyjnym w Londynie ( The Court of Appeal – Civil Division ), który 
rozpoznawał apelację od wyroku, został pozbawiony moż liwości obrony swych praw 
przez ograniczenie postępowania do jednoinstancyjnego i odrzucenie jego apelacji 
orzeczeniem z dnia 8 listopada 2005  r. bez jej merytorycznego rozpoznania oraz 
przez pominięcie okoliczności, że w wymienionym postępowaniu dłużnik z ostał 
pozbawiony możności obrony swych praw przez rozpoznanie sprawy apelacyjnej w 
dniu 8 listopada 2005  r., mimo złożonego – i to dwukrotnie – wniosku o odroczenie 
rozprawy (4 i 7 listopada 2005  r.), uzasadnionego faktem zwolnienia w dniu 1 
listopada 2005  r. dotychczasowych pełnomocników z obowiązku jego reprezentacji. 
Dłużnik zarzucił także naruszenie art. 357 § 2 k.p.c. w związku z art. 40 ust. 1 
rozporządzenia przez doręczenie mu postanowienia Sądu pierwszej instancji o 
stwierdzeniu wykonalności bez pis emnego uzasadnienia.  
W toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym interwencję uboczną po 
stronie "E." S.A. zgłosił drugi dłużnik "E.F.B.V.", wskazując na interes prawny 
polegający na tym, że w razie stwierdzenia wykonalności wyroku i jego wykonania 
"E." S.A . będzie uprawniony do wystąpienia przeciwko niemu z roszczeniem 
regresowym o zwrot wypłaconych kwot. Interwencję uboczną w sprawie po stronie 
dłużnika zgłosił także Dariusz S. Postanowieniami z dnia 6 czerwca 2006  r. Sąd 
Apelacyjny, działając z urzędu, ni e dopuścił do udziału w sprawie obu 
interwenientów ubocznych, wskazując, że nie mają oni interesu prawnego w 
rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzenie wykonalności.  
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2006  r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie. 
Podniósł, że doręczen ie dłużnikowi postanowienia Sądu pierwszej instancji bez 
uzasadnienia nie stanowiło – wobec treści art. 42 ust. 2 rozporządzenia – 
uchybienia procesowego. Ograniczony zakres kognicji Sądu pierwszej instancji nie 
uniemożliwiał mu zresztą ani nie utrudniał w niesienia środka zaskarżenia. 
Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji sporządzone zostało 
natomiast zgodnie z art. 357 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. W ocenie Sądu 
Apelacyjnego, uchybieniem Sądu Okręgowego było natomiast wydanie 
postanowien ia w przedmiocie stwierdzenia wykonalności jedynie co do części 
wyroku, tj. w zakresie podmiotowym odnoszącym się tylko do dłużnika "E." S.A., 
jakkolwiek wniosek o stwierdzenie wykonalności nie zawierał takiego ograniczenia, 
tymczasem zgodnie z art. 48 ust . 2 rozporządzenia, ograniczenie żądania wniosku 
do części orzeczenia jest uprawnieniem wnioskodawcy. Nie oznacza to jednak, że 
orzeczenie o uwzględnieniu tylko części żądania jest niedopuszczalne, skoro 
skutkiem uchybienia jest wyłącznie nieistnienie orze czenia w pozostałej części. 
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 pkt w związku z art. 45 ust. 1 
rozporządzenia, Sąd Apelacyjny ustalił, że dłużnik mimo powiadomienia go już dnia 
19 października 2005  r. o odmowie dalszej reprezentacji przez swojego 
dotychczasowego pełnomocnika procesowego i złożeniu przez przeciwnika 
procesowego wniosku o przyspieszenie rozprawy nie podjął do dnia 7 listopada 
2005  r. czynności zmierzających do ustanowienia innego pełnomocnika, ponadto 
mimo prawidłowego zawiadomienia ni kt w jego imieniu nie stawił się na rozprawie 
apelacyjnej w dniu 8 listopada 2005  r., co zdecydowało o oddaleniu apelacji.  
Sąd Apelacyjny, wskazując na potrzebę ścisłej wykładni art. 34 pkt 1 w 
związku z art. 45 ust. 1 rozporządzenia, akceptowaną także w o rzecznictwie 
Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, przyjął, że dłużnik miał w postępowaniu 
przed angielskim Sądem Apelacyjnym zapewnione prawo do rozpoznania sprawy 
przez sąd drugiej instancji, które wykorzystał, składając apelację. Do oddalenia 
apelacj i bez jej merytorycznego jednak rozpoznania doszło z przyczyn leżących po 
stronie dłużnika, polegających na nieusprawiedliwionym niestawieniu się osobiście 
lub przez pełnomocnika na rozprawie apelacyjnej. Przepisy regulujące polski proces 
cywilny dopuszcza ją rozpoznanie sprawy bez względu na niestawiennictwo jednej 
lub obu stron na rozprawie apelacyjnej (art. 376 k.p.c.). W analogicznej sytuacji do 
tej, która zaistniała w postępowaniu przed angielskim Sądem Apelacyjnym, sąd 
polski rozpoznałby zatem apelację , oceniając podniesione w niej zarzuty. Dłużnik 
nie został pozbawiony prawa do obrony w postępowaniu apelacyjnym w 
następstwie nieuwzględnienia kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy 
apelacyjnej motywowanego potrzebą ustanowienia nowego pełnomocnika 
proce sowego. Prawo polskie i angielskie dopuszczają zdolność postulacyjną strony 
w postępowaniu odwoławczym. Ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest 
zatem uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Czas na ustanowienie nowego 
pełnomocnika bądź skorzystanie z wła snej obsługi prawnej był znaczny (od dnia 19 
października do dnia 8 listopada 2005  r.). Wniosek strony w obu systemach 
prawnych jest fakultatywną, a nie obligatoryjną przyczyną odroczenia rozprawy, nie 
doszło więc co do tej kwestii ani do uchybień procesow ych sądu, ani nie wystąpiły 
rozwiązania systemowe, które nakazywałyby dokonać ich oceny w aspekcie 
sprawiedliwości proceduralnej. W konkluzji Sąd Apelacyjny podkreślił, że różnice 
systemu prawnego polegające na możliwości oddalenia apelacji przez sąd 
odwoł awczy bez jej merytorycznego rozpoznania z powodu nieusprawiedliwionego 
niestawiennictwa strony na rozprawie nie uzasadniają przyjęcia, iż stwierdzenie 
wykonalności orzeczenia Sądu pierwszej instancji, które stało się prawomocne bez 
kontroli instancyjnej, jest oczywiście sprzeczne z polskim porządkiem prawnym, w 
tym z Konstytucją.  (...) 
W skardze kasacyjnej dłużnik wniósł o uchylenie postanowienia Sądu 
Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2006  r. ewentualnie o uchylenie także 
postanowienia Sądu pierwszej instancji  z dnia 14 grudnia 2006  r., lub o orzeczenie 
– na podstawie art. 39816 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 rozporządzenia – o 
zmianie zaskarżonego postanowienia przez oddalenie wniosku.  (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Sądy pierwszej i drugiej insta ncji przyjęły trafne założenie, że w sprawie 
stosuje się postanowienia rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 
2000  r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich 
wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, gdyż wyrok, któ rego dotyczy 
wniosek o stwierdzenie wykonalności, zapadł w sprawie cywilnej (handlowej) w 
rozumieniu art. 1 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia. Sprawę wszczęto przed 
sądem angielskim po dniu 1 maja 2004  r., a więc po wejściu rozporządzenia w 
życie w sto sunkach między Polską a Wielką Brytanią. Po tym też dniu wydany 
został wyrok (art. 66 ust. 1 i 2 rozporządzenia).  
Zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej można podzielić na trzy grupy. 
Pierwsza obejmuje zarzuty związane z uchybieniami Sądu Okręgowego i Sądu 
Apelacyjnego w zakresie określenia kształtu podmiotowego postępowania o 
stwierdzenie wykonalności, w tym i samego orzeczenia o stwierdzeniu 
wykonalności. W drugiej grupie znajduje się zarzut związany z uchybieniem 
procesowym mającym polegać na tym, że  postanowienie Sądu pierwszej instancji 
zostało doręczono dłużnikowi bez uzasadnienia, oraz na tym, że postanowienie to 
w ogóle nie zostało doręczone pozostałym uczestnikom, tj. "E.F.B.V." i "C.T.". 
Trzecia grupa zarzutów dotyczy klauzuli porządku publiczn ego jako przeszkody 
stwierdzenia wykonalności w niniejszej sprawie.  
W związku z tym konieczne jest odróżnienie kontroli zaskarżonego skargą 
kasacyjną postanowienia Sądu Apelacyjnego z punktu widzenia prawidłowej oceny 
przesłanek stwierdzenia wykonalności w ynikających z rozporządzenia (art. 34 i 35 
w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 38) od kontroli tego postanowienia pod 
względem prawidłowości postępowania przed tym Sądem w aspekcie unormowań 
rozporządzenia i – w zakresie, w którym mają zastosowanie – przepisów kodeksu 
postępowania cywilnego dotyczących postępowania o stwierdzenie wykonalności. 
Wynika to z faktu, że według w art. 45 ust. 1 rozporządzenia, sąd rozpoznający 
środek zaskarżenia, zgodnie z art. 44 rozporządzenia, może odmówić stwierdzenia 
wykona lności albo je uchylić tylko z powodu jednej z przyczyn wymienionych w art. 
34 i 35 rozporządzenia. Przepisy te regulują tzw. podstawy odmowy uznania 
występujące w tym wypadku w charakterze podstaw odmowy stwierdzenia 
wykonalności, które mają charakter prz esłanek negatywnych i stanowią materialne 
warunki stwierdzenia wykonalności. Zarazem postępowanie o stwierdzenie 
wykonalności musi być przeprowadzone z zachowaniem przepisów regulujących 
tok tego postępowania, zawartych częściowo w rozporządzeniu, a w pozo stałym 
zakresie w kodeksie postępowania cywilnego (art. 1150 -1151 k.p.c., z wyłączeniem 
postanowień dotyczących przesłanek udzielenia exequatur , a także ogólne przepisy 
o procesie). Z punktu widzenia podstaw kasacyjnych należy przyjąć, że zarzuty 
dotyczące  naruszenia tzw. materialnych warunków stwierdzenia wykonalności 
powinny być podnoszone w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 
pkt 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). Jakkolwiek przepisy regulujące te przesłanki 
nie są przepisami materialnopr awnymi, to jednak pełnią w postępowaniu o uznanie i 
stwierdzenie wykonalności funkcję analogiczną do tej, jaką spełniają przepisy 
materialnoprawne w procesie i w postępowaniu nieprocesowym, a zatem stanowią 
podstawę merytorycznego orzekania przez sąd. Z ko lei zarzuty dotyczące 
przepisów związanych z tokiem postępowania o stwierdzenie wykonalności 
powinny być podnoszone w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 
w związku z art. 13 § 2 k.p.c.).  
Skarżący za punkt wyjścia zarzutów dotyczących ks ztałtu podmiotowego 
postępowania o stwierdzenie wykonalności przyjął tezę, że wierzyciel wystąpił z 
wnioskiem o stwierdzenie wykonalności wyroku wobec wszystkich trzech 
podmiotów wskazanych w wyroku. Jeżeli więc postanowienie Sądu Okręgowego z 
dnia 14 grud nia 2005  r. nie objęło swym zakresem całości wniosku, to tym samym 
doszło do naruszenia art. 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia, gdyż Sąd ten nie był 
uprawniony – wobec określonej treści wniosku – do częściowego stwierdzenia 
wykonalności. Skarżący podniósł, że s ytuacji, która wystąpiła w sprawie, nie 
dotyczy przepis art. 48 ust. 1 rozporządzenia, zezwalający sądowi, aby z urzędu 
orzekł o częściowym stwierdzeniu wykonalności, gdy orzeczenie rozstrzyga o kilku 
roszczeniach, lecz przepis art. 48 ust. 2 rozporządzeni a, który uprawnia sąd do 
stwierdzenia wykonalności co do części roszczenia objętego orzeczeniem tylko na 
wniosek osoby uprawnionej, a nie z urzędu. Zdaniem skarżącego, orzeczenie o 
stwierdzeniu wykonalności co do jednego z dłużników, podczas gdy wniosek 
obejmował wszystkich dłużników, stanowiło przypadek niedopuszczalnego w 
świetle art. 48 ust. 2 rozporządzenia orzekania przez sąd z urzędu o stwierdzeniu 
wykonalności orzeczenia co do części objętego nim roszczenia. Według 
skarżącego, uchybienie popełnione p rzez Sąd pierwszej instancji doprowadziło do 
tego, że pozostałe podmioty, które w razie prawidłowego rozstrzygnięcia przez 
Sądy obu instancji byłyby uczestnikami postępowania o stwierdzenie wykonalności, 
uczestnikami takimi nie były, a co więcej, nie zosta ły również dopuszczone do 
udziału w sprawie w charakterze interwenientów ubocznych.  
Przedstawiony zarzut dotyka zagadnienia kształtu podmiotowego 
postępowania o stwierdzenie wykonalności w wypadku, gdy orzeczenie, któremu 
ma być udzielone exequatur , zapadł o na rzecz więcej niż jednego podmiotu albo 
przeciwko więcej niż jednemu podmiotowi. Problem ten nie był dotychczas 
rozpatrywany przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.  
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, należy stwierdzić, że 
przepisy roz porządzenia są przede wszystkim właściwe dla oceny kształtu 
podmiotowego postępowania o stwierdzenie wykonalności. Z przepisów tych 
wynika wyraźnie, że postępowanie to ma charakter dwustronny: po stronie czynnej 
występuje osoba będąca wnioskodawcą, po stro nie biernej osoba będącą 
dłużnikiem (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2, art. 40 ust. 2, art. 41 zdanie drugie, art. 42 
ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1, 4 i 5, art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 2, art. 50 rozporządzenia). 
Odrębnym problemem jest ustalenie, komu przysług uje czynna, a komu bierna 
legitymacja procesowa, czyli kto może występować jako wnioskodawca, a kto jako 
dłużnik w konkretnej sprawie o stwierdzenie wykonalności. Według art. 38 ust. 1 
rozporządzenia, czynna legitymacja procesowa przysługuje „uprawnionemu” . 
Powszechnie przyjmuje się, że uprawnionym jest każdy podmiot, który może 
„powołać się” w państwie pochodzenia na orzeczenie podlegające stwierdzeniu 
wykonalności. Podmiotem takim jest wierzyciel, na rzecz którego zapadło 
orzeczenie, albo jego następca pr awny. Legitymacja procesowa bierna przysługuje 
dłużnikowi, przeciwko któremu zapadło orzeczenie w państwie pochodzenia. Za 
legitymowanych biernie uważa się także następców prawnych takiego dłużnika. 
Legitymację bierną ma więc podmiot, wobec którego tytuł j est wykonalny w 
państwie pochodzenia.  
W rozważaniach doktryny uwzględnia się także sytuację, w której orzeczenie 
obejmujące jedno roszczenie zapadło przeciwko więcej niż jednemu podmiotowi. 
Zaznacza się, że w takiej sytuacji jest możliwe wystąpienie z jedn ym wnioskiem o 
stwierdzenie wykonalności łącznie przeciwko wszystkim określonym w orzeczeniu 
dłużnikom albo niektórym z nich lub jednemu z nich. Uznaje się, że o tym, czy po 
stronie dłużnika wchodzi w rachubę jedynie legitymacja procesowa grupowa, czy 
też legitymacja procesowa łączna, rozstrzyga rodzaj świadczenia zasądzonego 
orzeczeniem. Wystąpienie przez wnioskodawcę z jednym wnioskiem o stwierdzenie 
wykonalności orzeczenia przeciwko wszystkim oznaczonym w tym orzeczeniu 
dłużnikom jest konieczne, gdy zasą dzone świadczenie ma np. charakter 
niepodzielny. Jeśli zaś świadczenie jest podzielne, to wnioskodawca może, według 
swojego wyboru, objąć wnioskiem tylko jednego dłużnika, niektórych z dłużników 
lub wszystkich, wobec których orzeczenie jest wykonalne. W wy padku orzeczenia 
zasądzającego jedno świadczenie od kilku dłużników, gdy wnioskodawca wystąpi z 
wnioskiem o stwierdzenie wykonalności przeciwko wszystkim lub kilku z nich, 
zachodzi wielopodmiotowość po stronie legitymowanej biernie. W wypadku, gdy 
wnioskod awca domaga się stwierdzenia wykonalności tylko wobec jednego spośród 
dłużników, od których orzeczeniem zasądzono określone świadczenie, albo wobec 
tylko niektórych z nich, a charakter świadczenia takiej możliwości nie wyłącza, 
uwzględnienie wniosku będzie  oznaczało, że orzeczenie ma być wykonane tylko w 
stosunku do tego dłużnika, który był objęty wnioskiem, lub względem tych 
dłużników, którzy byli objęci wnioskiem i wobec których wniosek został 
uwzględniony.  
W niniejszej sprawie wyrokiem podlegającym stwie rdzeniu wykonalności 
zasądzono od dwóch podmiotów, tj. dłużnika i drugiego dłużnika, jedno świadczenie 
(określoną kwotę pieniężną). W wyroku nie ma wzmianki co do tego, czy obaj 
dłużnicy odpowiadają za świadczenie pieniężne solidarnie lub in solidum , nie m a 
też zastrzeżenia, że świadczenie powinno zostać spełnione przez nich łącznie 
(wspólnie). Świadczenie pieniężne ma ze swej natury charakter podzielny, dlatego 
należy uznać, że wnioskodawca, według swojego wyboru, mógł wystąpić o 
stwierdzenie wykonalności wyroku wobec jednego z dłużników albo obu dłużników. 
Kwestią sporną pozostaje zakres podmiotowy wniosku o stwierdzenie 
wykonalności, który faktycznie został złożony przez wnioskodawcę.  (...) 
Wniosek złożony przez wierzyciela zmierzał do stwierdzenia wykona lności 
wyroku jedynie przeciwko dłużnikowi, a nie także przeciwko drugiemu dłużnikowi. 
Podstawą dla takiej oceny jest wskazanie przez wierzyciela we wstępnej części 
wniosku wyłącznie "E." S.A. jako dłużnika (uczestnika). Ponadto dla wykazania 
właściwości m iejscowej sądu w pierwszej instancji wierzyciel powołał się na 
okoliczność, że Sąd Okręgowy w Warszawie jest właściwy jako sąd siedziby tego 
dłużnika (art. 39 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 60 ust. 1 rozporządzenia). 
Wnioskodawca nie odniósł się na tomiast do kwestii, czy i na jakiej podstawie 
wspomniany Sąd miałby być właściwy także w stosunku do drugiego z dłużników. 
Bez znaczenia jest okoliczność, że wniosek o stwierdzenie wykonalności ma za 
przedmiot wyrok jako taki, gdyż wyrokiem zasądzono jedno  świadczenie, chociaż w 
swej sentencji zawiera wskazanie wszystkich pozwanych. Należy zatem przyjąć, że 
wniosek o stwierdzenie wykonalności wyroku skierowany był tylko przeciwko 
dłużnikowi "E." S.A. i nie obejmował drugiego dłużnika – "E.F.B.V.". W efekcie  Sąd 
pierwszej instancji, rozpoznając sprawę o stwierdzenie wykonalności jedynie 
przeciwko dłużnikowi, nie dopuścił się uchybienia procesowego, nie ma więc mowy 
o naruszeniu art. 48 ust. 2 rozporządzenia. Trzeba podkreślić, że przewidziane w 
tym przepisie częściowe stwierdzenie wykonalności dotyczy orzeczenia w 
znaczeniu przedmiotowym, a nie podmiotowym.  
Ostatecznie należy stwierdzić, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut 
naruszenia art. 386 § 1 i 2 w związku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze i art. 13 § 2 
k.p.c. oraz 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia jest nieuzasadniony.  
Drugi zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej związany jest z 
niedopuszczeniem przez Sąd Apelacyjny do udziału w postępowaniu drugiego 
dłużnika oraz Dariusza S. będącego wierzycielem "E." S.A.  Zgłaszając ten zarzut,  
skarżący zmierzał do wykazania, że oba te podmioty miały interes prawny w 
określonym rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzenie wykonalności i wobec tego 
powinny uczestniczyć w postępowaniu w charakterze interwenientów ubocznych.  
Zarzut  skarżącego oparty jest na nieprawidłowym założeniu, że w 
postępowaniu o stwierdzenie wykonalności według przepisów rozporządzenia 
interwencja uboczna jest dopuszczalna. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału 
Sprawiedliwości, w związku z Konwencją bruksel ską z dnia 27 września 1968  r. o 
jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych 
(jedn. tekst: Dz.Urz. WE C 27 z dnia 26 stycznia 1998  r., s. 1), kwestia udziału 
zainteresowanych osób trzecich w postępowaniu o stwierdzenie wyk onalności 
rozpatrywana była jedynie w odniesieniu do możliwości wniesienia w tym 
postępowaniu przez takie osoby środka zaskarżenia przeciwko orzeczeniu sądu 
pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności, jeżeli prawo krajowe 
przewiduje taką m ożliwość.  
W wyroku z dnia 2 lipca 1985  r. w sprawie Deutsche Genossenschaftsbank 
przeciwko SA Brasserie du pêcheur (148/84, Zb. Orz. 1985, s. II -1987 i n.) Trybunał 
stwierdził, że osoby trzecie nie mogą wnieść środka zaskarżenia przeciwko 
orzeczeniu sądu p ierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności. W 
orzeczeniu tym chodziło o dopuszczalność wystąpienia podmiotu trzeciego, 
niebędącego stroną postępowania o udzielenie exequatur  toczącego się przed 
sądem francuskim, ze środkiem prawnym przeciwk o stwierdzeniu wykonalności 
aktu notarialnego. Podmiot występujący z takim środkiem był wierzycielem dłużnika, 
wobec którego wszczęto postępowanie o stwierdzenie wykonalności. Podstawą 
prawną wystąpienia przez ten podmiot ze środkiem zaskarżenia był art. 4 96 ust. 2 
francuskiego kodeksu postępowania cywilnego, przewidujący, że podmiot trzeci, 
mający uzasadniony interes, może złożyć do sądu, który wydał orzeczenie, środek 
zaskarżenia przeciwko temu orzeczeniu, wnosząc o jego uchylenie (dosł. cofnięcie 
– tzw. rétractation ), jeśli orzeczenie to narusza jego prawa. Trybunał stwierdził, że 
przepisy konwencyjne regulują sumarycznie postępowanie o stwierdzenie 
wykonalności, przyznając jednocześnie stronie, przeciwko której ma być wszczęta 
egzekucja na podstawie zagr anicznego orzeczenia lub innego aktu, uprawnienie do 
wniesienia środka zaskarżenia. Celem tej regulacji jest uproszczenie postępowania 
o udzielenie exequatur  w państwie wykonania. Dla realizacji powyższego celu w 
ramach postanowień konwencyjnych stworzono postępowanie, które w zakresie 
możliwości wnoszenia środków zaskarżenia stanowi system autonomiczny i 
zamknięty. Z tych względów Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że art. 36 
ust. 1 Konwencji brukselskiej (jego odpowiednikiem jest art. 43 ust. 1 
rozporządzenia) wyłącza dopuszczalność wniesienia przeciwko orzeczeniu o 
stwierdzeniu wykonalności sądu pierwszej instancji środka prawnego przez 
zainteresowany podmiot trzeci nawet wtedy, gdy taki środek prawny przysługuje 
temu podmiotowi w prawie państwa w ykonania. Trybunał podkreślił zarazem, że 
przepisy Konwencji, nie regulując właściwego postępowania egzekucyjnego, nie 
wyłączają dopuszczalności wnoszenia przez zainteresowane podmioty trzecie 
środków prawnych przewidzianych w prawie państwa wykonania na e tapie 
egzekucji. Wprawdzie Europejski Trybunał Sprawiedliwości w przytoczonym 
orzeczeniu, zachowującym aktualność także na gruncie rozporządzenia, nie 
stwierdził wyraźnie, że wyłączony jest generalnie udział zainteresowanych osób 
trzecich w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności według konwencji 
brukselskiej, jednak – na gruncie rozporządzenia – stanowisko takie jest 
reprezentowane w literaturze, a wskazane orzeczenie traktowane jest jako 
potwierdzenie tego założenia.  (...) 
Wobec tego, że interwencja uboc zna w postępowaniu o stwierdzenie 
wykonalności prowadzonym według przepisów rozporządzenia jest 
niedopuszczalna, należy uznać, iż podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut 
naruszenia art. 386 § 1 i 2 w związku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze, art. 76 i art. 1 3 
§ 2 k.p.c. oraz art. 40 ust. 1 rozporządzenia jest nietrafny.  
Trzeci zarzut dotyczy doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu pierwszej 
instancji o stwierdzeniu wykonalności bez uzasadnienia. Według skarżącego, 
posiedzenie przed Sądem pierwszej instancji formalnie miało charakter posiedzenia 
jawnego, jednak ze względu na fakt, że poinformowany o nim został jedynie 
wierzyciel, w stosunku do niego miało ono charakter posiedzenia niejawnego i 
wobec tego – zgodnie z art. 357 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 42 ust. 2 
i art. 40 ust. 1 rozporządzenia – postanowienie Sądu pierwszej instancji powinno 
było zostać mu doręczone z uzasadnieniem.  (...) 
W literaturze i praktyce sądów w Polsce wątpliwości wywołuje kwestia, czy sąd 
pierwszej instancji – ze wzgl ędu na treść art. 41 zdanie drugie rozporządzenia i art. 
148 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. – powinien rozpoznawać wniosek o stwierdzenie 
wykonalności według postanowień rozporządzenia na posiedzeniu niejawnym, czy 
na posiedzeniu jawnym, ale z udziałem wył ącznie wnioskodawcy. Przyjęcie 
pierwszego założenia eliminuje omawiany problem, jeżeli bowiem sąd pierwszej 
instancji może rozpoznać wniosek na posiedzeniu niejawnym, to zgodnie z art. 357 
§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jego postanowienie jest z urzędu  doręczane z 
uzasadnieniem zarówno wnioskodawcy, jak i dłużnikowi. W niniejszej sprawie Sąd 
pierwszej instancji rozpoznał jednak wniosek na posiedzeniu jawnym z udziałem 
wyłącznie wnioskodawcy i w związku z tym powstaje problem, czy doręczenie 
dłużnikowi p ostanowienia tego Sądu o stwierdzeniu wykonalności bez pisemnego 
uzasadnienia stanowiło uchybienie procesowe.  
Należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia wyraźnie różnicują pozycję 
procesową wnioskodawcy i dłużnika w postępowaniu przed sądem pierwszej 
instancji; pozycja wnioskodawcy jest uprzywilejowana kosztem pozycji dłużnika. 
Postępowanie to ma charakter postępowania ex parte ,  toczy się zatem w zasadzie 
z wyłącznym udziałem wnioskodawcy (art. 41 zdanie drugie rozporządzenia). 
Rozwiązanie takie ma służ yć realizacji tzw. efektu zaskoczenia dłużnika, aby 
uczynić możliwie najbardziej skuteczną egzekucję w państwie wykonania. Zarazem, 
po stwierdzeniu wykonalności przez sąd pierwszej instancji w odniesieniu do 
wnioskodawcy, rozporządzenie wymaga jedynie, aby  został on niezwłocznie 
zawiadomiony w formie przewidzianej w prawie państwa członkowskiego 
wykonania o orzeczeniu wydanym po rozpoznaniu jego wniosku (art. 42 ust. 1 
rozporządzenia). Nie ma tu więc bezwzględnego wymagania dokonania doręczenia, 
lecz wystar cza zawiadomienie o orzeczeniu w przedmiocie stwierdzenia 
wykonalności.  
Inaczej rzecz przedstawia się w odniesieniu do dłużnika. W tym wypadku art. 
42 ust. 2 rozporządzenia wymaga, aby stwierdzenie wykonalności, tj. orzeczenie o 
udzieleniu exequatur , zosta ło formalnie doręczone dłużnikowi. Przepisy 
rozporządzenia wyraźnie tego nie rozstrzygają, ale w literaturze trafnie przyjmuje 
się, że doręczenie powinno być dokonane zgodnie z przepisami państwa 
wykonania. W wydanym na podstawie konwencji brukselskiej wyr oku z dnia 16 
lutego 2006  r. w sprawie G. Verdoliva przeciwko J. M. van der Hoeven BV i in. (C -
3/05, Zb. Orz. 2006, s. I -1579) Europejski Trybunał Sprawiedliwości potwierdził to 
stanowisko, podkreślając, że wymaganie doręczenia dłużnikowi orzeczenia sądu 
pierwszej instancji o stwierdzeniu wykonalności ma na celu ochronę prawa dłużnika 
do obrony oraz pełni funkcję dowodową, ponieważ umożliwia dokładne obliczenie 
terminu przewidzianego dla wniesienia środka zaskarżenia przez dłużnika. Z 
sentencji wyroku Trybu nału wynika, że art. 36 ust. 2 Konwencji brukselskiej (jego 
odpowiednikiem jest art. 43 ust. 5 rozporządzenia) wymaga, aby doręczenie 
orzeczenia o stwierdzeniu wykonalności było prawidłowe, z zachowaniem 
przepisów procesowych państwa wykonania. W razie bra ku doręczenia lub 
nieprawidłowego doręczenia orzeczenia o stwierdzeniu wykonalności, dla 
rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie wystarcza sam 
fakt, że dłużnik dowiedział się o tym orzeczeniu.  
Jeśli chodzi o kwestię uzasadniania wyda nego na posiedzeniu jawnym 
postanowienia sądu pierwszej instancji o stwierdzeniu wykonalności, możliwe są – z 
punktu widzenia kodeksu postępowania cywilnego – dwa kierunki rozumowania. 
Można przyjąć, że skoro kodeks nie przewiduje uzasadniania z urzędu pos tanowień 
wydawanych na posiedzeniu jawnym (art. 357 § 1 k.p.c.), a rozporządzenie stanowi 
tylko o konieczności doręczenia dłużnikowi postanowienia sądu pierwszej instancji 
o stwierdzeniu wykonalności, to doręczeniu podlega postanowienie bez 
uzasadnienia. O d chwili takiego doręczenia biegnie dłużnikowi termin do wniesienia 
środka zaskarżenia (art. 43 ust. 5 rozporządzenia).  (...) Alternatywą jest 
rozumowanie zakładające, że skoro dłużnik nie bierze udziału w posiedzeniu 
jawnym przed sądem pierwszej instancji  ze względu na treść art. 41 zdanie drugie 
rozporządzenia, to z jego punktu widzenia jest ono posiedzeniem niejawnym i 
wobec tego zastosowanie powinien mieć art. 357 § 2 k.p.c. Przyjęcie takiego 
rozumowania oznaczałoby, że sąd pierwszej instancji powinien w każdym wypadku 
z urzędu uzasadniać swoje postanowienie w przedmiocie stwierdzenia 
wykonalności.  
Należy jednak zauważyć, że rozstrzyganie tego zagadnienia jest 
bezprzedmiotowe, albowiem po przyjęciu, że Sąd pierwszej instancji miał 
obowiązek doręczenia dł użnikowi postanowienia o stwierdzeniu wykonalności wraz 
z uzasadnieniem, uchybienie takiemu obowiązkowi byłoby naruszeniem prawa 
procesowego, które nie mogłoby stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej 
ani zostać powołane jako uzasadnienie podstawy op artej na zarzucie naruszenia 
prawa procesowego przez Sąd drugiej instancji. Uchybienie polegające na 
doręczeniu przez sąd pierwszej instancji dłużnikowi postanowienia o stwierdzeniu 
wykonalności bez uzasadnienia nie jest uchybieniem sądu drugiej instancji,  a 
kontroli kasacyjnej podlega orzeczenie i postępowanie drugoinstancyjne (por. 
orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946  r., C III 719/45, OSN 1948, 
nr 2, poz. 34, oraz wyroki z dnia 20 grudnia 1996  r., III CKN 21/96, OSNC 1997, nr 
4, poz. 45, i  z dnia 20 lutego 1997  r., I CKN 97/96, OSNC 1997, nr 6 -7, poz. 87). 
Należy dodać, że uchybienie to nie mogłoby również być traktowane jako źródło np. 
pozbawienia możliwości obrony dłużnika w postępowaniu przed Sądem drugiej 
instancji (art. 379 pkt 5 w zwi ązku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze i art. 13 § 2 k.p.c.), 
ponieważ dłużnik mógł złożyć i złożył w terminie środek zaskarżenia (zażalenie) od 
postanowienia Sądu pierwszej instancji o stwierdzeniu wykonalności. Ze względu 
na sporządzenie uzasadnienia przez Sąd pierwszej instancji po wniesieniu środka 
zaskarżenia i dopuszczalność uzupełniania zarzutów w postępowaniu przed Sądem 
drugiej instancji dłużnik miał pełną możliwość obrony przed tym Sądem. Z kolei fakt, 
że drugi dłużnik oraz "C.T." nie są uczestnikami  sprawia, iż kwestia niedoręczenia 
im postanowienia Sądu pierwszej instancji w ogóle nie ma żadnego znaczenia.  (...) 
Ostatnie dwa zarzuty dłużnika podniesione w skardze kasacyjnej dotyczą 
naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 34 pkt 1 rozporządzenia w związ ku z art. 45 
ust. 1 Konstytucji. Dłużnik nieprawidłowo określił to naruszenie jako naruszenie art. 
386 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 78 i art. 176 Konstytucji oraz art. 367 i n. w 
związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 34 ust. 1 rozporządzenia, a także zar azem 
naruszenie art. 386 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 379 pkt 5 
k.p.c. i art. 34 ust. 1 rozporządzenia, gdyż przyjął, że chodzi tu o naruszenie 
przepisów postępowania w rozumieniu art. 3983 § 1 pkt 2 w związku z art. 13 § 2 
k.p.c., a nie przepisów będących podstawą merytorycznego orzekania w sprawie o 
stwierdzenie wykonalności, tj. art. 3983 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Istota 
zarzutu sprowadza się do tezy, że wyrok nie powinien uzyskać w Polsce exequatur , 
ponieważ  wydany został w państwie członkowskim pochodzenia (w Wielkiej 
Brytanii) w postępowaniu jednoinstancyjnym, co jest sprzeczne z obowiązującą w 
naszym kraju konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego 
(art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust . 1 Konstytucji i art. 34 pkt 1 rozporządzenia). 
Zarzut ten polega też na twierdzeniu, że sąd polski powinien odmówić stwierdzenia 
wykonalności wyroku, gdyż dłużnik został pozbawiony możliwości obrony w 
postępowaniu przed sądem drugiej instancji w państwie  członkowskim 
pochodzenia, gdyż jego apelacja nie została uwzględniona przez ten sąd bez jej 
merytorycznego rozpoznania ze względu na niestawiennictwo dłużnika przed 
sądem angielskim, chociaż dwukrotnie wnosił o odroczenie rozprawy apelacyjnej z 
powodu zwo lnienia dotychczasowych pełnomocników (art. 45 ust. 1 Konstytucji i 
art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 34 pkt 1 rozporządzenia).  
Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy podkreślić, że klauzula porządku 
publicznego w ujęciu art. 34 pkt 1 rozporządzen ia może stanowić podstawę 
odmowy uznania (stwierdzenia wykonalności) orzeczenia pochodzącego z innego 
państwa członkowskiego tylko w wyjątkowych wypadkach. Wynika to z samego 
sformułowania art. 34 pkt 1 rozporządzenia; musi mieć miejsce „oczywista” 
sprzecz ność z porządkiem publicznym państwa uznającego (wykonania), przy czym 
nie jest istotne, czy samo orzeczenie jest sprzeczne z tym porządkiem, lecz to, czy 
sprzeczność taka dotyczyłaby ewentualnego uznania (stwierdzenia wykonalności) 
orzeczenia. Chodzi tu j edynie o szczególnie rażące wypadki odstępstwa od 
podstawowych zasad krajowego porządku prawnego. Sama niezgodność norm 
prawnych zastosowanych przez sąd państwa pochodzenia przy wydawaniu 
orzeczenia z krajowymi normami prawnymi, które byłyby zastosowane, g dyby sąd 
krajowy rozpoznawał sprawę, nie jest w omawianej sytuacji wystarczająca. 
Wyjątkowy charakter tej podstawy uznania (stwierdzenia wykonalności) 
podkreślany był przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na gruncie art. 27 pkt 1 
Konwencji brukselskiej  (odpowiednika art. 34 pkt 1 rozporządzenia). W wyroku z 
dnia 28 marca 2000  r., w sprawie D. Krombach przeciwko A. Bamberski (C -7/98, 
Zb. Orz. 2000, s. I -1935), Trybunał podkreślił, że przepis ten może mieć 
zastosowanie tylko w szczególnych sytuacjach ze w zględu na podstawowy cel 
Konwencji brukselskiej, aktualny także w odniesieniu do rozporządzenia, jakim jest 
zapewnienie „swobodnego przepływu orzeczeń” w ramach państw konwencyjnych 
(obecnie państw członkowskich).  
Istotne znaczenie dla wyznaczenia zakresu zastosowania klauzuli porządku 
publicznego przewidzianej w art. 34 pkt 1 rozporządzenia ma także wyrażony w art. 
36 rozporządzenia zakaz merytorycznej kontroli zagranicznego orzeczenia oraz 
reguła interpretacyjna zawarta w art. 35 ust. 3 rozporządzenia, że  przepisy o 
jurysdykcji krajowej nie należą do porządku prawnego w rozumieniu art. 34 pkt 1 
rozporządzenia. Przeprowadza się także wyraźne rozgraniczenie działania klauzuli 
porządku publicznego, o której mowa w art. 34 pkt 1 rozporządzenia, od przyczyny 
odmowy uznania (stwierdzenia wykonalności) na podstawie art. 34 pkt 2 
rozporządzenia, dotyczącej niedoręczenia pisma wszczynającego postępowanie 
dłużnikowi, który nie wdał się w spór. Podstawa określona w art. 34 pkt 2 
rozporządzenia „działa” przy wszczęciu postępowania i doręczeniu pisma, 
wszczynającego postępowanie, i na tym etapie chroni prawo dłużnika do obrony, a 
klauzula porządku publicznego przewidziana w art. 34 pkt 1 rozporządzenia chroni 
m.in. to prawo na późniejszym etapie postępowania w państwie p ochodzenia.  
Bezpodstawny jest także zarzut dłużnika, że postępowanie w państwie 
członkowskim pochodzenia było w rzeczywistości postępowaniem 
jednoinstancyjnym. Dłużnik mógł wnieść środek odwoławczy od wyroku Sądu 
pierwszej instancji, a w jego imieniu uczyn ił to fachowy pełnomocnik. Postępowanie 
było więc dwuinstancyjne i nie może tej oceny zmienić fakt, że angielski sąd drugiej 
instancji, działając na podstawie angielskiego prawa procesowego, ustosunkował 
się do apelacji dłużnika negatywnie i bez merytorycz nego zajmowania się do 
zarzutami wobec niestawiennictwa na rozprawie dłużnika oraz jego przedstawiciela 
(pełnomocnika). Dla oceny, czy – w świetle obowiązującej w Polsce konstytucyjnej 
zasady dwuinstancyjności postępowania – uznanie (stwierdzenie wykonalno ści) 
byłoby oczywiście sprzeczne z polskim porządkiem publicznym decydujące 
znaczenie ma to, czy prawo państwa pochodzenia przewiduje możliwość 
instancyjnej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji, a nie, czy dłużnik 
skutecznie z tej możliwości skorzy stał. Ewentualne różnice w kształcie 
postępowania przed sądem drugiej instancji między prawem państwa pochodzenia 
a prawem polskim są nieuniknione.  
Skarżący zarzucił też, że w postępowaniu apelacyjnym w państwie 
pochodzenia został pozbawiony możności obron y z dwóch powodów. Po pierwsze, 
po zwolnieniu wcześniej działających pełnomocników dysponował zbyt krótkim 
czasem na ustanowienie nowego pełnomocnika i podjęcie obrony na rozprawie 
apelacyjnej, a sąd drugiej instancji nie uwzględnił jego wniosków o odrocze nie 
rozprawy. Po drugie, angielski sąd drugiej instancji na wniosek strony powodowej 
zastosował rozwiązanie prawa angielskiego, według którego apelacja może zostać 
załatwiona negatywnie bez rozpatrywania jej merytorycznie w razie 
niestawiennictwa samej str ony (dłużnika) lub jej pełnomocnika na rozprawie 
apelacyjnej. Dłużnik zgłosił w związku z tym wątpliwość, czy sąd angielski 
prawidłowo zastosował angielskie prawo procesowe.  
W świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Apelacyjny, które są 
wiążące dl a Sądu Najwyższego (art. 39813 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), 
dłużnik powinien był spodziewać się zwolnienia przez sąd swoich dotychczasowych 
pełnomocników co najmniej od dnia 19 października 2005  r., kiedy został 
powiadomiony przez nich o wypowiedze niu pełnomocnictwa i konieczności 
ustanowienia nowego pełnomocnika. W tym czasie złożona była już w imieniu 
dłużnika przez dotychczasowych pełnomocników apelacja, a w dniu 24 
października 2005  r. dłużnik dowiedział się o terminie rozprawy apelacyjnej 
wyzna czonej na dzień 7 listopada 2005  r. Dnia 25 października 2005  r. dłużnik 
został powiadomiony o wystąpieniu dotychczasowych pełnomocników do sądu o 
wydanie zarządzenia, że zrzekli się pełnomocnictwa, co było spowodowane tym, że 
dłużnik nie ustosunkował się do wypowiedzenia pełnomocnictwa. Następnie w dniu 
1 listopada 2005  r. sąd wydał zarządzenie stwierdzające, że dotychczasowi 
pełnomocnicy dłużnika nie są już jego pełnomocnikami. Dłużnik przez cały ten 
okres, a więc od dnia 19 października 2005  r., nie pode jmował działań 
zmierzających do ustanowienia nowego pełnomocnika i ograniczył się do złożenia 
dwóch wniosków o odroczenie rozprawy apelacyjnej; działania mające na celu 
ustanowienie nowego pełnomocnika podjął dopiero dnia 7 listopada 2005  r. Nie bez 
znacze nia jest to, że ani dłużnik, ani jego przedstawiciel, mimo prawidłowego 
zawiadomienia, nie stawili się na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 listopada 2005  r. 
Szybkość postępowania przed angielskim sądem apelacyjnym była podyktowana 
sytuacją dłużnika w Polsce w związku z postępowaniem o ogłoszenie jego 
upadłości.  
Uwzględniając ten stan rzeczy trzeba stwierdzić, że dłużnik nie został 
pozbawiony możności obrony swych praw w postępowaniu apelacyjnym przed 
sądem angielskim. Z przyczyn leżących po jego stronie nie p odjął na czas działań 
zmierzających do ustanowienia nowego pełnomocnika, pomimo że – w 
okolicznościach sprawy – miał na to dosyć czasu. Nie dołożył należytej staranności 
w obronie własnych praw przez to, że zaniechał stawiennictwa na rozprawie 
apelacyjnej i ograniczył się do złożenia wniosków o odroczenie rozprawy.  (...)  
Wychodząc z tych założeń, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39814 
w związku z art. 13 § 2 k.p.c.).