Sygn. akt II CSK 158/18  
  
WYROK  
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
  
Dnia 15 maja 2019 r.  
Sąd Najwyższy w składzie:  
  
SSN Marian Kocon (przewodniczący)  
SSN Monika Koba  
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)  
  
w sprawie z powództwa M . S. 
przeciwko A . B. 
o ochronę dóbr osobistych,  
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 15 maja 2019 r.,  
skargi kasacyjnej powódki  
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) 
z dnia 5 maja 2017 r., sygn. akt I ACa (…),  
  
uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego  w Ł. z 
dnia 6 czerwca 2016 r., II C (…) i przekazuje sprawę temu Sądowi 
do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia  o kosztach 
postępowania kasacyjnego i apelacyjnego.  
  
 
 
 
 
 

2 
 
UZASADNIENIE  
 
M. S. domagała się zasądzenia od A . B. – ostatecznie na rzecz Fundacji (…) 
- kwoty 15.000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę 
doznaną wskutek naruszenia jej czci, godności i dobrego imienia oraz 
zobowiązanie pozwanej do opublikowania na jej koszt w Gazecie (…) bliżej  
oznaczonego oświadczenia, obejmującego przeprosiny i odwołanie nieprawdziwych 
informacji, w szczególności co do przywłaszczenia przez powódkę środków 
finansowych Polskiej Szkoły (…) w C. w Irlandii (dalej – „Szkoła”), a także do 
zamieszczenia przeprosin w  Internecie, na st ronie www.f [...].com , na osobistym 
profilu pozwanej.  
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Ł . oddalił powództwo, a 
wyrokiem z dnia 5 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację p owódki.  
W sprawie ustalono m.in., że od 2008 r. powódka pełniła funkcję dyrektora  
Polskiej Szkoły (…) w C. w Irlandii, natomiast pozwana była tam Przewodniczącą 
Rady Rodziców. Na tle rozliczeń finansowych związanych z  działalnością Szkoły 
we wrześniu 2012 r. doszło między stronami do konfliktu, w  ramach którego 
pozwana podjęła różne działania podważające wiary godność  powódki. W 
szczególności zamieszczała na stronie internetowej www.f [...].com  oraz innych 
informacje o zdefraudowaniu przez powódkę pieniędzy Szkoły, o braku rozliczenia 
jej finansów, podrabianiu podpisów po zwanej na dokumentach, jak również 
podważała kompetencje powódki jako nauczyciela oraz dyrektora. Pisała także 
mejle o takiej treści, kierując je m.in. do Ministerstwa (…), Redakcji Gazety (…) w 
W., Ośrodka (…) w W ., Fundacji (…) w W ., Kongresu (…), Ambasa dy RP w  D. i 
pracodawcy powódki. Pozwana komentowała również kandydaturę powódki jako 
kandydata Polonii podczas kampanii (…) do Sejmu RP. Prosiła o zainteresowanie 
sprawą powódki instytucje, które udzielały Szkole dotacji, jednakże żadna z tych 
instytucji nie wszczęła wobec powódki postępowania.  
Obie strony od wielu lat mają miejsce zamieszkania w Irlandii. Za granicą 
mieszka także cała rodzina powódki, jak również jej znajomi.  
Powódka nie prowadzi w Polsce żadnej działalności zawodowej, ani 
towarzyskiej. Pełni natomiast różne funkcje społeczne w organizacjach oświatowych. 
3 
 
Współpracowała z fundacjami, m.in. Wspólnotą (…), Ministerstwem (…), gdzie 
ustalane były kierunki współpracy  z Polonią, jest członkiem Rady przy Ministerstwie 
(…), była Prezesem (…) w Irlandii, Skarbnikiem Kongresu (…), Członkiem Rady (…) 
przy Ministrze Sprawiedliwości i Równości w Irlandii, Członkiem Międzyagencyjnego 
(…) w C. 
W 2015 r. powódka zrezygnowała z p racy w Szkole. Mocno przeżyła mejle 
i zachowanie pozwanej. Tłumaczenie się z oskarżeń wysuwanych przez pozwaną 
było dla niej poniżające. Jednakże większość osób, do których dotarły informacje 
od pozwanej, udzieliła powódce wsparcia.  
Zachowanie pozwanej nie  wywołało żadnych negatywnych konsekwencji dla 
powódki na terenie Polski, a przyczyną wystąpienia z pozwem do sądu polskiego 
były kwestie finansowe.  
Oceniając żądanie powódki, Sądy obu instancji były zgodne, że należy je 
analizować w świetle przesłanek wyn ikających z art. 23, art. 24 i art. 448 k.c., gdyż 
powoływała się ona na naruszenie swych dóbr osobistych, dopatrując się go 
w zachowaniu pozwanej, polegającym na podważaniu jej kompetencji i uczciwości 
jako nauczyciela i dyrektora Szkoły w korespondencji kierowanej przez pozwaną do 
różnych instytucji, z którymi powódka współpracowała, jak również w komentarzach 
na forach internetowych. Sąd Okręgowy uznał za oczywiste, że wskazywane 
w pozwie dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa i że zachowanie pozwane j, 
pomawiającej powódkę o ujemne postępowanie w życiu zawodowym, „niezależnie 
od jego podstaw merytorycznych”, z uwagi na czas trwania oraz sposób, „nie może 
być uznane za uprawnione”. Zarazem jednak, zważywszy, że obie strony procesu 
mają miejsca zamieszk ania w Irlandii i tam też skoncentrowana jest aktywność 
życiowa i zawodowa powódki, jak również mając na względzie art. 5 ust. 3 
rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. o jurysdykcji 
oraz o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych 
i handlowych (Dz.U. UE z 2001 r., L 12, s. 1 ze zm., dalej - "rozporządzenie 
44/2001") i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki z dnia 
7 marca 1995 r. w sprawie C -68/93, Fiona Shevill, Ixora Trading Inc., 
Cheque point  SARL i Chequepoint International Ltd. p. Presse Alliance SA, i z dnia 
25 października 2011 r., w połączonych sprawach C -509/09 i C -161/10, eDate 
4 
 
Advertising GmbH przeciwko X oraz Olivier Martinez i Robert Martinez 
przeciwko  MGN Limited), Sądy zgodnie  przyjęły, że w zakresie odpowiedzialności 
za naruszenie dóbr osobistych powódki sądom polskim przysługuje jurysdykcja 
jedynie co do krzywd lub szkód spowodowanych w Polsce. Warunkiem uznania 
roszczenia za zasadne było zatem wykazanie zmaterializowania się  na terytorium 
RP szkody mającej stanowić następstwo naruszenia jej dóbr osobistych.  
Sądy dostrzegły, że powódka pełni różne funkcje społeczne w organizacjach 
oświatowych i współpracuje z instytucjami, mającymi siedzibę w Polsce, i że 
instytucje te były adresatem wiadomości mejlowych wysłanych przez pozwaną. 
Tym niemniej uznały za decydujące, że zachowanie pozwanej nie wywołało dla 
powódki żadnych negatywnych konsekwencji na terenie Polski. Zauważyły, że 
żadna z instytucji, do których zwracała się po zwana, mających siedzibę na 
terytorium RP, nie zaniechała z tego powodu współpracy z powódką, ani nie 
powzięła wątpliwości co do jej rzetelności (nie straciła do niej zaufania). Instytucje 
te zignorowały zarzuty i nie wdrożyły wobec powódki żadnych działań . Zdaniem 
Sądu Apelacyjnego, tym samym nie było podstaw do przyjęcia, że w ogóle doszło 
do naruszenia dóbr osobistych powódki, a tym bardziej, iż skutek tego naruszenia 
powstał na terytorium Polski.  
Sąd Okręgowy stwierdził ponadto, że powódka nie wykazała,  jakiego rodzaju 
negatywne konsekwencje na skutek działania pozwanej miałyby wystąpić dla niej 
na terenie Polski, skoro ani ona ani jej rodzina i znajomi w Polsce nie przebywają. 
Sąd Apelacyjny ocenił zaś, że powódka „w zasadzie” nie sprecyzowała, jakie 
szkody miały wyniknąć z kierowania przez pozwaną korespondencji do instytucji 
krajowych, i która konkretnie korespondencja do szkody doprowadziła. Zauważył, iż 
„w apelacji powódka jedynie pobieżnie zasygnalizowała, że jej krzywda przejawiała 
się w koniecznoś ci tłumaczenia się z pomówień, co uznała za poniżające 
i stresujące”. Nie zgodził się jednak „z takim stanowiskiem” i wskazał, że zajmując 
się - jako dyrektor Szkoły - działalnością społeczną ukierunkowaną na pozyskanie 
środków służących jej dofinansowaniu  i dysponując środkami publicznymi 
(społecznymi), powódka i tak musiała się liczyć z obowiązkiem udzielania 
wyjaśnień dotyczących źródeł pozyskania środków, ich przeznaczenia, a następnie 
sposobu ich wykorzystania, „co wpisywało się w zakres pełnionej prze z nią 
5 
 
funkcji  i nie mogło podlegać ocenie w kategoriach naruszenia dóbr osobistych”. Sąd 
odwoławczy dostrzegł wprawdzie, że w przypadku wpisów zamieszczonych na 
forach internetowych szkoda może ujawnić się w każdym miejscu, gdzie 
zapewniony jest dostęp do sieci, uznał jednak, iż nie oznacza to, że szkoda 
powstała w Polsce. In casu powódka zeznała, że zachowanie pozwanej nie 
wywołało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji na terenie Polski oraz nie 
podnosiła twierdzeń, by ktokolwiek w Polsce został zaangażowany w ten spór 
i dołączył do dyskusji internetowej, bądź przynajmniej odczytał jej treść. Portale 
internetowe stanowiące forum przedmiotowej dyskusji, w tym f […].com, miały 
charakter zamknięty, a konwersacja toczyła się wyłącznie między rodzic ami dzieci 
uczęszczających do Szkoły. Ponadto konflikt nie spotkał się z zainteresowaniem na 
terenie Polski i nie sposób stwierdzić, by mógł on mieć jakikolwiek wpływ na szanse 
powódki w wyborach parlamentarnych. Sąd drugiej instancji zwrócił też uwagę, że  
w sytuacji, w której powódka nie wystąpiła z żądaniem usunięcia spornych wpisów, 
nieprzekonujące były jej twierdzenia o istnieniu obawy podważenia jej dobrego 
imienia w przyszłości w związku z możliwością dalszego odczytywania tych 
wpisów.  
Wobec tego  Sąd Apelacyjny uznał, że mimo wykazania obu określonych 
w pozwie „form naruszenia jej dóbr osobistych” (wysłanie obraźliwych wiadomości 
mejlowych do instytucji mających siedzibę w Polsce oraz zamieszczenie na forach 
internetowych obraźliwych wpisów), powódka n ie zdołała wykazać, by wskutek 
zachowania pozwanej doznała na terytorium RP szkody czy to majątkowej 
(art. 24 § 2 k.c.), czy niemajątkowej (art. 24 § 1 k.c.), która uprawniałaby ją do 
uzyskania dochodzonej zapłaty oraz przeprosin. Konsekwencją tego był bra k 
spełnienia przesłanki w postaci adekwatnego związku przyczynowego między 
inkryminowanym zachowaniem a szkodą.  
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła powódka, 
zaskarżając go początkowo „w całości” i zarzucając naruszenie prawa materialnego, 
tj. art. 23 i art. 24 k.c., a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 378 § 1 
oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 w związku z art. 391 § 1 
oraz w związku z art. 227 k.p.c. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia 
braków s kargi kasacyjnej powódka sprecyzowała, że przedmiotem zaskarżenia jest  
6 
 
oddalenie jej roszczenia niemajątkowego, tj. zobowiązania pozwanej do 
opublikowania przeprosin, i nie obejmuje oddalenia żądania zasądzenia 
zadośćuczynienia w kwocie 15.000 zł ewentualn ie cofnęła skargę kasacyjną 
w części dotyczącej oddalenia przez Sąd Apelacyjny żądania zasądzenia od 
pozwanej tej kwoty.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Naruszenia art. 378 § 1 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. 
powódka dopatrzyła się w braku jasnego stwierdzenia przez Sąd Apelacyjny, że 
jako własne przyjął ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, 
w wyniku czego uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia – jej zdaniem 
- dokonanie oceny toku wywodu, który doprow adził do jego wydania, co miało 
istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew temu zarzutowi należy jednak zauważyć, że 
po przedstawieniu ustaleń faktycznych leżących u podstaw rozstrzygnięcia 
pierwszoinstancyjnego, Sąd odwoławczy stwierdził wyraźnie, iż „Sąd I ins tancji 
dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, znajdujących pełne 
oparcie w zebranym materiale dowodowym” (por. s. 5 uzasadnienia), co jest 
równoznaczne z przyjęciem tych ustaleń „za własne” i czyni - w tym aspekcie - 
zadość wymaganiom okreś lonym w art. 328 § 2 k.c. Wbrew założeniu powódki, 
posłużenie się formułą o „przyjęciu ustaleń sądu pierwszej instancji za własne” 
nie jest konieczne, a najistotniejsza jest możliwość ustalenia podstawy faktycznej 
rozstrzygnięcia (por. np. wyroki Sądu Najw yższego z dnia 2 czerwca 2017 r., 
II CSK 603/16, nie publ., z dnia 6 lutego 2018 r., IV CSK 214/17, nie publ. oraz 
z dnia 25 maja 2018 r., I CSK 478/17, OSNC 2019, nr 5, poz. 59).  
W konsekwencji za nietrafny należało także uznać zarzut naruszenia art. 382 
w związku z art. 391 § 1 oraz w związku z art. 227 k.p.c., które miało polegać 
na pominięciu przez Sąd drugiej instancji części materiału dowodowego zebranego 
w postępowaniu, w szczególności dowodów z dokumentów, z treści których wynika, 
że powódka współpr acuje z wieloma instytucjami w Polsce, w szczególności 
Wspólnotą (…), Ministerstwem (…), jest członkiem Rady przy Ministerstwie (…), 
oraz tej część zeznań powódki, z treści których wynika, że niejednokrotnie 
tłumaczyła się adresatom wiadomości kierowanych przez pozwaną, wyjaśniając iż 
informacje w nich zawarte są nieprawdziwe, co za każdym razem powodowało 
7 
 
wstyd, zażenowane oraz wzbudzało szereg innych negatywnych uczuć u  powódki. 
Zarzut ten nie uwzględnia, że akceptując podstawę faktyczną wyroku Sądu 
Okręg owego, Sąd Apelacyjny zaakceptował też ustalenie, iż powódka 
współpracowała z fundacjami, m.in. Wspólnotą (…) i Ministerstwem (…), oraz jest 
członkiem Rady przy Ministerstwie (…), jak również ustalenie, że tłumaczenie się z 
oskarżeń wysuwanych przez pozwan ą było dla niej poniżające (por. k. 548v). 
Wskazując, że „w apelacji powódka jedynie pobieżnie zasygnalizowała, że jej 
krzywda przejawiała się w  konieczności tłumaczenia się z pomówień, co uznała za 
poniżające i stresujące”, Sąd Apelacyjny nie zanegował te j okoliczności, a o 
oddaleniu apelacji zadecydowały inne względy, które podlegają ocenie pod kątem 
zgodności z prawem materialnym.  
W tym zakresie skarżąca zarzuciła n aruszenie  art. 23 k.c. przez jego 
błędną  wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że powódka wykazała dwie „formy 
naruszenia jej dóbr osobistych”, podczas gdy „formy naruszenia dóbr osobistych” 
nie należą do przesłanek opisanych w treści art. 23 k.c., jak również przez 
przyjęcie, że mimo wykazania tych form naruszenia, pow ódka nie wykazała 
dalszych przesłanek uprawniających do ochrony jej dóbr osobistych, choć ze stanu 
faktycznego sprawy wynika wniosek odmienny. Z kolei naruszenie art. 24 k.c. 
dostrzegła w przyjęciu, że do zmaterializowania się szkody powstałej na skutek 
naruszenia dóbr osobistych, takich jak cześć oraz dobre imię dochodzi wyłącznie 
wówczas, gdy to naruszenie spotyka się z materialną reakcja adresata, do którego 
dotarły treści naruszające te dobra - podczas gdy zgodnie z powszechnie przyjętym 
poglądem doktry ny oraz orzecznictwa, naruszenie czci i dobrego imienia następuje 
z chwilą, gdy treści naruszające te dobra jedynie dotrą do adresata – oraz 
w przyjęciu, że powódka nie zdołała wykazać, iż na skutek działań pozwanej 
poniosła na terytorium Polski szkodę, ch oć ze stanu faktycznego sprawy wyraźnie 
wynika, iż nieprawdziwe informacje formułowane przez pozwaną zostały 
skierowane i dotarły do wielu podmiotów mających siedzibę na terytorium RP, 
z którymi powódka współpracowała, wywołując - w świetle obiektywnych kr yteriów 
– przynajmniej wątpliwość co do wiarygodności działań powódki, a tym samym 
doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki, jej czci oraz dobrego imienia.  
8 
 
Rozpatrując zarzuty naruszenia prawa materialnego, należy uwzględnić – co 
trafnie uczyniły Sądy obu instancji - że zgodnie z właściwym czasowo art. 5 
pkt 3 rozporządzenia 44/2001 (por. art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie 
jurysdykcji i uznawania orzeczeń oraz ich wykonywan ia w sprawach cywilnych 
i handlowych, Dz. Urz. UE z 2012 r., L 351, s. 1 ze zm.), interpretowanym 
z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 
w sprawie o ochronę czci, osoba, która ma miejsca zamieszkania w innym państwie 
członkowskim niż Polska ( in casu pozwana mieszka w Irlandii), może być pozwana 
przed sądem polskim, jeżeli zniesławiające treści były rozpowszechniane w Polsce 
i ofiara twierdzi, że doznała tu uszczerbku na czci; jednakże w takim przypadku 
jurysdykcja sądu po lskiego obejmuje tylko uszczerbek doznany w Polsce 
(por. też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 r., III CZP 82/17, 
OSNC 2018, nr 10, poz. 93 i tam przywoływane orzecznictwo Trybunału). W  
wyroku z  dnia 7 marca 1995 r., C -68/93, w sprawie Shevil l Trybunał 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że w przypadku zniesławienia 
spowodowanego publikacją prasową uszczerbek na honorze, reputacji i dobrym 
imieniu powstaje w miejscach, w których publikacja jest rozpowszechniana, 
jeżeli  poszkodowany j est tam znany (por. pkt 29). Zarazem wyjaśnił, że 
o tym, czy zdarzenie sprawcze może być uznane za powodujące uszczerbek, 
i o obciążających powoda obowiązkach dowodowych, decyduje prawo 
merytoryczne określone zgodnie z krajowym prawem kolizyjnym (por. pkt 37 -41). 
Biorąc zatem pod uwagę wyłączenie przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. g 
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 z dnia 
11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla  zobowiązań pozaumownych 
(Dz. Urz. UE z 2007 r., L 199 , s. 40), treść art. 16 ust.  2 p.p.m. oraz żądanie pozwu, 
należy stwierdzić, że właściwe dla oceny, czy powódka doznała w Polsce 
uszczerbku na czci jest prawo polskie.  
Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że pozwana zamieszczała na 
stronach internetowy ch www.facebook.com i innych wpisy zawierające informacje 
o zdefraudowaniu przez powódkę pieniędzy Szkoły, o braku rozliczenia jej 
finansów, podrabianiu podpisów pozwanej na dokumentach, oraz podważające jej 
9 
 
kompetencje jako nauczyciela oraz dyrektora, i w ysłała wiadomości mejlowe o tej 
treści do różnych instytucji mających siedzibę w Polsce, w tym tych, z którymi 
powódka współpracowała. W związku z tym powódka musiała tłumaczyć się 
z wysuwanych wobec niej oskarżeń, co było dla niej poniżające.  
Okoliczność,  że pozwana adresowała „obraźliwe” mejle do instytucji 
położonych w Polsce, z którymi powódka współpracowała, jest wystarczająca 
do stwierdzenia, iż zaistniały tu negatywne skutki stawianych jej zarzutów. 
Zgodnie  z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego  dla oceny, czy określona 
wypowiedź narusza dobro osobiste, decydujące znaczenie ma obiektywny miernik 
w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, a stosując ten 
miernik sąd nie bada rzeczywistej reakcji społecznej, lecz ocenia, czy wypowiedź 
mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie 
postępującego człowieka (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 
2009 r., II CSK 58/09, nie publ., z dnia 29 października 2010 r., V CSK 19/10, 
OSNC -ZD, nr B, s. 37, z dnia 18 czerwca 2009 r., II CK 58/09, nie publ., z dnia 
18 stycznia 2013 r., IV CSK 270/12, OSNC 2013, nr 7 -8, poz. 94, z dnia 30 czerwca 
2017 r., I CSK 603/16, OSNC -ZD 2018, nr 3, poz. 45, z dnia 9 marca 2018 r., 
I CSK 227/17, nie publ., i z dnia  27 września 2018 r., I CSK 581/17, nie publ.). Jest  
oczywiste, że zarzut zdefraudowania pieniędzy przeznaczonych na Szkołę stawiał 
powódkę w negatywnym świetle, narażając ją na utratę zaufania niezbędnego do 
wykonywania jej działalności społecznej w Polsc e. Już to stanowi negatywny 
skutek, którego usunięcia można domagać się - w razie stwierdzenia bezprawnego 
naruszenia dobra osobistego - na podstawie art. 24 § 1 zd. 2 k.c. Okoliczność – 
trudna, jeżeli w ogóle możliwa, do stanowczego stwierdzenia - że do u traty tego 
zaufania faktycznie nie doszło, np. wskutek niskiej wiarygodności oskarżeń albo 
zabiegów samego oskarżonego (np. jego wyjaśnień), nie może wyłączać żądania 
odwołania informacji, jeżeli są one nieprawdziwe. Choćby dlatego, że czym innym 
jest uzna nie informacji za niewiarygodną, a czym innym pewność, że była ona 
nieprawdziwa, jak również z tego względu, iż poziom zaufania może podlegać 
zmianom, na których może ważyć także nie skorygowane, pierwotnie uznane za 
niewiarygodne, oskarżenie. Ponadto in casu doznaną przez powódkę negatywną 
konsekwencją oskarżeń pozwanej była „poniżająca” konieczność ustosunkowania 
10 
 
się do nich. Nie sposób bowiem zgodzić się z  twierdzeniem Sądu Apelacyjnego, 
sytuującego ją w ramach ogólniejszego obowiązku „tłumaczenia się” z  
dysponowania środkami publicznymi. Obowiązku udzielenia informacji o sposobie 
wykorzystania środków publicznych (społecznych) nie można zrównać z 
koniecznością odpierania zarzutu przywłaszczenia tych środków.  
W tej sytuacji, wbrew stanowisku Sądów obu in stancji nie można uznać, 
że wystarczającą podstawą oddalenia żądania powódki jest jej oświadczenie, iż  
zachowanie pozwanej nie wywołało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji  na 
terenie Polski. Zważywszy ponadto, że wychodząc z odmiennych założeń  Sąd 
pierwszej instancji bezzasadnie uchylił się od oceny prawdziwości 
(„podstaw  merytorycznych) stawianych powódce przez pozwaną zarzutów – m.in. 
pominął, jako pozbawione znaczenia w sprawie, pisma dotyczące faktycznego 
rozliczenia przez powódkę finansów Szkoły – i tym samym od właściwej, 
merytorycznej oceny zasadności powództwa obejmującego żądanie odwołania 
nieprawdziwych informacji, Sąd Najwyższy uznał za właściwe uchylenie 
w zaskarżonej części (tj. co do roszczenia niemajątkowego) również wyroku Sądu 
Okręgowe go. 
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, 
jak w sentencji.  
aj