Postanowienie z dnia 6 stycznia 2010 r.  
I PZP 6/09  
 
Na podstawie art. 357 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 36 Kon -
wencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych 
i handlowych, sporządzonej w Lugano dnia 16 września 19 98 r. (Dz.U. z 2000 r. 
Nr 10, poz. 132), odpis postanowienia o stwierdzeniu wykonalności sąd pierw -
szej instancji powinien doręczyć dłużnikowi wraz z uzasadnieniem.  
 
Przewodniczący SSN Małgorzata Wrębiakowska -Marzec, Sędziowie SN: 
Małgorzata Gersdorf, Jerz y Kwaśniewski (sprawozdawca).  
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. 
sprawy z wniosku U. w Wiesbaden z udziałem dłużnika Ryszarda G. o stwierdzenie 
wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego na obszarze Polski, na skutek zaga d-
nienia prawnego przedstawionego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowi -
cach z dnia 12 maja 2009 r. [...[  
 
„Czy Sąd Okręgowy, doręczając dłużnikowi odpis postanowienia w trybie art. 
42 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r . w sprawie 
jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywil -
nych i handlowych (Dz.U. UE. 01. 12. 1), ma obowiązek doręczyć go wraz z uzasad -
nieniem ?"  
 
o d m ó w i ł   podjęcia uchwały.  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Przedstawion e Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. do roz -
strzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości powstało przy roz -
poznawaniu przez Sąd Apelacyjny zażalenia na postanowienie sądu pierwszej in -
stancji o stwierdzeniu wykonalności zagr anicznego orzeczenia, wydanego w oparciu 
o rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurys -
 2 
dykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i 
handlowych (Dz.Urz. WE L 12 z 16 stycznia 2001 r., s.  1 ze zm.; przekład polski: wy -
danie specjalne Dz.Urz. UE, roz -dział 19, t. 4, s. 42 ze zm. i sprost.; dalej: „rozporzą -
dzenie”). Sąd pierwszej instancji rozpoznał wniosek o stwierdzenie wykonalności na 
posiedzeniu jawnym, o którym zawiadomił jedynie wnios kodawcę. Następnie dorę -
czył dłużnikowi postanowienie o stwierdzeniu wykonalności. Postanowienie to nie 
zostało uzasadnione. Dłużnik wniósł zażalenie do sądu pierwszej instancji, zamiast - 
stosownie do art. 43 ust. 2 rozporządzenia - do sądu drugiej instan cji. Sąd pierwszej 
instancji przekazał zażalenie do Sądu Apelacyjnego jako sądu właściwego, jednak 
nastąpiło to już po upływie mającego w tym wypadku zastosowanie miesięcznego 
terminu przewidzianego w art. 43 ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia. Sąd Apel a-
cyjny powziął wątpliwość, czy dokonane przez sąd pierwszej instancji doręczenie 
postanowienia o stwierdzeniu wykonalności było skuteczne z uwagi na brak uzasad -
nienia tego postanowienia. W tym kontekście Sąd Apelacyjny postawił pytanie, za -
warte w senten cji postanowienia tego Sądu z dnia 12 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny 
opowiedział się za stanowiskiem, zgodnie z którym Sąd Okręgowy ma obowiązek 
sporządzenia z urzędu uzasadnienia postanowienia wydanego na posiedzeniu, o 
terminie którego nie zawiadomiono dłuż nika, oraz Sąd ten z urzędu powinien dorę -
czyć dłużnikowi odpis postanowienia z uzasadnieniem. Tylko takie rozwiązanie - we-
dług Sądu Apelacyjnego - gwarantuje zachowanie przez dłużnika przewidzianego 
przez prawo wspólnotowe miesięcznego okresu na zapoznan ie się z rozstrzygnię -
ciem sądu oraz sporządzenia zażalenia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że sytuacji praw -
nej dłużnika nie poprawia przepis art. 357 § 3 k.p.c. Doręczenie odpisu uzasadnienia 
dopiero na żądanie dłużnika nie spowoduje bowiem otwarcia na nowo terminu do 
wniesienia środka odwoławczego, gdyż nie pozwala na to treść art. 43 ust. 5 w 
związku z art. 42 ust. 2 rozporządzenia, mającego pierwszeństwo przed uregulowa -
niami Kodeksu postępowania cywilnego. Jednocześnie - zdaniem Sądu Apelacyjne -
go - nie m ożna pominąć, że treść art. 357 § 1 i 3 k.p.c. wskazywałaby na prawidło -
wość wykładni gramatycznej zastosowanej przez Sąd Okręgowy w niniejszej spra -
wie. Wykładnia taka nie wyczerpuje jednak wszystkich aspektów sprawy. Uznanie jej 
za jedyną dopuszczalną pr owadziłoby do niedopuszczalnego ograniczenia prawa 
dłużnika do obrony przed Sądem drugiej instancji. W praktyce mogłoby wówczas 
dojść do sytuacji, w której dłużnik zostałby postawiony przed koniecznością sporzą -
dzenia zażalenia, bez możliwości zapoznania s ie z motywami zaskarżanego roz -
 3 
strzygnięcia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że praktyka wyznaczania posiedzenia jaw -
nego z udziałem tylko jednej strony prowadzi do przekreślenia celów, dla których 
wprowadzono zasadę rozpoznawania spraw na posiedzeniach jawnych . W takich 
przypadkach sytuacja dłużnika ulega pogorszeniu w porównaniu do spraw, w których 
Sąd Okręgowy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym i z urzędu doręcza 
odpis postanowienia z uzasadnieniem. Nie można bowiem uznać, aby posiedzenie 
jawne, o te rminie którego wie tylko wnioskodawca, jest posiedzeniem jawnym rów -
nież dla dłużnika. Jeżeli dłużnik w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie 
ma prawa zgłoszenia jakichkolwiek zarzutów, a wymagania postawione wnioskodaw -
cy zostały ściśle sformal izowane i przejawiają się w obowiązku dostarczenia przez 
niego wskazanych przez rozporządzenie nr 44/2001 dokumentów, to trudno w ogóle 
dopatrzyć się powodów wyznaczania posiedzenia jawnego z udziałem wnioskodaw -
cy w celu rozpoznania wniosku.  
 
Sąd Najwyższ y zważył, co następuje:  
 
Przepis art. 390 § 1 k.p.c. określa w ramach przepisów postępowania apela -
cyjnego, szczególną i wyjątkową instytucję. Sąd, który rozpoznaje apelację, może 
przedstawić Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia określone przez siebie, wy ni-
kające z rozpoznawanej sprawy, zagadnienie prawne, jeżeli budzi ono poważne wąt -
pliwości (por. też uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 
62/98, OSNC 1999 nr 10, poz. 166). Jest to bardzo przydatne narzędzie wykonywa -
nia przez S ąd Najwyższy jego funkcji w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedli -
wości (por. art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym 
- Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.). Z drugiej strony, instytucja pytań prawnych, której 
konsekwencje w danej sprawie polegają na związaniu sądów stanowiskiem Sądu 
Najwyższego (por. art. 390 § 2 k.p.c.), stanowi swoiste ograniczenie władzy orzecz -
niczej sądu meriti , która z natury rzeczy, obejmuje także ocenę prawną, będącą pod -
stawą rozstrzygnięcia. Insty tucja ta jest wyjątkiem od konstytucyjnej zasady podlega -
nia sędziów tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Wyjąt -
kowe zatem znaczenie instytucji pytań prawnych nie pozwala na jej wykorzystywa -
nie, bez rygorystycznego przestrzegan ia określonych ustawowo przesłanek. Rozpo -
znając zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości przedstawione do roz -
strzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy nie może wykroczyć 
 4 
poza zakres przedstawionego zagadnienia, nie może też zajmo wać się kwestiami, 
które w danej sprawie nie występowały ani też dokonywać interpretacji przepisów 
prawa, które w sprawie nie miały zastosowania.  
Sąd Najwyższy stwierdził, że pytanie określone w postanowieniu Sądu Apela -
cyjnego nie jest odpowiednie do wyn ikających z art. 390 § 1 k.p.c. warunków przed -
stawienia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Sąd Apelacyjny 
postawione pytanie opiera bowiem na błędnym założeniu, że w sprawie mają zasto -
sowanie przepisy rozporządzenia z dnia 22 grudnia 200 0 r. Sąd Apelacyjny (także 
Sąd pierwszej instancji) pominął podstawowy, mający znaczenie dla zastosowania 
tego aktu prawnego, fakt wydania wyroku przez sąd niemiecki ( Arbeitsgericht 
Wiesbaden) w dniu 27 kwietnia 2004 r. W tym czasie Rzeczypospolita Polska nie 
była jeszcze członkiem Unii Europejskiej i nie obowiązywało w naszym kraju wymie -
nione rozporządzenie. Polskę i Niemcy łączyła natomiast konwencja o jurysdykcji i 
wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych sporządzona 
w Lugano dnia  16 września 1998 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132 - dalej: „konwen -
cja lugańska”). Za przekonujący należy uznać - wyrażony w piśmiennictwie i zaapro -
bowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego - pogląd, że datą wejścia w życie rozpo -
rządzenia na potrzeby u znania i stwierdzenia wykonalności orzeczeń pochodzących 
z państw będących wcześniej członkami Unii Europejskiej, w państwach które przy -
stąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r., jest ten termin. W konsekwencji, 
zgodnie z art. 66 rozporządzenia, uznaniu lub stwierdzeniu wykonalności w Polsce 
na podstawie tego aktu prawnego podlegać mogą wyłącznie orzeczenia wydane po 
dniu 1 maja 2004 r. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2006 r., I 
CZ 42/06, OSNC 2007 nr 4, poz. 60 i wyrok z dnia  28 marca 2007 r., II CSK 464/06, 
niepublikowany).  
Konwencja lugańska obejmuje przede wszystkim orzeczenia wydane w postę -
powaniu wszczętym w państwie pochodzenia po jej wejściu w życie w relacjach mię -
dzy państwem pochodzenia i państwem wezwanym (art. 54 ust. 1 konwencji lugań -
skiej). Pod pewnymi warunkami konwencja lugańska ma również zastosowanie do 
orzeczeń wydanych po jej wejściu w życie między państwem pochodzenia a pań -
stwem wezwanym, w postępowaniu wszczętym na podstawie pozwu wniesionego 
przed jej wejściem w życie w relacjach między tymi państwami (art. 54 ust. 2 kon -
wencji lugańskiej). Konwencja lugańska weszła w życie między Niemcami a Polską w 
dniu 1 lutego 2000 r. Brak w aktach sprawy informacji, kiedy zostało wszczęte postę -
 5 
powanie przed Arbeit sgericht Wiesbaden w Niemczech, które doprowadziło do wy -
dania wyroku. Okoliczność, że wyrok ten został wydany 27 kwietnia 2004 r. oraz to, 
że jest to wyrok zaoczny zapadły w pierwszej instancji, pozwala założyć, że pozew w 
sprawie został wniesiony po dniu  1 lutego 2000 r. Przemawia za tym wyraźnie to, że 
- jak wynika z uzasadnienia wyroku - żądanie pozwu obejmowało zapłatę należności 
za okres od maja do lipca 2001 r.  
Wyjaśnienia wymaga jeszcze kwestia stosowania Konwencji lugańskiej pod 
względem przedmiot owym. Z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd niemiecki na jego 
mocy zasądził od dłużnika, którym jest przedsiębiorca z branży budowlanej zamiesz -
kały w Polsce, na rzecz Urlaubs - und Lohnausglausgleichkasse der Bauwirtschaft 
(dalej jako „wierzyciel”) z siedz ibą w Wiesbaden (Niemcy), podmiotu powołanego 
wspólnie przez strony układu zbiorowego w dziedzinie rzemiosła budowlanego ( Bun-
desrahmentarifvertrag für das Baugewerbe ), kwoty pieniężne zgodnie z postanowie -
niami tego układu zbiorowego. Do zadań wierzyciela  należy między innymi wypłata 
świadczeń należnych pracownikom za urlop zgodnie z postanowieniami układu zbio -
rowego. Podnieść należy, że chodzi tu o konstrukcję charakterystyczną dla niemiec -
kiego prawa pracy. Jej istota sprowadza się do tego, że przedsięb iorcy działający w 
danej branży (w tym wypadku budowlanej) mają obowiązek uiszczania za swoich 
pracow ników składek do specjalnej „kasy społecznej” ( Sozialkasse ), w tym „kasy 
urlopowej” ( Urlaubskasse ), która następnie wypłaca pracownikom świadczenia pie -
niężne, między innymi za urlop. Obowiązek uiszczenia takich składek na rzecz 
wskazanych kas w prawie niemieckim ma źródło w postanowieniach układu zbioro -
wego, który ponadto - na mocy przepisów prawa - ma rangę powszechnie obowią -
zującą. W ukła dzie zbiorow ym jest powoływana do życia odpowiednia instytucja 
(kasa), do której zadań należy z jednej strony przyjmowanie i w razie potrzeby sądo -
we dochodzenie składek od pracodawców objętych działaniem postanowień układu 
zbiorowego, a z drugiej strony - wypłata odp owiednich świadczeń pracownikom, np. 
za czas urlopu. W orzecznictwie sądów niemieckich i literaturze niemieckiej rozpa -
trywane jest to, czy sprawa z powództwa kasy przeciwko pracodawcy o zapłatę na -
leżnych jej składek jest sprawą z zakresu indywidualnych u mów o pracę w rozumie -
niu przepisów art. 5 pkt 1 zdanie drugie konwencji lugańskiej. Przyjmowane jest z 
reguły założenie, że tego rodzaju sprawa nie jest sprawą z zakresu indywidualnych 
umów o pracę w ro zumieniu tych przepisów. Założeniu temu towarzyszy j ednak 
drugie założenie, że sprawa z powództwa kasy przeciwko pracodawcy o zapłatę 
 6 
składek zgodnie z ukła dem zbiorowym jest sprawą cywilną w rozumieniu przepisu 
art. 1 ust. 1 konwencji lugańskiej, nie jest natomiast sprawą z zakresu ubezpieczeń 
społecznych  w rozu mieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 konwencji lugańskiej, które są 
wyłączone z zakre su zastosowania konwencji lugańskiej. W rezultacie uznaje się, że 
sprawa z po wództwa kasy przeciwko pracodawcy o zapłatę składek należy do zakre -
su zastoso wania konwencji lugańskiej. Stanowisko to odpowiada przyjmowanej wy -
kładni poję cia spraw cywilnych i handlowych według art. 1 ust. 1 konwencji lugań -
skiej, jak rów nież spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego według art. 1 ust. 2 
pkt 3 konwen cji lugańskiej. W związku z powyższym do stwierdzenia wykonalności 
wyroku Arbeitsgericht Wiesbaden z 27 kwietnia 2004 r. w Polsce zastosowanie ma 
konwencja lugańska.  
Wobec tego, że zagadnienie postawione przez Sąd Apelacyjny w postanowie -
niu z dnia 12 maja 2009 r. zostało  oparte na przepisach prawa, które nie mają zasto -
sowania w sprawie, nie jest ono odpowiednie do wynikających z art. 390 § 1 k.p.c. 
warunków przedstawienia zagadnienia prawnego budzącego poważne watpliwości. 
Powyższe uzasadnia odmowę rozstrzygnięcia zagadn ienia przedstawionego nie -
zgodnie z art. 390 § 1 k.p.c. (art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).  
Pomimo niepodjęcia uchwały, biorąc pod uwagę podobieństwo rozwiązań roz -
porządzenia z 22 grudnia 2000 r. i konwencji lugańskiej w zakresie relewantnym dla 
zagadnienia przedstawionego przez Sąd Apelacyjny oraz to, że dotyczy ono raczej 
sposobu stosowania przepisów krajowych w celu uzupełnienia regulacji konwencyj -
nej, Sąd Najwyższy przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Sąd Apelacyjny, 
że Sąd Okręgowy, któ ry stwierdził wykonalność zagranicznego orzeczenia na pod -
stawie przepisów konwencji lugańskiej na posiedzeniu jawnym, o którym zawiado -
miony był tylko wnioskodawca, obowiązany był doręczyć dłużnikowi odpis postano -
wienia o stwierdzeniu wykonalności z urzę du wraz z uzasadnieniem (art. 34 ust. 1 i 
art. 36 konwencji lugańskiej oraz art. 357 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.).  
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że od 1 lipca 2009 r. uległa zmianie 
regulacja postępowania o stwierdzenie wykonalności, ma jąca także uzupełniające 
zastosowanie w sprawach rozpoznawanych przy zastosowaniu przepisów konwencji 
lugańskiej (ewentualnie rozporządzenia). Z przepisu art. 11511 § 2 zdanie drugie 
k.p.c. - dodanego (z dniem 1 lipca 2009 r.) przez art. 1 pkt 74 ustawy z dnia 5 grud -
nia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych in -
nych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571) - wynika, że sąd rozpoznaje obecnie wniosek 
 7 
o stwierdzenie wykonalności na posiedzeniu niejawnym. W rezultacie wydane na 
takim posiedzeniu postanowienie w przedmiocie stwierdzenia wykonalności jako za -
skarżalne zawsze jest przez sąd doręczane z uzasadnieniem (art. 357 § 2 w związku 
z art. 13 § 2 k.p.c.). Nowa regulacja nie ma w niniejszej sprawie zastosowania zgod -
nie z art. 8 us t. 1 i ust. 5 ustawy zmieniającej z dnia 5 grudnia 2008 r.  
Z art. 34 ust. 1 konwencji lugańskiej (art. 41 zdanie drugie rozporządzenia) 
wynika, że w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności prowadzonym w pierwszej 
instancji dłużnik nie ma możliwości złoże nia jakiegokolwiek oświadczenia. Jest to 
zatem postępowanie ex parte , prowadzone tylko z udziałem wierzyciela jako wnio -
skodawcy. Na gruncie tej regulacji w praktyce orzeczniczej polskich sądów powstała 
wątpliwość, czy sąd pierwszej instancji - ze względu na treść art. 34 ust. 1 konwencji 
lugańskiej i art. 148 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. - powinien rozpoznawać wniosek o 
stwierdzenie wykonalności według postanowień konwencji lugańskiej na posiedzeniu 
niejawnym, czy na posiedzeniu jawnym, ale z udziałem wy łącznie wnioskodawcy. 
Przyjęcie pierwszego założenia eliminuje omawiany problem, jeżeli bowiem sąd 
pierwszej instancji może rozpoznać wniosek na posiedzeniu niejawnym, to zgodnie z 
art. 357 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jego postanowienie jest z urzęd u doręcza -
ne z uzasadnieniem zarówno wnioskodawcy, jak i dłużnikowi. W niniejszej sprawie 
Sąd pierwszej instancji rozpoznał jednak wniosek na posiedzeniu jawnym z udziałem 
wyłącznie wnioskodawcy i w związku z tym powstaje problem, czy doręczenie dłużni -
kowi postanowienia tego Sądu o stwierdzeniu wykonalności bez pisemnego uzasad -
nienia stanowiło uchybienie procesowe.  
Podkreślić należy, że przepisy konwencji lugańskiej (tak samo postanowienia 
rozporządzenia) wyraźnie różnicują pozycję procesową wnioskodawcy  i dłużnika w 
pierwszej instancji - pozycja wnioskodawcy jest jednoznacznie uprzywilejowana 
kosztem pozycji dłużnika. Postępowanie w pierwszej instancji ma charakter postę -
powania ex parte , tj. toczy się w zasadzie z wyłącznym udziałem wnioskodawcy (art. 
34 ust. 1 konwencji lugańskiej i art. 41 zdanie drugie rozporządzenia). Rozwiązanie 
takie ma służyć realizacji efektu zaskoczenia dłużnika, aby uczynić możliwie najbar -
dziej efek tywną przyszłą egzekucję w państwie wykonania. Zarazem po stwierdzeniu 
wykonal ności przez sąd pierwszej instancji w odniesieniu do wnioskodawcy konwen -
cja lu gańska (podobnie rozporządzenie) wymaga jedynie, aby został on niezwłocznie 
zawiadomiony w formie przewidzianej w prawie państwa wykonania o orzeczeniu wy -
danym po rozpoznani u jego wniosku (art. 35 konwencji lugańskiej; art. 42 ust. 1 roz -
 8 
porządzenia). Nie ma tu więc bezwzględnego wymagania dokonania doręczenia, 
lecz wystarcza zawiadomienie o orzeczeniu w przedmiocie stwierdzenia wykonalno -
ści. Inaczej rzecz przedstawia się z dłużnikiem - w tym wypadku konieczne jest, aby 
stwierdzenie wykonalności, tj. orzeczenie o udzieleniu exequatur , zostało formalnie 
doręczone dłużnikowi (wniosek taki wynika z art. 36 ust. 1 i 2 konwencji lugańskiej; 
przepis rozporządzenia w art. 42 ust. 2 jest jeszcze bardziej jednoznaczny). Przepisy 
konwencji lugańskiej (także rozporządzenia) wyraźnie o tym nie rozstrzygają, ale 
przyjmuje się w literaturze, że doręczenie powinno być dokonane zgodnie z przepi -
sami państwa członkowskiego wykonania. W wydanym  na tle konwencji brukselskiej 
wyroku z 16 lutego 2006 r., w sprawie G. Verdoliva przeciwko J. M. van der Hoeven 
BV i in. 22 ETS potwierdził to stanowisko, podkreślając jednocześnie, że wymaganie 
doręczenia dłużnikowi orzeczenia sądu pierwszej instancji o s twierdzeniu wykonal -
ności po pierwsze służy ochronie prawa dłużnika do obrony, a po drugie ma funkcję 
dowodową, ponieważ umożliwia dokładne obliczenie terminu przewidzianego dla 
wniesienia środka zaskarżenia przez dłużnika. Z sentencji wyroku Trybunału wyn ika, 
że art. 36 ust. 2 konwencji brukselskiej (jego dosłownym odpowiednikiem jest art. 36 
ust. 2 konwencji lugańskiej, a bliskim - art. 43 ust. 5 rozporządzenia) wymaga, aby 
doręczenie orzeczenia o stwierdzeniu wykonalności było prawidłowe, z zachowaniem 
przepisów procesowych państwa wykonania. W razie braku doręczenia lub nieprawi -
dłowego doręczenia orzeczenia o stwierdzeniu wykonalności nie wystarcza sam fakt, 
że dłużnik dowiedział się o tym orzeczeniu, aby rozpoczął się bieg terminu do wnie -
sienia przez niego środka zaskarżenia.  
Jeśli chodzi o kwestię uzasadniania wydanego na posiedzeniu jawnym posta -
nowienia sądu pierwszej instancji o stwierdzeniu wykonalności, możliwe są - z 
punktu widzenia Kodeksu postępowania cywilnego - dwa kierunki rozumowania. 
Możn a przyjąć, że skoro Kodeks nie przewiduje uzasadniania z urzędu postanowień 
wyda wanych na posiedzeniu jawnym (art. 357 § 1 k.p.c.), a rozporządzenie stanowi 
tylko o konieczności doręczenia dłużnikowi postanowienia sądu pierwszej instancji o 
stwier dzeniu wykonalności, to doręczeniu podlega postanowienie bez uzasadnienia. 
Od chwili takiego doręczenia biegnie dłużnikowi termin do wniesienia środka zaskar -
żenia - art. 36 ust. 1 lub ust. 2 konwencji lugańskiej (art. 43 ust. 5 rozporządzenia). 
Alternatywą jest  rozumowanie zakładające, że skoro dłużnik nie bierze udziału w 
posie dzeniu jawnym przed sądem pierwszej instancji ze względu na treść art. 34 ust. 
1 konwencji lugańskiej (art. 41 zdanie drugie rozporządzenia), to z jego punktu 
 9 
widze nia jest ono posiedze niem niejawnym i wobec tego zastosowanie powinien 
mieć art. 357 § 2 k.p.c. Przyjęcie takiego rozumowania oznaczałoby, że sąd pierw -
szej instancji powinien w każdym wypadku z urzędu uzasadniać swoje postanowie -
nie w przedmio cie stwierdzenia wykonalności i doręczać je dłużnikowi wraz z uza -
sadnieniem.  
Wydaje się, że przedstawione zagadnienie należy rozwiązać według założe -
nia, które towarzyszy tezie, że w stanie prawnym przed 1 lipca 2009 r. w świetle art. 
34 ust. 1 konwencji lugańskiej (względnie art. 41 zd anie drugie rozporządzenia) i art. 
148 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. sąd pierwszej instancji rozpoznawał wniosek o 
stwier dzenie wykonalności na posiedzeniu jawnym, o którym był jednak zawiadamia -
ny wyłącznie wnioskodawca. Teza ta z jednej strony brał a pod uwagę fakt, że dłużnik 
nie ma prawa złożenia jakiegokolwiek oświadczenia w postępowaniu przed sądem 
pierwszej instancji. Wobec niego postępowanie toczyło się więc tak, jakby rozpozna -
nie wniosku następowało na posiedzeniu niejawnym. Z drugiej strony omawiana teza 
uwzględniała art. 148 § 1 k.p.c., z którego wynika jawność posiedzeń sądowych. 
Jawność ta nie podlega jakimkolwiek ograniczeniom w stosunku do wnioskodawcy. 
W rezultacie z punktu widzenia wnioskodawcy stosować należało w stanie prawnym 
obowią zującym przed 1 lipca 2009 r. do postanowienia sądu pierwszej instancji o 
stwierdzeniu wykonalności przepis art. 357 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 35 
konwencji lugańskiej (art. 42 ust. 1 rozporządzenia), natomiast wobec dłużnika - art. 
357 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 36 konwencji lugańskiej (art. 42 ust. 1 roz -
porządzenia). Wobec tego sąd pierwszej instancji powinien był doręczyć dłużnikowi 
postanowienie o stwierdzenie wykonalności z uzasadnieniem i tylko takie doręczenie 
jako odpo wiadające wymaganiom przepisów prawa polskiego rozpoczynało bieg 
terminu do wniesienia przez dłużnika środka zaskarżenia zgodnie z art. 36 konwencji 
lugańskiej (art. 43 ust. 5 rozporządzenia).  
Powyższe stanowisko, wobec niepodjęcia uchwały rozstrzygającej przedsta -
wione zagadnienie prawne nie stanowi wiążącej wypowiedzi Sądu Najwyższego w 
rozumieniu art. 390 § 2 k.p.c.  
========================================