DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJWarszawa, dnia 18 marca 2015 r.
Poz. 376
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU1)
z dnia 27 lutego 2015 r.
w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku 
oraz świadectw charakterystyki energetycznej2)
Na podstawie art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. poz. 1200 
oraz z 2015 r. poz. 151) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa:
1) metodologię wyznaczania charakterystyki energetycznej,
2) sposób sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej,
3) wzory świadectw charakterystyki energetycznej
– budynku lub części budynku.
§ 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) systemie ogrzewania – należy przez to rozumieć system techniczny zapewniający dostawę energii użytkowej na po-
trzeby ogrzewania i wentylacji pomieszczeń w budynku lub części budynku;
2) systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej – należy przez to rozumieć system techniczny zapewniający dostawę energii użytkowej na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej w budynku lub części budynku;
3) systemie chłodzenia – należy przez to rozumieć system techniczny zapewniający dostawę energii użytkowej na po-trzeby chłodzenia pomieszczeń w budynku lub części budynku;
4) systemie wbudowanej instalacji oświetlenia – należy przez to rozumieć system techniczny zapewniający dostawę energii końcowej na potrzeby oświetlenia pomieszczeń w budynku lub części budynku;
5) prostym systemie technicznym – należy przez to rozumieć system techniczny wykorzystujący jeden rodzaj źródła energii, zasilany jednym rodzajem nośnika energii lub energii;
6) złożonym systemie technicznym – należy przez to rozumieć system techniczny wykorzystujący więcej niż jeden ro-dzaj źródła energii;
7) nieodnawialnej energii pierwotnej – należy przez to rozumieć energię zawartą w kopalnych surowcach energetycz -
nych, która nie została poddana procesowi konwersji lub transformacji; 
8) odnawialnej energii pierwotnej – należy przez to rozumieć energię uzyskaną z odnawialnego źródła energii;
1) Minister Infrastruktury i Rozwoju kieruje działem administracji rządowej – budownictwo, lokalne planowanie i zagospodarowanie 
przestrzenne oraz mieszkalnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. 
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. poz. 1257).
2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE 
z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13).
Dziennik Ustaw – 2 –  Poz. 376 
9) odnawialnym źródle energii – należy przez to rozumieć odnawialne źródło energii, o którym mowa w art. 3 pkt 20 
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.3));
10) energii końcowej – należy przez to rozumieć energię dostarczaną do budynku lub części budynku dla systemów tech -
nicznych;
11) energii pomocniczej końcowej – należy przez to rozumieć część energii końcowej dostarczanej do budynku lub części 
budynku dla zapewnienia funkcjonowania urządzeń pomocniczych w systemach technicznych;
12) energii użytkowej – należy przez to rozumieć:
a) w przypadku ogrzewania budynku lub części budynku – energię przenoszoną z budynku lub części budynku do 
jego (jej) otoczenia przez przenikanie lub z powietrzem wentylacyjnym, pomniejszoną o zyski ciepła,
b) w przypadku chłodzenia budynku lub części budynku – zyski ciepła pomniejszone o energię przenoszoną z bu-
dynku lub części budynku do jego (jej) otoczenia przez przenikanie lub z powietrzem wentylacyjnym,
c) w przypadku przygotowania ciepłej wody użytkowej – energię przenoszoną z budynku lub części budynku do 
jego (jej) otoczenia ze ściekami;
13) emisji – należy przez to rozumieć emisję, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarzą -
dzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2013 r. poz. 1107 oraz z 2014 r. poz. 1101);
14) budynku produkcyjnym – należy przez to rozumieć budynek, o którym mowa w klasie 1251 Polskiej Klasyfikacji 
Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do przepisów wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 
29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591, z późn. zm.4));
15) budynku magazynowym – należy przez to rozumieć budynek, o którym mowa w klasie 1252 Polskiej Klasyfikacji 
Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do przepisów wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 
29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;
16) zyskach ciepła – należy przez to rozumieć ciepło:a) wytworzone wewnątrz budynku lub części budynku przez użytkowników oraz przez urządzenia niebędące częś-
cią systemów technicznych,
b) dostarczone przez promienie słoneczne do budynku lub części budynku;
17) powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza – należy przez to rozumieć ogrzewaną lub chłodzoną powierzch-
nię kondygnacji netto, wyznaczaną według Polskiej Normy dotyczącej właściwości użytkowych w budownictwie – 
określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych.
§ 3. 1. Charakterystykę energetyczną budynku lub części budynku wyznacza się metodą opartą na standardowym spo-
sobie użytkowania budynku lub części budynku (metoda obliczeniowa) albo metodą opartą na faktycznie zużytej ilości energii (metoda zużyciowa).
2. Charakterystykę energetyczną istniejącego budynku lub części budynku można wyznaczać metodą zużyciową, jeżeli:
1) na potrzeby ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej są one zasilane z sieci ciepłowniczej lub gazowej;
2) zużycie:
a) ciepła rozlicza się na podstawie wskazań ciepłomierza,
b) gazu ziemnego rozlicza się na podstawie wskazań gazomierza,
c) ciepłej wody użytkowej rozlicza się na podstawie wskazań wodomierza;
3) istnieją dokumenty potwierdzające rzeczywiste zużycie ciepła lub gazu ziemnego z ostatnich 3 lat poprzedzających 
sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej;
4) w okresie, o którym mowa w pkt 3, nie przeprowadzono robót budowlanych wpływających na ich charakterystykę 
energetyczną;
5) nie są one wyposażone w system chłodzenia;
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 984 i 1238, z 2014 r. poz. 457, 490, 900, 
942, 1101 i 1662 oraz z 2015 r. poz. 151.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2013 r. poz. 2 oraz z 2014 r. poz. 1161 i 1662.
Dziennik Ustaw – 3 –  Poz. 376 
6) gaz ziemny jest zużywany wyłącznie na potrzeby ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, a jego 
zużycie jest mierzone odrębnym gazomierzem;
7) jest możliwe określenie ich powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza.
3. Metodologię wyznaczania charakterystyki energetycznej opartą na standardowym sposobie użytkowania budynku 
lub części budynku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
4. Metodologię wyznaczania charakterystyki energetycznej opartą na faktycznie zużytej ilości energii określa załącznik 
nr 2 do rozporządzenia.
§ 4. 1. Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się w języku polskim.
2. Świadectwo charakterystyki energetycznej oprawia się w okładkę formatu A-4, w sposób uniemożliwiający jego 
zdekompletowanie.
§ 5. Wzór świadectwa charakterystyki energetycznej:
1) budynku – określa załącznik nr 3 do rozporządzenia;
2) części budynku – określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.5)
Minister Infrastruktury i Rozwoju: M. Wasiak
5) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie 
metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną 
całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw charakterystyki energetycznej (Dz. U. poz. 888), które 
zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. poz. 1200 oraz z 2015 r. 
poz. 151) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Dziennik Ustaw – 4 –  Poz. 376 
 
 Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktur y i Rozwoju 
 z dnia  27 lutego 2015 r. (poz. ......) 
Załącznik nr  1 
 
METODOLOGIA WYZNACZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZN EJ OPARTA 
NA STANDARDOWYM SPOSOBIE UŻYTKOWANIA BUDYNKU  
LUB CZĘŚCI BUDYNKU 
 
1. Sposób wyznaczania charakterystyki energetycznej bu dynku lub części budynku  
1.1. Budynek lub część budynku dzieli się na przestrzeni e ogrzewane, nieogrzewane  
i chłodzone. Przestrzenie ogrzewane dzieli się na s trefy ogrzewane, a przestrzenie 
chłodzone na strefy chłodzone.  
 Przestrzeń ogrzewana jest to pomieszczenie lub zes pół pomieszczeń w budynku  
lub części budynku, w których działanie systemu ogr zewania umożliwia utrzymanie 
temperatury wewnętrznej, której wartość została okr eślona w przepisach wydanych  
na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. − Prawo budowlane (Dz. U.  
z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.1)), zwanych dalej „przepisami techniczno-budowlanymi ”. 
 Jeżeli w przyległych pomieszczeniach w przestrzeni ogrzewanej temperatura wewnętrzna 
różni się o więcej niż 4 K lub te pomieszczenia maj ą różne przeznaczenie,  
lub te pomieszczenia są obsługiwane przez różne sys temy techniczne, dokonuje się 
podziału tej przestrzeni na strefy ogrzewane.  
 Przestrzeń nieogrzewana jest to pomieszczenie lub zespół pomieszczeń w budynku  
lub części budynku, dla których nie określono warto ści temperatury wewnętrznej. 
 Przestrzeń okresowo ogrzewana jest to pomieszczeni e lub zespół pomieszczeń  
w budynku lub części budynku, w których utrzymanie temperatury wewnętrznej,  
w zależności od temperatury powietrza zewnętrznego, jest zapewnione przez działanie 
systemu ogrzewania lub zyski ciepła. 
 Przestrzeń chłodzona jest to pomieszczenie lub zespół pomieszczeń w budynku lub części 
budynku, w których w okresie działania systemu chło dzenia jest utrzymywana temperatura 
wewnętrzna określona w budowlanej dokumentacji tech nicznej. 
 Jeżeli w przyległych pomieszczeniach w przestrzeni  chłodzonej temperatura wewnętrzna 
różni się o więcej niż 4 K lub te pomieszczenia maj ą różne przeznaczenie,  
lub te pomieszczenia są obsługiwane przez różne sys temy techniczne, dokonuje się 
podziału tej przestrzeni na strefy chłodzone.  
1.2. Jeżeli w budynku lub części budynku występują proce sy technologiczne,  
to w obliczeniach charakterystyki energetycznej nie  uwzględnia się zapotrzebowania  
na energię w tych procesach, a także zapotrzebowani a na energię przez instalacje 
obsługujące te procesy. Zyski ciepła od tych proces ów dolicza się do wewnętrznych 
zysków ciepła pomieszczeń.  
 2. Wyznaczanie wskaźników rocznego zapotrzebowania na energię EP, EK i EU 
2.1. Charakterystykę energetyczną określają wartości wsk aźników rocznego zapotrzebowania 
na: 
1) nieodnawialną energię pierwotną: 
f p/AQ EP=   kWh/(m2 · rok)   (1) 
2) energię końcową: 
f k/AQ EK=      k W h / ( m2 · rok)   (2) 
3) energię użytkową: 
f u/AQ EU=          kWh/(m2 · rok)   (3) 
                                                           
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta ły ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 40, 768, 822, 1133 
i 1200 oraz z 2015 r. poz. 151 i 200. Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury 
i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. (poz. 376)
Załącznik nr 1
METODOLOGIA WYZNACZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ OPARTA NA STANDARDOWYM 
SPOSOBIE UŻYTKOWANIA BUDYNKU LUB CZĘŚCI BUDYNKU
Dziennik Ustaw – 5 –  Poz. 376 
 
  
  gdzie: 
Qp roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną  
dla systemów technicznych  kWh/rok 
Qk roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną   
do budynku lub części budynku dla systemów technicz nych  kWh/rok 
Qu roczne zapotrzebowanie na energię użytkową  kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze p owietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
3. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na nieodnawial ną energię pierwotną  
dla systemów technicznych Q p  
3.1. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną  energię pierwotną  
dla systemów technicznych Q p w budynku lub części budynku wyposażonych w proste 
systemy techniczne 
3.1.1.  Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną dla systemów 
technicznych Q p wyznacza się według wzoru: 
Lp , Cp , Wp , Hp , p Q Q Q Q Q +++=    kWh/rok    (4) 
gdzie: 
Qp,H roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwo tną  
dla systemu ogrzewania  kWh/rok 
Qp,W roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną  
dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Qp,C roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną  
dla systemu chłodzenia  kWh/rok 
Qp,L roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwo tną  
dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia*)  kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
3.1.2.  Zależności podstawowe: 
el H pom,el, H Hk , Hp , w E w Q Q ⋅+⋅=    kWh/rok    (5) 
el W pom,el, W Wk , Wp , w E w Q Q ⋅+⋅=    kWh/rok    (6) 
el C pom,el, C Ck , Cp , w E w Q Q ⋅+⋅=    kWh/rok    (7) 
el Lk , Lp , w Q Q ⋅=      k W h / r o k     ( 8 )  
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania kWh/rok 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłej  wody 
użytkowej kWh/rok 
Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia kWh/rok 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku 
lub części budynku dla systemu wbudowanej instalacj i oświetlenia*) kWh/rok 
wi współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie:  a)
 nośnika energii lub energii dla systemu ogrzewania  (współczynnik w
H), – 
Dziennik Ustaw – 6 –  Poz. 376 
 
 b) nośnika energii lub energii dla systemu przygotowani a ciepłej 
wody użytkowej (współczynnik w W), 
c) nośnika energii lub energii dla systemu chłodzenia  
(współczynnik w C), 
d) energii elektrycznej (współczynnik w el) 
Eel,pom,H roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu ogrzewania   kWh/rok 
Eel,pom,W  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową  dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu przygotowa nia ciepłej 
wody użytkowej   kWh/rok 
Eel,pom,C  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową  dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu chłodzeni a kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
3.1.3.  Wyznaczanie współczynnika nakładu nieodnawialnej en ergii pierwotnej na wy-
tworzenie i dostarczenie nośnika energii lub energii dla systemów technicznych w i 
Wartość współczynnika nakładu nieodnawialnej energii  pierwotnej na wytworzenie  
i dostarczenie nośnika energii lub energii dla syste mów technicznych w i przyjmuje się  
na podstawie danych udostępnionych przez dostawcę te go nośnika energii lub energii.  
Dostawca ciepła sieciowego wyznacza wartość w i zgodnie z przepisami wydanymi  
na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 kwietni a 2011 r. o efektywności energetycznej  
(Dz. U. Nr 94, poz. 551, z późn. zm.2)). Jeżeli wartość w i wyznaczona w ten sposób jest 
mniejsza od 0, przyjmuje się wartość równą 0,00. 
W przypadku braku takich danych przyjmuje się wartości współczynnika w i określone  
w tabeli 1. 
 Tabela 1. Wartości współczynnika nakładu nieodnawial nej energii pierwotnej na wytworzenie  
i dostarczenie nośnika energii lub energii dla syste mów technicznych w
i 
Lp. Sposób zasilania budynku  
lub części budynku w energię Rodzaj nośnika energii  
lub energii wi 
1 Miejscowe wytwarzanie 
energii w budynku Olej opałowy 1,10 
   
 2 Gaz ziemny 
3 Gaz płynny 
4 Węgiel kamienny 
5 Węgiel brunatny 
6 Energia słoneczna 0,00 
7 Energia wiatrowa 
8 Energia geotermalna 
9 Biomasa 0,20 
10 Biogaz 0,50 
11 Ciepło sieciowe z kogeneracji Węgiel kamienny lub gaz 0,80 
12 Biomasa, biogaz 0,15 
13 Ciepło sieciowe z ciepłowni  Węgiel kamienny 1,30 
14 Gaz lub olej opałowy 1,20 
15 Sieć elektroenergetyczna 
systemowa Energia elektryczna 3,00 
 
  
                                                           
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951, 1203 i 1397 oraz z 2015 r. poz. 151. 
Dziennik Ustaw – 7 –  Poz. 376 
 
 3.2. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną  energię pierwotną  
dla systemów technicznych Q p w budynku lub części budynku wyposażonych w złożon e 
systemy techniczne 
3.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną dla systemów 
technicznych Q p wyznacza się według wzoru: 
Lp , Cp , Wp , Hp , p Q Q Q Q Q +++=    kWh/rok    (9) 
gdzie: 
Qp,H roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwo tną  
dla systemu ogrzewania  kWh/rok 
Qp,W roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną  
dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Qp,C roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierw otną  
dla systemu chłodzenia  kWh/rok 
Qp,L roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwo tną  
dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia*)  kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
3.2.2.  Zależności podstawowe: 
( ) ∑ ⋅+⋅ =
ii el, iH , pom,el, iH , i H, k, Hp , w E w Q Q   kWh/rok    (10) 
( ) ∑ ⋅ +⋅ =
jj el, jW , pom,el, jW , j W, k, Wp , w E w Q Q   kWh/rok    (11) 
( ) ∑ ⋅+⋅ =
kk el, kC , pom,el, kC , k C, k, Cp , w E w Q Q   kWh/rok    (12) 
∑⋅ =
ll el, l L, k, Lp , w Q Q      k W h / r o k     ( 1 3 )  
 gdzie: 
i liczba podsystemów w systemie ogrzewania zasilanyc h różnymi 
rodzajami nośnika energii lub energii  – 
j liczba podsystemów w systemie przygotowania ciepłe j wody 
użytkowej zasilanych różnymi rodzajami nośnika energi i lub energii – 
k liczba podsystemów w systemie chłodzenia zasilany ch różnymi 
rodzajami nośnika energii lub energii – 
l liczba podsystemów w systemie wbudowanej instalac ji oświetlenia 
zasilanych różnymi rodzajami nośnika energii lub ener gii – 
i H, k,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  
do budynku lub części budynku dla i-tego podsystemu w systemie 
ogrzewania  kWh/rok  
j W, k, Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  
do budynku lub części budynku dla j-tego podsystemu w systemie 
przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok  
k C, k,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  
do budynku lub części budynku dla k-tego podsystemu w systemie 
chłodzenia kWh/rok  
l L, k,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  
do budynku lub części budynku dla l-tego podsystemu w systemie 
wbudowanej instalacji oświetlenia*) kWh/rok  
iH ,w współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie nośnika energii lub ene rgii  
dla i-tego podsystemu w systemie ogrzewania – 
Dziennik Ustaw – 8 –  Poz. 376 
 
 jW ,w  współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie nośnika energii lub ene rgii  
dla j-tego podsystemu w systemie przygotowania ciepłe j wody 
użytkowej – 
kC ,w  współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie nośnika energii lub ene rgii  
dla k-tego podsystemu w systemie chłodzenia  – 
i el,w współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej, w łaściwy  
dla rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą ko ńcową 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla i-tego  podsystemu 
w systemie ogrzewania  – 
j el,w współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej, w łaściwy  
dla rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą ko ńcową 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla j-tego  podsystemu 
w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej  – 
k el,w  współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej, w łaściwy  
dla rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą ko ńcową 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla k-tego podsystemu 
w systemie chłodzenia – 
l el,w współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwot nej  
na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej, w łaściwy  
dla rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą ko ńcową 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla l-tego  podsystemu 
w systemie wbudowanej instalacji oświetlenia – 
iH , pom,el,E  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla i-tego  podsystemu 
w systemie ogrzewania kWh/rok  
jW , pom,el,E  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową dostarczaną do budynku lub części budynku dla j-tego  podsystemu 
w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok
 
kC , pom,el,E  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową dostarczaną do budynku lub części budynku dla k-tego podsystemu 
w systemie chłodzenia kWh/rok
 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
4. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię koń cową dostarczaną  
do budynku lub części budynku  dla systemów technicznych Q k  
4.1. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą dostarczaną do budynku  
lub części budynku dla systemów technicznych Q k w budynku lub części budynku 
wyposażonych w proste systemy techniczne 
4.1.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku lub części 
budynku dla systemów technicznych Q k wyznacza się według wzoru: 
pomel, Lk , Ck , Wk , Hk , k E Q Q Q Q Q ++++=   kWh/rok    (14) 
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania  kWh/rok 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłej  wody 
użytkowej kWh/rok 
Dziennik Ustaw – 9 –  Poz. 376 
 
 Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia kWh/rok 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną do budynku 
lub części budynku dla systemu wbudowanej instalacj i oświetlenia*) kWh/rok 
Eel,pom roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową  dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemów technicz nych kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
4.1.2.  System ogrzewania 
4.1.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku lub części 
budynku dla systemu ogrzewania Q k,H wyznacza się według wzoru: 
tot H, nd H, Hk , /η Q Q=      k W h / r o k     ( 1 5 )  
gdzie: 
sH , dH , eH , gH , tot H, η η η η η ⋅⋅⋅=          ( 1 6 )  
gdzie: 
QH,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewan ia  
i wentylacji  kWh/rok 
ηH,tot  średnia sezonowa sprawność całkowita systemu ogrzewan ia  – 
ηH,g średnia sezonowa sprawność wytwarzania ciepła z nośni ka energii  
lub energii dostarczanych do źródła ciepła – 
ηH,e średnia sezonowa sprawność regulacji i wykorzystania c iepła  
w przestrzeni ogrzewanej – 
ηH,d średnia sezonowa sprawność przesyłu ciepła ze źródła c iepła  
do przestrzeni ogrzewanej – 
ηH,s średnia sezonowa sprawność akumulacji ciepła w eleme ntach 
pojemnościowych systemu ogrzewania  – 
 
4.1.2.2.  Wyznaczanie średniej sezonowej sprawności wytwarzania ciepła z nośnika energii  
lub energii dostarczanych do źródła ciepła ηH,g 
Wartość średniej sezonowej sprawności wytwarzania ciep ła z nośnika energii lub energii 
dostarczanych do źródła ciepła ηH,g przyjmuje się na podstawie danych udostępnionych  
przez producenta lub dostawcę źródła ciepła. 
W budynkach, w których zostały przeprowadzone kontrole  systemu ogrzewania, wartość ηH,g 
powinna zostać określona na podstawie wyników tych k ontroli. 
W przypadku braku takich danych przyjmuje się wartości ηH,g  określone w tabeli 2. 
 
Tabela 2. Wartości średniej sezonowej sprawności wytw arzania ciepła z nośnika energii  
lub energii dostarczanych do źródła ciepła ηH,g 
Lp. Rodzaj źródła ciepła ηH,g 
1 Kotły węglowe wyprodukowane: 
a) przed 1980 r., 
b) w latach 1980–2000, 
c) po 2000 r.  
0,60 0,65 0,82 
2 Kotły na biomasę (słoma), wrzutowe, z obsługą ręczną , o mocy: 
a) do 100 kW, 
b) powyżej 100 kW  0,63 0,70 
3 Kotły na biomasę (drewno: polana, brykiety, pelety,  zrębki), wrzutowe, 
z obsługą ręczną, o mocy do 100 kW 0,65 
4 Kotły na biomasę (słoma) automatyczne o mocy: 
a) do 100 kW, 
b) powyżej 100 kW do 600 kW  0,70 0,75 
Dziennik Ustaw – 10 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj źródła ciepła ηH,g 
5 Kotły na biomasę (drewno: polana, brykiety, pelety,  zrębki), 
automatyczne, o mocy: 
a) do 100 kW, 
b) powyżej 100 kW do 600 kW   0,70 0,85 
6 Kotły na biomasę (słoma, drewno: polana, brykiety, pelety, zrębki), 
automatyczne, z mechanicznym podawaniem paliwa, o mocy powyżej 
600 kW 0,85 
7 Kominki z zamkniętą komorą spalania 0,70 
8 Piece kaflowe 0,80 
9 Podgrzewacze elektryczne przepływowe 0,94 
10 Podgrzewacze elektrotermiczne 1,00 
11 Elektryczne grzejniki bezpośrednie: konwektorowe, p łaszczyznowe, 
promiennikowe i podłogowe kablowe 0,99 
12 Piece olejowe lub gazowe pomieszczeniowe 0,84 
13 Kotły na paliwo gazowe lub ciekłe z otwartą komorą  spalania 
(palnikami atmosferycznymi) i dwustawną regulacją proce su spalania  0,86 
14 Kotły niskotemperaturowe na paliwo gazowe lub cie kłe, z zamkniętą 
komorą spalania i palnikiem modulowanym, o mocy nomi nalnej: 
a) do 50 kW, 
b) powyżej 50 do 120 kW, 
c) powyżej 120 do 1200 kW  
 0,87 
0,91 
0,94 
15 Kotły gazowe kondensacyjne (70/55°C) o mocy nomina lnej: 
a) do 50 kW, 
b) powyżej 50 do 120 kW, 
c) powyżej 120 do 1200 kW  0,91 0,92 0,95 
16 Kotły gazowe kondensacyjne niskotemperaturowe (55/4 5°C) o mocy 
nominalnej: a)
 do 50 kW, 
b) powyżej 50 do 120 kW, 
c) powyżej 120 do 1200 kW   0,94 0,95 
0,98 
17 Pompy ciepła typu woda/woda, sprężarkowe, napędzan e elektrycznie: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  
3,60 4,00 
18 Pompy ciepła typu glikol/woda, sprężarkowe, napędz ane elektrycznie: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  3,50 4,00 
19 Pompy ciepła typu bezpośrednie odparowanie w grunc ie/woda, 
sprężarkowe, napędzane elektrycznie: a)
 55/45˚C, 
b) 35/28˚C   3,50 4,00 
20 Pompy ciepła typu bezpośrednie odparowanie w grunc ie/bezpośrednie 
skraplanie w instalacji płaszczyznowego ogrzewania, s prężarkowe, 
napędzane elektrycznie 4,00 
21 Pompy ciepła typu powietrze/woda, sprężarkowe, napę dzane 
elektrycznie: a)
 55/45˚C, 
b) 35/28˚C   2,60 3,00 
22 Pompy ciepła typu powietrze/woda, sprężarkowe, napę dzane gazem: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  1,30 1,40 
 
Dziennik Ustaw – 11 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj źródła ciepła ηH,g 
23 Pompy ciepła typu powietrze/woda, absorpcyjne, na pędzane gazem: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  
1,30 1,40 
24 Pompy ciepła typu glikol/woda, sprężarkowe, napędz ane gazem: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  
1,40 
1,60 
25 Pompy ciepła typu glikol/woda, absorpcyjne, napę dzane gazem: 
a) 55/45˚C, 
b) 35/28˚C  
1,40 1,60 
26 Pompy ciepła typu powietrze/powietrze, sprężarkowe, napędzane 
elektrycznie 3,00  
27 Pompy ciepła typu powietrze/powietrze, sprężarkowe, napędzane 
gazem 1,30 
28 Pompy ciepła typu powietrze/powietrze, absorpcyjne , napędzane 
gazem 1,30 
29 Węzeł ciepłowniczy kompaktowy z obudową, o mocy nominalnej: 
a) do 100 kW, 
b) powyżej 100 kW  0,98 0,99 
30 Węzeł ciepłowniczy kompaktowy bez obudowy, o moc y nominalnej: 
a) do 100 kW, 
b) powyżej 100 do 300 kW, 
c) powyżej 300 kW  0,91 0,93 0,95 
W przypadku pomp ciepła podano wartości współczynnika  wydajności sezonowej. 
W przypadku innych źródeł ciepła, z wyjątkiem zasilan ych energią elektryczną, podano 
sprawność odniesioną do wartości opałowej paliwa. 
 4.1.2.3.
 Średnią sezonową sprawność regulacji i wykorzystania ci epła w przestrzeni 
ogrzewanej ηH,e wyznacza się według wzoru: 
0,03X 0,03'η ηeH , eH , −⋅+=          ( 1 7 )  
gdzie: 
X stosunek sumy mocy cieplnej grzejników usytuowanyc h przy ścianach 
zewnętrznych do sumy mocy cieplnej wszystkich grzejni ków 
w systemie ogrzewania, ustalany na podstawie budowla nej 
dokumentacji technicznej (stosunek liczony dla grzej ników płytowych 
oraz członowych; w pozostałych przypadkach przyjmuje s ię, że X jest 
równe 1,00) – 
'ηeH , obliczeniowa średnia sezonowa sprawność regulacji i wy korzystania 
ciepła w przestrzeni ogrzewanej określona w tabeli 3 – 
  Tabela 3. Wartości obliczeniowej średniej sezonowej s prawności regulacji i wykorzystania 
ciepła w przestrzeni ogrzewanej η
H,e′ 
Lp. Rodzaj instalacji, grzejników i regulacji ηH,e′ 
1 Elektryczne grzejniki bezpośrednie: konwektorowe, pł aszczyznowe  
i promiennikowe z regulatorem: a)
 proporcjonalnym P, 
b) proporcjonalno-całkującym PI   0,91 0,94 
2 Elektryczne grzejniki akumulacyjne z regulatorem: 
a) proporcjonalnym P,   
b) proporcjonalno-całkująco-różniczkującym PID z optymaliz acją  0,88 0,91 
Dziennik Ustaw – 12 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj instalacji, grzejników i regulacji ηH,e′ 
3 Elektryczne ogrzewanie podłogowe z regulatorem: 
a) dwustawnym, 
b) proporcjonalno-całkującym PI  
0,88 0,90 
4 Ogrzewanie piecowe lub z kominka 0,70 
5 Ogrzewanie wodne z grzejnikami członowymi lub płyto wymi  
w przypadku regulacji: a)
 centralnej bez automatycznej regulacji miejscowej, 
b) automatycznej miejscowej, 
c) centralnej i miejscowej z zaworem termostatycznym o dz iałaniu 
proporcjonalnym z zakresem proporcjonalności P - 2K, 
d) centralnej i miejscowej z zaworem termostatycznym o dz iałaniu 
proporcjonalnym z zakresem proporcjonalności P - 1K, 
e) centralnej i miejscowej z zaworem termostatycznym o dz iałaniu 
proporcjonalno-całkującym PI z funkcjami adaptacyjną  
i optymalizującą   
0,77 
0,82 0,88  0,89  0,93 
6 Ogrzewanie wodne podłogowe w przypadku regulacji: 
a) centralnej bez regulacji miejscowej, 
b) centralnej i miejscowej z regulatorem dwustawnym  lub proporcjonalnym P  0,76 0,89 
7 Ogrzewanie wodne płaszczyznowe w przypadku regulacj i centralnej  
bez regulacji miejscowej, dla temperatury zasilania p oniżej 30˚C 0,85 
 4.1.2.4.
 Średnią sezonową sprawność przesyłu ciepła ze źródła ci epła do przestrzeni 
ogrzewanej ηH,d wyznacza się według wzoru: 
dH , eH , nd H,eH , nd H,
dH ,∆Q ∆Q Q∆Q Qη+++=          ( 1 8 )  
gdzie: 
()1 1/η Q ∆QeH , nd H, eH , −⋅=     kWh/rok    (19)  
()3
isG li zi dH , 10 tql ∆Q−⋅⋅⋅=∑    kWh/rok    (20) 
gdzie:  
∆llli zi+=       m      ( 2 1 )  
gdzie: 
 QH,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewan ia  
i wentylacji kWh/rok 
eH , ∆Q  sezonowe straty ciepła w systemie ogrzewania w wyniku  
niedoskonałej regulacji i przekazywania ciepła  kWh/rok 
dH , ∆Q  sezonowe straty ciepła w instalacji przesyłu ciepła  kWh/rok 
ηH,e średnia sezonowa sprawność regulacji i wykorzystania c iepła  
w przestrzeni ogrzewanej – 
lzi zastępcza długość i-tego odcinka  instalacji przesyłu  ciepła  m 
qli jednostkowa strata ciepła i-tego odcinka  instalacji  przesyłu ciepła  
określona w tabeli 5 W/m 
tsG czas trwania sezonu ogrzewania  h 
li rzeczywista długość i-tego odcinka instalacji przesyłu  ciepła m 
∆l dodatek do długości l i ze względu na straty ciepła zainstalowanej 
armatury określony w tabeli 4 m 
  
Dziennik Ustaw – 13 –  Poz. 376 
 
 Tabela 4. Wartości dodatku do długości l i ze względu na straty ciepła zainstalowanej armatury 
∆l [m] 
Zawory z kołnierzami ∆l 
[m] 
Średnica zewnętrzna 
przewodu D ≤ 100 mm Średnica zewnętrzna przewodu 
D > 100 mm 
Niezaizolowane cieplnie 4,0 6,0 
Zaizolowane cieplnie 1,5 2,5 
 
Tabela 5. Wartości jednostkowej straty ciepła i-teg o odcinka instalacji przesyłu ciepła q li [W/m] 
Parametry  
systemu 
ogrzewania  Grubość 
izolacji 
termicznej 
przewodów qli 
[W/m] 
W przestrzeni nieogrzewanej W przestrzeni ogrzewanej 
DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  
90/70°C 
stałe niezaizolowane  39,3 65,0 106,8 163,2 34,7 57,3 94,2 144,0 
½ wymaganej 
grubości 
izolacji*) 20,1 27,7 38,8 52,4 17,8 24,4 34,2 46,2 
Wymagana 
grubość izolacji
*) 10,1 12,6 12,1 12,1 8,9 11,1 10,7 10,7 
2-krotność wymaganej  grubości izolacji
*) 7,6 8,1 8,1 8,1 6,7 7,1 7,1 7,1 
90/70°C 
regulowane  niezaizolowane  24,3 40,1 66,0 100,8 19,6 32,5 53,4 81,6 
½ wymaganej grubości izolacji
*) 12,4 17,1 24,0 32,4 10,1 13,9 19,4 26,2 
Wymagana grubość 
izolacji
*) 6,2 7,8 7,5 7,5 5,0 6,3 6,0 6,0 
2-krotność 
wymaganej  grubości izolacji
*) 4,7 5,0 5,0 5,0 3,8 4,0 4,0 4,0 
70/55°C 
regulowane  niezaizolowane  18,5 30,6 50,3 76,8 13,9 22,9 37,7 57,6 
½ wymaganej grubości izolacji
*) 9,5 13,0 18,3 24,7 7,1 9,8 13,7 18,5 
Wymagana grubość izolacji
*) 4,7 5,9 5,7 5,7 3,6 4,4 4,3 4,3 
2-krotność wymaganej  grubości izolacji
*) 3,6 3,8 3,8 3,8 2,7 2,8 2,8 2,8 
  
Dziennik Ustaw – 14 –  Poz. 376 
 
 Parametry  
systemu 
ogrzewania  Grubość 
izolacji 
termicznej 
przewodów qli 
[W/m] 
W przestrzeni nieogrzewanej W przestrzeni ogrzewanej 
DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  
55/45°C 
regulowane  niezaizolowane  14,4 23,9 39,3 60,0 9,8 16,2 26,7 40,8 
½ wymaganej 
grubości 
izolacji*) 7,4 10,2 14,3 19,3 5,0 6,9 9,7 13,1 
Wymagana 
grubość izolacji
*) 3,7 4,6 4,4 4,4 2,5 3,1 3,0 3,0 
2-krotność 
wymaganej  
grubości 
izolacji*) 2,8 3,0 3,0 3,0 1,9 2,0 2,0 2,0 
35/28°C 
regulowane  niezaizolowane  8,1 13,4 22,0 33,6 3,5 5,7 9,4 14,4 
½ wymaganej grubości izolacji
*) 4,1 5,7 8,0 10,8 1,8 2,4 3,4 4,6 
Wymagana grubość izolacji
*) 2,1 2,6 2,5 2,5 0,9 1,1 1,1 1,1 
2-krotność wymaganej  grubości izolacji
*) 1,6 1,7 1,7 1,7 0,7 0,7 0,7 0,7 
*) Grubość izolacji odniesiona do wymagań określonych w  przepisach techniczno-  
-budowlanych. 
**) DN – średnica nominalna przewodu [mm]. 
 W przypadku braku danych do obliczeń według wzoru (18), przyjmuje się wartości średniej 
sezonowej sprawności przesyłu ciepła ze źródła ciepła do przestrzeni ogrzewanej η
H,d 
określone w tabeli 6.  Tabela 6. Wartości średniej sezonowej sprawności przes yłu ciepła ze źródła ciepła  
do przestrzeni ogrzewanej η
H,d 
Lp. Rodzaj systemu ogrzewania ηH,d 
1 Źródło ciepła w pomieszczeniu (ogrzewanie elektryczn e, piec kaflowy, 
kominek) 1,00 
2 Ogrzewanie mieszkaniowe (wytwarzanie ciepła w przestrz eni lokalu 
mieszkalnego) 1,00 
3 Ogrzewanie centralne wodne z lokalnego źródła ciepła  usytuowanego  
w ogrzewanym budynku: a)
 z zaizolowanymi przewodami, armaturą i urządzeniami, kt óre są 
zainstalowane w przestrzeni ogrzewanej, 
b) z zaizolowanymi przewodami, armaturą i urządzeniami, kt óre są 
zainstalowane w przestrzeni nieogrzewanej, 
c) z niezaizolowanymi przewodami, armaturą i urządzeniami , które są 
zainstalowane w przestrzeni nieogrzewanej   0,96  0,90  0,80 
4 Ogrzewanie powietrzne 0,95 
 
Dziennik Ustaw – 15 –  Poz. 376 
 
 4.1.2.5.  Średnią sezonową sprawność akumulacji ciepła w elemen tach pojemnościowych 
systemu ogrzewania ηH,s wyznacza się według wzoru: 
sH , dH , eH , nd H,dH , eH , nd H,
sH ,∆Q ∆Q ∆Q Q∆Q ∆Q Qη+++++=         ( 2 2 )  
gdzie: 
()3
isG S S H,s 10tqV ∆Q−⋅⋅⋅=∑     kWh/rok            (23) 
gdzie: 
 QH,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewan ia  
i wentylacji kWh/rok 
eH , ∆Q  sezonowe straty ciepła w systemie ogrzewania w wyniku  
niedoskonałej regulacji i przekazywania ciepła  kWh/rok 
sH , ∆Q  sezonowe straty ciepła w elementach pojemnościowych systemu 
ogrzewania kWh/rok 
H,d∆Q  sezonowe straty ciepła w instalacji przesyłu ciepła   kWh/rok 
VS pojemność zasobnika ciepła dm3 
qS jednostkowa strata ciepła zasobnika ciepła określona  w tabeli 7 W/dm3 
tsG czas trwania sezonu ogrzewania  h 
 
Tabela 7. Wartości jednostkowej straty ciepła zasobni ka ciepła q s [W/dm3] 
Lokalizacja 
zasobnika 
ciepła Pojemność  
[dm3] qs 
[W/dm3] 
Parametry systemu ogrzewania  
70/55°C lub wyższe Parametry systemu ogrzewania 
55/45°C lub niższe 
grubość izolacji termicznej 
100 mm 50 mm 20 mm 100 mm 50 mm 20 mm 
W przestrzeni nieogrzewanej 
 100 0,89 1,4 2,7 0,5 0,8 1,6 
200 0,7 1,1 2,1 0,4 0,7 1,3 
500 0,5 0,8 1,6 0,3 0,5 1,0 
1000 0,4 0,6 1,3 0,2 0,4 0,8 
2000 0,3 0,5 1,0 0,2 0,3 0,6 
W przestrzeni ogrzewanej  100 0,7 1,1 2,2 0,4 0,6 1,1 
200 0,6 0,9 1,7 0,3 0,4 0,9 
500 0,4 0,7 1,3 0,2 0,3 0,6 
1000 0,3 0,5 1,0 0,2 0,3 0,5 
2000 0,2 0,4 0,8 0,1 0,2 0,4 
 W przypadku braku danych do obliczeń według wzoru (22), przyjmuje się wartości średniej 
sezonowej sprawności akumulacji ciepła w elementach pojemnościowych systemu ogrzewania 
η
H,s określone w tabeli 8. 
 Tabela  8.  Wartości  średniej  sezonowej  sprawności   akumulacji  ciepła  w  elementach 
pojemnościowych  systemu  ogrzewania  η
H,s 
Lp. Parametry systemu ogrzewania ηH,s 
1 Zasobnik ciepła w systemie ogrzewania o parametrach 70 /55°C  
w przestrzeni: a)
 ogrzewanej, 
b) nieogrzewanej   0,93 0,90 
  
Dziennik Ustaw – 16 –  Poz. 376 
 
 Lp. Parametry systemu ogrzewania ηH,s 
2 Zasobnik ciepła w systemie ogrzewania o parametrach 55 /45°C  
w przestrzeni: 
a) ogrzewanej, 
b) nieogrzewanej    0,95 0,93 
3 System ogrzewania bez zasobnika ciepła 1,00 
 4.1.3.
 System przygotowania ciepłej wody użytkowej 
4.1.3.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku lub części 
budynku dla systemu przygotowania ciepłej wody użytk owej Q k,W wyznacza się 
według wzoru: 
tot W, nd W, Wk , /η Q Q=      k W h / r o k     ( 2 4 )  
gdzie: 
eW , dW , sW , gW , tot W, η η η η η ⋅⋅⋅=          ( 2 5 )  
gdzie: 
QW,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przygoto wania ciepłej 
wody użytkowej kWh/rok 
ηW,tot średnia roczna sprawność całkowita systemu przygotowan ia ciepłej 
wody użytkowej  – 
ηW,g średnia roczna sprawność wytwarzania ciepła z nośnika energii  
lub energii dostarczanych do źródła ciepła  – 
ηW,s średnia roczna sprawność akumulacji ciepła w elementa ch 
pojemnościowych systemu przygotowania ciepłej wody u żytkowej  – 
ηW,d średnia roczna sprawność przesyłu ciepła ze źródła ciep ła do zaworów 
czerpalnych  – 
ηW,e średnia roczna sprawność wykorzystania ciepła (przyjmuj e się 1,0) – 
 4.1.3.2.
 Wyznaczanie średniej rocznej sprawności wytwarzania ci epła z nośnika energii  
lub energii dostarczanych do źródła ciepła ηW,g 
Wartość średniej rocznej sprawności wytwarzania ciepła z  nośnika energii lub energii 
dostarczonej do źródła ciepła ηW,g przyjmuje się w oparciu o dane udostępnione przez 
producenta lub dostawcę źródła ciepła. 
W budynkach, w których zostały przeprowadzone kontrole  systemu ogrzewania, wartość ηW,g 
powinna zostać określona na podstawie wyników tych k ontroli. 
W przypadku braku takich danych przyjmuje się wartości ηW,g  określone w tabeli 9. 
 
Tabela 9. Wartości średniej rocznej sprawności wytwarzan ia ciepła z nośnika energii lub 
energii dostarczanych do źródła ciepła ηW,g 
Lp. Rodzaj źródła ciepła ηW,g 
1 Przepływowy podgrzewacz gazowy z zapłonem: 
a) elektrycznym, 
b) płomieniem dyżurnym  
0,85 0,50 
2 Kotły stałotemperaturowe wyprodukowane przed 1980 r.  (tylko 
przygotowanie ciepłej wody użytkowej) 0,40 
3 Kotły stałotemperaturowe dwufunkcyjne (ogrzewanie i prz ygotowanie 
ciepłej wody użytkowej) 0,65 
4 Kotły niskotemperaturowe o mocy: 
a) do 50 kW, 
b) powyżej 50 kW  0,83 0,88 
 
Dziennik Ustaw – 17 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj źródła ciepła ηW,g 
5 Kotły kondensacyjne, opalane gazem ziemnym lub ol ejem opałowym 
lekkim, o mocy: 
a) do 50 kW, 
b) powyżej 50 kW   0,85 0,88 
6 Elektryczny podgrzewacz akumulacyjny (z zasobnikiem  ciepłej wody 
użytkowej bez strat) 0,96 
7 Elektryczny podgrzewacz przepływowy 0,99 
8 Pompa ciepła typu woda/woda, sprężarkowa, napędzana  elektrycznie 3,00 
9 Pompa ciepła typu glikol/woda, sprężarkowa, napędza na elektrycznie 3,00 
10 Pompa ciepła typu bezpośrednie odparowanie w grunc ie/woda, 
sprężarkowa, napędzana elektrycznie 3,00 
11 Pompa ciepła typu powietrze/woda, sprężarkowa, napę dzana 
elektrycznie 2,60 
12 Pompa ciepła typu powietrze/woda, sprężarkowa, napę dzana gazem 1,20 
13 Pompa ciepła typu powietrze/woda, absorpcyjna, na pędzana gazem 1,20 
14 Pompa ciepła typu glikol/woda, sprężarkowa, napędz ana gazem 1,30 
15 Pompa ciepła typu glikol/woda, absorpcyjna, napę dzana gazem 1,30 
16 Węzeł cieplny kompaktowy z obudową, o mocy nomin alnej: 
a) do 100 kW,  
b) powyżej 100 kW   0,98 0,99 
17 Węzeł cieplny kompaktowy bez obudowy, o mocy nom inalnej: 
a) do 100 kW,  
b) powyżej 100 kW   0,91 0,93 
18 Węzeł cieplny kompaktowy z obudową (ogrzewanie i p rzygotowanie 
ciepłej wody użytkowej), o mocy nominalnej: a)
 do 100 kW,  
b) powyżej 100 kW    0,97 0,98 
19 Węzeł cieplny kompaktowy bez obudowy (ogrzewanie  
i przygotowanie ciepłej wody użytkowej), o mocy nomin alnej: 
a) do 100 kW,  
b) powyżej 100 kW    0,90 0,91 
W przypadku pomp ciepła podano wartości współczynnika  wydajności sezonowej. 
W przypadku innych źródeł ciepła, z wyjątkiem zasilan ych energią elektryczną, podano 
sprawność odniesioną do wartości opałowej paliwa. 
 
4.1.3.3.  Średnią roczną sprawność przesyłu ciepła ze źródła ciepł a do zaworów czerpalnych 
ηW,d wyznacza się według wzoru: 
dW , nd W,nd W,
dW ,∆Q QQη+=           ( 2 6 )  
gdzie: 
()3
isW li zi dW , 10 tql ∆Q−⋅⋅⋅=∑     kWh/rok    (27) 
gdzie: 
∆llli zi+=       m      ( 2 8 )  
gdzie: 
QW,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przygot owania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
dW , ∆Q  roczne straty ciepła w instalacji przesyłu ciepłej wod y użytkowej kWh/rok 
lzi zastępcza długość i-tego odcinka instalacji przesyłu ciepłej wody 
użytkowej m 
Dziennik Ustaw – 18 –  Poz. 376 
 
 qli jednostkowa strata ciepła i-tego odcinka instalacji przesyłu ciepłej 
wody użytkowej określona w tabeli 10  W/m 
tsW liczba godzin w roku h 
li rzeczywista długość i-tego odcinka instalacji przesyłu  ciepłej wody 
użytkowej m 
∆l dodatek do długości l i ze względu na straty ciepła zainstalowanej 
armatury określony w tabeli 11 m 
 
Tabela 10. Wartości jednostkowej straty ciepła i-tego odcinka instalacji przesyłu ciepłej wody 
użytkowej q li [W/m] 
Temperatura 
ciepłej wody 
użytkowej  
i rodzaj 
przepływu Grubość 
izolacji 
termicznej 
przewodów ql 
[W/m] 
W przestrzeni nieogrzewanej W przestrzeni ogrzewanej 
DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  DN**) 
10-15  DN**) 
20-32  DN**) 
40-65  DN**) 
80-100  
Przewody 
ciepłej wody 
użytkowej – 
przepływ 
zmienny 55 °C niezaizolowane  24,9 33,2 47,7 68,4 14,9 19,9 28,6 41,0 
½ wymaganej 
grubości 
izolacji*) 5,7 8,8 13,5 20,7 3,4 5,3 8,1 12,4 
wymagana 
grubość izolacji
*) 4,1 4,6 4,6 4,6 2,5 2,7 2,7 2,7 
2-krotność wymaganej  grubości izolacji
*) 3,0 3,4 3,2 3,2 1,8 2,0 1,9 1,9 
Przewody cyrkulacyjne – 
przepływ 
stały 55°C niezaizolowane
 53,5 71,3 102,5  147,1 37,3 49,8 71,5 102,6 
½ wymaganej grubości izolacji
*) 12,3 18,9 29,0 44,6 8,6 13,2 20,2 31,1 
wymagana grubość izolacji
*) 8,8 9,8 9,8 9,8 6,1 6,8 6,8 6,8 
2-krotność wymaganej  grubości izolacji
*) 6,5 7,2 6,9 6,9 4,5 5,1 4,8 4,8 
*) Grubość izolacji odniesiona do wymagań określonych w  przepisach techniczno-  
-budowlanych. 
**)  DN – średnica nominalna przewodu [mm]. 
 Tabela 11. Wartości dodatku do długości l
i ze względu na straty ciepła zainstalowanej armatury  
∆l [m] 
Zawory z kołnierzami ∆l [m] 
Średnica zewnętrzna 
przewodu D ≤ 100 mm Średnica zewnętrzna przewodu 
D > 100 mm 
Niezaizolowane cieplnie 4,0 6,0 
Zaizolowane cieplnie 1,5 2,5 
 
W przypadku braku danych do obliczeń według wzoru (26), przyjmuje się wartości średniej 
rocznej sprawności przesyłu ciepła ze źródła ciepła do zaworów czerpalnych ηW,d określone  
w tabeli 12. 
Dziennik Ustaw – 19 –  Poz. 376 
 
 Tabela 12. Wartości średniej rocznej sprawności przesył u ciepła ze źródła ciepła do zaworów 
czerpalnych ηW,d 
Lp. Rodzaj systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej ηW,d 
1 Miejscowe podgrzewanie wody – systemy bez obiegów cy rkulacyjnych  
1.1 Podgrzewanie wody bezpośrednio przy punktach poboru  1,00 
1.2 Podgrzewanie wody dla grupy punktów poboru w jedny m lokalu 
mieszkalnym 0,80 
2 Mieszkaniowe węzły cieplne 
2.1 Kompaktowy węzeł cieplny dla pojedynczego lokal u mieszkalnego  
bez obiegu cyrkulacyjnego 0,85 
3 Centralne podgrzewanie wody – systemy bez obiegów cyrk ulacyjnych 
3.1 Systemy przygotowania ciepłej wody użytkowej w b udynkach 
jednorodzinnych 0,60 
4 Centralne podgrzewanie wody – systemy z obiegami cyrku lacyjnymi,  
z niezaizolowanymi pionami instalacyjnymi i zaizolo wanymi przewodami 
rozprowadzającymi   
4.1 Liczba punktów poboru ciepłej wody: 
a) do 30, 
b) powyżej  30 do 100, 
c) powyżej 100  
0,60 
0,50 0,40 
5 Centralne podgrzewanie wody – systemy z obiegami cyrku lacyjnymi, z pionami 
instalacyjnymi i zaizolowanymi przewodami rozprowadzaj ącymi  
5.1 Liczba punktów poboru ciepłej wody: 
a) do 30, 
b) powyżej  30 do 100, 
c) powyżej 100  0,70 0,60 0,50 
6 Centralne podgrzewanie wody – systemy z obiegami cyrku lacyjnymi z ograniczeniem 
czasu pracy, z pionami instalacyjnymi i zaizolowanymi przewodami 
rozprowadzającymi  
6.1 Liczba punktów poboru ciepłej wody: 
a) do 30, 
b) powyżej  30 do 100, 
c) powyżej 100  0,80 0,70 0,60 
 4.1.3.4.
 Średnią roczną sprawność akumulacji ciepła w elementa ch pojemnościowych systemu 
przygotowania ciepłej wody użytkowej ηW,s wyznacza się według wzoru: 
sW , dW , nd W,dW , nd W,
sW ,∆Q ∆Q Q∆Q Qη+++=                                          (29) 
gdzie: 
( )3
isW S S sW , 10 tqV ∆Q−⋅⋅⋅=∑     kWh/rok                       (30) 
gdzie: 
QW,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przygot owania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
dW , ∆Q  roczne straty ciepła w instalacji przesyłu ciepłej wod y użytkowej kWh/rok 
sW , ∆Q  roczne straty ciepła w zasobnikach ciepłej wody użytk owej kWh/rok 
VS pojemność zasobnika ciepłej wody użytkowej dm3 
qS jednostkowa strata ciepła zasobnika ciepłej wody uż ytkowej określona 
w tabeli 13 W/dm3 
tsW liczba godzin w roku h 
Dziennik Ustaw – 20 –  Poz. 376 
 
 Tabela 13. Wartości jednostkowej straty ciepła zasobn ika ciepłej wody użytkowej q S [W/dm3] 
Lokalizacja 
zasobnika 
ciepłej wody 
użytkowej Pojemność 
zasobnika 
ciepłej 
wody 
użytkowej 
[dm3] qs 
[W/dm3] 
Rodzaj zasobnika ciepłej wody użytkowej 
pośrednio podgrzewane, 
biwalentne zasobniki solarne, 
zasobniki elektryczne całodobowe zasobniki 
elektryczne 
usytuowane 
w miejscu 
poboru 
ciepłej 
wody 
użytkowej zasobniki 
gazowe grubość izolacji termicznej 
100 mm 50 mm 20 mm 
W przestrzeni 
nieogrzewanej  25 0,68 1,13 2,04 2,80 3,13 
50 0,54 0,86 1,58 2,80 3,07 
100 0,43 0,65 1,23 2,80 3,02 
200 0,34 0,49 0,95 – 2,96 
500 0,25 0,34 0,68 – 2,89 
1000 0,20 0,26 0,53 – 2,84 
1500 0,18 0,22 0,46 – 2,81 
2000 0,16 0,20 0,41 – 2,78 
W przestrzeni 
ogrzewanej 25 0,55 0,92 1,66 2,28 2,55 
50 0,44 0,70 1,29 2,28 2,50 
100 0,35 0,53 1,00 2,28 2,46 
200 0,28 0,40 0,78 – 2,41 
500 0,21 0,28 0,56 – 2,35 
1000 0,17 0,21 0,43 – 2,31 
1500 0,14 0,18 0,37 – 2,28 
2000 0,13 0,16 0,33 – 2,27 
 
W przypadku braku danych do obliczeń według wzoru (29), przyjmuje się wartości średniej 
rocznej sprawności akumulacji ciepła w elementach poj emnościowych systemu przygotowania 
ciepłej wody użytkowej ηW,s  określone w tabeli 14. 
 Tabela 14. Wartości średniej rocznej sprawności aku mulacji ciepła w elementach pojemnościowych 
systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej η
W,s 
Lp. Zasobnik ciepłej wody użytkowej w systemie przygotow ania ciepłej 
wody użytkowej ηW,s 
1 Zasobnik ciepłej wody użytkowej w systemie przygot owania ciepłej 
wody użytkowej, wyprodukowany: a)
 przed 1995 r., 
b) w latach 1995–2000, 
c) w latach 2001–2005, 
d) po 2005 r.   0,60 0,65 0,80 0,85 
2 System przygotowania ciepłej wody użytkowej bez za sobnika ciepłej 
wody użytkowej 1,00 
  
Dziennik Ustaw – 21 –  Poz. 376 
 
 4.1.4.  System chłodzenia 
4.1.4.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną  do budynku lub części 
budynku dla systemu chłodzenia Q k,C  wyznacza się według wzoru: 
tot C, nd C, Ck , /η Q Q=      k W h / r o k     ( 3 1 )  
gdzie: 
eC , dC , sC , tot C, η η η SEER η ⋅⋅⋅=          ( 3 2 )  
gdzie: 
QC,nd  roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do chłodze nia kWh/rok 
ηC,tot  średnia sezonowa sprawność całkowita systemu chłodze nia  – 
SEER  średni sezonowy współczynnik efektywności energetycz nej 
wytwarzania chłodu z nośnika energii lub energii dos tarczanych  
do źródła chłodu – 
ηC,s średnia sezonowa sprawność akumulacji chłodu w eleme ntach 
pojemnościowych systemu chłodzenia  – 
ηC,d średnia sezonowa sprawność przesyłu chłodu ze źródła c hłodu  
do przestrzeni chłodzonej – 
ηC,e średnia sezonowa sprawność regulacji i wykorzystania c hłodu  
w przestrzeni chłodzonej  – 
 
4.1.4.2.  Średni sezonowy współczynnik efektywności energetycz nej wytwarzania chłodu  
z nośnika energii lub energii dostarczanych do źródła chłodu SEER wyznacza się 
według wzoru: 
)c (1 SEER SEER
ii ref∑+⋅ =           ( 3 3 )  
gdzie: 
SEER ref referencyjny średni współczynnik efektywności energ etycznej 
wytwarzania chłodu z nośnika energii lub energii do starczanych  
do źródła chłodu – 
ci współczynnik korekcyjny w zależności od systemu chłodzenia 
określony w tabeli 16 – 
 Jako wartość SEER
ref dla agregatów do schładzania cieczy przyjmuje się wartość średniego 
europejskiego współczynnika efektywności chłodzenia  (ESEER) na podstawie specyfikacji 
technicznej wyrobu, a w przypadku braku takich dany ch – zgodnie z tabelą 15 albo 
wytycznymi Eurovent.  Wartość SEER
ref dla systemów chłodzenia z bezpośrednim schładzanie m powietrza wyznacza 
się według wzoru: 
ref ref EER 1,25 SEER ⋅=          ( 3 4 )  
gdzie: 
EER ref wskaźnik efektywności EER w warunkach referencyjnyc h parametrów 
powietrza:  
a) powietrze wlotowe do chłodnicy: 27/19˚C WB (WB – te mperatura 
powietrza według wskazań termometru mokrego), 
b) powietrze wlotowe do skraplacza: 35˚C 
− określany na podstawie specyfikacji technicznej wy robu,  
a w przypadku braku takich danych – zgodnie z wytyc znymi Eurovent – 
 
W przypadku braku możliwości wyznaczenia wartości S EER ref dla systemów chłodzenia  
z bezpośrednim schładzaniem powietrza w sposób wska zany powyżej, przyjmuje się wartości 
SEER ref określone w tabeli 15. 
Dziennik Ustaw – 22 –  Poz. 376 
 
 Tabela 15. Wartości referencyjnego średniego współc zynnika efektywności energetycznej 
wytwarzania chłodu z nośnika energii lub energii do starczanych do źródła chłodu SEER ref 
Lp. Rodzaj systemu chłodzenia SEER ref 
1 Agregaty do schładzania cieczy ze skraplaczem chłodzonym powietrzem*) 
1.1 Sprężarki spiralne typu scroll z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R410A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b  
3,8 4,0 
3,6 
1.2 Sprężarki śrubowe z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R134A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b  3,1 
3,5 3,0 
1.3 Sprężarki inne niż wymienione w lp. 1.1 i 1.2 2,8 
2 Agregaty do schładzania cieczy ze skraplaczem chłodzonym cieczą**) 
2.1 Sprężarki spiralne typu scroll z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R410A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b  5,0 5,6 
4,7 
2.2 Sprężarki śrubowe z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R134A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b  
4,5 5,4 
4,2 
2.3 Sprężarki inne niż wymienione w lp. 2.1 i 2.2 3,9 
3 Systemy chłodzenia z bezpośrednim schładzaniem powi etrza 
3.1 Klimatyzator (split lub monoblok o wydajności c hłodniczej < 12 kW)  
z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R410A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b  
 
3,3 
3,9 
3,0 
3.2 System multisplit ze zmiennym przepływem czynni ka (VRV, VRF) 4,1 
3.3 Agregat skraplający z chłodnicą w centrali o wy dajności chłodniczej  
≥ 12 kW z czynnikiem: a)
 R407C, 
b) R410A, 
c) innym niż wymienione w lit. a i b   3,0 3,4 
2,8 
3.4 Centrala klimatyzacyjna dachowa („roof top”) z czynnikiem: 
a) R407C, 
b) R410A  
3,2 3,7 
4 Rewersyjna pompa ciepła typu solanka/woda z wymienn ikiem gruntowym 
jako dolnym źródłem ciepła, wyposażona w funkcję ch łodzenia pasywnego 
(tylko dla trybu chłodzenia)***)  10,0 
5 Agregaty absorpcyjne (tylko dla trybu chłodzenia)**** )  0,8 
      *)   Warunki referencyjne: 
− po stronie parowacza: woda o temperaturze 12/7˚C (wlot/wylot), 
− po stronie skraplacza: temperatura powietrza otacza jącego 35˚C. 
    **)   Warunki referencyjne: 
− po stronie parowacza: woda o temperaturze 12/7˚C (wlot/wylot), 
− po stronie skraplacza: woda o temperaturze 30/35˚C (wlot/wylot). 
  ***)   Podaną wartość należy stosować tylko w przypadku, g dy urządzenie to jest jedynym 
źródłem chłodu w przestrzeni chłodzonej. 
 ****)   Wartość SEER ref odniesiona do ciepła jako nośnika energii napędowe j. 
 
Dziennik Ustaw – 23 –  Poz. 376 
 
 W przypadkach innych niż określone w tabeli 15 wart ość SEER ref wyznacza się jako stosunek 
efektu chłodniczego pracy urządzenia (kWh lub MJ) d o części energii napędowej zużytej  
na ten cel (kWh lub MJ), która nie służy w tym samy m czasie do produkcji ciepła lub energii 
elektrycznej. 
 Tabela 16. Wartości współczynnika korekcyjnego w za leżności od systemu chłodzenia c
i 
Lp. Rodzaj systemu chłodzenia ci 
1 Agregaty do schładzania cieczy 
1.1 Schładzanie cieczy do temperatury powyżej +10˚C  (belki chłodzące, 
klimakonwektory bez osuszania powietrza) + 0,10 
1.2 Schładzanie roztworu glikolu zamiast wody - 0,03 
1.3 Elektroniczny zawór rozprężny*) + 0,04 
1.4 Chłodzenie naturalne (free-cooling) z czynnikie m pośredniczącym  
z chłodnicą wentylatorową, współpracujące z agregat em chłodniczym  
– tylko w przypadku schładzania cieczy do temperatu ry powyżej +10oC + 0,15 
1.5 Chłodzenie naturalne (free-cooling) z czynnikie m pośredniczącym  
z chłodzeniem pasywnym (wymiennik gruntowy), współp racujące  
z agregatem chłodniczym  + 0,30 
1.6 Nadążna regulacja wartości zadanej temperatury cieczy schładzanej  
w agregacie + 0,07 
1.7 Skraplacz chłodzony cieczą z chłodnicą wentylat orową „suchą” - 0,20 
1.8 Skraplacz chłodzony cieczą z chłodnicą wentylat orową wyparną 
(wymiennik zraszany, obieg zamknięty) - 0,05 
1.9 Skraplacz chłodzony wodą schładzaną w chłodnicy  wyparnej (obieg otwarty) 0,00 
2 Agregaty do bezpośredniego schładzania powietrza z uwzględnieniem ich specyficznego 
wyposażenia technicznego 
2.1 Klimatyzatory ze skraplaczem chłodzonym wodą o temperaturze poniżej 35˚C + 0,15 
2.2 Elektroniczny zawór rozprężny*) + 0,04 
2.3 Chłodzenie naturalne (free-cooling) bezpośredni e (powietrzem 
zewnętrznym, przez centralę wentylacyjno-klimatyzac yjną) + 0,50 
2.4 Klimatyzacja precyzyjna (close control) + 0,03 
*) Podaną wartość c i należy przyjmować tylko w przypadku, gdy wartości SEER ref  są określane 
na podstawie tabeli 15. 
 4.1.4.3.
 Wyznaczanie  średniej  sezonowej  sprawności  akumu lacji  chłodu  w  elementach 
pojemnościowych  systemu  chłodzenia  ηC,s 
Ilości ciepła przenoszonego z przestrzeni chłodzone j do elementów pojemnościowych systemu 
chłodzenia zlokalizowanych wewnątrz przestrzeni chł odzonej należy wliczać do wewnętrznych 
strat ciepła. Zyski ciepła elementów pojemnościowych w systemie c hłodzenia należy obliczać w taki sam 
sposób jak straty ciepła elementów pojemnościowych w systemie ogrzewania (pkt 4.1.2.5)  
i w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej ( pkt 4.1.3.4). 
W przypadku braku takich danych, przyjmuje się wart ości η
C,s określone w tabeli 17. 
 Tabela  17.  Wartości  średniej  sezonowej  sprawno ści  akumulacji  chłodu  w  elementach 
pojemnościowych  systemu  chłodzenia  η
C,s  
Lp. Parametry zasobnika chłodu i jego usytuowanie ηC,s 
1 Zasobnik chłodu w systemie chłodzenia o temperatu rach zasilania cieczy 
chłodzącej w przedziale od 6 do 8 °C: 
a) wewnątrz przestrzeni chłodzonej, 
b) poza przestrzenią chłodzoną   0,94 0,92 
Dziennik Ustaw – 24 –  Poz. 376 
 
 Lp. Parametry zasobnika chłodu i jego usytuowanie ηC,s 
2 Zasobnik chłodu w systemie chłodzenia o temperatu rach zasilania cieczy 
chłodzącej w przedziale od 12 do 16 °C: 
a) wewnątrz przestrzeni chłodzonej, 
b) poza przestrzenią chłodzoną  
 
0,96 0,94 
3 System chłodzenia bez zasobnika chłodu 1,00 
 4.1.4.4.
 Wyznaczanie średniej sezonowej sprawności przesyłu chłodu ze źródła chłodu do 
przestrzeni chłodzonej ηC,d 
Ilości ciepła przenoszonego z przestrzeni chłodzone j do instalacji przesyłania chłodu w systemie 
chłodzenia zlokalizowanej wewnątrz przestrzeni chłodzonej należy wliczać do wewnętrznych strat ciepła. Zyski ciepła instalacji przesyłania chłodu w system ie chłodzenia należy obliczać w taki sam 
sposób jak straty ciepła elementów pojemnościowych w systemie ogrzewania (pkt 4.1.2.4)  
i w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej ( pkt 4.1.3.3). 
W przypadku braku takich danych, przyjmuje się wart ości η
C,d określone w tabeli 18. 
 
Tabela 18. Wartości średniej sezonowej sprawności p rzesyłu chłodu ze źródła chłodu do 
przestrzeni chłodzonej ηC,d 
Lp. Rodzaj systemu chłodzenia ηC,d 
1 Chłodzenie bezpośrednie zdecentralizowane 
1.1 Klimatyzator monoblokowy ze skraplaczem chłodzo nym: 
a) powietrzem, 
b) wodą  
1,00 1,00 
1.2 Klimatyzator rozdzielczy (split) ze skraplaczem  chłodzonym: 
a) powietrzem, 
b) wodą  1,00 1,00 
1.3 Klimatyzator rozdzielczy (duo-split) ze skrapla czem chłodzonym: 
a) powietrzem, 
b) wodą  0,98 0,98 
1.4 System VRV i VRF 0,95 
2 Chłodzenie bezpośrednie scentralizowane − jednoprzewodowa instalacja 
powietrzna 0,90 
3 System chłodzenia z cieczą pośredniczącą: 
a) układ prosty (bez podziału na obiegi), temperatury zasilania cieczy 
chłodzącej w przedziale od 6 do 8 °C, 
b) układ z podziałem na obiegi pierwotny i wtórny, temperatury zasilania 
cieczy chłodzącej w przedziale od 6 do 8 °C, 
c) układ zasilający klimakonwektory bez osuszania powi etrza,  
w tym belki chłodzące, temperatury zasilania cieczy  chłodzącej  
w przedziale od 12 do 16 °C  
0,92 
 
0,96 
 
0,98 
 
4.1.4.5.  Średnią sezonową sprawność regulacji i wykorzystania chłodu w przestrzeni chło- 
dzonej ηC,e przyjmuje się na podstawie danych określonych w ta beli 19. 
 
Tabela 19. Wartości średniej sezonowej sprawności r egulacji i wykorzystania chłodu 
w przestrzeni chłodzonej ηC,e  
Lp. Rodzaj instalacji i jej wyposażenie ηC,e 
1 Instalacje hydrauliczne systemu chłodzenia wyposa żone w zawory 
regulacyjne dwudrogowe zainstalowane przy chłodnica ch powietrza: 
a) regulacja skokowa, 
b) regulacja ciągła  
 
0,92 0,94 
Dziennik Ustaw – 25 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj instalacji i jej wyposażenie ηC,e 
2 Instalacje hydrauliczne systemu chłodzenia wyposa żone w zawory 
regulacyjne trójdrogowe zainstalowane przy chłodnic ach powietrza: 
a) regulacja skokowa, 
b) regulacja ciągła  
 
0,94 0,96 
3 Instalacje hydrauliczne systemu chłodzenia wyposa żone w zawory 
regulacyjne dwudrogowe z automatycznym równoważenie m ciśnień (typu 
PIBCV) zainstalowane przy chłodnicach powietrza ora z w elektronicznie 
sterowaną pompę: 
a) regulacja skokowa, 
b) regulacja ciągła     
0,96 
0,98 
 
4.1.5.  System wbudowanej instalacji oświetlenia 
4.1.5.1.  Zakres stosowania metody 
Metody nie stosuje się do budynków mieszkalnych i lokali mieszkalnych. 
4.1.5.2.  Roczne zapotrzebowania na energię końcową dostarcza ną do budynku dla wbudowanej 
instalacji oświetlenia Q k,L wyznacza się według wzoru: 
L Lk , A LENI Q ⋅=      k W h / r o k     ( 3 5 )  
gdzie: 
LENI liczbowy wskaźnik energii oświetlenia wyznaczo ny według 
Polskiej Normy dotyczącej charakterystyki energetyc znej 
budynków −  wymagania energetyczne dotyczące oświetlenia  kWh/(m2 · rok)  
LA powierzchnia pomieszczeń wyposażonych w system 
wbudowanej instalacji oświetlenia równa powierzchni  przyjętej 
do obliczenia wskaźnika LENI m2 
 
4.1.6.  Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku  
lub części budynku dla systemów technicznych E el,pom 
4.1.6.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku  
lub części budynku dla systemów technicznych E el,pom wyznacza się według wzoru: 
C pom,el, W pom,el, H pom,el, pomel, E E E E ++=     kWh/rok      (36) 
 
gdzie: 
Eel,pom,H roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu ogrzewania  kWh/rok 
Eel,pom,W  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu przygotow ania ciepłej 
wody użytkowej   kWh/rok 
Eel,pom,C  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu chłodzenia  kWh/rok 
 
4.1.6.2.  System ogrzewania 
Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku dla systemu ogrzewania E el,pom,H  wyznacza się według wzoru: 
3
f
ii el, i H, el, H pom,el, 10At q E−⋅⋅⋅=∑    kWh/rok    (37) 
gdzie: 
i H, el,q  zapotrzebowanie na moc elektryczną do napędu i-tego  urządzenia 
pomocniczego w systemie ogrzewania określone w tabe li 20 W/m2 
i el,t czas działania i-tego urządzenia pomocniczego w sys temie ogrzewania 
w ciągu roku określony w tabeli 20 h/rok 
fA powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia ogrzewana)  m2 
Dziennik Ustaw – 26 –  Poz. 376 
 
 4.1.6.3.  System przygotowania ciepłej wody użytkowej 
Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej E el,pom,W  wyznacza się według 
wzoru: 
3
f
jj el, j W, el, W pom,el, 10A t q E−⋅⋅⋅ =∑   kWh/rok    (38) 
gdzie: 
j W, el,q  zapotrzebowanie na moc elektryczną do napędu j-tego  urządzenia 
pomocniczego w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej 
określone w tabeli 20 W/m2 
j el,t czas działania j-tego urządzenia pomocniczego w sys temie 
przygotowania ciepłej wody użytkowej w ciągu roku o kreślony  
w tabeli 20 h/rok 
fA powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia ogrzewana)  m2 
 
4.1.6.4.  System chłodzenia 
Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku dla systemu chłodzenia E el,pom,C  wyznacza się według wzoru: 
3
f
kk el, k C, el, C pom,el, 10A t q E−⋅⋅⋅ =∑   kWh/rok    (39) 
gdzie: 
k C, el,q  zapotrzebowanie na moc elektryczną do napędu k-tego  urządzenia 
pomocniczego w systemie chłodzenia określone w tabe li 20 W/m2 
k el,t czas działania k-tego urządzenia pomocniczego w sys temie 
chłodzenia w ciągu roku określony w tabeli 20 h/rok 
fA powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia chłodzona)  m2 
 4.1.6.5.
 Wyznaczanie zapotrzebowania na moc elektryczną do n apędu urządzeń pomocniczych 
w systemach technicznych q el oraz czasu działania urządzeń pomocniczych  
w systemach technicznych w ciągu roku t el 
Czas działania urządzeń pomocniczych w systemie ogr zewania, w systemie przygotowania 
ciepłej wody użytkowej lub w systemie chłodzenia o ciągłym działaniu należy przyjmować 
jako:  
− i(j) el,t  = 8760 h, np. w przypadku wentylatorów wyciągowych  (wentylacja mechaniczna 
wywiewna) lub pomp cyrkulacyjnych w systemie przygo towania ciepłej wody 
użytkowej, albo 
− czas trwania okresu ogrzewania lub chłodniczego wyz naczony według Polskiej Normy 
dotyczącej energetycznych właściwości użytkowych bu dynków – obliczanie zużycia 
energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia, np. w przypadku pomp obiegowych. 
Czas działania urządzeń pomocniczych w systemie ogr zewania, w systemie przygotowania 
ciepłej wody użytkowej lub w systemie chłodzenia o działaniu okresowym należy przyjmować 
na podstawie  przyjętego sposobu działania tych urz ądzeń.  
W przypadku braku takich danych przyjmuje się warto ści czasu działania urządzeń 
pomocniczych w systemach technicznych t el określone w tabeli 20. 
Wartości: i H, el,q , j W, el, q , k C, el,q należy obliczać na podstawie mocy zainstalowanych urządzeń 
pomocniczych, biorąc pod uwagę współczynniki korekc yjne uwzględniające strukturę sieci 
przewodów, jej zrównoważenie hydrauliczne i sposób sterowania. 
W przypadku braku takich danych przyjmuje się warto ści zapotrzebowania na moc elektryczną 
do napędu urządzeń pomocniczych w systemach technic znych q el określone w tabeli 20. 
Dziennik Ustaw – 27 –  Poz. 376 
 
 Tabela 20. Wartości zapotrzebowania na moc elektryc zną do napędu urządzeń pomocniczych 
w systemie ogrzewania, systemie przygotowania ciepł ej wody użytkowej i w systemie chłodze- 
nia q el [W/m2] oraz wartości czasu działania urządzeń pomocniczych w systemie ogrzewania, 
w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej i w  systemie chłodzenia t el [h/rok]  
Lp. Rodzaj urządzenia pomocniczego qel 
[W/m2] tel 
[h/rok]  
1 Pompy obiegowe w systemie ogrzewania z grzejnikam i 
członowymi lub płytowymi przy granicznej temperatur ze 
ogrzewania: 
a) 12°C w budynku o powierzchni A f do 250 m2, 
b) 10°C w budynku o powierzchni A f powyżej 250 m2   
 
0,30 
0,15   
 
5700 
4700  
2 Pompy obiegowe w systemie ogrzewania z grzejnikam i 
podłogowymi przy granicznej temperaturze ogrzewania  15°C 
w budynku o powierzchni A f do 250 m2  0,50 6700 
3 Pompy cyrkulacyjne w systemie przygotowania ciepł ej wody 
użytkowej: 
a) o działaniu ciągłym w budynku o powierzchni A f  do 250 m2, 
b) o pracy przerywanej do 4 godzin na dobę w budynku  
o powierzchni A f powyżej 250 m2, 
c) o pracy przerywanej do 8 godzin na dobę w budynku  
o powierzchni A f powyżej 250 m2  
 
0,15 
 
0,04 
 
0,04  
 
8760 
 
7300 
 
5840  
4 Pompa ładująca zasobnik ciepłej wody użytkowej w budynku 
o powierzchni A f: 
a) do 250 m2, 
b) powyżej 250 m2  
 
0,25 
0,20  
 
270 
580 
5 Pompa ładująca zasobnik ciepła w systemie ogrzewa nia  
w budynku o powierzchni A f: 
a) do 250 m2, 
b) powyżej 250 m2  
 
0,20 
0,04  
 
1500 
1500  
6 Napęd pomocniczy i regulacja kotła do przygotowan ia ciepłej 
wody użytkowej w budynku o powierzchni A f: 
a) do 250 m2, 
b) powyżej 250 m2  
 
1,40 
0,50  
 
310 
410 
7 Napęd pomocniczy i regulacja kotła do ogrzewania  
w budynku o powierzchni A f: 
a) do 250 m2, 
b) powyżej 250 m2   
0,50 
0,15  
 
2520 
3900  
8 Napęd pomocniczy pompy ciepła woda/woda w systemie: 
a) ogrzewania, 
b) przygotowania ciepłej wody użytkowej   
0,70 
0,70  1600 
400 
9 Napęd pomocniczy pompy ciepła glikol/woda w syste mie: 
a) ogrzewania, 
b) przygotowania ciepłej wody użytkowej   
0,45 
0,45  1600 
400 
10 Regulacja węzła cieplnego obsługującego system o grzewania 
i system przygotowania ciepłej wody użytkowej  0,09 8760 
11 Pompy i regulacja instalacji solarnej w budynku  
o powierzchni A f: 
a) do 500 m2, 
b) powyżej 500  m2  
 
0,40 
0,30  
 
1530 
1530  
12 Wentylator w centrali nawiewno-wywiewnej, krotno ść 
wymiany powietrza: 
a) do 0,6 h-1, 
b) powyżej 0,6 h-1  
 
0,50 
1,30  
 
8760 · β*) 
8760  · β*) 
Dziennik Ustaw – 28 –  Poz. 376 
 
 Lp. Rodzaj urządzenia pomocniczego qel 
[W/m2] tel 
[h/rok]  
13 Wentylator w centrali wywiewnej, krotność wymian y 
powietrza: 
a) do 0,6 h-1, 
b) powyżej 0,6 h-1  
 
0,40 
0,90  
 
8760 · β*) 
8760  · β*) 
14 Wentylator miejscowy systemu wentylacyjnego  2,40 8760  · β*) 
*) β – udział czasu działania wentylatorów wentylacji mechanicznej w miesiącu równy 
wykorzystaniu budynku w miesiącu, wyznaczony zgodnie z pkt 5.5.2.  
 
4.2. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię koń cową dostarczaną do 
budynku lub części budynku  dla systemów technicznych Q k w budynku lub części 
budynku  wyposażonych w złożone systemy techniczne 
4.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczoną do budynku lub części 
budynku dla systemów technicznych Q k wyznacza się według wzoru: 
pomel, Ck , Lk , Wk , Hk , k E Q Q Q Q Q ++++=   kWh/rok    (40) 
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania  kWh/rok 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłe j wody użytkowej  kWh/rok 
Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia kWh/rok 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia*) kWh/rok 
Eel,pom roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemów technicz nych kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 
4.2.2.  System ogrzewania 
4.2.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części 
budynku dla systemu ogrzewania Q k,H wyznacza się według wzoru: 
∑=
ii H, k, Hk , Q Q      k W h / r o k     ( 4 1 )  
gdzie: 
i tot, H, nd H, i i H, k, /η QX Q ⋅=      kWh/rok    (42) 
gdzie: 
i H, k,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną  
do budynku lub części budynku dla i-tego podsystemu  w systemie 
ogrzewania kWh/rok 
Xi udział w rocznym zapotrzebowaniu na energię użytkow ą  
do ogrzewania i wentylacji zapewniany przez i-ty po dsystem  
w systemie ogrzewania (suma udziałów jest równa 1) – 
nd H,Q  roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania  
i wentylacji*)  kWh/rok 
i tot, H,η  średnia sezonowa sprawność całkowita i-tego podsyst emu  
w systemie ogrzewania**) – 
 *) Wyznacza się zgodnie z pkt 5.2. 
**) Wyznacza się zgodnie z pkt 4.1.2. 
 
Dziennik Ustaw – 29 –  Poz. 376 
 
 4.2.3.  System przygotowania ciepłej wody użytkowej  
4.2.3.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części budynku 
dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej Q k,W wyznacza się według wzoru: 
∑=
jj W, k, Wk , Q Q      k W h / r o k     ( 4 3 )  
gdzie: 
j tot, W, nd W, j j W, k, /η QX Q ⋅=      kWh/rok    (44) 
gdzie: 
j W, k, Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną  
do budynku lub części budynku dla j-tego podsystemu  w systemie 
przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Xj udział w rocznym zapotrzebowaniu na energię użytkow ą  
do przygotowania ciepłej wody użytkowej zapewniany  
przez j-ty podsystem w systemie przygotowania ciepł ej wody 
użytkowej (suma udziałów jest równa 1) – 
nd W,Q  roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przyg otowania 
ciepłej wody użytkowej*) kWh/rok 
j tot, W,η  średnia sezonowa sprawność całkowita j-tego podsyst emu w systemie 
przygotowania ciepłej wody użytkowej**) – 
  *) Wyznacza się zgodnie z pkt 5.3. 
**) Wyznacza się zgodnie z pkt 4.1.3.1. 
 
4.2.4.  System chłodzenia  
4.2.4.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części 
budynku dla systemu chłodzenia Q k,C  wyznacza się według wzoru: 
∑=
kk C, k, Ck , Q Q      k W h / r o k     ( 4 5 )  
gdzie: 
k tot, C, nd C, k k C, k, /η QX Q ⋅=     k W h / r o k     ( 4 6 )  
gdzie: 
k k,C,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną  
do budynku lub części budynku dla k-tego podsystemu  w systemie 
chłodzenia kWh/rok 
Xk udział w rocznym zapotrzebowaniu na energię użytkow ą  
do chłodzenia zapewniany przez k-ty podsystem w sys temie 
chłodzenia (suma udziałów jest równa 1) – 
nd C,Q  roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do chłod zenia*) kWh/rok 
k tot, C, η  średnia sezonowa sprawność całkowita k-tego podsyst emu  
w systemie chłodzenia**) – 
 *) Wyznacza się zgodnie z pkt 5.4. 
**) Wyznacza się zgodnie z pkt 4.1.4.1. 
 
4.2.5.  System wbudowanej instalacji oświetlenia  
4.2.5.1.  Zakres stosowania metody 
Metody nie stosuje się do budynków mieszkalnych i lokali mieszkalnych. 4.2.5.2.
 Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części budynku 
dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia Q k,L wyznacza się według wzoru: 
∑=
ll L, k, Lk , Q Q       k W h / r o k     ( 4 7 )  
Dziennik Ustaw – 30 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
Lk , l l L, k, QX Q⋅=      k W h / r o k     ( 4 8 )  
gdzie: 
l L, k,Q  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną  
do budynku lub części budynku dla l-tego podsystemu  w systemie 
wbudowanej instalacji oświetlenia kWh/rok 
Xl udział w rocznym zapotrzebowaniu na energię końcow ą dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemu wbudowane j instalacji 
oświetlenia zapewniany przez l-ty podsystem w syste mie 
wbudowanej instalacji oświetlenia (suma udziałów je st równa 1) – 
Lk ,Q roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną  
do budynku lub części budynku dla systemu wbudowane j instalacji 
oświetlenia*) kWh/rok 
*) Wyznacza się zgodnie z pkt 4.1.5. 
 
4.2.6.  Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku  
lub części budynku dla systemów technicznych E el,pom wyznacza się zgodnie  
z pkt 4.1.6. 
 
5. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię uży tkową Q u w budynku lub 
części budynku  
5.1. Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową Q u wyznacza się według wzoru: 
nd C, nd W, nd H, u Q Q Q Q ++=     k W h / r o k     ( 4 9 )  
gdzie: 
QH,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania  
i wentylacji  kWh/rok 
QW,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przy gotowania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
QC,nd  roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do chłod zenia kWh/rok 
 
5.2. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię uży tkową do ogrzewania i wentylacji 
QH,nd 
5.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania i wentylacji nd H,Q
wyznacza się według wzoru: 
∑=
ss nd, H, nd H, Q Q      k W h / r o k     ( 5 0 )  
gdzie: 
s nd, H, Q roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania  
i wentylacji w strefie ogrzewanej  kWh/rok 
s liczba stref ogrzewanych  – 
 5.2.2.
 Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania i wentylacji w strefie 
ogrzewanej s nd, H, Q wyznacza się według wzoru: 
∑=
nn s, nd, H, s nd, H, Q Q      k W h / r o k     ( 5 1 )  
gdzie: 
n s, gn, H, n s, gn, H, n s, ht, H, n s, nd, H, Q η Q Q ⋅−=     kWh/mies.    (52) 
  
Dziennik Ustaw – 31 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
n s, nd, H, Q zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania i wentylacj i w strefie 
ogrzewanej w n-tym miesiącu roku (uwzględnia się wa rtości większe 
od 0) kWh/mies. 
n s, ht, H, Q całkowita ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrz ewanej  
w n-tym miesiącu roku kWh/mies. 
n s, gn, H, η współczynnik wykorzystania zysków ciepła w strefie ogrzewanej  
w n-tym miesiącu roku wyznaczony według Polskiej No rmy 
dotyczącej energetycznych właściwości użytkowych bu dynków – 
obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i  chłodzenia – 
ns , H,gn,Q całkowite zyski ciepła w strefie ogrzewanej w n-tym  miesiącu roku kWh/mies. 
 
5.2.3.  Całkowitą ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrz ewanej w n-tym miesiącu roku 
n s, ht, H, Q wyznacza się według wzoru: 
n s, ve, n s, tr, n s, ht, H, Q Q Q +=     k W h / m i e s .     ( 5 3 )  
gdzie: 
n s, tr,Q całkowita ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrz ewanej  
przez przenikanie w n-tym miesiącu roku  kWh/mies.  
n s, ve,Q całkowita ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrz ewanej  
przez wentylację w n-tym miesiącu roku kWh/mies. 
 5.2.3.1.
 Wyznaczanie całkowitej ilości ciepła przenoszonego ze strefy ogrzewanej przez 
przenikanie w n-tym miesiącu roku n s, tr,Q 
5.2.3.1.1. Całkowitą ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrzewanej przez przenikanie w n-tym 
miesiącu roku n s, tr,Q wyznacza się według wzoru: 
()3
M ne , H s, int, s tr, n s, tr, 10t θ θ H Q−⋅⋅−⋅=    k W h / m i e s .     ( 5 4 )  
gdzie: 
ig tr, ij tr, iue tr, ie tr, s tr, H H H H H +++=     W / K      ( 5 5 )  
gdzie: 
s tr,H całkowity współczynnik przenoszenia ciepła przez pr zenikanie  
dla strefy ogrzewanej  W/K 
H s, int,θ  średnia temperatura wewnętrzna w strefie ogrzewanej  wyznaczona 
według Polskiej Normy dotyczącej energetycznych wła ściwości 
użytkowych budynków – obliczanie zużycia energii na  potrzeby 
ogrzewania i chłodzenia*) °C 
ne ,θ średnia miesięczna temperatura powietrza zewnętrzne go według 
danych klimatycznych z najbliższej stacji meteorolo gicznej względem 
lokalizacji budynku podawanych w Biuletynie Informa cji Publicznej 
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw b udownictwa, 
lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzenn ego  
oraz mieszkalnictwa °C 
Mt liczba godzin w miesiącu h 
ie tr,H  współczynnik przenoszenia ciepła ze strefy ogrzewan ej (i) 
bezpośrednio do środowiska zewnętrznego (e) wyznacz ony zgodnie  
z podstawową metodą według Polskiej Normy dotyczące j instalacji 
ogrzewczych w budynkach – metoda obliczania projekt owego 
obciążenia cieplnego W/K 
  
Dziennik Ustaw – 32 –  Poz. 376 
 
 iue tr,H  współczynnik przenoszenia ciepła ze strefy ogrzewan ej (i)  
przez przyległe przestrzenie nieogrzewane w budynku  lub przyległym 
budynku (u) do otoczenia (e) wyznaczony zgodnie z p odstawową 
metodą według Polskiej Normy dotyczącej instalacji ogrzewczych  
w budynkach – metoda obliczania projektowego obciąż enia cieplnego W/K 
ig tr,H  współczynnik przenoszenia ciepła ze strefy ogrzewan ej (i) do gruntu 
(g) wyznaczony zgodnie z podstawową metodą według P olskiej 
Normy dotyczącej instalacji ogrzewczych w budynkach  – metoda 
obliczania projektowego obciążenia cieplnego W/K 
ij tr,H  współczynnik przenoszenia ciepła ze strefy ogrzewan ej (i) do 
przyległej strefy ogrzewanej w budynku lub w przyle głym budynku (j) 
wyznaczony zgodnie z podstawową metodą według Polsk iej Normy 
dotyczącej instalacji ogrzewczych w budynkach – met oda obliczania 
projektowego obciążenia cieplnego W/K 
*)  Wartości temperatury wewnętrznej w pomieszczeniac h strefy ogrzewanej przyjmuje się 
zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. 
 
5.2.3.1.2. Wyznaczanie współczynnika przenoszenia c iepła ze strefy ogrzewanej (i) 
bezpośrednio do środowiska zewnętrznego (e) H tr,ie 
W przypadku zastosowania w budynku lub części budyn ku elementów specjalnych, takich jak: 
przestrzenie słoneczne nieklimatyzowane, elementy z  izolacją transparentną, wentylowane 
ściany słoneczne oraz wentylowane elementy obudowy, wpływ takich elementów na wartość 
współczynnika ie tr,H  należy wyznaczać według Polskiej Normy dotyczącej energetycznych 
właściwości użytkowych budynków – obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania  
i chłodzenia.  
5.2.3.1.3. Wyznaczanie średniej miesięcznej tempera tury wewnętrznej w przestrzeni nie-
ogrzewanej z zyskami ciepła 
Wartość średniej miesięcznej temperatury wewnętrzne j w przestrzeni nieogrzewanej  
z zyskami ciepła należy obliczać z bilansu strat i zysków ciepła, przy założeniu że 
współczynnik wykorzystania zysków ciepła jest równy  1.   
W celu określenia, czy przestrzeń okresowo ogrzewan a, w tym klatka schodowa,  
w n-tym miesiącu roku jest przestrzenią ogrzewaną a lbo przestrzenią nieogrzewaną, należy 
obliczyć w podany wyżej sposób średnią miesięczną t emperaturę wewnętrzną w tej przestrzeni,  
przy czym: 
1) jeżeli obliczona średnia miesięczna temperatura wew nętrzna jest niższa  
od temperatury określonej w przepisach techniczno-b udowlanych, ta przestrzeń jest  
w n-tym miesiącu roku przestrzenią ogrzewaną;  
2) jeżeli obliczona średnia miesięczna temperatura wew nętrzna jest równa albo wyższa  
od temperatury określonej w przepisach techniczno-b udowlanych, ta przestrzeń jest  
w n-tym miesiącu roku przestrzenią nieogrzewaną.  
5.2.3.2.  Wyznaczanie całkowitej ilości ciepła przenoszonego ze strefy ogrzewanej  
przez wentylację w n-tym miesiącu roku n s, ve,Q  
Całkowitą ilość ciepła przenoszonego ze strefy ogrz ewanej przez wentylację w n-tym miesiącu 
roku n s, ve,Q  wyznacza się według wzoru: 
()3
M ne , H s, int, s ve, n s, ve, 10t θ θ H Q−⋅⋅−⋅=    k W h / m i e s .     ( 5 6 )  
gdzie: 
∑⋅⋅⋅=
kn k, ve, k ve, a a s ve, V b cρ H     W / K      ( 5 7 )  
  
Dziennik Ustaw – 33 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
s ve,H  współczynnik przenoszenia ciepła przez wentylację z e strefy ogrzewanej  W/K 
H s, int,θ  średnia temperatura wewnętrzna w strefie ogrzewanej  wyznaczona 
według Polskiej Normy dotyczącej energetycznych wła ściwości 
użytkowych budynków – obliczanie zużycia energii na  potrzeby 
ogrzewania i chłodzenia*) °C 
ne ,θ średnia miesięczna temperatura powietrza zewnętrzne go według danych 
klimatycznych z najbliższej stacji meteorologicznej  względem 
lokalizacji budynku podawanych w Biuletynie Informa cji Publicznej 
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw b udownictwa, 
lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzenn ego oraz 
mieszkalnictwa °C 
Mt liczba godzin w miesiącu h 
a acρ⋅ pojemność cieplna powietrza (jest równa 1200)  J/(m3 · K) 
k ve,b Czynnik korekty temperatury dla strumienia powietrz a zewnętrznego k**) – 
n k, ve,V  uśredniony w czasie strumień powietrza zewnętrznego  k w strefie 
ogrzewanej**) m3/s 
k identyfikator strumienia powietrza zewnętrznego: 
k = 1 – w przypadku podstawowego strumienia powietr za 
zewnętrznego w okresie użytkowania budynku lub częś ci budynku, 
k = 2 – w przypadku dodatkowego strumienia powietrz a 
zewnętrznego w okresie użytkowania budynku lub częś ci budynku, 
zależnego od rodzaju wentylacji i szczelności budyn ku, 
k = 3 – w przypadku podstawowego strumienia powietr za 
zewnętrznego w okresie, kiedy budynek lub część bud ynku nie są 
użytkowane, 
k = 4 – w przypadku dodatkowego strumienia powietrz a 
zewnętrznego w okresie, kiedy budynek lub część bud ynku nie są  
użytkowane, zależnego od rodzaju wentylacji i szcze lności budynku  – 
*) Wartości temperatury wewnętrznej w pomieszczeniach strefy ogrzewanej przyjmuje się 
zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. 
**)  Wyznaczony zgodnie z pkt 5.5.1 albo według Polskiej Normy dotyczącej energetycznych 
właściwości użytkowych budynków – obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania  
i chłodzenia. 
 
5.2.4.  Całkowite zyski ciepła w strefie ogrzewanej w n-tym  miesiącu roku ns , H,gn,Q wyznacza 
się według wzoru: 
H int, H sol, n s, gn, H, Q Q Q +=     k W h / m i e s .     ( 5 8 )  
gdzie: 
H sol,Q  miesięczne zyski ciepła od promieniowania słoneczne go przez okna, 
drzwi balkonowe lub powierzchnie oszklone  kWh/mies.  
H int,Q  miesięczne wewnętrzne zyski ciepła  kWh/mies. 
 
5.2.4.1.  Miesięczne zyski ciepła od promieniowania słoneczne go przez okna, drzwi balkonowe 
lub powierzchnie oszklone H sol,Q  wyznacza się według wzoru: 
gl
ish gl sh, i i i H sol, gF FIAC Q ⋅⋅⋅⋅⋅=∑    k W h / m i e s .     ( 5 9 )  
  
Dziennik Ustaw – 34 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
Ci udział pola powierzchni oszklenia do całkowitego p ola 
powierzchni okna (wartość średnia jest równa 0,7)  – 
Ai pole powierzchni okna, drzwi balkonowych lub powie rzchni 
oszklonej w świetle otworu w przegrodzie m2 
Ii energia promieniowania słonecznego padająca w dany m miesiącu na 
płaszczyznę, w której jest usytuowane okno, drzwi b alkonowe lub 
powierzchnia oszklona, według danych klimatycznych z najbliższej 
stacji meteorologicznej względem lokalizacji budynk u podawanych 
w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługują cego ministra 
właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowan ia 
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnict wa kWh/(m2 · mies.)  
gl sh,F  czynnik redukcyjny ze względu na zacienienie dla ru chomych 
urządzeń zacieniających wyznaczony według Polskiej Normy 
dotyczącej energetycznych właściwości użytkowych bu dynków – 
obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i  chłodzenia – 
shF czynnik redukcyjny ze względu na zacienienie od prz egród 
zewnętrznych wyznaczony według Polskiej Normy dotyc zącej 
energetycznych właściwości użytkowych budynków – ob liczanie 
zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia  – 
glg całkowita przepuszczalność energii promieniowania s łonecznego 
dla przezroczystej części okna, drzwi balkonowych  
lub powierzchni oszklonej wyznaczona według Polskie j Normy 
dotyczącej energetycznych właściwości użytkowych bu dynków – 
obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i  chłodzenia – 
 Miesięczne zyski ciepła od promieniowania słoneczne go przez specjalne elementy obudowy 
budynku, takie jak elementy z izolacją transparentną, wentylowane ściany słoneczne, 
wentylowane elementy obudowy i przyległe przestrzen ie słoneczne wyznacza się według 
Polskiej Normy dotyczącej energetycznych właściwośc i użytkowych budynków – obliczanie 
zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia . 
 
5.2.4.2.
 Miesięczne wewnętrzne zyski ciepła H int,Q wyznacza się według wzoru: 
3
M f int H int, 10tA q Q−⋅⋅⋅=     k W h / m i e s .     ( 6 0 )  
gdzie: 
qint obciążenie cieplne pomieszczeń wewnętrznymi zyskami  ciepła 
określone w tabeli 26 W/m2 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia ogrzewana)  m2 
Mt liczba godzin w miesiącu h 
 
5.3. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię uży tkową do przygotowania 
ciepłej wody użytkowej Q W,nd  
Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przyg otowania ciepłej wody użytkowej Q W,nd 
wyznacza się według wzoru: 
() /3600tkθ θ ρcA V QR R 0 W W W f Wi nd W, ⋅⋅−⋅⋅⋅⋅=    kWh/rok    (61)  
gdzie: 
WiV jednostkowe dobowe zapotrzebowanie na ciepłą wodę u żytkową*) dm3/(m2 · doba) 
fA powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia ogrzewana)  m2 
Dziennik Ustaw – 35 –  Poz. 376 
 
 Wc ciepło właściwe wody (jest równe 4,19) kJ/(kg · K) 
Wρ gęstość wody (jest równa 1)  kg/dm3 
Wθ obliczeniowa temperatura ciepłej wody użytkowej w z aworze 
czerpalnym (jest równa 55) °C 
0θ obliczeniowa temperatura wody przed podgrzaniem  
(jest równa 10) °C 
Rk współczynnik korekcyjny ze względu na przerwy w uży tkowaniu 
ciepłej wody użytkowej**) – 
Rt liczba dni w roku (jest równa 365) doba 
  *)  Należy przyjąć wartości określone w tabeli 27, a w przypadku ich braku – dane określone 
na podstawie budowlanej dokumentacji technicznej. 
 **)  Należy przyjąć wartości określone w tabeli 27, a w przypadku braku takich danych – k R 
wyznacza się jako stosunek liczby dni użytkowania c iepłej wody użytkowej do liczby 
dni w roku t R. 
 
5.4. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię uży tkową do chłodzenia Q C,nd 
5.4.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do chłod zenia nd C,Q wyznacza się według 
wzoru: 
∑=
zz nd, C, nd C, Q Q      k W h / r o k     ( 6 2 )  
gdzie: 
z nd, C, Q  zapotrzebowanie na energię użytkową do chłodzenia w  strefie 
chłodzonej*) kWh/rok 
z liczba stref chłodzonych  – 
*) W przypadku chłodzenia z przerwami lub z osłabieni em należy wyznaczać według Polskiej 
Normy dotyczącej energetycznych właściwości użytkow ych budynków – obliczanie zużycia 
energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia, a w pr zypadku chłodzenia ciągłego zgodnie 
z pkt 5.4.2. 
 
5.4.2.  Zapotrzebowanie na energię użytkową do chłodzenia w  strefie chłodzonej z nd, C, Q   
w przypadku chłodzenia ciągłego wyznacza się według  wzoru: 
∑=
nn z, nd, C, z nd, C, Q Q      k W h / r o k     ( 6 3 )  
gdzie: 
n z, ht, C, n z, ln, C, n z, gn, C, n z, nd, C, Q η Q Q ⋅−=     kWh/mies.    (64) 
gdzie: 
n z, nd, C, Q  zapotrzebowanie na ciepło do chłodzenia w strefie c hłodzonej  
w n-tym miesiącu roku (uwzględnia się wartości więk sze od 0) kWh/mies. 
n z, gn, C, Q  całkowite zyski ciepła w strefie chłodzonej w n-tym miesiącu roku kWh/mies. 
n z, ln, C, η  bezwymiarowy czynnik wykorzystania strat ciepła w s trefie 
chłodzonej w n-tym miesiącu roku wyznaczony według Polskiej 
Normy dotyczącej energetycznych właściwości użytkow ych 
budynków – obliczanie zużycia energii na potrzeby o grzewania  
i chłodzenia – 
n z, ht, C, Q  całkowita ilość ciepła przenoszona przez przenikani e i wentylację  
w strefie chłodzonej w n-tym miesiącu roku*)  kWh/mies. 
*) Wyznacza się zgodnie z pkt 5.2.3. 
  
Dziennik Ustaw – 36 –  Poz. 376 
 
 5.4.3.  Obliczenia całkowitych miesięcznych zysków ciepła n z, gn, C, Q  
C int, C sol, n z, gn, C, Q Q Q +=     k W h / m i e s .     ( 6 5 )  
gdzie: 
C sol,Q  miesięczne zyski ciepła od promieniowania słoneczne go przez okna, 
drzwi balkonowe i powierzchnie oszklone*) kWh/mies.  
C int,Q  miesięczne wewnętrzne zyski ciepła w strefie chłodz onej kWh/mies. 
*) Wyznacza się zgodnie z pkt 5.2.4.1. 
 
5.4.3.1.  Miesięczne wewnętrzne zyski ciepła w strefie chłodz onej C int,Q  
 3
M f int C int, 10tA q Q−⋅⋅⋅=     k W h / m i e s .     ( 6 6 )  
gdzie: 
qint obciążenie cieplne pomieszczeń strefy chłodzonej we wnętrznymi 
zyskami ciepła*) W/m2 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia chłodzona)  m2 
Mt liczba godzin w miesiącu h 
*)  Określone w tabeli 26, a w przypadku braku tych d anych wyznaczone według Polskiej 
Normy dotyczącej energetycznych właściwości użytkow ych budynków – obliczanie 
zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia . 
 
5.5. Dane specyficzne w zależności od rodzaju budynku 
5.5.1.  Wyznaczanie uśrednionego w czasie strumienia powiet rza zewnętrznego k w strefie 
ogrzewanej budynku n k, ve,V oraz czynnika korekty temperatury dla strumienia powietrza 
zewnętrznego k b ve,k 
 
Tabela 21. Wartości uśrednionego w czasie strumieni a powietrza zewnętrznego k w strefie 
ogrzewanej budynku n k, ve,V [m3/s] oraz wartości czynnika korekty temperatury dla strumienia 
powietrza zewnętrznego k b ve,k  dla wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania 
zbiorowego oraz w użytkowanych całodobowo budynkach  użyteczności publicznej 
przeznaczonych na potrzeby opieki zdrowotnej 
Lp. Wentylacja k k ve,b n k, ve,V  
[m3/s] 
1  Wentylacja grawitacyjna 1 1 V
0 
2 1 Vinf 
2  Wentylacja mechaniczna wywiewna 1 1 V
ex 
2 1 Vx,ex 
3 Wentylacja mechaniczna nawiewno-  
-wywiewna 1 ocη1−  Vsu 
2 1 Vx,su 
 Tabela 22. Wartości uśrednionego w czasie strumieni a powietrza zewnętrznego k w strefie 
ogrzewanej budynku 
n k, ve,V  [m3/s] oraz czynnika korekty temperatury dla strumieni a powietrza 
zewnętrznego k b ve,k dla wentylacji w budynkach użyteczności publicznej , z wyłączeniem 
użytkowanych całodobowo budynków przeznaczonych na potrzeby opieki zdrowotnej, 
w budynkach magazynowych, produkcyjnych użytkowanyc h z przerwami oraz gospodarczych 
nieprzeznaczonych do hodowli zwierząt   
Dziennik Ustaw – 37 –  Poz. 376 
 
 Lp. Wentylacja k k ve,b n k, ve,V  
[m3/s] 
1 Wentylacja grawitacyjna 1 β V0 
2 β Vinf 
3 ()β1− 0,2·V 0 
4 ()β1− Vinf 
2 Wentylacja mechaniczna wywiewna 
działająca okresowo 1 β Vex 
2 β Vx,ex 
3 ()β1− 0,1·V ex 
4 ()β1− Vinf 
3 
 Wentylacja mechaniczna nawiewno- -wywiewna działająca okresowo 1 
()()n oc,η1β−⋅  Vsu 
2 β Vx,su 
3 ()β1− 0 
4 ()β1− Vinf 
 gdzie: 
V
0,Vex,Vsu średni podstawowy strumień powietrza zewnętrznego w strefie ogrzewanej  m
3/s 
Vinf średni dodatkowy strumień powietrza zewnętrznego infiltrującego 
przez nieszczelności, spowodowany działaniem wiatru  i wyporu 
termicznego w pomieszczeniach w przypadku wentylacj i 
grawitacyjnej i w przypadku wyłączonej wentylacji mechanicznej  m3/s 
Vx,ex*) 
 średni dodatkowy strumień powietrza zewnętrznego in filtrującego 
przez nieszczelności przy pracy wentylatorów w przy padku 
wentylacji mechanicznej wywiewnej spowodowany dział aniem 
wiatru i wyporu termicznego w pomieszczeniach, wyzn aczony 
według Polskiej Normy dotyczącej cieplnych właściwo ści 
użytkowych budynków – współczynniki przenoszenia ciepła  
przez przenikanie i wentylację – metoda obliczania m3/s 
Vx,su*) średni dodatkowy strumień powietrza infiltrującego   
przez nieszczelności przy pracy wentylatorów w przy padku  
wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej, wyznacz ony 
według Polskiej Normy dotyczącej cieplnych właściwo ści 
użytkowych budynków – współczynniki przenoszenia ciepła  
przez przenikanie i wentylację – metoda obliczania  m3/s 
ηoc,n łączna miesięczna skuteczność zastosowania urządzenia  do odzysku ciepła z powietrza wywiewanego przy wstę pnym 
podgrzaniu powietrza nawiewanego w gruntowym wymien niku 
ciepła określana według wzoru (67) – 
β udział czasu działania wentylatorów wentylacji mech anicznej  
w miesiącu równy wykorzystaniu budynku w miesiącu, 
wyznaczony zgodnie z pkt 5.5.2 – 
*) Jeżeli w budynku nie została przeprowadzona próba szczelności, to w obliczeniach należy 
przyjmować  krotność wymiany powietrza w budynku ró wną 4 h-1.   
 
()() [ ]n GWC, n oc1, n oc, η1 η11 η −⋅−−=         ( 6 7 )  
  
Dziennik Ustaw – 38 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
n oc1,η  skuteczność odzysku ciepła z powietrza wywiewanego 
wyznaczona według Polskiej Normy dotyczącej energet ycznych 
właściwości użytkowych budynków – obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia – 
n GWC,η  skuteczność gruntowego wymiennika ciepła określona  
na podstawie danych udostępnionych przez producenta   
lub dostawcę albo na podstawie budowlanej dokumenta cji 
technicznej (w przypadku braku gruntowego wymiennik a ciepła 
jest równa 0) – 
 
Uśredniony w czasie strumień powietrza zewnętrznego  k w strefie ogrzewanej nve,1,V   
dla wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej wywie wnej wyznacza się według wzoru:  
sf , s ve,1, n ve,1, A V V ⋅=      m3/ s      ( 6 8 )  
gdzie: 
s ve,1,V  podstawowy strumień powietrza zewnętrznego w okresie 
użytkowania budynku odniesiony do powierzchni stref y ogrzewanej 
określony w tabelach 23–25 m3/(s · m2) 
sf ,A powierzchnia strefy ogrzewanej m2 
 
Średni dodatkowy strumień powietrza zewnętrznego in filtrującego przez nieszczelności, 
spowodowany działaniem wiatru i wyporu termicznego w pomieszczeniach w przypadku 
wentylacji grawitacyjnej i w przypadku wyłączonej w entylacji mechanicznej V inf  wyznacza się 
w następujący sposób: 1)
 na podstawie wyników próby szczelności budynku: 
 V/3600n 0,05 V50 inf ⋅⋅=     m3/ s      ( 6 9 )  
2) przy braku próby szczelności budynku: 
V/3600n Vinf⋅=      m3/ s      ( 7 0 )  
gdzie: 
n50 krotność wymiany powietrza w budynku zmierzona przy  różnicy 
ciśnienia 50 Pa  h-1 
V kubatura strefy ogrzewanej m3 
n krotność wymiany powietrza w budynku spowodowana infiltracją 
powietrza przez nieszczelności obudowy budynku w wa runkach 
eksploatacyjnych*) h-1 
*) Należy przyjmować: 
   1) n = 0,2 – w budynkach wzniesionych po 1995 r.  oraz w budynkach wzniesionych 
wcześniej, w których po 1995 r. zostały wymienione okna i drzwi balkonowe; 
   2) n = 0,3 –  w budynkach innych niż wymienione w pkt 1. 
 Tabela 23. Wartości podstawowego strumienia powietr za zewnętrznego w okresie użytkowania 
budynku odniesione do powierzchni strefy ogrzewanej  
s ve,1,V  [m3/(s · m2)] w budynku 
mieszkalnym wielorodzinnym wyposażonym w wentylację  grawitacyjną lub wentylację 
mechaniczną wywiewną lub w lokalu mieszkalnym w tak im budynku 
Lp. Strefa ogrzewana lub okresowo ogrzewana s ve,1,V  
[m3/(s · m2)] 
1 Lokale mieszkalne w przypadku wentylacji: 
a) ciągłej, 
b) mechanicznej z osłabieniem w nocy  0,32 · 10
-3 
0,28 · 10-3 
Dziennik Ustaw – 39 –  Poz. 376 
 
 Lp. Strefa ogrzewana lub okresowo ogrzewana s ve,1,V  
[m3/(s · m2)] 
2 Klatki schodowe w budynkach wybudowanych przed 1990 r., w których 
nie przeprowadzono termomodernizacji: 
a) bez wiatrołapu, 
b) z wiatrołapem  
 
0,43 · 10-3 
0,22 · 10-3 
3 Klatki schodowe w budynkach innych niż wymienione  w lp. 2: 
a) bez wiatrołapu, 
b) z wiatrołapem  0,22 · 10
-3 
0,07 · 10-3 
 Tabela 24. Wartości podstawowego strumienia powietr za zewnętrznego w okresie użytkowania 
budynku odniesione do powierzchni strefy ogrzewanej  
s ve,1,V  [m3/(s · m2)] w budynku 
mieszkalnym jednorodzinnym wyposażonym w wentylację  grawitacyjną lub wentylację 
mechaniczną wywiewną 
Lp. Strefa ogrzewana s ve,1,V  
[m3/(s · m2)] 
1 Pomieszczenia mieszkalne i pomocnicze, w tym wewn ętrzna klatka 
schodowa, w przypadku wentylacji: a)
 ciągłej,  
b) mechanicznej z osłabieniem w nocy  
 
0,31 · 10-3 
0,27 · 10-3 
 Tabela 25. Wartości podstawowego strumienia powietr za zewnętrznego w okresie użytkowania 
budynku odniesione do powierzchni strefy ogrzewanej  
sn , ve,1,V  [m3/(s · m2)] w budynkach 
użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, magazynowych i produkcyjnych wyposażonych w wentylację grawitacyjną lub wentylac ję mechaniczną wywiewną 
Lp. Rodzaj budynku s ve,1,V 
[m3/(s · m2)] 
1 
Użyteczności 
publicznej a) biurowy, 
b) przeznaczony na potrzeby: 
oświaty, szkolnictwa 
wyższego i nauki 0,56 · 10-3 
2 przeznaczony na potrzeby: 
opieki zdrowotnej, 
gastronomii 0,42 · 10-3 
3 przeznaczony na potrzeby: 
handlu, usług 0,33 · 10-3 
4 przeznaczony na potrzeby 
sportu 0,42 · 10-3 
5 Zamieszkania zbiorowego 0,42 · 10-3 
6 Magazynowy 0,08 · 10-3 
7 Produkcyjny indywidualnie w zależności  
od rodzaju produkcji i sposobu użytkowania 
 Podstawowy strumień powietrza zewnętrznego w okresi e użytkowania budynku lub części 
budynku odniesiony do powierzchni strefy ogrzewanej  V
ve,1,s w budynkach wyposażonych  
w wentylację nawiewno-wywiewną  wyznacza się według  wzoru: 
ns , ve,1, n s ve,1, Vr V ⋅=          m3/(s · m2)      ( 7 1 )  
  
Dziennik Ustaw – 40 –  Poz. 376 
 
  
  gdzie: 
Vve,1,s,n strumień powietrza zewnętrznego odpowiadający sposo bowi 
użytkowania strefy budynku obsługiwanej przez wenty lację 
nawiewno-wywiewną przyjętemu w budowlanej dokumenta cji 
technicznej m3/(s · m2) 
rn stopień zmniejszenia strumienia powietrza zewnętrz nego  
w n-tym miesiącu roku*) – 
*) W przypadku wentylacji nawiewno-wywiewnej działają cej ze stałym strumieniem 
powietrza zewnętrznego wartość r n jest równa 1. W przypadku wentylacji działającej  
z regulowanym ręcznie lub automatycznie strumieniem powietrza zewnętrznego, wartość 
rn ustala się, uwzględniając sposób regulacji tego st rumienia oraz sposób użytkowania 
strefy budynku obsługiwanej przez wentylację nawiew no-wywiewną. W przypadku braku 
takich  danych przyjmuje się  r n = 0,75. 
 5.5.2.
 Wartości udziału czasu działania wentylatorów wenty lacji mechanicznej w miesiącu 
równego wykorzystaniu budynku lub części budynku w miesiącu β, podczas którego 
należy zapewnić podstawowy strumień powietrza zewnę trznego, wyznacza się na 
podstawie sposobu użytkowania budynku lub części bu dynku, z uwzględnieniem 
wymagań określonych w przepisach techniczno-budowla nych. W przypadku braku 
danych w zakresie sposobu użytkowania budynku lub c zęści budynku, wartości należy 
wyznaczyć według Polskiej Normy dotyczącej energety cznych właściwości użytkowych 
budynków – obliczanie zużycia energii na potrzeby o grzewania i chłodzenia. 
5.5.3.  Wyznaczanie obciążenia cieplnego pomieszczeń wewnęt rznymi zyskami ciepła q int 
 
Tabela 26. Wartości obciążenia cieplnego pomieszcze ń wewnętrznymi zyskami ciepła q int [W/m2] 
Lp. Rodzaj budynku intq 
[W/m2] 
1 
Mieszkalny wielorodzinny 
 7,1*) 
1,0**) 
2 jednorodzinny 6,8 
3 
Użyteczności 
publicznej biurowy ()+⋅−⋅+⋅ β)P1 8,0P (20,01 1
() ( )()β1 P11,0P2,01 1 −⋅−⋅+⋅+***), ****) 
4 przeznaczony na potrzeby: 
oświaty, szkolnictwa wyższego, 
nauki ()β11,0β 12,0 −⋅+⋅****) 
5 przeznaczony na potrzeby opieki 
zdrowotnej 8,0 
6 przeznaczony na potrzeby 
gastronomii ()β11,0β 10,0 −⋅+⋅****) 
7 przeznaczony na potrzeby sportu ()β11,0β9,0 −⋅+⋅****) 
8 przeznaczony na potrzeby: 
handlu, usług ()β1 1,0β 10,0 −⋅+⋅****) 
9 Zamieszkania zbiorowego ()β1 2,0β6,0 −⋅+⋅****) 
10 Magazynowy ()β11,0β2,0 −⋅+⋅****) 
11 Produkcyjny indywidualnie w zależności  
od rodzaju produkcji i sposobu 
użytkowania 
Dziennik Ustaw – 41 –  Poz. 376 
 
  
      *)  Lokale mieszkalne. 
    **)  Klatki schodowe. 
  ***) P1 –  udział powierzchni pomieszczeń biurowych w powierzc hni pomieszczeń  
o  regulowanej temperaturze powietrza w budynku biu rowym. 
        ()1P1− – udział powierzchni pomieszczeń pomocniczych w pow ierzchni pomieszczeń  
o regulowanej temperaturze powietrza w budynku biur owym. 
         Przy standardowym sposobie użytkowania bud ynków biurowych (P 1 = 0,6 i β = 0,3): 
        intq = 5,7 W/m2. 
****)  β – udział czasu działania wentylatorów wentylacj i mechanicznej w miesiącu, równy 
wykorzystaniu budynku w miesiącu, wyznaczony zgodnie z pkt 5.5.2. 
 
5.5.4.  Wyznaczanie współczynnika korekcyjnego ze względu n a przerwy w użytkowaniu 
ciepłej wody użytkowej Rk oraz jednostkowego dobowego zapotrzebowania na cie płą 
wodę użytkową WiV 
 
Tabela 27. Wartości współczynnika korekcyjnego ze w zględu na przerwy w użytkowaniu 
ciepłej wody użytkowej Rk oraz wartości jednostkowego dobowego zapotrzebowan ia na ciepłą 
wodę użytkową WiV[dm3/(m2 · doba)] 
Lp. Rodzaj budynku Rk Vwi 
[dm3/(m2 · doba)]  
1 
Mieszkalny  wielorodzinny 0,90 2,00*)  
1,60**)  
2 jednorodzinny 0,90 1,40 
3 
Użyteczności 
publicznej biurowy 0,70 0,35 
4 przeznaczony na 
potrzeby: oświaty, 
szkolnictwa 
wyższego, nauki 0,55 0,80 
5 przeznaczony na 
potrzeby opieki 
zdrowotnej 1,00 6,50 
6 przeznaczony na 
potrzeby gastronomii 0,80 2,50 
7 przeznaczony na 
potrzeby sportu 0,33 ÷ 0,50 0,25 
8 przeznaczony na 
potrzeby: handlu, 
usług 0,78 0,60 
9 Zamieszkania zbiorowego 0,60 3,75 
10 Magazynowy 0,70 0,10 
11 Produkcyjny indywidualnie w zależności od rodzaju 
produkcji i sposobu użytkowania 
  *) Ryczałtowe rozliczenie za ciepłą wodę. 
**) Rozliczenie według indywidualnego zużycia. 
  
Dziennik Ustaw – 42 –  Poz. 376 
 
 6. Wyznaczanie jednostkowej wielkości emisji CO 2  
6.1. Wyznaczanie jednostkowej wielkości emisji CO 2 w budynku lub części budynku 
wyposażonych w proste systemy techniczne 
6.1.1.  Jednostkową wielkość emisji CO 2 wyznacza się według wzoru: 
f pom , CO L ,C O C ,C O W ,C O H ,C O CO )/A E E E E (E E
2 2 2 2 2 2++++=       t CO 2/(m2 · rok)      (72) 
gdzie: 
He , Hk ,7
H ,C O W Q 1036 E
2⋅⋅⋅=−     t  C O 2/rok       (73) 
We , Wk ,7
W ,C O W Q 1036 E
2⋅⋅⋅=−    t  C O 2/rok      (74) 
Ce , Ck ,7
C ,C O WQ 1036 E
2⋅⋅⋅=−    t  C O 2/rok      (75) 
Le , Lk ,7
L ,C O WQ 1036 E
2⋅⋅⋅=−    t  C O 2/rok      (76) 
) W E W E W (E 1036 EC pom,e, C pom,el, W pom,e, W pom,el, H pom,e, H pom,el,7
pom , CO2⋅+⋅+⋅⋅⋅=− t CO 2/rok      (77) 
 
gdzie: 
H ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system ogrzewania t CO 2/rok 
W ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system przygotowania ciepłej wody użytkowej t CO 2/rok 
C ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system chłodzenia  t CO 2/rok 
L ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system wbudowanej instalacji oświetlenia t CO 2/rok 
pom , CO2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw   
przez urządzenia pomocnicze w systemach technicznyc h t CO 2/rok 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania kWh/rok 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłe j wody 
użytkowej kWh/rok 
Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia  kWh/rok 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia kWh/rok 
Eel,pom,H  
 roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla syste mu ogrzewania kWh/rok 
Eel,pom,W  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla syste mu 
przygotowania ciepłej wody użytkowej  kWh/rok 
Eel,pom,C  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla syste mu chłodzenia kWh/rok 
We,H wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez system ogrzewania wyznaczony zgodnie z pkt 6. 1.2 t CO 2/TJ 
We,W wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez system przygotowania ciepłej wody użytkowej w yznaczony 
zgodnie z  pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,C wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez system chłodzenia wyznaczony zgodnie z pkt 6. 1.2 t CO 2/TJ 
We,L wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez system wbudowanej instalacji oświetlenia wyzn aczony zgodnie  
z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
Dziennik Ustaw – 43 –  Poz. 376 
 
 We,pom,H  
 wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez urządzenia pomocnicze w systemie ogrzewania w yznaczony 
zgodnie z  pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,pom,W  
 wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez urządzenia pomocnicze w systemie przygotowani a ciepłej 
wody użytkowej wyznaczony zgodnie z  pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,pom,C  wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez urządzenia pomocnicze w systemie chłodzenia w yznaczony 
zgodnie z  pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
6.1.2.  Wyznaczanie wskaźnika emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa W e 
Wartość wskaźnika emisji CO 2, w zależności od rodzaju spalanego paliwa W e  
dla odnawialnych źródeł energii (w przypadku miejsc owego wytwarzania energii  
w budynku): energii słonecznej, energii wiatrowej, energii geotermalnej, biomasy i biogazu, 
jest równa 0. 
Wartość wskaźnika emisji CO 2, w zależności od rodzaju spalanego paliwa W e dla energii 
elektrycznej z sieci elektroenergetycznej systemowe j oraz dla ciepła sieciowego, przyjmuje się 
na podstawie danych udostępnionych przez wytwórcę lub dostawcę tego nośnika energii  
lub energii.  W przypadku braku tych danych oraz w pozostałych pr zypadkach przyjmuje się wartości 
wskaźnika emisji CO
2 opracowywane na rok sporządzenia świadectwa przez Krajowy ośrodek 
bilansowania i zarządzania emisjami, zgodnie z art.  3 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia  
17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami ga zów cieplarnianych i innych substancji 
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1107 oraz z 2014 r. poz. 1101).  6.2.
 Wyznaczanie jednostkowej wielkości emisji CO 2 w budynku lub części budynku 
wyposażonych w złożone systemy techniczne 
6.2.1.  Jednostkową wielkość emisji CO 2 wyznacza się według wzoru: 
f pom , CO L ,C O C ,C O W ,C O H ,C O CO )/A E E E E (E E
2 2 2 2 2 2++++=       t CO 2/(m2 · rok)    (78) 
gdzie: 
∑⋅⋅⋅=−
iH,i e, H,i k,7
H ,C O W Q 1036 E
2    t CO 2/rok       (79) 
∑⋅⋅⋅=−
jj W, e, j W, k,7
W ,C O W Q 1036 E
2   t  C O 2/rok      (80) 
∑⋅⋅⋅=−
kk C, e, k C, k,7
C ,C O W Q 1036 E
2   t  C O 2/rok      (81) 
∑⋅⋅⋅=−
ll L, e, l L, k,7
L ,C O W Q 1036 E
2   t  C O 2/rok      (82) 
) W E W E W E( 1036 E
ij kkC , pom,e, kC , pom,el, jW , pom,e, jW , pom,el, H,i pom,e, H,i pom,el,7
pom , CO2 ∑∑∑ ⋅ +⋅ +⋅ ⋅⋅=−  
                                         t CO 2/rok      (83) 
  
Dziennik Ustaw – 44 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
H ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system ogrzewania t CO 2/rok 
W ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system przygotowania ciepłej wody użytkowej t CO 2/rok 
C ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system chłodzenia  t CO 2/rok 
L ,C O2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez system wbudowanej instalacji oświetlenia t CO 2/rok 
pom , CO2E  wielkość emisji CO 2 pochodząca z procesu spalania paliw  
przez urządzenia pomocnicze w systemach technicznyc h t CO 2/rok 
Qk,H,i roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla i-tego podsystemu w systemie  ogrzewania kWh/rok 
Qk,W,j roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla j-tego podsystemu w systemie  przygotowania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Qk,C,k roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla k-tego podsystemu w systemie  chłodzenia kWh/rok 
Qk,L,l roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku dla l-tego podsystemu w systemie  wbudowanej 
instalacji oświetlenia kWh/rok 
Eel,pom,H,i   roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla i-teg o podsystemu  
w systemie ogrzewania kWh/rok 
Eel,pom,W,j  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla j-teg o podsystemu  
w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Eel,pom,C,k  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla k-teg o podsystemu 
w systemie chłodzenia kWh/rok 
We,H,i wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa przez 
i-ty podsystem w systemie ogrzewania wyznaczony zgo dnie z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,W,j wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez j-ty podsystem w systemie przygotowania ciepł ej wody 
użytkowej wyznaczony zgodnie z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,C,k wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez k-ty podsystem w systemie chłodzenia wyznaczo ny zgodnie  
z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,L,l wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez l-ty podsystem w systemie wbudowanej instalac ji oświetlenia 
wyznaczony zgodnie z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,pom,H,i  wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez urządzenia pomocnicze w i-tym podsystemie w s ystemie 
ogrzewania wyznaczony zgodnie z pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
We,pom,W,j  
 wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa przez 
urządzenia pomocnicze w l-tym podsystemie w systemi e przygotowania 
ciepłej wody użytkowej wyznaczony zgodnie z pkt 6.1 .2 t CO 2/TJ 
We,pom,C,k  wskaźnik emisji CO 2 w zależności od rodzaju spalanego paliwa  
przez urządzenia pomocnicze w k-tym podsystemie w s ystemie 
chłodzenia wyznaczony zgodnie z  pkt 6.1.2 t CO 2/TJ 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
Dziennik Ustaw – 45 –  Poz. 376 
 
 7. Wyznaczanie obliczeniowej rocznej ilości zużywanego  nośnika energii lub energii 
7.1. Wyznaczanie obliczeniowej rocznej ilości zużywanego  nośnika energii lub energii  
w budynku lub części budynku wyposażonych w proste systemy techniczne 
7.1.1.  System ogrzewania 
7.1.1.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia 
elektryczna, ciepło sieciowe, energia słoneczna, en ergia geotermalna i energia 
wiatrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
f Hk , H /AQ C=            kWh/(m2 · rok)                (84) 
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.1.1.2.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych niż 
wymienione w pkt 7.1.1.1 wyznacza się według wzoru:  
o fHk ,
HWA3,6 QC⋅⋅=            kg/(m2 · rok) lub m3/(m2 · rok)    (85) 
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu ogrzewania kWh/rok 
Wo wartość opałowa paliwa określona zgodnie z pkt 7.3  MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.1.2.  System przygotowania ciepłej wody użytkowej 
7.1.2.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia 
elektryczna, ciepło sieciowe, energia słoneczna, en ergia geotermalna i energia 
wiatrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
f Wk , W /AQ C=            kWh/(m2 · rok)       (86) 
gdzie: 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłe j wody 
użytkowej kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.1.2.2.
 Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych niż 
wymienione w pkt 7.1.2.1 wyznacza się według wzoru:  
o fWk ,
WWA3,6 QC⋅⋅=            kg/(m2 · rok) lub m3/(m2 · rok)    (87) 
gdzie: 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu przygotowania ciepłe j wody 
użytkowej kWh/rok 
Wo wartość opałowa paliwa określona zgodnie z pkt 7.3  MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
Dziennik Ustaw – 46 –  Poz. 376 
 
 7.1.3.  System chłodzenia 
7.1.3.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia 
elektryczna, ciepło sieciowe, energia słoneczna, energia geotermalna i energia 
wiatrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
f Ck , C /AQ C=            kWh/(m2 · rok)    (88) 
gdzie: 
Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.1.3.2.
 Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych niż 
wymienione w pkt 7.1.3.1 wyznacza się według wzoru:  
o fCk ,
CWA3,6 QC⋅⋅=            kg/(m2 · rok)  lub m3/(m2 · rok)  (89) 
gdzie: 
Qk,C roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu chłodzenia kWh/rok 
Wo wartość opałowa paliwa określona zgodnie z pkt 7.3  MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.1.4.
 System wbudowanej instalacji oświetlenia  
Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia elektryczna, 
energia słoneczna, energia geotermalna i energia wi atrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
f Lk , L /AQ C=            kWh/(m2 · rok)    (90) 
gdzie: 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia*) kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
 7.1.5.
  Urządzenia pomocnicze w systemach technicznych 
Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia elektryczna, 
energia słoneczna, energia geotermalna i energia wi atrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
f pomel, pomel, /A E C=            kWh/(m2 · rok)    (91) 
gdzie: 
Eel,pom roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcową dostarczaną 
do budynku lub części budynku dla systemów technicz nych kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.2.
 Wyznaczanie obliczeniowej rocznej ilości zużywanego  nośnika energii lub energii  
w budynku lub części budynku wyposażonych w złożone  systemy techniczne 
7.2.1.  Systemy ogrzewania 
Dziennik Ustaw – 47 –  Poz. 376 
 
 7.2.1.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia elektryczna, 
ciepło sieciowe, energia słoneczna, energia geoterm alna i energia wiatrowa, gaz) 
wyznacza się według wzoru: 
∑=
if i H, k, H /A Q C            kWh/(m2 · rok)        (92) 
gdzie: 
Qk,H,i roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla i-tego podsystemu w systemie  ogrzewania kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza  
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.2.1.2.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych niż 
wymienione w pkt 7.2.1.1 wyznacza się według wzoru:  
∑⋅⋅=
i io , fi H, k,
HWA3,6 QC           kg/(m2 · rok) lub m3/(m2 · rok)   (93) 
gdzie: 
Qk,H,i roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla i-tego podsystemu w systemie  ogrzewania kWh/rok 
Wo,i wartość opałowa paliwa dla i-tego podsystemu w sys temie 
ogrzewania, określona zgodnie z pkt 7.3 MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.2.2.
 Systemy przygotowania ciepłej wody użytkowej 
7.2.2.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia 
elektryczna, ciepło sieciowe, energia słoneczna, energia geotermalna i energia wiatrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
∑=
jf j W, k, W /A Q C            kWh/(m2 · rok)     (94) 
gdzie: 
Qk,W,j roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla j-tego podsystemu w systemie  przygotowania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturze  powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 7.2.2.2.
 Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych niż 
wymienione w pkt 7.2.2.1 wyznacza się według wzoru:  
∑⋅⋅=
j jo , fj W, k,
WWA3,6 QC           kg/(m2 · rok) lub m3/(m2 · rok)   (95) 
gdzie: 
Qk,W,j roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla j-tego podsystemu w systemie  przygotowania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Wo,j wartość opałowa paliwa dla j-tego podsystemu w sys temie 
przygotowania ciepłej wody użytkowej, określona zgo dnie z pkt 7.3 MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
Dziennik Ustaw – 48 –  Poz. 376 
 
 7.2.3.  Systemy chłodzenia 
7.2.3.1.  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia 
elektryczna, ciepło sieciowe, energia słoneczna, energia geotermalna i energia 
wiatrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
∑=
kf k C, k, C /A Q C            kWh/(m2 · rok)    (96) 
gdzie: 
Qk,C,k roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla k-tego  podsystemu w systemie chłodzenia kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona) m2 
 7.2.3.2.
 Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii innych  
niż wymienione w pkt 7.2.3.1 wyznacza się według wz oru: 
∑⋅⋅=
k ko , fk C, k,
CWA3,6 QC           kg/(m2 · rok)  lub m3/(m2 · rok)  (97) 
gdzie: 
Qk,C,k roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla k-tego podsystemu w systemie  chłodzenia kWh/rok 
Wo,k wartość opałowa paliwa dla k-tego podsystemu w systemie 
chłodzenia, określona zgodnie z pkt 7.3 MJ/m3  
lub MJ/kg 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.2.4.  Systemy wbudowanej instalacji oświetlenia 
Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia elektryczna, 
energia słoneczna, energia geotermalna i energia wi atrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
∑=
lf l L, k, L /A Q C            kWh/(m2 · rok)    (98) 
gdzie: 
Qk,L,l roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku dla l-tego podsystemu w systemie  wbudowanej 
instalacji oświetlenia kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.2.5.  Urządzenia pomocnicze w systemach technicznych 
Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii (energia elektryczna, 
energia słoneczna, energia geotermalna i energia wi atrowa, gaz) wyznacza się według wzoru: 
∑∑∑ + + =
if
kkC , pom,el,
jjW , pom,el, iH , pom,el, pomel, / A) E E E( C     kWh/(m2 · rok)   (99) 
gdzie: 
Eel,pom,H,i   roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla i-teg o podsystemu  
w systemie ogrzewania kWh/rok 
Eel,pom,W,j  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla j-teg o podsystemu  
w systemie przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
Dziennik Ustaw – 49 –  Poz. 376 
 
 Eel,pom,C,k  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla k-teg o podsystemu 
w systemie chłodzenia kWh/rok 
Af powierzchnia pomieszczeń o regulowanej temperaturz e powietrza 
(powierzchnia ogrzewana lub chłodzona)  m2 
 
7.3. Wyznaczanie wartości opałowej paliwa W o 
Wartość opałową paliwa W o określa się na podstawie danych udostępnionych prz ez dostawcę 
tego paliwa. 
W przypadku braku tych danych przyjmuje się wartośc i opracowywane na rok sporządzenia 
świadectwa przez Krajowy ośrodek bilansowania i zar ządzania emisjami zgodnie z art. 3 ust. 2 
pkt 8 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zar ządzania emisjami gazów cieplarnianych 
i innych substancji.  
8. Wyznaczanie udziału odnawialnych źródeł energii w r ocznym zapotrzebowaniu  
na energię końcową w budynku lub części budynku  
Udział odnawialnych źródeł energii w rocznym zapotr zebowaniu na energię końcową 
wyznacza się według wzoru: 
100QE Q Q Q QU
kozepom,el, oze L, k, oze C, k, ozeW, k, oze H, k,
oze ⋅++++= %      ( 1 0 0 )  
gdzie: 
Qk,H,oze  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną  
do budynku lub części budynku dla systemu ogrzewani a 
zapewniane przez odnawialne źródła energii*) kWh/rok 
Qk,W,oze  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną  
do budynku lub części budynku dla systemu przygotow ania ciepłej 
wody użytkowej zapewniane przez odnawialne źródła e nergii**) kWh/rok 
Qk,C,oze  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną  
do budynku lub części budynku dla systemu chłodzeni a zapewniane 
przez odnawialne źródła energii***) kWh/rok 
Qk,L,oze  roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną  
do budynku lub części budynku dla systemu wbudowane j instalacji 
oświetlenia zapewniane przez odnawialne źródła ener gii kWh/rok 
Eel,pom,oze  roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą 
dostarczaną do budynku lub części budynku dla syste mów 
technicznych zapewniane przez odnawialne źródła ene rgii kWh/rok 
Qk roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną  
do budynku lub części budynku dla systemów technicz nych kWh/rok 
   *) W przypadku pomp ciepła o wartości η H,g większej od 1 wyznacza się według wzoru: 
)η1(1 Q Q
gH ,Hk , oze H, k, −⋅= . 
 **) W przypadku pomp ciepła o wartości η W,g większej od 1 wyznacza się według wzoru: 
)η1(1 Q Q
gW ,W, k ozeW, k, −⋅= . 
***) W przypadku pomp ciepła o wartości SEER  większej od 1 wyznacza się  według wzoru: 
)SEER1(1 Q QCk , oze C, k, −⋅= . 
 
 
Dziennik Ustaw – 50 –  Poz. 376 
 
  Załącznik nr 2 
 
METODOLOGIA WYZNACZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZN EJ OPARTA 
NA FAKTYCZNIE ZUŻYTEJ ILOŚCI ENERGII 
 
1. Sposób wyznaczania charakterystyki energetycznej bu dynku lub części budynku  
1.1. Jeżeli budynek lub część budynku ma system ogrzewan ia oraz system przygotowania 
ciepłej wody użytkowej, które są zasilane jednym rodzajem nośnika energii (gazem 
ziemnym lub ciepłem sieciowym), i w dokumentach pot wierdzających rzeczywiste zużycie 
ciepła sieciowego lub gazu ziemnego w budynku lub c zęści budynku nie jest wskazany cel 
jego zużycia:  
1) roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części 
budynku dla systemu ogrzewania oraz systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej jest wyznaczane wspólnie; 
2) roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pie rwotną dla systemu ogrzewania 
oraz systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej jest wyznaczane wspólnie; 
3) roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania i wentylacji oraz 
przygotowania ciepłej wody użytkowej nie jest wyzna czane.  
1.2. Jeżeli w budynku lub części budynku odbywają się pr ocesy technologiczne, to w obliczeniach 
charakterystyki energetycznej nie uwzględnia się za potrzebowania na energię w tych 
procesach, a także zapotrzebowania na energię w ins talacjach obsługujących te procesy. Zyski 
ciepła z tych procesów dolicza się do wewnętrznych zysków ciepła pomieszczeń.  
 
2. Wyznaczanie wskaźników rocznego zapotrzebowania na energię EP, EK oraz EU 
2.1. Wartość wskaźnika rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP
, 
wartość wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energ ię końcową EK oraz wartość 
wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energię użytk ową EU wyznacza się zgodnie  
z pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. 
2.2. Wartość wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energ ię użytkową EU nie jest 
wyznaczana w przypadku, o którym mowa w pkt 1.1. 
 3. Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pie rwotną dla systemów 
technicznych Q
p wyznacza się zgodnie z pkt 3 załącznika nr 1 do ro zporządzenia. 
 4. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię końcową dostarczaną do budynku 
lub części budynku dla systemów technicznych Q
k 
4.1. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części budynku  
dla systemów technicznych Q k wyznacza się według wzoru:  
pomel, Lk , Wk , Hk , k E Q Q Q Q +++=    k W h / r o k     ( 1 )  
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku  dla systemu ogrzewania kWh/rok 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku  dla systemu przygotowania ciepłej wody 
użytkowej kWh/rok 
Qk,L roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku 
lub części budynku  dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia*)  kWh/rok 
Eel,pom roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końco wą dostarczaną 
do budynku lub części budynku  dla systemów technicznych  kWh/rok 
*) Nie wyznacza się dla budynków mieszkalnych i lokal i mieszkalnych. 
  Załącznik nr 2
METODOLOGIA WYZNACZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ OPARTA  
NA FAKTYCZNIE ZUŻYTEJ ILOŚCI ENERGII
Dziennik Ustaw – 51 –  Poz. 376 
 
 4.2. System ogrzewania 
4.2.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię końcową d ostarczaną do budynku lub części budynku  
dla systemu ogrzewania wyznacza się na podstawie do kumentów potwierdzających 
rzeczywiste zużycie ciepła sieciowego lub gazu ziem nego na potrzeby ogrzewania. 
Wartość Hk ,Qwyrażona w jednostkach kWh/rok jest średnią zużycia  ciepła sieciowego 
lub gazu ziemnego z ostatnich 3 lat poprzedzających  wydanie świadectwa charakterystyki 
energetycznej. 
4.2.2. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową do starczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu ogrzewania Q k,H wyznacza się według wzoru: 
1) dla ciepła sieciowego:  
3CQH,3
Hk ,=            kWh/rok          (2) 
gdzie: 
CH,3 suma zużycia ciepła sieciowego na potrzeby ogrzewa nia z ostatnich  
3 lat poprzedzających wydanie świadectwa charaktery styki 
energetycznej, wyznaczona na podstawie dokumentów, o których 
mowa w pkt 4.2.1 kWh 
 
2) dla gazu ziemnego:  
3C3,6W C
QmH ,o lH ,
Hk ,+⋅
=      kWh/rok          (3) 
gdzie: 
CH,l suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania z ostatnich l lat 
poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki energetycznej, 
wyznaczona na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 4.2.1, 
w przypadku rozliczania zużycia gazu w jednostce m3 m3 
Wo wartość opałowa gazu ziemnego określona zgodnie z pkt 4.7 MJ/m3  
l liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.2.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce m3 – 
CH,m suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania z ostatnich  
m lat poprzedzających wydanie świadectwa charaktery styki 
energetycznej, wyznaczona na podstawie dokumentów, o których 
mowa w pkt 4.2.1, w przypadku rozliczania zużycia g azu  
w jednostce energii zawartej w dostarczonym paliwie  gazowym kWh 
m liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.2.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce energii 
zawartej w dostarczonym paliwie gazowym, z tym że: m = 3 − l – 
 
4.3. System przygotowania ciepłej wody użytkowej 
4.3.1. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową do starczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej wy znacza się  
na podstawie dokumentów potwierdzających rzeczywist e zużycie ciepła sieciowego  
lub gazu ziemnego na potrzeby przygotowania ciepłej  wody użytkowej. Wartość Wk ,Q
wyrażona w jednostkach kWh/rok jest średnią zużycia  ciepła sieciowego lub gazu 
ziemnego z ostatnich 3 lat poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki 
energetycznej. 
4.3.2. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową do starczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej Q k,W wyznacza się według 
wzoru: 
Dziennik Ustaw – 52 –  Poz. 376 
 
 1) dla ciepła sieciowego:  
3CQW,3
Wk ,=            kWh/rok          (4) 
gdzie: 
CW,3 suma zużycia ciepła sieciowego na potrzeby przygot owania ciepłej 
wody użytkowej z ostatnich 3 lat poprzedzających wy danie 
świadectwa charakterystyki energetycznej, wyznaczona na podstawie 
dokumentów, o których mowa w pkt 4.3.1 kWh 
 2)
 dla gazu ziemnego:  
3C3,6W C
QmW ,o lW ,
Wk ,+⋅
=      kWh/rok          (5) 
gdzie: 
CW,l suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby przygotowan ia ciepłej 
wody użytkowej z ostatnich l lat poprzedzających wy danie 
świadectwa charakterystyki energetycznej, wyznaczona na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 4.3.1, w przypadku  rozliczania 
zużycia gazu w jednostce m
3 m3 
Wo wartość opałowa gazu ziemnego określona zgodnie z pkt 4.7 MJ/m3  
l liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.3.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce m3 – 
CW,m suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby przygotowan ia ciepłej 
wody użytkowej z ostatnich m lat poprzedzających wy danie 
świadectwa charakterystyki energetycznej, wyznaczona na podstawie 
dokumentów, o których mowa w pkt 4.3.1, w przypadku  rozliczania 
zużycia gazu w jednostce energii zawartej w dostarc zonym paliwie 
gazowym kWh 
m liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.3.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce energii 
zawartej w dostarczonym paliwie gazowym, z tym że: m = 3 − l – 
 4.4.
 System ogrzewania i system przygotowania ciepłej wo dy użytkowej  
4.4.1. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową do starczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu ogrzewania oraz systemu przygotowania c iepłej wody użytkowej 
wyznacza się na podstawie dokumentów potwierdzający ch rzeczywiste zużycie ciepła 
sieciowego lub gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania  oraz przygotowania ciepłej 
wody użytkowej, w których nie wskazano zużycia ciep ła sieciowego lub gazu ziemnego 
na poszczególne cele. Wartość WHk ,Q+wyrażona w jednostkach kWh/rok jest średnią 
zużycia ciepła sieciowego lub gazu ziemnego z ostat nich 3 lat poprzedzających wydanie 
świadectwa charakterystyki energetycznej. 
4.4.2. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową do starczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu ogrzewania i systemu przygotowania ciep łej wody użytkowej 
Qk,H+W wyznacza się według wzoru: 
 1)
 dla ciepła sieciowego:  
3C
QW,3H
WHk ,+
+=            kWh/rok          (6) 
  
Dziennik Ustaw – 53 –  Poz. 376 
 
  
gdzie: 
CH+W,3  suma zużycia ciepła sieciowego na potrzeby ogrzewa nia  
i przygotowania ciepłej wody użytkowej z ostatnich 3 lat 
poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki energetycznej, 
wyznaczona na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 4.4.1 kWh 
 
2) dla gazu ziemnego:  
3C3,6W C
QmW , Ho lW , H
WHk ,++
++⋅
=     kWh/rok          (7) 
gdzie: 
CH+W,l suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania  
i przygotowania ciepłej wody użytkowej z ostatnich l lat 
poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki energetycznej, 
wyznaczona na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 4.4.1, 
w przypadku rozliczania zużycia gazu w jednostce m3 m3 
Wo wartość opałowa gazu ziemnego określona zgodnie z pkt 4.7 MJ/m3  
l liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.4.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce m3 – 
CH+W,m  suma zużycia gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania  
i przygotowania ciepłej wody użytkowej z ostatnich m lat 
poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki energetycznej, 
wyznaczona na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 4.4.1, 
w przypadku rozliczania zużycia gazu w jednostce en ergii zawartej  
w dostarczonym paliwie gazowym kWh 
m liczba kolejnych lat, dla których istnieją dokume nty, o których mowa  
w pkt 4.4.1, w przypadku rozliczania zużycia gazu w  jednostce energii 
zawartej w dostarczonym paliwie gazowym, z tym że: m = 3 − l – 
 4.5.
 Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcza ną do budynku lub części 
budynku  dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia Q k,L wyznacza się zgodnie  
z pkt 4.1.5 załącznika nr 1 do rozporządzenia. 
4.6. Roczne zapotrzebowanie na energię pomocniczą końcow ą dostarczaną do budynku  
lub części budynku  dla systemów technicznych E el,pom wyznacza się zgodnie z pkt 4.1.6 
załącznika nr 1 do rozporządzenia. 
4.7. Wyznaczanie wartości opałowej paliwa W o 
Wartość opałową paliwa W o określa się na podstawie danych udostępnionych prz ez dostawcę 
tego paliwa. W przypadku braku tych danych przyjmuje się wartośc i opracowywane na rok sporządzenia 
świadectwa przez Krajowy ośrodek bilansowania i zar ządzania emisjami zgodnie z art. 3 ust. 2 
pkt 8 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zar ządzania emisjami gazów cieplarnianych 
i innych substancji (Dz. U. z 2013 r. poz. 1107 ora z z 2014 r. poz. 1101). 
 
5. Wyznaczanie rocznego zapotrzebowania na energię uży tkową Q u 
5.1.  Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową  Qu wyznacza się według wzoru: 
nd W, nd H, u Q Q Q +=      k W h / r o k     ( 8 )  
  
Dziennik Ustaw – 54 –  Poz. 376 
 
 gdzie: 
QH,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania  
i wentylacji  kWh/rok 
QW,nd roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przy gotowania 
ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
 
5.2. Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrze wania i wentylacji Q H,nd wyznacza 
się według wzoru: 
tot H, Hk , nd H, η Q Q ⋅=         kWh/rok          (9) 
gdzie: 
Qk,H roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku  dla systemu ogrzewania kWh/rok 
ηH,tot średnia sezonowa sprawność całkowita systemu ogrzew ania 
wyznaczona zgodnie z pkt 4.1.2.1 załącznika nr 1 do  rozporządzenia – 
 5.3.
 Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do przyg otowania ciepłej wody użytkowej 
QW,nd wyznacza się według wzoru: 
tot W, Wk , nd W, η Q Q ⋅=         kWh/rok          (10) 
gdzie: 
Qk,W roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarcz aną do budynku 
lub części budynku  dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej kWh/rok 
ηW,tot średnia roczna sprawność całkowita systemu przygoto wania ciepłej 
wody użytkowej wyznaczona zgodnie z pkt 4.1.3.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia – 
 5.4.
 Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową  Qu nie jest wyznaczane w przypadku,  
o którym mowa w pkt 1.1. 
 
6. Jednostkową wielkość emisji CO 2 wyznacza się zgodnie z pkt 6 załącznika nr 1 do 
rozporządzenia. 
 
7. Wyznaczanie obliczeniowej rocznej ilości zużywanego  nośnika energii lub energii 
7.1. System ogrzewania  
Obliczeniowa roczna ilość zużywanego ciepła sieciow ego lub gazu ziemnego jest równa 
wartości rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu ogrzewania Q k,H. 
7.2. System przygotowania ciepłej wody użytkowej  
Obliczeniowa roczna ilość zużywanego ciepła sieciow ego lub gazu ziemnego jest równa 
wartości rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej Q k,W. 
7.3. System ogrzewania i system przygotowania ciepłej wo dy użytkowej  
Obliczeniowa roczna ilość zużywanego ciepła sieciow ego lub gazu ziemnego jest równa 
wartości rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą dostarczaną do budynku lub części 
budynku  dla systemu ogrzewania i systemu przygotowania ciep łej wody użytkowej Q k,H+W . 
7.4. Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energi i lub energii dla systemu 
wbudowanej instalacji oświetlenia wyznacza się zgodnie z pkt 7.1.4 załącznika nr 1 do rozporządzenia. 
7.5.
  Obliczeniową roczną ilość zużywanego nośnika energ ii lub energii dla urządzeń 
pomocniczych w systemach technicznych wyznacza się zgodnie z pkt 7.1.5 załącznika  
nr 1 do rozporządzenia. 
Dziennik Ustaw – 55 –  Poz. 376 
                   Załącznik nr 3 
WZÓR ŚWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENRGETYCZNEJ BUDYNKU 
 
ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU 
Numer świadectwa1)  
 
Oceniany budynek 
Rodzaj budynku2)  Zdjęcie budynku 
Przeznaczenie budynku3)  
Adres budynku  
Budynek, o którym mowa w art. 3  
ust. 2 ustawy4)  
Rok oddania do użytkowania budynku5)  
Metoda wyznaczania charakterystyki 
energetycznej6)  
Powierzchnia pomieszczeń  
o regulowanej temperaturze powietrza 
(powierzchnia ogrzewana  
lub chłodzona) A f [m2]7)  
Powierzchnia użytkowa [m2]  
 
Ważne do (rrrr -mm-dd)8)  
 
Stacja meteorologiczna, według której 
danych jest wyznaczana  
charakterystyka energetyczna9)  
 
Ocena charakterystyki energetycznej budynku10)  
Wskaźniki charakterystyki 
energetycznej Oceniany budynek Wymagania dla nowego budynku 
według przepisów techniczno- 
-budowlanych 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania 
na energię użytkową EU = … kWh/(m2 · rok)  
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania 
na energię końcową11)   EK = … kWh/(m2 · rok)  
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania 
na nieodnawialną energię pierwotną11)   EP = … kWh/(m2 · rok) EP = … kWh/(m2 · rok) 
Jednostkowa wielkość emisji CO 2      
2COE  = … t CO 2/(m2 · rok)     
Udział odnawialnych źródeł energii  
w rocznym zapotrzebowaniu na energię 
końcową Uoze = … %  
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP [kWh/(m2 · rok)] 
                      
                                                 Oceniany budynek 
 
                                        ↑   Wymagania dla nowego budynku 
 
Obliczeniowa roczna ilość zużywanego nośnika energi i lub energii przez budynek12)   
System techniczny Rodzaj nośnika energii 
lub energii Ilość nośnika energii  
lub energii Jednostka/(m2 · rok) 
Ogrzewania  1)   
n)   
Przygotowania ciepłej wody użytkowej 1)   
n)   
Chłodzenia 1)   
n)   
Wbudowanej instalacji oświetlenia11)  1)   
n)   
 
Sporządzający świadectwo:  
 
Imię i nazwisko: 
Nr wpisu do wykazu
13): 
Data wystawienia świadectwa:  
 
  
 
Podpis i pieczątka  
 
Załącznik nr 3
WZÓR ŚWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU
Dziennik Ustaw – 56 –  Poz. 376 
 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU                                                            
Numer świadectwa1)  
 
Podstawowe parametry techniczno-użytkowe budynku 
Liczba kondygnacji budynku  
Kubatura budynku [m3]  
Kubatura budynku o regulowanej 
temperaturze  powietrza [m3]  
Podział powierzchni użytkowej 
budynku14)  
Temperatury wewnętrzne  
w budynku w zależności od stref 
ogrzewanych  
Rodzaj konstrukcji budynku  
Przegrody budynku  
Nazwa przegrody Opis przegrody Współczynnik przenikania 
ciepła przegrody U  
[W/(m2 · K)] 
uzyskany wymagany15) 
1)    
2)    
3)    
4)    
n)    
System ogrzewania16) Elementy składowe 
systemu Opis Średnia 
sezonowa 
sprawność 
Wytwarzanie ciepła    
Przesył ciepła   
Akumulacja ciepła   
Regulacja  
i wykorzystanie ciepła   
System  przygotowania ciepłej 
wody użytkowej16)  Elementy składowe 
systemu Opis Średnia roczna 
sprawność 
Wytwarzanie ciepła    
Przesył ciepła   
Akumulacja ciepła   
System chłodzenia16) Elementy składowe 
systemu Opis Średnia 
sezonowa 
sprawność 
Wytwarzanie chłodu    
Przesył chłodu   
Akumulacja chłodu   
Regulacja  
i wykorzystanie 
chłodu   
Wentylacja  
System wbudowanej instalacji 
oświetlenia11), 16)  
Inne istotne dane dotyczące 
budynku  
 
  
 
 
 
  
 
   
 
 
  
 
 
 
Dziennik Ustaw – 57 –  Poz. 376 
 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU                                                              
Numer świadectwa1)  
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię użytko wą EU [kWh/(m2 · rok)]17) 
 Ogrzewanie  
i wentylacja  Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane Suma 
[kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię użytkową EU: … kWh/(m2 · rok)    
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą EK [kWh/(m2 · rok)]17) 
Rodzaj nośnika energii  
lub energii Ogrzewanie  
i wentylacja Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane11)  Suma 
1)      
2)      
n)      
 Suma [kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą EK: … kWh/(m2 · rok)    
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP [kWh/(m2 · rok)]17) 
Rodzaj nośnika energii  
lub energii Ogrzewanie  
i wentylacja Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane11) Suma 
1)      
2)      
n)      
 Suma [kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP: … kWh/(m2 · rok)    
 
Zalecenia dotyczące opłacalnej ekonomicznie i wykon alnej technicznie poprawy charakterystyki energetyc znej 
budynku w zakresie18): 
1) przegród budynku w przypadku planowania robót budow lanych polegających na ociepleniu budynku, obejmują cych 
ponad 25% powierzchni przegród zewnętrznych tego bu dynku 
 
 
 
 
2) systemów technicznych w budynku w przypadku planowa nia robót budowlanych polegających na ociepleniu bu dynku, 
obejmujących ponad 25% powierzchni przegród zewnętr znych tego budynku 
   
 
3) przegród budynku niezależnie od planowanych robót b udowlanych, o których mowa w pkt 1 
 
 
 
   
4) systemów technicznych w budynku lub części budynku niezależnie od planowanych robót budowlanych, o któ rych 
mowa w pkt 2 
 
 
 
 5) innych uwag dotyczących poprawy charakterystyki ene rgetycznej budynku (w tym wskazanie, gdzie można uz yskać 
szczegółowe informacje dotyczące opłacalności ekono micznej zaleceń zawartych w świadectwie oraz inform ację 
dotyczącą działań, jakie należy podjąć w celu wypeł nienia zaleceń) 
 
 
  
 
 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 58 –  Poz. 376 
 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU                                                                  
Numer świadectwa1)  
 
Objaśnienia 
1) Nr świadectwa w wykazie świadectw charakterystyki e nergetycznej, nadany w systemie teleinformatycznym, w którym jest prowadzony 
centralny rejestr charakterystyki energetycznej bud ynków, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r.  
o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. po z. 1200 oraz z 2015 r. poz. 151). 
2) Rodzaj budynku: mieszkalny, zamieszkania zbiorowego , użyteczności publicznej, rekreacji indywidualnej,  gospodarczy, produkcyjny, 
magazynowy. 
3) Należy określić zgodnie z przepisami wydanymi na po dstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1 994 r. − Prawo budowlane (Dz. U.  
z 2013 r. poz. 1409, z 2014 r. poz. 40, 768, 822, 1133 i 1200 oraz z 2015 r. poz. 151 i 200), zwanymi dalej „przepisami techniczno-  
-budowlanymi”, np. budynek przeznaczony na potrzeby  opieki zdrowotnej. 
4) Budynek, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dni a 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetyczn ej budynków: tak / nie. 
5) Dotyczy budynku oddanego do użytkowania. 
6) Należy wpisać: metoda obliczeniowa albo metoda zuży ciowa. 
7) Jest to ogrzewana lub chłodzona powierzchnia kondyg nacji netto wyznaczana według Polskiej Normy dotycz ącej właściwości użytkowych  
w budownictwie – określanie i obliczanie wskaźników  powierzchniowych i kubaturowych. 
8) Świadectwo charakterystyki energetycznej traci ważn ość po upływie terminu wskazanego w tym świadectwie  albo w przypadku, o którym 
mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 201 4 r. o charakterystyce energetycznej budynków. 
9) Należy wypełnić w przypadku metody obliczeniowej. 
10) Charakterystyka energetyczna budynku jest określana  na podstawie porównania wskaźnika rocznego zapotrz ebowania na nieodnawialną energię 
pierwotną EP niezbędnego do zaspokojenia potrzeb en ergetycznych budynku w zakresie ogrzewania, wentyla cji, chłodzenia, przygotowania 
ciepłej wody użytkowej i wbudowanej instalacji oświ etlenia z maksymalną wartością wskaźnika EP wynikaj ącą z przepisów techniczno-  
-budowlanych oraz porównania wartości współczynnika  przenikania ciepła przegród U w budynku z maksymal ną wartością współczynnika 
wynikającą z przepisów techniczno-budowlanych.  
        W przypadku budynku nowo wznoszonego uzyska ne wartości wskaźnika EP oraz współczynników przeni kania ciepła przegród U nie powinny 
przekraczać wartości wynikających z przepisów techn iczno-budowlanych. 
        W przypadku budynku podlegającego przebudow ie jedynie wartości współczynników przenikania ciep ła przegród U podlegających 
przebudowie nie powinny przekraczać wartości wynika jących z przepisów techniczno-budowlanych. 
11) Rocznego zapotrzebowania na energię końcową oraz ni eodnawialną energię pierwotną przez system wbudowan ej instalacji oświetlenia  
nie wyznacza się w przypadku budynku mieszkalnego. 
12) Metoda obliczeniowa odnosi się do standardowego spo sobu użytkowania i standardowych warunków klimatycz nych, natomiast metoda 
zużyciowa odnosi się do faktycznego sposobu użytkow ania budynku, w związku z czym mogą wystąpić różnic e w wynikach końcowych 
między obliczeniami sporządzonymi tymi metodami. W przypadku korzystania z metody obliczeniowej, z uwa gi na standardowy sposób 
użytkowania, uzyskane wartości obliczeniowej roczne j ilości zużywanego nośnika energii lub energii nie  pozwalają wnioskować  
o rzeczywistym zużyciu energii w budynku; wartości te są przybliżone.   
13) Wykaz, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energe tycznej budynków. 
14) Podział powierzchni użytkowej (np. część mieszkalna :……m2, część garażowa:……m2, część usługowa:……m2, część techniczna:…..m2). 
15) Wymagania dotyczące wartości współczynnika przenika nia ciepła przegród U powinny być spełnione jedynie  w przypadku budynku nowo 
wznoszonego albo budynku podlegającego przebudowie. 
16) W przypadku kilku systemów technicznych lub podsyst emów w systemach technicznych tabelę należy dostoso wać. 
17) Wartości rocznego zapotrzebowania na energię użytko wą, energię końcową i nieodnawialną energię pierwot ną odpowiednio dla systemu 
ogrzewania, systemu przygotowania ciepłej wody użyt kowej, systemu chłodzenia, systemu wbudowanej insta lacji oświetlenia i dla urządzeń 
pomocniczych odniesione do powierzchni A f. Wartości rocznego zapotrzebowania na energię pomo cniczą końcową i nieodnawialną energię 
pierwotną dla urządzeń pomocniczych systemów techni cznych odniesione do powierzchni A f należy wykazać w odpowiednich polach 
dotyczących celu ich zużycia. 
18) Wypełnienie jest obowiązkowe, chyba że nie ma senso wnej możliwości takiej poprawy w porównaniu z obowi ązującymi wymaganiami 
zawartymi w przepisach techniczno-budowlanych. 
 
Uwagi 
1. Niniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej zostało wydane na podstawie oceny charakterystyki e nergetycznej budynku zgodnie  
z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o ch arakterystyce energetycznej budynków oraz rozporząd zenia Ministra Infrastruktury  
i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodo logii wyznaczania charakterystyki energetycznej bud ynku lub części budynku oraz 
świadectw charakterystyki energetycznej (Dz. U. poz . 376). 
2.     Roczne zapotrzebowanie na energię w świadectwie  charakterystyki energetycznej jest wyrażane przez roczne zapotrzebowanie  
na nieodnawialną energię pierwotną, energię końcową  oraz energię użytkową. Dane do obliczeń określa si ę na podstawie budowlanej 
dokumentacji technicznej lub obmiaru budynku istnie jącego i przyjmuje się standardowy albo faktyczny s posób użytkowania, w zależności  
od wybranej metody obliczania. 
3.     Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię  pierwotną uwzględnia obok energii końcowej dodatko we nakłady nieodnawialnej energii 
pierwotnej na dostarczenie do budynku każdego wykor zystanego nośnika energii lub energii. Uzyskane nis kie wartości wskazują na nieznaczne 
zapotrzebowanie na energię i tym samym wysoką efekt ywność energetyczną budynku i zużycie energii chron iące zasoby naturalne  
i środowisko. 
4.     Roczne zapotrzebowanie na energię końcową okreś la roczną ilość energii dostarczaną do budynku dla systemów: ogrzewania, chłodzenia, 
przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wbudowane j instalacji oświetlenia. Zapotrzebowanie na energi ę końcową jest to ilość energii, która 
powinna być dostarczona do budynku przy standardowy m lub faktycznym sposobie użytkowania z uwzględnien iem wszystkich strat,  
aby zapewnić utrzymanie temperatury wewnętrznej, kt órej wartość została określona w przepisach technic zno-budowlanych, niezbędną 
wentylację oraz oświetlenie i przygotowanie ciepłej  wody użytkowej. Niskie wartości sygnalizują wysoko sprawne systemy techniczne  
w budynku i jego wysoką efektywność energetyczną.  
5. Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową określa:  
a) w przypadku ogrzewania budynku – energię przenoszon ą z budynku do jego otoczenia przez przenikanie lub  z powietrzem wentylacyjnym, 
pomniejszoną o zyski ciepła, 
b) w przypadku chłodzenia budynku – zyski ciepła pomni ejszone o energię przenoszoną z budynku do jego oto czenia przez przenikanie  
lub z powietrzem wentylacyjnym, 
c) w przypadku przygotowania ciepłej wody użytkowej – energię przenoszoną z budynku do jego otoczenia ze ściekami. 
        Niskie wartości sygnalizują bardzo dobrą ch arakterystykę energetyczną przegród, niewielkie str aty ciepła przez wentylację oraz optymalne 
zarządzanie zyskami słonecznymi.  
 
 
 
 
               
Dziennik Ustaw – 59 –  Poz. 376 
 
57 
  Załącznik nr 4 
WZÓR ŚWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BU DYNKU 
 
ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BUDYNKU   
Numer świadectwa1)  
 
Oceniana część budynku   
Rodzaj budynku2)  Zdjęcie budynku 
Przeznaczenie budynku3)  
Adres budynku  
Budynek, o którym mowa w art. 3 ust. 2 
ustawy4)  
Rok oddania do użytkowania budynku5)  
Metoda wyznaczania charakterystyki 
energetycznej6)  
Powierzchnia pomieszczeń o regulowanej 
temperaturze powietrza (powierzchnia 
ogrzewana lub chłodzona) A f [m2]7)  
Powierzchnia użytkowa części budynku 
[m2]  
 
Ważne do (rrrr -mm-dd)8)  
 
Stacja meteorologiczna, według której 
danych jest wyznaczana charakterystyka 
energetyczna9)  
 
Ocena charakterystyki energetycznej części budynku10)  
Wskaźniki charakterystyki 
energetycznej Oceniana część budynku 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania  
na energię użytkową EU = … kWh/(m2 · rok) 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania  
na energię końcową11)   EK = … kWh/(m2 · rok) 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania  
na nieodnawialną energię pierwotną11)   EP = … kWh/(m2 · rok) 
Jednostkowa wielkość emisji CO 2      
2COE  = … t CO 2/(m2 · rok)    
Udział odnawialnych źródeł energii  
w rocznym zapotrzebowaniu na energię 
końcową Uoze = … % 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP [kWh/(m2 · rok)] 
                                             Oceniana część budynku   
 
 
 
 
Obliczeniowa roczna ilość zużywanego nośnika energi i lub energii przez część budynku12)   
System techniczny Rodzaj nośnika 
energii lub energii Ilość nośnika energii  
lub energii Jednostka/(m2 · rok) 
Ogrzewania  1)   
n)   
Przygotowania ciepłej wody użytkowej 1)   
n)   
Chłodzenia 1)   
n)   
Wbudowanej instalacji oświetlenia11)  1)   
n)   
 
Sporządzający świadectwo: 
 
 
Imię i nazwisko: 
Nr wpisu do wykazu13): 
Data wystawienia świadectwa:  
 
 
 
 Podpis i pieczątka  
 
Załącznik nr 4
WZÓR ŚWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BUDYNKU
Dziennik Ustaw – 60 –  Poz. 376 
 
58 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BUDYNKU   
Numer świadectwa1)  
 
Podstawowe parametry techniczno-użytkowe części bud ynku   
Liczba kondygnacji części 
budynku  
Kubatura części budynku [m3]  
Kubatura części budynku  
o regulowanej temperaturze 
powietrza [m3]  
Podział powierzchni użytkowej 
części budynku14)  
Temperatury wewnętrzne  
w części budynku w zależności 
od stref ogrzewanych części 
budynku  
Rodzaj konstrukcji budynku  
Przegrody części budynku 
Nazwa przegrody Opis przegrody Współczynnik przenikania 
ciepła przegrody U  
[W/(m2 · K)] 
uzyskany wymagany15) 
1)    
2)    
3)    
4)    
n)    
System ogrzewania16) Elementy składowe 
systemu Opis Średnia 
sezonowa 
sprawność 
Wytwarzanie ciepła    
Przesył ciepła   
Akumulacja ciepła   
Regulacja  
i wykorzystanie ciepła   
System  przygotowania ciepłej 
wody użytkowej16) Elementy składowe 
systemu Opis Średnia roczna 
sprawność 
Wytwarzanie ciepła    
Przesył ciepła   
Akumulacja ciepła   
System chłodzenia16) Elementy składowe 
systemu Opis Średnia 
sezonowa 
sprawność 
Wytwarzanie chłodu    
Przesył chłodu   
Akumulacja chłodu   
Regulacja  
i wykorzystanie 
chłodu   
Wentylacja  
System wbudowanej instalacji 
oświetlenia11), 16)  
Inne istotne dane dotyczące 
części budynku  
 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 61 –  Poz. 376 
 
59 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BUDYNKU  
Numer świadectwa1)  
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię użytko wą EU [kWh/(m2 · rok)]17) 
 Ogrzewanie  
i wentylacja  Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane Suma 
[kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię użytko wą EU: … kWh/(m2 · rok)    
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą EK [kWh/(m2 · rok)]17) 
Rodzaj nośnika energii  
lub energii Ogrzewanie  
i wentylacja Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane11)  Suma 
1)      
2)      
n)      
 Suma [kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię końcow ą EK: … kWh/(m2 · rok)    
 
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię p ierwotną EP [kWh/(m2 · rok)]17) 
Rodzaj nośnika energii  
lub energii Ogrzewanie  
i wentylacja Ciepła woda 
użytkowa Chłodzenie Oświetlenie 
wbudowane11) Suma 
1)      
2)      
n)      
 Suma [kWh/(m2 · rok)]      
Udział [%]      
Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP: … kWh/(m2 · rok)    
 
Zalecenia dotyczące opłacalnej ekonomicznie i wykon alnej technicznie poprawy charakterystyki energetyc znej części 
budynku w zakresie18): 
1) przegród budynku w przypadku planowania robót budow lanych polegających na ociepleniu budynku, obejmują cych 
ponad 25% powierzchni przegród zewnętrznych tego bu dynku 
 
 
 
 2) systemów technicznych w budynku lub części budynku w przypadku planowania robót budowlanych polegający ch 
 
na ociepleniu budynku, obejmujących ponad 25% powie rzchni przegród zewnętrznych tego budynku 
 
 
 
 3) przegród budynku niezależnie od planowanych robót b udowlanych, o których mowa w pkt 1 
   
 
 
4) systemów technicznych w budynku lub części budynku niezależnie od planowanych robót budowlanych, o któ rych 
mowa w pkt 2 
 
 
 
 5) innych uwag dotyczących poprawy charakterystyki ene rgetycznej części budynku (w tym wskazanie, gdzie m ożna 
uzyskać szczegółowe informacje dotyczące opłacalnoś ci ekonomicznej zaleceń zawartych w świadectwie  
 
oraz informację dotyczącą działań, jakie należy pod jąć w celu wypełnienia zaleceń) 
 
 
 
  
 
  
Dziennik Ustaw – 62 –  Poz. 376 
 
60 
 ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CZĘŚCI BUDYNKU   
Numer świadectwa1)  
  
Objaśnienia 
1) Nr świadectwa w wykazie świadectw charakterystyki e nergetycznej, nadany w systemie teleinformatycznym, w którym jest prowadzony 
centralny rejestr charakterystyki energetycznej bud ynków, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r.  
o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. po z. 1200 oraz z 2015 r. poz. 151). 
2) Rodzaj budynku: mieszkalny, zamieszkania zbiorowego , użyteczności publicznej, rekreacji indywidualnej,  gospodarczy, produkcyjny, 
magazynowy. 
3) Należy określić zgodnie z przepisami wydanymi na po dstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1 994 r. − Prawo budowlane (Dz. U.  
z 2013 r. poz. 1409, z 2014 r. poz. 40, 768, 822, 1133 i 1200 oraz z 2015 r. poz. 151 i 200), zwanymi dalej „przepisami techniczno-  
-budowlanymi”, np. budynek przeznaczony na potrzeby  opieki zdrowotnej. 
4) Budynek, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dni a 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetyczn ej budynków: tak / nie. 
5) Dotyczy budynku oddanego do użytkowania. 
6) Należy wpisać: metoda obliczeniowa albo metoda zuży ciowa. 
7) Jest to ogrzewana lub chłodzona powierzchnia kondyg nacji netto wyznaczana według Polskiej Normy dotycz ącej właściwości użytkowych  
w budownictwie – określanie i obliczanie wskaźników  powierzchniowych i kubaturowych. 
8) Świadectwo charakterystyki energetycznej traci ważn ość po upływie terminu wskazanego w tym świadectwie  albo w przypadku, o którym 
mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 201 4 r. o charakterystyce energetycznej budynków. 
9) Należy wypełnić w przypadku metody obliczeniowej. 
10) Charakterystyka energetyczna części budynku jest ok reślana na podstawie wyznaczenia wartości wskaźnika  rocznego zapotrzebowania  
na nieodnawialną energię pierwotną EP niezbędnego d o zaspokojenia potrzeb energetycznych części budynk u w zakresie ogrzewania, 
wentylacji, chłodzenia, oświetlenia i przygotowania  ciepłej wody użytkowej oraz porównania wartości ws półczynnika przenikania ciepła 
przegród U w części budynku z wartością współczynni ka wynikającą z przepisów techniczno-budowlanych.  
        W przypadku części budynku w budynku nowo w znoszonym uzyskane wartości współczynników przenika nia ciepła przegród U nie powinny 
przekraczać wartości wynikających z przepisów techn iczno-budowlanych. 
11) Rocznego zapotrzebowania na energię końcową oraz ni eodnawialną energię pierwotną przez system wbudowan ej instalacji oświetlenia nie 
wyznacza się w przypadku budynku mieszkalnego i lok alu mieszkalnego. 
12) Metoda obliczeniowa odnosi się do standardowego spo sobu użytkowania i standardowych warunków klimatycz nych, natomiast metoda 
zużyciowa odnosi się do faktycznego sposobu użytkow ania części budynku, w związku z czym mogą wystąpić  różnice w wynikach końcowych 
między obliczeniami sporządzonymi tymi metodami. W przypadku korzystania z metody obliczeniowej,  z uw agi na standardowy sposób 
użytkowania, uzyskane wartości obliczeniowej roczne j ilości zużywanego nośnika energii lub energii nie  pozwalają wnioskować  
o rzeczywistym zużyciu energii w części budynku; wa rtości te są przybliżone.   
13) Wykaz, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energe tycznej budynków. 
14) Podział powierzchni użytkowej (np. część mieszkalna :……m2, część garażowa:……m2, część usługowa:……m2, część techniczna:…..m2). 
15) Wymagania dotyczące wartości współczynnika przenika nia ciepła przegród U powinny być spełnione jedynie  w przypadku części budynku  
w budynku nowo wznoszonym. 
16) W przypadku kilku systemów technicznych lub podsyst emów w systemach technicznych tabelę należy dostoso wać. 
17) Wartości rocznego zapotrzebowania na energię użytko wą, energię końcową i nieodnawialną energię pierwot ną odpowiednio dla systemu 
ogrzewania, systemu przygotowania ciepłej wody użyt kowej, systemu chłodzenia, systemu wbudowanej insta lacji oświetlenia i dla urządzeń 
pomocniczych odniesione do powierzchni A f. Wartości rocznego zapotrzebowania na energię pomo cniczą końcową i nieodnawialną energię 
pierwotną dla urządzeń pomocniczych systemów techni cznych odniesione do powierzchni A f należy wykazać w odpowiednich polach 
dotyczących celu ich zużycia. 
18) Wypełnienie jest obowiązkowe, chyba że nie ma senso wnej możliwości takiej poprawy w porównaniu z obowi ązującymi wymaganiami 
zawartymi w przepisach techniczno-budowlanych. 
 
Uwagi 
1. Niniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej zostało wydane na podstawie oceny charakterystyki e nergetycznej części budynku zgodnie 
z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o ch arakterystyce energetycznej budynków oraz rozporząd zenia Ministra Infrastruktury  
i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodo logii wyznaczania charakterystyki energetycznej bud ynku lub części budynku oraz 
świadectw charakterystyki energetycznej (Dz. U. poz . 376). 
2. Roczne zapotrzebowanie na energię w świadectwie cha rakterystyki energetycznej jest wyrażane przez rocz ne zapotrzebowanie  
na nieodnawialną energię pierwotną, energię końcową  oraz energię użytkową. Dane do obliczeń określa si ę na podstawie budowlanej 
dokumentacji technicznej lub obmiaru budynku istnie jącego i przyjmuje się standardowy albo faktyczny s posób użytkowania, w zależności  
od wybranej metody obliczania. 
3. Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pie rwotną uwzględnia obok energii końcowej dodatkowe n akłady nieodnawialnej energii 
pierwotnej na dostarczenie do budynku każdego wykor zystanego nośnika energii lub energii. Uzyskane nis kie wartości wskazują na nieznaczne 
zapotrzebowanie na energię i tym samym wysoką efekt ywność energetyczną części budynku i zużycie energi i chroniące zasoby naturalne  
i środowisko. 
4. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową określa r oczną ilość energii dostarczaną do części budynku d la systemów: ogrzewania, chłodzenia, 
przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wbudowane j instalacji oświetlenia. Zapotrzebowanie na energi ę końcową jest to ilość energii, która 
powinna być dostarczona do części budynku przy stan dardowym lub faktycznym sposobie użytkowania z uwzg lędnieniem wszystkich strat,  
aby zapewnić utrzymanie temperatury wewnętrznej, kt órej wartość została określona w przepisach technic zno-budowlanych, niezbędną 
wentylację, oświetlenie oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Niskie wartości sygnalizują wysokos prawne systemy techniczne i wysoką 
efektywność energetyczną części budynku.  
5. Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową określa:  
a) w przypadku ogrzewania – energię przenoszoną z częś ci budynku do jej otoczenia przez przenikanie lub z  powietrzem wentylacyjnym, 
pomniejszoną o zyski ciepła, 
b) w przypadku chłodzenia – zyski ciepła pomniejszone o energię przenoszoną z części budynku do jej otocz enia przez przenikanie  
lub z powietrzem wentylacyjnym, 
c) w przypadku przygotowania ciepłej wody użytkowej – energię przenoszoną z części budynku do jej otoczen ia ze ściekami. 
        Niskie wartości sygnalizują bardzo dobrą ch arakterystykę energetyczną przegród, niewielkie str aty ciepła przez wentylację oraz optymalne 
zarządzanie zyskami słonecznymi.