DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Warszawa, dnia 29 czerwca 2020 r. 
Poz. 1123 
OBWIESZCZENIE 
MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
z dnia 7 maja 2020 r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej 
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia 
jednolity tekst ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1499), z uwzględni e-
niem zmian wprowadzonych: 
1) ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji 
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojsk o-
wego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży  
Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
poz. 1635), 
2) ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. poz. 1 726), 
3) ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Przepisy wprowadzające ustawę ‒ Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 
poz. 2020) 
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 5 maja 2020 r. 
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 
1) art. 15 i art. 26 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, 
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiad u 
Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Str a-
ży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
poz. 1635), które stanowią: 
„Art. 15. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 93 ust. 1 pkt 4a ustawy zmienianej w art. 4, za czas 
służby w okresie rozliczeniowym poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy przyznaje się 
w wysokości określonej w art. 97c ust. 1 tej ustawy w brzmieniu dotychczasowym.” 
„Art. 26. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.”; 
2) art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1 726), które stanowią: 
„Art. 17. Do postępowań wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych i niezakończonych przed dniem 
wejścia w życie niniejszej ustawy, z wyjątkiem art. 36 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym 
niniejszą ustawą oraz art. 29 ustawy zmienianej w art. 6 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy 
dotychczasowe.” 
  
Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 1123 
 
„Art. 20. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 15, art. 2 pkt 3, 
art. 3 pkt 3, art. 5 pkt 1, art. 7, art. 9, art. 10 pkt 1, art. 13 pkt 1 i art. 14 pkt 1, które wchodzą w życie po upływie 
6 miesięcy od dnia ogłoszenia.”; 
3) art. 109 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Przepisy wprowadzające ustawę ‒ Prawo zamówień publicznych 
(Dz. U. poz. 2020), który stanowi: 
„Art. 109. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem: 
1) art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 
2) art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r.”. 
Marszałek Sejmu:  E. Witek 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 1123 
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 7 maja 2020 r. (poz . 1123) 
USTAWA 
z dnia 24 sierpnia 1991 r. 
o Państwowej Straży Pożarnej 
Rozdział 1 
Przepisy ogólne 
Art. 1. 1. Powołuje się Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny 
sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. 
2. Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy: 
1) rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń; 
2) organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych 
zagrożeń; 
3) wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji 
miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze; 
4) kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz p o-
wszechnego systemu ochrony ludności; 
5) nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych; 
6) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony ludności; 
7) współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań 
ustawowych; 
8) współdziałanie ze strażami pożarnymi i służbami ratowniczymi innych państw oraz ich organizacjami między-
narodowymi na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych oraz odrębnych przepisów; 
9) realizacja innych zadań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych na zasadac h 
i w zakresie w nich określonych. 
3. Służbę w Państwowej Straży Pożarnej pełnią funkcjonariusze pożarnictwa, zwani dalej „strażakami”. 
Art. 2. (uchylony) 
Art. 3. 1. Zadania przewidziane dla Państwowej Straży Pożarnej w komórkach i jednostkach organizacyjnych podleg-
łych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowanych wykonuje Wojskowa Ochrona Przeciwpożarowa 
w trybie i na zasadach określonych, w drodze rozporządzenia, przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu 
z ministrem właś ciwym do spraw wewnętrznych. 
2. W Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej mogą pełnić służbę także strażacy Państwowej Straży Pożarnej, w y-
znaczeni za ich zgodą przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. 
3. Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy do spraw wewnętrznych określą, w drodze rozporządzenia, 
zasady mianowania, przenoszenia i zwalniania ze stanowisk służbowych oraz zawieszania w czynnościach służbowych 
strażaków, o których mowa w ust. 2, a także organy właściwe do wymierzania im kar dyscyplinarnych. 
Art. 4. (uchylony) 
Art. 5. (uchylony) 
Art. 6. (uchylony) 
Art. 7. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 
1) akcjach ratowniczych – rozumie się przez to działania ratownicze organizowane i kierowane przez Państwową Straż 
Pożarną; 
2) pomocniczych specjalistycznych czynnościach ratowniczych – rozumie się przez to działania Państwowej Straży 
Pożarnej w ramach udzielanej pomocy innym służbom ratowniczym, z wyłączeniem działań porządkowo-ochron-
nych, zastrzeżonych dla innych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych; 
3) staroście – należy przez to rozumieć również prezydenta miasta w miastach na prawach powiatu. 
  
Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 1123 
 
Rozdział 2 
Organizacja Państwowej Straży Pożarnej 
Art. 8. 1. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są: 
1) Komenda Główna; 
2) komenda wojewódzka; 
3) komenda powiatowa (miejska); 
4) Szkoła Główna Służby Pożarniczej oraz pozostałe szkoły; 
5) instytuty badawcze; 
6) Centralne Muzeum Pożarnictwa. 
1a. W skład komendy wojewódzkiej mogą wchodzić ośrodki szkolenia. 
2. W skład komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej wchodzą jednostki ratowniczo-gaśnicze. 
2a. W ramach jednostek ratowniczo-gaśniczych, o których mowa w ust. 2, mogą być wyodrębnione czasowe post e-
runki Państwowej Straży Pożarnej. Pełnienie służby na czasowym posterunku jest równoznaczne z pełnieniem służby 
w miejscowości, w której znajduje się dana jednostka ratowniczo-gaśnicza. 
3. W skład jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą wchodzić 
jednostki ratowniczo-gaśnicze. 
3a. Jednostki ratowniczo-gaśnicze utworzone w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, o których 
mowa w ust. 1 pkt 4, realizują zadania ratownicze na obszarze i w zakresie ustalonych w porozumieniu z właściwym 
miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej. 
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: 
1) (uchylony) 
2) szczegółowe zasady wyposażenia jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, a w szczególności: 
a) standardy wyposażenia jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej w pojazdy gaśnicze i spec-
jalne oraz w sprzęt i środki techniczne, 
b) normy wyposażenia w sprzęt specjalistyczny, pojazdy i środki techniczne do ratownictwa technicznego, 
chemicznego, ekologicznego i medycznego, 
c) normy wyposażenia krajowych baz sprzętu specjalistycznego i środków gaśniczych. 
3) (uchylony) 
4) (uchylony) 
5) (uchylony) 
5. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej określi, w drodze zarządzenia, w celu ujednolicenia oraz zape w-
nienia racjonalnej gospodarki transportowej w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej: 
1) sposoby korzystania ze sprzętu transportowego oraz prowadzenia ewidencji pracy sprzętu; 
2) metody utrzymywania sprawności technicznej sprzętu transportowego; 
3) sposoby uznawania sprzętu transportowego za zbędny oraz zagospodarowania tego sprzętu; 
4) sposób rozliczania zużycia paliw. 
Art. 9. 1. Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-
-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, podległy ministrowi 
właściwemu do spraw wewnętrznych. 
2. Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej 
i odwołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 
3. Zastępców Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży 
Pożarnej i odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży 
Pożarnej. 
  
Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 1123 
 
Art. 9a. Strażacy, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1, a także mianowani na stanowiska 
dyrektora i zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej oraz naczelnika, mogą zostać poddani weryfikacji, o której mowa 
w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra 
właściwego do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 13). Weryfikacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, może 
być prowadzona także wobec strażaków zajmujących te stanowiska. 
Art. 10. 1. Do zadań Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej należy: 
1) kierowanie pracą Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej; 
2) kierowanie krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym, a w szczególności: 
a) dysponowanie podmiotami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze kraju poprzez swoje stan o-
wisko kierowania, 
b) ustalanie zbiorczego planu sieci podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, 
c) ustalanie planu rozmieszczania na obszarze kraju sprzętu specjalistycznego w ramach krajowego systemu 
ratowniczo-gaśniczego, 
d) dysponowanie odwodami operacyjnymi i kierowanie ich siłami, 
e) dowodzenie działaniami ratowniczymi, których rozmiary lub zasięg przekraczają możliwości sił ratowniczych 
województwa, 
f) organizowanie centralnego odwodu operacyjnego oraz przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej po d-
miotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, których siły i środki tworzą centralny odwód operacyjny, 
g) analizowanie działań ratowniczych prowadzonych przez podmioty krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, 
h) ustalanie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-
-gaśniczego; 
3) analizowanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń; 
4) inicjowanie przedsięwzięć oraz prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa; 
5) organizowanie kształcenia, szkolenia i doskonalenia zawodowego w jednostkach organizacyjnych Państwowej Str a-
ży Pożarnej; 
5a) uzgadnianie opracowanych i przekazanych przez komendantów szk ół Państwowej Straży Pożarnej programów st u-
diów lub programów nauczania dla zawodów inżynier pożarnictwa i technik pożarnictwa oraz programów studió w 
podyplomowych w zakresie przeszkolenia zawodowego; 
5b) opracowywanie i zatwierdzanie programów szkolenia i doskonalenia zawodowego oraz sprawowanie nadzoru 
w zakresie dydaktycznym nad ich realizacją; 
5c) nadzór nad przestrzeganiem bezpieczeństwa i higieny służby w Państwowej Straży Pożarnej; 
5d) opracowywanie i zatwierdzanie programu szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej oraz programu szkol e-
nia aktualizującego inspektorów ochrony przeciwpożarowej; 
6) inicjowanie oraz przygotowywanie projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony przeciwpożarowej 
i ratownictwa; 
7) powoływanie i odwoływanie rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i nadzór nad ich działalnością; 
8) ustalanie programów i zasad szkolenia pożarniczego dla jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa 
w art. 15 pkt 2–6 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 
1518 i 1593 oraz z 2020 r. poz. 471); 
9) wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa; 
10) współdziałanie z Zarządem Głównym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej; 
11) prowadzenie współpracy międzynarodowej, udział w przygotowywaniu i wykonywaniu umów międzynarodowych 
w zakresie określonym w ustawach i w tych umowach oraz kierowanie jednostek organizacyjnych Państwowej Str a-
ży Pożarnej do akcji ratowniczych i humanitarnych poza granicę państwa, na podstawie wiążących Rzeczpospolitą 
Polską umów międzynarodowych; 
  
Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 1123 
 
12) wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w Państwowej Straży Pożarnej w sytuacji zwiększonego prawdo-
podobieństwa katastrofy naturalnej lub awarii technicznej, których skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej 
liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, oraz w przypadku wystąpienia 
i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego; 
13) organizowanie krajowych oraz międzynarodowych ćwiczeń ratowniczych; 
14) ustalanie ramowego regulaminu służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz regulaminu 
musztry i ceremoniału pożarniczego; 
15) organizowanie działalności sportowej i ustalanie regulaminów sportowych zawodów pożarniczych oraz innych z a-
wodów dla strażaków; 
16) realizowanie zadań, wynikających z innych ustaw. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej sprawuje nadzór nad: 
1) Szkołą Główną Służby Pożarniczej, w zakresie wykonywania przez nią zadań jednostki organizacyjnej Państwowej 
Straży Pożarnej; 
2) pozostałymi szkołami, instytutami badawczymi Państwowej Straży Pożarnej oraz w zakresie dydaktycznym nad 
ośrodkami szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej; 
3) Centralnym Muzeum Pożarnictwa. 
3. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej kontroluje działania organów i jednostek organizacyjnych Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej. 
4. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest przełożonym strażaków pełniących służbę w Państwowej 
Straży Pożarnej. 
5. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustali, w drodze zarządzenia, sposób przeprowadzania inspekcji 
gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. 
6. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustali, w drodze zarządzenia, ramowy regulamin służby w jed-
nostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz regulamin musztry i ceremoniał pożarniczy. 
Art. 11. 1. Zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa wykonują: 
1) wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jako kierownika straży wchodz ą-
cej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie; 
2) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. 
2. Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje okreś-
lone w ustawach. 
Art. 11a. 1. W postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji 
Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) 
Państwowej Straży Pożarnej. 
2. W postępowaniu administracyjnym, w sprawach, o których mowa w ust. 1, organami wyższego stopnia są: 
1) w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej – komendant wojewódzki 
Państwowej Straży Pożarnej; 
2) w stosunku do komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej – Komendant Główny Państwowej Straży 
Pożarnej. 
Art. 12. 1. Komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powołuje, spośród oficerów Państwowej Str a-
ży Pożarnej, minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej 
złożony po uzyskaniu zgody wojewody. 
2. Komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych – 
po zasięgnięciu opinii wojewody. 
3. W przypadku braku opinii, o której mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw wewnętrznych odwołuje kome n-
danta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej po upływie 14 dni od dnia przedstawienia wniosku o odwołanie. 
3a. W razie zwolnienia stanowiska komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Główny 
Państwowej Straży Pożarnej, do czasu powołania nowego komendanta, powierza pełnienie obowiązków komendanta 
wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wyznaczonemu oficerowi Państwowej Straży Pożarnej, na okres nie dłuższy 
niż miesiąc. 
  
Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 1123 
 
4. Zastępców komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej 
Straży Pożarnej i odwołuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na wniosek komendanta wojewódzkiego 
Państwowej Straży Pożarnej. 
5. Do zadań komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej należy: 
1) kierowanie komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej; 
2) opracowywanie planów ratowniczych na obszarze województwa, z uwzględnieniem przepisów art. 10 ust. 1 pkt 2 
lit. b i c; 
3) organizowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, w tym odwodów operacyjnych, na obszarze województwa; 
4) dysponowanie oraz kierowanie siłami i środkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze wojewód z-
twa poprzez swoje stanowisko kierowania, a w szczególności dowodzenie działaniami ratowniczymi, których ro z-
miary lub zasięg przekraczają możliwości sił ratowniczych powiatu; 
5) kierowanie jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej z obszaru województwa do akcji ratowniczyc h 
i humanitarnych poza granicę państwa, na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów i porozumień międz y-
narodowych; 
6) analizowanie działań ratowniczych prowadzonych przez podmioty krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na 
obszarze województwa; 
7) przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obsz a-
rze województwa; 
8) wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa 
i powiatów, w sytuacji zwiększonego prawdopodobieństwa katastrofy naturalnej lub awarii technicznej, których 
skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znac z-
nych obszarach, oraz w przypadku wystąpienia i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego; 
9) organizowanie wojewódzkich ćwiczeń ratowniczych; 
10) kontrolowanie uzgadniania projektów budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej; 
10a) nadzór nad działalnością rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 
11) nadzór i kontrolowanie komendantów powiatowych (miejskich) i komend powiatowych (miejskich) Państwowej 
Straży Pożarnej; 
12) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem bezpieczeństwa i higieny służby w komendach powiatowych (miejskich) 
Państwowej Straży Pożarnej; 
13) analizowanie stanu bezpieczeństwa województwa w zakresie zadań realizowanych przez Państwową Straż Pożarną; 
14) opracowywanie programów szkolenia i doskonalenia zawodowego, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb wojewód z-
twa, oraz organizowanie szkolenia i doskonalenia zawodowego, a także inicjowanie przedsięwzięć w zakresie kult u-
ry fizycznej i sportu na obszarze województwa; 
15) uczestniczenie w przygotowywaniu projektu budżetu państwa w części, której dysponentem jest właściwy woje-
woda, w rozdziałach dotyczących ochrony przeciwpożarowej; 
16) wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. 
5a. Do zadań komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej ponadto należy: 
1) współdziałanie z zarządem oddziału wojewódzkiego związku ochotniczych straży pożarnych; 
2) realizowanie zadań wynikających z innych ustaw. 
Art. 13. 1. Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w porozumieniu ze starostą. Przepisu 
art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511 , 1571 i 1815) 
nie stosuje się. 
2. W razie niezajęcia stanowiska lub niezaakceptowania zgłoszonej kandydatury na stanowisko komendanta powi a-
towego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, w terminie 30 dni od dnia jej przedstawienia staroście, przedstawia się 
niezwłocznie kolejną kandydaturę. W przypadku braku porozumienia w stosunku do tej kandydatury w terminie 14 dni od 
dnia jej przedstawienia staroście, na stanowisko komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej  
komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej powołuje wskazanego przez wojewodę oficera Państwowej Straży 
Pożarnej. 
  
Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 1123 
 
3. Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej odwołuje komendant wojewódzki Państw o-
wej Straży Pożarnej po zasięgnięciu opinii starosty. Przepis art. 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 
4. W razie zwolnienia stanowiska komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, komendant 
wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, do czasu powołania nowego komendanta, powierza pełnienie obowiązków 
komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej wyznaczonemu oficerowi Państwowej Straży 
Pożarnej, na okres nie dłuższy niż 2 miesiące. 
5. Zastępców komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej i odwołuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na wniosek komendanta powi a-
towego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. 
6. Do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy: 
1) kierowanie komendą powiatową (miejską) Państwowej Straży Pożarnej; 
2) organizowanie jednostek ratowniczo-gaśniczych; 
3) organizowanie na obszarze powiatu krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego; 
4) dysponowanie oraz kierowanie siłami i środkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze powiatu 
poprzez swoje stanowisko kierowania; 
5) kierowanie jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej z obszaru powiatu do akcji ratowniczych 
i humanitarnych poza granicę państwa, na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów i porozumień międz y-
narodowych; 
6) analizowanie działań ratowniczych prowadzonych na obszarze powiatu przez podmioty krajowego systemu ratown i-
czo-gaśniczego; 
7) organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczej; 
8) współdziałanie z komendantem gminnym ochrony przeciwpożarowej, jeżeli komendant taki został zatrudniony 
w gminie; 
8a) współdziałanie z komendantem gminnym związku ochotniczych straży pożarnych; 
9) rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń; 
10) opracowywanie planów ratowniczych na obszarze powiatu; 
11) nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych; 
12) wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa; 
13) wstępne ustalanie przyczyn oraz okoliczności powstania i rozprzestrzeniania się pożaru oraz miejscowego zagrożenia; 
14) organizowanie szkolenia i doskonalenia pożarniczego; 
15) szkolenie członków ochotniczych straży pożarnych; 
16) inicjowanie przedsięwzięć w zakresie kultury fizycznej i sportu z udziałem podmiotów krajowego systemu ratown i-
czo-gaśniczego na obszarze powiatu; 
17) wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w komendzie powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży P o-
żarnej w sytuacji zwiększonego prawdopodobieństwa katastrofy naturalnej lub awarii technicznej, których skutki 
mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych 
obszarach, oraz w przypadku wystąpienia i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego. 
7. Do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej ponadto należy: 
1) współdziałanie z zarządem oddziału powiatowego związku ochotniczych straży pożarnych; 
2) przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej ochotniczych straży pożarnych na obszarze powiatu, pod wzgl ę-
dem przygotowania do działań ratowniczych; 
3) realizowanie zadań wynikających z innych ustaw. 
Art. 13a. 1. Komendanci wykonują swoje zadania przy pomocy komend, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1– 3. 
2. Organizację Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej określa statut nadany, w drodze rozporządzenia, 
przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 
  
Dziennik Ustaw – 9 – Poz. 1123 
 
3. Regulamin organizacyjny komendy wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej jest ustalany przez komendanta  
wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzany przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, 
po zasięgnięciu opinii wojewody. Regulamin ten nie stanowi części regulaminu organizacyjnego urzędu wojewódzkiego. 
4. Regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej jest ustalany przez 
komendanta powiatowego i zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. 
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, ramową organizację komendy w o-
jewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) podziału komend wojewódzkich i powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej na kategorie w zależności 
od liczby stałych mieszkańców odpowiednio w województwie i powiecie; 
2) trybu naliczania etatów dla komend wojewódzkich i powiatowych (miejskich) poszczególnych kategorii; 
3) rodzajów komórek organizacyjnych oraz zakresów ich działania; 
4) stanowisk do kierowania poszczególnymi komórkami organizacyjnymi. 
W rozporządzeniu należy uwzględnić dostosowanie organizacji komend Państwowej Straży Pożarnej do realizowanych 
przez nie zadań ustawowych. 
Art. 13b.  Kierownicy jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej są obowiązani współdziałać z Biurem 
Nadzoru Wewnętrznego w zakresie realizacji jego zadań, w szczególności: 
1) udostępniać, na wniosek Inspektora Nadzoru Wewnętrznego, niezbędne wyposażenie, urządzenia i środki techniczne; 
2) zapewniać warunki niezbędne do sprawnej realizacji zadań przez inspektorów Biura Nadzoru Wewnętrznego, 
w szczególności przez zapewnienie swobodnego wstępu na teren jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Poża r-
nej, niezwłocznego przedstawiania żądanych informacji i dokumentów, terminowe go udzielania ustnych i pisemnych 
wyjaśnień, a także udostępnianie niezbędnych urządzeń technicznych i zapewnienie dostępu do Internetu oraz, 
w miarę możliwości, oddzielnego pomieszczenia z odpowiednim wyposażeniem; 
3) przekazywać dane strażaków objętych weryfikacją, o której mowa w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 
1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, najpó ź-
niej w terminie 14 dni przed planowanym: 
a) powołaniem na stanowiska komendantów i ich zastępców, dyrektorów i zastępców dyrektorów komórek organ i-
zacyjnych oraz naczelników, 
b) oddelegowaniem do pełnienia służby lub wykonywaniem zadań poza granicami kraju na okres przekraczający 
14 dni, z wyłączeniem oddelegowania do realizacji zadania poza granicami państwa w grupie ratowniczej, 
o której mowa w art. 49b ust. 1 pkt 1, 
c) wystąpieniem o nadawanie stopni nadbrygadiera i generała brygadiera w Państwowej Straży Pożarnej, 
d) wystąpieniem o przedterminowe nadanie stopnia w korpusie oficerów Państwowej Straży Pożarnej, 
e) wystąpieniem o wyróżnienie, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, orderami i odznacz e-
niami, o których mowa w ustawie z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2020 r. 
poz. 138), 
f) oddelegowaniem do wykonywania zadań w Biurze Nadzoru Wewnętrznego; 
4) udostępniać dokumentację z kontroli, o której mowa w art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie 
informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742). 
Art. 14. 1. Rada powiatu (miasta) przynajmniej raz w roku rozpatruje informację komendanta powiatowego (mie j-
skiego) Państwowej Straży Pożarnej o stanie bezpieczeństwa powiatu (miasta na prawach powiatu) w zakresie ochrony 
przeciwpożarowej. Na polecenie starosty (prezydenta miasta) informację taką właściwy komendant jest obowiązany skł a-
dać w każdym czasie. 
2. Rada powiatu (miasta) na podstawie informacji, o których mowa w ust. 1, może określić, w drodze uchwały, ki e-
runki działań zmierzających do usunięcia istotnych dla wspólnoty samorządowej zagrożeń w zakresie ochrony przeciw-
pożarowej. 
3. W przypadku bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa wspólnoty samorządowej, w szczególności życia lub 
zdrowia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta może wydać komendantowi powiatowemu (miejskiemu) Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej polecenie podjęcia działań w zakresie właściwości Państwowej Straży Pożarnej, zmierzających 
do usunięcia tego zagrożenia. 
  
Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 1123 
 
4. Uchwała, o której mowa w ust. 2, lub polecenie wydane na podstawie ust. 3 nie mogą dotyczyć wykonania 
konkretnej czynności służbowej. Uchwała lub polecenie nie mogą również określać sposobu wykonania zadania przez 
Państwową Straż Pożarną. 
5. Starosta lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) ponoszą wyłączną odpowiedzialność za treść i skutki polecenia, 
o którym mowa w ust. 4. 
6. Polecenie, o którym mowa w ust. 4, podlega niezwłocznemu wykonaniu. Polecenie przekazane ustnie wymaga p o-
twierdzenia na piśmie. 
7. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej niezwłocznie przedkłada sprawę komendantowi 
wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli nie jest w stanie wykonać polecenia, o którym mowa w ust. 4. 
8. Polecenie, o którym mowa w ust. 4, naruszające prawo jest nieważne. O nieważności polecenia stwierdza wojewoda. 
Art. 15. (uchylony) 
Art. 16. (uchylony) 
Art. 17. 1. Organizację i zakres działania Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie jako szkoły wyższej 
oraz tryb wyznaczania i odwoływania rektora i osoby pełniącej w uczelni służb państwowych funkcję kierowniczą do 
spraw realizacji zadań uczelni jako jednostki organizacyjnej właściwej służby oraz tryb powierzania funkcji kierown i-
czych strażakom pełniącym służbę na stanowiskach nauczycieli akademickich reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – 
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85, 374 i 695). 
2. Komendantów pozostałych szkół Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców powołuje spośród oficerów Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej i odwołuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 17a. Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej może tworzyć i likwidować ośrodki szkolenia, 
a także określać ich organizację i zakres działania. 
Art. 18. 1. Organizację i zakres działania instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej oraz tryb powoływania 
i odwoływania dyrektora i jego zastępców reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. 
z 2019 r. poz. 1350 i 2227 oraz z 2020 r. poz. 284). 
2. Organizację i zakres działania oraz tryb powoływania i odwoływania dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa 
regulują ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. 
poz. 194) oraz ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2019 r. poz. 917 i 1726), z tym że dyrektora pow o-
łuje się na czas nieokreślony. 
Art. 19. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór oraz tryb nadawania 
sztandaru jednostkom organizacyjnym Państwowej Straży Pożarnej. 
Rozdział 2a 
Zasady finansowania Państwowej Straży Pożarnej 
Art. 19a. 1. Koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu państwa. 
2. Koszty funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu są pokrywane z dotacji celowej budżetu 
państwa. 
Art. 19b.  W pokrywaniu części kosztów funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej mogą uczestniczyć: 
1) gmina, powiat lub samorząd województwa; 
2) organizatorzy imprez masowych. 
Art. 19c. Wykonywanie zadań zleconych szkołom Państwowej Straży Pożarnej przez osoby prawne lub fizyczne, 
wykraczających poza zakres ustawowych zadań, jest finansowane przez właściwego zleceniodawcę na podstawie zawartej 
umowy. 
Art. 19d.  Osoby prawne lub fizyczne mogą uczestniczyć w ponoszeniu kosztów budowy strażnic, ich wyposażenia 
i utrzymania. 
Art. 19e. Tworzy się Fundusz Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, zwany dalej „Funduszem”, składający się 
z funduszy: centralnego, wojewódzkich i szkół Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 19f. Fundusz jest państwowym funduszem celowym. 
  
Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1123 
 
Art. 19g. Środki finansowe uzyskane przez Państwową Straż Pożarną z wpływów uzyskanych na zasadach określ o-
nych w art. 19b–19d zgodnie z zawartymi umowami lub porozumieniami oraz na zasadach, o których mowa w art. 4a 
ust. 11 pkt 1 i 4 i art. 11d ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, przez: 
1) Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej – są przychodami funduszu centralnego; 
2) komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej lub nadzorowanych przez nich komendantów powiat o-
wych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej – są przychodami funduszy wojewódzkic h; 
3) komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej – są przychodami funduszy szkół Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 19h.  Środki Funduszu mogą być przeznaczone na: 
1) pokrywanie wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych i remontowych; 
2) pokrywanie kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, a także 
na zakup niezbędnych na ich potrzeby towarów i usług; 
3) pokrywanie wydatków na potrzeby służby w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 9; 
4) cele statutowe szkół Państwowej Straży Pożarnej; 
5) pokrywanie wydatków związanych z przeprowadzeniem egzaminu dla osób ubiegających się o przyznanie prawa do 
wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, o którym mowa w art. 11b 
ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej; 
6) pokrywanie wydatków związanych z organizacją i przeprowadzeniem szkoleń, o których mowa w art. 4a ust. 1 usta-
wy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. 
Art. 19i. Środkami Funduszu dysponują: 
1) Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – w zakresie funduszu centralnego; 
2) komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej – w zakresie funduszy wojewódzkich obejmujących komendy 
wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej oraz nadzorowane komendy powiatowe (miejskie) Państwowej Straży 
Pożarnej; 
3) komendanci szkół Państwowej Straży Pożarnej – w zakresie funduszy szkół Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 19j. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej sporządza łączny plan finansowy i łączne sprawozdanie 
finansowe Funduszu. 
Art. 19k.  Zmiany kwot przychodów i kosztów Funduszu ujętych w planie finansowym Funduszu oraz przeniesienia 
wydatków pomiędzy poszczególnymi pozycjami planu dokonuje dysponent środków Funduszu. 
Art. 19l. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów 
publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady gospodarki finansowej Funduszu oraz tryb i terminy 
sporządzania jego planów i sprawozdań finansowych, a także warunki i tryb przeznaczania przez komendantów woj e-
wódzkich Państwowej Straży Pożarnej środków funduszy wojewódzkich na nadzorowane przez nich komendy powiatowe 
(miejskie) Państwowej Straży Pożarnej, uwzględniając postanowienia umów i porozumień oraz racjonalne gospodarow a-
nie środkami. 
Rozdział 3 
Organizacja i prowadzenie akcji ratowniczej 
Art. 20. 1. Akcję ratowniczą organizuje i kieruje nią Państwowa Straż Pożarna. 
1a. (uchylony) 
2. Podczas wykonywania czynności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3, jednostki organizacyjne Państwowej Str a-
ży Pożarnej, biorące udział w akcjach ratowniczych, obowiązane są przestrzegać wskazań lub instrukcji osób kierujących 
tymi służbami. 
Art. 20a. 1. Państwowa Straż Pożarna może wykorzystywać zwierzęta w akcjach ratowniczych. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, gatunki i rasy zwierząt, o których 
mowa w ust. 1, a także szczegółowe zasady ich szkolenia oraz normy wyżywienia, uwzględniając w szczególności: 
1) specjalności ratownicze; 
2) kwalifikacje egzaminatorów i tryb egzaminowania; 
3) wzory dokumentacji szkolenia i żywienia zwierząt. 
  
Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1123 
 
Art. 21. 1. Strażacy biorący udział w akcji ratowniczej, w zakresie niezbędnym do prowadzenia akcji, mają prawo 
korzystania z: 
1) dróg, gruntów i zbiorników wodnych państwowych, komunalnych i prywatnych; 
2) komunalnych i prywatnych ujęć wodnych i środków gaśniczych. 
2. W okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności strażak kierujący akcją ratowniczą ma prawo 
zarządzenia: 
1) ewakuacji ludzi i mienia z terenu objętego akcją ratowniczą; 
2) koniecznych prac wyburzeniowych i rozbiórkowych; 
3) wstrzymania komunikacji w ruchu lądowym; 
4) udostępnienia pojazdów, środków i przedmiotów niezbędnych do akcji ratowniczej; 
5) zakazu przebywania osobom postronnym w rejonie akcji ratowniczej. 
3. Ponadto w okolicznościach, o których mowa w ust. 2, kierujący akcją ma prawo: 
1) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych i obywateli; 
2) odstąpienia od zasad działania uznanych powszechnie za bezpieczne. 
4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb korzystania z praw, o których mowa w ust. 2 i 3. 
Art. 22. 1. Osobie niebędącej strażakiem, która uległa wypadkowi, oraz członkom rodziny osoby zmarłej wskutek  
takiego wypadku, w związku z wypełnianiem obowiązków, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1, lub ćwiczeniami org a-
nizowanymi przez Państwową Straż Pożarną, przysługują świadczenia odszkodowawcze. 
2. Za użycie, zniszczenie, uszkodzenie lub utratę bez winy właściciela środków transportowych, inwentarza lub innego 
mienia w związku z akcją ratowniczą lub ćwiczeniami organizowanymi przez Państwową Straż Pożarną przysługuje o d-
szkodowanie. 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zakres, szczegółowe zasady i tryb 
przyznawania świadczeń i odszkodowania, o których mowa w ust. 1 i 2. 
Rozdział 4 
Czynności kontrolno-rozpoznawcze 
Art. 23. 1. W celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych 
oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze 
oraz ćwiczenia. 
2. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane na podstawie: 
1) rocznego planu czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
2) art. 269 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.1)), 
w zakresie zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i zakładów o dużym ryzyku 
wystąpienia poważnej awarii przemysłowej; 
3) zlecenia starosty, o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym; 
4) polecenia sądu, prokuratora lub Najwyższej Izby Kontroli; 
5) zgłoszenia obiektu, dla którego przepisy prawa wymagają wydania przez organy Państwowej Straży Pożarnej opinii 
lub zajęcia przez nie stanowiska w zakresie ochrony przeciwpożarowej; 
6) zawiadomienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o stwierdzeniu zagrożenia życia lub zdrowia, niebezpiecze ń-
stwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub bezpośredniego zagrożenia środowiska, o którym 
mowa w art. 60 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz 
z 2020 r. poz. 424); 
7) wystąpienia istotnych nowych okoliczności w zakresie stanu bezpieczeństwa na terenie działania komendy powiat o-
wej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej. 
                                                           
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1403, 1495, 1501, 1527, 1579 , 1680, 
1712, 1815, 2087 i 2166 oraz z 2020  r. poz. 284 i 695. 
  
Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 1123 
 
3. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie: 
1) kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych; 
2) oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie 
budowlanym; 
3) oceny zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym; 
4) ustalania spełnienia wymogów bezpieczeństwa w zakładzie o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii 
przemysłowej lub zakładzie o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, na zasadach ustalonych dla 
kontroli w art. 269 oraz art. 269a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska; 
5) rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej; 
6) rozpoznawania innych miejscowych zagrożeń; 
7) wstępnego ustalania nieprawidłowości, które przyczyniły się do powstania pożaru oraz okoliczności jego rozprz e-
strzenienia się; 
8) zbierania informacji niezbędnych do wykonania analizy poważnej awarii przemysłowej i formułowania zaleceń dla 
prowadzącego zakład; 
9) postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, fluorowanymi gazami cieplarnianymi i pozostałymi 
fluorowanymi gazami cieplarnianymi w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających wa r-
stwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2158 oraz z 2020 r. 
poz. 284), wykorzystywanymi w ochronie przeciwpożarowej, a także systemami ochrony przeciwpożarowej oraz  
gaśnicami zawierającymi te substancje lub gazy lub od nich uzależnionymi; 
10) oceny spełniania wymagań przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej w miejscach zbierania, przetwarzania 
oraz wytwarzania odpadów lub warunków ochrony przeciwpożarowej określonych przy wydawaniu zezwolenia na 
zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego 
przetwarzanie odpadów oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów. 
4. Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych mają strażacy upoważnieni przez właściwego 
komendanta Państwowej Straży Pożarnej. 
5. Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane przez inne osoby upoważnione przez komendanta 
wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. 
6. Strażacy, o których mowa w ust. 4, w przypadku naruszenia: 
1) przepisów przeciwpożarowych lub 
2) przepisów art. 250 ust. 1, 4, 5, 8 i 9, art. 251 ust. 1, 5– 8, art. 252 ust. 1, art. 253 ust. 1, art. 254 ust. 1, art. 255 ust. 1 i 2, 
art. 256–258, art. 261 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2– 5, art. 261a ust. 1 i 2, art. 262, art. 263 lub art. 264 ustawy z dnia 
27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, przez prowadzącego zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej 
awarii przemysłowej lub prowadzącego zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej 
– mają prawo do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego. 
7. Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane po doręczeniu kontrolowanemu upoważnienia do 
przeprowadzenia tych czynności przynajmniej na 7 dni, a w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 5, przynajmniej na 
3 dni – przed terminem ich rozpoczęcia. Upoważnienie może być doręczone kontrolowanemu w chwili przystąpienia do 
czynności kontrolno-rozpoznawczych, jeżeli: 
1) powzięto informację o możliwości występowania w miejscu ich przeprowadzania zagrożenia życia ludzi lub bezp o-
średniego niebezpieczeństwa powstania pożaru, lub poważnej awarii przemysłowej; 
2) przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych jest niezbędne w celu dokonania ustaleń w zakresie określ o-
nym w ust. 3 pkt 7 i 8. 
8. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, powinno zawierać: 
1) określenie podstawy prawnej przeprowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
2) oznaczenie organu przeprowadzającego czynności kontrolno-rozpoznawcze; 
3) datę i miejsce wystawienia; 
4) imię i nazwisko, określenie stanowiska służbowego strażaka upoważnionego do przeprowadzenia czynności kontrolno-
-rozpoznawczych oraz numer jego legitymacji służbowej; 
  
Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 1123 
 
5) imię i nazwisko oraz określenie rodzaju i numeru dokumentu tożsamości innej osoby upoważnionej do przeprow a-
dzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
6) oznaczenie podmiotu objętego czynnościami kontrolno-rozpoznawczymi i miejsca ich przeprowadzenia; 
7) informacje o zakresie przedmiotowym czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
8) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli; 
9) podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji; 
10) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego. 
9. W chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych upoważnieni do przeprowadzania tych czynności , 
zwani dalej „kontrolującymi”, okazują kontrolowanemu: strażak – legitymację służbową, a inna osoba – dokument toż-
samości. 
10. Kontrolowany jest obowiązany umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych , 
a w tym: 
1) udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień w sprawach objętych zakresem tych czynności oraz wyrazić zgodę na 
sporządzenie dokumentacji fotograficznej; 
2) umożliwić dostęp do obiektów, urządzeń i innych składników majątkowych, w stosunku do których mają być prz e-
prowadzone czynności; 
3) zapewnić wgląd w dokumentację i prowadzone ewidencje objęte zakresem czynności; 
4) umożliwić sporządzenie kopii niezbędnych dokumentów; 
5) zapewnić warunki do pracy, w tym, w miarę możliwości, samodzielne pomieszczenie i miejsce do przechowywania 
dokumentów; 
6) udostępnić środki łączności i inne konieczne środki techniczne, jakimi dysponuje, w zakresie niezbędnym do prz e-
prowadzania czynności. 
11. Kontrolujący ma prawo wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń, chyba że stanowią one część mieszkalną 
lub ich właścicielami albo zarządzającymi są: 
1) komórki lub jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowane, Pol i-
cja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Ochrony Państwa, Centralne Biuro Anty-
korupcyjne, Straż Marszałkowska lub Straż Graniczna; 
2) obce misje dyplomatyczne, urzędy konsularne albo inne instytucje międzynarodowe korzystające z immunitetów 
dyplomatycznych lub konsularnych. 
12. Kontrolujący podlega obowiązującym w obiektach i pomieszczeniach kontrolowanego przepisom o bezpieczeń-
stwie i higienie pracy, o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie przeciwpożarowej. Kontrolujący nie podlega 
przeszukaniu przewidzianemu w regulaminie ochrony obiektów i pomieszczeń kontrolowanego. 
13. Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który po d-
pisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona. 
14. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego 
podpisaniem. 
15. W razie odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego albo osobę, o której mowa w ust. 14, kontrolujący 
czyni o tym wzmiankę w protokole. 
16. Kontrolujący doręcza oryginał protokołu bez zbędnej zwłoki właściwemu miejscowo komendantowi powiat o-
wemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej. Kopię protokołu kontrolujący doręcza kontrolowanemu lub osobie 
przez niego upoważnionej, a także – w przypadku gdy kontrola dotyczyła działalności polegającej na gospodarowaniu 
odpadami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – właściwemu miejscowo wojewód z-
kiemu inspektorowi ochrony środowiska. 
17. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: 
1) sposób planowania i warunki przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
2) sposób sporządzania i zakres protokołów z czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
3) warunki, jakie powinni spełniać strażacy i inne osoby, które mogą być upoważnione do przeprowadzania czynności 
kontrolno-rozpoznawczych; 
  
Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 1123 
 
4) zakres właściwości komendantów Państwowej Straży Pożarnej odnośnie upoważniania strażaków do przeprowadz a-
nia czynności kontrolno-rozpoznawczych; 
5) sposób gromadzenia i przekazywania wyników czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz wzory zestawień tych 
wyników. 
Rozporządzenie powinno umożliwiać właściwą realizację czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz ich dokumentację. 
Art. 23a.  Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 
6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. 
Art. 24. (uchylony) 
Art. 25. (uchylony) 
Art. 26. 1. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów 
przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej d o: 
1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 
2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji 
pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub 
bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. 
2. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podlegają natychmiastowemu wykonaniu. 
Art. 27. Organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. 26, jest komendant wojewódzki Państwowej 
Straży Pożarnej. 
Rozdział 5 
Służba w Państwowej Straży Pożarnej 
Art. 28. 1. Służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić obywatel polski, niekarany za przestępstwo lub prz e-
stępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie 
branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia tej służby. 
2. Nabór do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest otwarty i konkurencyjny. 
3. Nabór do służby w Państwowej Straży Pożarnej rozpoczyna się z chwilą publikacji ogłoszenia o planowanym 
postępowaniu kwalifikacyjnym. 
4. Przyjęcie kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej poprzedza postępowanie kwalifikacyjne, które 
zarządza i prowadzi kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. Postępowanie kwalifikacyjne ma na 
celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej, oraz określenie jego 
kwalifikacji, kompetencji, predyspozycji i przydatności do pełnienia tej służby. 
5. Postępowanie kwalifikacyjne składa się z następujących etapów: 
1) ocena złożonych dokumentów związanych z postępowaniem kwalifikacyjnym; 
2) test sprawności fizycznej; 
3) rozmowa kwalifikacyjna; 
4) ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
6. Kandydat ubiegający się o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany dostarczyć przed 
przystąpieniem do testu sprawności fizycznej zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. 
7. W przypadku gdy nabór do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej jest prowadzony na stanowisko w y-
magające szczególnych predyspozycji i umiejętności, kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej 
może zarządzić przeprowadzenie następujących dodatkowych etapów postępowania kwalifikacyjnego: 
1) test wiedzy; 
2) test kompetencyjny; 
3) sprawdzian lęku wysokości (akrofobia); 
4) sprawdzian z pływania. 
8. Przeprowadzenie dodatkowych etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w ust. 7, kierownik je d-
nostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej może zarządzić po ocenie złożonych dokumentów związanych z post ę-
powaniem kwalifikacyjnym, a przed ustaleniem zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Państwowej Str a-
ży Pożarnej. 
  
Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 1123 
 
9. Z udziału w teście wiedzy wyklucza się kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej, który podczas testu: 
1) korzysta z pomocy innych osób; 
2) posługuje się urządzeniami służącymi do przekazywania lub odbioru informacji lub korzysta z materiałów pomocn i-
czych, które nie zostały dopuszczone przez komisję do wykorzystania; 
3) rażąco zakłóca przebieg testu w sposób inny niż określony w pkt 1 i 2. 
10. Postępowanie kwalifikacyjne wobec kandydata kończy się z chwilą uzyskania przez kandydata negatywnego 
wyniku z któregokolwiek z etapów postępowania kwalifikacyjnego lub nieprzystąpienia przez kandydata do któregoko l-
wiek z etapów postępowania kwalifikacyjnego, wymienionych w ogłoszeniu o postępowaniu kwalifikacyjnym. 
11. Po zakończeniu etapu, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, komisja przedkłada kierownikowi jednostki organizacyjnej 
Państwowej Straży Pożarnej listę kandydatów do przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
12. Postępowanie kwalifikacyjne kończy się zatwierdzeniem przez kierownika jednostki organizacyjnej Państwowej 
Straży Pożarnej listy kandydatów do przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
13. Informację o wyniku zakończonego postępowania kwalifikacyjnego kierownik jednostki organizacyjnej Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej zamieszcza niezwłocznie na stronie internetowej i w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki 
organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej oraz na tablicy ogłoszeniowej w jej siedzibie. 
14. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: 
1) zakres informacji o planowanym postępowaniu kwalifikacyjnym oraz sposób podawania ich do wiadomości publicznej, 
2) organizację i sposób przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, 
3) dokumenty wymagane od kandydata do służby, 
4) zakres testu sprawności fizycznej, 
5) sposób dokonywania oceny kandydatów oraz preferencje z tytułu posiadanego przez nich wykształcenia, wyszkol e-
nia lub posiadanych umiejętności 
– biorąc pod uwagę potrzebę obiektywnego sprawdzenia przygotowania i przydatności kandydata do służby. 
Art. 28a. 1. Strażak pełni służbę w jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. 
2. (uchylony) 
3. (uchylony)  
Art. 28b.  1. Państwowa Straż Pożarna jest uprawniona do przetwarzania informacji, w tym przetwarzania danych 
osobowych, w celu prowadzenia postę powań kwalifikacyjnych do służby w Państwowej Straży Pożarnej, przenoszenia do 
służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz w zakresie wynikającym z przebiegu stosunku służbowego straż aków, także 
po jego ustaniu, w tym przetwarza dane osobowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 10 rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z prz e-
twarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE 
(ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z p óźn. zm.2)).  
2. Administratorami danych osobowych, o których mowa w ust. 1, są Komendant G łówny Państwowej Straży Poża r-
nej, komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej, komendanci powiatowi (miejscy) Państwowej Straży Poża r-
nej, Rektor-Komendant Szkoły G łównej Służby Pożarniczej, komendanci szk ół Państwowej Straży Pożarnej, Dyrektor  
Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej i Dyrektor Centralnego Muzeum Pożarnictwa, zwani dalej 
„administratorami”, w zakresie, w jakim przetwarzają te dane.  
3. Informacje, w tym dane osobowe, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym naduż y-
ciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu polegającym co najmniej na:  
1) dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wy łącznie osób posiadających pisemne upoważnienie wydane 
przez administratorów;  
2) pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania ich w poufności.  
4. Administratorzy dokonują przeglądu danych osobowych, o których mowa w ust. 1, nie rzadziej niż co 10 lat od 
dnia ich pozyskania, w celu potwierdzenia zasadności ich dalszego przetwarzania.  
                                                           
2) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.   
  
Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 1123 
 
5. W ramach Państwowej Straży Pożarnej inspektorów ochrony danych, o których mowa w art. 37 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zwią z-
ku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), wyznacza się w Komendzie G łównej Państwowej Straży Pożarnej, 
Szkole G łównej Służby Pożarniczej, szkołach Państwowej Straży Pożarnej, Centrum Naukowo- Badawczym Ochrony 
Przeciwpożarowej, Centralnym Muzeum Pożarnictwa, komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej dla obsz a-
ru województwa oraz komendach miejskich Państwowej Straży Pożarnej I kategorii. Wyznaczając inspektora ochrony  
danych, uwzględnia się strukturę organizacyjną i wielko ść jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 29. 1. Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują komisje 
lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 
2. (uchylony) 
Art. 29a. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany zapewnić strażakom 
bezpieczeństwo i higienę służby. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki bezpiecze ń-
stwa i higieny służby strażaków, z uwzględnieniem wymagań: 
1) bezpieczeństwa i higieny służby w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej 
Straży Pożarnej; 
2) w zakresie wyposażenia strażaków w środki ochrony indywidualnej; 
3) w zakresie zabezpieczenia medycznego strażaków podczas akcji ratowniczych, ćwiczeń i szkolenia; 
4) bezpieczeństwa i higieny służby podczas akcji ratowniczych, ćwiczeń i szkolenia. 
Rozporządzenie powinno ponadto uwzględniać optymalne warunki bezpieczeństwa i higieny służby w stosunku do zadań 
wykonywanych przez strażaków. 
3. W sprawach związanych z bezpieczeństwem i higieną służby, w zakresie nieuregulowanym ustawą i rozporządz e-
niem, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – 
Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 , 1043 i 1495). 
4. Wymagania, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 2, mają odpowiednie zastosowanie do 
innych osób biorących udział w akcjach ratowniczych, ćwiczeniach lub szkoleniu. 
Art. 30. 1. Podejmując służbę w Państwowej Straży Pożarnej, strażak składa ślubowanie według następującej roty: 
„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków strażaka, uroczyście ślubuj ę 
być ofiarnym i mężnym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i wszelkiego mienia – nawet z narażeniem 
życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać 
polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, a także honoru, godności i dobrego 
imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej.”. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, ceremoniał składania ślubowania, 
z uwzględnieniem w szczególności: 
1) osób uprawnionych do przyjmowania ślubowania i uczestniczenia w ślubowaniu; 
2) terminów składania ślubowania; 
3) przebiegu ceremoniału ślubowania. 
Art. 30a. Dzień 4 maja jest Dniem Strażaka. 
Art. 31. Stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe, a w przypadku stan o-
wisk, dla których przepisy ustawy przewidują powołanie – z dniem powołania na stanowisko. 
Art. 31a. 1. Strażak pełniący służbę na stanowisku służbowym zajmowanym na podstawie powołania może być 
w każdym czasie, niezwłocznie albo w określonym terminie, odwołany z tego stanowiska przez organ uprawniony do 
powołania. 
2. Odwołanie strażaka ze stanowiska służbowego, o którym mowa w ust. 1, nie powoduje rozwiązania stosunku 
służbowego. 
  
Dziennik Ustaw – 18 – Poz. 1123 
 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, strażak zachowuje ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, dla którego 
ustawa nie przewiduje powołania. Można go jednak przenieść na inne, co najmniej równorzędne stanowisko, w tej samej 
albo innej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. 
4. Strażaka odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść do dyspozycji właściwego przełożonego, jeśli 
przewiduje się powołanie (przeniesienie) odwołanego strażaka na inne stanowisko służbowe lub zwolnienie ze służby. 
Okres pozostawania strażaka w dyspozycji nie może być dłuższy niż 6 miesięcy. 
5. W okresie pozostawania w dyspozycji strażak zachowuje prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych 
przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, 
mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych albo na ich wysokość. 
6. W okresie pozostawania w dyspozycji strażak jest obowiązany wykonywać obowiązki służbowe na polecenie 
przełożonego, w którego dyspozycji pozostaje. 
Art. 32. 1. Do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowią z-
ków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeż e-
niem art. 47 ust. 1, właściwi są przełożeni: 
1) w Komendzie Głównej – Komendant Główny; 
2) w komendzie wojewódzkiej – komendant wojewódzki; 
3) w komendzie powiatowej (miejskiej) – komendant powiatowy (miejski); 
4) (uchylony) 
5) w Szkole Głównej Służby Pożarniczej i pozostałych szkołach – komendant szkoły; 
6) w instytucie badawczym – dyrektor jednostki; 
7) (uchylony) 
8) w Centralnym Muzeum Pożarnictwa – dyrektor muzeum. 
2. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, strażakowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. 
3. Od decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej strażakowi służy odwołanie do ministra właśc i-
wego do spraw wewnętrznych. 
Art. 33. Akt mianowania strażaka na stanowisko służbowe powinien w szczególności określić: 
1) stanowisko i miejsce służby; 
2) termin rozpoczęcia służby; 
3) rodzaj mianowania; 
4) uposażenie lub zasady jego ustalania. 
Art. 34. 1. Osobę podejmującą służbę w Państwowej Straży Pożarnej mianuje się strażakiem w służbie przygot o-
wawczej na okres 3 lat. 
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, na wniosek kome n-
danta wojewódzkiego, komendanta szkoły, dyrektora instytutu badawczego lub dyrektora Centralnego Muzeum Pożarni c-
twa, może skrócić okres służby przygotowawczej strażaka. 
3. W razie przerwy w wykonywaniu przez strażaka obowiązków służbowych, trwającej dłużej niż 3 miesiące, prz e-
łożony może przedłużyć okres służby przygotowawczej. 
4. Mianowanie strażaka może nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej lub po przeniesieniu do rezerwy 
bez odbycia tej służby albo po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. 
5. Warunku określonego w ust. 4 nie stosuje się do kobiet. 
6. Po odbyciu służby przygotowawczej strażak zostaje mianowany na stałe. 
Art. 35. 1. Czas służby strażaka nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozl i-
czeniowym, nieprzekraczającym 6 miesięcy. 
2. Tygodniowy wymiar czasu służby strażaka, skierowanego do szkoły, na przeszkolenie lub na studia, jest określ o-
ny programem nauczania. 
3. Wprowadza się zmianowy oraz codzienny rozkład czasu służby strażaka. 
  
Dziennik Ustaw – 19 – Poz. 1123 
 
4. Stanowiska, na których strażacy pełnią służbę w ramach rozkładów czasu służby strażaka, o których mowa 
w ust. 3, w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej ustalają kierownicy tych jednostek. 
5. Zmianowy rozkład czasu służby strażaka polega na wykonywaniu zadań służbowych i pełnieniu dyżurów, trwaj ą-
cych nie dłużej niż 24 godziny, po których następują co najmniej 24 godziny wolne od służby. 
6. Codzienny rozkład czasu służby strażaka polega na wykonywaniu zadań służbowych po 8 godzin dziennie od 
poniedziałku do piątku. 
6a. Strażak może być, przez właściwego przełożonego, wyznaczony do wykonywania zadań służbowych poza ro z-
kładami czasu służby strażaka, o których mowa w ust. 3, w przypadkach określonych w ust. 9 i 10. 
7. W ramach codziennego rozkładu czasu służby strażak może być wyznaczony do pełnienia, w dowolnym czasie, 
dyżuru trwającego nie dłużej niż 24 godziny, po którym następują co najmniej 24 godziny wolne od służby. 
8. W ramach czasu wolnego strażaka można wyznaczyć do pełnienia dyżuru domowego. 
9. Czas służby strażaka może być przedłużony do 48 godzin tygodniowo, w okresie rozliczeniowym, o którym mowa 
w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami służby. W takim przypadku strażakowi przyznaje się czas wolny od służby 
w tym samym wymiarze albo rekompensatę pieniężną. 
10. W przypadku wprowadzenia podwyższonej gotowości operacyjnej w Państwowej Straży Pożarnej czas służby 
strażaka można przedłużyć ponad normę, o której mowa w ust. 9. W takim przypadku, w zamian za czas służby strażak o-
wi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze, w przyjętym okresie rozliczeniowym. 
10a. Czas wolny, o którym mowa w ust. 9 i 10, może być udzielony w następnym okresie rozliczeniowym po okr e-
sie, w którym strażak pełnił służbę ponad normę, o której mowa w ust. 1. 
11. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób pełnienia służby w zmi a-
nowym i codziennym rozkładzie czasu służby, w tym: 
1) czas trwania dyżuru i wykonywania zadań służbowych w zmianowym rozkładzie czasu służby; 
2) godziny rozpoczęcia i zakończenia służby; 
3) okoliczności uzasadniające przedłużenie czasu służby; 
4) dopuszczalny czas kierowania pojazdem samochodowym; 
5) udzielanie czasu wolnego od służby; 
6) właściwość przełożonych do określania harmonogramu służby; 
7) sposób pełnienia dyżurów domowych i ich wymiar; 
8) grupy strażaków zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele, święta; 
9) sposób prowadzenia ewidencji czasu służby. 
W rozporządzeniu należy ponadto uwzględnić zapewnienie ciągłości służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
12. Strażaka pełniącego służbę na stanowisku nauczyciela akademickiego obowiązuje zadaniowy system czasu słu ż-
by. Wymiar zajęć dydaktycznych oraz zasady prowadzenia zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych regul u-
je ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 
13. Strażak peł niący służbę na stanowisku nauczyciela akademickiego może być wyznaczony do pełnienia, w d o-
wolnym czasie, dyżuru trwającego nie dłużej niż 24 godziny, po którym następują 24 godziny wolne od służby. 
Art. 36. 1. Mianowanie lub powołanie strażaka na określone stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej 
jest uzależnione od posiadanego wykształcenia, kwalifikacji oraz stażu służby albo pracy. 
2. Stanowiska służbowe dzieli się na oficerskie, aspiranckie, podoficerskie i szeregowe. 
3. Na stanowisko oficerskie mianuje się lub powołuje się strażaka, który: 
1) posiada tytuł zawodowy inżynier pożarnictwa albo 
2) posiada tytuł zawodowy inżynier oraz kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak i ukończył prz e-
szkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej oraz 
przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami ratown i-
czymi, albo 
3) posiada tytuł zawodowy inżynier w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa 
pożarowego uzyskany w Szkole Głównej Służby Pożarniczej oraz kwalifikacje wymagane do wykonywania za wodu 
strażak i ukończył przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem 
działaniami ratowniczymi, albo 
  
Dziennik Ustaw – 20 – Poz. 1123 
 
4) posiada wykształcenie wyższe oraz kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowisk aspiranckich i ukończył prz e-
szkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej oraz 
przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami ratown i-
czymi, albo 
5) posiada wykształcenie wyższe oraz kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowisk aspiranckich i ukończył prz e-
szkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej, albo 
6) posiada wykształcenie wyższe oraz kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak oraz ukończył prz e-
szkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej. 
4. Na stanowisko oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi mianuje się lub powołuje się straż a-
ka, który spełnia wymagania, o których mowa w ust. 3 pkt 1– 4. 
5. Na stanowisko aspiranckie mianuje się lub powołuje się strażaka, który uzyskał tytuł technik pożarnictwa po 
ukończeniu nauki w szkołach Państwowej Straży Pożarnej albo uzyskał uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu 
regulowanego technik pożarnictwa. 
6. Na stanowiska podoficerskie i szeregowych mianuje się strażaka, który posiada kwalifikacje wymagane do wyk o-
nywania zawodu strażak. 
7. Osobę przyjmowaną do służby mianuje się na pierwsze stanowisko w grupie stanowisk szeregowych, jeżeli spe ł-
nia ona wymagania w zakresie wykształcenia przed uzyskaniem określonych kwalifikacji oraz stażu służby. 
8. W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych może wyrazić zgodę na 
odstępstwo od wymagań, o których mowa w ust. 3, 5 i 6, na czas określony niezbędny do uzupełnienia kwalifikacji, nie 
dłuższy jednak niż 4 lata. 
9. Przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej 
może odbywać strażak, który posiada kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak lub kwalifikacje wym a-
gane do zajmowania stanowisk aspiranckich w Państwowej Straży Pożarnej. 
10. Przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami 
ratowniczymi może odbywać strażak, który posiada: 
1) tytuł zawodowy inżynier oraz ukończył przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk ofice r-
skich w Państwowej Straży Pożarnej lub 
2) tytuł zawodowy inżynier w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego 
uzyskany w Szkole Głównej Służby Pożarniczej oraz kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak, lub 
3) kwalifikacje do zajmowania stanowisk aspiranckich w Państwowej Straży Pożarnej oraz ukończone przeszkolenie 
zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej. 
11. Przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej 
oraz przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami ratown i-
czymi prowadzi Szkoła Główna Służby Pożarniczej w formie studiów podyplomowych. 
12. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w uzgodnieniu z Rektorem-Komendantem Szkoły Głównej 
Służby Pożarniczej ustala limity przyjęć na przeszkolenia zawodowe, o których mowa w ust. 11. 
13. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, stanowiska służbowe w jednost-
kach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, maksymalne stopnie przypisane do poszczególnych stanowisk oraz 
dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych, 
w tym: 
1) rodzaj stanowisk służbowych oficerskich, aspiranckich, podoficerskich i szeregowych, 
2) staż służby lub pracy wymagane do zajmowania poszczególnych stanowisk służbowych, 
3) wykształcenie wymagane do zajmowania niektórych stanowisk służbowych 
– biorąc pod uwagę charakter zadań wykonywanych przez strażaków na poszczególnych stanowiskach służbowych, kw a-
lifikacje wymagane na tych stanowiskach oraz potrzebę zapewnienia niezbędnego poziomu doświadczenia zawodowego. 
14. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb kierowania na przeszkolenia 
zawodowe, o których mowa w ust. 11, uwzględniając potrzeby i organizację służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 36a. 1. Strażacy podlegają okresowemu opiniowaniu służbowemu, które ma na celu: 
1) stworzenie podstaw do określenia indywidualnego programu rozwoju zawodowego; 
2) motywowanie do rzetelnego i sprawnego wykonywania przez strażaków obowiązków i zadań wymienionych w p o-
wierzonym zakresie obowiązków służbowych na danym stanowisku; 
  
Dziennik Ustaw – 21 – Poz. 1123 
 
3) ustalenie przydatności do służby, ocenę wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz przydatności na zajmo-
wanym stanowisku; 
4) wyłanianie kandydatów do mianowania i powołania na wyższe stanowiska służbowe oraz awansowania na wyższe 
stopnie służbowe. 
2. W przypadku strażaków – nauczycieli i nauczycieli akademickich opiniowanie służbowe dotyczy również wywi ą-
zywania się z obowiązków określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ust a-
wie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481, 1818 i 2197) oraz ustawie z dnia 14 grudnia 
2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.3)). 
3. Opinie służbowe wydają: 
1) minister właściwy do spraw wewnętrznych – o Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej; 
2) Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – o swoich zastępcach, komendantach wojewódzkich Państwowej 
Straży Pożarnej, komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej, komendantach pozostałych szkół Państwowej 
Straży Pożarnej, dyrektorze Centralnego Muzeum Pożarnictwa oraz dyrektorze Centrum Naukowo-Badawczego 
Ochrony Przeciwpożarowej; 
3) komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej – o zastępcy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży 
Pożarnej oraz komendantach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej; 
4) komendant szkoły Państwowej Straży Pożarnej, dyrektor Centralnego Muzeum Pożarnictwa, dyrektor Centrum 
Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej – odpowiednio: o zastępcy komendanta szkoły Państwowej 
Straży Pożarnej, zastępcy dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa, zastępcy dyrektora Centrum Naukowo-
-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej; 
5) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej – o zastępcy komendanta powiatowego (miejskiego) 
Państwowej Straży Pożarnej; 
6) o strażakach niewymienionych w pkt 1–5 – przełożony uprawniony do mianowania (powołania) strażaka na dane 
stanowisko służbowe. 
4. Wydający opinię służbową albo upoważniony przez niego przełożony strażaka zapoznaje z nią opiniowanego 
w terminie 14 dni od dnia jej sporządzenia. 
5. Strażak, który nie zgadza się z treścią opinii, może wnieść, za pośrednictwem wydającego opinię, odwołanie do 
wyższego przełożonego w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z nią. 
6. Jeżeli opinia została wydana przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo Komendanta Głównego 
Państwowej Straży Pożarnej, odwołanie nie przysługuje. Jednakże strażak może zwrócić się do organu, który wydał op i-
nię, z wnioskiem o jej zmianę. 
7. Przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania może zaskarżoną opinię: 
1) utrzymać w mocy; 
2) uchylić w całości i wydać nową; 
3) uchylić w całości i polecić wydanie nowej opinii z uwzględnieniem wskazanych okoliczności. 
8. Opinia wydana wskutek odwołania jest ostateczna. Ostateczną opinię włącza się do akt osobowych strażaka. 
9. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może zmienić albo uchylić opinię wydaną przez przełożonych, 
o których mowa w ust. 3 pkt 2–6, w przypadku: 
1) ujawnienia nowych istotnych okoliczności, które nie były znane w toku opiniowania; 
2) stwierdzenia, że opinia została wydana z naruszeniem przepisów o opiniowaniu. 
10. W przypadkach, o których mowa w ust. 9, zmiana opinii na niekorzyść strażaka może nastąpić w terminie 30 dni 
od dnia, w którym opinia stała się ostateczna. 
11. Zmiana opinii na korzyść strażaka może nastąpić w każdym czasie. 
                                                           
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1078, 1287, 1680, 1681, 1818, 2197 
i 2248 oraz z 2020  r. poz. 374. 
  
Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 1123 
 
12. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb op i-
niowania strażaka, a w szczególności: 
1) częstotliwość wydawania opinii służbowych; 
2) kryteria brane pod uwagę przy opiniowaniu; 
3) sposoby zapoznawania z nimi strażaków oraz tryb wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych; 
4) wzory arkuszy opinii służbowej. 
W rozporządzeniu należy ponadto uwzględnić ochronę interesów strażaka i sprawność postępowania. 
Art. 37. 1. Strażak otrzymuje dokumenty osobiste stwierdzające pełnienie służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i wzory dokumentów osob i-
stych, organy właściwe do ich wydawania oraz szczegółowe zasady dokonywania wpisów w tych dokumentach. 
Art. 37a. Strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym 
stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarz o-
wym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosownie do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od d o-
tychczasowego. 
Art. 37b.  1. Strażak może być delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej w tej samej lub w innej miejscowości z urzędu albo na własny wniosek. 
2. Czas delegacji nie może przekraczać 6 miesięcy w ciągu 2 lat, chyba że strażak wyraża zgodę na dłuższą deleg a-
cję. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może w wyjątkowych przypadkach przedłużyć czas delegacji do 
12 miesięcy. 
Art. 37c. 1. Strażak może być przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości na własny wniosek lub za jego 
zgodą. 
2. Strażak może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w tej samej mie j-
scowości. 
3. Strażak może być przeniesiony z urzędu do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości, w razie: 
1) posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości będącej siedzibą jednostki organizacyjnej, w której ma pełnić słu ż-
bę, albo w miejscowości pobliskiej; 
2) braku możliwości przeniesienia na niższe stanowisko służbowe w przypadkach określonych w art. 38 ust. 1 i 2; 
3) pełnienia służby w tej samej jednostce organizacyjnej przez małżonków albo osoby pozostające ze sobą w stosunku 
pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia, jeżeli między tymi osobami 
istnieje stosunek podległości służbowej. 
Art. 37d.  1. Do delegowania albo przenoszenia do innej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej są 
właściwi: 
1) Komendant Główny – na obszarze kraju; 
2) komendant wojewódzki – na obszarze województwa. 
2. Przepisy art. 32 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. 
Art. 37e. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może oddelegować strażaka, za jego zgodą, do wykon y-
wania zadań poza Państwową Strażą Pożarną w następujących jednostkach organizacyjnych, zwanych dalej „instytucjami 
cywilnymi”: 
1) urzędach organów administracji rządowej; 
2) Zarządzie Głównym i zarządach wojewódzkich Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej; 
3) gminach; 
4) jednostkach ochrony przeciwpożarowej utworzonych w trybie art. 17 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie 
przeciwpożarowej przez gminy, instytucje, organizacje, osoby prawne i fizyczne; 
5) jednostkach organizacyjnych tworzonych na podstawie odrębnych przepisów; 
6) innych jednostkach organizacyjnych, w których są wykonywane zadania określone w art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 
1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. 
  
Dziennik Ustaw – 23 – Poz. 1123 
 
Art. 37f. Przepisów o oddelegowaniu nie stosuje się do strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej 
Ochronie Przeciwpożarowej. 
Art. 37g. Oddelegowanie strażaka do wykonywania zadań w Biurze Nadzoru Wewnętrznego następuje na zasadach 
określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściw e-
go do spraw wewnętrznych. W zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy art. 37i–37u. 
Art. 37h.  Strażacy oddelegowani do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych realizują zadania, o których m o-
wa w art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, z wyłączeniem strażaków oddelegowanych do 
Biura Nadzoru Wewnętrznego. 
Art. 37i. 1. Z wnioskiem o oddelegowanie strażaków do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych występują 
do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej kierownicy tych instytucji. 
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien określać nazwę instytucji cywilnej, stanowisko przeznaczone dla 
strażaka, kwalifikacje wymagane do zajmowania tego stanowiska oraz zakres wykonywanych na nim zadań i obowiąz-
ków, przewidywany okres oddelegowania, a także zobowiązanie do wypłacania strażakowi z własnych środków uposaż e-
nia i innych należności pieniężnych. 
3. Stanowisko, o którym mowa w ust. 2, powinno odpowiadać stanowisku służbowemu przewidzianemu dla strażaka. 
Art. 37j. Oddelegowanie do wykonywania zadań poza Państwową Strażą Pożarną następuje po wyrażeniu przez 
strażaka pisemnej zgody na wykonywanie tych zadań w określonej instytucji cywilnej, na danym stanowisku i na zas a-
dach, o których mowa w art. 37l, oraz po zasięgnięciu opinii przełożonego strażaka uprawnionego do mianowania straż a-
ka na stanowisko służbowe. 
Art. 37k.  Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może odmówić uwzględnienia wniosku, o którym mowa 
w art. 37i, jeżeli na wskazanych stanowiskach nie będą wykonywane zadania, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 
24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, albo jeżeli jest to uzasadnione potrzebami Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 37l. W razie uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 37i, i po uzgodnieniu obsady stanowisk oraz zasad 
wykonywania zadań przez strażaka między Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej a kierownikiem inst y-
tucji cywilnej, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej: 
1) zwalnia strażaka wyrażającego zgodę na wykonywanie zadań w instytucji cywilnej z dotychczas zajmowanego st a-
nowiska; 
2) pozostawia strażaka na etacie jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełnił służbę 
przed oddelegowaniem do wykonywania zadań w instytucji cywilnej; 
3) zalicza – do celów obliczenia uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących w trakcie oddelegowania 
– stanowisko służbowe do odpowiedniej grupy zaszeregowania oraz ustala stopień etatowy, stosownie do zaszer e-
gowania stanowiska służbowego; 
4) kieruje strażaka na stanowisko do określonej we wniosku instytucji cywilnej. 
Art. 37m.  1. Kierownik instytucji cywilnej oddelegowuje strażaka, o którym mowa w art. 37l, na stanowisko w tej 
instytucji. 
2. Kierownik instytucji cywilnej może przenieść oddelegowanego strażaka na inne stanowisko, jeżeli strażak i Kome n-
dant Główny Państwowej Straży Pożarnej wyrażą na to zgodę. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, kierownik instytucji cywilnej zawiadamia Komendanta Głównego Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej o dokonanej zmianie, przesyłając jednocześnie stosowne oświadczenie strażaka. 
Art. 37n.  Jeżeli w wyniku reorganizacji instytucji cywilnej, w której oddelegowany strażak wykonuje zadania, n a-
stępuje likwidacja stanowiska zajmowanego przez strażaka, kierownik instytucji cywilnej występuje do Komendanta 
Głównego Państwowej Straży Pożarnej z wnioskiem o skierowanie strażaka na inne stanowisko lub o jego odwołanie. 
Przepis art. 37i ust. 2 stosuje się odpowiednio. 
Art. 37o. 1. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami Państwowej 
Straży Pożarnej, może odwołać oddelegowanego strażaka z instytucji cywilnej bez zgody strażaka i kierownika tej inst y-
tucji, zawiadamiając ich o tym co najmniej z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. 
2. Kierownik instytucji cywilnej może przekazać oddelegowanego strażaka wykonującego zadania w instytucji 
cywilnej do dyspozycji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, zawiadamiając o tym strażaka co najmniej 
z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. 
  
Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 1123 
 
3. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej odwołuje oddelegowanego strażaka na jego wniosek z instytucji 
cywilnej nawet bez zgody kierownika tej instytucji. Odwołanie następuje po upływie 3 miesięcy od końca miesiąca kale n-
darzowego, w którym strażak złożył wniosek o odwołanie, a jeżeli wniosek wiąże się z jego pisemnym żądaniem zwo l-
nienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, zwolnienie ze służby następuje w trybie określonym w art. 43 ust. 2 
pkt 5. 
4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie konieczności zwolnienia strażaka ze służby w Państwowej Straży 
Pożarnej w przypadkach określonych w art. 38 ust. 4 lub art. 43 ust. 2 pkt 1–4 i 6 oraz ust. 3 pkt 2–5, bez wcześniejszego 
zawiadomienia kierownika instytucji cywilnej, w której oddelegowany strażak wykonuje zadania. 
5. Terminy, o których mowa w ust. 1–3, mogą być skrócone za porozumieniem Komendanta Głównego Straży P o-
żarnej, instytucji cywilnej oraz zainteresowanego strażaka. 
Art. 37p.  1. Strażaka odwołanego z oddelegowania do instytucji cywilnej przenosi się do jednostki organizacyjnej 
Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełnił służbę przed oddelegowaniem do wykonywania zadań poza Pa ń-
stwową Strażą Pożarną, i mianuje na stanowisko nie niższe od zajmowanego przed oddelegowaniem, chyba że zaistniały 
okoliczności wymienione w art. 38 ust. 1 i 2 lub art. 43 ust. 3 pkt 4. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może wyrazić zgodę na zwolnienie ze służby w Państwowej 
Straży Pożarnej strażaka, o którym mowa w art. 37n, ze stanowiska równorzędnego do zajmowanego w instytucji cywi l-
nej. Nie dotyczy to strażaka, który podlega zwolnieniu ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 oraz ust. 3 pkt 2, 
4a i 5 albo wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. 
Art. 37q.  1. Strażakom oddelegowanym do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych przysługują uprawnienia 
i świadczenia, w tym uposażenie i inne należności pieniężne oraz świadczenia w naturze i równoważniki pieniężne, na 
zasadach określonych w ustawie oraz przepisach wydanych na jej podstawie. 
2. Do strażaków oddelegowanych do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych stosuje się te przepisy prawa 
pracy, które miałyby zastosowanie do pracowników zatrudnionych na stanowiskach zajmowanych przez strażaków, 
w szczególności dotyczące obowiązków pracodawcy i pracownika, regulaminów pracy, wyróżnień i kar, czasu pracy oraz 
bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również zakładowego funduszu nagród, a także przyznawania nagród. 
Art. 37r. 1. Uposażenie, nagrodę roczną za okres oddelegowania i nagrody uznaniowe przysługujące strażakowi 
z tytułu pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej, a wykonującemu zadania w instytucji cywilnej, wypłaca z włas-
nych środków instytucja cywilna. 
2. Jednostka organizacyjna Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełnił służbę przed oddelegowaniem do 
wykonywania zadań w instytucji cywilnej: 
1) wydaje świadczenia w naturze i wypłaca ich równoważniki, a także wypłaca inne niż wymienione w ust. 1 należności 
i świadczenia przysługujące z tytułu pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej; 
2) wypłaca pomoc finansową, o której mowa w art. 80 ust. 1; 
3) wypłaca nagrody jubileuszowe, o których mowa w art. 93 ust. 1 pkt 3; 
4) wypłaca należności z tytułu zwolnienia ze służby, o których mowa w art. 93 ust. 1 pkt 6; 
5) wypłaca odprawę pośmiertną, o której mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2. 
Art. 37s. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, o której mowa w art. 37l pkt 2, w sto-
sunku do strażaków oddelegowanych do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych: 
1) jest przełożonym dyscyplinarnym oraz sprawuje kontrolę przestrzegania dyscypliny służbowej, z wyjątkiem oddel e-
gowania do Biura Nadzoru Wewnętrznego; 
2) podejmuje decyzje w sprawach wynikających ze stosunku służbowego, na zasadach określonych w ustawie. 
2. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnień kierownika instytucji cywilnej, w której strażak wykonuje zadania. 
Art. 37t. Strażakowi oddelegowanemu do wykonywania zadań w instytucji cywilnej udziela urlopu kierownik tej 
instytucji w wymiarze przysługującym strażakowi stosownie do przepisów ustawy. 
Art. 37u.  1. Uposażenie i inne należności pieniężne, o których mowa w art. 37r ust. 1, są wypłacane strażakom odd e-
legowanym do wykonywania zadań w instytucjach cywilnych w terminach przewidzianych dla strażaków pełniących 
służbę w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej informuje kierowników instytucji cywilnych o przeprowadz a-
nych podwyżkach uposażeń lub innych zmianach świadczeń i należności pieniężnych przysługujących strażakom. 
  
Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 1123 
 
3. Strażakom, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznane dodatkowe świadczenia przysługujące w instytucji  
cywilnej, z wyłączeniem świadczeń pieniężnych o charakterze uposażeniowym. Przepis powyższy nie znajduje zastos o-
wania w przypadku oddelegowania do Biura Nadzoru Wewnętrznego.  
Art. 38. 1. Strażaka przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie: 
1) wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe; 
2) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania czynności na zajmowanym stanowisku. 
2. Strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach: 
1) orzeczenia całkowitej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli 
nie ma możliwości przeniesienia go na stanowisko równorzędne; 
2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej; 
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku; 
4) likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na równorzędne stanowisko. 
3. Strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę. 
4. Strażak, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być 
zwolniony ze służby. 
Art. 39. 1. Strażaka zawiesza się w czynnościach służbowych, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia 
przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub prz e-
stępstwo skarbowe umyślne. 
2. Strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia prz e-
ciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestę p-
stwo skarbowe nieumyślne albo postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub 
dobro służby. 
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do 
czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu, chyba że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyp-
linarnego. 
4. Wniesienie odwołania od zawieszenia w czynnościach służbowych albo jego przedłużenia nie wstrzymuje wyk o-
nania decyzji o zawieszeniu lub przedłużeniu okresu zawieszenia. 
Art. 40. (uchylony) 
Art. 41. 1. Strażak wybrany do organów związku ochotniczych straży pożarnych nie traci uprawnień strażaka. 
2. Strażak, który przed wyborem do organów związku ochotniczych straży pożarnych pełnił służbę w Państwowej 
Straży Pożarnej, zachowuje prawo powrotu do służby po zakończeniu kadencji. 
Art. 42. 1. Strażak podlega okresowym profilaktycznym badaniom lekarskim. 
1a. Kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej nie dopuszcza do służby strażaka nieposiadaj ą-
cego aktualnego orzeczenia lekarskiego z badań, o których mowa w ust. 1. 
2. Strażak może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych: 
1) z urzędu lub na jego wniosek – w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do 
służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 
2) z urzędu – w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub 
prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. 
2a. Strażak podlega okresowej ocenie sprawności fizycznej. 
2b. Strażak jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom spec-
jalistycznym, psychologicznym i dodatkowym. 
2c. W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, 
strażak może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyraża na to zgodę. 
  
Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 1123 
 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych mając na względzie zapewnienie ochrony zdrowia strażaka w sposób 
umożliwiający prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych, określi, w drodze rozporządzenia, zakres, tryb 
i częstotliwość przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizyc z-
nej, w
 tym: 
1) rodzaje profilaktycznych badań lekarskich; 
2) zróżnicowanie częstotliwości profilaktycznych badań lekarskich i oceny sprawności fizycznej w zależności od wieku 
i płci strażaka oraz warunków pełnienia służby; 
3) sposób przeprowadzania próby wydolnościowej i testu sprawności fizycznej; 
4) sposób ewidencjonowania wyników oceny sprawności fizycznej; 
5) wzór indywidualnej karty oceny sprawności fizycznej. 
Art. 43. 1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach okreś-
lonych w ustawie. 
2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach: 
1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby; 
2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 
3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby; 
4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestę p-
stwo skarbowe umyślne; 
5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia – w terminie do 3 miesięcy; 
6) utraty obywatelstwa polskiego. 
3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach: 
1) (uchylony) 
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4; 
3) nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej; 
4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka 
za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe; 
4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kole j-
nych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 
5) z innych niż określone w pkt 2–4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należyt e-
go wykonywania obowiązków służbowych; 
6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby; 
7) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 42 ust. 2b, lub niepoddania 
się im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczn i-
czym, w przypadku wyrażenia zgody przez strażaka, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wni o-
sek strażaka. 
4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w odniesieniu do służby 
przygotowawczej po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej 
Straży Pożarnej albo jej reorganizacji. 
5. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie ust. 3 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organ i-
zacji związkowej, reprezentującej danego strażaka. 
Art. 43a. Stosunek służbowy strażaka wygasa z dniem jego śmierci lub uznania go za zmarłego. 
Art. 44. 1. W razie uchylenia prawomocnego wyroku skazującego lub prawomocnego orzeczenia o warunkowym 
umorzeniu postępowania karnego i wydania w nowym postępowaniu prawomocnego wyroku uniewinniającego lub pr a-
womocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu  
postępowania karnego, uchyleniu ulegają wszystkie skutki, jakie wynikły dla strażaka w postępowaniu dyscyplinarnym 
przeprowadzonym w związku z popełnieniem przestępstwa stanowiącego przedmiot rozstrzygnięcia. 
  
Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 1123 
 
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, podstawę orzeczenia kary dyscyplinarnej stanowiły przesłanki inne 
niż tylko oskarżenie o popełnienie przestępstwa, o uchyleniu skutków, jakie wynikły dla strażaka w wyniku postępowania 
dyscyplinarnego, decyduje minister właściwy do spraw wewnętrznych. 
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach o wykroczenia. 
4. W razie uchylenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia stopnia lub kary 
wydalenia ze służby, uchyleniu ulegają skutki, jakie wynikły dla strażaka w związku z wyznaczeniem na niższe stanowisko 
lub obniżeniem stopnia. O uchyleniu pozostałych skutków decyduje minister właściwy do spraw wewnętrznych. 
Art. 45. 1. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 lub art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 i 4a nie 
może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił 
z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. 
2. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2 nie może nastąpić przed upł y-
wem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem 
o wcześniejsze zwolnienie. 
Art. 46. Strażaka nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na waru n-
kach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem prz y-
padków określonych w art. 43 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2, 4 i 5. 
Art. 47. 1. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zwalnia ze służby: 
1) oficerów; 
2) innych strażaków – w przypadkach , o których mowa w art. 43 ust. 3 pkt 5. 
2. Pozostawienie w służbie strażaka w przypadku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 pkt 2, wymaga zgody Komendanta 
Głównego Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 48. 1. Strażak zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby oraz, na swój wniosek, opinię 
o służbie. 
2. Strażak może żądać sprostowania świadectwa służby oraz odwołać się do wyższego przełożonego od opinii o służbie 
w terminie 7 dni od dnia otrzymania opinii. 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, treść świadectwa służby, opinii 
o służbie oraz sposób i tryb ich wydawania i prostowania, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) przełożonych uprawnionych do wydawania świadectw służby i opinii o służbie; 
2) niezbędnych danych, które powinny być zamieszczone w świadectwie służby i opinii o służbie; 
3) trybu wydawania i prostowania świadectw służby oraz odwoływania się od opinii o służbie; 
4) przełożonych uprawnionych do dokonywania sprostowań w świadectwie służby oraz rozpoznawania odwołań od 
opinii o służbie. 
Art. 49. 1. Strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3–5 lub ust. 3 pkt 2 przed upływem 5 lat od 
ukończenia nauki w ramach służby kandydackiej w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, Centralnej Szkole Państwowej 
Straży Pożarnej lub szkole aspirantów Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany zwrócić kwotę stanowiącą równo-
wartość kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie nauki. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, koszty, o których mowa w ust. 1, 
warunki ich zwracania oraz przypadki zwalniania z obowiązku zwrotu tych kosztów, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) wysokości kosztów podlegających zwrotowi i sposobu ustalania ich wysokości; 
2) organów uprawnionych do ustalania tych kosztów i ich egzekwowania; 
3) trybu egzekwowania należności; 
4) organów uprawnionych do zwalniania od obowiązku zwrotu tych kosztów; 
5) trybu zwalniania od obowiązku zwrotu tych kosztów. 
Art. 49a. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej określi, w drodze zarządzenia, sposób prowadzenia przez 
przełożonych, o których mowa w art. 32 ust. 1, dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym straż a-
ków oraz sposób prowadzenia akt osobowych, a także rodzaje i wzory dokumentów. 
  
Dziennik Ustaw – 28 – Poz. 1123 
 
Rozdział 5a 
Wykonywanie zadań poza granicami państwa 
Art. 49b.  1. Strażak może zostać delegowany, za jego pisemną zgodą, do pełnienia służby poza granicą państwa 
w grupie ratowniczej utworzonej do udziału w: 
1) działaniach ratowniczych, akcji poszukiwawczo-ratowniczej lub akcji humanitarnej; 
2) szkoleniu i ćwiczeniach ratowniczych. 
2. Strażak, za jego zgodą, może zostać wyznaczony przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do 
wykonywania innych określonych zadań poza granicą państwa. 
Art. 49c. 1. O utworzeniu i likwidacji grupy ratowniczej decyduje: 
1) minister właściwy do spraw wewnętrznych – w przypadkach, o których mowa w art. 49b ust. 1 pkt 1; 
2) Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – w przypadkach, o których mowa w art. 49b ust. 1 pkt 2. 
2. W decyzjach, o których mowa w ust. 1, określa się w szczególności: 
1) nazwę i liczebność grupy ratowniczej oraz czas pozostawania grupy poza granicą państwa; 
2) cel skierowania grupy ratowniczej, zakres jej zadań oraz obszar działania; 
3) system kierowania i dowodzenia grupą ratowniczą oraz właściwy organ: państwa przyjmującego grupę ratowniczą 
lub organizacji międzynarodowej, któremu zostanie ona podporządkowana na czas realizacji zadań; 
4) podmioty wyznaczone do współpracy z właściwymi organami państwa przyjmującego grupę ratowniczą lub organ i-
zacji międzynarodowej koordynującej niesienie pomocy; 
5) wyposażenie grupy ratowniczej w psy ratownicze oraz środki i sprzęt specjalny, a także w dodatkowe umundurow a-
nie i wyposażenie specjalne członków grupy ratowniczej, wodę i dodatkową żywność; 
6) trasy i czas przemieszczania się grupy ratowniczej w przypadku tranzytu. 
3. W przypadku konieczności przedłużenia lub skrócenia czasu pozostawania grupy ratowniczej poza granicą pa ń-
stwa, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio. 
4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku innych uregulowań zawartych w wiążących Rzeczpospolitą Polską 
umowach międzynarodowych i porozumieniach zawartych w ich wykonaniu. 
Art. 49d.  1. Strażacy wchodzący w skład grupy ratowniczej podlegają na terytorium państwa obcego przepisom ka r-
nym, dyscyplinarnym i porządkowym obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej. 
2. Strażacy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przestrzegać prawa państwa przyjmującego oraz wiążącego 
Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego. 
Art. 49e. 1. Strażak delegowany do pełnienia służby w grupie ratowniczej poza granicą państwa otrzymuje uposaż e-
nie zasadnicze, dodatki do uposażenia i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku 
służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych n a-
leżności lub na ich wysokość. 
2. Strażakowi, o którym mowa w ust. 1, przysługują ponadto: 
1) świadczenia z tytułu podróży i przejazdów oraz inne należności pieniężne związane z delegowaniem, określone 
w przepisach o podróżach służbowych za granicę, wypłacane w walucie polskiej lub obcej; 
2) dodatkowe umundurowanie i wyposażenie specjalne; 
3) woda i dodatkowa żywność w ilości wynikającej ze zwiększonego wydatku energetycznego związanego z dług o-
trwałym charakterem działań ratowniczych prowadzonych w uciążliwych warunkach; 
4) dodatkowe ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków, kosztów leczenia i śmierci oraz odpowiedzialnoś ci 
cywilnej za szkody powstałe podczas działań ratowniczych za granicą; 
5) świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach 
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373 , z późn. zm.4)); 
                                                           
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1394, 1590, 1694, 1726, 1818, 1905, 
2020 i 2473 oraz z 2020  r. poz. 695. 
  
Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 1123 
 
6) zaopatrzenie w leki5) i artykuły sanitarne; 
7) badania laboratoryjne i lekarskie oraz szczepienia ochronne. 
3. Badania laboratoryjne i lekarskie oraz szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 2 pkt 7, wykonuje się coroc z-
nie w terminie do dnia 31 marca albo przed wyjazdem z kraju w rejon działania grupy ratowniczej oraz bezpośrednio po 
powrocie do kraju, jeżeli badania takie i szczepienia są uzasadnione miejscem pełnienia służby i charakterem wykonyw a-
nych zadań. 
4. W przypadku śmierci strażaka, związanej z wykonywaniem przez niego zadań służbowych w grupie ratowniczej, 
zapewnia się bezpłatny przewóz zwłok do kraju oraz zwrot kosztów pogrzebu. 
5. Przepisy ust. 2 pkt 3, 4, 6 i 7 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio do psów ratowniczych, o których mowa 
w art. 49c ust. 2 pkt 5. 
Art. 49f. 1. W czasie działania poza granicą państwa grupa ratownicza podlega Komendantowi Głównemu Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej, w zakresie niezastrzeżonym do kompetencji organów reprezentujących organizację międzyn a-
rodową lub państwo organizujące przedsięwzięcie zagraniczne. 
2. Kierowanie podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego poza granicę państwa w przypadkach, 
o których mowa w art. 12 ust. 5 pkt 5 i art. 13 ust. 6 pkt 5, odbywa się na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską 
umów i porozumień międzynarodowych. 
3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb delegowania strażaków do pełnienia służby poza 
granicą państwa oraz sposób i organizację działania grupy ratowniczej, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) oceny predyspozycji do służby poza granicą państwa, 
2) przypadków odwoływania strażaków przed wyznaczonym terminem oraz przedłużania czasu delegowania, 
3) podległości służbowej członków grupy ratowniczej, 
4) składu i wewnętrznej struktury grupy ratowniczej, 
5) przewozu członków i wyposażenia grupy ratowniczej 
– kierując się potrzebą zapewnienia skutecznej realizacji zadań grup ratowniczych poza granicą państwa. 
Art. 49g. Wydatki związane z udziałem grup ratowniczych w działaniach ratowniczych, akcji poszukiwawczo-
-ratowniczej lub akcji humanitarnej, szkoleniu i ćwiczeniach ratowniczych poza granicą państwa są pokrywane z budżetu 
państwa, w części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. 
Art. 49h.  1. Przepisy art. 49c ust. 3 i 4 oraz art. 49d–49g stosuje się odpowiednio do strażaków, o których mowa 
w art. 49b ust. 2. 
2. Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do strażaków: 
1) o których mowa w art. 37e oraz w art. 106 ust. 1; 
2) wchodzących w skład służby zagranicznej w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej 
(Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i 284 ). 
Art. 49i.6) 1. Strażak delegowany do pełnienia służby poza granicą państwa w grupie ratowniczej, o której mowa 
w art. 49b ust. 1 pkt 1, po powrocie do kraju podlega bezpłatnym badaniom lekarskim i psychologicznym. 
2. W przypadku odniesienia ran, kontuzji, urazu psychicznego lub schorzenia przez strażaka, o którym mowa 
w ust. 1, lub ze względu na jego stan psychofizyczny zgodnie ze wskazaniami lekarza strażak może być skierowany na 
bezpłatny turnus leczniczo-profilaktyczny wraz z pełnoletnim najbliższym członkiem rodziny w rozumieniu art. 4 pkt 12 
ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1569 i 1726). 
3. Turnus leczniczo-profilaktyczny trwa 14 dni kalendarzowych i obejmuje działania leczniczo-rehabilitacyjne 
i profilaktykę zdrowotną, w tym profilaktykę psychologiczną. 
                                                           
5) Obecnie produkty lecznicze, na podstawie art. 26  ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001  r. – Przepisy wprowadzające ustawę –  Prawo 
farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medyc z-
nych i Produktów Biobójczych (Dz. U. poz. 1382  i 1801, z 2002 r. poz. 300  i 1266, z 2004  r. poz. 77, 882 i 896 oraz z 2007 r. 
poz. 492), która weszła w życie z dniem 1 października 2002 r. 
6) Dodany przez art. 5  pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa oraz ni e-
których innych ustaw (Dz. U. poz. 1726 ), która weszła w życie z dniem 11 października 201 9 r.; wszedł w życie z dniem 11  marca 
2020 r. 
  
Dziennik Ustaw – 30 – Poz. 1123 
 
4. Udział strażaka w kolejnym turnusie leczniczo-profilaktycznym po pełnieniu służby w tej samej grupie ratown i-
czej może odbyć się pod warunkiem poddania się leczeniu specjalistycznemu, ambulatoryjnemu lub stacjonarnemu albo 
konsultacji specjalistycznej zakończonej wskazaniem uczestnictwa w turnusie leczniczo-profilaktycznym jako niezbę d-
nym do kontynuacji leczenia. 
5. Osoby skierowane na turnus leczniczo-profilaktyczny mogą skorzystać z prawa do turnusu leczniczo-profilaktycz-
nego w trakcie pełnienia służby przez strażaka. 
6. Pełne koszty uczestnictwa w turnusie leczniczo-profilaktycznym strażaka oraz 50% kosztów uczestnictwa pełn o-
letniego najbliższego członka rodziny pokrywa się z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właśc i-
wego do spraw wewnętrznych. 
7. Skierowanie na badania, o których mowa w ust. 1, zawiera następujące dane strażaka: 
1) imię i nazwisko; 
2) numer PESEL; 
3) miejsce zamieszkania; 
4) miejsce pełnienia służby; 
5) okres delegowania, miejsce, stanowisko i zakres zadań wykonywanych podczas służby w grupie ratowniczej. 
8. Skierowanie na turnus leczniczo-profilaktyczny zawiera następujące dane: 
1) strażaka: 
a) imię i nazwisko, 
b) numer PESEL, 
c) miejsce zamieszkania, 
d) miejsce pełnienia służby; 
2) pełnoletniego najbliższego członka rodziny: 
a) imię i nazwisko, 
b) datę urodzenia, 
c) stopień pokrewieństwa. 
9. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: 
1) organ właściwy do kierowania strażaka na badania, o których mowa w ust. 1, 
2) zakres badań, o których mowa w ust. 1, 
3) podmiot właściwy do przeprowadzania badań, o których mowa w ust. 1, 
4) rodzaje i wzory dokumentów wystawianych po przeprowadzeniu badań, o których mowa w ust. 1, 
5) tryb kierowania strażaka wraz z pełnoletnim najbliższym członkiem rodziny na turnus leczniczo-profilaktyczny, 
6) podmiot kierujący na turnus leczniczo-profilaktyczny, 
7) ramowy program turnusu leczniczo-profilaktycznego, 
8) podmiot prowadzący turnus leczniczo-profilaktyczny, 
9) rodzaje i wzory dokumentów wystawianych w związku z kierowaniem na turnus leczniczo-profilaktyczny 
– uwzględniając potrzeby strażaka wynikające z jego aktualnego stanu zdrowia, w tym konieczność zapewnienia pełnej 
rekonwalescencji oraz umożliwienie dalszego leczenia lub rehabilitacji po zakończeniu pobytu na turnusie leczniczo-
-profilaktycznym. 
  
Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 1123 
 
Rozdział 6 
Korpusy i stopnie w Państwowej Straży Pożarnej 
Art. 50. Ustanawia się korpusy i stopnie w Państwowej Straży Pożarnej w następującym porządku: 
1) w korpusie szeregowych straży pożarnej: 
a) strażak, 
b) starszy strażak; 
2) w korpusie podoficerów straży pożarnej: 
a) sekcyjny, 
b) starszy sekcyjny, 
c) młodszy ogniomistrz, 
d) ogniomistrz, 
e) starszy ogniomistrz; 
3) w korpusie aspirantów straży pożarnej: 
a) młodszy aspirant, 
b) aspirant, 
c) starszy aspirant, 
d) aspirant sztabowy; 
4) w korpusie oficerów straży pożarnej: 
a) młodszy kapitan, 
b) kapitan, 
c) starszy kapitan, 
d) młodszy brygadier, 
e) brygadier, 
f) starszy brygadier, 
g) nadbrygadier, 
h) generał brygadier. 
Art. 51. 1. Stopień strażaka i starszego strażaka nadają przełożeni uprawnieni do mianowania na stanowiska służbowe. 
2. Stopień strażaka nadaje się z dniem mianowania na pierwsze stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej. 
2a. Absolwentowi szkoły Państwowej Straży Pożarnej, który uzyskał kwalifikacje do wykonywania zawodu strażak, 
komendant szkoły Państwowej Straży Pożarnej może nadać stopień starszego strażaka. 
3. Stopnie podoficerskie w Państwowej Straży Pożarnej nadają: 
1) w Komendzie Głównej – Komendant Główny; 
2) w Szkole Głównej Służby Pożarniczej i pozostałych szkołach – komendant szkoły; 
3) w instytucie badawczym – dyrektor jednostki; 
3a) w Centralnym Muzeum Pożarnictwa – dyrektor muzeum; 
4) w pozostałych jednostkach organizacyjnych i Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej – komendanci wojewódzcy. 
3a. (uchylony) 
4. Pierwszy stopień aspirancki i stopnie oficerskie nadaje minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek 
Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, a pozostałe stopnie aspirantów nadaje Komendant Główny Państwowej 
Straży Pożarnej. 
5. Stopień nadbrygadiera i generała brygadiera nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właś-
ciwego do spraw wewnętrznych. 
  
Dziennik Ustaw – 32 – Poz. 1123 
 
Art. 52. 1. Pierwszy stopień podoficerski może być nadany strażakowi w służbie stałej, który spełnia wymagania 
niezbędne do zajmowania stanowisk podoficerskich w Państwowej Straży Pożarnej. 
2. Pierwszy stopień aspirancki nadaje się strażakowi, który uzyskał tytuł technik pożarnictwa w ramach służby ka n-
dydackiej albo w ramach skierowania do szkoły Państwowej Straży Pożarnej. 
3. Pierwszy stopień aspirancki może być nadany strażakowi, który spełnia wymagania niezbędne do zajmowania st a-
nowisk aspiranckich w Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 53. 1. Pierwszy stopień oficerski nadaje się strażakowi, który: 
1) ukończył Szkołę Główną Służby Pożarniczej w ramach służby kandydackiej albo 
2) uzyskał tytuł zawodowy technik pożarnictwa w szkole aspirantów Państwowej Straży Pożarnej lub w Centralnej 
Szkole Państwowej Straży Pożarnej i tytuł zawodowy inżynier pożarnictwa w ramach skierowania do Szkoły Głó w-
nej Służby Pożarniczej. 
2. Pierwszy stopień oficerski może być nadany strażakowi, który spełnia wymagania określone w art. 36 ust. 3. 
Art. 54. 1. Kolejny wyższy stopień może być nadany stosownie do posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz 
w zależności od zajmowanego stanowiska i opinii służbowej. Nadanie tego stopnia nie może jednak nastąpić wcześniej 
niż po przesłużeniu w stopniu: 
1) strażaka – 1 roku; 
2) sekcyjnego – 2 lat; 
3) starszego sekcyjnego – 2 lat; 
4) młodszego ogniomistrza – 3 lat; 
5) ogniomistrza – 3 lat; 
6) młodszego aspiranta – 3 lat; 
7) aspiranta – 5 lat; 
8) starszego aspiranta – 5 lat; 
9) młodszego kapitana – 3 lat; 
10) kapitana – 4 lat; 
11) starszego kapitana – 5 lat; 
12) młodszego brygadiera – 5 lat; 
13) brygadiera – 5 lat; 
14) starszego brygadiera – 4 lat. 
2. Nadanie stopnia, o którym mowa w ust. 1, następuje z okazji Dnia Strażaka; w szczególnie uzasadnionych prz y-
padkach może jednak nastąpić w innym terminie. 
Art. 55. 1. Stopnie podoficerów, aspirantów i oficerów straży pożarnej są dożywotnie. 
2. Strażacy zwolnieni ze służby mogą używać posiadanych stopni, o których mowa w art. 50, z dodaniem określenia 
„w stanie spoczynku”. 
3. Utrata stopnia wymienionego w art. 50 następuje w razie: 
1) utraty obywatelstwa polskiego; 
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych; 
3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. 
4) (uchylony) 
Art. 55a. 1. Strażakowi, który wykazał ofiarność i odwagę w bezpośrednich działaniach ratowniczych w czasie p o-
żaru, klęski żywiołowej albo innego zagrożenia, w których wyniku poniósł śmierć, można nadać pośmiertnie wyższy 
stopień. 
2. Strażakowi, o którym mowa w ust. 1, stopień nadaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, z zastrz e-
żeniem art. 51 ust. 4 i 5. Nadanie wyższego stopnia może nastąpić tylko raz. 
  
Dziennik Ustaw – 33 – Poz. 1123 
 
Art. 56. 1. Strażakowi przywraca się stopień w razie uchylenia: 
1) prawomocnego skazania na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych; 
2) kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby lub obniżenia stopnia. 
2. Decyzję o przywróceniu stopnia oficerskiego podejmuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. W pozost a-
łych przypadkach decyzję o przywróceniu stopnia podejmuje przełożony właściwy do nadania tego stopnia. 
Rozdział 7 
Prawa i obowiązki strażaków 
Art. 57. Strażak w związku z pełnieniem obowiązków służbowych korzysta z ochrony przewidzianej w kodeksie 
karnym dla funkcjonariuszy publicznych. 
Art. 57a. 1. Strażak nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego 
uprawnionego do mianowania lub powołania strażaka na stanowisko służbowe. 
2. Strażak nie może wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub po d-
ważających zaufanie do Państwowej Straży Pożarnej. 
3. Przełożony uprawniony do mianowania lub powołania, wydając zgodę, o której mowa w ust. 1, kieruje się potrz e-
bą zachowania gotowości operacyjnej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, etyką służby oraz zachow a-
niem przez strażaka zdolności do pełnienia służby, biorąc pod uwagę sytuację osobistą strażaka. 
4. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadzi ewidencję wydanych zgód na podjęcie zajęcia zaro b-
kowego poza służbą. 
5. Ewidencja wydanych zgód na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą zawiera dane: imię i nazwisko strażaka, 
stanowisko służbowe, miejsce pełnienia służby, rodzaj oraz miejsce wykonywania podjętego zajęcia zarobkowego. 
6. Strażak jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, w tym o majątku objętym małżeńską 
wspólnością majątkową, przy nawiązywaniu lub rozwiązywaniu stosunku służbowego, corocznie oraz na żądanie przeł o-
żonego uprawnionego do mianowania lub powołania. Oświadczenie o stanie majątkowym powinno zawierać informacje 
o źródłach i wysokości uzyskanych przychodów, posiadanych zasobach pieniężnych, nieruchomościach, uczestnictwie 
w spółkach cywilnych lub spółkach prawa handlowego, posiadanych udziałach lub akcjach w tych spółkach, mieniu nab y-
tym od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, gminy, związku międzygminnego, powiatu, związku powi a-
tów, związku powiatowo-gminnego lub związku metropolitalnego, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, mieniu 
ruchomym, innych prawach majątkowych oraz o zobowiązaniach pieniężnych. Oświadczenie to powinno również zawi e-
rać dane dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w spółkach prawa handlowego lub w spół-
dzielniach, z wyjątkiem funkcji w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. 
7. Coroczne oświadczenie o stanie majątkowym składa się do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku 
poprzedniego. 
8. Przełożeni uprawnieni do mianowania lub powołania lub osoby przez nich upoważnione są uprawnieni do analizy 
złożonych oświadczeń o stanie majątkowym. Analiza ta polega na porównaniu treści oświadczenia z treścią uprzednio 
złożonych oświadczeń, z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to oświadczenia złożonego przy nawiązywaniu stosunku służb o-
wego, oraz porównaniu treści oświadczenia z innymi informacjami znajdującymi się w aktach osobowych strażaka. 
8a. Inspektor Nadzoru Wewnętrznego w celu przeprowadzenia analizy złożonych oświadczeń o stanie majątkowym 
ma prawo wglądu do ich treści i przetwarzania danych w nich zawartych. 
9. Informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają 
ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” określonej w przepisach o ochronie 
informacji niejawnych, chyba że strażak, który złożył oświadczenie, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie, z zastrz e-
żeniem ust. 11. 
10. Oświadczenie o stanie majątkowym przechowuje się przez 10 lat. 
11. Informacje zawarte w oświadczeniach o stanie majątkowym osób pełniących funkcje organów Państwowej Str a-
ży Pożarnej są publikowane, bez ich zgody, na właściwych stronach Biuletynu Informacji Publicznej, z wyłączeniem 
danych dotyczących daty i miejsca urodzenia, numeru PESEL, miejsca zamieszkania oraz miejsca położenia nierucho-
mości w terminie 14 dni od dnia złożenia oświadczenia przez te osoby. 
  
Dziennik Ustaw – 34 – Poz. 1123 
 
12. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach 
oświadczeń o stanie majątkowym oraz wzór oświadczenia o stanie majątkowym, o którym mowa w ust. 11, uwzględniając 
zakres danych objętych oświadczeniem o stanie majątkowym. 
Art. 57b.  1. Strażak jest obowiązany poinformować przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania 
w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o następujących zdarzeniach: 
1) podjęciu przez małżonka strażaka, jego wstępnych, zstępnych pierwszego stopnia lub rodzeństwo pozostające z nim 
we wspólnym gospodarstwie domowym zatrudnienia lub innych czynności zarobkowych u przedsiębiorcy prow a-
dzącego działalność gospodarczą w zakresie ochrony przeciwpożarowej polegającą na dostarczaniu wyrobów, kt ó-
rych wykaz ustalają przepisy wydane na podstawie art. 7 ust. 14 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie  
przeciwpożarowej lub świadczeniu usług podlegających sprawdzeniu w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych, 
o których mowa w art. 23; 
2) o posiadaniu przez osoby, o których mowa w pkt 1, w spółkach prawa handlowego prowadzących działalność 
w zakresie wskazanym w pkt 1 więcej niż 10% akcji lub udziałów przedstawiających więcej niż 10% kapitału zakł a-
dowego – w każdej z tych spółek; 
3)7) o fakcie bycia przez osoby, o których mowa w pkt 1, wykonawcami w rozumieniu ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – 
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843) na rzecz organów i jednostek podległych lub nadzorow a-
nych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 
3)8) o fakcie bycia przez osoby, o których mowa w pkt 1, wykonawcami w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 
2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019 oraz z 2020 r. poz. 288) na rzecz organów i jednostek 
podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadzi zbiór informacji, o których mowa w ust. 1. 
3. Zbiór informacji, o których mowa w ust. 1, zawiera dane: imię i nazwisko strażaka, jego stanowisko służbowe, 
miejsce pełnienia służby, imię i nazwisko osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1, nazwę i siedzibę przedsiębiorcy dostarcz a-
jącego wyroby lub świadczącego usługi z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz dane dotyczące faktu bycia przez te 
osoby wykonawcą w rozumieniu ustawy, o której mowa w ust. 1 pkt 3. 
Art. 57c. 1. Strażak nie może być członkiem partii politycznej. 
2. Z chwilą przyjęcia do służby ustaje dotychczasowe członkostwo strażaka w partii politycznej. 
3. Przynależność do organizacji lub stowarzyszeń zagranicznych albo międzynarodowych wymaga zezwolenia 
Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 58. 1. Strażacy mogą się zrzeszać w związkach zawodowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 maja 
1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263 ). 
2. Strażak pełniący służbę na stanowisku, dla którego przepisy ustawy przewidują powołanie, nie może pełnić fun k-
cji w związkach zawodowych oraz nie podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związ-
kach zawodowych. 
Art. 59. (uchylony) 
Art. 59a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, 
określi, w drodze rozporządzenia, warunki otrzymywania świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 42 ust. 2 
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przez str a-
żaków, w związku z urazami nabytymi podczas wykonywania przez nich zadań poza granicami państwa oraz sposób 
i tryb finansowania kosztów, uwzględniając zasady i sposób wydatkowania środków publicznych. 
Art. 59b.  1. Strażak jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań 
służbowych, w szczególności poprzez uczestnictwo w zajęciach z wychowania fizycznego lub zajęciach sportowych. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zadania z zakresu wychowania 
fizycznego realizowane w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz formy organizacyjne wychowa-
nia fizycznego i sposób ich finansowania, uwzględniając charakter służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
                                                           
7) W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 8. 
8) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Przepisy wprowadzające ustawę ‒ Prawo zamówień 
publicznych (Dz. U. poz. 2020 ), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. 
  
Dziennik Ustaw – 35 – Poz. 1123 
 
3. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może określić, w drodze zarządzenia, wymagania wobec osób 
prowadzących zajęcia, mając na celu utrzymanie sprawności fizycznej strażaków, zapewniającej wykonywanie przez nich 
zadań służbowych, uwzględniając charakter służby w Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 60. (uchylony) 
Art. 60a. 1. Jeżeli strażak zwolniony ze służby nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury policyjnej lub 
policyjnej renty inwalidzkiej, od uposażenia wypłaconego strażakowi po dniu 31 grudnia 1998 r. do dnia zwolnienia ze 
służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpi e-
czeń Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń 
społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568 i 695). 
2. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o którym mowa 
w ust. 1, rozumie się: 
1) kwotę najniższego wynagrodzenia ustalaną na podstawie odrębnych przepisów – za okres służby kandydackiej przed 
dnie
m 1 stycznia 2003 r.; 
2) kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podst a-
wie odrębnych przepisów – za okres służby kandydackiej po dniu 31 grudnia 2002 r.; 
3) uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia, nagrody roczne i uznaniowe oraz dodatkowe wynagrodzenie wypł a-
cone na podstawie art. 97, odpowiednio przeliczone zgodnie z art. 110 ustawy, o której mowa w ust. 1 – za pozostałe 
okresy służby.
 
3. Składki przekazuje się również w przypadku, gdy strażak spełnia jedynie warunki do nabycia prawa do policyjnej 
renty inwalidzkiej. Przekazanie składek następuje na wniosek strażaka. 
4. Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym na podstawie ustawy z dnia 
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252 i 568 ). 
5. Pr
zy obliczaniu kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie ust. 4, stosuje się odpowiednio art. 1 9 
ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 
6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się również do funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 
1999 r., jeżeli po zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury policyjnej, zgłosił 
wniosek o przyznanie emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. 
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, kwotę należnych, zwaloryzowanych składek przekazuje się niezwłocznie 
na podstawie zawiadomienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o nabyciu przez funkcjonariusza prawa do emeryt u-
ry przewidzianej w przepisach, o których mowa w ust. 4. 
8. Kwota należnych, zwaloryzowanych składek stanowi przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 
9. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia 
społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skł a-
dek, o których mowa w ust. 1, 3, 4 i 7, oraz jednostki do tego właściwe, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawid-
łowego i niezwłocznego wykonywania czynności związanych z przekazywaniem tych składek. 
Art. 61. 1. Strażak jest obowiązany do noszenia w czasie służby: umundurowania, odzieży specjalnej, środków 
ochrony indywidualnej, dystynkcji, odznak, znaków identyfikacyjnych i ekwipunku osobistego. 
2. Umundurowanie, dystynkcje i znaki identyfikacyjne są prawnie zastrzeżone wyłącznie dla strażaka. 
3. Przedmioty, o których mowa w ust. 1, strażak otrzymuje bezpłatnie. 
4. Przedmioty umundurowania, odzież specjalna i środki ochrony indywidualnej powinny wyróżniać Państwową 
Straż Pożarną jako formację ratowniczą oraz zapewniać bezpieczeństwo i higienę służby strażaków. 
5. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowe wymagania wobec 
przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej i środków ochrony indywidualnej, użytkowanych w Państwowej Straży 
Pożarnej, ich wzorce oraz ich cechy techniczne i jakościowe. 
  
Dziennik Ustaw – 36 – Poz. 1123 
 
6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tabele należności oraz wzory 
i sposób noszenia umundurowania, odzieży specjalnej, środków ochrony indywidualnej, ekwipunku osobistego, dystyn k-
cji, odznak i znaków identyfikacyjnych strażaków, z uwzględnieniem: 
1) opisu przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej i środków ochrony indywidualnej; 
2) okresu używalności przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej, środków ochrony indywidualnej, dystynkcji 
i ekwipunku osobistego strażaka oraz przypadków, w których strażak jest obowiązany zwrócić poszczególne prze d-
mioty lub ich równowartość. 
W rozporządzeniu należy ponadto uwzględnić potrzebę należytego zaopatrzenia strażaka w umundurowanie, odzież spe-
cjalną i środki ochrony indywidualnej. 
7. Strażakowi, któremu nie wydano w naturze przedmiotów umundurowania, przysługuje równoważnik pieniężny. 
8. Strażak zwolniony ze służby jest obowiązany zwrócić pobraną nienależną część równoważnika pieniężnego, ch y-
ba że zwolnienie nastąpiło z tytułu nabycia prawa do emerytury lub renty na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. 
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby 
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, 
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Wi ę-
ziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ). 
9. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów public z-
nych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za 
umundurowanie, w tym: 
1) przedmioty umundurowania stanowiące podstawę do określenia wysokości równoważnika; 
2) ryczałt za pranie chemiczne; 
3) sposób ustalania wysokości równoważnika; 
4) tryb i warunki przyznawania, zwrotu i wypłaty równoważnika; 
5) termin wypłacania równoważnika. 
W rozporządzeniu należy ponadto uwzględnić wartość umundurowania wydawanego w naturze. 
Art. 62. 1. Strażakowi przysługuje bezpłatne wyżywienie w czasie długotrwałych akcji ratowniczych, ćwiczeń lub 
szkolenia. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów public z-
nych określi, w drodze rozporządzenia, długotrwałe akcje ratownicze, szczegółowe normy, zasady i warunki otrzymyw a-
nia wyżywienia w czasie długotrwałych akcji ratowniczych, ćwiczeń lub szkolenia przez strażaków lub inne osoby bior ą-
ce w nich udział, a także przypadki, w których wypłaca się równoważnik pieniężny w zamian za przysługujące wyżywi e-
nie, sposób ustalania jego wysokości oraz szczegółowe zasady wypłacania. 
Art. 63. 1. Strażakowi i członkom jego rodziny przysługuje prawo do przejazdu, na koszt właściwej jednostki org a-
nizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, publicznymi środkami komunikacji raz w roku do jednej z wybranych przez si e-
bie miejscowości w kraju i z powrotem. W razie niewykorzystania przysługującego prawa do przejazdu osoba uprawniona 
otrzymuje zryczałtowany równoważnik pieniężny. 
1a. Zwrot kosztów przejazdu lub zryczałtowany równoważnik pieniężny, o których mowa w ust. 1, nie przysługują 
strażakowi w roku kalendarzowym, w którym wykupiono uprawnienia do bezpłatnych przejazdów państwowymi środk a-
mi komunikacji, na podstawie odrębnych przepisów. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki korzystania z uprawnienia 
do przejazdu oraz wypłaty równoważnika pieniężnego, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) rodzaju środka lokomocji; 
2) sposobu ustalania kwoty równoważnika; 
3) terminów wypłaty kwoty równoważnika. 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia 
społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i zakres innych świadczeń socjalnych i bytowych, które mogą być 
przyznawane osobom, o których mowa w ust. 1. 
Art. 64. (utracił moc) 
  
Dziennik Ustaw – 37 – Poz. 1123 
 
Art. 65.9) Strażakowi i członkom jego rodziny przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych zakładów 
opieki zdrowotnej tworzonych i utrzymywanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a także do świa d-
czeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. 
Art. 66.9) 1. Strażakowi, który nabył prawo do renty z tytułu inwalidztwa niepozostającego w związku ze służbą, 
oraz uprawnionym członkom jego rodziny, a także osobom uprawnionym do renty rodzinnej po strażaku, którego śmierć 
nie pozostaje w związku ze służbą, przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych społecznej służby zdrowia. 
2. Strażakowi zwolnionemu ze służby, który nie nabył uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego określonego w prze-
pisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, 
Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Gr a-
nicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej 
i Służby Więziennej oraz ich rodzin, a także członkom jego rodziny przysługuje prawo do świadczeń leczniczych zakł a-
dów społecznej służby zdrowia, w zakresie i na warunkach przewidzianych dla pracowników, z którymi stosunek pracy 
został rozwiązany. 
Art. 67. 1. Za członków rodziny strażaka uprawnionych do świadczeń przewidzianych w art. 63, 65 i 66 uważa się 
małżonka i dzieci. 
2. Za dzieci uważa się dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione, dzieci przyjęte na wychowanie, które: 
1) nie przekroczyły 18. roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły – 24 lat albo 25 lat, jeżeli odbywają studia 
w szkole wyższej, a ukończenie 24 lat przypada na ostatni lub przedostatni rok studiów, albo 
2) stały się inwalidami I10) lub II11) grupy przed osiągnięciem wieku określonego w pkt 1. 
Art. 68. Okres służby strażaka traktuje się na równi z pracą wykonywaną w szczególnych warunkach lub 
w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin12). 
Art. 69. 1. Do strażaków stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące upra w-
nień pracowników związanych z rodzicielstwem, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. 
2. Strażakowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyń-
skiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego, przysługuje upos a-
żenie na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, do końca okresu ciąży oraz trwania wymienionego urlopu. 
3. Strażakowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 w czasie urlopu wychowawczego, przysługują 
do końca okresu, na który ten urlop został udzielony: 
1) świadczenie pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu dodatku z tytułu opieki nad dzie c-
kiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 
2) inne uprawnienia przewidziane dla pracowników zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego z przyczyn 
niedotyczących pracowników. 
4. Strażakowi nie przysługuje prawo złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu służby w okresie, w którym 
mógłby korzystać z urlopu wychowawczego. 
Art. 69a. Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa strażaka w czasie jego nieobecności w służbie w związku z prze-
bywaniem na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie ojcowskim, urlopie rodz i-
cielskim lub urlopie wychowawczym, można w tym celu zatrudnić pracownika na podstawie umowy o pracę na czas okreś-
lony, obejmujący czas tej nieobecności. 
Art. 70. 1. Strażakowi, który podjął pracę w ciągu roku od dnia zwolnienia ze służby, a jeżeli pełnił służbę przyg o-
towawczą – w ciągu 3 miesięcy od tego dnia, okres służby wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich upra w-
nień wynikających z przepisów prawa pracy. 
2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli przepisy prawa pracy przewidują, że upływ okresów, o których mowa 
w ust. 1, nie stanowi przeszkody do korzystania przez pracownika z określonych świadczeń. 
                                                           
9) Utracił moc w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. 
poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 170  pkt 24 tej ustawy. 
10) Obecnie całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, na podstawie art. 10  ust. 2 pkt 1 ustawy 
z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. poz. 461), 
która weszła w życie z dniem 1 września 1997 r. 
11) Obecnie całkowita niezdolność do pracy, na podstawie art. 10  ust. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
12) Obecnie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 192  ustawy z dnia 17 grudnia 
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252  i 568), która weszła w życie 
z dniem 1 stycznia 1999 r. 
  
Dziennik Ustaw – 38 – Poz. 1123 
 
3. Jeżeli strażak nie może podjąć zatrudnienia w czasie określonym w ust. 1 ze względu na chorobę powodującą ni e-
zdolność do pracy lub inwalidztwo, zachowuje uprawnienia określone w ust. 1 w razie podjęcia zatrudnienia w ciągu 
3 miesięcy od dnia ustania niezdolności do pracy lub inwalidztwa. 
4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do strażaków zwolnionych ze służby w razie skazania prawomocnym wyr o-
kiem sądu lub ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. 
Art. 71. 1. Strażakowi w służbie przygotowawczej i mianowanemu na stałe przysługuje prawo do corocznego pła t-
nego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni. 
2. Strażakowi, podejmującemu służbę przygotowawczą lub stałą, przysługuje w roku kalendarzowym, w którym 
podjął tę służbę po raz pierwszy, prawo do urlopu wypoczynkowego z upływem każdego miesiąca tej służby, w wymiarze 
1/12 wymiaru urlopu wypoczynkowego, o którym mowa w ust. 1. 
Art. 71a. 1. Strażakowi, o którym mowa w art. 71, przysługuje płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy, zwany dalej 
„dodatkowym urlopem wypoczynkowym”, w wymiarze do 13 dni rocznie, z tytułu pełnienia służby w warunkach s zko-
dliwych dla zdrowia lub uciążliwych, albo osiągnięcia przez strażaka określonego wieku lub stażu służby. 
2. Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługujący strażakowi z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych 
dla zdrowia lub uciążliwych wynosi: 
1) 5 dni w roku – dla strażaków pełniących służbę w codziennym rozkładzie czasu służby, będących w dyspozycji op e-
racyjnej i pełniących funkcje wykonawcze; 
2) 9 dni w roku – dla strażaków pełniących służbę w codziennym rozkładzie czasu służby, będących w dyspozycji op e-
racyjnej i pełniących funkcje dowódcze; 
3) 13 dni w roku – dla strażaków pełniących służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby. 
Jeżeli strażak w ciągu roku kalendarzowego pełni służbę w różnych warunkach szkodliwości dla zdrowia lub uciążliw o-
ści, dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje mu w wymiarze proporcjonalnym do długości okresów służby w tych 
warunkach. 
3. Dodatkowy urlop wypoczynkowy, przysługujący strażakowi z tytułu osiągnięcia określonego wieku, wynosi o d-
powiednio: 
1) 5 dni w roku – po ukończeniu 40. roku życia; 
2) 9 dni w roku – po ukończeniu 45. roku życia; 
3) 13 dni w roku – po ukończeniu 55. roku życia. 
4. Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługujący strażakowi z tytułu osiągnięcia określonego stażu służby wynosi 
odpowiednio: 
1) 5 dni w roku – po osiągnięciu co najmniej 15-letniego stażu służby; 
2) 9 dni w roku – po osiągnięciu co najmniej 20-letniego stażu służby; 
3) 13 dni w roku – po osiągnięciu co najmniej 25-letniego stażu służby. 
5. W razie zbiegu uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego z tytułów wymienionych w ust. 2–4, dni d o-
datkowych urlopów wypoczynkowych przysługujących z poszczególnych tytułów sumuje się, jednak łączny wymiar d o-
datkowego urlopu wypoczynkowego nie może przekroczyć 13 dni w roku. 
6. Nabycie prawa do pierwszego dodatkowego urlopu wypoczynkowego następuje odpowiednio: 
1) po roku służby pełnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych; 
2) z dniem osiągnięcia określonego wieku; 
3) z dniem osiągnięcia określonego stażu służby. 
7. Prawo do kolejnych dodatkowych urlopów wypoczynkowych strażak nabywa w każdym następnym roku kalend a-
rzowym, z tym że w przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, musi być to rok, w którym służba jest pełniona w waru n-
kach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych. 
8. Strażakowi, który posiada uprawnienia do dodatkowego urlopu wypoczynkowego z tytułu osiągnięcia określon e-
go wieku lub stażu służby, podejmującemu służbę w ciągu roku kalendarzowego, przysługuje w tym roku kalendarzowym 
dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu służby w tym roku. 
  
Dziennik Ustaw – 39 – Poz. 1123 
 
Art. 71aa.13) 1. Strażakowi posiadającemu status weterana poszkodowanego przysługuje prawo do corocznego pła t-
nego dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni. 
2. Prawo do urlopu, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje strażakowi posiadającemu status weterana poszkod o-
wanego uprawnionemu do urlopu wypoczynkowego i dodatkowych urlopów wypoczynkowych, z wyłączeniem dodatk o-
wego urlopu wypoczynkowego z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, 
w wymiarze przekraczającym 26 dni. 
3. Prawo do pierwszego urlopu, o którym mowa w ust. 1, powstaje z dniem, w którym decyzja administracyjna 
o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego stała się ostateczna, przy czym realizacja tego prawa może nastąpić nie 
wcześniej niż z dniem przedstawienia przez strażaka tej decyzji przełożonemu właściwemu do mianowania lub powołania. 
4. Urlop, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w całości w roku kalendarzowym, w którym strażak ma do ni e-
go prawo, w terminie uzgodnionym z właściwym przełożonym. 
5. W zakresie trybu udzielania urlopów, w tym przełożonych właściwych w tych sprawach, do urlopu, o którym 
mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 71h. 
Art. 71b.  1. Jeżeli strażak nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego 
w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność na służbie, a w szczególności z powodu: 
1) czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, 
2) odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, 
3) urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego, 
4) zawieszenia w czynnościach służbowych, 
właściwy przełożony jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy. 
2. Urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego w części niewykorzystanej z powodów, 
o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, właściwy przełożony jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym. 
3. Wymiar urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego strażaka powracającego do służby 
w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej miesiąc okresie: 
1) urlopu bezpłatnego, 
2) urlopu wychowawczego, 
3) zawieszenia w czynnościach służbowych, 
4) tymczasowego aresztowania, 
5) nieusprawiedliwionej nieobecności na służbie, 
ulega proporcjonalnemu obniżeniu o ten okres, chyba że przed rozpoczęciem się tego okresu strażak wykorzystał urlop 
w przysługującym mu albo wyższym wymiarze. 
4. W okresie od dnia złożenia przez strażaka pisemnego żądania zwolnienia go ze służby do dnia zwolnienia ze słu ż-
by strażak jest obowiązany wykorzystać przysługujące mu urlopy: wypoczynkowy i dodatkowy urlop wypoczynkowy, 
jeżeli w tym okresie właściwy przełożony udzieli mu tego urlopu. 
Art. 71c. Strażakowi można udzielić płatnego urlopu okolicznościowego: 
1) z tytułu przeniesienia służbowego, jeżeli z przeniesieniem wiąże się zmiana miejsca zamieszkania – w wymiarze od 
4 do 6 dni; 
2) na załatwienie ważnych spraw osobistych lub rodzinnych – w wymiarze nieprzekraczającym 5 dni w roku kalend a-
rzowym. 
Art. 71d.  1. Strażakowi, który na podstawie skierowania, o którym mowa w art. 106 ust. 1, pobiera naukę lub odb y-
wa przeszkolenie lub studia, udziela się: 
1) urlopu szkoleniowego – w przypadku studiów pierwszego lub drugiego stopnia, kształcenia w szkołach policealnych 
oraz na studiach podyplomowych; 
2) zwolnienia z całości lub z części dnia służby na udział w zajęciach obowiązkowych, jeżeli te zajęcia odbywają się 
w dniach służby strażaka. 
2. Urlop szkoleniowy jest przeznaczony na przygotowanie i złożenie egzaminów, przygotowanie i złożenie pracy  
dyplomowej, egzaminu dyplomowego, przygotowanie i złożenie egzaminu końcowego lub pracy końcowej – jeżeli prz e-
widuje to właściwy program. 
                                                           
13) Dodany przez art. 5  pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
  
Dziennik Ustaw – 40 – Poz. 1123 
 
3. Urlop szkoleniowy przysługuje w wymiarze: 
1) do 21 dni – w ostatnim roku studiów pierwszego lub drugiego stopnia; 
2) do 7 dni – w ostatnim semestrze nauki w szkołach policealnych oraz na studiach podyplomowych na przygotowanie 
i złożenie egzaminu końcowego lub pracy końcowej, egzaminu dyplomowego lub pracy dyplomowej – jeżeli prz e-
widuje to właściwy program; 
3) jednego dnia na egzamin z każdego przedmiotu, który zgodnie z właściwym programem kończy się egzaminem, 
jednak nie więcej niż 6 dni w okresie roku szkolnego lub roku akademickiego. 
4. Urlopu szkoleniowego nie udziela się na złożenie egzaminu poprawkowego, egzaminu komisyjnego oraz na p o-
prawienie lub ponowne przygotowanie pracy końcowej lub pracy dyplomowej odrzuconej przez promotora. 
5. Urlop szkoleniowy może być udzielony na wniosek strażaka, jednorazowo lub w częściach, w okresie danego r o-
ku szkoleniowego, w terminie i wymiarze uzgodnionym z właściwym przełożonym. 
6. Strażakowi, który bez skierowania pobiera naukę lub odbywa przeszkolenie lub studia, można udzielić urlopu 
szkoleniowego oraz zwolnienia z całości lub z części dnia służby na udział w zajęciach obowiązkowych, jeżeli przemawia 
za tym interes służby, a w szczególności gdy poziom i kierunek kształcenia są zbieżne z wymaganiami stawianymi 
w związku z zajmowanym lub przewidzianym do objęcia stanowiskiem. Przepisy ust. 2–5 stosuje się odpowiednio. 
Art. 71e. 1.14) Urlopów, o których mowa w art. 71, art. 71a, art. 71aa, art. 71c i art. 71d, udziela się w dni, które są 
dla strażaka dniami służby lub dyżuru, z wyjątkiem dyżuru domowego, o którym mowa w art. 35 ust. 8, zgodnie 
z obowiązującym go rozkładem czasu służby, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi jego 
czasu służby lub dyżuru w danym dniu. Dzień urlopu odpowiada 8 godzinom służby lub dyżuru. 
1a. Strażakowi peł niącemu służbę na stanowisku nauczyciela akademickiego do urlopów, o których mowa w art. 71 
i art. 71a, nie wlicza się dni, które są dniami wolnymi od służby w codziennym rozkładzie czasu służby. 
2.15) Do urlopów, o których mowa w art. 71, art. 71a i art. 71aa, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, st o-
suje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 
Art. 71f. Strażakowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia 
w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy. Łączny wymiar takiego urlopu nie może przekroczyć 18 mie-
sięcy w ciągu całej służby. 
Art. 71g. 1. Strażakowi, na jego pisemny wniosek, właściwy przełożony może udzielić urlopu bezpłatnego, jeżeli nie 
zakłóci to toku służby, z zastrzeżeniem ust. 2. Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu służby w Państwowej 
Straży Pożarnej. 
2. Strażakowi, który wyjeżdża wspólnie z małżonkiem: 
1) wyznaczonym do wykonywania zadań za granicą albo 
2) przeniesionym do wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej, w rozumieniu przepisów o służbie 
zagranicznej, 
na jego pisemny wniosek udziela się urlopu bezpłatnego na czas wykonywania przez małżonka zadań za granicą albo 
obowiązków służbowych w placówce zagranicznej. 
3. Strażakowi pełniącemu z wyboru funkcje w związkach zawodowych przysługują urlopy bezpłatne na zasadach 
określonych w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. 
Art. 71h.  Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania 
urlopów strażakom, w tym przełożonych właściwych do udzielania urlopów, mając na uwadze dobro strażaków i potrzeby 
służby. 
Art. 72. 1. Strażaka można odwołać z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych, a także wstrz y-
mać udzielenie mu urlopu w całości lub części. Termin urlopu może być przesunięty na wniosek strażaka umotywowany 
ważnymi względami. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki zwrotu kosztów przejazdu 
spowodowanych odwołaniem strażaka z urlopu oraz zwrotu innych kosztów, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) określenia rodzaju innych kosztów podlegających zwrotowi; 
2) określenia osób, których odwołanie z urlopu razem ze strażakiem powodowałoby zwrot kosztów związanych z o d-
wołaniem z urlopu. 
                                                           
14) W brzmieniu ustalonym przez art. 5  pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
15) W brzmieniu ustalonym przez art. 5  pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
  
Dziennik Ustaw – 41 – Poz. 1123 
 
3. Odwołanie strażaka z urlopu ze względów służbowych wymaga zgody przełożonego uprawnionego do powołania 
lub mianowania. 
4. Strażakowi, który nie wykorzystał urlopu w danym roku kalendarzowym, urlopu tego należy udzielić w innym 
terminie. 
Art. 72a. 1. W sprawach dotyczących udzielania zwolnień od zajęć służbowych oraz sposobu usprawiedliwiania 
nieobecności w służbie w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, z zastrzeżeniem ust. 3, stosuje się odpowiednio 
przepisy wydane na podstawie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, ustawy z dnia 23 maja 1991 r. 
o związkach zawodowych i ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego 
w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2 019 r. poz. 645 i 1590 oraz z 2020 r. poz. 568). 
2. (uchylony) 
3. Strażakowi nie przysługuje zwolnienie od zajęć służbowych: 
1) na czas uczestniczenia w działaniach ratowniczych lub akcji ratowniczej, w ramach działalności społecznej w innych 
podmiotach prowadzących działania ratownicze, z wyjątkiem przypadków usprawiedliwionych przez kierownika 
jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę; 
2) na szkolenie pożarnicze dla członków ochotniczych straży pożarnych. 
Art. 73. 1. Strażakowi, który wzorowo wykonuje obowiązki, mogą być przyznane wyróżnienia: 
1) pochwała; 
2) (uchylony) 
3) krótkoterminowy, płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 10 dni rocznie; 
4) przedterminowe nadanie wyższego stopnia; 
5) odznaka „Zasłużony dla ochrony przeciwpożarowej”; 
6) przedstawienie do orderu lub odznaczenia. 
1a. Wyróżnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3 przyznaje przełożony uprawniony do mianowania (powołania) strażaka 
na stanowisko służbowe, z zastrzeżeniem ust. 1b i 1c. 
1b. Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej wyróżnienia przyznaje minister właściwy do spraw 
wewnętrznych. 
1c. Komendantowi Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i jego zastępcom, dyrektorowi instytutu badawczego Państw o-
wej Straży Pożarnej i jego zastępcom oraz komendantom wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej wyróżnienia prz y-
znaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej. 
1d. Przedterminowe nadanie wyższego stopnia należy do kompetencji przełożonego uprawnionego do nadania dan e-
go stopnia. 
1e. Strażakowi nie przyznaje się wyróżnienia: 
1) w czasie prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego lub dyscyplinarnego; 
2) przed zatarciem nałożonej kary dyscyplinarnej; 
3) w okresie próby, w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego lub warunkowego zawieszenia w y-
konania kary. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się szczególnym charakterem wykonywanych zadań i waru n-
kami ich wykonywania, określi, w drodze rozporządzenia: 
1) szczegółowe warunki przyznawania wyróżnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, w tym sposób, tryb i formę 
przyznawania wyróżnień; 
2) sposób nadawania odznaki „Zasłużony dla ochrony przeciwpożarowej”, tryb przedstawiania wniosków o jej nadanie, 
wzór odznaki oraz tryb jej wręczania i sposób noszenia. 
Art. 73a. W przypadku kandydatów do nadania stopnia oficerskiego w trybie określonym w art. 73 ust. 1 pkt 4 właś-
ciwy przełożony może wystąpić do Inspektora Nadzoru Wewnętrznego o dokonanie weryfikacji, o której mowa w art. 11a 
ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego 
do spraw wewnętrznych. 
  
Dziennik Ustaw – 42 – Poz. 1123 
 
Rozdział 8 
Mieszkania strażaków w służbie państwowej 
Art. 74. 1. Strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której 
pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających 
z przepisów odrębnych. 
1a. Jeżeli w miejscowości, w której strażak mianowany na stałe pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie ma 
możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego, strażak może otrzymać kwaterę tymczasową na okres pełnienia służby 
w tej miejscowości. 
2. Strażak w służbie przygotowawczej może otrzymać kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, 
albo w miejscowości pobliskiej. 
2a. W przypadkach, o których mowa w ust. 1a i ust. 2, koszty zakwaterowania ponosi strażak. 
3. Za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu prz e-
widziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (prz y-
stanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie 
wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której strażak dojeżdża, oraz miejscowości, 
w której wykonuje obowiązki służbowe. 
4. W przypadku gdy z miejscowości, o których mowa w ust. 3, istnieją różne możliwości dojazdu, do obliczenia cz a-
su przyjmuje się czas jazdy ze stacji (przystanku) o najdogodniejszym połączeniu. 
Art. 75. Członkami rodziny strażaka, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający ze 
strażakiem we wspólnym gospodarstwie domowym: 
1) małżonek; 
2) dzieci, o których mowa w art. 67 ust. 2; 
3) rodzice strażaka i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek, inwalidztwo 
albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma 
i macochę oraz osoby przysposabiające. 
Art. 76. 1. Na lokale mieszkalne dla strażaków przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do 
spraw wewnętrznych albo podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od organów 
administracji rządowej i samorządowej ogólnej, stanowiące własność gmin albo zakładów pracy, a także zwalniane przez 
osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw 
wewnętrznych. 
2. Strażakowi mianowanemu na stałe przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej 
przysługującym strażakowi normom zaludnienia. Przysługująca strażakowi norma zaludnienia lokalu mieszkalnego wyn o-
si od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. 
3. W razie zbiegu uprawnień strażaka i członków jego rodziny do norm zaludnienia z różnych tytułów, uwzględnia 
się normy zaludnienia przysługujące tylko z jednego tytułu. 
4. W przypadku gdy nie ma możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej odpowiadaj ą-
cej liczbie przysługujących norm zaludnienia, strażakowi można przydzielić lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej: 
1) mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia, jeżeli wyrazi on na to pisemną zgodę lub wystąpi 
z odpowiednim wnioskiem, przy czym przydział takiego lokalu nie pozbawia strażaka prawa do uzyskania lokalu 
o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym mu normom zaludnienia; 
2) większej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia, jeżeli okoliczności tego wymagają oraz za zgodą bezp o-
średniego przełożonego organu właściwego do wydania decyzji w sprawie przydziału lokalu. 
5. Na kwatery tymczasowe przeznacza się lokale mieszkalne albo pomieszczenia adaptowane na mieszkalne, będące 
w należytym stanie technicznym i sanitarnym, które znajdują się w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach 
przeznaczonych na cele służbowe. 
6. Kwaterą tymczasową może być lokal mieszkalny albo pomieszczenie adaptowane na mieszkalne o powierzchni 
mieszkalnej nieodpowiadającej przysługującym strażakowi normom zaludnienia. 
7. Lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową przydziela się strażakowi na jego pisemny wniosek. 
  
Dziennik Ustaw – 43 – Poz. 1123 
 
8. Przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej w budynku jednostki organizacyjnej Państwowej Straży 
Pożarnej, przeznaczonym na cele służbowe albo znajdującym się na terenie zamkniętym, następuje tylko na okres pełni e-
nia służby w tej jednostce. 
9. Lokal mieszkalny przydziela się strażakowi, biorąc pod uwagę łącznie następujące kryteria: 
1) brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej albo konieczność poprawy 
dotychczasowych warunków mieszkaniowych, w tym czas oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego; 
2) kwalifikacje zawodowe, przydatność do służby oraz okres służby w Państwowej Straży Pożarnej i innych jednos t-
kach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo przez niego nadzorowanych. 
10. Przydział lokalu mieszkalnego może nastąpić z pominięciem kryteriów, o których mowa w ust. 9, jeżeli strażak 
zajmuje: 
1) tymczasową kwaterę w budynku jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, przeznaczonym na cele słu ż-
bowe lub znajdującym się na terenie zamkniętym; 
2) lokal mieszkalny przydzielony decyzją administracyjną, stanowiący odrębną własność osoby fizycznej; 
3) lokal mieszkalny przydzielony decyzją administracyjną w poprzednim miejscu pełnienia służby. 
Art. 77. 1. Strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej przysługuje równoważnik 
pieniężny za remont lokalu mieszkalnego lub domu, zajmowanego na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego, 
zwany dalej „równoważnikiem za remont”, z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz czło n-
kom jego rodziny. 
2. Równoważnik za remont przysługuje również strażakowi zajmującemu kwaterę tymczasową, z wyjątkiem prz y-
padku, o którym mowa w art. 82 ust. 5, z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz członkom 
jego rodziny. 
3. Strażakowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie 
zwolnił lokalu mieszkalnego lub domu i któremu przydzielono kwaterę tymczasową, przysługuje równoważnik za remont, 
z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz członkom jego rodziny. 
4. Równoważnik za remont nie przysługuje: 
1) jeżeli strażak lub jego małżonek otrzymuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 7 8 
ust. 1; 
2) w razie podnajmowania lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, w całości lub w części. 
Art. 78. 1. Strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, zwany dalej „równoważnikiem 
za brak lokalu mieszkalnego”, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają 
w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego 
im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. 
2. Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje, jeżeli strażak: 
1) utracił ze swojej winy lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których 
mowa w ust. 1, z wyjątkiem przypadków zniesienia współwłasności na mocy orzeczenia właściwego sądu, podziału 
wspólnego mieszkania albo przyznania mieszkania jednemu z małżonków w wyroku orzekającym rozwód, a także 
umownego działu spadku; 
2) odmówił bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego, odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia 
oraz znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym albo złożenia wniosku o przydział takiego lok a-
lu, o którym mowa w art. 76 ust. 7; 
3) lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, chyba że strażak został 
przeniesiony do służby w miejscowości innej niż poblisk a. 
3. Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobi e-
rania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. 
4. W przypadku gdy strażak otrzymał kwaterę tymczasową w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości p o-
bliskiej, w której nie ma możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego, równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie 
wypłaca się przez okres oczekiwania na lokal mieszkalny, nie dłużej jednak niż przez 5 lat. 
  
Dziennik Ustaw – 44 – Poz. 1123 
 
Art. 79. 1. W razie zbiegu uprawnień strażaka i jego małżonka do równoważnika za remont albo za brak lokalu 
mieszkalnego na podstawie niniejszej ustawy lub innego tytułu prawnego przysługuje jeden równoważnik, wybrany przez 
strażaka. 
2. Uprawnienie do równoważnika za remont albo za brak lokalu mieszkalnego ustala się na podstawie złożonego 
przez strażaka oświadczenia mieszkaniowego. Uprawnienie do równoważnika za remont ustala się na dzień 1 stycznia 
każdego roku. 
3. Strażak jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o każdej 
zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika za remont albo za brak lokalu mieszkalnego lub na 
wysokość równoważnika. 
4. Kwoty wypłaconych równoważników za remont i za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich 
nienależnego pobrania będącego skutkiem: 
1) podania w oświadczeniu mieszkaniowym nieprawdziwych danych, mających wpływ na istnienie uprawnienia do ró w-
noważnika lub na jego wysokość; 
2) niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 3. 
5. Zwrot nienależnie pobranych równoważników za remont lub za brak lokalu mieszkalnego następuje w pełnej w y-
sokości, przy czym zwrot równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może 
nastąpić w ratach. 
6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyznawania równoważników 
za remont albo za brak lokalu mieszkalnego i sposób ustalania ich wysokości oraz wzór oświadczenia mieszkaniowego, 
z uwzględnieniem: 
1) stawki równoważnika za remont na normę zaludnienia przysługującej strażakowi; 
2) stawki dziennej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem stanu rodzinnego strażaka; 
3) terminu wypłaty równoważników; 
4) jednostek organizacyjnych właściwych do ich wypłaty. 
Art. 80. 1. Strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji admin i-
stracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej „pomocą 
finansową”, z zastrzeżeniem ust. 5, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na po d-
stawie decyzji administracyjnej. 
2. Pomoc finansową przyznaje się raz w okresie całej służby, na wniosek strażaka. 
3. Przyznana pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku: 
1) jej nienależnego pobrania; 
2) zwolnienia strażaka ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, chyba że strażak nabył uprawnienia do 
emerytury lub renty. 
4. Zwrot nienależnie pobranej pomocy finansowej może nastąpić w ratach. 
5. Warunkiem przyznania pomocy finansowej strażakowi, zajmującemu na podstawie decyzji administracyjnej 
o przydziale lokalu mieszkalnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych 
albo podległych mu organów, jest zobowiązanie się strażaka do zwolnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego i przek a-
zania go do dyspozycji właściwego organu w terminie określonym w decyzji administracyjnej o przyznaniu pomocy finan-
sowej, jednak nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia wypłaty tej pomocy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, na 
wniosek strażaka, termin można przedłużyć do 12 miesięcy, jeżeli nie ma możliwości wcześniejszego zamieszkania w lokalu 
mieszkalnym lub domu, na którego uzyskanie została przyznana pomoc finansowa. 
6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyznawania pomocy fina n-
sowej, sposób ustalania jej wysokości i sposób wypłaty oraz wzór wniosku o jej przyznanie, z uwzględnieniem: 
1) wymaganych dokumentów do przedłożenia wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej; 
2) stawki pieniężnej na normę zaludnienia, przysługującą strażakowi; 
3) terminu wypłaty pomocy finansowej; 
4) wysokości pomocy finansowej podlegającej zwrotowi w przypadkach, o których mowa w ust. 3. 
  
Dziennik Ustaw – 45 – Poz. 1123 
 
Art. 81. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi: 
1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 80; 
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadaj ą-
cy co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; 
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo 
domu stanowiącego odrębną nieruchomość, o których mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na po d-
stawie art. 82 ust. 1. 
Art. 82. 1. Strażakowi przeniesionemu do pełnienia służby w innej miejscowości, któremu w poprzednim miejscu 
pełnienia służby przydzielono na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny albo przyznano pomoc finansową, 
przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli: 
1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny; 
2) zwróci pomoc finansową. 
2. Strażakowi, który skorzystał z pomocy finansowej, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji 
administracyjnej, na zasadach określonych w ust. 1. 
3. (uchylony) 
4. Strażakowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie 
zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę 
według przysługujących norm bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków. 
5. Strażak delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości otrzymuje kwaterę tymczasową. Koszty 
zakwaterowania pokrywa się ze środków Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 83. 1. Decyzję administracyjną o zwolnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 76 ust. 1, wydaje się 
w przypadku: 
1) podnajmowania lub oddania do bezpłatnego używania tego lokalu lub jego części; 
2) niezwolnienia przydzielonego lokalu mieszkalnego; 
3) uzyskania przez strażaka lub jego małżonka w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu pra w-
nego do innego lokalu mieszkalnego lub domu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługuj ą-
cym strażakowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia; 
4) niezamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, chyba że zachodzą okoliczności uz a-
sadniające czasowy pobyt strażaka poza miejscem stałego zamieszkania; 
5) używania lokalu mieszkalnego niezgodnie z jego przeznaczeniem, w szczególności gdy strażak lub członkowie jego 
rodziny w sposób rażący lub uporczywie wykraczają przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu, czyniąc 
uciążliwym korzystanie z innych lokali; 
6) nieuiszczania czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego przez co najmniej trzy 
pełne okresy płatności, pomimo pisemnego zawiadomienia o zamiarze wydania decyzji o zwolnieniu lokalu i wyzn a-
czenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności; 
7) zajmowania lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenach 
zamkniętych, przez strażaka zwolnionego ze służby lub pozostałych po strażaku członków rodziny uprawnionych do 
renty rodzinnej po strażaku, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty na 
podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpiecze ń-
stwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Central-
nego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej 
Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin; 
8) zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego; 
9) zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pomimo zrzeczenia się na piśmie uprawnień do jego zajmowania; 
10) zamiany lokalu mieszkalnego; 
11) uzyskania przez strażaka pomocy finansowej. 
  
Dziennik Ustaw – 46 – Poz. 1123 
 
2. Przez tereny zamknięte rozumie się tereny, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo 
geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276, 284 i 782). 
3. Decyzję administracyjną o zwolnieniu kwatery tymczasowej wydaje się w przypadku: 
1) zwolnienia strażaka ze służby albo przeniesienia do służby w innej miejscowości; 
2) upływu okresu, o którym mowa w art. 76 ust. 8; 
3) wystąpienia okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3–6 i 8. 
4. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą również członków rodziny strażaka i wszystkich 
innych osób zamieszkałych w lokalu mieszkalnym albo kwaterze tymczasowej. 
5. Przydział i zwalnianie lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych, przyznawanie, odmowa przyznania i zwrot 
równoważnika za remont albo za brak lokalu mieszkalnego oraz przyznawanie, odmowa przyznania i zwrot pomocy 
finansowej następują w drodze decyzji administracyjnej. Decyzje w tych sprawach wydają: 
1) minister właściwy do spraw wewnętrznych – w stosunku do: 
a) Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, 
b) zastępców Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej; 
2) Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do: 
a) strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, 
b) komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej, 
c) komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej, 
d) dyrektora Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej, 
e) dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa, 
f) strażaków wyznaczonych do wykonywania określonych zadań poza jednostką organizacyjną Państwowej Straży 
Pożarnej; 
3) komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do: 
a) komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej, 
b) strażaków pełniących służbę w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej; 
4) komendanci szkół Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do podległych im strażaków; 
5) komendanci powiatowi (miejscy) Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do podległych im strażaków; 
6) dyrektor Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej – w stosunku do podległych mu strażaków; 
7) dyrektor Centralnego Muzeum Pożarnictwa – w stosunku do podległych mu strażaków. 
6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, mając na względzie zapewnienie potrzeb lokalowych strażaków, określi, 
w drodze rozporządzenia, warunki techniczne przydzielanych strażakom lokali mie szkalnych, tryb przydzielania i zwa l-
niania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych, w przypadkach określonych w ustawie, przysługujące strażakowi 
normy zaludnienia, a także warunki zamiany lokali mieszkalnych, w tym: 
1) liczbę przysługujących norm zaludnienia, przypadających na strażaka i członków jego rodziny, w zależności od 
stanowiska służbowego strażaka i jego stanu rodzinnego; 
2) wzory wniosków o przydział, a także warunki zamiany lokali mieszkalnych; 
3) wymagane dokumenty, potwierdzające uprawnienie do ubiegania się o przydział; 
4) dokumenty potwierdzające zwolnienie przez strażaka dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu albo 
zwrot udzielonej pomocy finansowej. 
Art. 83a. 1. Strażak, któremu wydano decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego, zawiera umowę najmu z właścici e-
lem lokalu albo z podmiotem, administrującym i zarządzającym przydzielonym lokalem mieszkalnym. 
2. Od dnia otrzymania lokalu mieszkalnego strażak uiszcza czynsz z tytułu najmu. 
  
Dziennik Ustaw – 47 – Poz. 1123 
 
3. Przekazanie przydzielonego lokalu mieszkalnego następuje na podstawie protokołu, w którym określa się stan 
techniczny lokalu oraz stopień zużycia znajdujących się w nim urządzeń technicznych. Protokół sporządzają strażak oraz 
wynajmujący i stanowi on podstawę rozliczeń dokonywanych przy zwrocie lokalu mieszkalnego. 
4. Strażak, o którym mowa w ust. 1, może wprowadzać w zajmowanym lokalu ulepszenia tylko za zgodą wynajm u-
jącego i na podstawie pisemnej umowy określającej sposób rozliczeń z tego tytułu. 
5. Czynsz z tytułu najmu lokalu, o którym mowa w ust. 1, oblicza się według zasad obowiązujących dla lokali wch o-
dzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na której terenie znajduje się lokal. 
6. Stosunek najmu ustaje z chwilą uprawomocnienia się decyzji o zwolnieniu przydzielonego lokalu mieszkalnego. 
7. W sprawach wynikających z wzajemnych praw i obowiązków najemcy i wynajmującego oraz w innych przypa d-
kach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, do najmu lokali, o których mowa w art. 76 ust. 1, mają zastosowanie przep i-
sy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495) i ustawy z dnia 21 czerwca 
2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. 
poz. 611). 
8. Sprawy sporne wynikające ze stosunku najmu lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 76 ust. 1, rozstrzygają 
sądy powszechne. 
Art. 84. Strażak zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych 
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji 
Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, 
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-
-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm 
powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. 
Rozdział 9 
Uposażenie i inne świadczenia pieniężne strażaków 
Art. 85. 1. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania strażaka na pierwsze stanowisko służbowe. 
2. Z tytułu służby strażak otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. 
3. Przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według 
odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. 
3a. Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z 1/12 równowartości 
nagrody rocznej. 
4. Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. 
Art. 86. Uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. 
Art. 87. 1. Strażacy otrzymują następujące dodatki do uposażenia: 
1) dodatek za stopień; 
2) dodatek służbowy; 
2a) dodatek motywacyjny; 
3) (uchylony) 
4) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby; 
4a) dodatek funkcyjny za pełnienie funkcji, o których mowa w art. 17 ust. 1. 
5) (uchylony) 
2. Dodatkami do uposażenia o charakterze stałym są dodatki ustalone w stawkach miesięcznych. 
3. Strażak przeniesiony na stanowisko, na którym pobierane dotychczas dodatki do uposażenia o charakterze stałym 
nie przysługują lub przysługują w niższej stawce, zachowuje przez okres 12 miesięcy prawo do tych dodatków według 
stawek obowiązujących przed przeniesieniem, w pełnej wysokości, jeżeli przeniesienie nastąpiło wskutek: 
1) utraty zdolności do służby na danym stanowisku, spowodowanej wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem 
służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami tej służby; 
2) orzeczenia całkowitej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli 
nie ma możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne; 
3) likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne. 
  
Dziennik Ustaw – 48 – Poz. 1123 
 
Art. 88. 1. Uposażenie zasadnicze strażaka ustala się według stawki odpowiadającej grupie uposażenia należnej na 
danym stanowisku służbowym. 
2. Uposażenie zasadnicze strażaka wzrasta z tytułu wysługi lat w Państwowej Straży Pożarnej, od dnia udokument o-
wania posiadanych okresów służby, o 2% po 2 latach służby i o dalszy 1% za każdy następny rok służby do wysokości 
20% po 20 latach służby oraz o dalsze 2% za każde następne 2 lata służby powyżej 20 lat, aż do wysokości 32% po 
32 latach służby. Po osiągnięciu 35 lat służby wzrost uposażenia zasadniczego strażaka wynosi 35%. 
3. Podstawą do obliczenia wzrostu, o którym mowa w ust. 2, jest uposażenie zasadnicze ustalone według stawki o d-
powiadającej grupie uposażenia. 
4. Do okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość, zalicza się również: 
1) okresy służby w: Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnym Biurze Anty-
korupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Słu ż-
bie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub Służbie Więziennej; 
2) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywi a-
du, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Str a-
ży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, wymienione w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu 
emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kont r-
wywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, 
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby 
Więziennej oraz ich rodzin; 
3) okresy pracy wykonywanej w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub 
na danym stanowisku; 
4) inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą upra w-
nienia pracownicze. 
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, 
w drodze rozporządzenia, stawki i grupy uposażenia zasadniczego strażaków oraz stawki dodatków do uposażenia albo 
sposób ich obliczania, a także sposób i tryb zaliczania okresów służby i pracy do okresu służby, od którego zależy prawo 
do wzrostu uposażenia, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup uposażenia zasadniczego; 
2) sposobu dokumentowania okresów, o których mowa w ust. 4; 
3) rodzajów dodatków, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 4; 
4) warunków przyznawania i sposobu obliczania dodatków do uposażenia, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 2, 2a i 4, 
oraz podmiotów uprawnionych do ich przyznawania i obliczania; 
5) okoliczności uwzględnianych przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego. 
W rozporządzeniu należy ponadto uwzględnić hierarchię stanowisk służbowych i stopień odpowiedzialności na danym 
stanowisku służbowym. 
Art. 89. 1. Strażak przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego 
zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu 
uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w przypadkach szczególnie uzasadnionych może zezwolić na 
zachowanie przez strażaka przeniesionego na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadn i-
czego prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku. 
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do strażaka przeniesionego na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 3 8 
ust. 1, ust. 2 pkt 2 i 3 oraz ust. 3. 
Art. 90. 1. Uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pier w-
szym dniu roboczym miesiąca, za który przysługuje uposażenie. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, dodatki o charakterze stałym, 
które są płatne z dołu, termin oraz tryb ich wypłacania, uwzględniając warunki pełnionej służby. 
  
Dziennik Ustaw – 49 – Poz. 1123 
 
Art. 91. 1. Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. 
2. Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca, uposażenie na czas do 
końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień, gdy przepisy szczególne nie 
stanowią inaczej. 
3. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie strażaka ze służby lub z a-
istniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. 
Art. 92. 1. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają prz e-
dawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. 
2. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa ka ż-
da czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, 
właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. 
Art. 93. 1. Strażakowi przysługują następujące świadczenia pieniężne: 
1) zasiłek na zagospodarowanie; 
2) nagrody oraz zapomogi; 
3) nagrody jubileuszowe; 
4) dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zadań zleconych wykraczających poza obowiązki służbowe; 
4a) rekompensata pieniężna za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 35 ust. 9; 
5) należności za podróże i przeniesienia służbowe; 
5a) wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, o których mowa w art. 35 ust. 12; 
6) świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby. 
2. W razie śmierci strażaka lub członka jego rodziny, przysługują: 
1) zasiłek pogrzebowy; 
2) odprawa pośmiertna. 
Art. 94. 1. Strażakowi, w związku z mianowaniem na stałe, przysługuje zasiłek na zagospodarowanie w wysokości 
jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi w dniu mianowania. 
2. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje przy ponownym nawiązaniu stosunku służbowego, chyba że 
dotychczas nie był wypłacony. 
Art. 95. 1. Strażakowi za służbę pełnioną nienagannie w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna 
w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. 
2. (uchylony) 
3. (uchylony) 
4. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli strażak w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 
6 miesięcy kalendarzowych. 
4a. Do uposażenia, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się uposażenia otrzymanego w okresie zawieszenia w czynnoś-
ciach służbowych albo tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne w sprawie 
o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne w sprawie o czyn pozostający w związku 
z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone bądź strażak został uniewinniony na 
podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. 
4b. Do okresu, o którym mowa w ust. 4, nie zalicza się okresów niewykonywania zadań służbowych z następujących 
przyczyn: 
1) korzystania z urlopu bezpłatnego; 
2) przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które strażak nie zachował prawa do uposażenia, wymieni o-
nych w art. 109; 
3) zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem 
postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne w sprawie 
o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone 
bądź strażak został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępo-
waniu dyscyplinarnym. 
  
Dziennik Ustaw – 50 – Poz. 1123 
 
4c. Umorzenie postępowania, o którym mowa w ust. 4a i ust. 4b pkt 3, nie dotyczy warunkowego umorzenia post ę-
powania karne go w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe ani umorzenia tego postępowania z powodu prz e-
dawnienia lub amnestii. 
4d. Uprawnienie do nagrody rocznej zawiesza się na okres toczącego się przeciwko strażakowi postępowania karn e-
go w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub postępowania dyscyplinarnego, o czyn popełniony w roku 
kalendarzowym, za który nagroda jest przyznawana. 
4e. W przypadku gdy nagroda roczna została już wypłacona, a postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub 
przestępstwo skarbowe nie zostało zakończone do dnia zwolnienia strażaka ze służby, zawieszeniu podlega ustalenie 
uprawnienia do nagrody rocznej za ostatni rok służby. 
5. Warunku, o którym mowa w ust. 4, nie stosuje się przy ustalaniu uprawnień do nagrody rocznej za rok kalend a-
rzowy, w którym strażak: 
1) korzystał z urlopu wychowawczego, urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu na 
warunkach urlopu macierzyńskiego; 
1a) korzystał ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych, z przyczyn, o których mowa w art. 185 § 2 lub art. 188 
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; 
1b) korzystał ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych w razie urodzenia się dziecka strażaka, zgodnie 
z przepisami wydanymi na podstawie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; 
1c) korzystał ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki 
nad dzieckiem, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych 
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; 
2) został zwolniony ze służby w związku z nabyciem uprawnień do emerytury lub renty albo na podstawie art. 43 ust. 3 
pkt 4 i 6; 
3) zmarł albo został uznany za zaginionego. 
6. Nagrodę roczną obniża się strażakowi nie mniej niż o 50%, w przypadkach: 
1) popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu; 
2) naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej; 
3) otrzymania opinii służbowej, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2. 
7. Nagroda roczna nie przysługuje strażakowi w przypadkach: 
1) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo 
skarbowe umyślne; 
2) popełnienia czynu, za który strażakowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 117 ust. 1 
pkt 3–5; 
3) zwolnienia ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 4a. 
8. Obniżenie lub nieprzyznanie nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym strażak popełnił przestę p-
stwo lub czyn, o których mowa w ust. 6 pkt 1 i 2 i w ust. 7 pkt 1 i 2, a jeżeli nagroda została już wypłacona, za rok, 
w którym: 
1) postępowanie karne lub dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub 
2) strażak został zwolniony ze służby. 
8a. W przypadku pełnienia przez strażaka w roku kalendarzowym służby w różnych jednostkach organizacyjnych 
Państwowej Straży Pożarnej nagrodę roczną przyznaje się i wypłaca w jednostce, która była w danym roku ostatnim mie j-
scem pełnienia przez niego służby. 
9. Nagrodę roczną wypłaca się do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje 
nagroda. 
Art. 95a. 1. Strażakowi mogą być przyznawane nagrody w formie pieniężnej lub rzeczowej, za wzorowe wykon y-
wanie zadań służbowych, szczególne osiągnięcia w służbie, realizowanie zadań w szczególnie trudnych warunkach lub 
wymagających znacznego nakładu pracy. 
2. Strażakowi mogą być przyznawane zapomogi w formie pieniężnej lub rzeczowej w przypadku indywidualnych 
zdarzeń losowych, klęski żywiołowej, choroby, śmierci członka rodziny oraz innych zdarzeń powodujących pogorszenie 
sytuacji materialnej strażaka i członków jego rodziny. 
  
Dziennik Ustaw – 51 – Poz. 1123 
 
Art. 95b.  Tworzy się w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej fundusz nagród i zapomóg dla 
strażaków. 
Art. 95c. 1. Nagrody i zapomogi określone w art. 95 i 95a przyznaje przełożony uprawniony do mianowania lub 
powołania strażaka na stanowisko służbowe. 
2. Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej nagrody i zapomogi przyznaje minister właściwy do 
spraw wewnętrznych. 
3. Komendantowi Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i jego zastępcom, dyrektorowi instytutu badawczego Państw o-
wej Straży Pożarnej i jego zastępcom oraz komendantom wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej nagrody i zapomogi 
przyznaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej. 
4. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może przyznać nagrody i zapomogi określone w art. 95a 
wszystkim podległym strażakom, a komendanci wojewódzcy wszystkim strażakom pełniącym służbę w komendach p o-
wiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa. 
Art. 95d.  Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy oraz 
ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, kierując się szczególnymi zadaniami wykonywanymi przez 
Państwową Straż Pożarną oraz potrzebą zapewnienia rzetelnego wykonywania tych zadań przez strażaków, określi, 
w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania strażakom nagród i zapomóg, o których mowa 
w art. 95a, a także sposób tworzenia funduszu nagród i zapomóg, o którym mowa w art. 95 i art. 95b, jednostki organiz a-
cyjne Państwowej Straży Pożarnej, w których tworzy się fundusz nagr ód i zapomóg, oraz sposoby ustalania i warunki 
zwiększania jego wysokości dla poszczególnych dysponentów, mając na względzie celową i racjonalną politykę w zakre-
sie dysponowania środkami finansowymi. 
Art. 96. 1. Strażakowi przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości: 
1) po 20 latach służby – 75%, 
2) po 25 latach służby – 100%, 
3) po 30 latach służby – 150%, 
4) po 35 latach służby – 200%, 
5) po 40 latach służby – 300% 
miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, 
w drodze rozporządzenia, okresy zaliczane do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, 
oraz szczegółowe zasady jej obliczania i wypłacania. 
Art. 97. 1. Strażakowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zadań zleconych, wykraczających 
poza obowiązki służbowe. 
1a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki otrzym y-
wania wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1. 
2. Wynagrodzenie za dokonane przez strażaka wynalazki, udoskonalenia techniczne i usprawnienia regulują odrębne 
przepisy. 
Art. 97a. 1. Strażakowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby w jednostce organizacyjnej w innej miejsc o-
wości przysługują zwrot kosztów podróży i zakwaterowania oraz diety, na zasadach stosowanych przy podróżach służb o-
wych na obszarze kraju. 
2. Strażakowi przeniesionemu do pełnienia służby w jednostce organizacyjnej w innej miejscowości przysługuje 
zwrot kosztów przeniesienia i podróży oraz inne świadczenia. 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, 
w drodze rozporządzenia, zakres, wysokość i warunki otrzymywania należności z tytułu przeniesienia służbowego. 
Art. 97b.  Strażakowi delegowanemu do wykonywania zadań zleconych w innej miejscowości przysługują należ-
ności określone w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi 
zatrudnionemu w państwowej albo samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. 
  
Dziennik Ustaw – 52 – Poz. 1123 
 
Art. 97c. 1.16) Rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 93 ust. 1 pkt 4a, za jedną godzinę służby stanowi 1/172 
średniego miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego strażakowi w okresie 
rozliczeniowym. Za okres rozliczeniowy uważa się terminy od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku oraz od 
dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku. Łączny czas  służby przekraczający normę w danym okresie rozliczeniowym 
zaokrągla się w górę do pełnej godziny. 
2. Należną rekompensatę pieniężną wypłaca się do końca kwartału następującego po okresie rozliczeniowym, lecz 
nie później niż w dniu zwolnienia ze służby. 
Art. 97d.  Strażakom peł niącym służbę na stanowiskach nauczycieli akademickich przysługuje wynagrodzenie za 
godziny ponadwymiarowe, o których mowa w art. 35 ust. 12, w wysokości i na warunkach określonych dla nauczycieli 
akademickich w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r . – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 
Art. 98. 1. Strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 i art. 43 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 oraz ust. 3 pkt 3–5 
otrzymuje: 
1) odprawę; 
2)17) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 71aa; 
3) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w danym roku przejazd, o którym mowa w art. 63. 
2. Strażak zwolniony na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 otrzymuje 50% odprawy oraz ekwiwalent pieniężny, o którym 
mowa w ust. 1 pkt 2. 
3. Strażak zwolniony na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 i 6 oraz ust. 3 pkt 2 i 6 otrzymuje ekwiwalent pieniężny, 
o którym mowa w ust. 1 pkt 2. 
Art. 99. 1. Wysokość odprawy dla strażaka mianowanego na stałe równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia 
zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. 
Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy 
pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia wraz z dodatkami 
o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. 
2. Przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okresy nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, 
jeżeli w ciągu roku po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty do służby w Państwowej Straży Pożarnej i nie 
otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej służby. 
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku podjęcia służby w Państwowej Straży Pożarnej po zwolnieniu 
ze służby w innych służbach, w których przysługują świadczenia tego rodzaju. 
4. Wysokość odprawy dla strażaka w służbie przygotowawczej równa się wysokości jednomiesięcznego uposażenia 
zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. 
Art. 100. 1.18) W razie śmierci strażaka lub uznania go za zmarłego pozostałej po nim rodzinie przysługuje odprawa 
pośmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu strażakowi odprawa, gdyby był zwolniony ze służby, oraz 
świadczenie określone w art. 97c ust. 1 i art. 98 ust. 1 pkt 2 i 3. 
2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują małżonkowi strażaka, który pozostawał z nim we wspólnocie 
małżeńskiej, a w dalszej kolejności dzieciom i rodzicom, jeżeli w dniu śmierci strażaka spełniali warunki do uzyskania 
renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa 
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego 
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży P o-
żarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 
  
                                                           
16) W brzmieniu ustalonym przez art. 4  pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjon a-
riuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu 
Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, 
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1635),  która weszła 
w
 życie z dniem 12 września 201 9 r., z mocą od dnia 1 lipca 2019 r. 
17) W brzmieniu ustalonym przez art. 5  pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
18) W brzmieniu ustalonym przez art. 4  pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 16. 
  
Dziennik Ustaw – 53 – Poz. 1123 
 
Art. 101. 1. Strażakowi mianowanemu na stałe, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 
pkt 3, wypłaca się co miesiąc, przez okres roku po zwolnieniu ze służby, świadczenia pieniężne w wysokości odpowiad a-
jącej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku 
służbowym. 
2. Strażakowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, 
przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. 
3. Strażakowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 i 5, który z powodu nadal trwającej choroby 
nie może podjąć zatrudnienia, wypłaca się co miesiąc świadczenie pieniężne określone w ust. 1 przez okres choroby, nie 
dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy, chyba że wcześniej komisja lekarska wydała orzeczenie o inwalidztwie, stan o-
wiące podstawę do ustalenia prawa do renty inwalidzkiej. 
Art. 102. Odprawa, o której mowa w art. 99, a także świadczenia określone w art. 101 nie przysługują strażakowi, 
który bezpośrednio po zwolnieniu ze służby został przyjęty do zawodowej służby wojskowej lub do innej służby, w której 
przysługuje prawo do takich świadczeń. 
Art. 103. 1. W razie śmierci strażaka, niezależnie od odprawy pośmiertnej, o której mowa w art. 100, przysługuje 
zasiłek pogrzebowy w wysokości: 
1) 4000 zł, jeżeli koszty pogrzebu ponosi małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo lub rodzice; 
2) kosztów rzeczywiście poniesionych, nie wyższych jednak od wysokości określonej w pkt 1, jeżeli koszty pogrzebu 
ponosi inna osoba. 
2. Jeżeli śmierć strażaka nastąpiła na skutek wypadku pozostającego w związku z udziałem w akcji ratowniczej, 
koszty pogrzebu pokrywa się ze środków właściwej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. 
3. W razie pokrycia kosztów pogrzebu strażaka ze środków właściwej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży 
Pożarnej, osobom wymienionym w ust. 1 pkt 1 przysługuje połowa zasiłku pogrzebowego. 
Art. 104. 1. W razie śmierci członka rodziny strażakowi przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości: 
1) 4000 zł, jeżeli koszty pogrzebu ponosi strażak; 
2) kosztów rzeczywiście poniesionych, nie wyższych jednak od kwoty określonej w pkt 1, jeżeli koszty pogrzebu pon o-
si inna osoba. 
2. Za członka rodziny strażaka, o którym mowa w ust. 1, uważa się: 
1) małżonka; 
2) dzieci własne, dzieci małżonka oraz dzieci przysposobione; 
3) dzieci wychowywane w ramach rodziny zastępczej; 
4) dzieci przyjęte na wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli ich rodzice nie żyją albo nie mogą im z a-
pewnić utrzymania, bądź zostali pozbawieni lub ograniczeni w sprawowaniu władzy rodzicielskiej; 
5) rodziców i byłych prawnych opiekunów strażaka albo jego małżonka; 
6) osobę, której opiekunem prawnym został ustanowiony strażak lub jego małżonek. 
3. (uchylony) 
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki pokrywania ze środków właś-
ciwej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej kosztów pogrzebu strażaka, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) rodzaju kosztów pogrzebu, które mogą być pokrywane ze środków właściwej jednostki organizacyjnej Państwowej 
Straży Pożarnej; 
2) wysokości kwot na pokrycie tych kosztów; 
3) dokumentów wymaganych do wypłaty zasiłku pogrzebowego. 
Art. 105. 1. W razie urlopu lub zwolnienia od zajęć służbowych strażak otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki 
do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – 
z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pi e-
niężnych lub na ich wysokość. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, zasady ograniczenia 
w całości lub części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie urlopu okolicznościowego strażaka. 
  
Dziennik Ustaw – 54 – Poz. 1123 
 
Art. 105a. 1. Miesięczne uposażenie strażaka za okres ustalony przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – 
Kodeks pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu 
ojcowskiego wynosi 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 105 ust. 1. 
2. Miesięczne uposażenie strażaka za okres ustalony przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy 
jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi: 
1) 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 105 ust. 1, za okres do: 
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 1821a § 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 ustawy 
z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, 
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskie go, w przypadkach, o których mowa w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, 
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 183 § 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 
1974 r. – Kodeks pracy; 
2) 60% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 105 ust. 1, za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po 
okresach, o których mowa w pkt 1. 
3. Miesięczne uposażenie strażaka-kobiety, która we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po porodzie, wystąpi 
o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wynosi 80% mi e-
sięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 105 ust. 1, za cały okres odpowiadający okresowi tych urlopów. 
3a. W przypadku gdy wysokość uposażenia strażaka pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób 
fizycznych, obliczonego zgodnie z ust. 1–3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie 
z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), kwotę uposażenia strażaka pomniej-
szonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego. 
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do strażaka, który we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po przyj ę-
ciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie prz y-
sposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej 
zawodowej, wystąpi o udzielenie mu, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicie l-
skiego w pełnym wymiarze. 
5. Strażakowi, który z uwagi na wniosek złożony w trybie ust. 3 albo 4 otrzymał 80% uposażenia, o którym m owa 
w ust. 3, w przypadku rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo rezygnacji z urlopu rodzicielskiego 
w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przysługuje jednorazowe wyrównanie otrzymywanego uposażenia, o którym 
mowa w ust. 3, do wysokości 100%, pod warunkiem niepobrania uposażenia za okres odpowiadający okresom tych url o-
pów. 
Art. 105b.  1. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim strażak otrzymuje 80% uposażenia. 
2. Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym strażak jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu: 
1) choroby strażaka, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy 
z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyń-
stwa; 
2) oddawania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu okresow e-
go badania lekarskiego dawców krwi; 
3) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem własnym lub małżonka strażaka, dzieckiem 
przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 14. roku życia; 
4) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny; za członków rodziny uważa się ma ł-
żonka, rodziców, rodzica dziecka strażaka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci 
w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym ze strażakiem w okresie spraw o-
wania nad nimi opieki; 
5) konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub małżonka strażaka, dzieckiem przyspos o-
bionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia, w przypadku: 
a) nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęs z-
cza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa 
w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2020 r. poz. 326 i 568), 
lub dziennego opiekuna, sprawujących opiekę nad dzieckiem, 
  
Dziennik Ustaw – 55 – Poz. 1123 
 
b) porodu lub choroby małżonka strażaka lub rodzica dziecka strażaka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli 
poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki nad dzieckiem, 
c) pobytu małżonka strażaka lub rodzica dziecka strażaka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu lub innym 
zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i cało-
dobowe świadczenia zdrowotne. 
3. Zwolnienie od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, o której mowa w ust. 2 
pkt 3 i 5, przysługuje przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku, o którym mowa w ust. 2 
pkt 4 – przez okres nie dłuższy niż 14 dni w roku kalendarzowym, przy czym okresy te łącznie nie mogą przekroczyć 
60 dni w roku kalendarzowym. 
4. Przepis ust. 3 stosuje się bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki. 
5. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym strażak jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu: 
1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, 
2) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 
3) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby, 
4) choroby przypadającej w czasie ciąży, 
5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narzą-
dów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, 
6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania leka r-
skiego dawców krwi, 
7) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską 
– zachowuje on prawo do 100% uposażenia. 
6. Prawo do 100% uposażenia przysługuje również wtedy, gdy strażak został zwolniony od zajęć służbowych: 
1) podczas oddelegowania do realizacji zadania poza granicami państwa w grupie ratowniczej, o której mowa w art. 49b 
ust. 1 pkt 1; 
2) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez strażaka 
czynności służbowych, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ; 
3) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem 
wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, 
mienia lub bezpieczeństwa obywateli. 
7. Związek zwolnienia od zajęć służbowych z czynami, o których mowa w ust. 6 pkt 3, stwierdza, w drodze decyzji, 
przełożony strażaka. 
8. Od decyzji, o której mowa w ust. 7, strażakowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. 
Art. 105c.  Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie 
z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społeczn e-
go w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, 
z tym że: 
1) przyczynę niezdolności do służby wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kand y-
datów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do służby wskutek poddania się zabiegowi pobr a-
nia komórek, tkanek i narządów – zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku zgodnie z przepisem 
art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 
choroby i macierzyństwa; 
2) w przypadku, o którym mowa w art. 105b ust. 2 pkt 2 – zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby 
krwi; 
3) przyczynę niezdolności, o której mowa w art. 105b ust. 2 pkt 5 lit. a – oświadczenie strażaka; 
4) w przypadkach, o których mowa w art. 105b ust. 2 pkt 5 lit. b i c – zaświadczenie lekarskie wystawione przez lek a-
rza na zwykłym druku; 
5) w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych 
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – decyzja wydana przez właściwy organ albo upra w-
niony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. 
  
Dziennik Ustaw – 56 – Poz. 1123 
 
Art. 105d.  1. Doręczenie zaświadczenia lekarskiego odbywa się przy wykorzystaniu profilu informacyjnego, 
o którym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społec z-
nego w razie choroby i macierzyństwa, na zasadach określonych w tej ustawie. Kierownicy jednostek organizacyjnych 
Państwowej Straży Pożarnej wykorzystują lub tworzą profil informacyjny płatnika składek, o którym mowa w art. 5 8 
ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby 
i macierzyństwa. 
2. Wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świad-
czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym 
mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, albo zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym d ruku w przypadkach, 
o których mowa w art. 105b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz w art. 105c pkt 1, strażak jest obowiązany dostarczyć przełożonemu 
właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. 
3. Zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi albo decyzję, o której mowa w art. 105c pkt 5, 
strażak jest obowiązany dostarczyć właściwemu przełożonemu w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania. 
4. Oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 105b ust. 2 pkt 5 l it. a, strażak jest obowiązany 
złożyć właściwemu przełożonemu w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia. 
5. W przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 2–4, nieobecność w służbie uznaje się za nie-
obecność nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia, oświadczenia albo decyzji nastąpiło z przyczyn 
niezależnych od strażaka. 
Art. 105e.  1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzys-
tania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie strażaka, 
o którym mowa w art. 105c pkt 3, może podlegać kontroli. 
2. Kontrolę przeprowadzają: 
1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – w zakresie prawidłowości orzekania 
o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 
2) właściwy przełożony – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów 
formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia strażaka, o którym mowa w art. 105c pkt 3. 
3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, strażak traci 
prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
4. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że oświadczenie strażaka, o którym mowa w art. 105c pkt 3, zostało 
złożone niezgodnie z prawdą, strażak traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
5. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orz e-
czona w zaświadczeniu lekarskim, strażak traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia. 
6. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że zwolnienie lekarskie zostało sfałszowane, strażak traci prawo do 
uposażenia za cały okres zwolnienia. 
7. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy strażak w okresie orzeczonej 
niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje 
zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. 
8. Kontrola oświadczenia strażaka, o którym mowa w art. 105c pkt 3, polega na ustaleniu, czy nastąpiło nieprzew i-
dziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko strażaka, lub na ust a-
leniu, czy niania lub dzienny opiekun dziecka przebywali na zwolnieniu lekarskim. 
9. Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz oświadczenia strażaka, o którym mowa w art. 105c 
pkt 3, przeprowadza osoba upoważniona przez przełożonego strażaka. 
10. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że strażak wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie 
lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym 
polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. 
11. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie strażaka, o którym mowa w art. 105c pkt 3, nie jest 
zgodne z prawdą, osoba kontrolująca sporządza protokół. 
12. Protokół przedstawia się strażakowi w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag strażak 
potwierdza własnoręcznym podpisem. 
  
Dziennik Ustaw – 57 – Poz. 1123 
 
13. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, 
o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską po d-
ległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli 
o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. 
14. Od decyzji, o której mowa w ust. 13, strażakowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. 
15. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie: 
1) nie zostało sfałszowane; 
2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich. 
16. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 15 pkt 1, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zost a-
ło sfałszowane, przełożony występuje do lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, o wyjaśnienie sprawy. 
17. W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu 
wystawiania zaświadczeń lekarskich, przełożony występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej 
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 
Art. 105f. 1. Podstawę uposażenia, o którym mowa w art. 105b, stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami 
o charakterze stałym, przysługujące strażakowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem 
powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności lub ich wysokość. 
2. Przy obliczaniu uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przyjmuje się, że uposażenie za jeden 
dzień przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi 1/30 uposażenia, o którym mowa w art. 105b. 
3. W przypadku gdy strażak pobrał już uposażenie za okres, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim, potrąca 
mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. 
4. Strażakowi, który przebywał na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu pełnienia służby, potrąca się odp o-
wiednią część uposażenia z należności przysługujących mu z tytułu zwolnienia ze służby albo strażak ten zwraca odp o-
wiednią część uposażenia w dniu ustania stosunku służbowego. 
Art. 105g. 1. Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń strażaków w okresie przebywania na zwo l-
nieniu lekarskim przeznacza się w całości na nagrody uznaniowe za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie str a-
żaków przebywających na zwolnieniach lekarskich. 
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, zwiększają fundusz nagród i zapomóg strażaków. 
3. Rozdział środków finansowych, o których mowa w ust. 1, odbywa się po zakończeniu okresu rozliczeniowego, 
trwającego nie krócej niż miesiąc kalendarzowy i nie dłużej niż 3 miesiące kalendarzowe, przy czym wybór okresu roz-
liczeniowego uzależnia się od wielkości środków finansowych uzyskanych z tytułu zmniejszenia uposażeń strażaków. 
Art. 105h.19) Zmniejszenia wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres 
przebywania na zwolnieniu lekarskim nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń, o których mowa 
w art. 93 ust. 1 pkt 1, 3, 4a i 6, art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1. 
Art. 105i.  1. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej sporządza roczne zestawienie zbiorcze przyczyn 
przebywania strażaków na zwolnieniach lekarskich, które przekazuje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w 
terminie do końca marca następnego roku. 
2. W zestawieniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się łączny okres przebywania strażaków na zwolnieniach leka r-
skich, z uwzględnieniem podziału na przyczyny wskazane w art. 105b ust. 2, 5 i 6, oraz średni okres przebywania strażaka 
na zwolnieniu lekarskim, w tym średnią roczną liczbę godzin niewykonywania obowiązków przez strażaka. 
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór zestawienia, o którym mowa 
w ust. 1, mając na uwadze potrzebę zapewnienia przejrzystości informacji zawartych w zestawieniu. 
Art. 106. 1. Strażak może być skierowany do szkoły, na przeszkolenie lub na studia. 
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje placówek, do których może 
być skierowany strażak, oraz należności pieniężne przysługujące strażakom w przypadkach, o których mowa w ust. 1, 
a w szczególności: 
1) uposażenie; 
2) inne świadczenia pieniężne wynikające z przepisów płacowych; 
                                                           
19) W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 3  ustawy, o której mowa w odnośniku 16. 
  
Dziennik Ustaw – 58 – Poz. 1123 
 
3) wysokość dodatku służbowego; 
4) ryczałt finansowy na dojazdy do miejsca nauki; 
5) zasady odpłatności za noclegi i wyżywienie podczas nauki. 
Art. 107. 1. Strażakowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 
50% należnego uposażenia. 
2. W razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych, strażak otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz 
obligatoryjne podwyżki tego uposażenia wprowadzone w okresie zawieszenia, chyba że został zwolniony ze służby 
z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu albo ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. 
Art. 108. 1. Strażakowi tymczasowo aresztowanemu zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio 
należnego uposażenia. 
2. W razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, strażak otrzymuje 
zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia wprowadzone w okresie zawieszenia. 
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia lub 
amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego. 
Art. 109. 1. Strażakowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie pode j-
muje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli strażak pobrał już za czas nieusprawiedl i-
wionej nieobecności uposażenie, potrąceniu podlega odpowiednia część uposażenia przy najbliższej wypłacie. 
2. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się strażakowi zawieszone uposażenie, a w przypad-
ku nieobecności nieusprawiedliwionej strażak traci za każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego. 
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia przez strażaka obowiązków 
służbowych. 
4. Strażakowi, który rozpoczyna urlop bezpłatny w ciągu miesiąca kalendarzowego, przysługuje uposażenie w w y-
sokości 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia urlopu bezpłatnego. Jeżeli strażak 
pobrał już uposażenie za czas urlopu bezpłatnego, potrąceniu podlega odpowiednia część uposażenia przy najbliższej 
wypłacie. 
Art. 110. 1. Z uposażenia strażaka mogą być dokonywane potrącenia na podstawie sądowych i administracyjnych t y-
tułów wykonawczych oraz na podstawie przepisów szczególnych – na zasadach określonych w przepisach o egzekucji 
sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w innych przepisach szczególnych, jeżeli dalsze przepisy 
ustawy nie stanowią inaczej. 
2. Przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia, odprawę 
wymienioną w art. 99 oraz świadczenia określone w art. 97 i 101. 
3. (uchylony) 
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, jednostki organizacyjne właściwe 
do dokonywania potrąceń z uposażenia oraz tryb postępowania w tych sprawach, z uwzględnieniem w szczególności: 
1) podmiotów uprawnionych do dokonywania potrąceń; 
2) podstawy do dokonania potrąceń; 
3) sposobu postępowania z kwotami potrąconymi. 
Art. 111. Przepisu art. 110 ust. 1 i 2 nie stosuje się do zaliczek pobieranych do rozliczenia, a w szczególności na koszty 
podróży służbowej. Należności te potrąca się z uposażenia w pełnej wysokości, niezależnie od potrąceń z innych tytułów. 
Art. 111a. Sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego 
strażaków rozstrzygają sądy pracy. Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, dotyczące skutków 
niewykonania zobowiązań, stosuje się odpowiednio. 
Rozdział 10 
Służba kandydacka 
Art. 112. 1. O przyjęcie do służby kandydackiej może ubiegać się, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia, osoba 
spełniająca wymagania, o których mowa w art. 28 ust. 1, po złożeniu zobowiązania do pełnienia służby po ukończeniu 
nauki. 
2. Osoba przyjęta do służby kandydackiej odbywa naukę w wybranej szkole Państwowej Straży Pożarnej. 
  
Dziennik Ustaw – 59 – Poz. 1123 
 
3. Osobie podejmującej naukę w szkole Państwowej Straży Pożarnej nadaje się stopień strażaka. 
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: 
1) szczegółowe zasady, warunki i tryb przyjmowania do służby kandydackiej; 
2) szczegółowe zasady i tryb nadawania stopni strażakom w służbie kandydackiej; 
3) przebieg służby kandydackiej oraz szczegółowe zasady i tryb opiniowania strażaków w służbie kandydackiej. 
Art. 113. 1. Strażak w służbie kandydackiej pełni służbę w systemie skoszarowanym. 
2. Strażak w służbie kandydackiej otrzymuje: 
1) zakwaterowanie, umundurowanie, odzież specjalną i ekwipunek osobisty oraz wyżywienie w naturze albo ró wno-
ważnik pieniężny w zamian za wyżywienie; 
2) świadczenia pieniężne składające się z zasadniczej należności pieniężnej w wysokości uzależnionej od roku nauki, 
dodatku za stopień i kosztów podróży przy przejazdach na praktyki. 
3. Strażak w służbie kandydackiej może otrzymać: 
1) nagrodę pieniężną lub rzeczową; 
2) zasiłek na utrzymanie rodziny. 
4. W razie śmierci strażaka w służbie kandydackiej, pozostałej po nim rodzinie przysługuje: 
1) odprawa pośmiertna; 
2) zasiłek pogrzebowy. 
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy i ministrem 
właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i szczegółowe zasady 
przyznawania świadczeń, o których mowa w ust. 2– 4. 
Art. 114. 1. Strażak w służbie kandydackiej ma prawo do czasu wolnego w wymiarze i terminach wynikających 
z planów i programów nauczania. 
2. Strażakowi w służbie kandydackiej przysługują, w zakresie wykonywanych przez niego zadań, prawa strażaka 
określone w art. 21 i 5 7. 
3. Do strażaków w służbie kandydackiej stosuje się odpowiednio przepisy art. 29–30, art. 61 ust. 1–5 i ust. 6 pkt 1, 
art. 67–69, art. 72 ust. 1 i 2, art. 73, art. 97b, art. 103 ust. 2 i 3 i art. 115–124n. 
3a. Strażak w służbie kandydackiej, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę 
w mieniu, otrzymuje świadczenia odszkodowawcze w trybie i na zasadach określonych dla strażaków. W razie śmierci 
strażaka w służbie kandydackiej w związku ze służbą, świadczenia odszkodowawcze otrzymują pozostali po nim czło n-
kowie rodziny. 
4. Do strażaków w służbie kandydackiej, którzy zrezygnowali z nauki w szkole Państwowej Straży Pożarnej lub kt ó-
rzy zostali z tej szkoły wydaleni, stosuje się art. 49. 
Art. 114a. Strażacy w służbie kandydackiej w Szkole Głównej Służby Pożarniczej tworzą samorząd studencki, 
a w pozostałych szkołach – samorząd uczniowski. Organy samorządu są jedynym reprezentantem strażaków w służbie 
kandydackiej. 
Art. 114b.  1. Strażaka w służbie kandydackiej zwalnia się ze służby w razie: 
1) utraty obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa; 
2) orzeczenia przez komisję lekarską niezdolności do służby; 
3) stwierdzenia w opinii służbowej nieprzydatności do służby; 
4) braku postępów w nauce. 
2. Strażaka w służbie kandydackiej można zwolnić ze służby na jego wniosek, w terminie 3 miesięcy od dnia złoż e-
nia wniosku. 
Art. 114c.  1. Strażaka w służbie kandydackiej wydala się ze służby w razie: 
1) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności lub karę pozbawienia praw publicznych; 
2) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może zezwolić na pozostanie w służbie kandydackiej strażaka 
skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. 
  
Dziennik Ustaw – 60 – Poz. 1123 
 
Art. 114d.  1. Strażak po odbyciu służby kandydackiej zostaje mianowany strażakiem na stałe. 
2. Strażaka, po zakończeniu nauki w ramach służby kandydackiej, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej 
kieruje do służby stałej we wskazanej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja o skierowaniu do 
służby stałej określa w szczególności datę rozpoczęcia tej służby w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zako ń-
czenia nauki. 
3. Zakończenie służby kandydackiej następuje z dniem mianowania na stałe, nie później jednak niż z upływem 
3 miesięcy od dnia zakończenia nauki. 
4. Wobec strażaka w służbie kandydackiej, w okresie od dnia zakończenia nauki w szkole Państwowej Straży Poża r-
nej do dnia mianowania na stałe, nie mają zastosowania przepisy art. 113 ust. 1–3. 
5. W razie niepodjęcia służby stałej w terminie wskazanym w skierowaniu, o którym mowa w ust. 2, Komendant 
Główny Państwowej Straży Pożarnej, na umotywowany wniosek zainteresowanego, może przywrócić termin do podjęcia 
służby stałej, jeżeli niepodjęcie służby nastąpiło z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. W takim przypadku 
zakończenie służby kandydackiej następuje z dniem podjęcia służby stałej, wskazanym w postanowieniu o przywróceniu 
terminu. 
6. W razie niepodjęcia służby stałej w terminie wskazanym w skierowaniu, o którym mowa w ust. 2, ani w terminie 
wskazanym, o którym mowa w ust. 5, stosuje się odpowiednio art. 49 ust. 1. 
Art. 114e.  1. (uchylony) 
2. Okres nauki w szkołach pożarniczych przed utworzeniem Państwowej Straży Pożarnej wlicza się do okresu służby 
strażaka na równi ze służbą kandydacką, pod warunkiem że okres przerwy między zakończeniem nauki a podjęciem słu ż-
by nie przekroczył 3 miesięcy. 
Rozdział 11 
Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków 
Art. 115. 1. Strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych 
oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. 
2. Strażak odpowiada dyscyplinarnie również za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od o dpowie-
dzialności karnej. 
Art. 116. 1. Przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego mają odpowiednie zastosowanie do straż a-
ków. 
2. Za czyn stanowiący wykroczenie, popełniony w wyniku wykonania polecenia służbowego, strażak ponosi odp o-
wiedzialność tylko dyscyplinarną, chyba że wykonując polecenie służbowe umyślnie popełnia wykroczenie. 
Art. 117. 1. Kary dyscyplinarne są następujące: 
1) upomnienie; 
2) nagana; 
3) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 
4) obniżenie stopnia; 
5) wydalenie ze służby. 
2. Wymierzenie kary, określonej w ust. 1 pkt 3 i 4, pozbawia możliwości awansowania strażaka odpowiednio na 
wyższe stanowisko albo stopień przez okres roku od jej wykonania. 
Art. 118. 1. Za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplina r-
nego, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie, nie później jednak niż przed upływem 
3 miesięcy od powzięcia wiadomości o przewinieniu. 
2. Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje ukaranemu odwołanie do właś-
ciwej komisji dyscyplinarnej. W takim przypadku komisja nie może orzec na niekorzyść ukaranego. 
Art. 119. 1. Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaka ustaje, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia dyscyplina r-
nego upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie dyscyplinarne, odpowiedzialność dyscyplinarna ustaje 
z upływem 2 lat od popełnienia czynu (przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej). 
1a. W razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia przedawnienie biegnie od daty tego uchylenia. 
  
Dziennik Ustaw – 61 – Poz. 1123 
 
1b. Orzeczona kara dyscyplinarna nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upł y-
nęły 3 lata (przedawnienie wykonania kary). 
2. Jeżeli popełniony czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej 
niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego. 
Art. 120. Przełożonym dyscyplinarnym strażaka jest właściwy przełożony uprawniony do mianowania lub powołania. 
Art. 121. 1. W sprawach dyscyplinarnych orzekają komisje dyscyplinarne: 
1) dla strażaków pełniących służbę kandydacką: 
a) w pierwszej instancji – komisja dyscyplinarna działająca przy Komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarn i-
czej, 
b) w drugiej instancji – Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży 
Pożarnej; 
2) dla strażaków pełniących służbę przygotowawczą i strażaków mianowanych na stałe, z wyjątkiem wymienionych 
w pkt 3: 
a) w pierwszej instancji – komisje dyscyplinarne działające przy komendantach wojewódzkich Państwowej Straży 
Pożarnej, 
b) w drugiej instancji – komisja, o której mowa w pkt 1 lit. b; 
3) dla strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej, Szkole Głównej Służby Pożarniczej i instytutach bada w-
czych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 4: 
a) w pierwszej instancji – komisja dyscyplinarna działająca przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, 
b) w drugiej instancji – komisja, o której mowa w pkt 1 lit. b; 
4) dla Komendanta Głównego i jego zastępców, komendantów wojewódzkich i ich zastępców, komendantów szkół 
Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców, dyrektorów instytutów badawczych i ich zastępców oraz dyrektora 
Centralnego Muzeum Pożarnictwa i jego zastępców: 
a) w pierwszej instancji – komisja, o której mowa w pkt 1 lit. b, 
b) w drugiej instancji – Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy ministrze właściwym do spraw wewnętrznych. 
2. Komisje dyscyplinarne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. a, są powoływane na okres 4 lat 
przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i składają się z dziesięciu do trzynastu strażaków: odwoławcze 
komisje dyscyplinarne są powoływane na okres 4 lat przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i składają się 
z dziesięciu do trzynastu strażaków. 
2a. Skład komisji dyscyplinarnej może być uzupełniony w każdym czasie. Przepisy ust. 3 i 3a stosuje się odpowiednio. 
3. Powołanie komisji dyscyplinarnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, następuje po uzgodnieniu ich składu 
z ogólnokrajowymi organizacjami związkowymi. 
3a. W przypadku braku uzgodnienia, o którym mowa w ust. 3, albo niezaakceptowania kandydatury w terminie 
30 dni od dnia jej przedstawienia, przedstawia się niezwłocznie kolejną kandydaturę. W przypadku nieuzgodnienia tej 
kandydatury w terminie 14 dni od dnia jej przedstawienia, członka komisji dyscyplinarnej powołuje Komendant Główny 
Państwowej Straży Pożarnej na wniosek komendanta, przy którym działa komisja dyscyplinarna, a członka odwoławczej 
komisji dyscyplinarnej minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży 
Pożarnej. 
4. Członkowie komisji dyscyplinarnych wybierają spośród siebie przewodniczącego i dwóch zastępców. 
5. Członkowie komisji dyscyplinarnych są niezawiśli w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego oraz nie są związani 
rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnych wyroków sądowych. 
Art. 122. 1. Komisja dyscyplinarna orzeka w składzie trzech członków, a odwoławcza komisja dyscyplinarna 
w składzie pięciu członków. 
2. Skład orzekający komisji dyscyplinarnej i odwoławczej komisji dyscyplinarnej wyznacza przewodniczący, a w razie 
jego nieobecności – zastępca. 
3. Składowi orzekającemu komisji dyscyplinarnej i odwoławczej komisji dyscyplinarnej przewodniczy przewodn i-
czący lub zastęp ca. 
  
Dziennik Ustaw – 62 – Poz. 1123 
 
Art. 123. 1. Oskarżycielem w postępowaniu dyscyplinarnym jest rzecznik dyscyplinarny. 
2. Rzecznika dyscyplinarnego wyznacza w danej sprawie komendant, przy którym działa komisja dyscyplinarna 
pierwszej instancji, spośród oficerów pełniących służbę w kierowanej przez niego jednostce organizacyjnej Państwowej 
Straży Pożarnej, z zastrzeżeniem ust. 3. 
3. W przypadku, o którym mowa w art. 121 ust. 1 pkt 4 lit. a, rzecznika dyscyplinarnego wyznacza minister właśc i-
wy do spraw wewnętrznych. 
Art. 124. 1. Rzecznik dyscyplinarny składa wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego na żądanie przeł o-
żonego dyscyplinarnego, po uprzednim przeprowadzeniu czynności sprawdzających. 
2. Rzecznik dyscyplinarny jest związany wskazaniami przełożonego dyscyplinarnego. 
Art. 124a. 1. Obwiniony ma prawo korzystania z pomocy obrońcy. 
2. Obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym może być wskazany przez obwinionego strażak, adwokat albo radca 
prawny. Obrońca jest uprawniony do reprezentowania obwinionego w granicach udzielonego pełnomocnictwa. 
Art. 124b.  1. Komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów 
rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy. 
2. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji wyznacza termin 
rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świa d-
ków i biegłych. 
3. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie 30 dni od dnia wpły wu 
wniosku. W uzasadnionych przypadkach postępowanie może być przedłużone na czas oznaczony. 
4. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje 
rozpoznania sprawy. 
Art. 124c.  Jeżeli w toku rozprawy zostanie ujawnione inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie 
postępowania, komisja może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwi-
nionego lub jego obrońcy; w razie braku zgody przełożony dyscyplinarny może żądać złożenia odrębnego wniosku 
o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. 
Art. 124d.  W razie rozwiązania stosunku służbowego w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy się 
nadal. 
Art. 124e.  1. Uzasadnienie orzeczenia komisji dyscyplinarnej sporządza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogł o-
szenia orzeczenia. 
2. Orzeczenie, wraz z uzasadnieniem, doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu lub jego obrońcy. 
3. Orzeczenie dyscyplinarne można podać do publicznej wiadomości po jego uprawomocnieniu się, na podstawie 
uchwały komisji dyscyplinarnej. 
Art. 124f. Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej wydanego w pierwszej instancji przysługuje odwołanie obwini o-
nemu lub jego obrońcy i rzecznikowi dyscyplinarnemu. Odwołanie powinno być rozpoznane w terminie 7 dni od dnia 
jego wpływu do odwoławczej komisji dyscyplinarnej. 
Art. 124g. 1. Koszty funkcjonowania komisji dyscyplinarnej ponosi Skarb Państwa. O kosztach postępowania dy s-
cyplinarnego orzeka komisja dyscyplinarna. 
1a. Koszty obrońcy z wyboru ponosi obwiniony. W razie uniewinnienia albo umorzenia postępowania o kosztach 
obrony rozstrzyga komisja dyscyplinarna. 
2. Do ustalania kosztów postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych 
w sprawach karnych. 
Art. 124h.  1. Po uprawomocnieniu się orzeczenia przewodniczący komisji dyscyplinarnej lub jego zastępca przesyła 
odpis orzeczenia Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej oraz przełożonemu dyscyplinarnemu. 
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do informacji o ukaraniu przez przełożonego dyscyplinarnego w trybie 
art. 118 ust. 1. 
  
Dziennik Ustaw – 63 – Poz. 1123 
 
Art. 124i.  1. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych uk a-
ranego. 
1a. Ukaranie uważa się za niebyłe, jeżeli od wykonania albo przedawnienia wykonania kary: 
1) upłynął rok w przypadku kary, o której mowa w art. 117 ust. 1 pkt 1, 
2) upłynęły 3 lata w przypadku kar, o których mowa w art. 117 ust. 1 pkt 2– 4, 
3) upłynęło 5 lat w przypadku kary, o której mowa w art. 117 ust. 1 pkt 5, 
jeśli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia skazującego. 
2. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, na wniosek ukaranego, zarządza usunięcie odpisu orzeczenia 
o ukaraniu z akt osobowych w przypadkach, o których m owa w ust. 1a. 
Art. 124j. Na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji stronie przysługuje skarga do są du 
administracyjnego. 
Art. 124k.  1. O wznowienie postępowania dyscyplinarnego może wystąpić ukarany lub jego obrońca, przełożony 
dyscyplinarny albo minister właściwy do spraw wewnętrznych. 
2. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego na niekorzyść ukaranego może nastąpić, jeżeli umorzenie postępow a-
nia lub wydanie orzeczenia nastąpiło wskutek przestępstwa albo jeżeli w ciągu 10 lat od umorzenia lub wydania orzecz e-
nia wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać skazanie lub wymierzenie kary surowszej.  
3. Wznowienie postępowania na korzyść ukaranego może nastąpić w terminie 10 lat od dnia uprawomocnienia się 
orzeczenia, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie 
kary łagodniejszej albo prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia 
zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu 
na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego albo w art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu 
postępowania w sprawach o wykroczenia. 
3a. Termin określony w ust. 3 nie ma zastosowania do spraw o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zako ń-
czonego prawomocnym orzeczeniem o wydaleniu ze służby.  
3b. Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się na niekorzyść ukaranego po ustaniu karalności czynu. 
4. W razie śmierci ukaranego wniosek o wznowienie postępowania mogą złożyć jego małżonek, krewni w linii pr o-
stej, rodzeństwo, przysposabiający lub przysposobiony oraz rzecznik dyscyplinarny. 
Art. 124l.  Organy powołane do orzekania w sprawach o wykroczenia zawiadamiają właściwego przełożonego dy s-
cyplinarnego o wymierzeniu kary strażakowi. 
Art. 124m.  Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową organizację 
komisji dyscyplinarnych oraz szczegółowe zasady wykonywania kar dyscyplinarnych. 
Art. 124n.  W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stos u-
je się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. 
Rozdział 12 
Przepisy przejściowe i końcowe 
Art. 125. (pominięty) 
Art. 126. 1. Z chwilą utworzenia Państwowej Straży Pożarnej zostają rozwiązane jednostki organizacyjne ochrony 
przeciwpożarowej oraz zniesione stanowiska, o których mowa w art. 2 dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjo-
nariuszy pożarnictwa (Dz. U. poz. 321, z 1975 r. poz. 106, z 1988 r. poz. 132 oraz z 1990 r. poz. 198). 
2. (pominięty) 
Art. 127. (pominięty) 
Art. 128. (uchylony) 
Art. 129. 1. Dotychczasowi funkcjonariusze pożarnictwa stają się strażakami Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli 
w ciągu 1 miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wyrażą na to pisemną zgodę. 
2. Strażacy, o których mowa w ust. 1, zachowują ciągłość służby. 
  
Dziennik Ustaw – 64 – Poz. 1123 
 
2a. Do ciągłości służby, o której mowa w ust. 2, zalicza się okresy nauki w szkołach pożarniczych. 
3. Funkcjonariusze pożarnictwa, którzy nie podejmą służby w Państwowej Straży Pożarnej, zwalniani są z zachow a-
niem uprawnień przewidzianych w dekrecie z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, chyba że 
nabyli uprawnienia do zwolnienia ze służby na korzystniejszych warunkach. 
4. Funkcjonariusze pożarnictwa, o których mowa w ust. 3, nabywają prawo do dodatku wyrównawczego na podst a-
wie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków 
pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. poz. 19, 59 i 298 oraz 
z 1991 r. poz. 372). 
5. Wydatki z tytułu świadczeń finansowych dla dotychczasowych funkcjonariuszy pożarnictwa zwalnianych z przy-
czyn, o których mowa w ust. 3, pokrywane są ze środków dotychczasowych pracodawców. 
6. Strażacy, o których mowa w ust. 1, niepowołani lub niemianowani na stanowiska służbowe w Państwowej Straży 
Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 r., tracą status strażaka Państwowej Straży Pożarnej z upływem tego terminu. Przepis 
art. 55 stosuje się odpowiednio. 
7. Okres zatrudnienia strażaków, o których mowa w ust. 1, w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub na stan o-
wiskach, na których wykonywali czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej od dnia 1 lutego 1992 r.: 
1) do dnia powołania lub mianowania na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, nie dłużej jednak niż do 
upływu terminu określonego w ust. 6, traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej; 
2) niepowołanych lub niemianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, do zakończenia tego 
okresu, nie dłużej jednak niż do upływu terminu określonego w ust. 6, traktuje się jako służbę w Państwowej Straży 
Pożarnej wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony 
Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 
8. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdza zakończenie okresu zatrudnienia strażaków, o których 
mowa w ust. 7 pkt 2, traktowanego jako służba w Państwowej Straży Pożarnej. 
9. Decyzję, o której mowa w ust. 8, traktuje się dla celów emerytalnych jak decyzję o zwolnieniu ze służby w Pań-
stwowej Straży Pożarnej. 
10. Strażakom, o których mowa w ust. 7 pkt 2, wysokość uposażenia dla celów emerytalnych ustala Komendant 
Główny Państwowej Straży Pożarnej, przyjmując za podstawę uposażenie strażaka Państwowej Straży Pożarnej 
w stawkach obowiązujących w dniu kończącym okres zatrudnienia traktowany jako służba w Państwowej Straży Poża r-
nej, przysługujące na stanowisku porównywalnym do stanowiska zajmowanego w dniu kończącym ten okres. 
11. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki ustalania 
uposażenia przyjmowanego za podstawę wymiaru świadczeń emerytalnych strażaków, którzy nie zostali powołani lub 
mianowani na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 130. (pominięty) 
Art. 131. (pominięty) 
Art. 132. (pominięty) 
Art. 133. (pominięty) 
Art. 134. Z chwilą wejścia w życie ustawy traci moc dekret z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy 
pożarnictwa (Dz. U. poz. 321, z 1975 r. poz. 106, z 1988 r. poz. 132 oraz z 1990 r. poz. 198), z wyjątkiem art. 32 ust. 1 
pkt 6, art. 39 ust. 2 i art. 40, które tracą moc z chwilą utworzenia Państwowej Straży Pożarnej. 
Art. 135. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.