DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia 22 listopada 2021  r. 
Poz. 2102  
 
ROZPORZĄDZENIE  
MINISTRA KLIMATU I Ś RODOWISKA1) 
z dnia 10  listopada 2021  r. 
w sprawie sposobu przeprowadzania oceny zagrożenia dla zdrowia ludzi i  dla środowiska w  przypadku 
zamierzonego  uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu2) 
Na podstawie art.  6 ust. 5a ustawy z  dnia 22  czerwca 2001  r. o mikroorganizmach i  organizmach genetycznie zmod y-
fikowanych (Dz.  U. z 2021  r. poz.  117 i  1718) zarządza się, co następuje:  
§ 1. Rozporz ądzenie określa:  
1) sposób przeprowadzania oceny zagrożenia dla zdrowia ludzi i  dla środowiska – zwanej dalej „oceną zagrożenia”,  
2) szczegółowe wytyczne, metodologię oraz tryb przeprowadzania oceny zagrożenia,  
3) informacje wymagane w  przypadku oceny zagr ożenia GMO innych niż rośliny GMO oraz roślin GMO  
– w przypadku zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu.  
§ 2. Użyte w  rozporządzeniu określenia oznaczają:  
1) długoterminowe kumulacyjne szkodliwe skutki – skutki wynikające ze sk umulowanego, szkodliwego oddziaływania 
GMO na zdrowie ludzi i  na środowisko – w przypadku wprowadzenia do obrotu;  
2) długoterminowe szkodliwe skutki – skutki dla zdrowia ludzi i  dla środowiska wynikające z  opóźnionej reakcji organiz -
mów i  ich organizmów po tomnych na długoterminowe lub chroniczne narażenie na GMO albo ze stosowania GMO – 
w przypadku wprowadzenia do obrotu;  
3) efekty addytywne – efekty wynikające z  sumarycznego oddziaływania na siebie poszczególnych modyfikacji gen e-
tycznych wprowadzonych w  kombinacji GMO;  
4) efekty antagonistyczne – efekty wynikające z  przeciwstawnego oddziaływania na siebie poszczególnych modyfikacji 
genetycznych wprowadzonych w  kombinacji GMO;  
5) efekty synergiczne – efekty wynikające z  wzajemnego wzmocnienia oddziaływania na siebie poszczególnych modyf i-
kacji genetycznych wprowadzonych w  kombinacji GMO;  
6) skutki bezpośrednie – skutki dla zdrowia ludzi i  dla środowiska spowodowane przez GMO, które nie są wynikiem 
łańcucha zdarzeń przyczynowo -skutkowych;  
                                                           
1) Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie §  1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia 
Prezesa Rady Ministrów z  dnia 27  października 2021  r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i  Środowiska 
(Dz. U. poz.  1949).  
2) Niniejsze rozporządzenie w  zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i  Rady 2001/18/WE z  dnia 
12 marca 2001  r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i  uchylając ą 
dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.  Urz. WE L 106 z  17.04.2001, str.  1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t.  6, 
str. 77, Dz.  Urz. UE  L 268 z  18.10.2003, str.  1, Dz.  Urz. UE  L 268 z  18.10.2003, str.  24, Dz.  Urz. UE  L 81 z 20.03.2008, str.  45, 
Dz. Urz. UE  L 68 z 13.03.2015, str.  1, Dz.  Urz. UE  L 67 z  09.03.2018, str.  30, Dz.  Urz. UE  L 198 z  25.07.2019, str.  241 oraz 
Dz. Urz. UE  L 231 z  09.06.2019, str.  1). 
      
Dziennik Ustaw  – 2 – Poz. 2102  
 
 7) skutki natychmias towe – skutki dla zdrowia ludzi i  dla środowiska, które występują jako skutki be zpośrednie lub 
skutki pośrednie  w okresie zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska;  
8) skutki opóźnione – skutki dla zdrowia ludzi i  dla środowiska, które nie występują w  okresie zamierzonego uwolnienia 
GMO do środowiska, ale mogą wystąpić jako skutki be zpośrednie lub skutki pośrednie  po zakończeniu  zamierzonego 
uwolnienia GMO do środowiska;  
9) skutki pośrednie – skutki dla zdrowia ludzi i  dla środowiska spowodowane przez GMO, które są wynikiem łańcucha 
zdarzeń przyczynowo -skutkowych;  
10) zamierzone zmiany wynikające z  modyfikacji genetycznej – zmiany, których wystąpienie jest spodziewane i  które 
wynikają z  wprowadzonej modyfikacji genetycznej.  
§ 3. 1. Ocena zagrożenia w  przypa dku zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu 
jest przeprowadzana w  sposób zapewniający:  
1) identyfikację zamierzonych zmian wynikających z  modyfikacji genetycznej i  zmian wykraczających poza te zmiany 
oraz ocenę ich potencjalnyc h szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi i  dla środowiska, występujących jako skutki 
bezpo średnie, skutki po średnie, skutki natychmiastowe  lub skutki opó źnione;  
2) identyfikację i  ocenę potencjalnych długoterminowych szkodliwych skutków lub długoterminowych  kumulacyjnych 
szkodliwych skutków.  
2. Identyfikacji i  oceny w  przypadku długoterminowych szkodliwych skutków lub długoterminowych kumulacyjnych 
szkodliwych skutków dokonuje się z  uwzględnieniem:  
1) interakcji GMO ze środowiskiem, do którego ma nastąpić za mierzone uwolnienie GMO do środowiska;  
2) właściwości GMO istotnych ze względu na zagrożenie stwarzane dla zdrowia ludzi i  dla środowiska;  
3) danych uzyskanych podczas wielokrotnego zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska, a  w przypadku wprow a-
dzenia do o brotu – także danych ze sprawozdania z  monitorowania po wprowadzeniu do obrotu.  
§ 4. 1. Do przeprowadzenia oceny zagrożenia w  przypadku:  
1) zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska – wykorzystuje się dane pochodzące z  literatury naukowej lub innych 
źródeł ; 
2) wprowadzenia do obrotu – wykorzystuje się dane pochodzące z:  
a) literatury naukowej lub innych źródeł, w  tym ze sprawozdań z  monitorowania po wprowadzeniu do obrotu,  
b) przeprowadzonych badań, a  w przypadku gdy przeprowadzenie badań jest niemożliwe – wskazuje się przyczyny, 
ze względu na które przeprowadzenie badań było niemożliwe.  
2. Jeżeli ocena zagrożenia zawiera dane zgromadzone w  państwach innych niż europejskie, uzasadnia się ich przyda t-
ność w  odniesieniu do środowiska występującego na terytorium  Rzeczypospolitej Polskiej lub w  innym niż Rzeczpospolita 
Polska państwie członkowskim, w  którym ma nastąpić zamierzone uwolnienie GMO do środowiska lub wprowadzenie do 
obrotu.  
§ 5. 1. Ocena zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu zawiera w  odniesien iu do przeprowadzonych:  
1) badań toksykologicznych, których celem jest ocena ryzyka dla zdrowia ludzi lub dla zdrowia zwierząt – informacje 
potwierdzające, że badania te zostały przeprowadzone zgodnie z  zasadami dobrej praktyki laboratoryjnej określonymi w : 
a) przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art.  16 ust. 15 ustawy z  dnia 25  lutego 2011  r. o substancjach 
chemicznych i  ich mieszaninach (Dz.  U. z 2020  r. poz.  2289) – w przypadku badań przeprowadzonych na teryt o-
rium Rzeczypospolitej Polskiej,  
b) przepisach wdrażających dyrektywę 2004/10/WE Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 11  lutego 2004  r. 
w sprawie harmonizacji przepisów ustawowych, wykonawczych i  administracyjnych odnoszących się do stos o-
wania zasad dobrej praktyki laboratoryjnej i  weryfika cji jej stosowania na potrzeby badań substancji chemic z-
nych  (Dz. Urz. UE  L 50 z 20.02.2004, str.  44 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t.  8, str.  82 
oraz Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2009,  str. 109)  – w przypadku  badań  przeprowadzonych  w innym  niż Rzecz -
pospolita  Polska  państwie członkowskim,  
c) wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i  Rozwoju (OECD) – w przypadku badań przeprowadzonych 
w innym państwie niż państwa, o  których mowa w  lit. a i b; 
      
Dziennik Ustaw  – 3 – Poz. 2102  
 
 2) badań innych niż toksykologiczne – informacje potwierdzające, że badania te zostały przeprowadzone zgodnie 
z zasadami dobrej praktyki laboratoryjnej:  
a) określonymi w  przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art.  16 ust. 15 ustawy z  dnia 25  lutego 2011  r. 
o substancjach chemicznych i  ich mieszaninach – w przypadku badań przeprowadzonych na terytorium Rzecz y-
pospolitej Polskiej,  
b) określonymi w  przepisach wdrażających dyrektywę 2004/10/WE Parlamentu  Europejskiego i  Rady z  dnia 11 lutego 
2004  r. w sprawie harmonizacji przepisów ustawowych, w ykonawczych i  administracyjnych odnoszących się do 
stosowania zasad dobrej praktyki laboratoryjnej i  weryfikacji jej stosowania na potrzeby badań substancji ch e-
micznych – w przypadku badań przeprowadzonych w  innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członko wskim,  
c) przez organizację akredytowaną na podstawie normy PN -EN ISO/IEC 17025 w  sprawie ogólnych wymagań d o-
tyczących kompetencji laboratoriów badawczych i  wzorcujących lub normy PN -EN ISO 15189 w  sprawie w y-
magań dotyczących jakości i  kompetencji w  labora toriach medycznych,  
d) przez organizację działającą zgodnie z  uznanymi normami międzynarodowymi – w przypadku braku normy ISO.  
2. Wyniki badań, o  których mowa w  ust. 1, oraz dane zawarte w  protokołach tych badań podaje się nieprzetworzone, 
w formacie elekt ronicznym umożliwiającym przeprowadzenie ich analizy, w  tym analizy statystycznej.  
3. W ocenie zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu wskazuje się planowane badania oraz rozmiar szkod -
liwych skutków, które mogą zostać stwierdzone w  wyniku tych badań , wraz z  podaniem uzasadnienia.  
4. W ocenie zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu wskazuje się kryteria wyboru:  
1) obszarów do doświadczeń polowych, biorąc pod uwagę środowisko, do którego ma nastąpić uwolnienie GMO, pod 
kątem potencjalnego narażen ia i skutków, które mogłyby wystąpić w  miejsc u uwolnienia danego GMO, wraz z poda-
niem uzasadnienia;  
2) porównawczego organizmu niezmodyfikowanego właściwego dla danego środowiska, do którego ma nastąpić uwo l-
nienie GMO, którego struktura genetyczna jest por ównywalna z  GMO, które ma zostać uwolnione do środowiska, 
wraz z  podaniem uzasadnienia.  
§ 6. 1. Ocenę zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu kombinacji GMO zawierających złożone m odyfikacje 
genetyczne przeprowadza się dla każdej pojedynczej modyfika cji genetycznej w  zakresie:  
1) stabilności modyfikacji genetycznych;  
2) ekspresji modyfikacji genetycznych;  
3) potencjalnych efektów addytywnych, efektów synergicznych lub efektów a ntagonistycznych wynikających z zastos o-
wanych kombinacji modyfikacji genety cznych.  
2. Ocena zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu kombinacji GMO, w  skład której wchodzą pojedyncze 
modyfikacje genetyczne objęte wnioskami o  wydanie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, w  tym złożonymi w  innych 
niż Rzeczypospolita Polska pań stwach członkowskich, może zawierać dane zamieszczone w  tych wnioskach.  
3. Ocena zagrożenia w  przypadku wprowadzenia do obrotu, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że organizmy p o-
tomne będą zawierać różne kombinacje GMO złożonych modyfikacji genetycznych, zawiera wyniki badań dla tych komb i-
nacji GMO, niezależnie od pochodzenia tych kombinacji GMO, a  jeżeli takie badania nie zostały przeprowadzone – nau-
kowe uzasadnienie ich nieprzeprowadzenia.  
§ 7. 1. W  ocenie zagrożenia w  przypadku zamierzonego uwolnienia G MO do środowiska lub wprowadzenia do obr o-
tu uwzględnia się informacje techniczne i  naukowe dotyczące:  
1) właściwości wykorzystywanego biorcy lub organizmu rodzicielskiego;  
2) modyfikacji genetycznej polegającej na insercji lub delecji materiału genetyczneg o, a także wektora oraz dawcy;  
3) właściwości danego GMO;  
4) zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub zastosowania produktu GMO wprowadzonego do obrotu, wraz 
z uwzględnieniem odpowiednio skali tego zamierzonego uwolnienia lub skali tego zastosowania p roduktu GMO;  
5) środowiska, do którego dane GMO zostanie uwolnione , oraz potencjalnego środowiska, do którego może się przedostać  
transgen;  
6) zależności występujących między elementami wymienionymi w  pkt 1–5. 
      
Dziennik Ustaw  – 4 – Poz. 2102  
 
 2. W ocenie zagrożenia w  przypadku zamierzoneg o uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu 
wykorzystuje się informacje uzyskane w  trakcie wcześniejszego uwolnienia do środowiska takich samych lub podobnych 
GMO oraz porównawczych organizmów niezmodyfikowanych, obejmujące także ich wzajemne  biotyczne i  abiotyczne 
oddziaływania na środowisko o  podobnych uwarunkowaniach, w  tym dane ze sprawozdania z  monitorowania GMO, z a-
warte we wniosku o  wydanie zgody na zamierzone uwolnienie GMO do środowiska lub wniosku o  wydanie zezwolenia na 
wprowadzenie do obrotu lub w  takich wnioskach złożonych w  państwach innych niż Rzeczpospolita Polska, o  ile nie z ostały 
one wyłączone z  udostępniania albo gdy uzyskano pisemną zgodę na ich wykorzystanie.  
§ 8. 1. Ocena zagrożenia obejmuje następujące etapy:  
1) sformułow anie problemu oraz identyfikację zagrożeń;  
2) charakterystykę zagrożeń;  
3) charakterystykę stopnia narażenia;  
4) charakterystykę ryzyka wystąpienia każdego z  potencjalnych szkodliwych skutków;  
5) strategię zarządzania ryzykiem, w  przypadku wskazania czynników ryzyka;  
6) ogólną ocenę ryzyka.  
2. Sformułowanie problemu oraz identyfikacja zagrożeń obejmuje:  
1) określenie wszystkich zmian we właściwościach biorcy związanych z  modyfikacją genetyczną przez porównanie 
właściwości GMO z  właściwościami wybranyc h porównawczych organizmów niezmodyfikowanych w  warunkach 
zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub po wprowadzeniu do obrotu;  
2) identyfikację potencjalnych szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi i  dla środowiska związanych ze zmianami, 
o których mowa w pkt 1, niezależne od prawdopodobieństwa ich wystąpienia, które obejmują w  szczególności:  
a) wpływ na dynamikę populacji gatunków w  środowisku, do którego ma nastąpić zamierzone uwolnienie  GMO , 
oraz genetyczną różnorodność każdej z  tych populacji prowadzą cą do potencjalnej utraty różnorodności biol o-
gicznej,  
b) zmienioną podatność na czynniki chorobotwórcze ułatwiające rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych lub p o-
wstawanie nowych rezerwuarów patogenów lub wektorów,  
c) zmniejszenie skuteczności metod zapobi egawczych i  leczniczych stosowanych w  medycynie, weterynarii lub 
ochronie roślin, w  tym przez transfer genów warunkujących oporność na antybiotyki wykorzystywane w medyc y-
nie lub weterynarii,  
d) wpływ na cykle biogeochemiczne, w  szczególności obieg węgla i azotu, przez zmiany w  rozkładzie substancji 
organicznych występujących w  glebie,  
e) możliwość wystąpienia chorób u  ludzi, w  tym objawów alergicznych i  skutków toksycznych,  
f) możliwość wystąpienia chorób u  zwierząt i  roślin, w  tym skutków toksycznych, a  w odniesieniu do zwierząt – 
także objawów alergicznych, jeżeli takie objawy mogą wystąpić;  
3) sformułowanie możliwych do przetestowania hipotez dotyczących wpływu GMO na zdrowie ludzi lub na środowisko 
oraz identyfikację na ich podstawie zdarzeń mogących m ieć wpływ na zdrowie ludzi lub na środowisko, które mają 
istotne znaczenie dla oceny zagrożenia;  
4) wybór na podstawie identyfikacji, o  której mowa w  pkt 3, zdarzeń, które mogą być mierzone zgodnie z  metodologią, 
która pozwoli, w  miarę możliwości, na dokon anie oceny ilościowej potencjalnych szkodliwych skutków;  
5) określenie oraz opis dróg i  innych mechanizmów narażenia zagrożonych wystąpieniem szkodliwych skutków;  
6) analizę ewentualnych czynników niepewności pomiaru, o  którym mowa w  pkt 4, w tym wynikając ych z  ograniczeń 
metodologicznych.  
3. W przypadku gdy w  wyniku identyfikacji potencjalnych szkodliwych skutków, o  której mowa w  ust. 2 pkt 2, ust a-
lono istnienie długoterminowych szkodliwych skutków, skutki te ocenia się, wykorzystując co najmniej je dno z następuj ą-
cych źródeł:  
1) dane z  poprzednich doświadczeń,  
2) dane naukowo -techniczne  
– przy zastosowaniu modelowania matematycznego.  
      
Dziennik Ustaw  – 5 – Poz. 2102  
 
 4. Drogi i  inne mechanizmy narażenia, o  których mowa w  ust. 2 pkt 5, obejmują zwłaszcza:  
1) rozprzestrzenianie się GMO w  środowisku;  
2) przenoszenie dodanego materiału genetycznego do tego samego organizmu lub innych organizmów niezależnie od 
tego, czy wcześniej zostały poddane modyfikacji genetycznej;  
3) niestabilność fenotypową i  genetyczną GMO;  
4) wzajemne oddziaływanie GMO z innymi organizmami;  
5) zmiany w  sposobie użytkowania gleb;  
6) zmiany w  praktykach rolniczych.  
5. Charakterystyki zagrożeń dokonuje się przez oszacowanie wielkości każdego potencjalnego szkodliwego skutku, 
przy założeniu, że dany skutek wystąpi, a  na jego wielkość będzie mieć prawdopodobnie wpływ środowisko, do którego 
ma nastąpić zamierzone uwolnie nie GMO, skala  oraz warunki tego uwolnienia.  
6. Charakterystyka stopnia narażenia obejmuje prawdopodobieństwo wystąpienia każdego potencjalnego szkodliwego 
skutku, przy uwzględnieniu charakterystyki środowiska, do którego ma nastąpić zamierzone uwolnienie GMO, oraz info r-
macji, o  których mowa w  art. 36 ust. 2 pkt 2–4 i 6 lub w  art. 43 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy  z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikr o-
organizmach i organizm ach genetycznie zmodyfikowanych . 
7. Charakterystyka ryzyka wystąpienia każdego z  potencjalnych sz kodliwych skutków obejmuje ocenę kombinacji 
wielkości tego skutku i  prawdopodobieństwa jego wystąpienia, a  jeżeli jest to konieczne – ocenę wystąpienia każdego 
rozpoznanego czynnika ryzyka.  
8. Strategię zarządzania ryzykiem sporządza się:  
1) w przypadku wy stąpienia czynników mających wpływ na wystąpienie ryzyka, które ze względu na swoją charakter y-
stykę wymagają podjęcia środków zarządzania ryzykiem;  
2) mając na względzie:  
a) ograniczanie zagrożenia lub narażenia,  
b) proporcjonalność w  odniesieniu do planow anego poziomu ograniczenia ryzyka, skali i  warunków zamierzonego 
uwolnienia GMO do środowiska oraz poziomów niepewności pomiaru wskazanych w  ocenie zagrożenia.  
9. Ogólna ocena ryzyka zawiera:  
1) wyniki oszacowania ryzyka, w  tym wpływ tych wyników na sposób  monitorowania GMO, oraz proponowane strategie  
zarządzania ryzykiem i  poziomy niepewności pomiaru;  
2) zarządzanie ryzykiem, w  tym: 
a) strategie zarządzania ryzykiem proponowane dla każdego rozpoznanego czynnika ryzyka,  
b) monitorowanie skuteczności propono wanych środków zarządzania ryzykiem  
– w przypadku wskazania takich czynników ryzyka, które ze względu na swoją charakterystykę wymagają wskazania 
środków zarządzania ryzykiem.  
10. Ogólna ocena ryzyka w  przypadku wprowadzenia do obrotu zawiera ponadto uzasa dnienie:  
1) założeń, na podstawie których została przeprowadzona ta ocena;  
2) rodzaju i  wielkości czynników niepewności pomiaru powiązanych z  oceną czynników ryzyka;  
3) zaproponowanych środków zarządzania ryzykiem.  
11. Wyniki etapów, o  których mowa w  ust. 1: 
1) pkt 2, 3 i  5 – wyraża się metodą ilościową, a  w przypadku braku możliwości zastosowania metody ilościowej – meto-
dą jakościową,  
2) pkt 4  – wyraża się metodą ilościową lub półilościową, a  w przypadku braku możliwości zastosowania tych metod – 
metodą ja kościową,  
3) pkt 6  – wyraża się metodą jakościową, a  jeżeli jest to możliwe – również metodą ilościową  
– stosując w  przypadku metody jakościowej kategorie opisowe: „wysokie”, „umiarkowane”, „niskie” lub „nieistotne”, wraz 
z podaniem wyjaśnienia powodu zastosowania danej kategorii.  
      
Dziennik Ustaw  – 6 – Poz. 2102  
 
 § 9. W ocenie zagrożenia GMO innych niż rośliny GMO oraz roślin GMO oprócz informacji wynikających z  § 3–8 
zamieszcza się ponadto informacje dotyczące:  
1) w przypadku GMO innych niż rośliny GMO:  
a) prawdopodobieństwa, że GMO b ędzie wykazywać trwałość i  inwazyjność w  środowisku, zgodnie z  warunkami 
planowanego zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska,  
b) przykładowych korzyści lub szkód związanych z  GMO oraz prawdopodobieństwa ich faktycznego wystąpienia 
w warunkach planowanego  zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska,  
c) możliwości przeniesienia genów do innych gatunków w  warunkach planowanego zamierzonego uwolnienia GMO 
do środowiska oraz przykładowych korzyści lub szkód związanych z  tymi gatunkami,  
d) potencjalnych skutków n atychmiastowych lub skutków opóźnionyc h dla środowiska wynikających z bezpośre d-
niego i  pośredniego wzajemnego oddziaływania między:  
– GMO a  organizmami docelowymi, jeżeli takie oddziaływanie występuje,  
– GMO a organizmami innymi niż docelowe, w tym wpływ u na liczebność populacji konkurentów, ofiar, 
żywicieli, symbiontów, drapieżników, pasożytów i  patogenów,  
e) potencjalnych skutków natychmiastowych lub skutków opóźnionych dla:  
– zdrowia ludzi – wynikających z  potencjalnego bezpośredniego i  pośredniego wzaje mnego oddziaływania GMO  
na osoby mające kontakt z  GMO,  
– zdrowia zwierząt oraz łańcuchów pokarmowych ludzi lub zwierząt – wynikających ze spożycia produktu 
GMO, w  przypadku gdy jest przewidziane zastosowanie GMO przeznaczonego do użytku paszowego,  
– proces ów biogeochemicznych – wynikających z  potencjalnego bezpośredniego i  pośredniego wzajemnego 
oddziaływania GMO i  organizmów docelowych lub innych organizmów mogących mieć kontakt z  GMO,  
f) potencjalnych skutków natychmiastowych lub skutków opóźnionych, skut ków bezpośrednich i  skutków pośre d-
nich dla środowiska wynikających z  zastosowania szczególnych technik uprawy lub zbioru lub specjalnego p o-
stępowania z  GMO – w przypadku gdy są one inne niż te stosowane w  odniesieniu do organizmów niezmodyf i-
kowanych;  
2) w przypadku roślin GMO:  
a) należących do gromady Gymnospermae  albo Angiospermae : 
– trwałości i  inwazyjności roślin GMO, w  tym transferu genów między roślinami,  
– transferu genów z  rośliny GMO do mikroorganizmów,  
– wzajemnego oddziaływania roślin GMO i  organi zmów docelowych oraz roślin GMO i  organizmów innych 
niż docelowe,  
– wpływu poszczególnych technik uprawy roślin GMO, sposobu uprawy i  zbioru roślin GMO,  
– skutków oddziaływania na procesy biogeochemiczne,  
– skutków dla zdrowia ludzi i  zwierząt,  
b) nienależ ących do gromady Gymnospermae  albo Angiospermae  – elementów, o  których mowa w  pkt 1. 
§ 10. Rozporządzenie wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia.  
Minister Klimatu  i Środowiska : A. Moskwa