DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  10 marca 2022  r. 
Poz. 572 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
z dnia  3 marca 2022  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie zwierząt  
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i  nie-
których i nnych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz.  1461 ) ogłasza się w załączniku do  niniejszego obwieszczenia jednolity 
tekst ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 638 ), z uwzględ nieniem zmian wprowadzonych:  
1) ustawą z dnia 11 sierpnia 2021  r. o gatunkach obcych  (Dz. U. poz. 1718),  
2) ustawą z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  Policji oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1728)   
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem  3 marca  2022  r. 
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje : 
1) odnośnika nr 1 oraz art. 56 i art. 60 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021  r. o gatunkach obcych  (Dz. U. poz. 1718), któ re 
stanowi ą: 
„1) Niniejsza ustawa:  
1) służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) nr  1143/2014 z  dnia 22  października  
2014  r. w sprawie działań zapobiegawczych i  zaradczych w  odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania  
inwazyjnych gatunków obcych (Dz.  Urz. UE  L 317 z  04.11.2014, str.  35 oraz Dz.  Urz. UE  L 317 z  23.11.2016 , 
str. 4); 
2) w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Komisji (UE) 2018/350 z  dnia 8  marca 2018  r. zmieniającą 
dyrektywę Parla mentu Europejskiego i  Rady 2001/18/WE w  odniesieniu do oceny ryzyka organizmów zmody-
fikowanych  genetycznie dla środowiska naturalnego (Dz.  Urz. UE  L 67 z 09.03.2018, str.  30).” 
„Art.  56. Do spraw wszczętych i  niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem  wejścia w  życie ustawy stosuje się  
przepisy ustawy. ” 
„Art. 60. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 3  miesięcy od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
1) art. 43, który wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia;  
2) art. 40  pkt 6, który wchodzi w życie z  dniem 1  kwietnia 2022  r.”; 
2) art. 9 i art. 16  ustaw y z dnia 11  sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  Policji oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1728) , 
które stanowi ą: 
„Art. 9. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  17 ust. 8 ustawy zmienianej w  art. 5 w brzmie-
niu dotychczasowym zachowują moc do dnia wejścia w  życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie  
art. 17 ust. 8 ustawy zmienianej w  art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez  12 miesięcy  
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy. ” 
„Art. 16. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 3  miesięcy od dnia ogłoszenia. ”. 
Marszałek Sejmu:  E. Witek  
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 572 
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia  3 marca 2022  r. (poz . 572) 
USTAWA  
z dnia 21 sierpnia 1997 r.  
o ochronie zwierząt1) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. 1. Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien  posza -
nowanie, ochronę i opiekę.  
2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy.  
3. Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz o chrony zwierząt, współdziałając w tym zakresie z  odpo -
wiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.  
Art. 2. 1. Ustawa reguluje postępowanie ze zwierzętami kręgowymi, w tym zwierzętami kręgowymi wykorzystywa-
nymi w  celach naukowych lub edukacyjnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o  ochronie  
zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych l ub edukacyjnych (Dz. U.  z 2021 r. poz. 1331 i 2338 ). 
2. (uchylony)  
Art. 3. W celu realizacji przepisów ustawy Inspekcja We terynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządo wej 
i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko -weterynaryjnym oraz z innymi instytucjami i  organizacjami 
społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.  
Art. 3a.  Do postępowań w sprawach:  
1) o których mowa w art. 10, art. 13 oraz art. 24a,  
2) dotyczących uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 10, art. 13 lub art.  24a 
oraz w sprawach wznowienia postępowani a zakoń czonego wydaniem takiej decyzji  
– nie stosuje się przepisów art. 29 i art. 32 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz.  162 
i 2105  oraz z 2022 r. poz. 24 ) oraz działu III ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzia łalności 
Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2296 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1641 i 2105 ). 
Art. 4. Ilekroć w ustawie jest mowa o:  
1) (uchylony)  
2) „humanitarnym traktowaniu zwierząt ” – rozumie się przez to traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapew-
niające  mu opiekę i ochronę;  
 
1) Przepisy niniejszej ustawy:  
1) wdrażają postanowienia:  
a) dyrektywy Rady 93/119/WE z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania (Dz. Urz. 
WE L 340 z 31.12.1993, str. 21, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 15, str. 421, z późn. zm.),  
b) dyrektywy Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotyczącej ochrony zwierz ąt gospodarskich (Dz. Urz. WE L 221 z  08.08.1998 , 
str. 23, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 23, str. 316, z późn. zm.),  
c) dyrektywy Rady 99/74/WE z dnia 19 lipca 1999 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony kur niosek (Dz . Urz. WE L 203 
z 03.08.1999 , str. 53, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 26, str. 225, z późn. zm.),  
d) dyrektywy Rady 2007/43/WE z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie ustanowienia minimalnych zasad dotyczących ochrony 
kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa (Dz. Urz. UE L 182 z 12.07.2007, str. 19),  
e) dyrektywy Rady 2008/119/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony cieląt (Dz. Urz. UE L 10  
z 15.01.2009, str. 7),  
f) dyrektywy  Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony świń (Dz. Urz. UE L 47 
z 18.02.2009, str. 5);  
2) wykonują postanowienia rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas trans portu  
i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr  1255/97 (Dz. Urz.  
UE L 3 z 05.01.2005, str. 1).  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 572 
 
3) „konieczności bezzwłocznego uśmiercenia ” – rozumie się przez to obiektywny stan rzeczy stwierdzony, w miarę  możli-
wości, przez lekarza we terynarii, polegający na tym, że zwierzę może dalej żyć jedynie cierpiąc i znosząc ból,  a moralnym 
obowiązkiem człowieka staje się skrócenie cierpień zwierzęcia;  
4) „menażerii objazdowej ” – rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność w za kresie organizowania  obwoź-
nych wystaw zwierząt;  
5) (uchylony)  
6) „ogłuszaniu zwierzęcia ” – rozumie się przez to metodę profesjonalnego całkowitego wyłączenia świadomości zwierzęcia , 
trwającego aż do jego śmierci;  
7) „okrutnych metodach w chowie lub hodowli  zwierząt ” – rozumie się przez to działania lub zaniechania człowieka  pro-
wadzące w sposób oczywisty do zmian patologicznych w organizmie zwierzęcia (somatycznych lub psychicznych), 
zwłaszcza w postaci skutków znoszenia dotkliwego bólu, przymuszania do okr eślonego zachowania się (uleg łości) gło dem,  
pragnieniem, działaniem prądu elektrycznego (z wyjątkiem używania pastuchów elektrycznych, treserów oraz urządzeń  
elektrycznych służących do przepędu zwierząt) bądź innymi zabiegami tego rodzaju, w szczególnośc i karmienie i pojenie  
zwierząt przemocą;  
8) „okrutnym traktowaniu ” – rozumie się przez to wymienione w ustawie przypadki znęcania się nad zwierzętami oraz 
inne postępowanie właściciela bądź innej osoby, prowadzące do skutków porównywalnych ze skutkami znęcania się;  
9) „pielęgnacji ” – rozumie się przez to wszystkie aspekt y relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczegól ności 
uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizycz ny 
i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez cz łowieka;  
10) „przeciążaniu zwierząt ” – rozumie się przez to zmuszanie do nadmiernego wysiłku energetycznego, nieodpowiadającego  
możliwościom kondycyjnym zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny i zdrowotny;  
11) „rażącym zaniedbaniu ” – rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze 
zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania z wierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej  choroby, 
w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie;  
12) „szczególnym okrucieństwie ” – rozumie się przez to przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycz-
nością  form i metod , a zwłaszcza działanie w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie 
rozmiaru cierpień i czasu ich trwania;  
13) „ubojni ” – rozumie się przez to każdy zakład pozostający pod państwową kontrolą sanitarną i weterynaryjną, przezna-
czony do wykonywania uboju zwierząt;  
14) „uwięzi ” – rozumie się przez to wszelkie urządzenia mechaniczne krępujące swobodę ruchów zwierzęcia, w zakresie 
możliwości przemieszczania się ponad ustalony zakres, jak też niektóre urządzenia do kierowania ruchami zw ierzęcia 
w sposób zamierzony przez człowieka;  
15) „właściwych warunkach bytowania ” – rozumie się przez to zapewnienie zwierzęciu mo żliwości egzystencji, zgodnie 
z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku;  
16) „zwierzętach bezdomnych ” – rozumie się prz ez to zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub  
zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką 
trwale dotąd pozostawały;  
17) „zwierzętach domowych ” – rozumie się  przez to zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu 
lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza;  
18) „zwierzętach gospodarskich ” – rozumie się przez to zwierzęta gospodarskie w rozu mieniu przepisów o organizacji hodowli  
i rozrodzie zwierząt gospodarskich;  
19) „zwierzętach laboratoryjnych ” – rozumie się przez to zwierzęta laboratoryjne w rozumieniu art. 2 ust. 1  pkt 2 ustawy 
z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych;  
20) „zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych ” – rozumie się przez to zwierzęta, których profesjonalna tresura  
oraz używanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów, regulujących szczegółow e zasady działania  jednostek 
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej i innych formacji pod ległych 
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Krajowej Administracji Skarbowej, ratownictwa  oraz regulujących 
zasady szkolenia i wykorzystania psów – przewodników osób ociemniałych;  
21) „zwierzętach wolno żyjących (dzikich) ” – rozumie się przez to zwierzęta nieudomowione żyjące w warunkach nie zależ-
nych  od człowieka;  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 572 
 
22) (uchylony)  
23) (uchylony)  
24) „kurczętach bro jlerach ” – rozumie się przez to ptaki z gatunku Gallus gallus utrzymywane w celu pozyskania mięsa;  
25) „schronisku dla zwierząt ” – rozumie się przez to miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi speł nia-
jące warunki określone w ustawie z dnia 1 1 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź nych 
zwierząt (Dz. U. z 20 20 r. poz. 1421 ). 
Art. 5. Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.  
Art. 6. 1. Zabrania się zabijania zwierząt, z wyjątkiem:  
1) uboju i uśmiercania zwierząt gospodarskich oraz uśmiercania dzikich ptaków i ssaków utrzymywanych przez człowie ka 
w celu pozyskania mięsa i skór,  
2) połowu ryb zgodnie z przepisami o rybołówstwie i rybactwie śródlądowym,  
3) konieczności bezzwłocznego uśmiercenia,  
4) działań niezbędnych do usunięcia poważnego zagrożenia sanitarnego ludzi lub zwierząt,  
4a) zabicia lub poddania ubojowi zwierząt gospodarskich z nakazu powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w  art. 33b  
ust. 1,  
5) usuwania osobników bezpośrednio zagrażających ludziom lub innym zwierzętom, jeżeli nie jest możliwy inny sposób 
usunięcia zagrożenia,  
6) polowań, odstrzałów i ograniczania populacji zwierząt łownych,  
7) usypiania ślepych miotów,  
8) czynności podlegających zakazom w stosunku do gatunków c hronionych, określonym w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r.  
o ochronie przyrody (Dz. U. z 20 21 r. poz. 1098 i 1718 oraz z 2022 r. poz. 84 ) wykonywanych na podstawie właściwych 
zezwoleń,  
9)2) uśmiercania zwierząt należących do:  
a) inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii w  rozumieniu art.  3 pkt 3 rozporządzenia Par-
lamentu Europejskiego i  Rady (UE) nr  1143/2014 z  dnia 22  października 2014  r. w sprawie działań zapobiegaw-
czych i  zaradczych w  odniesieniu do wprowadzania i  rozpr zestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz.  Urz. 
UE L 317 z  04.11.2014, str.  35, z  późn. zm.3)), 
b) inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Polski, umieszczonych na liście inwazyjnych gatunków  
obcych stwarzających zagrożenie dla Polski  określonej w  przepisach wydanych na podstawie art.  23 ust. 1 ustawy 
z dnia 11  sierpnia 2021  r. o gatunkach obcych (Dz.  U. poz.  1718 ), 
c) inwazyjnych gatunków obcych, które prawdopodobnie spełniają kryteria uznania ich za inwazyjne gatunki obce 
stwarzające  zagrożenie dla Unii, umieszczonych na liście inwazyjnych gatunków obcych, które prawdopodobnie 
spełniają kryteria uznania ich za inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla Unii, określonej w  przepisach 
wydanych na podstawie art.  30 ust. 1 ustawy z  dnia 11  sierpnia 2021  r. o gatun kach obcych  
– prowadzonych zgodnie z art. 33 oraz przepisami odrębnymi.  
1a. Zabrania się znęcania nad zwierzętami.  
2. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub  
cierpień, a w szczególności:  
1) umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub procedury w rozumie niu 
art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych  do celów naukowych lub 
edukacyjnych, w tym znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie,  a także wszelkie zabiegi 
mające na celu zmianę wyglądu zwierzęcia i wykonywane w celu innym niż ratowanie jego zdrowia lub życia, a w szcze-
gólnoś ci przycinanie psom uszu i ogonów (kopiowanie);  
 
2) W brzmieniu ustalonym przez art. 41 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021  r. o gatunkach obcych  (Dz. U. poz. 1718), która weszła w życie 
z dniem 18 grudnia 2021 r.  
3) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w  Dz. Urz. UE  L 317 z  23.11.2016, str.  4. 
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 572 
 
1a) znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie;  
2) (uchylony)  
3) używanie do pracy albo w celach sportowych lub rozrywkowych zwierząt chorych, a także zbyt młodych lub starych 
oraz zmus zanie ich do czynności, których wykonywanie może spowodować ból;  
4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego  
bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn;  
5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi ich sile i kondycji  lub 
stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu;  
6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewoż onych na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie  
zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres;  
7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej 
pozycji, powodujących zbędny bó l, uszkodzenia ciała albo śmierć;  
8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające wymaganych uprawn ień 
bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko -weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności i oględności  oraz 
w sposób  sprawiający ból, któremu można było zapobiec;  
9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt;  
10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedba-
nia lub niechlujstwa, bądź w pomies zczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;  
11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką 
zwierzę pozostaje;  
12) stosowanie okrutnych metod w chowie lu b hodowli zwierząt;  
13) (uchylony)  
14) (uchylony)  
15) organizowanie walk zwierząt;  
16) obcowanie płciowe ze zwierzęciem (zoofilia);  
17) wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego  
zdrowiu lub życiu;  
18) transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w  celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody umożliwiającej oddycha nie; 
19) utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby 
właściwe dla gatunku.  
Art. 7. 1. Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opie-
kunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu  na miejsce pobytu zwierzęcia 
i przekazane:  
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub  
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, 
lub 
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, 
widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.  
1a. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza  
weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.  
1b. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być p rzekazane.  
1c. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających 
przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie 
prawnej lub jednostc e organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właś ciwą 
opiekę . 
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 572 
 
2a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwo łania do samorządowego kolegium odwo ław-
czego  w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w  terminie 
7 dni.  
3. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna  
zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecz nej, której 
statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta  (burmistrza, 
prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.  
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia 
obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opi ekuna.  
5. Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . 
6. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli  
postę powanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.  
Art. 8. 1. (uchylony)  
2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględni problematykę ochrony zwierząt w podstawie pro gramo-
wej kształcenia ogólnego.  
3. Zarząd województwa przygotowuje i wykonuje program upowszechniania znajomości przepisów ustawy wśród rolników  
przez wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego.  
4. (uchylony)  
5. Zadania samorządu województwa, o których mowa w art. 13 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 22a i art. 33a ust. 2, są zada niami  
z zakresu administracji rządowej.  
Rozdział 2  
Zwierzęta domowe  
Art. 9. 1. Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami  
i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające  swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią 
karmę i stały dostęp do wody.  
2. Zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub po wo-
dujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający mo żliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie  może 
być krótsza niż 3 m.  
Art. 9a. Osoba, która napotka porzuconego psa lub kota, w szczególności pozostawionego na uwięzi, ma obowiązek 
powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub Po licję.  
Art. 10. 1. Prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia wydanego 
przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na planowane miejsce prowadzenia hodowli lub utrzy-
mywania psa na wniosek os oby zamierzającej prowadzić taką hodowlę lub utrzymywać takiego psa.  
2. Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa się, jeżeli pie s będzie lub jest utrzymywany 
w warunkach i w sposób, które stanowią zagrożenie dla ludzi lub zwierząt.  
2a. Organem właściwym w sprawie cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest wójt (burmistrz, prezydent 
miasta) właściwy ze względu na miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa.  
2b. W razie zmiany miejsca prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa właściwy organ dokonuje zmiany zezwolenia, 
o którym  mowa w ust. 1.  
2c. Rozstrzygnięcia w sprawie wydania zezwolenia oraz cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, są podejmo -
wane w  formie decyzji administracyjnej.  
3. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Związku Kynologicznego w Polsce, ustala,  
w drodze rozporządzenia, wykaz ras psów uznawanych za agresywne, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeń-
stwa ludzi i zwierząt.  
Art. 10a. 1. Zabrania się:  
1) wprowadzania do obrotu zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;  
2) prowadzenia targowisk, targów i giełd ze sprzedażą zwierząt domowych;  
3) wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.  
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 572 
 
2. Zabrania się rozmnażan ia psów i kotów w celach handlowych.  
3. Zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właś -
ciciela lub opiekuna.  
4. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten je st ogrodzony w sposób uniemoż-
liwiający psu wyjście.  
5. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczy podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji 
społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.  
6. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach 
społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów.  
Art. 10b. 1. Zabrania się nabywania:  
1) zwierzą t domowych na targowiskach, targach i giełdach;  
2) psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.  
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy nabycia psów i kotów od podmiotów prowadzących schroniska 
dla zwierząt oraz organizacji społecznych, k tórych statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.  
Art. 11. 1. Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie  
należy do zadań własnych gmin.  
2. Minister właściwy do spraw administracji publicznej w po rozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska  
określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt.  
3. Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę  
stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie  na pod-
stawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a.  
4. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą  zapewniać bezdomnym 
zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu 
terytorialnego.  
Art. 11a. 1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocz nie 
do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.  
2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:  
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;  
2) opiekę na d wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;  
3) odławianie bezdomnych zwierząt;  
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;  
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;  
6) usypianie ślepych miotów;  
7) wskaz anie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;  
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.  
3. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierz ąt w gminie.  
3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie,  przy pełnym 
poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają.  
4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3 –6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schro nisko 
dla zwierząt.  
5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego 
realizację oraz sposób wydatkowania tych środ ków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.  
6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).  
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 572 
 
7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazu je 
do zaopiniowania:  
1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;  
2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;  
3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obsz arze gminy.  
8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w  ust. 1,  
wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu.  
Rozdział 3  
Zwierzęta gospodarskie  
Art. 12. 1. Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków  
bytowania.  
2. Warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub innych cierpień.  
3. (uchylony)  
3a. (uchylony)  
4. Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.  
4a. Z zastrzeżeniem ust. 4b zabrania się utrzymywania cieląt:  
1) powyżej 8 tygodnia życia w pojedynczych boksach;  
2) na uwięzi, z wyjątkiem pory karmienia, a w czasie jej trw ania nie dłużej niż jedną godzinę.  
4b. Przepis ust. 4a pkt 1 nie dotyczy gospodarstw rolnych, w których jednocześnie utrzymywane jest mniej niż 6 cieląt.  
5. Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona.  
6. Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w wyniku chowu lub hodowli z naruszeniem 
przepisów niniejszej ustawy.  
6a. Utrzymujący zwierzęta gospodarskie przechowuje przez okres 3 lat dokumentację wet erynaryjną dotyczącą prze-
biegu leczenia, przeprowadzonych zabiegów weterynaryjnych oraz padłych zwierząt.  
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wymagania i  sposób postępowania przy 
utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodar skich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej  
obowiązujących w tym zakresie, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania i  opieki  
oraz wpływ tych warunków na zdrowie i dobrostan zwierząt.  
8. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, minimalne warunki utrzymywania 
gatunków zwierząt gospodarskich innych niż wymienione w ust. 7, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właś -
ciwych warunków bytowania.  
Art. 12a. 1. Posiadacz kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery, zwany dalej „posiadaczem kurnika ”, spra-
wuje  samodzielnie opiekę nad kurczętami brojlerami lub zapewnia sprawowanie tej opieki przez osoby, które:  
1) odbyły szkolenie w zakresie przepis ów dotyczących ochrony kurcząt brojlerów lub  
2) sprawowały opiekę nad kurczętami brojlerami nieprzerwanie od dnia 30 czerwca 2009 r. do dnia 30 czerwca 2010 r., lub  
3) ukończyły szkolenie w zakresie warunków utrzymywania zwierząt gospodarskich,  które zosta ło przeprowadzone w  okresie  
od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 czerwca 2010 r., i mają zaświadczenie potwierdzające ukończenie takiego  szkolenia, 
lub 
4) są absolwentami szkół prowadzących kształcenie:  
a) w zawodach ujętych w  klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego określonej w  przepisach wydanych na pod-
stawie art.  46 ust. 1 ustawy z  dnia 14  grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe (Dz.  U. z 2021 r. poz.  1082 ), lub 
b) w zawodach ujętych w  klasyfikacji zawodów  szkolnictwa zawodowego określonej w  przepisach wydanych na pod-
stawie  art. 46 ust. 1 ustawy z  dnia 14  grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe w  brzmieniu obowiązującym przed dniem  
1 września 2019  r., lub  
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 572 
 
c) w zawodach ujętych w  klasyfikacji zawodów szkolnictwa z awodowego określonej w  przepisach wydanych na 
podstawie art.  24 ust. 1 ustawy z  dnia 7  września 1991  r. o systemie oświaty (Dz.  U. z 2021 r. poz.  1915 ) w brzmieniu 
obowiązującym przed dniem 1  września 2017  r. 
– związanych z  chowem lub hodowlą zwierząt, lub  
5) są absolwentami szkół wyższych na kierunku weterynaria, zootechnika lub rolnictwo  
– zwane dalej „opiekunami ”. 
2. Posiadacz kurnika może powierzyć opiekę nad kurczętami brojlerami również osobie prawnej albo jednostce orga nizacyj-
nej nieposiadającej os obowości prawnej, jeżeli podmioty te zapewnią, że opiekę nad kurczętami brojlerami będą sprawować 
osoby spełniające warunki określone w ust. 1.  
Art. 12b. 1. Szkolenie, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, jest przeprowadzane przez podmiot, który został u po-
ważniony do prowadzenia takiego szkolenia, w drodze decyzji, przez wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze 
względu na siedzibę tego podmiotu, a w przypadku osób fizycznych – właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub  
miejsce wykonywania d ziałalności gospodarczej.  
2. Wojewódzki lekarz weterynarii, na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 1, wydaje upoważnienie do prowadze nia 
szkolenia, jeżeli podmiot spełnia warunki kadrowe, organizacyjne i techniczne okr eślone w przepisach wydanych na  pod-
stawie ust. 6 pkt 1 oraz przedstawi:  
1) szczegółowy program szkolenia zawierający następujące zagadnienia:  
a) wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu kurcząt brojlerów,  
b) fizjologię zwierząt, ich potrzeby w zakresie karmienia, pojenia oraz zachowanie zwierząt i  pojęcie stresu,  
c) praktyczne aspekty obchodzenia się z kurczętami brojlerami podczas ich wyłapywania, załadunku  i transportu,  
d) zasady opieki nad kurczętami brojlerami oraz procedury uśmiercania lub uboju w nagłych przypadkach,  
e) profilaktyczne środki bezpieczeństwa biologicznego;  
2) plan realizacji (harmonogram) szkolenia;  
3) listę osób, które będą prowadziły sz kolenie.  
3. Podmioty upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, wydają zaświadczenia 
o jego ukończeniu osobom, które uczestniczyły we wszystkich zajęciach objętych programem szkolenia, co zostało potwier-
dzone na liście obe cności.  
4. Wojewódzki lekarz weterynarii przeprowadza kontrole podmiotu upoważnionego do prowadzenia szkolenia, o któ rym 
mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, w zakresie spełniania wymagań kadrowych, organizacyjnych i technicznych umożliwiających 
przeprowadzenie tego szkolenia i prowadzenia tego szkolenia zgodnie z jego szczegółowym programem.  
5. Wojewódzki lekarz weterynarii może cofnąć, w drodze decyzji, upoważnienie, o którym mowa w ust. 2, jeżeli w  wy-
niku przeprowadzonej kontroli stwierdzi, że podmiot nie spe łnia warunków kadrowych, organizacyjnych i technicznych 
umoż liwiających prowadzenie szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, lub prowadzi to szkolenie niezgod nie z  jego 
szczegółowym programem.  
6. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w dr odze rozporządzenia:  
1) warunki kadrowe, organizacyjne i techniczne, jakie powinien spełniać podmiot upoważniony do prowadzenia szkole nia, 
o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, mając na względzie zapewnienie właściwego poziomu prowadzenia tego szkolenia;  
2) wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, mając na względzie ujednolicenie dokumentów potwierdzających od-
bycie szkolenia, o którym mowa w art. 12a ust. 1 pkt  1. 
Art. 12c. Posiadacz kurnika lub opiekunowie przekazują osobom wykonującym czynności związ ane z utrzymywaniem  
kurcząt brojlerów informacje i instrukcje dotyczące ich utrzymywania, wyłapywania, załadunku i uśmiercania.  
Art. 12d. Posiadacz kurnika lub opiekunowie mogą zwiększyć obsadę kurcząt brojlerów w  kurniku, w którym są  utrzy -
mywane te kurcz ęta, jeżeli:  
1) są spełnione wymagania dotyczące zwiększenia obsady kurcząt brojlerów w kurniku, określone w przepisach wyda-
nych na podstawie art. 12 ust. 7;  
2) powiadomią o takim zamiarze powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na lokalizacj ę kurnika, w  którym 
są utrzymywane kurczęta brojlery, co najmniej 15 dni przed umieszczeniem stada w tym kurniku, podając planowany 
poziom obsady.  
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 572 
 
Art. 12e. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania poziomu obsady 
kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są utrzymywane te kurczęta, mając na względzie ujednolicenie sposobu obliczania 
łącznej masy żywych kurcząt brojlerów w przeliczeniu na 1 m2 dostępnej im powierzchni użytkowej.  
Art. 12f. 1. Posiadacz kur nika lub opiekunowie prowadzą dla każdego kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery,  
dokumentację zawierającą:  
1) informacje o:  
a) liczbie wprowadzonych kurcząt brojlerów,  
b) powierzchni użytkowej,  
c) liczbie padłych kurcząt brojlerów stwierdzonej podczas każdej kontroli i  przyczynach ich śmierci,  
d) liczbie kurcząt brojlerów uśmierconych i przyczynach ich uśmiercenia,  
e) liczbie kurcząt brojlerów pozostałych w stadzie po sprzedaży lub po uśmierceniu;  
2) nazwę mieszańca kurcząt brojleró w, jeżeli jest znana.  
2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, jest przechowywana przez 3 lata od dnia umieszczenia kurcząt brojlerów 
w kurniku,  w którym są one utrzymywane, i udostępniana powiatowemu lekarzowi weterynarii.  
3. Posiadacz kurnika lub opiekun owie zaopatrują wysyłane do ubojni kurczęta brojlery, pochodzące z kurnika  o zwiększonej 
obsadzie, w informację zawierającą:  
1) nazwę mieszańca kurcząt brojlerów, jeżeli jest znana;  
2) wskaźnik śmiertelności dziennej, który oblicza się dzieląc liczbę kurcz ąt brojlerów padłych w kurniku tego samego dnia,  
w tym uśmierconych z powodu choroby lub z innych przyczyn, przez liczbę kurcz ąt brojlerów znajdujących się w  kurniku  
w tym dniu, i mnożąc otrzymaną wartość przez 100;  
3) skumulowany wskaźnik śmiertelności dz iennej, będący sumą wskaźników śmiertelności dziennej.  
Art. 12g. 1. Podmiot prowadzący ubojnię gromadzi, pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii w rozumieniu 
przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu, dane dotyczące gospodarstwa, z którego pochodzą  kurczęta brojlery, kur nika, 
w którym są utrzymywane kurczęta brojlery, i liczby kurcząt brojlerów padłych podczas transportu do ubojni oraz dane i  infor-
macje , o których mowa w art. 12f ust. 3 pkt 2 i 3.  
2. Urzędowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu ko ntroli, o której mowa w art. 5 rozporządzenia ( WE) nr  854/2004  
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004  r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji 
urzędowych kontroli w  odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przez naczony ch do spożycia przez ludzi (Dz.  Urz. 
UE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75), i  na podstawie 
wyników badania poubojowego, określa poziom dobrostanu kurcząt brojlerów, w tym częstotliwość występowania przy-
padków kontaktowego zapalenia skóry, zarobaczenia i chorób ogólnoustrojowych w kurniku, w  którym są utrzymywane 
kurczęta brojlery, lub w gospodarstwie, z którego pochodziły kurczęta brojlery poddane ubojowi.  
3. W przypadku gd y wyniki badania poubojowego lub dane i informacje, o których mowa w  art. 12f ust. 3 pkt 2 i 3, 
wskazują na niski poziom dobrostanu, urzędowy lekarz weterynarii przekazuje informacje zawierające wyniki badania po-
ubojowego posiadaczowi kurnika lub opiekuno m oraz powiatowemu lekarzowi weterynarii, właściwemu ze względu na loka-
lizację  kurnika, w którym są utrzymywane kurczęta brojlery.  
4. Posiadacz kurnika lub opiekunowie podejmują, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu 
na lokaliz ację kurnika, działania mające na celu poprawę dobrostanu kurcząt brojlerów.  
Art. 12h. 1. Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza kontrole gospodarstw, w których są utrzymywane kurczęta 
brojlery, w sposób określony w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parla mentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 
2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnoś -
ciowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z  30.04. 2004, str. 1, z  późn.  
zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str.  200).  
2. Powiatowy lekarz weterynarii, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, przekazuje Głównemu Leka rzowi  
Weterynarii informacje o:  
1) wynikach kontroli, o których mowa w ust. 1;  
2) wynikach badań poubojowych, o których mowa w art. 12g ust. 2, i podjętych działaniach mających na celu poprawę 
dobrostanu kurcząt brojlerów.  
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 572 
 
Art. 12i. 1. Główny Lekarz Weterynarii przekazuje Komisji Europejskiej:  
1) sprawozdanie z monitorowania wybranych stad kurcząt brojlerów poddanych ubojowi w  okresie 12 miesięcy;  
2) coroczne sprawozdanie z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwach, w których są utrzymywane kurczęta brojlery,  
wraz z wykazem podjętych działań mającyc h na celu poprawę dobrostanu tych kurcząt.  
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest przekazywane do dnia 30 czerwca następnego roku.  
Art. 12j. Przepisów art. 12a –12i nie stosuje się do:  
1) gospodarstw, w których liczba utrzymywanych kurcząt broj lerów jest mniejsza niż 500 sztuk;  
2) gospodarstw utrzymujących wyłącznie stada hodowlane;  
3) stad hodowlanych w gospodarstwach utrzymujących zarówno stada hodowlane, jak i stada produkcyjne;  
4) zakładów wylęgu drobiu;  
5) kurcząt utrzymywanych w systemie e kstensywnego chowu ściółkowego z dostępem do wolnego wybiegu, o których mowa  
w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 543/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. wprowadzającym szczegółowe przepisy wy-
konawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1243/2007 w sprawie niektórych no rm handlowych w odniesieniu do mięsa 
drobiowego (Dz. Urz. UE L 157 z 17.06.2008, str. 46, z późn. zm.) w załączniku V, w lit. b –e; 
6) kurcząt utrzymywanych zgodnie z metodami produkcji ekologicznej w sposób określony w rozporządzeniu Rady (WE) 
nr 834/2007 z dnia 28  czerwca 2007 r. w  sprawie produkcji ekologicznej i  znakowania produktów ekologicznych i  uchyla-
jącym  rozporządzenie (EWG) nr  2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej 
wydanych w trybie tego rozporządzeni a. 
Art. 13. 1. Wprowadzenie dotychczas niestosowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej technologii chowu zwierząt  
wymaga uzyskania zezwolenia marszałka województwa stwierdzającego, że technologia spełnia wymogi określone ustawą.  
2. Minister Rolnictwa  i Gospodarki Żywnościowej4) określi, w drodze rozporządzenia, warunki, tryb i sposób wydawania  
zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.  
Art. 14. 1. Sposób i warunki używania zwierząt do pracy nie mogą stwarzać nieuzasadnionego zagrożenia dla ich życia 
i zdrowia ani zadawać im cierpienia.  
2. Zabrania się w szczególności:  
1) przeciążania zwierząt;  
2) używania do pracy zwierząt chorych lub niedożywionych;  
3) używania uprzęży, wędzideł, rzędów wierzchowych, juków, podków, pojazdów lub narzędzi mogących, ze względu 
na zły stan techniczny lub niewłaściwą konstrukcję, spowodować obrażenia ciała lub śmierć zwierzęcia;  
4) używania do popędzania zwierząt przedmiotów lub narzędzi, które mogą spowodować okaleczenie zwierzęcia;  
5) zmuszania do wyczerpują cego kłusu lub galopu zwierząt ciągnących ładunek;  
6) używania do zrywki drewna koni poniżej piątego roku życia.  
3. Osoba wykorzystująca zwierzęta do pracy ma obowiązek zapewnić im, w ciągu każdej doby, wypoczynek dla rege ne-
racji sił, właściwy dla danego gatunku.  
Rozdział 4  
Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych  
Art. 15. 1. Warunki występów, treningów i tresury oraz metody postępowania ze zwierzętami wykorzystywanymi do celów  
rozrywkowych, widowis kowych, filmowych, sportowych i specjalnych nie mogą zagrażać ich życiu i zdrowiu ani po wodować  
cierpienia.  
2. Warunki występów zwierząt, o których mowa w ust. 1, muszą być określone w przygotowanym przez organizato ra 
występu scenariuszu lub odpowiednim p rogramie zatwierdzonym przez Głównego Lekarza Weterynarii albo wskazaną przez  
niego osobę.  
3. Zabrania się stosowania wobec zwierząt farmakologicznych i mechanicznych metod i środków dopingujących.  
 
4) Obecnie minister właściwy do spraw rolnictwa, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 17 i  art. 22 ustawy z dnia 4 września 1997 r.  o działach 
administracji rządowej (Dz. U. z 20 21 r. poz. 1893, 2368 i 2469  oraz z 2022 r. poz. 350 ), która weszła w życie z  dniem 1  kwietnia 1999 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 572 
 
4. Zwierzęta, o których mowa w ust. 1, powinny mieć zapewn iony właściwy wypoczynek. Zabrania się w szczególności  
wykorzystywania tych zwierząt bezpośrednio po transporcie, bez regeneracji wypoczynkowo -ruchowej.  
5. Zwierzętom, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić opiekę lekarsko -weterynaryjną.  
6. (uchylony)  
Art. 16. Zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących znamiona okrucieństwa, w  szcze -
gólności  zabrania się organizowania walk z udziałem byków, psów, kogutów.  
Art. 17. 1. Do tresury i pokazów dla celów widowiskowo -rozrywkowych mog ą być wykorzystywane tylko zwierzęta 
urodzone i wychowane w niewoli i tylko takie, którym mogą być zapewnione warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego  
gatunku.  
2. Tresura zwierząt do celów widowiskowo -rozrywkowych i obronnych nie może być prowadzona w sposób powodujący  
ich cierpienie.  
3. Nie wolno prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w celu zwiększenia ich agresywności.  
4. Zabrania się zmuszania zwierząt do wykonywania czynności, które powodują ból lub są sprzeczne z ich naturą.  
5. Zabrania  się działalności menażerii objazdowych.  
6. Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania cierpienia lub innej prze mocy , 
ze strony człowieka, której ofiarami są zwierzęta, chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie  okrutnego zachowania 
wobec zwierząt.  
7. Do zwierząt, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 9.  
8.5) Minister właściwy do spraw środowiska w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw kultury i  ochrony  
dziedzictwa narodowego oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w  drodze rozporządzenia, minimalne 
warunki utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych, 
filmowych, sportowych i  specjalnych, mając na względzie zapew nienie im właściwej opieki.  
9. (uchylony)  
Art. 18. 1. Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych  
mogą być przetrzymywane, hodowane i prezentowane jedynie w stadninach, cyrkach lub bazach cyrkowych oraz w miejscach 
przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych do celów specjalnych, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.  
2. Przetrzymywanie, hodowla lub  prezentacja zwierząt, o których mowa w ust.  1, musi być wykonywana w sposób 
gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i zwierząt.  
Rozdział 5  
(uchylony)  
Rozdział 6  
Zwierzęta wolno żyjące (dzikie)  
Art. 21. Zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe i powi nny mieć zapewnione warunki rozwoju i  swobod-
nego bytu, z wyjątkiem tych, o których mowa w art. 33a ust. 1.  
Art. 22. 1. Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu preparowania ich zwłok wymaga zezwolenia marszałka  
województwa właściwego ze względ u na miejsce wykonywania eksponatów.  
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się, jeżeli zwłoki zwierząt będą preparowane wyłącznie w celu nauko-
wym,  dydaktycznym lub edukacyjnym.  
3. W zezwoleniu ustala się warunki i sposób pozyskiwania zwierząt, o kt órych mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii 
starosty właściwego ze względu na miejsce pozyskiwania tych zwierząt.  
4. Przepisów ust. 1 –3 nie stosuje się do zwierząt wolno żyjących (dzikich), których pozyskiwanie regulują odrębne 
przepisy.  
 
5) W brzmieniu ustalonym przez art. 5 ustawy z dnia 11  sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  Policji oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U.  
poz. 1728), która weszła w życie z dniem 21 grudnia 2021 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 572 
 
5. Zezwolenia, o któr ym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa, jeżeli:  
1) zachodzi uzasadniona potrzeba ochrony zasobów genetycznych;  
2) przemawiają za tym względy sanitarne.  
Art. 22a. Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu tworzenia kolekcji spreparowanych zwłok tych zwie rząt 
wymaga zgody marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce tworzenia takiej kolekcji.  
Art. 23. (uchylony)  
Rozdział 7  
Transport zwierząt  
Art. 24. Zasady postępowania w zakresie transportu zwierząt kręgowych są określone w rozporządzeniu  Rady (WE) 
nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmie-
niającym dyrektywy 64/432/EWG i 93/1 19/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz.  Urz. UE L 3 z  05.01.2005,  str. 1), 
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1/2005 ”. 
Art. 24a. Powiatowy lekarz weterynarii wykonuje zadania i  uprawnienia właściwej władzy określone w rozporządze niu 
nr 1/2005, w tym:  
1) przeprowadza kontrole;  
2) wydaje, na wniosek, decyzje w sprawach:  
a) zezwoleń, o których mowa w art. 10 i  11 rozporządzenia nr 1/2005,  
b) licencji, o których mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2005,  
c) świadectw zatwierdzenia, o których mowa w a rt. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 rozpo rządzenia nr 1/2005.  
Art. 24b. Powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestry, o  których mowa w art. 13 ust. 3 i 4, art. 18 ust. 3 i  art. 19 
ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1/2005, oraz przekazuje Głównemu Lekarzowi Wetery narii, za pośrednictwem wojewódzkiego 
lekarza weterynarii, informacje zawarte w tych rejestrach, w tym informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub praw-
nego w nich ujawnionego.  
Art. 24c. 1. Szkolenia osób, o których mowa w art. 6 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1/2005, prowadzi 
się po uzyskaniu upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia szkolenia.  
2. Powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji, udziela upoważnienia do prowadzenia szkolenia osób, o których 
mowa w art. 6 ust. 4 lub 5 lub art. 9 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1/2005, jeżeli podmiot zamierzający je prowadzić przed-
stawi:  
1) program szkolenia uwzględniający zakres określony w załącznikach I, II lub IV do rozporządzenia nr 1/2005;  
2) plan realizacji szkolenia;  
3) listę osób wyznaczonych do prowadzenia szkolenia.  
Art. 24d. W przypadku szkolenia osób, o których mowa w  art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr 1/2005, powiatowy lekarz 
weterynarii właściwy ze względu na miejsce prowadz enia szkolenia powołuje komisję egzaminacyjną w celu przeprowa-
dzenia egzaminu kończącego szkolenie.  
Art. 24e. 1. Podmiot upoważniony do prowadzenia szkole nia, niezwłocznie po zakończeniu szkolenia, albo komisja 
egzaminacyjna, niezwłocznie po przeprowadze niu egzaminu kończącego szkolenie, sporządza protokół, który następnie prze -
kazuje  powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia szkolenia.  
2. Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu protokołu, o którym mowa w ust. 1, w ydaje:  
1) zaświadczenia albo  
2) licencje – w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr  1/2005  
– potwierdzające kwalifikacje w zakresie transportu lub obsługi zwierząt.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 572 
 
Art. 24f. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze rozporządzenia, określi:  
1) tryb powoływania komisji egzaminacyjnej, o której mowa w art. 24d, oraz kwalifikacje osób wchodzących w jej skład,  
2) sposób przeprowadzania egzaminu kończącego szkolenie osób, o których mowa w art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr  1/2005,  
3) zakres informacji zawartych w protokole, o którym mowa w art. 24e ust. 1,  
4) wzory zaświadczeń, o których mowa w  art. 24e ust. 2 pkt 1  
– mając na względzie zapewnienie uzyskania odpowiednich kwalifikacji w zakresie ochrony zwierząt w czasie transportu, 
w tym uzyskanie przez osoby przeszkolone wiedzy i umiejętności w zakresie, o którym mowa w załącznikach I, II lub IV 
do rozporządzenia nr 1/ 2005.  
Art. 24g. Koszty szkolenia ponoszą odpowiednio przewoźnicy, o których mowa w art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr  1/2005,  
albo operatorzy punktów gromadzenia, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2005.  
Art. 25. Prowadzący pojazd mechaniczny,  który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w miarę możliwości, do zapewnie nia 
mu stosownej pomocy lub zawiadomienia jednej ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3.  
Art. 26. (uchylony)  
Rozdział 8  
Zabiegi na zwierzętach  
Art. 27. 1. Zabiegi lekarsko -weteryn aryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania ich życia lub zdrowia oraz 
dla koniecznego ograniczenia populacji i mogą być przeprowadzane wyłącznie przez osoby uprawnione.  
2. Zabiegi lekarsko -weterynaryjne i zootechniczne lub inne zabiegi wynikające z technologii produkcji mogą być wy-
konywane na zwierzętach wyłącznie przez osoby posiadające kwalifikacje określone odrębnymi przepisami, z zachowaniem 
koniecznej ostrożności, w sposób zapewniający ograniczenie cierpień i stresu zwierzęcia.  
3. Zabiegi powo dujące ból wykonuje się w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym, z wyjątkiem tych zabiegów, które 
według zasad sztuki weterynaryjnej wykonuje się bez znieczulenia.  
Rozdział 9  
(uchylony)  
Rozdział 10  
Ubój, uśmiercanie i ograniczenie populacji zwierząt  
Art. 33. 1. (uchylony)  
1a. Uśmiercanie zwierząt może odbywać się wyłącznie w sposób humanitarny polegający na zadawaniu przy tym minimum  
cierpienia fizycznego i psychicznego.  
1b. Jeżeli Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub regionalny dyrektor ochrony środowi ska wydał zezwolenie na  
zabicie zwierząt objętych ochroną gatunkową, mogą one być uśmiercone przy użyciu broni myśliwskiej przez osoby upraw-
nione do posiadania tej broni.  
2. Jeżeli zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, zwierzę może być uśmiercone bez zgody właściciela 
na podstawie orzeczenia lekarza weterynarii. Ustalenie właściciela i uzyskanie jego zgody nie dotyczy zwierząt chorych na 
choroby podlegające obowiązkowi zwalczania na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdr owia zwierząt 
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.  
3. W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, w celu zakończenia cierpień zwierzęcia, potrzebę jego 
uśmiercenia stwierdza lekarz weterynarii, członek Polskiego Związku Łowieckiego, inspektor  organizacji społecznej, której  
statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, funkcjonariusz Policji, straży ochrony kolei, straży gminnej, Straży Gra nicz-
nej, pracownik Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnik Państwowej Straży Łowieckiej, strażnik łowiecki 
lub strażnik Państwowej Straży Rybackiej.  
3a. Gdy bezzwłoczne uśmiercenie zwierzęcia jest niezbędne do realizacji zadań związanych z ochroną przyrody na 
obszarze parku narodowego, potrzebę uśmiercenia zwierzęcia stanowiącego zagrożenie stwierdza w decyzji administracyjnej 
dyrektor parku narodowego, na którego obszarze znajduje się to zwierzę. Uprawnionymi do wykonania decyzji są  upoważnieni 
przez dyrektora parku narodowego pracownicy wchodzący w skład Służby Parków Narodowych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 572 
 
4. W razie konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, czynność tę dokonuje się przez:  
1) podanie środka usypiającego – przez lekarza weterynarii;  
2) zastrzelenie zwierzęcia wolno żyjącego  (dzikiego) – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej.  
Art. 33a. 1. W przypadku gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki czło-
wieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań mających na celu o graniczenie populacji tych zwierząt.  
2. Sejmik województwa, po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody, organizacji społecznej, której statuto-
wym  celem działania jest ochrona zwierząt, oraz Polskiego Związku Łowieckiego, określi, w drodze uch wały, miejsce, warunki , 
czas i sposoby ograniczenia populacji zwierząt, o  których mowa w ust. 1.  
3. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego może podjąć działania zapobiegające wałęsaniu się psów na terenie 
obwodu poprzez:  
1) pouczenie właściciela psa o obowiązku sprawowania kontroli nad zwierzęciem;  
2) odłowienie psa i dostarczenie go właścicielowi, a jeżeli ustalenie tej osoby nie jest możliwe dostarczenie do schro niska 
dla zwierząt; odłowienie i dostarczenie psa odbywa się na koszt właściciela.  
Art. 33b. 1. Jeżeli na skutek stosowania nakazów, zakazów i ograniczeń wy danych na podstawie przepisów o  ochro nie 
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, z uwagi na wzrost liczby lub masy lub wiek zwierząt utrzy-
mywanych w gospodarstwie nie j est możliwe spełnianie przy utrzymywaniu tych zwierząt warunków lub wymagań okreś -
lonych w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 7 lub 8, powia towy lekarz weterynarii może, w  drodze decyzji, 
nakazać zabicie lub ubój tych zwierząt.  
2. Za zwierzęta g ospodarskie zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa  
w ust. 1, przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt.  
3. Do odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 49 ust. 2 –4, 7, 8 i 10 –12 ustawy 
z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz przepisy wydane na 
podstawie art. 49 ust. 13 tej ustawy.  
Art. 34. 1.6) Zwierzę krę gowe w ubojni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim pozbawieniu świadomości przez 
osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.  
2. W ubojni wyodrębnia się pomieszczenie do przetrzymywania zwierząt oraz pomieszczenie do ogłuszania i wykrwa -
wiania zwierząt . 
3. W uboju domowym zwierzęta kopytne mogą być uśmiercane tylko po uprzednim ich pozbawieniu świadomości 
przez przyuczonego ubojowca.  
4. Zabrania się:  
1) uśmiercania zwierząt w okresie stanowiącym 10% czasu trwania ciąży dla danego gatunku, bezpośrednio poprzedza-
jącym planowany termin porodu, oraz 48 godzin po porodzie, z wyjątkiem:  
a) uśmiercania zwierząt w przypadkach określonych w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt  wyko -
rzystywanych  do celów naukowych lub edukacyjnych,  
b) konieczności bezzwłocznego uśmiercenia,  
c) wydania przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji nakazującej zabicie lub ubój zwierząt na podstawie art.  44 
ust. 1 pkt 4, art. 48b ust. 1 i 3 oraz art. 57e ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia  zwierząt oraz 
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;  
2) uboju lub uśmiercania zwierząt kręgowych przy udziale dzieci lub w ich obecności;  
3) wytrzewiania (patroszenia), oparzania, zdejmowania skóry, wędzenia i oddzielania części zwierząt stałociepln ych, przed  
ustaniem odruchów oddechowych i mięśniowych.  
5. (uchylony)  
 
6) Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 12 grudnia 2014 r. w zakresie, w jakim nie zezwala n a poddawanie zwierząt ubojo wi 
w ubojni (rzeźni) według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego  
z dnia 10 grudnia 2014  r. sygn. akt K 52/13 (Dz. U. poz. 1794).  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 572 
 
6. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia:  
1) kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego uboju,  
2) warunki wyładunku, przemieszczania, przetrzymywania, u nieruchamiania w celu dokonania uboju lub uśmiercenia zwie rząt, 
3) warunki i metody uboju i uśmiercania zwierząt stosownie do gatunku  
– mając na względzie zapewnienie humanitarnego traktowania zwierząt podczas ich uboju lub uśmiercania.  
Rozdział 10a  
Nadzó r nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt  
Art. 34a. 1. Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt.  
2. W zakresie wykonywania nadzoru, o którym mowa w ust. 1, pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej oraz osoby wyzna-
czone  przez organy tej Inspekcji posiadają uprawnienia określone w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o  Inspekcji Wetery-
naryjnej (Dz. U. z 20 21 r. poz. 306). 
3. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mog ą współdziałać z Inspekcją 
Weterynaryjną w sprawowaniu nadzoru, o którym mowa w ust.  1. 
4. (uchylony)  
5. Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018  r. – 
Prawo przedsiębiorców.  
Rozdział 11  
Przepisy karne  
Art. 35. 1. Kto zabija, uśmierca zwierzę albo dokonuje uboju zwierzęcia z  naruszeniem przepisów art.  6 ust. 1, art.  33 lub 
art. 34 ust. 1–4 
podlega  karze pozbawienia wolności do lat 3.  
1a. Tej samej karze podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem.  
2. Jeżeli sprawca czynu określonego w  ust. 1 lub 1a działa ze szczególnym okrucieństwem  
podlega karze pozbawienia wolności od 3  miesięcy do lat 5.  
3. W ra zie skazania za przestępstwo określone w ust. 1, 1a lub 2 sąd orzeka przepadek zwierzęcia, jeżeli sprawca jest 
jego właścicielem.  
3a. Sąd może orzec tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt 
w razie skaza nia za przestępstwo określone w  ust. 1 lub 1a.  
3b. Sąd orzeka tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt w  razie 
skazania za przestępstwo określone w  ust. 2. 
4. Jeżeli sprawca popełnił przestępstwo, o  którym mowa w  ust. 1 lub 1a, w  związku z  wykonywaniem zawodu, prow a-
dzeniem działalności lub wykonywaniem czynności wymagających zezwolenia, które są związane z wykorzystywaniem zwierząt 
lub oddziaływaniem na nie, sąd może orzec tytułem środka karnego zakaz:  
1) wykonywania wszelkich lub określonych zawodów,  
2) prowadzenia wszelkiej lub określonej działalności lub  
3) wykonywania wszelkich lub określonych czynności wymagających zezwolenia  
– które są związane z  wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie.  
4a. Jeżeli sprawca popełnił przestępstwo, o  którym mowa w  ust. 2, w związku z  wykonywaniem zawodu, prowadze-
niem działalności lub wykonywaniem czynności wymagających zezwolenia, które są związane z wykorzystywaniem zwierząt  
lub oddziaływaniem na nie, sąd orz eka tytułem środka karnego zakaz:  
1) wykonywania wszelkich lub określonych zawodów,  
2) prowadzenia wszelkiej lub określonej działalności lub  
3) wykonywania wszelkich lub określonych czynności wymagających zezwolenia  
– które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 572 
 
4b. Zakazy wymienione w  ust. 3a–4a orzeka się w  latach, od roku do lat 15.  
4c. Sąd może orzec przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, chociażby  
nie stano wiły one własności sprawcy, jeżeli ich właściciel lub inna osoba uprawniona do dysponowania nimi na podstawie 
towarzyszących okoliczności przewidywała albo mogła przewidzieć, że mogą one zostać użyte do popełnienia przestępstwa.  
5. W razie skazania za prze stępstwo określone w  ust. 1, 1a lub 2, sąd orzeka nawiązkę w  wysokości od 1000  zł do 
100 000 zł na wskazany cel związany z  ochroną zwierząt.  
6. Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może orzec zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej 
kateg orii zwierząt do l at 2. 
Art. 36. (uchylony)  
Art. 37. 1. Kto narusza nakazy albo zakazy określone w art. 9, art. 10a ust. 1 –3, art. 11 ust. 3, art. 12 ust. 1 –6, art.  13 ust. 1,  
art. 14, art. 15 ust. 1 –5, art. 16, art. 17 ust. 1 –7, art. 18, art. 22 ust. 1, a rt. 22a, art. 25 lub art. 27  
podlega karze aresztu albo grzywny.  
2. Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo do czynu określonego w ust. 1 jest karalne.  
3. W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek narzędzi lub przedmiotów służących  
do popełnienia wykroczenia oraz przedmiotów z niego pochodzących, jak również można orzec przepadek zwierzęcia.  
4. W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w ust. 1, można orzec nawiązkę w wysokości do 1000 zł na cel 
związany z ochroną zwie rząt. 
Art. 37a. 1. Kto prowadzi hodowlę lub utrzymuje psa rasy uznawanej za agresywną bez wymaganego zezwolenia,  
podlega karze aresztu lub grzywny.  
2. W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek zwierzęcia.  
Art. 37b. 1. Kto, będąc przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 lit. x rozporządzenia nr 1/2005:  
1) transportuje zwierzęta bez dokumentów, o których mowa w art. 4, art. 10 i art. 11 rozporządzenia nr 1/2005, lub  
2) transportuje zwierzęta bez licencji, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr  1/2005, lub  
3) transportuje zwierzęta bez świadectw zatwierdzenia, o których mowa w art. 18 ust.  1 albo art. 19 ust. 1 rozporządzenia  
nr 1/2005, lub  
4) nie zapewnia transportowanym zwierzętom warunków, o których mowa w załączniku I  do rozporządzenia nr 1/2005, 
lub 
5) nie wypełnia obowiązku określonego w  art. 6 ust. 4 i 6 rozporządzenia nr 1/2005,  
podlega karze aresztu lub grzywny.  
2. Kto, będąc:  
1) opiekunem w rozumieniu art. 2 lit. k rozporządzenia nr 1/2005, nie wypełnia obo wiązków określonych w art. 8 tego 
rozporządzenia , 
2) operatorem punktu gromadzenia zwierząt, nie wypełnia obowiązków określonych w  art. 9 rozporządzenia nr 1/2005,  
podlega karze aresztu lub grzywny.  
Art. 37ba.  Grzywny, o  których mowa w  art. 37b, pobierane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego stanowią 
wpływy Funduszu rozwoju przewozów autobusowych, o  którym mowa w  ustawie z  dnia 16  maja 2019  r. o Funduszu roz-
woju przewozów autobusowych o  charakterze użytec zności publicznej (Dz.  U. z 2021 r. poz. 717, 802 i 2165 ). 
Art. 37c. (uchylony)  
Art. 37d. 1. Kto:  
1) będąc posiadaczem kurnika nie zapewnia sprawowania opieki nad kurczętami brojlerami przez osoby spełniające warunki, 
o których mowa w art. 12a ust. 1,  
2) zwiększa obsadę kurcząt brojlerów wbrew wymaganiom określonym w art. 12d,  
3) nie prowadzi dokumentacji, o której mowa w art. 12f ust. 1, lub prowadzi ją niezgodnie z tym przepisem,  
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 572 
 
4) nie przechowuje lub nie udostępnia dokumentacji, o której mowa w art. 12f  ust. 1, zgodnie z przepisem art. 12f ust. 2,  
5) nie zaopatruje wysyłanych do ubojni kurcząt brojlerów pochodzących z kurnika o  zwiększonej obsadzie w informacje,  
o których  mowa w art. 12f ust. 3  
– podlega karze grzywny.  
2. Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach  
o wykroczenia.  
Art. 37e. 1. Kto narusza zakazy określone w art. 10b ust. 1 podlega karze grzywny.  
2. Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów Kod eksu postępowania w sprawach 
o wykroczenia.  
Art. 38. 1. Sąd przekazuje zawiadomienie o wydanym prawomocnym orzeczeniu o przepadku zwierzęcia organizacji 
społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, biorącej udział w postępowaniu lub  innej organizacji 
o takim samym statutowym celu działania.  
2. Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 1, po otrzymaniu zawiadomienia jest obowiązana powiadomić nie-
zwłocznie powiatowego lekarza weterynarii o wejściu w posiadanie zwierzęcia.  
3. Po otrzy maniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, powiatowy lekarz weterynarii niezwłocznie przeprowadza 
badanie zwierzęcia.  
4. Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 2, przekazuje zwierzę nieodpłatnie:  
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe, lub  
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie,  
lub 
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę laboratoryjne lub zwierzę wykorzystyw ane 
do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.  
5. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 4, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane.  
6. W przypadku braku zgody, o które j mowa w ust. 5, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających prze-
kazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 4, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej 
lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości praw nej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właś ciwą opiekę.  
7. Z przekazania zwierzęcia sporządza się protokół, który zawiera:  
1) datę przekazania zwierzęcia;  
2) nazwę, siedzibę i adres organizacji społecznej przekazującej zwierzę;  
3) nazwę i siedzibę osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres 
osoby fizycznej, której zwierzę jest przekazywane;  
4) określenie gatunku, wieku i płci zwierzęcia;  
5) informację o stanie zdrowia zwierzęcia.  
8. Koszty wykonania orzeczenia o przepadku zwierzęcia ponosi skazany.  
Art. 38a. 1. W  razie orzeczenia zakazu posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt, sąd wyznacza 
sprawcy odpowiedni termin na przekazanie zwierząt w  posiadanie innej osobi e lub instytucji i poinformowanie o  tym sądu.  
2. W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu i  stwierdzenia przez sąd, że skazany wbrew zakazowi jest 
posiadaczem zwierzęcia, sąd wydaje postanowienie o  czasowym odebraniu skazanemu tego zwierzęcia.  
3. Odpis postanowienia przesyła się właściwemu ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia wójtowi (bur mistrzowi, 
prezydentowi miasta) w  celu wykonania.  
4. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję, w  której określa miejsce przekazania zwierzęcia, o któ rym mowa  
w art. 7 ust. 1. 
5. Przepisy art.  7 ust. 1a–5 stosuje się odpowiednio.  
6. Przepisy ust.  1–5 stosuje się również w  sytuacji, gdy skazany wejdzie w  posiadanie zwierzęcia w  okresie trwania 
zakazu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 572 
 
7. W razie skazania za przestępstwo polegające na nie stosowaniu się do orzeczonego przez sąd zakazu posiadania 
wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt, o  którym mowa w  art. 244 ustawy z  dnia 6  czerwca 1997  r. – Kodeks  
karny (Dz.  U. z 2021 r. poz.  2345 i 2447 ), sąd orzeka przepadek zwierzęcia.  
Art. 38b. 1. W razie orzeczenia zakazu, o  którym mowa w  art. 35 ust. 4 lub 4a, przepis art.  84 § 1 ustawy z  dnia 6  czerwca  
1997  r. – Kodeks karny oraz przepisy art.  180, art.  181, art.  183, art.  184, art.  185 i  art. 186a ustawy z  dnia 6  czerw ca 1997  r. – 
Kodeks karny wykonawczy (Dz.  U. z 2021 r. poz. 53, 472, 1236 i 2054 oraz z 2022 r. poz. 22 ) stosuje się odpowiednio.  
2. W razie orzeczenia zakazu wykonywania określonych zawodów, prowadzenia określonej działalności lub wykonywa-
nia określonych czynności, o  którym mowa w  art. 35 ust. 4 lub 4a, sąd przesyła odpis wyroku także powiatowemu lekarzowi 
weterynarii, właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego.  
Art. 39. W sprawach o przestępstwa określone w art. 35 ust. 1, 1a lub 2 oraz wykroczenia określone w art. 37, a  także 
w postępowaniu w sprawach nieletnich o czyn karalny określony w art. 35 ust. 1, 1a lub 2, prawa pokrzywdzonego może 
wykonywać organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.  
Art. 40. Organizacje społeczne, któryc h statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą współdziałać z właś ciwymi  
instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu oraz ściganiu przestępstw i wykroczeń określonych w  ustawie.  
Rozdział 12  
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe  
Art. 41. (pominięty)  
Art. 42. (pominięty)  
Art. 43. Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. 
z 1932 r. poz. 417, z 1969 r. poz. 95, z 1971 r. poz. 115 oraz z 1997 r. poz. 554).  
Art. 44. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszen ia7), z tym że przepis art. 12 ust. 4 oraz art. 34 
ust. 3 w zakresie wykonywania uboju przez przyuczonego ubojowca wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.  
 
 
7) Ustawa została ogłoszona w dniu 23 września 1997 r.