DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJWarszawa, dnia 25 lutego 2014 r.
Poz. 239
ROZPORZĄDZENIE 
MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU1)
z dnia 5 lutego 2014 r.
w sprawie ramowych programów przeszkoleń dla członków załóg statków morskich2)
Na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368, 
z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) zarządza się, co następuje:
§ 1. 1. Ramowe programy:
1) podstawowych przeszkoleń w zakresie bezpieczeństwa i ochrony – określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, który 
obejmuje:
a) ramowy program przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych,
b) ramowy program przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień podstawowy,
c) ramowy program przeszkolenia w zakresie elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej,
d) ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej,
e) ramowy program przeszkolenia w zakresie problematyki ochrony na statku;
2) przeszkoleń w zakresie bezpieczeństwa i ochrony – określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, który obejmuje:
a) ramowy program przeszkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy medycznej,
b) ramowy program przeszkolenia w zakresie sprawowania opieki medycznej nad chorym,
c) ramowy program przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień wyższy,
d) ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa dla członków załóg łodzi rybackich w żegludze kra-
jowej,
e) ramowy program przeszkolenia w celu uzyskania świadectwa ratownika,
f) ramowy program przeszkolenia w celu uzyskania świadectwa starszego ratownika,
g) ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi i wykorzystania ECDIS,
h) ramowy program przeszkolenia dla członków załóg z przydzielonymi obowiązkami w zakresie ochrony,
i) ramowy program przeszkolenia oficera ochrony statku,
j) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w zakresie indywidualnych technik ratunkowych,
k) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień podstawowy,
l) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień wyższy,
1)  Minister Infrastruktury i Rozwoju kieruje działem administracji rządowej – gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozpo-
rządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury 
i Rozwoju (Dz. U. poz. 1391).
2)  Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 
2008/106/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz. UE L 323 z 03.12.2008, 
str. 33, z późn. zm.).
Dziennik Ustaw – 2 –  Poz. 239 
m) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w zakresie sprawowania opieki medycznej nad chorym,
n) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w celu uzyskania świadectwa ratownika,
o) ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w celu uzyskania świadectwa starszego ratownika.
2. Ramowe programy dodatkowych przeszkoleń specjalistycznych – określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, który 
obejmuje:
1) ramowy program przeszkolenia w zakresie przewozu ładunków niebezpiecznych;
2) ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploatacji zbiornikowców do przewozu gazów skroplonych – stopień 
podstawowy;
3) ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploatacji zbiornikowców do przewozu produktów naftowych oraz che-
mikaliów – stopień podstawowy;
4) ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploatacji zbiornikowców do przewozu gazów skroplonych – stopień 
wyższy;
5) ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploatacji zbiornikowców do przewozu produktów naftowych – stopień 
wyższy;
6) ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploatacji zbiornikowców do przewozu chemikaliów – stopień wyższy;
7) ramowy program przeszkolenia w zakresie zarządzania kryzysowego i zachowań ludzkich;
8) ramowy program przeszkolenia w zakresie kierowania tłumem;
9) ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa dla członków załóg bezpośrednio obsługujących pasaże -
rów w pomieszczeniach pasażerskich;
10) ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa pasażerów i ładunku oraz szczelności kadłuba na statku 
pasażerskim typu ro-ro;
11) ramowy program przeszkolenia w zakresie wykorzystania radaru i ARPA na poziomie operacyjnym;
12) ramowy program przeszkolenia w zakresie wykorzystania radaru i ARPA na poziomie zarządzania;
13) ramowy program przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterysty -
kach manewrowych;
14) ramowy program przeszkolenia w zakresie nautycznego dowodzenia statkiem;
15) ramowy program przeszkolenia w zakresie dowodzenia siłownią okrętową;
16) ramowy program przeszkolenia w zakresie współpracy ze służbami SAR;
17) ramowy program przeszkolenia w zakresie znajomości Międzynarodowego kodeksu zarządzania bezpieczną eksploa-
tacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu;
18) ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi siłowni o napędzie innym niż tłokowy silnik spalinowy;
19) ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi i konserwacji układów zasilania o napięciu przekraczającym 1 kV.
3. Ramowe programy przeszkoleń GMDSS określają przepisy w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych.
4. Objaśnienia symboli i skrótów stosowanych w ramowych programach przeszkoleń, o których mowa w ust. 1–3, za-
wiera załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)
Minister Infrastruktury i Rozwoju: E. Bieńkowska
3)  Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone pkt 8.1–8.26, 8.29, 8.33 oraz 9.1–9.5 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruk-
tury z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w zakresie kwalifikacji zawodowych mary-
narzy (Dz. U. Nr 173, poz. 1445, z 2009 r. Nr 44, poz. 355 oraz z 2010 r. Nr 55, poz. 334), które zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy 
z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368, z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) utraci -
ło moc z dniem 26 lipca 2013 r.
Dziennik Ustaw – 3 –  Poz. 239  
 
 4Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktur y i Rozwoju  
z dnia ………………….. 2014 r. (poz. ……….) 
 
Załącznik nr 1 
 
RAMOWE PROGRAMY PODSTAWOWYCH PRZESZKOLEŃ W ZAKRESIE  
BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY 
 
1. Ramowy program przeszkolenia w zakresie indywidu alnych technik ratunkowych 
 
1.1. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE INDYWIDUALNYCH 
TECHNIK RATUNKOWYCH* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 14 6   20 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.19. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia).  
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Rodzaje zagrożeń życia na morzu. 2. Sygnały wzywania pomocy na morzu według MPDM. 
3. Organizacja ratownictwa życia na morzu w Polsce i na świecie. 1     1 
2 Wyposażenie ratunkowe statków: 
1. Indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe: 
1) pasy ratunkowe – konstrukcja, wyposażenie, zasad y użycia; 
2) koła ratunkowe – konstrukcja, rozmieszczenie na statku, zasady 
użycia; 
3) kombinezony ratunkowe i środki ochrony cieplnej,  konstrukcja, 
zasady użycia; 
4) łodzie ratunkowe – otwarte, zakryte, specjalne –  wyposażone  
w system gazoszczelny i zraszania, wodowane w syste mie 
zrzutowym, ratownicze – konstrukcja i wyposażenie, żurawiki 
łodziowe, konstrukcja i zasady działania; 
5) pneumatyczne tratwy ratunkowe – konstrukcja, wyp osażenie, 
rozmieszczenie, zamocowanie; 
6) sposoby wodowania tratw ratunkowych, wodowanie przy pomocy 
pochylni i żurawików, zwalniaki hydrostatyczne; 
7) morskie systemy ewakuacyjne, konstrukcja, zasady  działania. 
2. Radiowe środki wzywania pomocy: 
1) częstotliwości i sygnały wzywania pomocy przez radiostację 
 (w tym radiotelefon UKF); 
2) formułowanie i nadawanie komunikatów o niebezpie czeństwie  
w języku polskim i angielskim; 
3) obsługa radiotelefonu UKF; 
4) radiopławy EPIRB – konstrukcja, zasady działania , sposób 
użycia; 
5) transponder radarowy i transponder AIS – konstrukcja, zasady 
działania, sposób użycia. 6 
 1  
   7 
 Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury 
i Rozwoju z dnia 5 lutego 2014 r. (poz. 239)
Załącznik nr 1
Dziennik Ustaw – 4 –  Poz. 239 
 
 
 53 Techniki ewakuacji ludzi ze statku: 
1. Zasady ogólne: 
1) zarządzenie alarmu, podział funkcji w trakcie al armu, 
wyposażenie osobiste; 
2) drogi dojścia do zbiorowych środków ratunkowych,  opuszczenie 
statku w czasie pożaru lub wycieku oleju na powierz chnię morza. 
2. Ewakuacja przy pomocy łodzi ratunkowej –  opuszczenie łodzi na wodę.  
3. Ewakuacja przy pomocy pneumatycznej tratwy ratun kowej: 
1) wodowanie pneumatycznej tratwy ratunkowej; 2) wejście do pneumatycznej tratwy ratunkowej; 
3) pobyt w pneumatycznej tratwie ratunkowej. 
4. Ewakuacja załogi na łódź ratowniczą innego statk u. 3     3 
4 Techniki ratowania rozbitków z powierzchni morza (w  tym ze zbiorowych 
środków ratunkowych): 1. Zasady przeżycia, zachowanie się w oczekiwaniu n a pomoc, 
alarm „człowiek za burtą” – omówienie organizacji m anewrów.  
2. Manewry statku i łodzi ratowniczej. 
3. Ratowanie przez inny statek – wykorzystanie sprz ętu statkowego, 
elementy IAMSAR. 
4. Ratowanie przez łódź ratowniczą. 
5. Typowe błędy popełniane w trakcie ewakuacji i ra towania ludzi na 
morzu – na podstawie orzecznictwa lub raportów inst ytucji badających 
wypadki morskie (izby morskie; Państwowa Komisja Ba dania 
Wypadków Morskich). 2     2 
5 Ewakuacja załogi statku przez śmigłowiec: 
1. Przygotowanie statku do ewakuacji załogi: 
1) naprowadzenie śmigłowca; 2) sposoby komunikacji; 3) zasady bezpieczeństwa w trakcie akcji ewakuacyjn ej. 
2. Rodzaje urządzeń ratowniczych stosowanych w akcj ach ewakuacyjnych 
(demonstracja eksploatacji urządzeń ratowniczych). 
3. Organizacja i przebieg akcji ewakuacyjnej. 4. Ratowanie rozbitków znajdujących się w zbiorowyc h środkach 
ratunkowych i na powierzchni morza. 2     2 
6 Ćwiczenia na basenie lub wodach otwartych: 1. Ćwiczenia z indywidualnymi środkami ratunkowymi:  
1) zakładanie pasa ratunkowego i prawidłowy skok w pasie 
ratunkowym do wody z małej wysokości i z wysokości co 
najmniej 2,5 m; 
2) posługiwanie się kołem ratunkowym w wodzie; 3) metoda wciągania rozbitka do wnętrza łodzi ratun kowej. 
2. Ćwiczenia z pneumatyczną tratwą ratunkową: 
1) wchodzenie na przewróconą pneumatyczną tratwę ra tunkową; 
2) odwracanie przewróconej pneumatycznej tratwy rat unkowej; 
3) samodzielne wejście do pneumatycznej tratwy ratu nkowej z wody; 
4) metody wciągania do pneumatycznej tratwy ratunko wej osoby 
nieprzytomnej; 
5) skok do pneumatycznej tratwy ratunkowej; 
6) zbiorowa ewakuacja do pneumatycznej tratwy ratun kowej 
metodami ze statku i z wody z uwzględnieniem następ ujących 
elementów: 
a) wyznaczenie dowódcy pneumatycznej tratwy 
ratunkowej,   3   3 
Dziennik Ustaw – 5 –  Poz. 239 
 
 
 6b) wyznaczenie dwóch osób „nieprzytomnych”, 
c) holowanie „nieprzytomnych” do pneumatycznej trat wy 
ratunkowej, 
d) wejście wyznaczonych osób do pneumatycznej tratw y 
ratunkowej, 
e) wciągnięcie „nieprzytomnych” i wejście pozostały ch 
osób, zajęcie miejsc w pneumatycznej tratwie 
ratunkowej; 
7) umiejętność użycia dryfkotwy; 8) umiejętność obsługi wyposażenia pneumatycznej tratwy 
ratunkowej; 
9) umiejętność podejmowania czynności zwiększającyc h szansę 
przetrwania. 
3. Zakładanie pętli ratunkowej w wodzie. 4. Ćwiczenia z termoizolacyjnymi kombinezonami ratunkowymi różnych 
typów. 
7 Pirotechniczne środki sygnałowe: 
1. Omówienie i demonstrowanie zasad działania i  be zpiecznego użycia:  
1) pławki świetlno-dymnej „człowiek za burtą”; 
2) pławki pomarańczowej; 
3) rakiety spadochronowej; 
4) pochodni czerwonej; 
5) wyrzutni linki ratunkowej, z uwzględnieniem wymi any spłonki. 
2. Demonstracja przez instruktora pirotechnicznych środków 
sygnałowych.  
  2 
   2 
 Razem 14 6   20 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej. 
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia. 
 
IV. Umiejętności 
Rozróżnianie rodzajów zagrożeń, które mogą wystąpić  na statku, lokalizowanie i używanie środków 
ratunkowych znajdujących się na statku, posługiwani e się pirotechnicznymi środkami sygnałowymi, 
obsługiwanie radiowych środków wzywania pomocy, zac howywanie się w sytuacjach, takich jak:  
– opuszczanie statku, 
– przebywanie w tratwie ratunkowej i łodzi ratunkow ej, 
– przebywanie w wodzie. 
 
 
Dziennik Ustaw – 6 –  Poz. 239  
 
 7 
2. Ramowy program przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień 
podstawowy 
 
1.2. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE OCHRONY 
PRZECIWPOŻAROWEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 6,5 9,5   16 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.20. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Program kursu. 2. Bezpieczeństwo podczas ćwiczeń. 
3. Ogólne wymagania techniczne statku i obowiązki z ałogi w zakresie 
prewencji i walki z pożarem. 0,5    0,5 
2 Teoria pożaru: 
1. Zjawiska fizyczne i reakcje chemiczne spalania. 
2. Charakterystyka pożaru, warunki powstania i rozw oju pożaru. 
3. Właściwości materiałów palnych. 1,5    1,5 
3 Przyczyny pożarów na statkach. 0,5    0,5 
4 Zapobieganie pożarom na statkach: 1. Ogólne zasady zapobiegania pożarom. 
2.  Procedura ogólna podczas operacji pożarowo nieb ezpiecznych. 
3.  Konstrukcyjna ochrona przeciwpożarowa. 0,5    0,5 
5 Wykrywanie pożarów: 
1.  Stałe instalacje wykrywcze i alarmowe pożaru.  
2.  Systemy wykrywania dymu metodą próbkowania. 3.  Sygnalizacja ostrzegawcza. 0,5 0,5   1 
6 Budowa, użytkowanie i rozmieszczenie sprzętu pożarn iczego: 
1. Rodzaje gaśnic i koce gaśnicze. 2. Gaśnice przewoźne i ich rodzaje. 3. Sprzęt do wytwarzania piany. 4. Sprzęt i armatura wodna. 5. Aparaty oddechowe i ucieczkowe. 
6. Wyposażenia strażackie. 
7. Sprzęt ratowniczy i reanimacyjny. 0,5 2   2,5 
7 Budowa i użytkowanie stałych instalacji gaśniczych:  
1.  Instalacje wodno-hydrantowe. 
2.  Automatyczne instalacje tryskaczowe. 
3.  Instalacje zraszające i mgłowe. 4.  Instalacje pianowe. 5.  Instalacje gazowe. 6.  Instalacje proszkowe. 
7.  Instalacje równoznaczne do CO
2. 
8.  Instalacje gazu obojętnego. 0,5 2   2,5 
Dziennik Ustaw – 7 –  Poz. 239 
 
 
 88 Organizacja walki z pożarem na statku: 
1.  Alarmy pożarowe. 2.  Rozkłady alarmowe. 3.  Zadania indywidualne. 4.  Plan ochrony przeciwpożarowej. 
5.  Środki łączności. 
6.  Procedury walki z pożarem. 
7.  Procedury bezpieczeństwa. 
8.  Ćwiczenia pożarowe. 9.  Dozór pożarowy. 
10. Szkolenie przeciwpożarowe i książka bezpieczeńs twa pożarowego. 1 1   2 
9 Techniki walki z pożarem: 
1.  Grupy pożarów i metody gaszenia. 2.  Postępowanie po zauważeniu pożaru. 
3.  Natarcie i osłona przy użyciu stałych instalacj i gaśniczych. 
4.  Zagrożenia podczas walki z pożarem i zasady bez pieczeństwa. 0,5    0,5 
10 Środki gaśnicze: 
1.  Woda. 
2.  CO 2. 
3.  Piana gaśnicza (środki pianotwórcze). 
4.  Czyste chlorowęglowodory. 
5.  Aerozole. 
6.  Test – dobór środków gaśniczych.  0,5    0,5 
11 Ćwiczenia poligonowe: 1. Pomiar (demonstracja) temperatury zapłonu. 2. Gaszenie małych pożarów przy użyciu gaśnic: proszkowych, 
pianowych, CO
2 i wodnych. 
3. Gaszenie dużych pożarów przy użyciu różnych stru mieni wody i piany. 
4. Przejście przez przestrzeń wypełnioną pianą lekk ą. 
5. Użycie sprzętu ratowniczego i gaśniczego oraz ut rzymywanie łączności 
w komorze dymowej w czasie ćwiczeń przy użyciu aparatów 
oddechowych. 
6. Akcja ratowniczo-gaśnicza w warunkach rozległego  pożaru w 
maszynowni lub pomieszczeniu mieszkalnym przy użyci u aparatów 
oddechowych, środków łączności oraz sprzętu i insta lacji gaśniczych.  4   4 
 Razem 6,5 9,5   16 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Właściwie używanie sprzętu pożarniczego do walki z pożarem, w tym: aparatów oddechowych, w zależności od 
rodzaju pożaru i ilości zaangażowanych osób, stosow anie procedur bezpieczeństwa własnego i statku oraz  
reagowanie na zagrożenie pożarem,  wykorzystywanie sprzętu przenośnego do walki z poża rem na statku. 
 
Dziennik Ustaw – 8 –  Poz. 239 
 
 
 93. Ramowy program przeszkolenia w zakresie elementa rnych zasad udzielania pierwszej 
pomocy medycznej 
 
1.3. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE ELEMENTARNYCH     
ZASAD UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY  
MEDYCZNEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 5,5 5,5   11 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.13. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin 
W C L S ∑ 
1 Wiadomości wstępne, podstawy prawne. 0,5    0,5 
2 Podstawy anatomii i fizjologii człowieka istotne w udzielaniu pierwszej 
pomocy medycznej i ratowaniu życia. 1    1 
3 Rodzaje pozycji (ułożenia) poszkodowanego konieczne  do prawidłowego 
udzielenia pierwszej pomocy medycznej. 0,5 0,5   1 
4 Postępowanie w przypadku utraty przytomności. 0,5 1   1,5 
5 Reanimacja. 0,5 1,5   2 
6 Postępowanie w przypadku krwawienia. 0,5 1   1,5 
7 Opanowanie szoków. 0,5 0,5   1 
8 Postępowanie w przypadku zwęglenia, oparzeń (w tym chemikaliami) i 
porażenia prądem. 
Stopnie i rodzaje oparzeń. 1    1 
9 Ratowanie i przygotowanie poszkodowanego do transportu. 0,5 1   1,5 
 Razem 5,5 5,5   11 
 II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
W zakresie zagadnień podanym w treściach przeszkole nia. 
 
IV. Umiejętności 
Podejmowanie działań w zakresie udzielania pierwsze j pomocy zawartych w programie szkolenia,  
a w szczególności: rozpoznanie zatrzymania krążenia , przeprowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowe j 
dorosłego, ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpie cznej, zatamowanie krwawienia, rozpoznanie i 
unieruchomienie złamania, zabezpieczenie poszkodowa nego w szoku pourazowym, udzielenie pierwszej 
pomocy przy oparzeniach. 
 
Dziennik Ustaw – 9 –  Poz. 239 
 
 
 104. Ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpiecz eństwa własnego 
i odpowiedzialności wspólnej 
 
1.4. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA 
WŁASNEGO I ODPOWEDZIALNOŚCI WSPÓLNEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 18 2,5   20,5 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.21. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie, materiały źródłowe, omówienie dokumen tów, przepisy 
międzynarodowe: 
1. Konwencja STCW. 2. Konwencja SOLAS (w szczególności rozdział IX – k odeks ISM,  
rozdział X – kodeks ISPS). 
3. Konwencje MOP (w szczególności konwencja MLC). 4. Kodeks IMDG. 
5. Konwencja MARPOL. 0,5    0,5 
 
2 Rodzaje zagrożeń na statku: 
1. Kolizja. 
2. Pożar. 3. Mielizna. 4. Uszkodzenie kadłuba. 5. Ładunek niebezpieczny. 
6. Pasażerowie „na gapę”. 
7. Piraci. 
8. Pasażer jako „ładunek specjalny”. 
9. Terroryzm. 10. Inne. 1    1 
3 Znajomość statkowych planów alarmowych. Oznakowanie  i umiejętność 
korzystania z planów alarmowych. 0,5 0,5   1 
 
4 Sygnały alarmowe i znajomość obowiązków przyporządk owanych 
rozkładem alarmowym. 1    1 
 
5 Sposoby prewencji zagrożeń wymienionych w lp. 2. 1    1 
6 Znajomość: 
1. Dróg ewakuacji – zewnętrznych i wewnętrznych. 
2. Systemów alarmowych. 1    1 
7 Rozlewy na morzu jako efekt: 1. Kolizji. 2. Wejścia na mieliznę. 
3. Zatonięcia. 
4. Transferu ładunku. 1    1 
8 Podstawowe wiadomości na temat ochrony środowiska m orskiego: 
1. Procedury ładunkowe (pobieranie paliwa). 
2. Konwencja MARPOL. 2    2 
 
9 Bezpieczeństwo i środki bezpieczeństwa: 
1. Warunki pracy na statku. 2. Potencjalne zagrożenie. 
3. Używane środki ochrony zdrowia. 1    1 
Dziennik Ustaw – 10 –  Poz. 239 
 
 
 1110 Środki ostrożności podjęte przed wejściem do przest rzeni zamkniętych: 
1. Na zbiornikowcach do przewozu ropy, gazu, chemik aliów. 
2. Na kontenerowcach. 
3. Na innych typach statków. 4. Procedury przed wejściem do przestrzeni zamknięt ych. 1    1 
11 Przestrzeganie zasad bezpiecznej pracy. 0,5    0,5 
12 Znajomość międzynarodowych przepisów BHP (MOP). 1    1 
13 Język angielski, zrozumienie poleceń w różnych rela cjach na statku: 
1.   Polecenia wydawane w sytuacjach zagrożenia.  1   1 
14 Wzajemne zależności pomiędzy członkami załogi: 1. Typy ludzkich charakterów. 2. Jak rozpoznać osobowość. 
3. Różnice religijne a tolerancja. 
4. Pielęgnowanie dobrych stosunków międzyludzkich n a statku. 2 0,5   2,5 
15 Odpowiedzialność wspólna: 1. Warunki zatrudnienia. 
2. Prawa członka załogi. 
3. Obowiązki członka załogi. 2    2 
16 Zagrożenia: 1. Alkohol. 
2. Narkotyki. 1    1 
17 Komunikacja – efektywność, bariery w komunikowan iu się. 0,5 0,5   1 
18 Odpoczynek, zmiany wacht i stres jako warunki wpływ ające na 
marynarzy. 1    1 
 Razem 18 2,5   20,5  
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Komunikowanie się z załogą, wydawanie komend, podpo rządkowywanie się komendom, rozpoznawanie 
zagrożeń na statku i odpowiednie reagowanie w sytua cjach, gdy wystąpi zagrożenie, właściwe stosowanie 
środków ochrony osobistej. Właściwe interpretowanie  zagadnień w zakresie podanym w programie, ze 
szczególnym uwzględnieniem znajomości statkowych pl anów alarmowych, sygnałów alarmowych oraz 
obowiązków przyporządkowanych planem alarmowym, rea gowanie w przypadku wystąpienia sytuacji 
zanieczyszczenia środowiska lub wycieku substancji szkodliwych. Dodatkowo: rozróżnianie zachowań ludzi  
oraz rozumienie zagrożeń spowodowanych uzależnienia mi. 
 
 
Dziennik Ustaw – 11 –  Poz. 239 
 
 
 125. Ramowy program przeszkolenia w zakresie problematyki ochrony na statku 
 
1.5. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE PROBLEMATYKI 
OCHRONY NA STATKU* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 4    4 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 3.27. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu. 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Ochrona żeglugi i portów morskich: 
1. Definicje, zagrożenia (terroryzm, piractwo, rozb oje). 
2. Polityka ochrony żeglugi i portów morskich. 
3. Procedury i środki ochrony na statkach i w porta ch. 
4. Dokumentowanie zdarzeń naruszających ochronę. 
5. Kluczowe zagadnienia systemu ochrony. 1    1 
2 Zagrożenia w żegludze: 
1. Techniki omijania środków ochrony. 
2. Podstawowe techniki rozpoznawania zagrożeń (pira ctwo, rozbój). 
3. Broń i materiały niebezpieczne. 
4. Ochrona podstawowa. 2    2 
3 Metodologia ochrony – znaczenie i konieczność sto sowania: 
1. Wymagania formalne. 
2. Ćwiczenia i alarmy próbne. 1    1 
 Razem 4    4 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia. 
 
IV. Umiejętności 
Rozpoznawanie zagrożeń dla bezpieczeństwa żeglugi, wybór i realizowanie odpowiednich procedur ochrony.  
 
 
 
 
   
Dziennik Ustaw – 12 –  Poz. 239 
 
 
 13Załącznik nr 2 
 
RAMOWE PROGRAMY PRZESZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA 
I OCHRONY 
1. Ramowy program przeszkolenia w zakresie udzielan ia pierwszej pomocy medycznej 
 
2.1. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE UDZIELANIA PIERWSZEJ 
POMOCY MEDYCZNEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień średni 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 13 7   20 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.14. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Zasady udzielania pierwszej pomocy medycznej w stan ach zagrożenia 
życia. 0,5 1   1,5 
2 Zestaw do udzielania pierwszej pomocy medycznej. 0,5 0,5   1 
3 Anatomia i fizjologia człowieka – elementy istotne w udzielaniu 
pierwszej pomocy medycznej i ratowaniu życia. 2 0,5   2,5 
4 Zatrucia na statkach, rodzaje substancji trujących – pierwsza pomoc w 
zatruciach. 1 0,5   1,5 
5 Badanie poszkodowanego. 1 0,5   1,5 
6  Złamania, zwichnięcia, skręcenia, urazy kręgosłupa  – pierwsza pomoc, 
rodzaje unieruchomień. 1 1   2 
7 Oparzenia, zdarcia naskórka, odmrożenia. 1 2   3 
8 Złamania, złamania z przemieszczeniem i uszkodzenia  mięśni. 1 1   2 
9 Opieka medyczna nad uratowanymi osobami. 1      1 
10 Zasady korzystania z radiowych porad medycznych. 1      1 
11 Podstawy farmakologii, zastosowanie podstawowych  leków.  1    1 
12 Zasady dezynfekcji i sterylizacji, zaopatrywanie  ran. 1    1 
13 Wstrząs kardiogenny, wstrząs anafilaktyczny. 1    1 
 Razem 13 7   20 
 
II. Wymagania wstępne 
Ukończone przeszkolenie w zakresie elementarnych za sad udzielania pierwszej pomocy medycznej. 
 W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej. 
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Podejmowanie działań w zakresie udzielania pierwsze j pomocy zawartych w programie szkolenia, 
a w szczególności: przeprowadzenie resuscytacji krą żeniowo-oddechowej dorosłego, rozpoznanie i 
unieruchomienie złamania, zatamowanie krwotoku tętn iczego i żylnego, rozpoznanie i opatrzenie odmrożen ia, 
przygotowanie do transportu poszkodowanego z podejr zeniem złamania kręgosłupa.  Załącznik nr 2
Dziennik Ustaw – 13 –  Poz. 239 
 
 
 142. Ramowy program przeszkolenia w zakresie sprawowania opieki medycznej nad 
chorym 
 
2.2. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE SPRAWOWANIA OPIEKI 
MEDYCZNEJ NAD CHORYM* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 31 10   41 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.15. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Pierwsza pomoc – przypomnienie.  5   5 
2 Rodzaje wypadków. 5 2   7 
3 Sposoby pielęgnacji chorego. 1 1   2 
4 Choroby. 4    4 
5 Zatrucia (alkoholem, narkotykami, chemikaliami). 2    2 
6 Prowadzenie defibrylacji.  1   1 
7 Leczenie i zabiegi stomatologiczne. 2    2 
8 Przypadki ginekologiczne, ciąża, poród. 2    2 
9 Opieka medyczna nad rozbitkami. 2    2 
 10 Przypadki śmiertelne na morzu. 1    1 
11 Pomoc zewnętrzna ( medical radio). 1 1   2 
12 Prewencja chorobowa. 2    2 
13 Kontrola warunków bytowych na statku. 2    2 
14 Przepisy medyczne, zapisy w odpowiednich dokumentac h okrętowych. 2    2 
15 Lekarstwa i sprzęt medyczny. 2    2 
16 Dostawy i przeglądy lekarstw oraz sprzętu medyczneg o. 3    3 
 Razem 31 10   41 
 
II. Wymagania wstępne 
Ukończone przeszkolenie w zakresie elementarnych za sad udzielania pierwszej pomocy medycznej oraz  
w zakresie udzielania pierwszej pomocy medycznej.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności  
Podejmowanie działań w zakresie udzielania pierwsze j pomocy zawartych w programie szkolenia,  
a w szczególności: rozpoznawanie zatrzymania krążen ia u dorosłego, postępowanie z chorym nieprzytomnym , 
przeprowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej dorosłego, wykonywanie defibrylacji, ułożenie pacje nta 
w pozycji bezpiecznej, zatamowanie krwawienia, rozp oznawanie i opatrywanie złamań, opatrywanie oparzeń  
termicznych i prądem elektrycznym, postępowanie z c horym we wstrząsie, rozpoznawanie i leczenie doraźn e 
podstawowych schorzeń w obrębie jamy brzusznej i kl atki piersiowej, postępowanie w przypadku podejrzen ia 
chorób przenoszonych drogą płciową i tropikalnych,  wykonywanie płukania żołądka, rozpoznawanie zatruc ia, 
stwierdzanie zgonu i rozpoznawanie nieodwracalnych znamion śmierci. 
Dziennik Ustaw – 14 –  Poz. 239 
 
 
 153. Ramowy program przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej – stopień 
wyższy 
 
2.3. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE OCHRONY  
PRZECIWPOŻAROWEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 17 13   30 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 2.03. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 1. Program kursu. 
2. Bezpieczeństwo podczas ćwiczeń. 
3. Dokumenty normatywne IMO. 4. Ogólne wymagania techniczne statku i obowiązki.  0,5    0,5 
2 Teoria pożaru: 1. Zjawiska fizyczne i reakcje chemiczne spalania. 
2. Charakterystyka pożaru i warunki powstania i roz woju pożaru. 
3. Właściwości materiałów palnych. 
4. Pomiar (demonstracja) temperatury zapłonu.  5. Ocena właściwości palnych materiału (ładunku) na  podstawie  kart 
informacyjnych. 
6. Metody gaszenia i grupy pożarów. 2    2 
3 Prewencja pożarowa na statkach: 1. Zagrożenie pożarowe statków (pomieszczeń). 2. Przyczyny pożarów. 
3. Ogólne zasady zapobiegania pożarom. 
4. Procedura prowadzenia prac gorących i pożarowo n iebezpiecznych. 
5. Ocena stanu atmosfery. 6. Procedura prac gorących i wchodzenie do przestrz eni zamkniętych. 
7. Budowa i użytkowanie eksplozymetrów i analizatorów tlenu. 
8. Konstrukcyjne zabezpieczenie przeciwpożarowe sta tków. 2,5    2,5 
4 Organizacja walki z pożarem na statku: 
1. Opracowanie rozkładów alarmowych. 2. Podział załogi na sekcje pożarowe i ich zadania.  
3. Metody gaszenia i strategia walki z pożarami na statku. 
4. Walka z pożarami ładunków niebezpiecznych. 5. Zapewnienie stateczności statku podczas użycia w ody do gaszenia. 
6. Sterowanie systemami wentylacji i instalacjami p aliwowymi  
i elektrycznymi. 
7. Łączność i koordynacja działań. 8. Informacje niezbędne do kierowania akcją  ratown iczo-gaśniczą. 
9. Plany ochrony przeciwpożarowej. 10. Szkolenie przeciwpożarowe na statku i książka b ezpieczeństwa 
pożarowego. 
11. Plan  utrzymania i konserwacji urządzeń ochrony  przeciwpożarowej. 2 1   3 
Dziennik Ustaw – 15 –  Poz. 239 
 
 
 165 Procedury walki z pożarami: 
1. Statek w morzu. 2. Statek w porcie i stoczni: koordynacja działań z  portowymi jednostkami 
ratowniczo-gaśniczymi. 
3. Statek przewożący ładunki niebezpieczne. 
4. Zbiornikowce. 
5. Opracowanie procedury gaszenia ładunków niebezpi ecznych na 
podstawie kodeksu IMDG. 2 1   3 
6 Ćwiczenia walki z pożarami na statkach: 
1. Cele szkoleniowe. 
2. Metodyka i tematy ćwiczeń. 3. Ćwiczenie wzorcowe: walka z rozległym pożarem na  statku. 2 3   5 
7 Obsługa techniczna i użytkowanie sprzętu pożarowego : 
1. Gaśnice przenośne. 2. Gaśnice przewoźne. 3. Sprzęt do wytwarzania piany. 4. Sprzęt i armatura wodna. 5. Aparaty oddechowe i ucieczkowe. 6. Sprzęt reanimacyjny. 
7. Sprzęt ratowniczy. 2    2 
8  Obsługa techniczna i użytkowanie instalacji wykrywc zych i alarmowych: 
1. Systemy wykrywcze dymu metodą próbkowania. 
2. Stałe instalacje wykrywcze i alarmowe. 
3. Sygnalizacja ostrzegawcza.  1   1 
9 Budowa i użytkowanie stałych instalacji gaśniczych:  
1. Instalacje wodno-hydrantowe. 
2. Automatyczne instalacje tryskaczowe. 
3. Instalacje zraszające i mgłowe. 
4. Instalacje pianowe. 5. Instalacje gazowe. 6. Instalacje proszkowe. 
7. Instalacje alternatywne do CO
2. 
8. Instalacje gazu obojętnego. 2 2   4 
10 Niebezpieczne zjawiska podczas gaszenia pożarów: 
1. Sucha destylacja. 
2. Reakcje chemiczne. 
3. Pożary w ekonomizerach. 
4. Pożary w pomocniczych kotłach wodnorurkowych. 2    2 
11 Pierwsza pomoc: akcja ratownicza podczas pożaru.  1   1 
12 Badanie przyczyn pożarów i opracowywanie raportów.   2   2 
13 Seminarium: 1.  Wymiana doświadczeń o rzeczywistych pożarach na  statkach. 
2.  Materiały studialne pożarów na statkach i uzysk ane doświadczenia.  2   2 
 Razem 17 15   30 
 II. Wymagania wstępne 
Posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
Dziennik Ustaw – 16 –  Poz. 239 
 
 
 17IV. Umiejętności  
Kierowanie operacjami zapobiegania i walki z pożare m, w tym przy współpracy z portem, organizowanie  
i szkolenie grup do walki z pożarem w morzu i w por cie, wykonywanie obsługi technicznej instalacji i s przętu 
pożarniczego, analizowanie wypadków pożarów i wykon ywanie sprawozdań, sprawowanie kontroli nad 
osobami poszkodowanymi w pożarach. Wykorzystywanie sprzętu przenośnego do walki z pożarem na statku, 
uruchamianie stacjonarnych instalacji gaśniczych or az kierowanie akcją gaśniczą na statku. 
 
 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 17 –  Poz. 239 
 
 
 184. Ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpiecz eństwa dla członków załóg łodzi 
rybackich w żegludze krajowej 
 
2.4. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA DLA 
CZŁONKÓW ZAŁÓG ŁODZI RYBACKICH W ŻEGLUDZE 
KRAJOWEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 13 5   18 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.33. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Rodzaje zagrożeń życia na morzu. 
2. Sygnały wzywania pomocy na morzu według MPDM. 
3. Organizacja ratownictwa życia na morzu w Polsce i na świecie. 
4. Przepisy prawa UE i prawa polskiego, w tym komun ikaty 
administracji morskiej skierowane bezpośrednio do s tatków 
rybackich. 2    2 
2 Wyposażenie ratunkowe jednostek: 
1. Indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe: 
1) pasy ratunkowe  – konstrukcja, wyposażenie, zasa dy użycia; 
2) koła ratunkowe  – konstrukcja, rozmieszczenie na  jednostce, 
zasady użycia; 
3) sposób wodowania tratw ratunkowych. 
2. Radiowe środki wzywania pomocy: 
1)  częstotliwości i sygnały wzywania pomocy; 
2)  formułowanie i nadawanie komunikatów o niebezpi eczeństwie  
w języku polskim i angielskim; 
3)  obsługa radiotelefonu UKF; 
4)  transponder radarowy – konstrukcja, zasady dzia łania, sposób 
użycia. 2    2 
3 Ewakuacja ludzi z jednostki: 
1. Zasady ogólne: 
1) wyposażenie osobiste; 2) zbiorowe środki ratunkowe. 
2. Ewakuacja pneumatycznej tratwy ratunkowej: 
1) wodowanie pneumatycznej tratwy ratunkowej; 2) wejście do pneumatycznej tratwy ratunkowej; 
3) pobyt w pneumatycznej tratwie ratunkowej. 
3. Ewakuacja załogi na łódź ratowniczą statku innej  jednostki. 1    1 
4 Techniki ratowania rozbitków z powierzchni morza (w  tym ze 
zbiorowych środków ratunkowych): 1. Zasady przeżycia, zachowanie się w oczekiwaniu n a pomoc, 
ratowanie człowieka za burtą. 
2. Ratowanie przez łódź ratowniczą. 
3. Typowe błędy popełniane w trakcie ewakuacji i ra towania ludzi na 
morzu – na podstawie orzecznictwa lub raportów inst ytucji 
badających wypadki morskie (izby morskie; Państwowa  Komisja 
Badania Wypadków Morskich). 1    1 
Dziennik Ustaw – 18 –  Poz. 239 
 
 
 195 Ewakuacja przez śmigłowiec: 
1. Przygotowanie jednostki do ewakuacji załogi: 
1) naprowadzenie śmigłowca; 2) sposoby komunikacji; 3) zasady bezpieczeństwa w trakcie akcji ewakuacyjn ej. 
2. Organizacja i przebieg akcji ewakuacyjnej. 3. Ratowanie rozbitków znajdujących się w zbiorowyc h środkach 
ratunkowych i na powierzchni morza. 2    2 
6 Ćwiczenia na basenie lub wodach otwartych: 
1. Ćwiczenia z indywidualnymi środkami ratunkowymi:  
1) zakładanie pasa ratunkowego; 
2) posługiwanie się kołem ratunkowym w wodzie; 3) metoda wciągania rozbitka do wnętrza łodzi ratun kowej. 
2.  Ćwiczenia z pneumatyczną tratwą ratunkową: 
1) wchodzenie na przewróconą pneumatyczną tratwę ra tunkową; 
2) odwracanie przewróconej pneumatycznej tratwy rat unkowej; 
3) samodzielne wejście do pneumatycznej tratwy ratu nkowej  
z wody; 4) metody wciągania do pneumatycznej tratwy ratunko wej osoby 
nieprzytomnej; 5) skok do pneumatycznej tratwy ratunkowej; 6) umiejętność obsługi wyposażenia pneumatycznej tr atwy 
ratunkowej; 7) umiejętność podejmowania czynności zwiększającyc h szansę 
przetrwania; 
8) holowanie osoby nieprzytomnej do tratwy ratunkow ej. 
3. Omówienie i demonstrowanie zasad użycia pirotech nicznych 
środków sygnałowych.  2   2 
7 Rodzaje zagrożeń na statku: 
1. Kolizja. 
2. Pożar. 3. Mielizna. 
4. Uszkodzenie kadłuba. 1    1 
8 Bezpieczeństwo i środki bezpieczeństwa: 
1. Warunki pracy na jednostce. 2. Potencjalne zagrożenia. 
3. Używane środki ochrony zdrowia i życia. 1    1 
9 Zagrożenia: 
1. Alkohol. 2. Narkotyki. 1    1 
10 Podstawy  anatomii i fizjologii człowieka istotne w  udzielaniu pierwszej 
pomocy medycznej i ratowaniu życia. 0,5    0,5 
11 Rodzaje pozycji (ułożenia) poszkodowanego konieczne  do 
prawidłowego udzielenia pierwszej pomocy medycznej.   0,5   0,5 
12 Postępowanie w przypadku utraty przytomności, reani macja, 
postępowanie w przypadku krwawienia, zwęglenia, opa rzeń (w tym 
chemikaliami) i porażeń prądem. 0,5 0,5   1 
Dziennik Ustaw – 19 –  Poz. 239 
 
 
 2013 Ochrona przeciwpożarowa na jednostce: 
1. Rodzaje gaśnic. 2. Materiały łatwopalne. 3. Grupy pożarów i metody gaszenia. 
4. Postępowanie po zauważeniu pożaru. 
5. Zagrożenia podczas walki z pożarem i zasady bezp ieczeństwa. 
6. Gaszenie pożarów z użyciem podręcznych środków g aśniczych. 1 2   3 
 Razem  13 5   18 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia. 
 
IV. Umiejętności 
Rozróżnianie rodzajów zagrożeń, które mogą wystąpić  na jednostce, lokalizowanie i używanie środków 
ratunkowych znajdujących się na jednostce, posługiw anie się środkami sygnałowymi, zachowywanie się  
w sytuacjach zagrożenia, takich jak: opuszczanie je dnostki, przebywanie w tratwie ratunkowej, łodzi ratunkowej 
oraz przebywanie w wodzie. Komunikowanie się z zało gą, wydawanie komend, podporządkowywanie się 
komendom, odpowiednie reagowanie w sytuacjach zagro żenia, reagowanie w przypadku wystąpienia 
następujących sytuacji: zanieczyszczenia środowiska , wycieku substancji szkodliwych, stosowanie środkó w 
ochrony osobistej, właściwie używanie sprzętu gaśni czego będącego na wyposażeniu jednostki do walki  
z pożarem. 
 
  
Dziennik Ustaw – 20 –  Poz. 239 
 
 
 215. Ramowy program przeszkolenia w celu uzyskania św iadectwa ratownika 
 
2.5. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W CELU UZYSKANIA ŚWIADECTWA 
RATOWNIKA* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 13 17   30 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.23. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Wymagania prawne związane z przeszkoleniem w cel u uzyskania 
świadectwa ratownika morskiego według Konwencji STC W. 
2. Wymagania specjalne dla ratowników morskich na statkach 
pasażerskich. 
3. Zadania łodzi ratunkowych i ratowniczych.  0,5    0,5 
2 Statkowe zbiorowe środki ratunkowe i łodzie ratow nicze: 
1. Rodzaje, konstrukcja i wyposażenie: 
1) tratw ratunkowych; 
2) łodzi ratunkowych; 3) łodzi ratowniczych. 
2. Sposoby wodowania i podnoszenia oraz użycia mech anizmów 
zwalniających: 
1) tratw ratunkowych; 
2) łodzi ratunkowych – systemy zrzutowe, systemy gr awitacyjne, 
sposoby użycia mechanizmów zwalniających pod obciąż eniem 
i bez obciążenia; 
3)  łodzi ratowniczych. 
3. Przeglądy i konserwacja mechanizmów zwalniającyc h. 
4. Odwracanie do normalnego stanu: 
1) tratw ratunkowych; 
2) łodzi ratunkowych; 
3) łodzi ratowniczych. 
5. Silniki łodzi ratunkowych: 
1) uruchamianie silnika; 
2) systemy chłodzenia; 3) systemy ładowania akumulatorów; 
4) systemy gaśnicze – instrukcja zraszaczowa; 
5) systemy zasilania w powietrze łodzi gazoszczelny ch; 
6) systemy odwadniające; 7) przeglądy i konserwacja. 
6. Silniki łodzi ratowniczych: 
1) silniki zabudowane; 2) przygotowanie do uruchomienia, uruchamianie, obsługa; 
3) przeglądy i konserwacja. 
7. Morskie systemy ewakuacyjne: 
1) konstrukcja i sposoby ewakuacji; 
2) przeglądy i konserwacja. 4 1   5 
Dziennik Ustaw – 21 –  Poz. 239 
 
 
 223 Opuszczanie statku: 
1. Oznakowanie wyposażenia ratunkowego, miejsc zbió rek i dróg 
ewakuacyjnych. 
2. Przyczyny ewakuacji załogi statku i pasażerów. 
3. Czynności podejmowane po ogłoszeniu alarmu opusz czenia statku. 
4. Czynności podejmowane w celu wodowania środków r atunkowych: 
1) łodzi ratunkowych; 
2) tratw ratunkowych. 
5. Obowiązki kierującego jednostką ratunkową podcza s wodowania. 3    3 
4 Wykorzystanie łodzi ratowniczych w alarmie „człow iek za burtą” (MOB) 
i alarmie opuszczenia statku: 1. Przygotowanie do wodowania i wodowanie łodzi rat owniczej w czasie 
ruchu statku i na postoju. 
2. Zajmowanie miejsc w łodzi. 
3. Komunikacja ze statkiem macierzystym. 
4. Podnoszenie łodzi ratowniczej. 5. Współpraca ze śmigłowcem. 6. Obowiązki kierującego łodzią ratowniczą. 2    2 
5 Przetrwanie w zbiorowych środkach ratunkowych: 
1. Zagrożenie dla życia rozbitków. 2. Zachowanie się na środkach ratunkowych celem prz etrwania do czasu 
przybycia pomocy. 
3. Użycie wyposażenia środków ratunkowych w celu zw iększenia 
możliwości wykrycia i lokalizacji. 
4. Obowiązki dowódcy zbiorowego środka ratunkowego.  
5. Współpraca ze śmigłowcem w czasie podejmowania rozbitków. 2    2 
6 Sygnalizacja w niebezpieczeństwie: 
1. Radiowe urządzenia ratunkowe EPIRB, SART, UKF. 
2. Pirotechniczne środki sygnalizacyjne. 
3. Komunikat wzywania pomocy w niebezpieczeństwie. 4. Sygnały wzywania pomocy. 
5. Użycie heliografu. 
6. Sygnały ratownicze. 2     
7 Udzielanie pierwszej pomocy rozbitkom na środku ratunkowym: 
1. Hipotermia – sposoby przeciwdziałania. 2. Apteczka – wykorzystanie do udzielenia pierwszej  pomocy. 1,5 1   2,5 
8 Ćwiczenia ze środkami ratunkowymi i łodzią ratown iczą: 
1. Postawienie przewróconej pneumatycznej tratwy ra tunkowej. 
2. Wiosłowanie i sterowanie łodzią ratunkową wg kom pasu. 
3. Wykorzystanie dryfkotwy łodzi ratunkowej i łodzi  ratowniczej. 
4. Uruchamianie silnika łodzi ratunkowej. 
5. Manewrowanie łodzią ratunkową i łodzią ratownicz ą. 
6. Uruchamianie silnika łodzi ratunkowej i ratownic zej.  6   6 
 Razem 15 8   23 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie indy widualnych technik ratunkowych.  
  
Dziennik Ustaw – 22 –  Poz. 239 
 
 
 23W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
W zakresie konstrukcji, obsługi i wyposażenia tratw  i łodzi ratunkowych, urządzenia do opuszczania tra tw  
i łodzi ratunkowych i łodzi ratowniczych, metod pod noszenia tratw i łodzi ratunkowych, zasad obsługi t ratwy i 
łodzi ratunkowej oraz łodzi ratowniczej, zasad wyko rzystania falenia, dryfkotwy i innych urządzeń, spo sobów 
zmniejszenia skutków hipotermii i zapobiegania jej powstawaniu, sposobów grupowania tratw i podejmowan ia 
rozbitków łodzią ratowniczą. 
 
IV. Umiejętności 
Kierowanie łodzią ratowniczą oraz tratwą lub łodzią  ratunkową podczas wodowania i po zwodowaniu, obsłu ga 
silnika łodzi ratowniczej i ratunkowej, kierowanie rozbitkami na środkach ratunkowych, wykorzystanie u rządzeń 
do lokalizacji, łączności i sygnalizacji, zastosowa nie pierwszej pomocy w stosunku do rozbitków.  
 
 
Dziennik Ustaw – 23 –  Poz. 239 
 
 
 246. Ramowy program przeszkolenia w celu uzyskania św iadectwa starszego ratownika 
 
2.6. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W CELU UZYSKANIA ŚWIADECTWA 
STARSZEGO RATOWNIKA* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 13 6   19 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.24. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Konstrukcja  szybkiej łodzi ratowniczej: 
1. Rodzaje i budowa kadłubów. 
2. Rodzaje stosowanych silników napędowych. 
3. Przygotowanie i uruchamianie silnika, obsługa (silniki zaburtowe  
i wbudowane), przechodzenie z biegu naprzód na bieg  wstecz. 
4. Śruby napędowe. 5. Pędnik wodno-strumieniowy. 3    3 
2 Opuszczanie i podejmowanie szybkiej łodzi ratowni czej: 
1. Rodzaje i budowa urządzeń i mechanizmów opuszcza nia i uwalniania 
szybkiej łodzi ratowniczej. 
2. Środki bezpieczeństwa przy opuszczaniu i podejmo waniu z wody 
szybkiej łodzi ratowniczej. 
3. Zachowanie i rozmieszczenie obsady szybkiej łodz i ratowniczej  
w trakcie opuszczania i podejmowania. 
4. Współpraca szybkiej łodzi ratowniczej ze statkie m macierzystym. 
5. Obsługa urządzeń opuszczających szybkiej łodzi ratowniczej. 2    2 
3 Wyposażenie nawigacyjne i ratownicze szybkiej łod zi ratowniczej: 
1. Wyposażenie nawigacyjne – rodzaje i zastosowanie . 
2. Wyposażenie ratownicze wykorzystywane w poszukiw aniu  
i podejmowaniu rozbitków. 
3. Wyposażenie medyczne do zabezpieczenia rozbitka i udzielenia 
pierwszej pomocy na pokładzie szybkiej łodzi ratown iczej. 2    2 
4 Odwracanie (nadawanie właściwej pozycji) szybkiej  łodzi ratowniczej: 
1. Przewrócenie szybkiej łodzi ratowniczej, przyczy ny. 
2. Urządzenia i systemy ułatwiające odwracanie szyb kiej łodzi 
ratowniczej. 
3. Techniki odwracania szybkiej łodzi ratowniczej. 4. Zachowanie i rozmieszczenie członków załogi po p rzewróceniu  
i w trakcie odwracania szybkiej łodzi ratowniczej. 
5. Przygotowanie szybkiej łodzi ratowniczej do dals zego działania. 1    1 
5 Wzory poszukiwań: 
1. Wykorzystywanie znanych metod poszukiwania z  uw zględnieniem 
specyfiki szybkiej łodzi ratowniczej. 
2. Wpływ warunków hydrometeorologicznych na skutecz ność 
poszukiwania. 
3. Poszukiwanie we współpracy z innymi szybkiej łod zi ratowniczej. 
4. Poszukiwanie przy naprowadzaniu z jednostki maci erzystej, śmigłowca 
lub innych jednostek uczestniczących w akcji. 
5. Wykorzystanie przyrządów nawigacyjnych. 1    1 
Dziennik Ustaw – 24 –  Poz. 239 
 
 
 256 Manewrowanie szybką łodzią ratowniczą: 
1. Manewrowanie w trudnych warunkach morskich, przy  małej i dużej 
prędkości. 
2. Podejście do burty statku w ruchu z użyciem fale nia i bez falenia, 
dociąganie do burty statku i podjęcie łodzi. 
3. Manewrowanie przy ograniczonej widoczności. 
4. Podejmowanie rozbitków z wody. 5. Podejmowanie rozbitków ze zbiorowych środków rat unkowych, użycie 
dryfkotfy do podejmowania. 
6. Holowanie i łączenie w zespoły tratw ratunkowych . 
7. Przekazywanie rozbitków na pokład śmigłowca i st atku. 1 6   7 
7 Ocena gotowości szybkiej łodzi ratowniczej: 
1. Stan techniczny szybkiej łodzi ratowniczej. 2. Materiały pędne. 
3. Gotowość układu napędowego. 
4. Ocena sprawności urządzeń nawigacyjnych. 
5. Ocena sprawności systemu opuszczenia i podejmowa nia szybkiej łodzi 
ratowniczej. 
6. Możliwości natychmiastowego uruchomienia i wykor zystania szybkiej 
łodzi ratowniczej. 
7. Przegląd i konserwacja szybkiej łodzi ratownicze j. 1    1 
8 Sytuacje awaryjne: 
1. Szybka łódź ratownicza jako środek ratunkowy (w wypadku awarii 
innych dostępnych środków ratunkowych). 
2. Utrzymanie szybkiej łodzi ratowniczej na wodzie,  w przypadku 
uszkodzenia jej kadłuba lub silnika. 
3. Wykonanie podstawowych napraw w sytuacji awaryjn ej. 2    2 
 Razem 13 6   19 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie  ważnego świadectwa przeszkolenia w zakresie indywid ualnych technik ratunkowych oraz ważnego 
świadectwa ratownika. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Konstrukcja, obsługa i wyposażenie szybkiej  łodzi  ratowniczej, urządzenia do opuszczania szybkich ło dzi 
ratowniczych, metody stawiania przewróconych szybki ch łodzi ratowniczych, zasady manewrowania szybką 
łodzią ratowniczą w niepomyślnych warunkach pogodow ych, sposoby przygotowania szybkiej łodzi ratowniczej 
do natychmiastowego użycia, zasady współpracy ze śm igłowcem. 
 
IV. Umiejętności 
Znajomość budowy, konserwacji, naprawy i wyposażeni a szybkich łodzi ratowniczych, kierowanie 
urządzeniami i środkami do opuszczania i podnoszeni a szybkich łodzi ratowniczych, kierowanie podnoszen iem  
i opuszczaniem powszechnie stosowanej szybkiej łodz i ratowniczej, kierowanie szybką łodzią ratowniczą po jej 
opuszczeniu, obsługa silnika szybkiej łodzi ratowni czej. 
 
 
Dziennik Ustaw – 25 –  Poz. 239 
 
 
 267. Ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi i wykorzystania ECDIS 
 
2.7. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE  W ZAKRESIE OBSŁUGI I WYKORZYSTANIA EC DIS* 
Zakres przeszkolenia: poziom operacyjny 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 10 10  20 40 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.27. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia i symulator). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 1. Systemy informacji przestrzennej GIS. 
2. Aspekty prawne, standaryzacja systemów ECDIS. 3. Charakterystyka podstawowych typów systemów map 
elektronicznych (ECDIS, RCDS i ECS).  
4. Baza danych tworzona dla potrzeb ECDIS (WEND, oś rodki RECC). 
5. Podstawowe funkcje nawigacyjne ECDIS. 6. Prezentacja danych ECDIS (ENC/SENC oraz RNC/SRNC ). 
7. Urządzenia nawigacyjne współpracujące z ECDIS. 8. Prezentacja danych z urządzeń nawigacyjnych w EC DIS. 
9. Planowanie, monitorowanie i rejestracja podróży w systemach 
ECDIS. 
10. Zobrazowanie oraz funkcje prezentacji dodatkowy ch informacji 
nawigacyjnych. 
11. Aktualizacja danych, rejestracja danych nawigac yjnych, kontrola 
poprawnego funkcjonowania ECDIS, funkcje back-up . 
12. Serwis ARCS, AVCS, TADS. 
13. Alarmy, ostrzeżenia oraz błędna interpretacja p rezentowanych danych.
 
14. Nawigacja pilotowa z wykorzystaniem ECDIS. 10 10  20 40 
 Razem 10 10  20 40 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia. 
 
IV. Umiejętności 
Wykorzystywanie ECDIS w prowadzeniu bezpiecznej naw igacji, w tym w planowaniu podroży z 
uwzględnieniem potencjalnych niebezpieczeństw nawig acyjnych, dostępnych źródeł ostrzeżeń nawigacyjnych  i 
pogodowych.   
Dziennik Ustaw – 26 –  Poz. 239 
 
 
 278. Ramowy program przeszkolenia dla członków załóg z przydzielonymi obowiązkami 
w zakresie ochrony 
 
2.8. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE DLA CZŁONKÓW ZAŁÓG  
Z PRZYDZIELONYMI OBOWIĄZKAMI W ZAKRESIE 
OCHRONY* 
Zakres przeszkolenia: stopień średni 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 3 2   5 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 3.26. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Przestrzeganie postanowień planu ochrony statku –  konieczność 
przestrzegania postanowień: 
1. Definicje elementów ochrony żeglugi i portów mor skich. 
2. Międzynarodowa polityka ochrony żeglugi i portów  morskich. 
3. Odpowiedzialność rządów, instytucji i osób zaang ażowanych w 
ochronę żeglugi i portów morskich. 
4. Procedury i poziomy ochrony – wzajemne relacje s tatek – port. 
5. Raportowanie i informowanie o zdarzeniach w ochronie. 
6. Procedury i wymagania wobec ćwiczeń i alarmów próbnych 
wymaganych przez kodeks ISPS. 
7. Procedury kontroli osób i ładunku, monitorowanie  punktów 
wrażliwych. 1    1 
2 Rozpoznawanie ryzyka i zagrożeń ochrony statku: 
1. Deklaracja ochrony i zgłoszenie przybycia – anal iza zapisów. 
2. Techniki omijania środków ochrony stosowane prze z piratów i 
przestępców. 
3. Potencjalne zagrożenia. 
4. Rozpoznawanie broni i materiałów niebezpiecznych . 
5. Zarządzanie tłumem. 
6. Kontrole nieinwazyjne. 1 1   2 
3 Sprawdzanie skuteczności systemu ochrony statku: 
1. Techniki monitorowania obszarów zastrzeżonych. 2. Kontrola dostępu do statku oraz jego obszarów za strzeżonych. 
3. Monitorowanie pokładu i obszaru wokół statku. 
4. Metody kontroli zapasów statkowych. 
5. Kontrola zaokrętowania i wyokrętowania osób. 0,5 0,5   1 
4 Sprzęt ochrony – zasady skutecznego i bezpieczneg o użycia: 
1. Wyposażenie  i systemy ochrony. 
2. Testy, sprawdzenie poprawności działania. 0,5 0,5   1 
 Razem 3 2   5 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia. 
 
Dziennik Ustaw – 27 –  Poz. 239 
 
 
 28IV. Umiejętności 
Rozpoznawanie zagrożeń dla bezpieczeństwa żeglugi, przeprowadzanie kontroli statku i ocena stanu jego 
ochrony, wybór i realizowanie odpowiednich procedur  ochrony, rozróżnianie rodzajów wyposażenia i syste mów 
ochrony oraz znajomość ich ograniczeń. 
 
 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 28 –  Poz. 239 
 
 
 299. Ramowy program przeszkolenia oficera ochrony sta tku 
 
2.9. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE OFICERA OCHRONY STATKU* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 10,5 4,5   15 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 3.19. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Przedstawienie celu i programu szkolenia. 
2. Rozwój polityki bezpieczeństwa i ochrony na morz u: 
1) międzynarodowe organizacje morskie; 2) prawodawstwo międzynarodowe i polskie; 
3) definicje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony; 
4) podejmowanie działań prawnych w sytuacjach zagro żenia. 
3. Konwencja SOLAS – relacja pomiędzy kodeksem ISM i kodeksem 
ISPS. 1    1 
2 Terroryzm – dzieje, istota, motywy: 
1. Historia. 2. Definicje. 3. Rodzaje. 
4. Terroryzm morski – specyfika i przykłady. 1    1 
3 Rozpoznawanie, identyfikacja i sposoby postępowan ia z przedmiotami 
niebezpiecznymi (broń, materiały wybuchowe, niebezp ieczne narzędzia, 
narkotyki): 1. Podział. 
2. Ogólna charakterystyka. 
3. Zasada działania. 
4. Potencjalne zagrożenia. 1 1   2 
4 Poziomy ochrony: 
1. Definicje poziomów ochrony. 2. Wymagane procedury. 3. Wprowadzanie procedur ochrony. 1    1 
5 Ocena ryzyka na statku: 
1. Metody oceny ryzyka. 2. Narzędzia oceny ryzyka. 3. Przegląd statku. 4. Wyposażenie statku i systemy ochrony na statku. 
5. Ograniczenie operacyjne. 
6. Testowanie, kalibracja i utrzymanie systemów na statku (pożarowy, 
wodny, balastowy). 1    1 
6 Plan ochrony portu – utrzymywania ochrony na stat ku na styku statek –
port. 1    1 
Dziennik Ustaw – 29 –  Poz. 239 
 
 
 307 Rodzaje aktualnych zagrożeń w żegludze morskiej: 
1. Porwania. 
2. Nielegalni pasażerowie. 3. Piractwo. 
4. Podłożenia ładunków wybuchowych. 
5. Procedury ewakuacji na statku. 1    1 
8 Zachowania ludzkie: 
1. Typy zachowań. 
2. Rozpoznawanie osób potencjalnie zagrażających. 
3. Zarządzanie tłumem. 
4. Syndrom sztokholmski. 0,5 0,5   1 
9 Stosunki interpersonalne, komunikacja: 
1. Negocjacje. 
2. Komunikacja niewerbalna. 
3. Przykładowe postawy terrorysty i negocjatora. 4. Ćwiczenia z komunikacji niewerbalnej. 
5. Przeprowadzanie rozmów negocjacyjnych. 0,5 0,5   1 
10 Przeszukanie różnych rodzajów statków, pomieszcz eń i osób – 
postępowanie: 
1. Ogólne zasady przeprowadzania przeszukiwań. 
2. Plan przeszukania statku, pomieszczenia. 3. Zasady obszukiwania osób. 
4. Przeszukanie pomieszczenia. 
5. Kontrolowanie osoby. 
6. Zasady obezwładniania osób niebezpiecznych. 1 1   2 
11 Organizacja ochrony, zakresy obowiązków i odpowi edzialność na 
poszczególnych stanowiskach: 
1. Zasady ogólne. 
2. Armator statku. 3. Kapitan statku. 
4. Oficer ochrony armatora. 
5. Oficer ochrony portu. 
6. Oficer ochrony statku. 0,5    0,5 
12 Procedury administracyjne dotyczące ochrony: 
1. Audyt i inspekcje stanu zabezpieczenia. 
2. Dokumentacja. 
3. Raportowanie wyników kontroli zabezpieczenia. 
4. Nadzór i kontrola. 
5. Planu ochrony statku i jego ocena. 1    1 
13 Opracowanie planu ochrony statku i jego ocena: 
1. Właściwości. 
2. Zawartość. 3. Zabezpieczenie, stopień tajności. 4. Wprowadzenie planu ochrony. 5. Utrzymanie i modyfikacja planu ochrony przez ofi cera ochrony 
statku.  1,5   1,5 
 Razem 10,5 4,5   15 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie 12-miesięcznej praktyki pływania odbytej  na statkach morskich. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
Dziennik Ustaw – 30 –  Poz. 239  
 
 31 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Rozpoznawanie zagrożeń, zachowywanie spokoju w sytu acjach zagrożenia, opanowanie w relacji z innymi 
członkami załogi i pasażerami, ocenianie ryzyka i z agrożeń przy braku ochrony, utrzymywanie i nadzorow anie 
wdrażania planu ochrony statku, przeprowadzanie  re gularnych kontroli statku w celu upewnienia się, że  zostały 
wdrożone i są utrzymywane właściwe środki ochrony. 
Dziennik Ustaw – 31 –  Poz. 239 
 
 
 3210. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  zakresie indywidualnych 
technik ratunkowych 
 
2.10. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTALNIAJĄCE W ZAKRESIE 
INDYWIDUALNYCH TECHNIK RATUNKOWYCH* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy – szkolenie uaktualniające 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 6 3   9 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.19. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe. 1     1 
2 Techniki ewakuacji ludzi ze statku. 0,5     0,5 
3 Zasady przetrwania rozbitka w wodzie i w zbiorowych  środkach 
ratunkowych. 1    1 
4 Sygnalizacja w niebezpieczeństwie, środki pirotechn iczne. 0,5     0,5 
5 Organizacja akcji poszukiwawczo-ratowniczej:  
1. Zasady poszukiwania.  
2. Współpraca z jednostkami ratowniczymi i ratujący mi. 
3. Techniki podejmowania rozbitków.  
4. Wykorzystanie jednostek lotniczych w ratownictwi e morskim. 1     1 
6 Zasady współpracy ze śmigłowcem. 1     1 
7 Indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe. 1    1 
8 Ćwiczenia praktyczne na basenie pływackim: 1. Skok na tratwę ratunkową, wejście do tratwy ratu nkowej z wody, 
nadanie właściwej pozycji tratwie ratunkowej. 
2. Pływanie w pasie ratunkowym i kombinezonie ratun kowym. 
3. Skok do wody z wysokości co najmniej 2,5 m nad p oziomem wody w 
pasie ratunkowym i kombinezonie ratunkowym. 
4. Zakładanie pasa ratunkowego w wodzie. 
5. Wejście w śmigłowcową pętlę ewakuacyjną w wodzie .   3    3 
 Razem 6 3   9 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa przeszkolenia w zakre sie indywidualnych technik ratunkowych lub świadect wa 
w zakresie indywidualnych technik ratunkowych, któr e utraciło ważność w okresie nie dłuższym niż rok p rzed 
rozpoczęciem przeszkolenia, oraz 6-miesięcznej prak tyki pływania odbytej w okresie ostatnich 5 lat prz ed 
rozpoczęciem przeszkolenia. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia. 
 
IV. Umiejętności Rozróżnianie rodzajów zagrożeń, które mogą wystąpić  na statku, lokalizowanie środków ratunkowych 
znajdujących się na statku, posługiwanie się pirote chnicznymi środkami sygnałowymi, obsługiwanie  radi owych 
środków wzywania pomocy, zachowywanie się w sytuacj ach zagrożenia, takich jak:  
– opuszczanie statku, 
– przebywanie w tratwie ratunkowej i łodzi ratunkow ej, 
– przebywanie w wodzie. 
Dziennik Ustaw – 32 –  Poz. 239 
 
 
 3311. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  zakresie ochrony 
przeciwpożarowej – stopień podstawowy 
 
2.11. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTUALNIAJĄCE W ZAKRESIE 
OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy – szkoleni e uaktualniające 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 2 5   7 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.20. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie, przypomnienie wiedzy ogólnej na temat  ochrony 
przeciwpożarowej na statkach. 1     1 
2 Zasady zapobiegania pożarom na statkach i zwalczani a pożarów na 
statkach. 1 1   2 
3 Ćwiczenia praktyczne w zwalczaniu pożaru: 
1. Gaszenie pożarów przy użyciu gaśnic proszkowych, pianowych, CO 2. 
2. Gaszenie pożarów strumieniami wody i pianą. 3. Przejście przez przestrzeń wypełnioną pianą lekk ą. 
4. Użycie aparatów oddechowych i ucieczkowych. 5. Akcja ratownicza.   4   4 
 Razem 2 5   7 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa przeszkolenia w zakre sie ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego l ub 
świadectwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej stop nia podstawowego, które utraciło ważność w okresie nie 
dłuższym niż rok przed rozpoczęciem przeszkolenia, oraz 6-miesięcznej praktyki pływania odbytej w okre sie 
ostatnich 5 lat przed rozpoczęciem przeszkolenia. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Właściwe używanie sprzętu pożarniczego do walki z p ożarem, w tym: aparatów oddechowych w zależności od  
rodzaju pożaru i ilości zaangażowanych osób, stosow anie procedur bezpieczeństwa własnego i statku oraz  
reagowanie na zagrożenie pożarem, ograniczanie możl iwości powstania pożaru poprzez znajomość zasad BHP . 
 
Dziennik Ustaw – 33 –  Poz. 239 
 
 
 3412. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  zakresie ochrony 
przeciwpożarowej – stopień wyższy 
 
2.12. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTUALNIAJĄCE W ZAKRESIE 
OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ  – STOPIEŃ WYŻSZY* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy – przeszkoleni e uaktualniające 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 3,5 4,5   8 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 2.03. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 1. Program kursu. 
2. Bezpieczeństwo podczas ćwiczeń. 
3. Dokumenty normatywne IMO. 4. Ogólne wymagania techniczne statku i obowiązki.  0,5    0,5 
2 Prewencja pożarowa na statkach:. 1. Zagrożenie pożarowe statków (pomieszczeń). 
2. Przyczyny pożarów. 
3. Ogólne zasady zapobiegania pożarom. 4. Procedura ogólna operacji pożarowo niebezpieczny ch. 
5. Ocena stanu atmosfery. 6. Procedura prac gorących i wchodzenie do przestrz eni zamkniętych. 1    1 
3 Walka z pożarami: najnowsze rozwiązania w zakresie konstrukcji  
i wyposażenia statków w sprzęt do walki z pożarami (kodeks FTP, kodeks 
FSS, normy PN). 2 1   3 
4 Badanie przyczyn pożarów i opracowywanie raportów.   0,5   0,5 
5 Seminarium: 1. Wymiana doświadczeń rzeczywistych pożarów na sta tkach.  
2. Materiały z pożarów na statkach i uzyskane doświ adczenia. 
3. Ćwiczenia poligonowe: przejście przez komorę dym ową  
w wyposażeniu strażaka wraz z aparatem oddechowym.  3   3 
 Razem 3,5 4,5   8 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa przeszkolenia w zakre sie ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego lub 
świadectwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej stop nia wyższego, które utraciło ważność w okresie nie 
dłuższym niż rok przed rozpoczęciem przeszkolenia, oraz 6-miesięcznej praktyki pływania odbytej w okre sie 
ostatnich 5 lat przed rozpoczęciem przeszkolenia. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności  
Kierowanie operacją zapobiegania pożarom i walki z pożarami, w tym we współpracy z portem, organizowan ie i 
szkolenie grup do walki z pożarem w morzu i w porci e, wykonywanie obsługi technicznej instalacji i spr zętu 
pożarniczego, analizowanie wypadków pożarów i oprac owanie sprawozdania, sprawowanie kontroli nad 
osobami poszkodowanymi w pożarach, wykorzystywanie sprzętu przenośnego do walki z pożarem na statku, 
uruchamianie stacjonarnych instalacji gaśniczych or az kierowanie akcją gaśniczą na statku. 
Dziennik Ustaw – 34 –  Poz. 239 
 
 
 3513. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  zakresie sprawowania opieki 
medycznej nad chorym 
 
2.13. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTUALNIAJĄCE W ZAKRESIE 
SPRAWOWANIA OPIEKI MEDYCZNEJ NAD CHORYM* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 8,5 1   9,5 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.15. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Pierwsza pomoc – przypomnienie. 2     2 
2 Rodzaje wypadków. 1     1 
3 Choroby, pielęgnacja chorego. 0,5     0,5 
4 Zatrucia (alkoholem, narkotykami, chemikaliami). 0,5     0,5 
5 Prowadzenie defibrylacji. 0,5 0,5   1 
6 Leczenie i zabiegi stomatologiczne. 0,25     0,25  
7 Przypadki ginekologiczne, ciąża, poród. 0,25     0,25  
8 Opieka medyczna nad rozbitkami. 0,25 0,5   0,75  
9 Przypadki śmiertelne na morzu. 0,5     0,5 
10 Pomoc zewnętrzna ( medical radio). 0,25     0,25  
11 Prewencja chorobowa. 0,25     0,25  
12 Kontrola warunków bytowych na statku. 0,25     0,25  
13 Przepisy medyczne, zapisy w dokumentach okrętowych.  0,5     0,5 
14 Lekarstwa i sprzęt medyczny. 0,5     0,5 
15 Dostawy i przeglądy lekarstw oraz sprzętu medyczneg o. 1    1 
 Razem 8,5 1   9,5 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa przeszkolenia w zakre sie sprawowania opieki medycznej nad chorym lub 
świadectwa w zakresie sprawowania opieki medycznej nad chorym, które utraciło ważność w okresie nie 
dłuższym niż rok przed rozpoczęciem przeszkolenia.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Podejmowanie działań w zakresie udzielania pierwsze j pomocy zawartych w programie szkolenia,  
a w szczególności: rozpoznawanie zatrzymania krążen ia u dorosłego, postępowanie z chorym nieprzytomnym , 
przeprowadzanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej dorosłego, wykonywanie defibrylacji, ułożenie pacje nta 
w pozycji bezpiecznej, zatamowanie krwawienia, rozp oznawanie i opatrywanie złamań, opatrywanie oparzeń  
termicznych i prądem elektrycznym,  postępowanie z chorym we wstrząsie, rozpoznawanie i leczenie doraź ne 
podstawowych schorzeń w obrębie jamy brzusznej i kl atki piersiowej, postępowanie w przypadku podejrzen ia 
chorób przenoszonych drogą płciową i tropikalnych, wykonywanie płukania żołądka, rozpoznawanie zatruci a, 
stwierdzanie zgonu i rozpoznawanie nieodwracalnych znamion śmierci. 
 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 35 –  Poz. 239 
 
 
 3614. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  celu uzyskania świadectwa 
ratownika 
 
2.14. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTUALNIAJĄCE W CELU UZYSKANIA 
ŚWIADECTWA RATOWNIKA* 
Zakres przeszkolenia: Stopień podstawowy – przeszko lenie uaktualniające 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 5 3   8 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.23. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Wymogi prawne związane ze szkoleniem na świadect wo ratownika 
morskiego wg Konwencji STCW. 
2. Wymagania specjalne dla ratowników morskich na statkach 
pasażerskich.  
3. Zadania łodzi ratunkowych i ratowniczych. 0,5    0,5 
2 Omówienie i prezentacja najnowszych rozwiązań w z akresie zbiorczych 
środków ratunkowych i ratowniczych. 3    3 
3 Sygnalizacja w niebezpieczeństwie: 
1. Aktualizacja wiedzy na temat środków do sygnaliz acji w 
niebezpieczeństwie oraz urządzeń do wzywania pomocy  i komunikacji 
w niebezpieczeństwie.  
2. Zmiany w przepisach ITU-R, IMO i krajowych w tym  zakresie. 1,5    1,5 
4 Seminarium: wymiana doświadczeń w zakresie akcji z użyciem środków 
ratunkowych  i ratowniczych oraz komunikacji w nieb ezpieczeństwie.  3   3 
 Razem 5 3   8 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa ratownika lub świadec twa ratownika, które utraciło ważność w okresie nie  
dłuższym niż rok przed rozpoczęciem przeszkolenia, oraz 6-miesięcznej praktyki pływania odbytej w okre sie 
ostatnich 5 lat przed rozpoczęciem przeszkolenia. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Najnowsze rozwiązania konstrukcyjne sprzętu ratunko wego, obsługa i wyposażenie tratw i łodzi ratunkowy ch, 
urządzenia do opuszczania tratw i łodzi ratunkowych  oraz łodzi ratowniczych, metody podnoszenia tratw i łodzi 
ratunkowych, zasady obsługi tratwy lub łodzi ratunk owej oraz łodzi ratowniczej, zasady wykorzystania f alenia, 
dryfkotwy i innych urządzeń, sposoby zmniejszenia s kutków hipotermii i zapobiegania jej powstawaniu, 
sposoby grupowania tratw i zbierania rozbitków łodzią ratowniczą. 
 
IV. Umiejętności 
Kierowanie łodzią ratowniczą oraz tratwą lub łodzią  ratunkową podczas wodowania i po zwodowaniu, obsłu ga 
silnika łodzi ratunkowej i ratowniczej, kierowanie rozbitkami na środkach ratunkowych, wykorzystanie u rządzeń 
do lokalizacji, łączności i sygnalizacji, zastosowa nie pierwszej pomocy w stosunku do rozbitków.  
 
 
Dziennik Ustaw – 36 –  Poz. 239 
 
 
 3715. Ramowy program przeszkolenia uaktualniającego w  celu uzyskania świadectwa 
starszego ratownika 
 
2.15. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE UAKTUALNIAJĄCE W CELU UZYSKANIA 
ŚWIADECTWA STARSZEGO RATOWNIKA* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy – przeszkoleni e uaktualniające 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 4 4   8 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.24. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Wprowadzenie: 
1. Wymagania prawne. 
2. Aktualizacja wiedzy na temat wymagań  IMO i przepisów 
krajowych. 1    1 
2 Konstrukcja i wyposażenie szybkiej łodzi ratownic zej: omówienie i 
prezentacja najnowszych rozwiązań konstrukcyjnych i  wyposażenia 
szybkiej łodzi ratowniczej. 1    1 
3 Użycie szybkiej łodzi ratowniczej: 
1. Aktualizacja wiedzy na temat wzorów poszukiwania , 
manewrowania i oceny gotowości szybkiej łodzi ratow niczej w 
sytuacjach awaryjnych.  
2. Manewrowanie szybką łodzią ratowniczą. 
3. Współpraca ze śmigłowcem. 2 2   4 
4 Seminarium: wymiana doświadczeń w zakresie akcji z użyciem 
środków ratunkowych  i ratowniczych oraz komunikacj i w 
niebezpieczeństwie.  2   2 
 Razem 4 4   8 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnego świadectwa starszego ratownika l ub świadectwa starszego ratownika, które utraciło 
ważność w okresie nie dłuższym niż rok przed rozpoc zęciem przeszkolenia, oraz 6-miesięcznej praktyki 
pływania w okresie ostatnich 5 lat przed rozpoczęci em przeszkolenia. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Konstrukcja, obsługa i wyposażenie szybkiej  łodzi  ratowniczej, urządzenia do opuszczania szybkich ło dzi 
ratowniczych, metody stawiania przewróconych szybki ch łodzi ratowniczych, zasady manewrowania szybką 
łodzią ratowniczą w niepomyślnych warunkach pogodow ych, sposoby przygotowania szybkiej łodzi ratowniczej 
do natychmiastowego użycia, zasady współpracy ze śm igłowcem. 
 
IV. Umiejętności 
Zrozumienie budowy, konserwacji, naprawy i wyposaże nia szybkich łodzi ratowniczych, kierowanie 
urządzeniami i środkami do opuszczania i podnoszeni a szybkich łodzi ratowniczych, kierowanie podnoszen iem  
i opuszczaniem powszechnie stosowanej szybkiej łodz i ratowniczej, kierowanie szybką łodzią ratowniczą po jej 
opuszczeniu, obsługa silnika szybkiej łodzi ratowni czej.  
 
Dziennik Ustaw – 37 –  Poz. 239 
 
 
 38 
Załącznik nr 3  
RAMOWE PROGRAMY DODATKOWYCH PRZESZKOLEŃ SPECJALISTY CZNYCH  
 
1. Ramowy program przeszkolenia w zakresie przewozu  ładunków niebezpiecznych 
 
3.1. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE PRZEWOZU ŁADUNKÓW 
NIEBEZPIECZNYCH * 
Zakres przeszkolenia:  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 11 1   12 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.10. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 
 1. Zasady klasyfikacji towarów niebezpiecznych, pop rawna nazwa 
techniczna i właściwa nazwa przewozowa, klasy zasad niczego  
i dodatkowego niebezpieczeństwa, zasady zaliczania towarów 
niebezpiecznych do polutantów i poważnych polutantó w wód 
morskich, nr ONZ, grupa opakowania towarów niebezpi ecznych, 
nalepki niebezpieczeństwa, ogólne zasady sztauowani a towarów 
niebezpiecznych. 11 1   12 
2. Właściwości różnych towarów niebezpiecznych: 
1) towary klasy 1–3: 
a) towary wybuchowe – klasa 1: 
−  substancje i artykuły, podział na podklasy 
towarów wybuchowych, 
−  grupy kompatybilności, wykorzystanie podklas i grup kompatybilności dla sztauowania towarów 
wybuchowych, 
−  formy sztauowania: zwyczajna, magazyn typu A 
 
i C, specjalna, 
−  towary niebezpieczne wyłączone z 
równoczesnego przewozu z niektórymi towarami 
niebezpiecznymi, 
−  przewóz towarów wybuchowych na statkach 
pasażerskich, przewóz towarów wybuchowych  
w kontenerach i w pojazdach, 
b) gazy – klasa 2: 
−  podział na podklasy: palne, niepalne, trujące, 
−  formy transportu: sprężone, rozpuszczone, 
skroplone, skroplone silnie oziębione, dodatkowe 
właściwości niebezpieczne: żrące, utleniające, 
−  opakowania gazów, 
−  naturalny kierunek rozpraszania gazów w 
powietrzu, 
−  kategorie sztauowania gazów na statkach: A, B, C, D i E, 
−  zakresy tworzenia mieszanin zapalnych, 
−  stopień napełnienia zbiorników zawierających 
gazy skroplone, 
−  sztauowanie opakowań z gazami w tym 
polutantami, 
c) ciecze łatwopalne – klasa 3: 
−  temperatura zapłonu, zakres tworzenia mieszanin 
zapalnych, Załącznik nr 3
Dziennik Ustaw – 38 –  Poz. 239 
 
 
 39−  grupy opakowań, opakowania cieczy 
łatwopalnych, kategorie sztauowania, stopień 
napełnienia opakowań zawierających ciecze 
łatwopalne; 
2) towary klasy 4: 
a) ciała stałe łatwopalne – klasa 4.1: 
−  ciała stałe łatwopalne, które mogą ulec zapaleniu 
przez zewnętrzne źródło ognia lub tarcie, 
substancje samoczynnie reagujące i ich podział 
według typu, stanu skupienia i wymagania 
kontroli temperatury w czasie transportu, 
−  odczulone substancje wybuchowe, 
−  opakowania, grupy opakowań, kategorie sztauowania, 
b) towary samozapalne – klasa 4.2: 
−  substancje piroforyczne i samozagrzewające, 
−  temperatura samozapłonu, opakowania towarów samozapalnych, grupy opakowań, 
−  kategorie sztauowania towarów samozapalnych na statkach, ogólne zasady sztauowania towarów 
samozapalnych na statkach, 
c) towary wydzielające w zetknięciu z wodą gazy 
łatwopalne – klasa 4.3: 
−  właściwości, opakowania, grupy opakowań, stopień napełnienia opakowań, 
−  kategorie sztauowania na statkach, ogólne zasady 
sztauowania; 
3) towary klasy 5: 
a) towary utleniające – klasa 5.1: 
−  stan skupienia i palność utleniaczy, 
−  grupy opakowań, 
−  kategorie sztauowania, ogólne zasady 
sztauowania, 
b) nadtlenki organiczne – klasa 5.2: 
−  stan skupienia, właściwości, podział nadtlenków 
na typy, według stanu skupienia i według 
wymagania przewozu w kontrolowanej 
temperaturze, odczulanie nadtlenków 
organicznych, 
−  rozcieńczalniki: woda, obojętne ciała stałe, rozcieńczalniki typu A i B, grupy opakowań, 
kategorie sztauowania, ogólne zasady sztauowania; 
4) towary klasy 6: 
a) towary toksyczne – klasa 6.1: 
−  właściwości, drogi wchłaniania substancji 
toksycznych, wykorzystanie dawki dl50 jako 
kryterium do zaliczenia do klasy 6.1 i jako 
kryterium podziału na grupy opakowań, 
−  grupy opakowań, ogólne zasady sztauowania, 
b) materiały zakaźne – klasa 6.2: 
−  właściwości, opakowania i zasady ich badania, 
−  przygotowanie do transportu i transport 
materiałów zakaźnych; 
5) towary klasy 7 – towary promieniotwórcze: 
−  właściwości, rodzaje promieniowania, skażenia 
związane i niezwiązane, 
−  definicja towaru promieniotwórczego, aktywność właściwa, aktywność A1 i A2, moc dawki 
promieniowania, 
Dziennik Ustaw – 39 –  Poz. 239 
 
 
 40−  indeks transportowy, kategorie przesyłek 
promieniotwórczych: I, II i III, 
− opakowania przemysłowe typu I, II, III, handlowe 
typu A i typu B/U i B/M; 
6) towary klasy 8 – towary żrące: 
−  właściwości, opakowania towarów żrących, grupy opakowań, 
−  kategorie sztauowania, ogólne zasady sztauowania; 
7) inne towary niebezpieczne – klasa 9: 
−  właściwości, grupy opakowań, 
−  ogólne zasady sztauowania; 
8) klasa MHB – materiały niebezpieczne przewożone j ako 
ładunki masowe: 
− właściwości, zasady korzystania z kodeksu BC, 
− właściwości towarów zaliczonych do Dodatku A, B i C, 
− towary wymagające leżakowania.  
 Razem  11 1   12 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
Przeszkolenie przeznaczone dla marynarzy i oficerów  odpowiedzialnych za operacje ładunkowe na statkach  
przewożących ładunki niebezpieczne.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia.  
 
IV. Umiejętności 
Znajomość cech fizycznych i właściwości chemicznych  towarów z poszczególnych klas, znajomość zasad 
przeprowadzania operacji ładunkowych na towarach z poszczególnych klas, znajomość zagrożeń dla zdrowia  
wynikających z kontaktu z tymi towarami, podejmowan ie środków ostrożności w celu zapewnienia 
bezpieczeństwa, znajomość zasad udzielania pierwsze j pomocy medycznej. 
 
 
Dziennik Ustaw – 40 –  Poz. 239 
 
 
 412. Ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploat acji zbiornikowców do przewozu 
gazów skroplonych – stopień podstawowy 
 
3.2. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE BEZPIECZNEJ 
EKSPLOATACJI ZBIORNIKOWCÓW DO PRZEWOZU 
GAZÓW SKROPLONYCH*  
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 19 3   22 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.04. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W  C  L  S  ∑  
1 Podstawowa wiedza o zbiornikowcach do przewozu ga zu skroplonego: 
1. Typy zbiornikowców do przewozu gazu skroplonego.  
2. Ogólna charakterystyka i konstrukcja. 2    2 
2 Podstawowa wiedza o operacjach ładunkowych: 
1. System rurociągów i zaworów. 
2. Urządzenia przeładunkowe. 
3. Załadunek, wyładunek oraz zasady transportu. 4. System awaryjnego zatrzymania ( emergency shut down system ). 
5. Procesy technologiczne odgazowania: 
1) metody usuwania pozostałości płynnych ładunku; 
2) inertowanie; 
3) przedmuchiwanie powietrzem;  4) podczyszczanie zbiorników. 
6. Przygotowanie do przyjęcia ładunku: 
1) inertowanie; 
2) zagazowywanie zbiorników i linii ładunkowych; 
3) schładzanie. 
7.   Działanie specjalistyczne: 
      1) mycie zbiorników wodą słodką; 
      2) płukanie metanolem.   3    3 
3 Podstawowa wiedza o właściwościach fizycznych skr oplonego gazu, w 
tym: 1. Charakterystyka i właściwości. 2. Ciśnienie i temperatura, w tym zależności temper atury parowania od 
ciśnienia. 
3. Sposoby powstawania ładunków elektrostatycznych.  
4. Symbole chemiczne. 1    1 
4 Wiedza i zrozumienie zasad bezpieczeństwa i zarzą dzania 
bezpieczeństwem. 1    1 
Dziennik Ustaw – 41 –  Poz. 239 
 
 
 425 Podstawowa wiedza o zagrożeniach związanych z ope racjami na 
zbiornikowcach, w tym: 
1. Zagrożenia dla zdrowia. 
2. Zagrożenia dla środowiska. 
3. Zagrożenie aktywnością chemiczną. 
4. Zagrożenia związane z korozją. 
5. Niebezpieczeństwo wybuchu i zagrożenie palnością . 
6. Źródła zapłonu. 7. Zagrożenia elektrostatyczne. 8. Zagrożenia związane z toksycznością. 
9. Ulatnianie oparów. 
10. Ekstremalnie niskie temperatury. 11. Zagrożenia związane z ciśnieniem. 2    2 
6 Podstawowa wiedza o kontroli zagrożeń: 
1. Inertowanie, środki do osuszania, techniki monit oringu. 
2. Środki antystatyczne. 3. Wentylacja. 4. Segregacja. 
5. Inhibicja ładunku. 
6. Kompatybilność – zgodność ładunku. 
7. Kontrola atmosfery. 
8. Próba gazowa. 1    1 
7 Zrozumienie informacji z kart charakterystyki ład unku (MSDS). 0,5    0,5 
8 Działanie i właściwe stosowanie aparatury pomiaro wej gazu. 1    1 
9 Właściwe stosowanie wyposażenia bezpieczeństwa i urządzeń 
zabezpieczających, w tym: 1.   Aparaty oddechowe i inne wyposażenie ewakuacyj ne. 
2.   Ubranie ochronne i inny sprzęt ochrony. 3.   Sprzęt reanimacyjny. 
4.   Wyposażenie ratownicze i ewakuacyjne. 1 1   2 
10 Podstawowa wiedza o zasadach bezpieczeństwa prac y i procedurach 
zgodnych  z przepisami prawa,  regulacjami branżowymi oraz pr zepisami 
w zakresie bezpieczeństwa osobistego na zbiornikowc ach do przewozu 
gazów skroplonych, w tym: 
1. Środki ostrożności podejmowane przy wchodzeniu d o przestrzeni 
zamkniętych. 
2. Środki ostrożności podejmowane przed naprawą i k onserwacją oraz w 
ich trakcie. 
3. Środki bezpieczeństwa podczas prac związanych z oddziaływaniem 
wysokiej temperatury oraz niskich temperatur. 
4. Bezpieczeństwo przy pracach elektrycznych. 
5. Kontrolne listy bezpieczeństwa statek – ląd. 1    1 
11 Podstawowa wiedza o pierwszej pomocy zgodnej z k artą charakterystyki 
ładunku (MSDS). 0,5    0,5 
12 Techniki i taktyka zapobiegania pożarom i zwalcz ania pożarów na 
zbiornikowcach. 0,25    0,25  
13 Zagrożenia pożarowe związane z operacjami przeła dunkowymi  
i transportem skroplonych gazów luzem. 0,5    0,5 
14 Środki gaśnicze używane do gaszenia gazów skropl onych. 0,5 0,5    1 
15 Stałe pianowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
16 Przenośne pianowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
17 Stałe proszkowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
Dziennik Ustaw – 42 –  Poz. 239 
 
 
 4318 Przeciwdziałanie wyciekom w odniesieniu do opera cji gaśniczych. 0,25    0,25  
19 Podstawowa wiedza o procedurach awaryjnych, w ty m procedurze 
awaryjnego wstrzymania operacji ładunkowych. 0,5    0,5 
20 Podstawowa wiedza o wpływie wycieku gazowego na środowisko 
morskie i życie ludzkie. 0,5    0,5 
21 Podstawowa wiedza o procedurach zapobiegania wyc iekom gazowym na 
statkach. 0,5    0,5 
22 Podstawowa wiedza o środkach i działaniach podej mowanych  
w przypadku wycieku, w tym: 
1. Przekazywanie istotnych informacji do odpowiedzi alnych osób. 
2. Pomoc we wprowadzaniu procedur zabezpieczających  przed wyciekiem 
gazów. 
3. Zapobieganie przed pęknięciami na skutek kruchości materiału  
w warunkach niskich temperatur. 0,5    0,5 
 Razem 19 3   22 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnych świadectw przeszkoleń w zakresie : 
− indywidualnych technik ratunkowych, 
− ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego, 
− bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólne j, 
− elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy med ycznej. 
 W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Uczestniczenie w bezpiecznych operacjach ładunkowyc h na zbiornikowcach do przewozu gazów skroplonych, 
podejmowanie działań zapobiegających zagrożeniom, s tosowanie środków bezpieczeństwa i zasad BHP, 
przeprowadzanie akcji gaśniczych, reagowanie w sytu acjach zagrożenia, zapobieganie zanieczyszczeniu 
środowiska. 
 
  
Dziennik Ustaw – 43 –  Poz. 239  
 
 44 
3. Ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploat acji zbiornikowców do przewozu 
produktów naftowych oraz chemikaliów – stopień pods tawowy 
 
3.3. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE EKSPLOATACJI 
ZBIORNIKOWCÓW DO PRZEWOZU PRODUKTÓW 
NAFTOWYCH ORAZ CHEMIKALIÓW* 
Zakres przeszkolenia: stopień podstawowy  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 20 3   23 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.01. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Podstawowa wiedza o zbiornikowcach do przewozu ropy  i chemikaliów: 
1. Typy zbiornikowców olejowych i chemikaliowców. 
2. Ogólna charakterystyka i konstrukcja. 2    2 
2 Podstawowa wiedza o operacjach ładunkowych: 
1. Systemy rurociągów i zaworów. 2. Pompy ładunkowe. 
3. Załadunek i wyładunek. 
4. Czyszczenie zbiorników, przepłukanie, odgazowani e, inwertowanie. 3    3 
3 Podstawowa wiedza o właściwościach fizycznych ropy i  chemikaliów: 
1. Ciśnienie i temperatura, w tym zależności temper atury parowania od 
ciśnienia. 
2. Sposoby powstawania ładunków elektrostatycznych.  
3. Symbole chemiczne. 1    1 
4 Wiedza i zrozumienie zasad bezpieczeństwa i zarządz ania 
bezpieczeństwem.  1    1 
5 Podstawowa wiedza o zagrożeniach związanych z opera cjami na 
zbiornikowcach, w tym: 1. Zagrożenia dla zdrowia. 2. Zagrożenia dla środowiska. 
3. Zagrożenie aktywnością chemiczną. 
4. Zagrożenia związane z korozją. 5. Niebezpieczeństwo wybuchu i zagrożenie palnością . 
6. Źródła zapłonu, w tym zagrożenia elektrostatyczn e. 
7. Zagrożenia związane z toksycznością. 
8. Ulatnianie oparów. 2    2 
6 Podstawowa wiedza o kontroli zagrożeń: 
1. Inertowanie, poduszki wodne, środki do osuszania  i techniki 
monitoringu. 
2. Środki antystatyczne. 3. Wentylacja. 4. Segregacja. 5. Inhibicja ładunku. 6. Kompatybilność – zgodność ładunku. 
7. Kontrola atmosfery. 
8. Próba gazowa. 1    1 
7 Znajomość informacji z kart charakterystyki ładunku  (MSDS). 0,5    0,5 
Dziennik Ustaw – 44 –  Poz. 239 
 
 
 458 Działanie i właściwe stosowanie aparatury pomiarowe j gazu oraz 
podobnych urządzeń. 1    1 
9 Właściwe stosowanie wyposażenia bezpieczeństwa i urządzeń 
zabezpieczających, w tym: 
1. Aparaty oddechowe i inne wyposażenie ewakuacyjne . 
2. Ubranie ochronne i inny sprzęt ochrony. 
3. Sprzęt reanimacyjny. 
4. Wyposażenie ratownicze i ewakuacyjne. 1 1   2 
10 Podstawowa wiedza o zasadach bezpieczeństwa pracy i  procedurach 
zgodnych  z przepisami prawa,  regulacjami branżowymi oraz prze pisami 
w zakresie bezpieczeństwa osobistego na zbiornikowc ach do przewozu 
ropy i chemikaliów, w tym: 
1. Środki ostrożności podejmowane przy wchodzeniu d o przestrzeni 
zamkniętych. 
2. Środki ostrożności podejmowane przed naprawą i k onserwacją oraz w 
ich trakcie.  
3. Środki bezpieczeństwa podczas prac związanych z oddziaływaniem, 
wysokiej temperatury oraz niskich temperatur. 
4. Bezpieczeństwo przy pracach elektrycznych. 
5. Kontrolne listy bezpieczeństwa statek – ląd. 1    1 
11 Podstawowa wiedza o pierwszej pomocy zgodnej z kart ą charakterystyki 
ładunku (MSDS). 0,5    0,5 
12 Techniki i taktyka zapobiegania i zwalczania pożaró w na zbiornikowcach. 0,25    0,25  
13 Zagrożenia pożarowe związane z operacjami przeładunkowymi i 
transportem ciekłych ładunków niebezpiecznych i szk odliwych 
przewożonych luzem. 0,5    0,5 
14 Środki gaśnicze używane do gaszenia ropy i chemikal iów. 0,5 0,5    1 
15 Stałe pianowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
16 Przenośne pianowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
17 Stałe proszkowe systemy gaśnicze. 0,5 0,5    1 
18 Przeciwdziałanie wyciekom w odniesieniu do operacji  gaśniczych. 0,25    0,25  
19 Podstawowa wiedza o procedurach awaryjnych, w tym p rocedurze 
awaryjnego wstrzymania operacji ładunkowych. 0,5    0,5 
20 Podstawowa wiedza o wpływie rozlewu olejowego i che micznego na 
środowisko morskie i życie ludzkie. 1    1 
21 Podstawowa wiedza o procedurach zapobiegania rozlew om na statkach. 1    1 
22 Podstawowa wiedza o środkach i działaniach podejmow anych w 
przypadku wycieku, w tym: 
1. Przekazywanie istotnych informacji osobom odpowi edzialnym. 
2. Pomoc we wprowadzaniu procedur zabezpieczających  przed rozlewem.  0,5    0,5 
 Razem 20 3   23 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie ważnych świadectw przeszkoleń w zakresie : 
− indywidualnych technik ratunkowych, 
− ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego, 
− bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólne j, 
− elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy med ycznej. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
Dziennik Ustaw – 45 –  Poz. 239  
 
 46 
IV. Umiejętności 
Uczestniczenie w bezpiecznych operacjach ładunkowyc h na zbiornikowcach do przewozu ropy i chemikaliów,  
podejmowanie działań zapobiegających zagrożeniom, s tosowanie środków bezpieczeństwa i zasad BHP, 
przeprowadzanie akcji gaśniczych, reagowanie w sytu acjach zagrożenia, zapobieganie zanieczyszczeniu 
środowiska przez  rozlewy olejowe i chemiczne. 
 
 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 46 –  Poz. 239 
 
 
 474. Ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploat acji zbiornikowców do przewozu 
gazów skroplonych – stopień wyższy 
 
3.4. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE EKSPLOATACJI 
ZBIORNIKOWCÓW DO PRZEWOZU GAZÓW 
SKROPLONYCH* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 36 6  18 62 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.05. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady i ćwiczenia) i demonstracji u miejętności (symulator). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Budowa i konstrukcja zbiornikowców do przewozu ga zów skroplonych, 
systemów i wyposażenia, w tym: 
1. Typy zbiornikowców do przewozu skroplonego gazu i konstrukcja 
zbiorników ładunkowych. 
2. Ogólna konstrukcja i budowa. 
3. Systemy zabezpieczające ładunek, w tym  materiał y konstrukcyjne i 
izolacyjne. 
4. Urządzenia i sprzęt przeładunkowy, w tym: 
1) pompy ładunkowe i ich rozmieszczenie; 
2) rurociągi ładunkowe i zawory; 3) urządzenia rozprężające; 
4) ekrany przeciwpłomieniowe; 
5) systemy monitoringu temperatury; 6) systemy pomiaru poziomu ładunku;  7) system kontroli i monitoringu ciśnienia w zbiorn ikach.  
5. System utrzymywania temperatury ładunku. 
6. System kontroli atmosfery w zbiornikach ładunkow ych, w tym 
systemy wytwarzania, dystrybucji i magazynowania. 
7. System grzania koferdamów. 
8. Systemy wykrywania gazów. 9. Systemy balastowe.  
10. Systemy odparowania. 
11. Systemy skraplania par ładunku. 12. Ładunkowy system awaryjnego wstrzymania  operac ji ładunkowych 
(emergency shut down system ). 
13. System nadzoru przesyłu ładunku. 8   4 12 
2 Teoria i charakterystyki pomp, w tym typy pomp ła dunkowych i ich 
bezpieczna eksploatacja. 2    2 
3 Wpływ płynnego ładunku luzem na trym i stateczność oraz na strukturę 
konstrukcyjną statku. 1   2 3 
4 Zasady bezpieczeństwa na gazowcach i wdrożenie sy stemu zarządzania 
bezpieczeństwem. 1    1 
5 Środki bezpieczeństwa, procedury i listy kontroln e stosowane przy 
wszystkich operacjach ładunkowych, w tym: 1. Po wejściu do portu i załadunku lub po zacumowan iu do 
terminalu/nabrzeża i załadunku:  
1) inspekcja zbiorników; 8 2  8 18 
Dziennik Ustaw – 47 –  Poz. 239 
 
 
 482) napełnianie gazem obojętnym (inertowanie – reduk cja tlenu, 
redukcja punktu rosy); 
3) zagazowanie; 
4) schładzanie; 
5) załadunek; 
6) wybalastowanie; 
7) pobieranie próbek. 
2. Podróż morska: 
1) schładzanie; 2) utrzymywanie ciśnienia; 
3) odparowywanie; 
4) hamowanie oddziaływania (inhibiting ). 
3. Rozładunek: 
1) rozładunek; 2) balastowanie; 
3) systemy resztkowania i mycia; 
4) systemy osuszające zbiorniki. 
4. Przygotowania przed dokowaniem: 
1) podgrzewanie; 2) wypełnianie gazem obojętnym ( inerting ); 
3) odgazowanie. 
5. Transfer ładunku ze statku na statek. 
6 Wykonywanie pomiarów i obliczeń ładunku, w tym: 
1. Stan ciekły. 
2. Stan gazowy. 
3. Ilość ładunku  na statku –  On Board Quantity  (OBQ). 
4. Pozostałość ładunku na statku – Remain On Board (ROB). 
5. Obliczenia dotyczące odparowania ładunku. 2 2   4 
7 Odpowiedzialność członków załogi zarządzających o peracjami 
ładunkowymi i nadzorujących te operacje. 1    1 
8 Podstawowe definicje chemiczne i fizyczne  związa ne z bezpiecznym 
transportem gazów skroplonych, w tym: 1. Budowa chemiczna gazów. 
2. Właściwości i charakterystyka skroplonego gazu i  ich par, w tym: 
1) proste prawa gazowe; 
2) stany skupienia; 
3) gęstość cieczy i gazów; 4) dyfuzja i mieszanie gazów; 
5) sprężanie gazów; 
6) skraplanie i schładzanie gazów; 7) temperatura krytyczna gazów i ciśnienie; 8) punkt zapłonu, górna i dolna granica wybuchowośc i, temperatura 
samozapłonu; 
9) zgodność, oddziaływanie wzajemne, skuteczne oddz ielanie gazów;
 
10) polimeryzacja; 11) ciśnienie pary nasyconej w zależności od temperatury; 12) punkt rosy i punkt wrzenia; 13) proces uwadniania. 
3. Właściwości cieczy jednolitych i jednorodnych. 4. Natura i właściwości roztworów. 5. Układy termodynamiczne. 6. Podstawowe prawa i wykresy. 2    2 
Dziennik Ustaw – 48 –  Poz. 239 
 
 
 497. Właściwości materiałów. 
8. Efekt niskich temperatur – kruchość materiałów. 
9 Karta charakterystyki ładunku (MSDS). 0,5    0,5 
10 Zagrożenia i środki kontroli związane z operacja mi ładunkowymi na 
zbiornikowcach do przewozu gazów skroplonych, w tym : 
1. Palność. 2. Wybuchowość.  
3. Zagrożenie związane z toksycznością. 
4. Zagrożenie wzajemnym oddziaływaniem ładunków. 
5. Zagrożenie związane z korozją. 6. Zagrożenie dla zdrowia. 7. Skład gazu obojętnego. 8. Zagrożenia elektrostatyczne. 
9. Ładunki polimeryzujące. 1    1 
11 Kalibrowanie i stosowanie systemów, urządzeń i s przętu do  kontroli  i 
wykrywania gazów.  1 1   2 
12 Niebezpieczeństwa wynikające z nieprzestrzegania  obowiązujących 
przepisów i zasad. 0,5`    0,5 
13 Zasady BHP, w tym szacowanie ryzyka i bezpieczeń stwa osobistego na 
zbiornikowcach do przewozu gazów skroplonych, w tym : 
1. Środki ostrożności  podejmowane przy wchodzeniu do przestrzeni  
zamkniętych, w tym poprawne użycie różnych typów ap aratów 
oddechowych. 
2. Środki ostrożności podejmowane przed i w trakcie  napraw  
i konserwacji, w tym podczas prac wywierających wpł yw na 
pompowanie, przesył rurociągami, systemy elektryczn e i kontrolne. 
3. Środki bezpieczeństwa podczas prac związanych z oddziaływaniem 
wysokiej temperatury oraz prac związanych z oddział ywaniem 
niskich temperatur. 
4. Bezpieczeństwo przy pracach elektrycznych. 
5. Użycie właściwego wyposażenia ochrony osobistej (PPE – Personal 
Protective Equipment ). 
6. Środki ochrony przed oparzeniami i odmrożeniami.    
7. Właściwe stosowanie osobistych urządzeń kontroli  poziomu skażenia.  2    2 
14 Procedury awaryjne na zbiornikowcach do przewozu  gazów skroplonych, 
w tym: 1. Statkowe plany działań awaryjnych/statkowe plany  alarmowe. 
2. Awaryjne wstrzymanie operacji ładunkowych. 3. Obsługa zaworu bezpieczeństwa. 4. Działania podejmowane w przypadku awarii systemó w lub urządzeń 
niezbędnych do obsługi ładunku. 
5. Ochrona przeciwpożarowa na zbiornikowcach do prz ewozu gazów 
skroplonych. 
6. Zrzucanie ładunku za burtę. 7. Wydzielone/zamknięte strefy ratunkowe. 4 1  4 9 
15 Działania podejmowane w przypadku kolizji, wejśc ia na mieliznę lub 
wycieku.  1    1 
16 Procedury pierwszej pomocy medycznej stosowane n a zbiornikowcach do 
przewozu gazów skroplonych zgodnie z wymaganiami Medical First Aid 
Guide  (MFAG). 0,5    0,5 
17 Procedury zapobiegające zanieczyszczeniu atmosfe ry i środowiska 
naturalnego.  0,5    0,5 
Dziennik Ustaw – 49 –  Poz. 239 
 
 
 5018 Postanowienia konwencji MARPOL, regulacje prawne  IMO, przepisy  
krajowe (w tym przepisy portowe), regulacje armatorskie.   1    1 
19 Kodeks IBC i IGC.  1    1 
 Razem 38 6  18 62 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie: 
− ważnego świadectwa przeszkolenia w zakresie eksploa tacji zbiornikowców do  przewozu gazów 
skroplonych stopnia podstawowego, 
− co najmniej 3-miesięcznej praktyki pływania odbytej  na zbiornikowcu do przewozu gazów 
skroplonych. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Budowa i charakterystyka zbiornikowców do przewozu gazów skroplonych, operacje ładunkowe, czynności 
awaryjne. 
 
IV. Umiejętności 
Nadzorowanie i bezpieczne wykonywanie wszystkich op eracji ładunkowych, znajomość właściwości fizycznyc h 
i chemicznych gazów skroplonych, opracowywanie i st osowanie planów operacji ładunkowych, procedur i li st 
kontrolnych, podejmowanie działań zapobiegających z agrożeniom, profesjonalne stosowanie środków 
bezpieczeństwa i zasad BHP, przeprowadzanie akcji g aśniczych, reagowanie w sytuacjach zagrożenia, 
zapobieganie zanieczyszczeniu środowiska w wyniku w ycieku gazów skroplonych, prowadzenie nadzoru i 
kontroli zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.  
  
Dziennik Ustaw – 50 –  Poz. 239 
 
 
 515. Ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploat acji zbiornikowców do przewozu 
produktów naftowych – stopień wyższy 
 
3.5. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE EKSPLOATACJI 
ZBIORNIKOWCÓW DO PRZEWOZU PRODUKTÓW 
NAFTOWYCH* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 38 4  18 60 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.02. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady i ćwiczenia) i demonstracji u miejętności (symulator). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Budowa i konstrukcja zbiornikowców do przewozu pr oduktów 
naftowych, systemów i wyposażenia, w tym: 
1. Ogólna konstrukcja i budowa. 
2. Rozmieszczenie i rodzaje pomp. 
3. Rozmieszczenie i budowa zbiorników, rurociągów i  systemu 
wentylacji zbiorników. 
4. Systemy pomiarowe i alarmowe. 5. Systemy podgrzewania ładunku. 
6. Czyszczenie zbiorników, wentylacja gazem obojętn ym i 
odgazowanie zbiorników. 
7. Systemy balastowe. 
8. Wentylacja przestrzeni ładunkowej i przestrzeni mieszkalnej. 
9. Operacje usuwania (zatrzymywania) popłuczyn. 
10. Systemy odzyskiwania par ładunku. 
11. Elektroniczne i elektryczne systemy kontroli ła dunku. 
12. Urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniom, w t ym ODME. 
13. Materiały i powłoki zbiorników. 14. Systemy kontroli ciśnienia i temperatury w zbio rnikach. 
15. System zabezpieczenia przeciwpożarowego. 8   4 12 
2 Teoria i charakterystyki pomp, w tym typy pomp ła dunkowych i ich 
bezpieczna eksploatacja. 2    2 
3 Zasady bezpieczeństwa na zbiornikowcach i wdrożen ie systemu 
zarządzania bezpieczeństwem. 1    1 
4 Systemy nadzoru i bezpieczeństwa, w tym procedura  awaryjnego 
wstrzymania operacji ładunkowych. 1    1 
5 Wykonywanie pomiarów i obliczeń ładunku. 2 2   4 
6 Wpływ płynnego ładunku luzem na trym i stateczność oraz na 
strukturę konstrukcyjną statku. 1   2 3 
7 Operacje ładunkowe, balastowe i czyszczenia zbiorników, w tym: 
1. Planowanie załadunku i wyładunku. 2. Balastowanie i wybalastowanie. 3. Operacje mycia zbiorników. 4. Napełnianie gazem obojętnym (inertowanie ). 
5. Odgazowanie. 6. Transfer ładunku ze statku na statek. 7. Załadunek „ Load on Top” .  
8. Mycie ropą naftową. 8   8 16 
Dziennik Ustaw – 51 –  Poz. 239 
 
 
 528 Opracowanie i zastosowanie planów operacji ładunk owych, procedur 
i list kontrolnych. 1 1   2 
9 Kalibrowanie i stosowanie systemów monitoringu i wykrywania 
gazów, urządzeń i przyrządów. 1    1 
10 Odpowiedzialność członków załogi zarządzających operacjami 
ładunkowymi i nadzorujących te operacje. 0,5    0,5 
11 Właściwości fizyczne i chemiczne produktów nafto wych. 2    2 
12 Karta charakterystyki ładunku (MSDS). 0,5    0,5 
13 Zagrożenia i środki kontroli związane z operacja mi ładunkowymi na 
zbiornikowcach do przewozu produktów naftowych, w t ym: 
1. Zagrożenie związane z toksycznością. 
2. Zagrożenie dla zdrowia. 
3. Skład gazu obojętnego. 
4. Zagrożenia elektrostatyczne. 1    1 
14 Niebezpieczeństwa wynikające z nieprzestrzegania  obowiązujących 
przepisów i zasad. 0,5    0,5 
15 Zasady BHP, w tym szacowanie ryzyka i bezpieczeń stwa osobistego 
na zbiornikowcach do przewozu produktów naftowych, w tym: 
1. Środki ostrożności  podejmowane przy wchodzeniu do 
przestrzeni  zamkniętych, w tym poprawne użycie róż nych typów 
aparatów oddechowych. 
2. Środki ostrożności podejmowane przed naprawą i k onserwacją 
oraz w ich trakcie. 
3. Środki bezpieczeństwa podczas prac związanych z 
oddziaływaniem wysokiej temperatury oraz niskich te mperatur. 
4. Bezpieczeństwo przy pracach elektrycznych. 
5. Użycie właściwego wyposażenia ochrony osobistej ( PPE – 
Personal Protective Equipment ). 2    2 
16 Procedury awaryjne na zbiornikowcach do przewozu  produktów 
naftowych, w tym: 
1. Statkowe plany działań awaryjnych/statkowe plany  alarmowe. 
2. Awaryjne wstrzymanie operacji ładunkowych. 3. Działania podejmowane w przypadku awarii systemó w lub 
urządzeń niezbędnych do obsługi ładunku. 
4. Ochrona przeciwpożarowa na zbiornikowcach do prz ewozu 
produktów naftowych. 
5. Wydzielone/zamknięte strefy ratunkowe. 6. Stosowanie karty charakterystyki ładunku (MSDS).  4 1  4 9 
17 Działania podejmowane w przypadku kolizji, wejśc ia na mieliznę lub 
wycieku. 0,5    0,5 
18 Procedury pierwszej pomocy medycznej stosowane n a 
zbiornikowcach do przewozu produktów naftowych. 0,5    0,5 
19 Procedury zapobiegające zanieczyszczeniu atmosfe ry i środowiska 
naturalnego. 0,5    0,5 
20 Postanowienia konwencji MARPOL, regulacje prawne  IMO, przepisy 
krajowe (w tym przepisy portowe), regulacje armatorskie.   1    1 
 Razem 38 4  18 60 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie: 
− ważnego świadectwa przeszkolenia w zakresie eksploa tacji chemikaliowców i zbiornikowców do 
przewozu produktów naftowych stopnia podstawowego, 
− co najmniej 3-miesięcznej praktyki pływania na zbio rnikowcu do przewozu produktów naftowych. 
Dziennik Ustaw – 52 –  Poz. 239  
 
 53 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Budowa i charakterystyka zbiornikowców do przewozu produktów naftowych, operacje ładunkowe oraz 
czynności awaryjne. 
 
IV. Umiejętności 
Nadzorowanie i bezpieczne wykonywanie operacji ładu nkowych, znajomość właściwości fizycznych 
i chemicznych produktów naftowych, opracowywanie i stosowanie planów operacji ładunkowych, procedur i list 
kontrolnych, podejmowanie działań zapobiegających z agrożeniom, profesjonalne stosowanie środków 
bezpieczeństwa i zasad BHP, przeprowadzanie akcji g aśniczych, reagowanie w sytuacjach zagrożenia, 
zapobieganie zanieczyszczeniu środowiska w wyniku rozlewu olejowego, prowadzenie nadzoru i kontroli 
zgodnie z obowiązującymi wymaganiami. 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 53 –  Poz. 239 
 
 
 546. Ramowy program przeszkolenia w zakresie eksploat acji zbiornikowców do przewozu 
chemikaliów – stopień wyższy 
 
3.6. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE EKSPLOATACJI 
ZBIORNIKOWCÓW DO PRZEWOZU CHEMIKALIÓW* 
Zakres przeszkolenia: stopień wyższy 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 38,5 4  16 58,5 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.03. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady i ćwiczenia) i demonstracji u miejętności (symulator). 
 
I. Program przeszkolenia 
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Budowa i konstrukcja chemikaliowców, systemów i wyp osażenia,  
w tym: 
1. Ogólna konstrukcja i budowa. 
2. Rozmieszczenie i rodzaje pomp.  3. Rozmieszczenie i budowa zbiorników. 
4. Rurociągi i system drenażowy. 
5. Systemy alarmowe i system kontroli ciśnienia i t emperatury  
w rurociągach i zbiornikach ładunkowych. 
6. Systemy pomiarowe i alarmowe. 7. Systemy wykrywania gazów. 
8. Systemy podgrzewania i chłodzenia ładunku. 
9. Systemy czyszczenia zbiorników. 10. Systemy kontroli środowiskowej w zbiornikach ła dunkowych. 
11. Systemy balastowe. 12. Wentylacja przestrzeni ładunkowej i przestrzeni  mieszkalnej. 
13. Systemy odzyskiwania par ładunku. 
14. Systemy przeciwpożarowe. 
15. Materiały i powłoki instalacji gazowych, zbiorn ików, rurociągów.
 
16. Operacje usuwania (zatrzymywania) popłuczyn. 8   4 12 
2 Teoria i charakterystyki pomp, w tym typy pomp ładu nkowych i ich 
bezpieczna eksploatacja. 2    2 
3 Zasady bezpieczeństwa na chemikaliowcach i wdrożeni e systemu 
zarządzania bezpieczeństwem. 1    1 
4 Systemy nadzoru i bezpieczeństwa, w tym procedura a waryjnego 
wstrzymania operacji ładunkowych. 1    1 
5 Wykonywanie pomiarów i obliczeń ładunku. 2 2   4 
6 Wpływ płynnego ładunku luzem na trym i stateczność oraz na 
strukturę konstrukcyjną statku. 1   2 3 
7 Operacje ładunkowe, balastowe i czyszczenia zbiorni ków, w tym: 
1. Planowanie załadunku i wyładunku. 2. Balastowanie i wybalastowanie. 3. Operacje mycia zbiorników. 4. Kontrola atmosfery zbiornika. 5. Napełnianie gazem obojętnym (inertowanie ). 
6. Odgazowanie. 7. Transfer ładunku ze statku na statek. 8. Wymagania dotyczące inhibicji i stabilizacji.  6   6 12 
Dziennik Ustaw – 54 –  Poz. 239 
 
 
 559. Wymagania dotyczące grzania i chłodzenia sąsiadu jących 
ładunków. 
10. Zgodność i oddzielanie ładunków. 
11. Ładunki o wysokiej lepkości. 
12. Resztowanie. 
13. Wejście do zbiornika. 
8 Opracowanie i zastosowanie planów operacji ładunkow ych, procedur i 
list kontrolnych. 1 1   2 
9 Kalibrowanie i stosowanie systemów monitoringu i wy krywania 
gazów, urządzeń i przyrządów. 1    1 
10 
 Odpowiedzialność członków załogi zarządzających ope racjami 
ładunkowymi i nadzorujących te operacje. 1    1 
11 Chemiczne i fizyczne właściwości płynnych substancj i szkodliwych, 
w tym: 
1. Rodzaje ładunków chemicznych (substancje o dział aniu 
korodującym, substancje toksyczne, palne, i wybucho we). 
2. Grupy chemikaliów i ich zastosowanie przemysłowe . 
3. Oddziaływanie ładunków chemicznych. 2    2 
12 Karta charakterystyki ładunku (MSDS). 0,5    0,5 
13 Zagrożenia i środki kontroli związane z operacjami ładunkowymi na 
chemikaliowcach, w tym: 
1. Palność i wybuchowość. 
2. Zagrożenie związane z toksycznością. 3. Zagrożenie dla zdrowia. 
4. Skład gazu obojętnego. 
5. Zagrożenia elektrostatyczne. 
6. Zagrożenie aktywnością chemiczną. 
7. Zagrożenie związane z korozją. 8. Ładunki o niskim punkcie wrzenia. 
9. Ładunki o dużej gęstości. 
10. Ładunki krzepnące. 11. Ładunki polimeryzujące. 2    2 
14 Niebezpieczeństwa wynikające z nieprzestrzegania ob owiązujących 
przepisów i zasad. 1    1 
15 Zasady BHP, w tym szacowanie ryzyka i bezpieczeństw a osobistego 
na chemikaliowcach: 
1. Środki ostrożności  podejmowane przy wchodzeniu do 
przestrzeni  zamkniętych, w tym poprawne użycie róż nych typów 
aparatów oddechowych. 
2. Środki ostrożności podejmowane przed naprawą i k onserwacją 
oraz w ich trakcie. 
3. Środki bezpieczeństwa podczas prac związanych  
z oddziaływaniem wysokiej temperatury oraz niskich temperatur. 
4. Bezpieczeństwo przy pracach elektrycznych. 5. Użycie właściwego wyposażenia ochrony osobistej ( PPE – 
Personal Protective Equipment ). 2    2 
16 Procedury awaryjne na chemikaliowcach, w tym: 
1. Statkowe plany działań awaryjnych/statkowe plany  alarmowe. 
2. Awaryjne wstrzymanie operacji ładunkowych. 3. Działania podejmowane w przypadku awarii systemó w lub 
urządzeń niezbędnych do obsługi ładunku. 
4. Ochrona przeciwpożarowa na chemikaliowcu. 4 1  4 9 
Dziennik Ustaw – 55 –  Poz. 239 
 
 
 565. Wydzielone/zamknięte strefy ratunkowe. 
6. Oddziaływanie ładunku. 7. Zrzucanie ładunku za burtę. 8. Stosowanie karty charakterystyki ładunku (MSDS).  
17 Działania podejmowane w przypadku kolizji, wejścia na mieliznę lub 
wycieku. 0,5    0,5 
18 Procedury pierwszej pomocy medycznej stosowane na chemikaliowcach zgodnie z wymaganiami Medical First Aid Guide  
(MFAG). 0,5    0,5 
19 Procedury zapobiegające zanieczyszczeniu atmosfery i środowiska 
naturalnego. 1    1 
20 Postanowienia konwencji MARPOL, regulacje prawne IM O, przepisy 
krajowe (w tym przepisy portowe), regulacje armatorskie. 0,5    0,5 
21 Kodeks IBC.  0,5    0,5 
 Razem 38,5 4  16 58,5  
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie: 
− ważnego świadectwa przeszkolenia w zakresie eksploa tacji chemikaliowców i zbiornikowców do 
przewozu produktów naftowych stopnia podstawowego, 
− co najmniej 3-miesięcznej praktyki pływania odbytej  na zbiornikowcu do przewozu chemikaliów. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
 III. Wiedza 
Budowa i charakterystyka chemikaliowców, operacje ł adunkowe i czynności awaryjne. 
 
IV. Umiejętności 
Nadzorowanie i bezpieczne wykonywanie wszystkich op eracji ładunkowych, znajomość właściwości fizycznyc h 
i chemicznych chemikaliów, opracowywanie i stosowan ie planów operacji ładunkowych, procedur i list 
kontrolnych, podejmowanie działań zapobiegających z agrożeniom, profesjonalne stosowanie środków 
bezpieczeństwa i zasad BHP, przeprowadzanie akcji g aśniczych, reagowanie w sytuacjach zagrożenia, 
zapobieganie chemicznym zanieczyszczeniom środowisk a, prowadzenie nadzoru i kontroli zgodnie  
z obowiązującymi wymaganiami.  
 
  
Dziennik Ustaw – 56 –  Poz. 239 
 
 
 577. Ramowy program przeszkolenia w zakresie zarządza nia kryzysowego i zachowań 
ludzkich 
 
3.7. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO  
I ZACHOWAŃ LUDZKICH * 
Zakres przeszkolenia:  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 10,5 2   12,5 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.29 (Tabela A-V/2 Kodeksu STCW). 
Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie testu  (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Informacje ogólne: 
1. Ogólna konstrukcja i plany statku. 
2. Przepisy bezpieczeństwa. 3. Plany i procedury awaryjne. 1    1 
2 Znaczenie zasad eksploatacji statku –  szczegółowe procedury 
awaryjne, w tym: 
1. Wcześniejsze planowanie i ćwiczenie procedur awa ryjnych na 
statku. 
2. Zaznajomienie członków załogi z zaplanowanymi pr ocedurami 
awaryjnymi i konieczność ich przestrzegania w sytua cji 
zagrożenia. 1    1 
3 Optymalizacja wykorzystywanych środków, z uwzględni eniem: 
1. Ograniczonej ilość dostępnych środków  w sytuacj i awaryjnej. 
2. Wolnych członków załogi i dostępnego sprzętu.  1    1 
4 Praktyczne ćwiczenia w celu utrzymania stanu gotowo ści z 
uwzględnieniem wniosków wyciągniętych z wcześniejsz ych 
wypadków z udziałem statków pasażerskich. Raport z ćwiczeń. 1 1   2 
5 Ocena wstępna i zapewnienie skutecznego reagowania w sytuacjach 
kryzysowych, zgodnie z ustalonymi procedurami awary jnymi. 1    1 
6 Kierowanie i dowodzenie w sytuacjach kryzysowych, w  tym: 
1. Zachowanie dowódcy podczas sytuacji awaryjnych. 2. Koncentracja na podejmowanych decyzjach w sytuac ji 
konieczności szybkiego działania.  
3. Motywowanie, zachęcanie i uspokajanie pasażerów i 
pracowników. 1    1 
7 Rozpoznawanie objawów nadmiernego stresu u siebie o raz innych 
członków statkowego zespołu ratunkowego. 1    1 
8 Wpływ stresu w sytuacjach awaryjnych na wydajność d ziałania 
poszczególnych osób i ich zdolność do stosowania  i nstrukcji i 
procedur. 1    1 
9 Kontrola pasażerów i innych osób w sytuacjach kryzy sowych, w tym: 
1. Ogólne wzorce zachowań pasażerów i innych osób w  sytuacjach 
kryzysowych, przy założeniu, że: 
1) najczęściej musi minąć pewien czas, zanim ludzie  
zaakceptują fakt pojawienia się sytuacji kryzysowej ; 
2) niektóre osoby mogą ulegać panice i zachowywać s ię w 
sposób nieracjonalny lub mieć trudności we właściwe j ocenie 
sytuacji i dostosowaniu się do instrukcji w sytuacj ach 
kryzysowych. 1 0,5   1,5 
Dziennik Ustaw – 57 –  Poz. 239 
 
 
 582. Reakcje pasażerów i innych osób, między innymi: 
1) poszukiwania krewnych, przyjaciół lub swoich rze czy 
osobistych w sytuacji zagrożenia; 
2) szukanie schronienia w swoich kabinach lub w inn ych 
miejscach na pokładzie, w celu uniknięcia zagrożeni a; 
3) tendencja do przemieszczania się w stronę górnej  części 
pokładu, gdy statek zaczyna się przechylać. 
3. Panika wśród pasażerów wynikająca z rozdzielenia  z bliskimi. 
10 Nawiązywanie i utrzymywanie skutecznej komunikacji,  w tym: 
1. Jasne i zwięzłe instrukcje i raporty. 
2. Wymiana informacji pomiędzy pasażerami i pracown ikami. 0,5 0,5   1 
11 Informowanie pasażerów i członków załogi w sytuacja ch 
kryzysowych oraz powiadamianie na temat ogólnej syt uacji. 
Informacje na temat wszelkich zachowań wymaganych o d pasażerów 
i załogi, w tym: 
1. Język lub języki, którymi posługują się pasażero wie lub inne 
osoby przewożone na danej trasie. 
2. Porozumiewanie się w sytuacjach awaryjnych przy pomocy 
innych metod, takich jak: demonstrowanie lub dawani e znaków 
za pomocą rąk lub wskazywanie umiejscowienia instru kcji, 
miejsca zbiórki, sprzętu ratunkowego, drogi ewakuac yjnej, gdy 
nie jest możliwe nawiązanie komunikacji werbalnej. 
3. Języki nadawania komunikatów o niebezpieczeństwi e w czasie 
alarmu lub ćwiczeń celem przekazania pasażerom kluc zowych 
wytycznych oraz ułatwienia członkom załogi udzielan ia pomocy. 1    1 
 Razem  10,5 2   12,5  
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia.  
 
IV. Umiejętności 
Kierowanie i dowodzenie w sytuacjach kryzysowych, s tosowanie pokładowych procedur awaryjnych, 
optymalizowanie wykorzystywania środków, kontrolowa nie reakcji na sytuacje kryzysowe, kontrolowanie 
zachowania pasażerów i innych osób w sytuacjach kry zysowych, utrzymywanie skutecznej komunikacji. 
  
Dziennik Ustaw – 58 –  Poz. 239 
 
 
 598. Ramowy program przeszkolenia w zakresie kierowan ia tłumem 
 
3.8. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE KIEROWANIA TŁUMEM * 
Zakres przeszkolenia:  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 4 2   6 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.28 (Sekcja A-V/2 pkt 1 Kodeksu STCW). 
Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie testu  (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Środki bezpieczeństwa i instrukcje alarmowe: 
1. Procedury i instrukcje alarmowe. 
2. Wyjścia ewakuacyjne. 3. Ograniczenia w korzystaniu z wind statkowych. 1 1   2 
2 Asysta i pomoc pasażerom w drodze do miejsca zbiórk i i miejsc 
ewakuacji: 
1. Wydawanie jasnych i uspokajających poleceń. 2. Kontrola nad pasażerami w korytarzach, klatkach schodowych  
i przejściach. 
3. Utrzymywanie dróg ewakuacyjnych wolnych od przes zkód 
(niezastawianie dróg ewakuacyjnych). 
4. Metody ewakuacji osób niepełnosprawnych i osób p otrzebujących 
specjalnej asysty. 
5. Przeszukiwanie pomieszczeń mieszkalnych. 2    2 
3 Procedury alarmowe: 
1. Konieczność utrzymywania porządku. 2. Procedury zmniejszenia i uniknięcia paniki. 3. Liczenie pasażerów na podstawie list pasażerów, kiedy jest 
potrzebne. 
4. Upewnianie się, że pasażerowie są odpowiednio ub rani i mają 
dobrze założone kamizelki ratunkowe. 1 1   2 
 Razem  4 2     6 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia.  
 
IV. Umiejętności 
Znajomość i stosowanie środków ratunkowych i planów  dowodzenia, niesienie pomocy pasażerom w sytuacjac h 
alarmowych, skuteczne kierowanie pasażerami i innym i osobami w sytuacjach alarmowych, wydawanie jasnyc h 
i precyzyjnych poleceń. 
 
 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 59 –  Poz. 239 
 
 
 609. Ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpiecz eństwa dla członków załóg 
bezpośrednio  obsługujących pasażerów w pomieszczen iach pasażerskich 
 
3.9. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA DLA CZŁONKÓW  
ZAŁÓG BEZPOŚREDNIO OBSŁUGUJĄCYCH PASAŻERÓW W 
POMIESZCZENIACH PASAŻERSKICH * 
Zakres przeszkolenia:  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 4 2   6 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.28 (Prawidło V/2 pkt 5 Konwencji STCW ; 
Sekcja A-V/2 pkt 2 Kodeksu STCW). Przeszkolenie koń czy się zaliczeniem w formie testu (wykłady) i 
demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Komunikacja z pasażerami w sytuacji alarmowej, w ty m: 
1. Język lub języki, którymi posługują się pasażero wie przewożeni w 
czasie danej podróży. 
2. Prawdopodobieństwo, że użycie podstawowych zwrot ów  
w języku angielskim w podstawowych instrukcjach poz woli na 
komunikację z pasażerami w sytuacji zagrożenia bez względu na 
to, czy pasażerowie i załoga znają powszechnie ten język. 
3. Komunikacja podczas sytuacji alarmowej przy pomo cy innych 
metod, takich jak: demonstrowanie lub dawanie znakó w za 
pomocą rąk lub wskazywanie umiejscowienia instrukcj i, miejsca 
zbiórki, sprzętu ratunkowego, drogi ewakuacyjnej, g dy nie jest 
możliwe nawiązanie komunikacji werbalnej. 
4. Zapewnienie pełnych instrukcji bezpieczeństwa pa sażerom  
w języku lub językach narodowych. 
5. Języki nadawania komunikatów o niebezpieczeństwi e w czasie 
alarmu lub ćwiczeń celem przekazania pasażerom kluc zowych 
wytycznych oraz ułatwienia członkom załogi udzielan ia pomocy. 2 1   3 
2 Demonstrowanie pasażerom,  jak stosować indywidualn e środki 
ratunkowe.  1 1   2 
3 Zaokrętowanie i wyokrętowanie pasażerów niepełnosprawnych i osób 
potrzebujących specjalnej asysty. 1    1 
 Razem  4 2   6 
 II. Wymagania wstępne 
Brak 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia.  
 
IV. Umiejętności 
Niesienie pomocy pasażerom w sytuacjach alarmowych,  skuteczne kierowanie pasażerami i innymi osobami 
w sytuacjach alarmowych, wydawanie jasnych i precyz yjnych poleceń, sprawdzanie poprawności stosowania 
indywidualnych środków ratunkowych. 
Dziennik Ustaw – 60 –  Poz. 239  
 
 61 
  
10. Ramowy program przeszkolenia w zakresie bezpiec zeństwa pasażerów i ładunku 
oraz szczelności kadłuba na statku pasażerskim typu  ro-ro 
 
3.10. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA PASAŻERÓW  
I ŁADUNKU ORAZ SZCZELNOŚCI KADŁUBA NA STATKU PASAŻE RSKIM 
TYPU RO -RO* 
Zakres przeszkolenia:  
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 9 7   16 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.29 (Sekcja  A-V/2 pkt 4 Kodeksu STCW). 
Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie testu  (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Stosowanie procedur statkowych, w tym: 
1. Załadunek i rozładunek pojazdów, wagonów i innyc h jednostek 
transportowych. 
2. Opuszczanie i podnoszenie ramp. 
3. Zapełnianie i sztauowanie wysuwanych lub chowany ch 
pokładów dla pojazdów. 
4. Zaokrętowanie i wyokrętowanie pasażerów niepełno sprawnych  
i osób potrzebujących specjalnej asysty. 1 1   2 
2 Stosowanie specjalnej lub dodatkowej ochrony, proce dur i wymagań 
dotyczących przewozu ładunków niebezpiecznych na st atkach 
pasażerskich typu ro-ro. 1    1 
3 Zabezpieczanie ładunków niebezpiecznych 
1. Poprawne stosowanie postanowień kodu bezpieczneg o 
sztauowania i zabezpieczania pojazdów, wagonów i in nych 
jednostek transportowych. 
2. Prawidłowe użycie urządzeń i materiałów zabezpie czających 
ładunek z zastrzeżeniem ich ograniczeń.  1 1   2 
4 Obliczanie stateczności, przegłębienia i naprężeń 
1. Prawidłowe zastosowanie informacji dotyczących s tateczności  
i naprężeń. 
2. Obliczanie stateczności i przegłębienia dla różnych warunków 
załadunku przy użyciu dostępnych kalkulatorów state czności  
i programów komputerowych. 
3. Obliczanie współczynników obciążenia pokładów. 4. Obliczanie wpływu przelewania balastu i paliwa n a stateczność, 
przegłębienia i naprężenia. 4 4   8 
5 Otwieranie, zamykanie i zabezpieczanie otworów kadł uba 
1. Prawidłowe stosowanie procedur statkowych związa nych  
z otwieraniem, zamykaniem i zabezpieczaniem furt dz iobowych, 
rufowych i burtowych oraz ramp, a także poprawne ob sługiwanie 
systemów z nimi powiązanych. 
2. Badanie szczelności. 1    1 
6 Atmosfera na pokładach ro-ro 
1. Użycie przenośnych urządzeń do kontroli atmosfer y  
w przestrzeniach ładunkowych typu ro-ro. 1 1   2 
Dziennik Ustaw – 61 –  Poz. 239 
 
 
 622. Stosowanie prawidłowych procedur statkowych doty czących 
wentylacji przestrzeni ładunkowych typu ro-ro podcz as 
załadunku i wyładunku pojazdów, w czasie podróży i w 
sytuacjach awaryjnych. 
 Razem  9 7   16 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Wskazane zagadnienia w zakresie podanym w treściach  przeszkolenia.  
 
IV. Umiejętności 
Przeprowadzanie operacji ładunkowych typu ro-ro, do konywanie obliczeń statecznościowych, poprawne 
zabezpieczanie jednostek transportowych typu ro-ro,  przeprowadzanie operacji zamykania i otwierania fu rt, 
luków i włazów, kontrolowanie atmosfery w przestrze niach ładunkowych typu ro-ro. 
 
 
 
Dziennik Ustaw – 62 –  Poz. 239 
 
 
 6311. Ramowy program przeszkolenia w zakresie wykorzystania radaru i ARPA  
na poziomie operacyjnym 
 
3.11. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE WYKORZYSTANIA RADARU I ARPA  NA 
POZIOMIE OPERACYJNYM * 
Zakres przeszkolenia: poziom operacyjny 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 30 2 8 30 70 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.07. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia, laboratorium, symulator). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 1. Wymagania techniczno-eksploatacyjne IMO dotycząc e urządzeń 
radarowych. 
2. Podstawowe zjawiska i problemy radiolokacji.  
3. Budowa i eksploatacja morskiego radaru nawigacyj nego.  
4. Interpretacja zobrazowania radarowego. 5. Błędy i dokładność pomiarów radarowych. 6. Diagnostyka sprawności radaru i wstępna lokaliza cja uszkodzeń. 
7. Obróbka cyfrowa ech i jej wpływ na zobrazowanie radarowe. 
8. Urządzenia współpracujące z radarem nawigacyjnym . 
9. Nakresy radarowe: 
1) czynniki wpływające na dokładność zakresów; 2) ćwiczenia zakresowe; 3) sporządzenie nakresu radarowego – meldunek radar owy, 
planowanie i kontrola skuteczności manewrów antykol izyjnych.  
10. Wykorzystanie urządzeń radarowych do określania  i kontroli pozycji 
statku. 
11. Pomoce nakresowe EPA i ATA – zasada działania i  możliwości 
wykorzystania. 
12. Zasada działania, podstawowe funkcje, obsługa A RPA. 
13. Interpretacja informacji uzyskiwanej w ARPA.  14. Testowanie, błędy i ograniczenia urządzeń ARPA.  
15. Współpraca ECDIS–AIS–ARPA. 16. Wykorzystanie urządzeń radarowych z zastosowani em przepisów 
MPDM w celu zapobiegania kolizji i sytuacji  nadmie rnego zbliżenia.
 30 2 8 30 70 
 Razem 30 2 8 30 70 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Właściwości propagacyjne mikrofal w stopniu pozwala jącym na zrozumienie zjawisk rozchodzenia się 
i odbijania fal elektromagnetycznych zakresu radaro wego, zasada pracy radaru według schematu blokowego  
w stopniu pozwalającym na zrozumienie działania jeg o wszystkich elementów regulacyjnych i ich wpływu n a 
obraz radarowy, sposoby wykonywania pomiarów radaro wych, ich błędy i dokładności, problemy wykrywania 
związane z zasięgiem, refrakcją, szeroko rozumianym i cieniami i kształtem charakterystyki antenowej or az 
sposoby ich minimalizacji, rodzaje zniekształceń i zakłóceń, ich przyczyny i sposoby reakcji na ich ob ecność, 
algorytmy obróbki cyfrowej obrazu radarowego i ich ocenę pod kątem nawigacyjnego wykorzystania radaru,  
podstawy diagnozowania i lokalizacji uszkodzeń w ra darach, rodzaje i zasady działania urządzeń 
współpracujących z radarem, wpływ mikrofal na organ izm ludzki, dokumenty związane z zakupem 
i eksploatacją radaru, sposoby interpretacji inform acji radarowej, zasady sporządzania nakresów radaro wych 
Dziennik Ustaw – 63 –  Poz. 239 
 
 
 64i ich dokładność, sposoby wykorzystania radaru w na wigacji, wymagania IMO dotyczące urządzeń radarowyc h 
i ARPA, przepisy MPDM, niebezpieczeństwo wynikające  ze zbytniego zaufania do danych ARPA, podstawowe 
typy urządzeń, możliwości, ograniczenia błędy urząd zeń ARPA, testy operacyjne ARPA, zasady lokalizacji  
uszkodzeń.  
 
IV. Umiejętności 
Włączanie i wstępne regulowanie wskaźnika radaroweg o, właściwe dobieranie położenia elementów 
regulacyjnych stosownie do wykonywanego zadania, w tym wpływanie na wykrywalność, rozmiary ech oraz 
rozróżnialności, sprawne identyfikowanie echa obiek tów na ekranie na podstawie mapy nawigacyjnej oraz 
obserwacji wzrokowej, biegłe wykonywanie pomiarów r adarowych dostępnymi metodami, minimalizując błędy,  
i określanie pozycji obserwowanych, poprawne interp retowanie obrazu radarowego, w tym w warunkach 
zniekształceń i zakłóceń z szacowaniem położenia, kursu, prędkości, odległości najmniejszego zbliżenia  i czasu 
do osiągnięcia tej odległości, obsługiwanie funkcji  nakresowych dostępnych w radarze ze zrozumieniem, 
stosując się do algorytmów postępowania podanych w instrukcji radaru, rozpoznawanie i wykorzystywanie 
sygnałów urządzeń współpracujących z radarem, diagn ozowanie stanu sprawności radaru i wstępne 
lokalizowanie miejsca wystąpienia uszkodzeń, posług iwanie się dokumentami związanymi z morskim radarem  
nawigacyjnym, uzyskiwanie informacji o obiektach wi docznych na ekranie radaru, ocena sytuacji kolizyjn ych, 
planowanie i wykonywanie manewrów antykolizyjnych o raz sprawdzanie skuteczności podjętych działań, 
wykorzystywanie urządzeń radarowych do prowadzenia bezpiecznej nawigacji i unikania kolizji na różnych 
akwenach nawigacyjnych, inicjowanie śledzenia obiek tu, uzyskiwanie i właściwe interpretowanie informac ji 
wypracowanych przez system ARPA, uwzględnianie błęd ów i ograniczeń urządzeń ARPA, symulacja 
manewrów antykolizyjnych, wykorzystywanie dodatkowy ch funkcji nawigacyjnych dostępnych w ARPA, 
używanie ARPA i innych urządzeń nawigacyjnych w cel u prowadzenia bezpiecznej nawigacji i unikania koli zji 
na różnych akwenach nawigacyjnych ze szczególnym uw zględnieniem wymiany informacji ARPA-AIS-ECDIS, 
korzystanie z ARPA i radaru z uwzględnieniem prawid eł MPDM, testowanie urządzeń ARPA. 
 
Dziennik Ustaw – 64 –  Poz. 239 
 
 
 6512. Ramowy program przeszkolenia  w zakresie wykorz ystania radaru i ARPA  
na poziomie zarządzania 
 
3.12. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE WYKORZYSTANIA RADARU I ARPA  NA 
POZIOMIE ZARZĄDZANIA * 
Zakres przeszkolenia: poziom zarządzania 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 10 2  28 40 
* Program przeszkolenia jest oparty na kursie model owym IMO 1.08. Przeszkolenie kończy się zaliczeniem  w 
formie testu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia i symulator). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Zapoznanie się z mostkiem nawigacyjnym, obsługą ARP A i urządzeń 
nawigacyjnych symulatora. 1   2 3 
2 Nakresy radarowe: 
1. Czynniki wpływające na dokładność nakresów. 
2. Ćwiczenia nakresowe.  3. Meldunek radarowy,  planowanie i kontrola skutec zności manewrów 
antykolizyjnych. 2 2  4 8 
3 Użycie ARPA i urządzeń nawigacyjnych w celu prowadz enia bezpiecznej 
nawigacji i unikania kolizji: 
1. Zastosowanie przepisów MPDM na wodach otwartych w warunkach 
ograniczonej widzialności. 
2. Nawigowanie na wodach ograniczonych i na torach wodnych. 
3. Nawigowanie w systemach rozgraniczenia ruchu i w  ich pobliżu. 
4. Dowodzenie wachtą nawigacyjną. 5   16 21 
4 Planowanie i koordynacja akcji SAR: 
1. Odbiór komunikatu w niebezpieczeństwie za pośred nictwem 
radiotelefonu UKF. 
2. Zaplanowanie i koordynacja poszukiwania i ratowa nia. 
3. Ćwiczenia akcji SAR. 2   6 8 
 Razem 10 2  28 40 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
 
III. Wiedza 
Błędy i dokładność pomiarów radarowych, problemy wy krywania związane z zasięgiem, refrakcją, szeroko 
rozumianymi cieniami i kształtem charakterystyki an tenowej oraz sposoby ich minimalizacji, rodzaje 
zniekształceń i zakłóceń, ich przyczyny i sposoby reakcji na ich obecność, ograniczenia, błędy urządze ń ARPA, 
AIS, ECDIS. 
 
IV. Umiejętności 
Ocenianie błędów systemowych i rozumienie aspektów działania nowoczesnych systemów nawigacyjnych, 
prowadzenie bezpiecznej nawigacji w warunkach braku  widoczności, ocenianie informacji nawigacyjnych 
uzyskanych ze wszystkich źródeł, włączając radar i ARPA, przy wydawaniu i wykonywaniu poleceń w celu 
uniknięcia kolizji i dla kierowania bezpieczną żegl ugą statku, optymalne wykorzystywanie wszystkich 
dostępnych danych nawigacyjnych dla prowadzenia bez piecznej żeglugi.  
Dziennik Ustaw – 65 –  Poz. 239 
 
 
 6613. Ramowy program przeszkolenia  w zakresie manewr owania dużymi statkami  
i statkami o nietypowych charakterystykach manewrow ych  
3.13. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE  W ZAKRESIE MANEWROWANIA DUŻYMI STATKA MI 
I STATKAMI O NIETYPOWYCH CHARAKTERYSTYKACH 
MANEWROWYCH * 
Zakres przeszkolenia: Sekcja B-V/a Kodeksu STCW 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 9 41**   50 
* Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie tes tu (wykłady) i demonstracji umiejętności (ćwiczenia ). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Prawa podobieństwa, opis modeli użytych do szkoleni a. 1    1 
2 Cechy manewrowe współczesnych statków, manewry stan dardowe i 
ratownicze. 1    1 
3 Urządzenia sterujące aktywne i bierne, wpływ usytuo wania steru na jego 
efektywność, manewrowanie statkiem jednośrubowym i dwuśrubowym. 1    1 
4 Wpływ płytkowodzia na cechy manewrowe, żegluga w ka nale, manewr 
mijania i wyprzedzania, osiadanie statku. 1    1 
5 Manewr hamowania, żegluga w warunkach oddziaływania  prądu i wiatru, 
kotwiczenie, współpraca z holownikami. 1    1 
6 Holowanie oceaniczne, działalność organizacji międz ynarodowych dla 
podniesienia bezpieczeństwa żeglugi, standardy mane wrowe. 2    2 
7 Dynamiczne pozycjonowanie. 2    2 
8 Zapoznanie się z cechami manewrowymi różnych typów statków, 
manewry ratownicze, manewry cumowania i odcumowania .  8**   8 
9 Żegluga w nabieżnikach, manewr podejścia do boi SPM , hamowanie i 
zatrzymanie statku na torze podejściowym, ćwiczenia  nocne.  8**   8 
10 Manewr „ ship to ship ”, kotwiczenie, manewrowanie statkiem 
wyposażonym w ster Schillinga, pokonywanie wąskiego  
krzywoliniowego toru wodnego, ruch wstecz.  8**   8 
11 Żegluga wzdłuż szczelnej ściany tzw. wall effect , przejście pod wąskim 
mostem, ćwiczenia nocne.  5**   5 
12 Manewrowanie statkiem: wchodzenie do śluzy, element y żeglugi w 
warunkach oddziaływania prądu, cumowanie i odcumowa nie, obrót 
statku, prąd poprzeczny do kierunku ruchu, podchodz enie do statku 
stojącego na kotwicy, żegluga w krzywoliniowym kana le płytkowodnym, 
manewr wyprzedzania i mijania w kanale.  12**    12 
 Razem 9 41**    50 
** Dopuszczalne jest prowadzenie zajęć na rzeczywistym  poligonie wodnym z oznakowaniem, wykorzystującym mo dele redukcyjne lub na 
odpowiednio oprogramowanym symulatorze manewrowym. W przypadku prowadzenia zajęć na symulatorze, liczb a godzin przewidzianych 
na ćwiczenia będzie liczbą godzin na symulatorze. 
 
II. Wymagania wstępne 
Szkolenie przeznaczone dla kapitanów dużych statków  lub statków z nietypowymi charakterystykami 
manewrowymi, zgodnie z zaleceniami Sekcji B–V/3 pkt  3.2 Kodeksu STCW.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Manewrowanie statkami o znacznej wyporności lub dłu gości, nietypowej konstrukcji lub zdolnych do rozwi jania 
dużych prędkości. 
Dziennik Ustaw – 66 –  Poz. 239 
 
 
 6714. Ramowy program przeszkolenia  w zakresie nautyc znego dowodzenia statkiem 
 
3.14. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE NAUTYCZNEGO DOWODZENIA 
STATKIEM * 
Zakres przeszkolenia: Sekcja A-II/1 Kodeksu STCW 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 18   14 32 
* Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie tes tu (wykłady) i demonstracji umiejętności (symulator ). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Zasady zarządzania zespołem: 
1. Sposoby zarządzania. 
2. Obciążenie pracą. 3. Wydawanie oceny i podejmowanie decyzji. 4. Ocena sytuacji i ryzyka. 5. Udział czynnika ludzkiego w popełnianych błędach . 6    6 
2 Psychologia i socjologia dowodzenia: 
1. Podstawy i umiejętności wykorzystania uzdolnień członka załogi. 
2. Świadomość wynikająca z różnic kulturowych. 3. Chęć pracy na morzu i odpowiedzialność. 
4. Władza, asertywność i autorytet na statku. 
5. Rozpoznawanie priorytetów. 6. Definiowanie celów. 
7. Formułowanie komunikatów. 
8. Organizacja pracy. 
9. Nadzór nad wykonywaniem poleceń. 
10. Motywowanie. 11. Metody opanowywania paniki w sytuacjach awaryjn ych. 7 
    7 
3 Dowodzenie wachtą nawigacyjną: 
1. Struktury organizacyjne załogi statku. 
2. Organizacja działu pokładowego. 
3. Wybrane aspekty psychologiczne i socjologiczne d owodzenia załogą 
na pokładzie. 
4. Zagadnienia ergonomiczno-prawne w odniesieniu do  pracy  
załogi pokładowej. 
5. Pełnienie wachty nawigacyjnej, instruktaż i szko lenie w dziale 
pokładowym: 
1) wymagania Konwencji STCW dotyczące przeszkoleń n a 
poszczególnych stanowiskach na statkach morskich; 
2) szkolenia obowiązkowe członków załóg na statku p o 
zamustrowaniu; 3) szkolenie załóg na statkach w eksploatacji. 
6. Dowodzenie załogą pokładową – przykłady wynikają ce  
z praktyki zawodowej. 5    5 
Dziennik Ustaw – 67 –  Poz. 239 
 
 
 684 Symulator manewrowy: 
1. Podstawowe zasady planowania podróży, pełnienia wachty 
nawigacyjnej, sposobów określania pozycji i korzyst ania z radaru 
oraz dokładności w nawigacji. 
2. Zapoznanie się ze specyfiką dowodzenia mostkiem nawigacyjnym na 
podstawie symulatora. 
3. Organizacja pracy załogi pokładowej podczas: 
1) planowania i przeprowadzania podróży w sytuacjac h 
normalnych i awaryjnych; 
2) efektu działania wiatru, prądu, płytkowodzia, śc ianki  
i kanałowego; 
3) kotwiczenia i cumowanie.    14 14 
 Razem 18   14 32 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zasady zarządzania zasobami ludzkimi w dziale pokła dowym, zasady szkolenia i egzaminowania członków 
załogi pokładowej, wymagania prawa międzynarodowego  i krajowego stawiane członkom załogi pokładowej. 
 
IV. Umiejętności 
Zarządzanie załogą pokładową i szkolenie jej (zarzą dzanie zadaniami i obowiązkami), stosowanie technik  
podejmowania decyzji, skuteczna komunikacja. 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 68 –  Poz. 239 
 
 
 6915. Ramowy program przeszkolenia w zakresie dowodze nia siłownią okrętową 
 
3.15. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE DOWODZENIA SIŁOWNIĄ OKRĘTOW Ą* 
Zakres przeszkolenia: Sekcja A-III/1 i A-III/6 Kode ksu STCW 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 18   12 30 
* Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie tes tu (wykłady) i demonstracji umiejętności (symulator ). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Zasady zarządzania zespołem: 
1. Sposoby zarządzania. 
2. Obciążenie pracą. 3. Wydawanie oceny i podejmowanie decyzji. 
4. Ocena sytuacji i ryzyka. 
5. Udział czynnika ludzkiego w popełnianych błędach . 6    6 
2 Psychologia i socjologia dowodzenia: 
1. Podstawy i umiejętności wykorzystania uzdolnień członka załogi. 
2. Świadomość wynikająca z różnic kulturowych. 3. Chęć pracy na morzu i odpowiedzialność. 4. Władza, asertywność i autorytet na statku. 5. Rozpoznawanie priorytetów. 6. Definiowanie celów. 
7. Formułowanie komunikatów. 
8. Organizacja pracy. 
9. Nadzór nad wykonywaniem poleceń. 10. Motywowanie. 11. Metody opanowywania paniki w sytuacjach awaryjn ych. 7 
    7 
3 Dowodzenie załogą maszynową: 
1. Struktury organizacyjne załogi statku. 2. Organizacja działu maszynowego. 3. Wybrane aspekty psychologiczne i socjologiczne d owodzenia załogą 
maszyny. 
4. Zagadnienia ergonomiczno-prawne w odniesieniu do  pracy w 
siłowniach okrętowych. 
5. Pełnienie wachty maszynowej, instruktaż i szkole nie w dziale 
maszynowym: 
1) wymagania Konwencji STCW dotyczące przeszkoleń n a 
poszczególnych stanowiskach na statkach morskich; 
2) szkolenia obowiązkowe członków załóg na statku p o 
zamustrowaniu; 3) szkolenie załóg na statkach w eksploatacji. 
6. Dowodzenie załogą maszynową – przykłady wynikają ce z praktyki 
zawodowej. 5    5 
4 Symulator siłowni okrętowej: 
1. Organizacja pracy załogi maszynowej podczas przy gotowania 
siłowni do ruchu. 
2. Zapoznanie ze specyfiką dowodzenia siłownią okrę tową na podstawie 
symulatora. 
3. Organizacja pracy załogi maszynowej podczas mane wrów: 
1) procedury uruchomienia i odstawienia urządzeń si łowni; 
2) zarządzanie kryzysowe, działanie załogi w sytuac jach    12 12 
Dziennik Ustaw – 69 –  Poz. 239 
 
 
 70kryzysowych i w stresie, z uwzględnieniem ustalenia  
niezbędnych procedur. 
4. Organizacja pracy załogi maszynowej w ruchu mors kim: 
1) procedury uruchomienia siłowni od stanu zimnego,  
manewrowanie i ruch morski; 
2) zarządzanie kryzysowe, działanie załogi w sytuac jach 
kryzysowych w stresie, z uwzględnieniem ustalenia n iezbędnych 
procedur. 
 Razem 18   12 30 
 
II. Wymagania wstępne 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza Zasady zarządzania zasobami ludzkimi w dziale maszy nowym, zasady szkolenia i egzaminowania członków 
załogi maszynowej, wymagania prawa międzynarodowego  i krajowego stawiane członkom załogi maszynowej. 
 
IV. Umiejętności 
Zarządzanie załogą maszynową i szkolenie jej (zarzą dzanie zadaniami i obowiązkami), stosowanie technik  
podejmowania decyzji, skuteczna komunikacja. 
 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 70 –  Poz. 239 
 
 
 7116. Ramowy program przeszkolenia  w zakresie współp racy ze służbami SAR 
 
3.16. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE WSPÓŁPRACY ZE SŁUŻBAMI SAR* 
Zakres przeszkolenia: Rozdział V, Prawidło 7.3 Konw encji SOLAS 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 8 10   18 
* Program przeszkolenia jest oparty na założeniach kursów modelowych IMO 3.13, 3.14 i 3.15. Przeszkole nie 
kończy się zaliczeniem w formie testu (wykłady) i d emonstracji umiejętności (ćwiczenia). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Podstawy prawne ratowania życia na morzu: 
1. Obowiązki państw wynikające z konwencji międzyna rodowych. 
2. Obowiązki kapitana statku w świetle prawa między narodowego. 2    2 
2 Światowy system ratowania życia na morzu:  
1. Światowy plan SAR. 
2. Bałtycki plan SAR (siły i środki SAR na Morzu Ba łtyckim). 
3. Współdziałanie międzynarodowe na Morzu Bałtyckim . 
4. Rola i zadania MRCK w systemie ratowania życia n a morzu. 
5. Zasady organizacji akcji poszukiwawczej i ratown iczej. 
6. Bieg wywołań alarmowych w polskiej strefie odpow iedzialności 
SAR. 2    2 
3 Planowanie akcji poszukiwawczej i ratowniczej: 
1. Zadania dowódcy akcji na morzu. 
2. Określanie obszaru poszukiwania. 
3. Prowadzenie poszukiwania. 4. Prowadzenie akcji ratowniczej. 5. Określenie czasu zakończenia działań ratowniczyc h. 4 4   8 
4 Praktyczne kierowanie akcją poszukiwawczą na morzu – trening na 
symulatorze radarowo-nawigacyjnym.  6   6 
 Razem 8 10   18 
 
II. Wymagania wstępne 
Posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie wyko rzystania radaru i ARPA – poziom zarządzania oraz 
świadectwa przeszkolenia w zakresie nautycznego dow odzenia statkiem. 
 
Szkolenie przeznaczone jest dla kapitanów i starszy ch oficerów zatrudnionych na statkach pasażerskich  
i statkach pasażerskich typu ro-ro. 
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Podejmowanie i prowadzenie akcji poszukiwania i rat owania życia na morzu. 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 71 –  Poz. 239 
 
 
 7217. Ramowy program przeszkolenia w zakresie znajomości Międzynarodowego kodeksu 
zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapob ieganiem zanieczyszczaniu 
 
3.17. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE ZNAJOMOŚCI MIĘDZYNARODOWEGO 
KODEKSU ZARZĄDZANIA BEZPIECZNĄ EKSPLOATACJĄ STATKÓW   
I ZAPOBIEGANIEM ZANIECZYSZCZANIU * 
Zakres przeszkolenia: Kodeks ISM 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 9    9 
* Program przeszkolenia jest oparty w części na kursie modelowym IMO 1.38. Przeszkolenie kończy się 
zaliczeniem w formie testu.  
I. Program przeszkolenia  
Lp.
 Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 1. Postanowienia ogólne.  
2. Polityka w zakresie bezpieczeństwa żeglugi i och rony środowiska 
morskiego. 
3. Odpowiedzialność i uprawnienia armatora.  4. Osoba lub osoby wyznaczone do nadzoru nad bezpie czną eksploatacją 
statków i zapobiegania zanieczyszczeniom. 
5. Odpowiedzialność i uprawnienia kapitana statku. 
6. Środki bezpiecznego zarządzania eksploatacją sta tku a jego załoga. 
7. Opracowanie planów statkowych. 
8. Gotowość awaryjna. 9. Zgłaszanie i analiza niezgodności, wypadków mors kich oraz sytuacji 
niebezpiecznych. 
10. Utrzymanie stanu statku i jego wyposażenia. 
11. Dokumentacja z zakresu zarządzania bezpieczną e ksploatacją statków 
i zapobiegania zanieczyszczeniom. 
12. Przegląd i ocena armatorska. 
13. Certyfikacja i nadzór administracji. 9    9 
 Razem 9    9  
 
II. Wymagania wstępne 
Brak.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Bezpieczne zarządzanie eksploatacją statku, utrzyma nie stanu statku i jego wyposażenia. 
 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 72 –  Poz. 239 
 
 
 7318. Ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi  siłowni o napędzie innym niż 
tłokowy silnik spalinowy 
 
3.18. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE OBSŁUGI SIŁOWNI O NAPĘDZIE INNYM 
NIŻ TŁOKOWY SILNIK SPALINOWY * 
Zakres przeszkolenia: Sekcja A-III/2.6 i A-III/3.6 Kodeksu STCW 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 50   10 60 
* Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie tes tu (wykłady) i demonstracji umiejętności (symulator ). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 Eksploatacja okrętowych turbin parowych: 
1. Turbina – obieg parowo-wodny okrętowej siłowni p arowej. 
2. Bilans energetyczny, straty sprawności turbiny p arowej. 
3. Obciążenia i deformacje okrętowych turbin parowy ch. 
4. Regulacja mocy okrętowych. 
5. Charakterystyki turbin i współpraca z odbiornika mi mocy w stanach 
ustalonych i przejściowych. 
6. Drgania i wyważanie wirników. 
7. Współczesne okrętowe turbiny parowe główne i pom ocnicze  
– tendencje. 
8. Eksploatacja okrętowych turbin parowych w stanac h awaryjnych. 20    20 
2 Eksploatacja okrętowych turbin gazowych: 
1. Teoretyczne podstawy pracy turbin gazowych. 
2. Konstrukcja okrętowych turbin gazowych. 3. Ogólna charakterystyka siłowni z turbiną gazową,  współpraca z 
odbiornikami mocy, sprawność. 
4. Eksploatacja okrętowych turbin gazowych: przygot owywanie do 
ruchu, rozruch, obciążenie, praca w warunkach ustal onych i 
zmiennych, odstawianie. 
5. Typowe procesy zużycia turbin gazowych. 6. Współczesne turbiny gazowe i tendencje rozwojowe . 10    10 
3 Eksploatacja okrętowych siłowni turboparowych: 
1. Współczesne obiegi parowo-skroplinowe siłowni tu rbinowej, 
sprawność obiegu podstawowego i metody jej podwyższ ania 
stosowane we współczesnych siłowniach. 
2. Instalacje nowoczesnych siłowni turboparowych i zasady ich 
obsługi. 
3. Procedury eksploatacyjne siłowni turboparowej: u ruchamianie, 
obsługa w czasie ruchu, manewrowanie i odstawianie.  
4. Awaryjne procedury eksploatacyjne siłowni turbop arowej. 10   5 15 
Dziennik Ustaw – 73 –  Poz. 239 
 
 
 744 Kotły okrętowe: 
1. Spalanie paliw w kotłach, współczynnik nadmiaru powietrza, jakość 
spalania, regulacja palników. 
2. Bilans cieplny w kotłach, wpływ zanieczyszczeń p owierzchni 
ogrzewalnych na sprawność kotła i jego bezpieczną p racę. 
3. Cyrkulacja wody w kotłach, zakłócenia cyrkulacji  i wynikające stąd 
zagrożenia. 
4. Budowa współczesnych okrętowych kotłów głównych,  obsługa  
i zasady bezpiecznej oraz ekonomicznej ich eksploat acji. 
5. Tendencje rozwojowe współczesnych okrętowych kot łów 
pomocniczych. 10   5 15 
 Razem 50   10 60 
 
II. Wymagania wstępne 
Szkolenie prowadzone jest dla oficerów w dziale mas zynowym w specjalności mechanicznej na statkach  
o napędzie innym niż tłokowy silnik spalinowy.  
 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Zagadnienia w zakresie podanym w treściach przeszko lenia.  
 
IV. Umiejętności 
Obsługiwanie i utrzymanie okrętowych turbin parowyc h i gazowych oraz siłowni turboparowych. 
 
 
Dziennik Ustaw – 74 –  Poz. 239 
 
 
 7519. Ramowy program przeszkolenia w zakresie obsługi  i konserwacji układów zasilania 
o napięciu przekraczającym 1 kV 
 
3.19. Przeszkolenie: PRZESZKOLENIE W ZAKRESIE OBSŁUGI I KONSERWACJI UKŁAD ÓW 
ZASILANIA O NAPIĘCIU PRZEKRACZAJĄCYM 1 KV* 
Zakres przeszkolenia: Sekcja A-III/6 Kodeksu STCW 
Forma zajęć: W C L S ∑ 
Liczba godzin: 20  10  30 
* Przeszkolenie kończy się zaliczeniem w formie tes tu (wykłady) i demonstracji umiejętności (laborator ium). 
 
I. Program przeszkolenia  
Lp. Treści przeszkolenia Liczba godzin  
W C L S ∑ 
1 1. Warunki rozwoju wysokonapięciowych układów przes yłowo- 
-rozdzielczych, aspekty ekologiczne przesyłu i rozd ziału energii 
elektrycznej. 
2. Układy i elementy wysokonapięciowe na statkach m orskich, stan 
obecny i tendencje rozwojowe, bezpieczna eksploatac ja. 
3. Procesy jonizacyjne i dejonizacyjne, rodzaje i k ształtowanie się 
naprężeń elektrycznych, naprężenia dielektryków w u kładach 
uwarstwionych, układy izolacyjne laboratoryjne i ek sploatacyjne. 
4. Wytrzymałość dielektryków gazowych, rozwój wyład owania  
w dielektryku gazowym, napięcie i naprężenie krytyc zne, 
wyładowania niezupełne i wytrzymałość elektryczna p owietrza: 
statyczna i udarowa, wytrzymałość układów gazowo- 
-ciśnieniowych. 
5. Wytrzymałość dielektryków ciekłych, mechanizmy w yładowań  
w cieczach, wytrzymałość cieczowych układów izolacy jnych. 
6. Wytrzymałość dielektryków stałych, mechanizmy pr zebicia  
w dielektrykach stałych, wyładowania powierzchniowe , 
wytrzymałość układów z izolacją stałą. 
7. Wytrzymałość eksploatacyjnych układów izolacyjny ch, okrętowe 
układy izolacyjne wysokich napięć. 
8. Ogólna charakterystyka przepięć, fale przepięcio we. 
9. Przepięcia wewnętrzne, dynamiczne, rezonansowe  
i ferrorezonansowe, ziemnozwarciowe, od wyłączania prądów 
zwarciowych i roboczych, małych indukcyjnych  
i pojemnościowych. 
10. Przepięcia zewnętrzne, wyładowania piorunowe, o cena zagrożenia 
piorunowego obiektów. 
11. Ochrona przepięciowa i odgromowa, zasady ochron y odgromowej, 
ochronniki i urządzenia piorunochronne, koordynacja  izolacji, 
eliminacja zakłóceń i zagrożeń napięciowych. 
12. Źródła napięć probierczych, wysokonapięciowa ap aratura 
pomiarowa, podstawowe badania probiercze wytrzymało ści 
elektrycznej izolacji. 20  10  30 
 Razem 20  10  30 
 
II. Wymagania wstępne 
Brak.  
  
Dziennik Ustaw – 75 –  Poz. 239  
 
 76 
W wyniku przeszkolenia osoba szkolona powinna nabyć  wiedzę i umiejętności określone poniżej.  
 
III. Wiedza 
Ogólna charakterystyka wysokonapięciowych układów r ozdzielczych i przetwarzających, używane pojęcia  
i określenia, kształtowanie się naprężeń elektryczn ych w układach izolacyjnych, procesy jonizacyjne, rozwój 
wyładowań w materiałach elektroizolacyjnych, wpływ różnych parametrów na wytrzymałość elektryczną, źró dła 
przepięć, zasady i elementy ochrony przeciwprzepięc iowej, kształtowanie się wyładowań atmosferycznych i 
ochronę odgromową, podstawowe zasady pomiarów i bad ań wysokonapięciowych. 
 
IV. Umiejętności 
Identyfikowanie procesów zachodzących w materiałach  elektroizolacyjnych pod wpływem napięcia, bezpiecz ne 
eksploatowanie wysokonapięciowych sieci, aparatów, urządzeń i maszyn elektrycznych, wykorzystywanie 
wiedzy z techniki wysokich napięć na potrzeby zabez pieczeń, automatyzacji i sterowania, wykorzystywani e 
dokumentacji i literatury technicznej związanej z t echniką izolacyjną. 
 
  
Dziennik Ustaw – 76 –  Poz. 239 
 
 
 77Załącznik nr 4 
OBJAŚNIENIA 
I. SYMBOLE: 
1) Σ   – suma godzin; 
2) W  – wykłady; 
3) C   – ćwiczenia; 
4) L   – laboratorium; 
5) S   – symulator. 
 
II. SKRÓTY: 
1) AIS ( Automatic Identification System ) – system automatycznej identyfikacji; 
2) ARCS ( Admiralty Raster Chart System ) – system map rastrowych Admiralicji 
Brytyjskiej; 
3) ARPA ( Automatic Radar Plotting Aid ) – radar z automatycznym śledzeniem ech; 
4) ATA ( Automatic Tracking Aid ) – urządzenie do automatycznego śledzenia ech 
radarowych; 
5) ECDIS ( Electronic Chart Display and Information System ) – systemy obrazowania 
elektronicznych map i informacji nawigacyjnych; 
6) ECS ( Electronic Chart System ) – system map elektronicznych; 
7) ENC ( Electronic Navigational Chart ) – elektroniczna mapa nawigacyjna; 
8) EPA ( Electronic Plotting Aid ) – elektroniczna pomoc nakresowa; 
9) EPIRB ( Emergency Position Indicating Radio Beacon ) – awaryjna radiopława 
pozycyjna; 
10) FTP – Międzynarodowy kodeks stosowania procedur  prób ogniowych, o którym mowa 
w rozdziale II-2 Konwencji SOLAS; 
11) FSS – Międzynarodowy kodeks systemów bezpieczeń stwa pożarowego, o którym 
mowa w § 1 pkt 1 obwieszczenia Ministra Transportu,  Budownictwa i Gospodarki 
Morskiej z dnia 21 lutego 2012 r. w sprawie podania  do publicznej wiadomości 
niektórych przepisów Międzynarodowej Organizacji Mo rskiej (IMO) dotyczących stacji 
atestacji urządzeń i wyposażenia statku (Dz. Urz. M TBiGM poz. 1); 
12) GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System ) – Światowy Morski System 
Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa; 
13) IAMSAR ( International Aeronautical and Maritime Search and Re scue Manual ) – 
Międzynarodowy lotniczy i morski poradnik poszukiwa nia i ratownictwa; 
14) IBC – Międzynarodowy kodeks budowy i wyposażeni a statków przewożących 
niebezpieczne chemikalia luzem, o którym mowa w § 1  pkt 5 obwieszczenia Ministra 
Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dni a 9 października 2012 r. w 
sprawie podania do publicznej wiadomości niektórych  przepisów międzynarodowych 
dotyczących przewozu materiałów niebezpiecznych ora z ładunków masowych statkami 
morskimi (Dz. Urz. MTBiGM poz. 71); 
15) IGC – Międzynarodowy kodeks budowy i wyposażeni a statków przewożących 
skroplone gazy luzem, o którym mowa w § 1 pkt 6 obw ieszczenia Ministra Transportu, Załącznik nr 4
Dziennik Ustaw – 77 –  Poz. 239 
 
 
 78Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 9 paździer nika 2012 r. w sprawie podania 
do publicznej wiadomości niektórych przepisów międz ynarodowych dotyczących 
przewozu materiałów niebezpiecznych oraz ładunków m asowych statkami morskimi 
(Dz. Urz. MTBiGM poz. 71); 
16) IMDG – Międzynarodowy morski kodeks towarów nie bezpiecznych, o którym mowa w 
§ 1 pkt 1 obwieszczenia Ministra Transportu, Budown ictwa i Gospodarki Morskiej z 
dnia 9 października 2012 r. w sprawie podania do pu blicznej wiadomości niektórych 
przepisów międzynarodowych dotyczących przewozu mat eriałów niebezpiecznych oraz 
ładunków masowych statkami morskimi (Dz. Urz. MTBiG M poz. 71); 
17) IMO – Międzynarodowa Organizacja Morska; 
18) ISM – Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpiec zną eksploatacją statków i 
zapobieganiem zanieczyszczaniu, o którym mowa w § 1  pkt 7 obwieszczenia Ministra 
Infrastruktury z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie ni ektórych przepisów do 
Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974 r., sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. wraz z Protokoł em, sporządzonym w Londynie 
dnia 17 lutego 1978 r.; 
19) ISPS – Międzynarodowy kodeks ochrony statku i o biektów portowych, o którym mowa 
w § 1 pkt 9 obwieszczenia Ministra Infrastruktury z  dnia 23 marca 2005 r. w sprawie 
niektórych przepisów do Międzynarodowej konwencji o  bezpieczeństwie życia na 
morzu, 1974 r., sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. wraz z Protokołem, sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r.; 
20) ITU-R (International Telecommunication Union – Radiocommuni cation Sector) – 
Sektor Radiokomunikacji Międzynarodowego Związku Te lekomunikacyjnego; 
21) LSA – Międzynarodowy kodeks środków ratunkowych, o którym mowa w § 1 pkt 8 
obwieszczenia Ministra Transportu, Budownictwa i Go spodarki Morskiej z dnia 
9 października 2012 r. w sprawie podania do publicz nej wiadomości niektórych 
przepisów międzynarodowych dotyczących przewozu mat eriałów niebezpiecznych oraz 
ładunków masowych statkami morskimi (Dz. Urz. MTBiG M poz. 71); 
22) MARPOL – Międzynarodowa konwencja o zapobiegani u zanieczyszczaniu morza przez 
statki, 1973, sporządzona w Londynie dnia 2 listopa da 1973 r. wraz z załącznikami I, II, 
III, IV i V, oraz Protokołem z 1978 r. dotyczącym tej konwencji, wraz z załącznikiem I, sporządzonym w Londynie 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z  1987 r. Nr 17, poz. 101) wraz z 
Protokołem z 1997 r. uzupełniającym  Międzynarodową  konwencję o zapobieganiu 
zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowaną przynależnym do niej 
Protokołem z 1978 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 202, poz. 1679); 
23) MFAG  (Medical First Aid Guide for Use in Accidents Involving  Dangerous Goods ) – 
poradnik pierwszej pomocy medycznej (załącznik do k odeksu IMDG); 
24) MLC ( Maritime Labour Convention) – Konwencja o pracy na morzu, przyjęta przez 
Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Prac y w Genewie dnia 23 lutego 
2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845); 
25) MOP – Międzynarodowa Organizacja Pracy; 
26) MPDM – Międzynarodowe prawo drogi morskiej; 27) MRCK – Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne ; 
28) MSDS ( Material Safety Data Sheet ) – karta charakterystyki ładunku; 
Dziennik Ustaw – 78 –  Poz. 239 
 
 
 7929) RCDS ( Raster Chart Display Unit ) – monitor map rastrowych; 
30) RNC – rastrowe mapy nawigacyjne; 
31) SAR ( Serach and Rescue ) – Służba Poszukiwania i Ratownictwa; 
32) SART ( Search and Rescue Transponder ) – transponder radarowy; 
33) SOLAS – Międzynarodowa konwencja o bezpieczeńst wie życia na morzu, 1974, 
sporządzona w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. (Dz . U. z 1984 r. Nr 61, poz. 318 i 
319 oraz z 1986 r. Nr 35, poz. 177) wraz z Protokoł em z 1978 r. dotyczącym 
Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia n a morzu, 1974, sporządzonym w 
Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. N r 61, poz. 320 i 321), i z Protokołem 
z 1988 r. do Międzynarodowej konwencji o bezpieczeń stwie życia na morzu, 1974, 
sporządzonym w Londynie dnia 11 listopada 1988 r. ( Dz. U. z 2008 r. Nr 191, 
poz. 1173 i 1174); 
34) STCW – Międzynarodowa konwencja o wymaganiach w  zakresie wyszkolenia 
marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wa cht, 1978, sporządzona w 
Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 i 202, z 1999 r. Nr 30, 
poz. 286 oraz z 2013 r. poz. 1092 i 1093).