DZIE NNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  15 czerwca 2020  r. 
Poz. 1043  
 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia  22 maja 2020  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o  transporcie kolejowym  
1. Na podstawie art.  16 ust.  1 zdanie pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywn ych 
i niektórych innych aktów prawnych (Dz.  U. z 2019 r. poz. 1461 ) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwieszczenia 
jednolity tekst ustawy z  dnia 28  marca 2003  r. o transporcie kolejowym (Dz.  U. z 2019 r. poz.  710), z uwzględnieniem 
zmian wprowadzony ch: 
1) ustawą z dnia 21  lutego 2019  r. o zmianie niektórych ustaw w  związku z  zapewnieniem stosowania rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/679 z  dnia 27  kwietnia 2016  r. w sprawie ochrony osób fizycznych 
w związku z  przetwarzaniem danyc h osobowych i  w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia 
dyrektywy 95/46/WE (ogólne  rozporządzenie o  ochronie danych)  (Dz. U. poz.  730),  
2) ustawą z dnia 13  czerwca 2019  r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w  zakresie wytwarzania i  obrotu  materiał ami 
wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i  technologią o  przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym  (Dz. U. 
poz. 1214) , 
3) ustawą z dnia 30  sierpnia 2019  r. o zmianie ustawy o  transporcie kolejowym  (Dz. U. poz. 1979),  
4) ustawą z dnia 11  września 2019  r. – Przepisy wprowadzające ustawę ‒ Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz.  2020) , 
5) ustawą z dnia 9 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.  462),  
6) ustawą z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw  
(Dz. U. poz. 284) , 
7) ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
poz. 400), 
8) ustawą  z dnia 16  kwietnia 2 020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w  związku z  rozprzestrzenianiem się wirusa 
SARS -CoV -2 (Dz. U. poz.  695), 
9) ustawą z dnia 14 maja 2020 r.  o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrz e-
nianiem się wirusa SARS -CoV -2 (Dz. U. poz. 875)  
oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszonych przed dniem  21 maja  2020 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:  
1) odnośnika nr 1 oraz art. 173 ustawy z dnia 21  lutego 2019  r. o zmianie niektórych ustaw w  związku z  zapewnieniem 
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/679 z  dnia 27  kwietnia 2016  r. w sprawie 
ochrony osób fizycznych w  związku z  przetwarzaniem danych osobowych i  w sprawie swobodnego przepły wu takich 
danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne  rozporządzenie o  ochronie danych)  (Dz. U. poz.  730), które 
stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/679 z  dnia 
27 kwietnia 2016  r. w  sprawie ochrony osób fizycznych w  związku z  przetwarzaniem danych osobowych 
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie 
o ochronie danych) (Dz.  Urz. UE  L 119 z  04.05.2016, str.  1 oraz Dz.  Urz. UE  L 127 z  23.05.2018, str.  2).” 
„Art. 173. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 1043  
 
 1) art. 87  pkt 1, który wchodzi w  życie po upływie 90  dni od dnia ogłoszenia;  
2) art. 107  pkt 7 i 8, które wchodzą w  życie z  dniem 1  maja 201 9 r.; 
3) art. 157  pkt 2, który wchodzi w  życie z  dniem 13  października 2019  r.”; 
2) odnośników nr 1 i 2  oraz art. 175  ustawy z dnia 13  czerwca 2019  r. o wykonywaniu działalności gospodarczej 
w zakresie wytwarzania i  obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i  technologią  o przezna-
czeniu wojskowym lub policyjnym  (Dz. U. poz. 1214), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa w  zakresie swojej regulacji wdraża:  
1) dyrektywę Rady 91/477/EWG z  dnia 18  czerwca 1991  r. w sprawie kontroli nabywania  i posiadania broni 
(Dz. Urz. UE  L 256 z  13.09.1991, Dz.  Urz. UE  L 179 z  08.07.2008, str.  5, Dz.  Urz. UE  L 137 z  24.05.2017, 
str. 22 oraz Dz.  Urz. UE  L 191 z  22.07.2017, str.  12); 
2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i  Rady 2014/28/UE z  dnia 26  lutego 201 4 r. w sprawie harmonizacji 
ustawodawstw państw  członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku i  kontroli materiałów w y-
buchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.  Urz. UE  L 96 z 29.03.2014, str.  1). 
2) Niniejsza ustawa służy stosowaniu:  
1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) nr  258/2012 z  dnia 14  marca 2012  r. wdrażającego 
art. 10 Protokołu Narodów Zjednoczonych przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i  obrotowi bronią palną, 
jej częściami i  komponentami oraz amunicją, uzupełniają cego Konwencję Narodów Zjednoczonych prz e-
ciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej (protokół NZ w  sprawie broni palnej), oraz ustan a-
wiającego zezwolenia na wywóz i  środki dotyczące przywozu i  tranzytu dla broni palnej, jej części 
i komponentów or az amunicji (Dz.  Urz. UE  L 94 z 30.03.2012, str.  1); 
2) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2403 z  dnia 15  grudnia 2015  r. ustanawiającego wspó l-
ne wytyczne dotyczące norm i  technik pozbawiania broni cech użytkowych w  celu zagwarantowania, że 
broń pozbawiona cech użytkowych trwale nie nadaje się do użytku (Dz.  Urz. UE  L 333 z  19.12.2015, 
str. 62, Dz.  Urz. UE  L 202 z  05.03.2018, str.  56 oraz Dz.  Urz. UE  L 202 z  28.07.2016, str.  56).” 
„Art. 175. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 30  dni od dnia ogłosz enia, z  wyjątkiem przepisów art.  10 ust. 2, 
art. 17 ust. 2 pkt 2, art.  47 ust. 4 i 5, art.  59 ust. 4 i 5, art.  63 ust. 1 pkt 3, działu IV, art.  143 pkt 3, art.  171 oraz z ałącz-
nika do ustawy, które wchodzą w  życie z  dniem 14  grudnia 2019  r.”; 
3) odnośnika nr 1 oraz art. 2 –11 ustawy z dnia 30  sierpnia 2019  r. o zmianie ustawy o  transporcie kolejowym  (Dz. U. 
poz. 1979), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa w  zakresie swojej regulacji uzupełnia wdrożenie dyrektywy 2004/49/WE Parlamentu 
Europejskiego i  Rady z  dnia 29  kwietnia 2014  r. w  sprawie bezpieczeństwa kolei wspólnotowych oraz 
zmieniającej dyrektywę 95/18/WE w  sprawie przyznawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym, oraz dyrektywę 
2001/14/WE  w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejo wej i  pobierania opłat za użytkowa -
nie infrastruktury kolejowej oraz certyfikacje w  zakresie bezpieczeństwa (Dz.  Urz. UE  L 164 z  30.04.2004, str.  44, 
Dz. Urz. UE  L 191 z  18.07.2008, str.  1, Dz.  Urz. UE  L 345 z  23.12.2008, str.  62, Dz.  Urz. UE  L 313 z  28.11 .2009,  
str. 65, Dz.  Urz. UE  L 217 z  18.08.2010, str.  14, Dz.  Urz. UE  L 252 z  19.09.2012, str.  58, Dz.  Urz. UE  L 343 
z 14.12.2012, str.  32 oraz  Dz. Urz. UE  L 201 z  10.07.2014, str.  9).” 
„Art. 2. 1. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy Państwowa Komisja  Badania Wypadków Kolejowych, 
o której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, staje się Państwową Kom i-
sją Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nad a-
nym n iniejszą ustawą.  
2. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy członkowie stali Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolej o-
wych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stają się czło nkami 
stałymi Państwowej Ko misji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmieni anej 
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
3. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy przewodniczący, zastępcy przewodniczącego oraz sekretarz Pa ń-
stwowej Komisji Ba dania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu dotychczasowym, stają się odpowiednio przewodniczącym, zastępcami przewodniczącego oraz sekret a-
rzem Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej 
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 1043  
 
 4. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy członek korpusu służby cywilnej zatrudniony w  urzędzie obsług u-
jącym ministra właściwego do spraw transportu, realizujący d o tego dnia zadania w  zakresie obsługi Państwowej 
Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu 
dotychczasowym, staje się członkiem korpusu służby cywilnej zatrudnionym w  urzędzie obsługującym ministra właś -
ciwego do spraw wewnętrznych, realizującym zadania w  zakresie obsługi Państwowej Komisji Badania Wypa dków 
Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ust awą. 
5. Z dniem wejścia w  życie  niniejszej ustawy członkowie doraźni wpisani na listę, o  której mowa w  art. 28a 
ust. 4 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stają się członkami doraźnymi wpisanymi na listę 
członków doraźnych i  ekspertów, o  której mowa w  art. 28a ust.  4 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym 
niniejszą ustawą.  
Art. 3. Dyrektor generalny urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw transportu jest obowiązany, 
w terminie 14  dni od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy, powiadomić na piśmie osoby, o których mowa w  art. 2 ust. 2 
i 4, o zmianach, jakie mają nastąpić w  ramach ich stosunków pracy. Przepisy art.  231 § 4 ustawy z  dnia 26  czerwca 
1974  r. – Kodeks pracy (Dz.  U. z 2019  r. poz.  1040, 1043 i  1495) stosuje się odpowiednio.  
Art. 4. 1. Z dniem we jścia w  życie niniejszej ustawy należności i  zobowiązania ministra właściwego do spraw 
transportu albo obsługującego go urzędu dotyczące funkcjonowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Kol e-
jowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stają się odp o-
wiednio należnoś ciami i  zobowiązaniami ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo obsługującego go urz ędu 
dotyczącymi funkcjonowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust. 1 
ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
2. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych albo obsługujący go 
urząd wstępuje w  miejsce ministra właściwego do spraw transportu albo obsługu jącego go urzędu w  zakresie praw 
i obowiązków związanych z  funkcjonowaniem Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa 
w art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
3. Z dniem wejścia w  życie niniejsz ej ustawy stroną umów i  porozumień zawartych przez ministra właściwego 
do spraw transportu albo obsługujący go urząd, dotyczących funkcjonowania Państwowej Komisji Badania Wypa d-
ków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, staje się 
odpowiednio minister właściwy do spraw wewnętrznych albo obsługujący go urząd.  
Art. 5. W celu wykonania przepisów niniejszej ustawy Prezes Rady Ministrów dokona, w  drodze rozporządz enia, 
przeniesienia planowanych wydatków  budżetowych, w  tym wynagrodzeń, między częściami, działami i  rozdziałami 
budżetu państwa, z  zachowaniem wynikającego z  ustawy budżetowej przeznaczenia środków publicznych.  
Art. 6. 1. Mienie ruchome będące w  dyspozycji ministra właściwego do spraw transpor tu, używane przez czło n-
ków Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej 
w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, w  celu realizacji jej ustawowych zadań, podlega przekazaniu ministrowi właś -
ciwemu do spraw w ewnętrznych na realizację zadań Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której 
mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w  terminie 30  dni od dnia 
wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
2. Przekazanie, o  którym mowa w  ust. 1, następuje na podstawie protokołu zdawczo -odbiorczego.  
Art. 7. 1. Postępowania w  sprawach poważnych wypadków, wypadków i  incydentów wszczęte i  niezakończone 
przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy przez Państwową Komisję Badania  Wypadków Kolejowych, o  której 
mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, są prowadzone przez Państwową 
Komisję Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu 
nadanym  niniejszą ustawą.  
2. Upoważnienie eksperta albo wyznaczenie członka doraźnego do udziału w  postępowaniu prowadzonym przez  
Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu dotychczasowy m, zachowuje ważność przez okres, na jaki zostało wydane.  
Art. 8. 1. Legitymacje służbowe wydane:  
1) członkom stałym Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy 
zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zac howują ważność do dnia wydania legitymacji zgodnych 
ze wzorem określonym w  przepisach wydanych na podstawie art.  28d ust.  3 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie ni niej-
szej ustawy;  
2) członkom doraźnym Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o  której mowa w  art. 28a ust.  1 
ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wyd ane. 
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 1043  
 
 2. Do dnia wydania legityma cji zgodnych ze wzorem określonym w  przepisach wydanych na podstawie art.  28d 
ust. 3 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od 
dnia wejś cia w  życie niniejszej ustawy, członkowie doraźni Pa ństwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych 
wyznaczani do udziału w  postępowaniu od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy mogą wykonywać czynności, 
o których mowa w  art. 28h ust. 2 ustawy zmienianej w  art. 1, po okazaniu wyznaczenia do udziału w  postępow aniu.  
Art. 9. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  28l ust.  3 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do dnia wejścia w  życie przepisów wykonawczych wydanych na po d-
stawie art.  28l ust.  3 ustawy zmienianej  w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 
12 miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 10. Do dnia wydania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych zarządzenia na podstawie art.  28d 
ust. 4 ustawy zmi enianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,  Państwowa Komisja Badania Wypadków 
Kolejowych, o której mowa w  art. 28a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w  brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
działa w  oparciu o regulamin  przyjęty zarządzeniem wyda nym na podstawie art.  28d ust.  4 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu  dotychczasowym, jednak nie dłużej niż przez 3  miesiące od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 11. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem art . 3, który wchodzi 
w życie z  dniem następującym po dniu ogłoszenia. ”; 
4) art. 109 ustawy z dnia 11  września 2019  r. – Przepisy wprowadzające ustawę ‒ Prawo zamówień publicznych  (Dz. U. 
poz. 2020), który stanowi:  
„Art. 109. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 2021  r., z wyjątkiem:  
1) art. 85  pkt 5, który wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia;  
2) art. 88, który wchodzi w  życie z  dniem 1  marca 2020  r.”; 
5) art. 7 –10, art. 11 ust. 1, art. 12, art. 13 i art. 17 ustaw y z dnia 9 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie 
kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.  462), które stanowią:  
„Art. 7. 1. Do postępowań w sprawach dotyczących inwestycji w zakresie linii tramwajowej zlokalizowanej p oza 
pasem drogowym, wszczętych i niezakończ onych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy 
stosuje się przepisy dotychczasowe.  
2. W przypadku gdy w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy 
została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na wniosek inwestora do tego postępow a-
nia stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
3. Decyzje ostateczne o pozwoleniu na budowę dla inwestycji w zakresie linii tramwajowej zlokalizowan ej poza 
pasem drogowym wydane na podstawie przepisów dotychczasowych pozostają w mocy.  
Art. 8. Do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, o której mowa w art. 9o 
ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych  decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie n iniejszej 
ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.  
Art. 9. 1. Do postępowań w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania, o których mowa w art. 9s, art. 9y 
i art. 9z ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie 
niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
2. W przypadku przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 9s ust. 10a ustawy zmienianej w art. 1, decyzję 
wydaje się w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.  
Art. 10. 1. Pracownicy, którzy w  dniu wejścia w  życie niniejszej ustawy wykonują czynności na stanowisku 
zwrotniczego i  do w ykonywania tych czynności zostali dopuszczeni na zasadach dotychczasowych, zachowują prawo 
do wykonywania tych czynności pod warunkiem posiadania orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność 
fizyczną i  psychiczną do wykonywania pracy na stanowisku zwro tniczego.  
2. Orzeczenia lekarskie potwierdzające zdolność fizyczną i  psychiczną do wykonywania pracy na stanowisku, 
o którym mowa w  ust. 1, wydane przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy zachowują ważność przez okres, na 
który zostały wydane. ” 
  
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 1043  
 
 Art. 11. „ 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 22d ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1  
zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 22d ust. 3 
ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłuże j niż przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i mogą 
być zmieniane na podstawie przepisów dotychczasowych.”  
„Art. 12. Operator obiektu infrastruktury usługowej dostosuje opłaty, o których mowa w art. 36e ust. 1 ustawy 
zmienianej w art. 1 , określone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do wyma gań określonych w art. 36e 
ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie 
niniejszej ustawy.  
Art. 13. Do postępowań w sprawi e likwidacji infrastruktury kolejowej, o których mowa w art. 38ba ustawy 
zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przep isy 
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”  
„Art. 17. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wy jątkiem art. 5, który wchodzi 
w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.” ; 
6) art. 114 ustaw y z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych i nnych 
ustaw (Dz. U. poz. 284) , który  stanowi:  
„Art. 114. Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem  art. 106 ust. 4, art. 107 
ust. 2 i art. 108 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.” ; 
7) odnośni ka nr 1 oraz art. 4 –12 ustaw y z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.  400), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rad y (UE) 
2016/2370 z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającą dyrektywę 2012/34/UE w odniesieniu do otwarcia rynku kr a-
jowych kolejowych przewozów pasażerskich oraz zarządzania infrastruktur ą kolejową (Dz. Urz. UE L 352 
z 23.12.2016, str. 1) oraz uzupełnia wdrożen ie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 
21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 
z 14.12.2012, str. 32, Dz. Urz. UE L 67 z 12.03.2015, str. 32, Dz. Urz. UE L 159 z 16.0 6.2016, str. 23, Dz. Urz. 
UE L 352 z 23.12.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 295 z 14.11.2017, str. 69).”  
„Art. 4. 1. Do postępowań w sprawie wydania decyzji o przyznaniu otwartego dostępu, o której mowa w art. 29c 
ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, wszczęty ch i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, st o-
suje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.  
2. Do nowych kolejowych przewozów pasażerskich, w przypadku których aplikant, o którym mowa w a rt. 4 
pkt 9b usta wy zmienianej w art. 1, powiadomił o zamiarze ich wprowadzenia w terminie umożliwiającym rozpocz ęcie 
ich wykonywania przed dniem 12 grudnia 2020 r., stosuje się przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 
nr 869/2014 z dnia 11 sierpnia 2014 r. w spra wie nowych kolejowych przewozów pasażerskich (Dz. Urz. UE L 239 
z 12.08.2014, str. 1).  
Art. 5. Zarządca infrastruktury, o którym mowa w art. 4 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1, dostosuje plan minim a-
lizowania zakłóceń i poprawy wyników sieci kolejowej, o kt órym mowa w art. 30f ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, 
do wymagań określonych w art. 30f ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie 
później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 6. PKP P olskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna po raz pierwszy przepro wadzi konsultacje wytycznych, 
o których mowa w art. 32 ust. 1b pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz wytycznych,  o których mowa w art. 38f 
ust. 2b pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, nie później ni ż w terminie 2 miesięcy od dni a ogłoszenia niniejszej ustawy.  
Art. 7. Do zainteresowania dostępem do obiektu, o którym mowa w art. 36a ust.  5 ustawy zmienianej w art. 1 
w brzmieniu dotychczasowym, zgłoszonego przed dniem wejścia w życie niniejszej u stawy, stosuje się przepis 
art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.  
Art. 8. Umowy, o których mowa w art. 38a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 , zawarte przed dniem wejścia 
w życie niniejszej ustawy zachowują ważność przez o kres, na jaki zostały zawarte, oraz zostaną dostosowane do 
wymagań określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie 
później niż w terminie 12 miesięcy od dnia wej ścia w życie niniejszej ustawy.  
  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 1043  
 
 Art. 9.  Zarządca infrastruktury, o którym mowa w art. 4 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1, dostosuje plan bizn e-
sowy, o którym mowa w art. 38f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, opracowany przed dniem wejścia w życie ninie j-
szej ustawy, do wymagań określonych w art.  38f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.  
Art. 10. 1. Do postępowań o udzielenie licencji, o której mowa w art. 43 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych 
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejsze j ustawy, stosuje się przepisy:  
1) art. 44 ustawy zmienianej w art . 1 w brzmieniu dotychczasowym;  
2) art. 46 ust. 4 i 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzm ieniu nadanym niniejszą ustawą.  
2. Przedsiębiorca, który złożył wniosek o udzielenie licencji, o której mowa w art. 43 ustawy zmienianej w art. 1, 
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przedstawia zaświadczenie albo oświadczenie potwierdzające spełni e-
nie wymogów, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ust a-
wą, oraz dane, o których mowa w art. 46 ust. 6 pkt 1 lit. d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, i informacje, o których mowa w art. 46 ust. 6 pkt  1 lit. f ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 2 miesięcy od 
dnia wej ścia w życie niniejszej ustawy.  
Art. 11. 1. Do osób, o których mowa w art. 15 ust. 6a ustawy zmienianej w art. 2, które rozpoczęły pełnienie 
funkcji lub świadczenie pracy lub usług u za rządcy infrastruktury, o którym mowa w a rt. 4 pkt 7 ustawy zmienianej 
w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepis art. 9mg ust . 2 ustawy zmienianej w art. 1.  
2. Zarządca infrastruktury, o którym mowa w art. 4 pkt 7 ustawy z mienianej w art. 1, dostosuje umowy dotycz ą-
ce pełnienia funkcji lub świadczenia pracy lub usług zawarte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z osob a-
mi, o których mowa w art. 9mg ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, do wymagań określonych w art. 9mg ustawy zmi e-
nianej w art. 1, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wej ścia w życie niniejszej ustawy.  
Art. 12. Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów art. 1 pkt 7 
lit. a tiret drugie, art. 3 pkt 3 oraz  art. 6, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.” ; 
8) art. 118 ustaw y z dnia 16  kwietnia 2020  r. o szczególnych instrumentach wsparcia w  związku z  rozprzestrzenianiem 
się wirusa SARS -CoV -2 (Dz. U. poz.  695), który stanowi:  
„Art. 118. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem następującym po dniu ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
1) art. 22, który wchodzi w  życie z  mocą od dnia 13  marca 2020  r.; 
2) art. 28, który wchodzi w  życie z  dniem 1  lipca 2020  r.; 
3) art. 53  pkt 8 w zakresie dodawanego art.  67c – który wchodzi w  życie z  mocą od dnia 31  marca 2020  r.; 
4) art. 73  pkt 45, który wchodzi w  życie z  mocą od dnia 13  kwietnia 2020  r.; 
5) art. 73  pkt 57 w  zakresie dodawanego art.  15zzzzm – który wchodzi w  życie z  mocą od dnia 12  marca 2020  r.; 
6) art. 73  pkt 20, 38, 39 i  41, które wchodzą w  życie z  mocą od dnia 1  kwietnia 2020  r.; 
7) art. 73  pkt 68 w  zakresie dodawanego art.  31zy6 – który wchodzi w  życie z  mocą od dnia 14  marca 2020  r.”; 
9) art. 76 ustaw y z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakr esie działań osłonowych w związku z roz -
przestrzenianiem się wirusa SARS -CoV -2 (Dz. U. poz. 875) , który stanowi:  
„Art. 76. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:  
1) art. 1, art. 2, art. 8, art. 46 pkt 47 w zakresie dod awanego art. 31zzg, oraz art. 63 –65, które wchodzą w życie po 
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;  
2) art. 7 w zakresie art. 12a ust. 4, art. 27 w zakresie art. 72a ust. 1, oraz art. 30 w zakresie 139b ust. 1, które wch odzą 
w życie z dniem ogłoszenia z mo cą od dnia 30 kwietnia 2020 r.;  
3) art. 10:  
a) pkt 1 i 2, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia,  
b) pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;  
4) art. 14 pkt 1 –7 i 12, które wchodzą w ży cie z dniem 21 grudnia 2020 r.;  
5) art. 9, art. 16, art. 18 oraz art. 72, które wchodzą w  życie z dniem 1 lipca 2020 r.;  
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 1043  
 
 6) art. 29 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z  mocą od dnia 13 marca 2020 r.;  
7) art. 33, który wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wy jątkiem pkt 1 w zakresie art. 4b ust. 5, 
który wchodzi w ży cie z dniem 1 stycznia 2021 r.;  
8) art. 46:  
a) pkt 1 i 2, które wchodzą w  życie z dniem 25 maja 2020 r.,  
b) pkt 3:  
– w zakresie art. 4d, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z m ocą od dnia 1 kw ietnia 2020 r.,  
– w zakresie art. 4e, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 8 marca 2020 r.,  
c) pkt 19, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2020 r.,  
d) pkt 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z m ocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,  
e) pkt 36, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 7 marca 2020 r.;  
9) art. 58, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z m ocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.;  
10) art. 59, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z moc ą od dnia 18 kwietnia 2020 r.” . 
Marszałek Sejmu: E. Witek  
 
 
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 1043  
 
 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z  dnia 22 maja 2020  r. (poz . 1043 ) 
USTAWA  
z dnia 28  marca 2003  r. 
o transporcie kolejowym1) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Przepisy ustawy określają:  
1) zasady korzystania z  infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i  jej utrzymania;  
1a)2) gwarancje niezależności i bezstronności zarządcy infrastruktury kolejowej;  
2) zasady prowadzenia ruchu kolejowego i  wykonywania przewozów kolejowych;  
3) warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych;  
3a) warunki zapewnienia interoperacyjności systemu kolei na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
4) zasady i  instrumenty regulacji transportu kolejowego;  
5) szczegól ne zasady i  warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, w  tym warunki lokalizacji i naby -
wania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w  tych sprawach;  
6) czas pracy pracowników kolei wykonujących interoperacyjne usługi transgranic zne; 
7) zasady ochrony praw pasażerów w  transporcie kolejowym.  
Art. 2. (uchylony)  
  
                                                           
1) Niniejsza ustawa dokonuje w  zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:  
1) dyrektywy 91/440/EWG z  dnia 29  lipca 1991  r. w sprawie rozwoju kolei wspólnotowych ( Dz. Urz. WE L 237  z 24.08.199 1); 
2) dyrektywy 92/106/EWG z  dnia 7  grudnia 1992  r. w sprawie ustanowienia wspólnych zasad dla niektórych typów transportu 
kombinowanego towarów między państwami członkowskimi ( Dz. Urz. WE L 368  z 17.12.1992);  
3) dyrektywy 95/18/WE z  dnia 19  czerwca 1995  r. w sprawie przyznawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym (Dz.  Urz. WE L 143  
z 27.06.1995);  
4) dyrektywy 96/48/WE z  dnia 23  lipca 1996  r. w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości 
(Dz. Urz. WE L 235  z 17.09.1996);  
5) dyrektywy 2001/12/WE z  dnia 26  lutego 2001  r. zmieniającej dyrektywę 91/440/EWG w  sprawie rozwoju kolei wspólnotowych 
(Dz. Urz. WE L 75  z 15.03.2001);  
6) dyrektywy 2001/13/WE z  dnia 26  lutego 2001  r. zmieniającej dyrektywę 95/18/WE w  sprawie przyznawan ia licencji przedsi ę-
biorstwom kolejowym ( Dz. Urz. WE L 75  z 15.03.2001);  
7) dyrektywy 2001/14/WE z  dnia 26  lutego 2001  r. w sprawie alokacji zdolności przepust owej infrastruktury kolejowej i pobier a-
nia opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz prz yznawania świadectw bezpieczeństwa ( Dz. Urz. WE L 75  
z 15.03.2001);  
8) dyrektywy 2001/16/WE z  dnia 19  marca 2001  r. w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei konwencjona l-
nych ( Dz. Urz. WE L 110  z 20.04.2001) ; 
9) dyrektywy 2004/49/WE Par lamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa  kolei wspóln o-
towych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 95/18/WE w sprawie przyznawania licencji przedsiębiorstwom  kolejowym, oraz  
dyrektywę 2001/14/WE w sprawie alokacji zdolno ści przepustowej infrastruktury  kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie 
infrastruktury kolejowej oraz certyfikację w zakresie bezpieczeństwa  (Dz. Urz. UE L 164 z 30.04.2004, str. 44, z późn. zm.);  
10) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/W E z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności  systemu k olei 
we Wspólnocie (Dz. Urz. UE L 191 z 18.07.2008, str. 1, z późn. zm.);  
11) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednoliteg o europe j-
skiego obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32).  
 Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w  niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzecz -
pospolitą Polską członkostwa w  Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w  Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – 
wydanie specjalne.  
2) Dodany przez art.  1 pkt  1 ustawy  z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. poz.  400), która weszła  w życie z dniem 12 maja 2020  r. 
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 1043  
 
 Art. 3. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do:  
1)3) linii tramwajowych, z wyjątkiem przepisów rozdziału 2b, które stosuje się odpowiednio do linii tramwajowych lokal i-
zowan ych poza pasem drogowym;  
2) transportu szynowego wykonywanego w ramach wewnątrzzakładowego procesu produkcji, przetwórstwa lub dystr y-
bucji, jednego lub kilku sąsiadujących przedsiębiorstw, w tym na obszarze górniczym – kopalń odkrywkowych, zw a-
łowisk odpadó w, zakładów hutniczych i koksowni, w trakcie którego pojazdy w nim uczestniczące nie wyjeżdżają 
poza obszar przedsiębiorstw lub wyjeżdżają wyłącznie na infrastrukturę prywatną;  
3) transportu linowego i linowo -terenowego, z wyjątkiem art. 10 ust. 3 pkt 2 i ust. 3a;  
4) transportu kolejowego wykonywanego na liniach kolejowych o szerokości toru mniejszej niż 300 mm.  
2.4) Przepisów rozdziałów 2, 2aa –4b, 5a, 5b i 6 –12, z wyjątkiem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a –d i pkt 3 –5, ust. 1b, 2a i 2b 
oraz art. 38a –38ba, nie st osuje się do infrastruktury nieczynnej.  
3.4) Przepisów rozdziałów 2, 2aa, 2b, 4a, 4b, 5b, 6 –6b, 7 i 10 oraz art. 17a, art. 17b, art. 18a –18f i art. 23 –23j, z w yjąt-
kiem  art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a –d, pkt 1a lit. b i pkt 2 –5, ust. 1b, 2a i 2b oraz art. 25g, nie stosuje się do infrastruktury prywa t-
nej oraz do przedsiębiorców wykonujących na niej przewozy.  
4. Przepisów rozdziałów 6, 7 i 9 nie stosuje się do infrastruktury kolejowej znajdującej się na obszarze warsztatów 
naprawczy ch taboru kolejowego, wagonowni lub lokomotywowni.  
5.5) Przepisów rozdziałów 2aa, 4a, 5b i 6 –6c oraz art. 5 ust. 3, 3a, 3c, 3d i 6, art. 13 ust. 1, art. 17a, art. 17b, art. 18a –18f, 
art. 23 –23j i art. 59 –64 nie stosuje się do kolei wąskotorowych.  
6.5) Przepisów rozdziałów 2b, 4a, 5b, 7 i 10 oraz art. 17a, art. 17b, art. 18a –18f i art. 23 –23j, z wyjątkiem art. 25g, nie 
stosuje się do bocznic kolejowych oraz do przedsiębiorców wykonujących na nich przewozy.  
7.6) Przepisów rozdz iałów 2, 2aa, 4a, 4b, 5a, 5b, 6 –9 i 12 oraz art. 23 –23j nie stosuje się do metra. Przepisy rozdzi a-
łów 2b i 10 stosuje się odpowiednio.  
8. Przepisów rozdziałów 4a i 5a oraz art. 23 –23j nie stosuje się do sieci kolejowych, które są funkcjonalnie wyodrę b-
nione  z systemu kolei i przeznaczone tylko do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub lokalnych oraz do przewoźn i-
ków kolejowych prowadzących działalność wyłącznie w obrębie tych sieci kolejowych.  
9. Przepisów rozdziału 4a oraz art. 23 –23j nie stosuje się do:  
1) infrastruktury kolejowej przewidzianej wyłącznie do użytku lokalnego, turystycznego lub historycznego;  
2) pojazdów historycznych, pojazdów turystycznych oraz pojazdów kolejowych przeznaczonych wyłącznie do użytku 
lokalnego.  
Art. 3a. Przepisów rozporządzeni a (WE) nr  1371/2007  Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 23  października 
2007  r. dotyczącego praw i  obowiązków pasażerów w  ruchu kolejowym (Dz.  Urz. UE  L 315 z  03.12.2007, str.  14), zwan e-
go dalej „rozporządzeniem nr  1371/2007/WE ”, z wyjątkiem przepisów a rt. 4, art.  5, art.  8 ust.  1, art.  9, art.  11, art.  12, 
art. 16, art.  19, art.  20 ust.  1, art.  21 ust.  2, art.  22, art.  23, art.  24, art.  26, art.  27, art.  28 i art. 29 tego rozporządzenia, nie 
stosuje się do miejskich, podmiejskich i  regionalnych kolejowy ch przewozów osób.  
Art. 4. Użyte w  ustawie określenia oznaczają:  
1) infrastruktura kolejowa – elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy;  
1a) droga kolejowa – tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2 –12 załącznika nr 1 do 
ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot;  
1b) infrastruktura nieczynna – infrastruktura kolejowa, na której zarządca infrastruktury nie dopuścił ruchu kolejowego;  
1c) infrastruktura prywatna – infrastruktura kolejowa wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właś -
ciciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób;  
1d) kolej wąskotorowa – kolej, której tory mają szerokość mniejszą niż 1435 mm;  
                                                           
3) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz nie -
których innych ustaw (Dz. U. poz.  462),  która weszła w życie z dniem 17 kwietnia 2020 r.  
4) W brzmieni u ustalonym przez art.  1 pkt 2 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
5) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 2 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
6) Ze zmianą wprowadzoną  przez art.  1 pkt 2 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 1043  
 
 1e) pociąg – pojazd kolejowy albo skł ad pojazdów kolejowych, który spełnia wymagania określone dla pociągu i któr emu 
zarządca infrastruktury nadał status pociągu;  
1f) manewr – zamierzony ruch pojazdu kolejowego albo składu pojazdów kolejowych oraz związane z nim czynności na 
drodze kolejowej,  z wyjątkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociągu ; 
2) linia kolejowa – wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu 
pociągów;  
2a) linia kolejowa o  znaczeniu państwowym – istniejąca lub projektowana linia kolejow a, której budowa, utrzymanie 
i eksploatacja uzasadniona jest ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi, ekologicznymi lub obronnymi;  
2b) linia kolejowa o  znaczeniu obronnym – linię kolejową, o  znaczeniu państwowym, której utrzymanie i  eksploatację 
uzasa dniają względy obronności państwa, w  tym potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i  wojsk sojuszn i-
czych w  czasie podwyższenia gotowości obronnej państwa i  w czasie wojny, planowaną do objęcia osłoną technic zną; 
2c) linia kolejowa o  znaczeniu wyłącz nie obronnym – linię kolejową, o  znaczeniu państwowym, dla której jedynym kryte-
rium zaliczenia do linii o  znaczeniu państwowym są względy obronności państwa, w  tym potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczy -
pospolitej  Polskiej i  wojsk sojuszniczych we wszystkich stanac h gotowości obronnej państwa i  w czasie wo jny; 
2d)7) linia tramwajowa – tor tramwajowy albo tory tramwajowe wraz z obiektami budowlanymi, urządzeniami oraz instal a-
cjami, stanowiącymi całość techniczno -użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu tramwajów o raz obsługi pas a-
żerów, pieszych i rowerzystów, w tym perony tramwajowe, ciągi piesze, chodniki i drogi rowerowe;  
3) przyległy pas gruntu – grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewni e-
nia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego;  
3a) pas gruntu pod linię kolejową – powierzchnię gruntu wykorzystywaną do budowy lub przebudowy linii kolejowej 
określoną w  decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;  
4) sieć kolejowa – układ połączonych ze sobą dróg kolejowych zarz ądzany przez zarządcę infrastruktury;  
4a) plan transportowy – plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego opracowany przez organiz a-
tora publicznego transportu zbiorowego i  ogłoszony zgodnie z  ustawą z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym trans-
porcie zbiorowym (Dz.  U. z 2019 r. poz.  2475 i 2493  oraz z 2020 r. poz. 400,  462 i 875 ); 
5) odcinek linii kolejowej – część linii kolejowej zawartą między stacjami węzłowymi albo między punktem początk o-
wym lub końcowym linii kolejowej i  najbliższą sta cją węzłową;  
6) pojazd kolejowy – pojazd dostosowany do poruszania się na własnych kołach po torach kolejowych, z  napędem lub 
bez napędu;  
6a) (uchylony)  
6b) dysponent – podmiot będący właścicielem pojazdu kolejowego lub posiadający prawo do korzystania z  niego jako 
środka transportu, wpisany do krajowego rejestru pojazdów kolejowych;  
6c) podmiot odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM8)) – podmiot obowiązany do zagwarantowania 
utrzymania pojazdu kolejowego, wpisany do krajowego rejestru pojazdó w kolejowych, w  szczególności przewoźn ika 
kolejowego, zarządcę infrastruktury lub dysponenta;  
6d) podmiot zamawiający – podmiot, który zamawia zaprojektowanie, budowę, odnowienie lub modernizację podsyst e-
mu, w  szczególności przewoźnika kolejowego, zarządcę  infrastruktury lub dysponenta;  
6e) krajowy rejestr pojazdów kolejowych (NVR9)) – rejestr pojazdów kolejowych dopuszczonych do eksploatacji na 
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
6f) pojazd kolejowy specjalny – pojazd kolejowy przeznaczony do utrzymania,  naprawy lub budowy infrastruktury kol e-
jowej, lub przeznaczony do prowadzenia działań ratowniczych;  
6g) krajowy rejestr infrastruktury (RINF) – rejestr infrastruktury kolejowej, a  także bocznic kolejowych eksploatow anych 
na terytorium Rzeczypospolitej Pols kiej; 
                                                           
7) Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
8) ECM – Entity in Charge of Maintenance.  
9) NVR – National Vehicle Regi ster. 
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 1043  
 
 6h) pojazd historyczny – pojazd kolejowy:  
a) wpisany do inwentarza muzealiów, o którym mowa w ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. 
z 2019 r. poz. 917 i 1726 ), lub do inwentarza muzeum lub rejestru zabytków, lub wojewódzkiej ewidencj i zaby t-
ków, o  których mowa w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i  opiece nad zabytkami (Dz. U. 
z 2020 r. poz. 282 i 782 ), lub  
b) będący lokomotywą parową eksploatowaną przed dniem 14 listopada 1997 r., lub  
c) spełniający co najmniej jeden z następujących warunków:  
– zawiera rozwiązania konstrukcyjne o charakterze unikatowym dokumentujące etapy rozwoju techniki kolej owej, 
– jest z wiązany z wydarzeniami historycznymi lub był użytkowany przez znane postacie historyczne;  
6i) pojazd turystyczny – pojazd kolejowy wykorzystywany wyłącznie w celach turystycznych, demonstracyjnych lub 
rekreacyjnych;  
7)10) zarządca infrastruktury – podmiot o dpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą kolejową, jej eksploatację, utrzym a-
nie, odnowienie lub udział w rozwoju tej infrastruktury, a w przypadku budowy nowej infrastruktury, podmiot, który 
przystąpił do jej budowy w charakterze inwestora;  
8) obszar ko lejowy – powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, 
budynki, budowle i  urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i  utrzymania linii kolejowej oraz przewozu 
osób i  rzeczy;  
8a) dworzec kolejowy – obiekt budowlany lub zespół obiektów budowlanych, w którym znajdują się pomieszczenia prz e-
znaczone do obsługi podróżnych korzystających z transportu kolejowego, położony przy linii kolejowej;  
9) przewoźnik kolejowy – przedsiębiorca uprawniony na podstawie licencji do wykonywania przewozów kolejowych 
lub świadczenia usługi trakcyjnej lub podmiot wykonujący przewozy na infrastrukturze kolei wąskotorowej;  
9a) usługa trakcyjna – działalność przewoźnika kolejowego polegającą na zapewnieniu pojazdu kolejowego z  napędem 
wraz z  obsługą maszynistów do wykonywania przewozu kolejowego albo zapewnienie obsługi maszynistów do pr o-
wadzenia pojazdu kolejowego z  napędem;  
9b) aplikant – przewoźnik kolejowy, międzynarodowe ugrupowanie interesów gospodarczych obejmujące przewoź ników 
kolejowych lub inny podmiot zainteresowany uzyskaniem zdolności przepustowej, w szczególności organizator 
publicznego transportu kolejowego, spedytor, nadawca ładunku lub operator transportu kombinowanego;  
9c)11) umowa ramowa – umowa zawierana między zarządcą infrastruktury a aplikantem o rezerwację zdolności przepust o-
wej w okresie wykraczającym poza okres obowiązywania rocznego rozkładu jazdy pociągów;  
10) bocznica kolejowa – wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączona bezpośred nio lub pośre d-
nio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kol e-
jowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej;  
10a) użytkownik bocznicy kolejowej – zarządca  infrastruktury, który nie zarządza inną drogą kolejową niż bocznica  
kolejowa;  
11) zdolność przepustowa – możliwość eksploatacyjno -ruchowa drogi kolejowej do wykonania na niej przejazdów poci ą-
gów albo manewrów w określonym czasie;  
12) trasa pociągu – zdolność przepustowa zarezerwowana dla przejazdu pociągu;  
13) typ pojazdu kolejowego – pojazd kolejowy o  określonych powtarzalnych rozwiązaniach konstrukcyjnych;  
14) typ budowli – budowlę przeznaczoną do prowadzenia ruchu kolejowego o  określonych powtarzalnych  parametrach 
technicznych i  eksploatacyjnych;  
14a) typ urządzenia – urządzenie lub system przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego o  określonych powtarza l-
nych parametrach technicznych i  eksploatacyjnych;  
15) świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu  – dokument uprawniający do eksploatacji odpowiednio typu pojazdu 
kolejowego, typu budowli albo typu urządzenia;  
                                                           
10) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 3 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
11) Dodany przez art.  1 pkt 3 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 1043  
 
 15a) certyfikat zgodności typu – dokument wystawiony przez jednostkę organizacyjną uprawnioną do przeprowadzenia 
badań technicznych koniecznych  do uzyskania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu potwierdzający prz e-
prowadzenie tych badań z  wynikiem pozytywnym;  
15b) certyfikat zgodności z  typem – dokument wystawiony przez jednostkę organizacyjną uprawnioną do przeprowadz enia 
badań techniczny ch koniecznych do stwierdzania zgodności z  typem, potwierdzający, że dane urządzenie, budowla 
albo pojazd kolejowy są zgodne z  typem, który uprzednio uzyskał świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu;  
16) (uchylony)  
16a) (uchylony)  
17) świadectwo sprawn ości technicznej pojazdu kolejowego – dokument potwierdzający, że pojazd kolejowy jest spra w-
ny technicznie;  
18) świadectwo bezpieczeństwa – dokument potwierdzający zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego 
i wykonywania przewozów kolejowych, wydaw any podmiotom zwolnionym z  obowiązku uzyskania certyfikatu be z-
pieczeństwa i  autoryzacji bezpieczeństwa;  
18a) certyfikat bezpieczeństwa – dokument potwierdzający posiadanie przez przewoźnika kolejowego zaakceptowanego 
systemu zarządzania bezpieczeństwem ora z zdolność spełniania przez niego wymagań bezpieczeństwa;  
18b) autoryzacja bezpieczeństwa – dokument potwierdzający ustanowienie przez zarządcę infrastruktury systemu zarz ą-
dzania bezpieczeństwem oraz zdolność spełniania przez niego wymagań niezbędnych do b ezpiecznego projektow a-
nia, eksploatacji i  utrzymania infrastruktury kolejowej;  
19) umowa o  świadczenie usług publicznych – umowa o  świadczenie usług publicznych w  zakresie publicznego transpo r-
tu zbiorowego w  rozumieniu ustawy z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym;  
19a) organizator publicznego transportu kolejowego – organizator publicznego transportu zbiorowego w  rozumieniu ust a-
wy z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym w  zakresie odnoszącym się do pasażerskich pr ze-
wozów kolejowych;  
19b) operator publicznego transportu kolejowego – operator publicznego transportu zbiorowego w  rozumieniu ustawy 
z dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym w  zakresie odnoszącym się do pasażerskich przew o-
zów kolejowych ; 
19c) przewóz o  charakterze użyteczności publicznej – przewóz o  charakterze użyteczności publicznej w  rozumieniu ust a-
wy z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym;  
19d) (uchylony)  
20) (uchylony)  
20a) przewozy wojewódzkie – wojewódzkie pr zewozy pasażerskie w rozumieniu ust awy z dnia 16 grudnia 2010 r. 
o publicznym transporcie zbiorowym;  
20b) przewozy lokalne – powiatowe przewozy pasażerskie, powiatowo -gminne przewozy pasażerskie, gminne przewozy   
pasażerskie lub metropolitarne przewozy pa sażerskie w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym 
transporcie zbiorowym;  
21) (uchylony)  
22) przewóz technologiczny – przejazd wykonywany na potrzeby zarządcy infrastruktury w  celu jej budowy, naprawy, 
utrzymania, nadzoru bądź usuwania aw arii; 
22a)12) pasażerski przewóz okazjonalny – jednorazowy przewóz w zakresie pasażerskiego transportu kolejowego mający 
na celu zaspokojenie potrzeb przewozowych nieprzewidzianych w realizowanych na danej linii przewozach na po d-
stawie umowy o świadczenie u sług publicznych albo decyzji o przyznaniu otwartego dostępu albo decyzji o przyzn a-
niu ograniczonego dostępu;  
23) rozkład jazdy pociągów – plan, według którego mają się odbywać przejazdy pociągów na danej sieci kolejowej lub 
jej części w  czasie, w  którym o n obowiązuje;  
24) (uchylony)  
25) (uchylony)  
                                                           
12) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 1043  
 
 26) system kolei – wyróżniona cechami funkcjonalnymi i  technicznymi sieć kolejowa i  pojazdy kolejowe przeznaczone 
do ruchu po tej sieci;  
26a) transeuropejski system kolei – sieć kolejową określoną w  decyzji Parla mentu Europejskiego i  Rady nr  661/2010/UE 
z dnia 7  lipca 2010  r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej 
(Dz. Urz. UE  L 204 z  05.08.2010, str.  1) oraz pojazdy kolejowe przeznaczone do poruszania się po tej si eci kolejowej;  
27) (uchylony)  
28) (uchylony)  
29) interoperacyjność systemu kolei – zdolność systemu kolei do zapewnienia bezpiecznego i  nieprzerwanego ruchu 
pociągów, spełniającego warunki techniczne, ruchowe, eksploatacyjne i  prawne, których zachowanie za pewnia d o-
trzymanie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei i  umożliwia efektywne poruszanie 
się po transeuropejskiej sieci kolejowej;  
30) składnik interoperacyjności – podstawowe składniki, grupy składników, podzespoły lub zespoły , które są włączone 
lub które mają być włączone do podsystemu, od którego pośrednio lub bezpośrednio zależy interoperacyjność syst e-
mu kolei; składnikiem interoperacyjności jest również oprogramowanie;  
30a) szczególny przypadek – część systemu kolei, dla kt órego, tymczasowo lub na stałe, ustalono odrębne przepisy w  tech-
nicznych specyfikacjach interoperacyjności ze względu na istniejące ograniczenia geograficzne, topograficzne lub 
miejskie, lub ze względu na konieczność zapewnienia zgodności z  istniejącym sy stemem kolei;  
30b) punkty otwarte – wskazane w  technicznych specyfikacjach interoperacyjności warunki techniczne odnoszące się do 
zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei, do których stosuje się przepisy krajowe;  
30c) zaawansowany etap realizacji – etap planowania lub realizacji podsystemu, w trakcie którego zmiana w zakresie sp e-
cyfikacji technicznych byłaby nie do zaakceptowania z uwagi na należycie uzasadnione przeszkody o charakterze 
prawnym, umownym, ekonomicznym, finansowym, sp ołecznym lub środowiskowym;  
31) podsystem – część systemu kolei o  charakterze strukturalnym bądź funkcjonalnym, dla której ustalono odrębne z a-
sadnicze wymagania dotyczące interoperacyjności systemu kolei;  
32) zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjnoś ci systemu kolei – wymagania określone w  dyrektywie w  sprawie 
interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie, dotyczące składników interoperacyjności, podsystemów i  ich p o-
wiązań, które powinny być spełnione w  transeuropejskim systemie kolei w  celu zapewnie nia interoperacyjności sy s-
temu kolei;  
33) techniczne specyfikacje interoperacyjności – specyfikacje obejmujące podsystemy lub ich części w  celu spełnienia 
zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei, ogłas zane przez Komisję Europejską  w Dzie n-
niku Urzędowym Unii Europejskiej;  
33a) specyfikacje europejskie – wspólne techniczne specyfikacje, europejskie aprobaty techniczne lub krajowe normy 
stanowiące transpozycję norm europejskich;  
33b) procedura weryfikacji WE podsystemu – czynności pod ejmowane przez producenta albo jego upoważnionego prze d-
stawiciela mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, podmiot zamawiający, wyk o-
nawcę modernizacji, importera, inwestora, dysponenta, zarządcę infrastruktury albo przewoźn ika kolejowego, m ające 
na celu wykazanie, że podsystem jest zgodny z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności sy stemu 
kolei, spełnia wymagania zawarte w  odpowiednich przepisach Unii Europejskiej oraz przepisach krajowych i  może 
zostać dopusz czony do eksploatacji w  systemie kolei;  
34) certyfikat weryfikacji WE podsystemu – dokument wydany przez jednostk ę notyfikowan ą potwierdzaj ący, że podsy s-
tem jest zgodny z  zasadniczymi wymaganiami dotycz ącymi interoperacyjno ści systemu kolei;  
34a) pośredni certyfikat weryfikacji WE podsystemu – dokument wydany przez jednostk ę notyfikowan ą potwierdzaj ący, 
że podsystem w  całości albo cz ęści, na etapie projektowania lub budowy, jest zgodny z  zasadniczymi wymaganiami 
dotycz ącymi interoperacyjno ści systemu kolei;  
34b) certyfikat WE zgodno ści lub przydatno ści do stosowania sk ładnika interoperacyjno ści – dokument wydany przez 
jednostk ę notyfikowan ą potwierdzaj ący, że składnik interoperacyjno ści jest zgodny z  zasadniczymi wymaganiami do -
tyczącymi interoperacyjno ści systemu kolei lub potwierdzaj ący, że składnik interoperacyjno ści jest przydatny do 
stosowania;  
34c) (uchylony)  
34d) (uchylony)  
34e) (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 1043  
 
 34f) jednostka notyfikowana – podmiot odpowiedzialny za ocen ę zgodno ści lub przydatno ści do stosowania sk ładnika 
interoperacyjno ści oraz odpowiedzialny za prowadzenie procedur weryfikacji WE podsystemów;  
35) deklaracja weryfikacji WE podsystemu – oświadczenie producenta albo jego upoważnionego przedstawiciela mają -
cego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Uni i Europejskiej, podmiotu zamawiającego, wykonawcy  moder -
nizacji, importera, inwestora, dysponenta, zarządcy infrastruktury albo przewoźnika kolejowego stwierdzające, na 
jego wyłączną odpowiedzialność, że podsystem, który został poddany procedurze weryfika cji WE podsystemu, jest 
zgodny z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei i  spełnia wymagania zawarte 
w odpowiednich przepisach Unii Europejskiej oraz przepisach krajowych;  
35a) pośrednia deklaracja weryfikacji WE podsystemu – oświadczenie producenta albo jego upoważnionego przedstaw i-
ciela mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, podmiotu zamawiającego, wyk o-
nawcy modernizacji, importera, inwestora, dysponenta, zarządcy infrastruktury albo przewoź nika kolejowego stwie r-
dzające, na jego wyłączną odpowiedzialność, że podsystem w  całości albo w  części, na etapie projektowania lub b u-
dowy, jest zgodny z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei i  spełnia wymagania 
zawarte w  odpowiednich przepisach Unii Europejskiej oraz przepisach krajowych;  
35b) deklaracja WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności – oświadczenie producenta 
albo jego upoważnionego przedstawiciela mającego siedzibę na terytorium pa ństwa członkowskiego Unii Europe j-
skiej, podmiotu zamawiającego, wykonawcy modernizacji, importera, inwestora, dysponenta, zarządcy infrastruktury 
albo przewoźnika kolejowego stwierdzające, na jego wyłączną odpowiedzialność, że składnik interoperacyjności j est 
zgodny z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei i  spełnia wymagania zawarte 
w odpowiednich przepisach Unii Europejskiej oraz przepisach krajowych, lub potwierdzające, że składnik interoper a-
cyjności jest przydatny do stoso wania;  
35c) deklaracja zgodności z  typem – oświadczenie producenta albo jego upoważnionego przedstawiciela mającego siedz i-
bę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, podmiotu zamawiającego, wykonawcy modernizacji, 
importera, inwestora, dyspo nenta, zarządcy infrastruktury, użytkownika bocznicy albo przewoźnika kolejowego 
stwierdzające, na jego wyłączną odpowiedzialność, że dany pojazd kolejowy, urządzenie albo budowla są zgodne o d-
powiednio z  typem pojazdu, urządzenia albo budowli, który już ot rzymał zezwolenie na dopuszczenie do eksplo atacji 
albo świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu;  
36) dopuszczenie do eksploatacji – czynności faktyczne i  prawne konieczne do przekazania podsystemu lub pojazdu 
kolejowego do użytkowania zgodnie z  jego pr zeznaczeniem;  
36a) dopuszczenie do eksploatacji typu – czynności faktyczne i  prawne konieczne do dopuszczenia odpowiednio typu 
pojazdu kolejowego, typu budowli albo typu urządzenia do użytkowania, kończące się wydaniem świadectwa do -
puszczenia do eksploata cji typu;  
36b) zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji – dokument uprawniający zarządcę infrastruktury, przewoźnika kolej o-
wego, producenta albo jego upoważnionego przedstawiciela, importera, podmiot zamawiający, wykonawcę modern i-
zacji, inwestora, albo d ysponenta do eksploatacji podsystemu lub pojazdu kolejowego wprowadzanego po raz pier w-
szy do użytkowania;  
36c)13) terminal towarowy – obiekt budowlany lub zespół obiektów budowlanych obejmujący drogę kolejową, umożliwi a-
jący załadunek lub rozładunek wagonów lub integrację różnych rodzajów transportu w zakresie przewozów tow arów; 
37) środki publiczne – środki publiczne w  rozumieniu przepisów o  finansach publicznych;  
37a) państwo członkowskie Unii Europejskiej – państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz państ wo członkowskie Euro -
pejskiego Porozumienia o  Wolnym Handlu (EFTA) – stronę umowy o  Europejskim Obszarze Gospodarczym i  Kon-
federację Szwajcarską;  
38) Agencja – Europejską Agencję Kolejową ustanowioną rozporządzeniem nr  881/2004  Parlamentu Europejskiego i  Rady  
z dnia 29  kwietnia 2004  r. ustanawiającym Europejską Agencję Kolejową (Dz.  Urz. UE  L 164 z  30.04.2004, z  późn. zm.;  
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t.  8, str.  214);  
39) system zarządzania bezpieczeństwem – organizację i  działanie przy jęte przez zarządcę infrastruktury i  przewoźnika 
kolejowego dla zapewnienia bezpieczeństwa;  
40) wspólne wskaźniki bezpieczeństwa (CSI) – informacje statystyczne odnoszące się do wypadków i  incydentów kol e-
jowych, skutków wypadków, bezpieczeństwa techniczneg o infrastruktury kolejowej i  zarządzania bezpieczeństwem;  
                                                           
13) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 1043  
 
 41) wspólne metody oceny bezpieczeństwa (CSM) – metody oceny bezpieczeństwa ustalone w  celu opisania sposobu 
oceny poziomu bezpieczeństwa, spełniania wymagań bezpieczeństwa oraz zgodności z  innymi w ymaganiami dot y-
czącymi bezpieczeństwa;  
42) wspólne cele bezpieczeństwa (CST) – minimalne poziomy bezpieczeństwa, które powinny być osiągnięte przez ró żne 
części transeuropejskiego systemu kolei i  przez system kolei jako całość, wyrażone w  kryteriach akcept acji ryz yka; 
43) modernizacja – większe prace modyfikacyjne wykonywane w  podsystemie lub w  jego części, poprawiające całkow ite 
osiągi podsystemu;  
44) odnowienie – większe prace wymienne w  podsystemie lub w  części podsystemu, które nie zmieniają całkowitych  
osiągów podsystemu;  
44a)14) rozwój infrastruktury kolejowej – planowanie sieci kolejowej, planowanie finansowe i inwestycyjne oraz budowa 
lub modernizacja infrastruktury kolejowej;  
45) wypadek  – niezamierzone nagłe zdarzenie lub ciąg takich zdarzeń z  udzia łem pojazdu kolejowego, powodujące neg a-
tywne konsekwencje dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska; do wypadków zalicza się w  szczególności:  
a) kolizje,  
b) wykolejenia,  
c) zdarzenia na przejazdach,  
d) zdarzenia z  udziałem osób spowodowane przez pojazd kolejowy będący w  ruchu,  
e) pożar pojazdu kolejowego;  
46) poważny wypadek – każdy wypadek spowodowany kolizją, wykolejeniem lub innym zdarzeniem mającym oczyw isty 
wpływ na regulacje bezpieczeństwa kolei lub na zarządzanie bezpieczeństwem:  
a) z przynajmniej  jedną ofiarą śmiertelną lub przynajmniej 5 ciężko rannymi osobami, lub  
b) powodujący znaczne zniszczenie pojazdu kolejowego, infrastruktury kolejowej lub środowiska, które mogą 
zostać natychmiast oszacowane przez komisję badającą wypadek na co najmniej 2  miliony euro;  
47) incydent – każde zdarzenie inne niż wypadek lub poważny wypadek, związane z ruchem kolejowym i mające wpływ 
na jego bezpieczeństwo;  
48) postępowanie – proces mający na celu zapobieganie wypadkom i  incydentom obejmujący zbieranie i  analizę  inform a-
cji, wyciąganie wniosków dotyczących przyczyn wypadków i  incydentów oraz w  uzasadnionych przypadkach opr a-
cowanie zaleceń dotyczących bezpieczeństwa;  
49) interoperacyjne usługi transgraniczne – usługi, których świadczenie wiąże się z  przekroczeniem granic Rzeczyposp olitej 
Polskiej i  wymaga przynajmniej dwóch certyfikatów bezpieczeństwa od przedsiębiorstw kolejowych;  
50) tajemnica przedsiębiorstwa – tajemnica przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalcz a-
niu nieuczciwej konk urencji (Dz. U. z 20 19 r. poz.  1010 i 1649 ); 
51) obiekt infrastruktury usługowej – obiekt budowlany wraz z gruntem, na którym jest usytuowany, oraz instalacjami 
i urządzeniami, przeznaczony w całości lub w części do świadczenia jednej lub większej liczby u sług, o których 
mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy;  
52) operator obiektu infrastruktury usługowej – podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu obiektem 
infrastruktury usługowej lub świadczeniu na rzecz przewoźników kolejowych co najm niej jednej z usług, o których 
mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy;  
53)15) stacja pasażerska – obiekt infrastruktury usługowej obejmujący dworzec kolejowy wraz z infrastrukturą umożliwi a-
jącą pasażerom dostęp do peronu, pieszo lub pojazdem, z drogi p ublicznej lub dworca kolejowego;  
54)15) operator stacji pasażerskiej – podmiot zarządzający stacją pasażerską;  
55) stacja rozrządowa – stacja kolejowa wyposażona w urządzenia do rozrządu wagonów, w skład której wchodzą urz ą-
dzenia umożliwiające zestawianie składów pociągów i wykonywanie manewrów;  
56) tory postojowe – tory przeznaczone specjalnie do tymczasowego postoju pojazdów kolejowych lub składów poja z-
dów kolejowych między dwoma okresami ich eksploatacji ; 
                                                           
14) Dodany przez art.  1 pkt 3 lit. d ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
15) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 1043  
 
 57)16) przedsiębio rstwo zintegrowane pionowo:  
a) podmiot lub grupę podmiotów, w których zarządca infrastruktury:  
– jest kontrolowany przez podmiot, który jednocześnie kontroluje co najmniej jednego przewoźnika kolejow e-
go wykonującego przewozy na sieci kolejowej tego zarządc y, 
– jest kontrolowany przez co najmniej jednego przewoźnika kolejowego, który wykonuje przewozy na jego 
sieci kolejowej,  
– kontroluje co najmniej jednego przewoźnika kolejowego, który wykonuje przewozy na jego sieci kolejowej  
– na podstawie praw, umów lub  jakichkolwiek innych środków prawnych lu b faktycznych, o których mowa 
w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentr acji 
przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przed siębiorstw) (Dz. Urz. UE L 24 z  29.01.2004, 
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 3, str. 40), zwanego dalej „rozporządze niem (WE) 
nr 139/2004”,  
b) podmiot, w którego skład wchodzi zarządca infrastruktury oraz wyodrębnione organizacyjnie c zęści tego po d-
miotu, nieposiadające odrębnej osobowości prawnej, wykonujące przewozy kolejowe;  
58)16) przewozy pasażerskie kolejami dużych prędkości – przewozy pasażerskie wykonywane bez przystanków pośre dnich 
między dwoma m iejscami położonymi od siebie w odległości większej niż 200 km, na liniach kolejowych specjalnie 
przystosowanych do prędkości nie mniejszej niż 250 km/h, wykonywane średnio z taką prędkością;  
59)16) funkcje podstawowe – pode jmowanie przez zarządcę infrastruktury decyzji dotyczących udostępniania infrastrukt ury 
kolejowej i pobierania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej, w tym ich ustalania, zgodnie z przepisami ro z-
działu 6.  
Rozdział 2  
Infrastruktura kolejowa  
Art. 5. 1. Do zadań zarządcy infrastruktury, zwanego dalej „zarządcą ”, należy:  
1) zarządzanie infrastrukturą kolejową polegające na:  
a) nadawaniu drodze kolejowej statusu linii kolejowej przez określenie:  
– elementów infrastruktury kolejowej wchodzących w jej sk ład, 
– jej punktu początkowego i końcowego,  
– stacji kolejowych wchodzących w jej skład,  
– odcinków, na jakie jest podzielona,  
– jej numeru,  
b) nadawaniu drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej przez określenie jej punktu początkowego i końcow ego, 
c) znoszeniu statusu linii kolejowej i bocznicy kolejowej,  
d) określaniu elementów infrastruktury kolejowej, które stanowią infrastrukturę prywatną lub nieczynną,  
e)17) wykonywaniu funkcji podstawowych;  
f) (uchylona)18) 
1a)19) eksploatacja infrastruktury kolejowe j polegająca na:  
a) udostępnianiu infrastruktury kolejowej, świadczeniu usług z tym związanych i pobieraniu z tego tytułu opłat,  
b) prowadzeniu ruchu kolejowego;  
2)20) utrzymanie infrastruktury kolejowej przez prowadzenie prac mających na celu utrzymanie st anu i zdolności istniej ącej 
infrastruktury kolejowej do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, w tym nadzór nad funkcjonowaniem urz ą-
dzeń sterowania ruchem kolejowym i przytorowych urządzeń kontroli bezpiecznej jazdy pociągów;  
                                                           
16) Dodany przez art.  1 pkt 3 lit. e ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
17) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze  podwójne tiret pierwsze  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
18) Przez art.  1 pkt  4 lit. a tiret pierwsze podwójne tiret drugie  ustawy, o  której mowa w odnośniku 2. 
19) Dodany przez art.  1 pkt 4 lit. a tiret drugie  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
20) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  4 lit. a tiret trzecie  ustawy, o  której mowa w  odnośnik u 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 1043  
 
 3) zarządzanie nieruchomoś ciami będącymi elementem infrastruktury kolejowej;  
4)21) udział w rozwoju infrastruktury kolejowej;  
5)22) odnowienie infrastruktury kolejowej.  
1a.23) Przepisów ust. 1 pkt 1 lit. a –c i e oraz pkt 1a nie stosuje się do zarządcy, który nie zarządza torami kolejo wymi.  
1b.24) Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 –2, w szczególności w zakresie prowadzenia ruchu kolejowego i utrz y-
mania infrastruktury kolejowej, są wykonywane przez zarządcę w sposób przejrzysty, zapewniający niedyskrymin ujące 
traktowanie aplikantów i przewoźników kolejowych oraz uniemożliwiający konflikt interesów.  
2. (uchylony)25) 
2a. Zarządca sporządza statut sieci kolejowej wskazujący linie kolejowe, bocznice kolejowe oraz inne drogi kolej owe 
przez niego zarządzane, a także wskazujący, które z nich s tanowią infrastrukturę nieczynną lub prywatną. Zarządca 
umieszcza w statucie sieci kolejowej również informację o elementach infrastruktury kolejowej wchodzących w skład linii 
kolejowej, które są zarządzane przez innego zarządcę.  
2b. Brak statutu sieci kol ejowej, o którym mowa w ust. 2a, jest równoznaczny z nadaniem zarządzanej infrastrukt urze 
statusu infrastruktury nieczynnej.  
2c. Podmioty, o których mowa w ust. 1a, przekazują zarządcy, o którym mowa w ust. 2a, informację o elementach 
infrastruktury kolejo wej, o których mowa w pkt 2 –12 załącznika nr 1 do ustawy, funkcjonalnie połączonych z liniami 
kolejowymi zarządcy, o którym mowa w ust. 2a.  
3. Zarządca, który udostępnia infrastrukturę kolejową, z wyjątkiem zarządcy, który udostępnia wyłącznie infrastrukt u-
rę kolejową stanowiącą element obiektu infrastruktury usługowej, nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kol e-
jowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologicznych dla własnych potrzeb.  
3a. Przewoźnik kolejowy nie jest uprawniony do zarządzania in frastrukturą kolejową z wyjątkiem infrastruktury 
kolejowej stanowiącej element obiektu infrastruktury usługowej, którego jest operatorem, oraz infrastruktury prywatnej.  
3b. Przepisów ust. 3 i 3a, rozdziału 2aa oraz art. 37 ust. 3 –8 nie stosuje się do przed siębiorcy, który łączy funkcję z a-
rządcy i przewoźnika kolejowego przez zarządzanie infrastrukturą kolejową i wykonywanie wyłącznie miejskich, podmie j-
skich lub regionalnych przewozów kolejowych na sieciach kolejowych lub liniach kolejowych:26) 
1) wydzielonyc h, o zasięgu lokalnym lub regionalnym, lub  
2) przeznaczonych wyłącznie do wykonywania miejskich lub podmiejskich przewozów kolejowych.  
3c. Do przedsiębiorcy, o  którym mowa w  ust. 3b, udostępniającego infrastrukturę kolejową innym przewoźnikom k o-
lejowym prz episy art.  37 ust.  3–8 stosuje się.  
3d. Jeżeli przedsiębiorca, o  którym mowa w  ust. 3b lub 3c, znajduje się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą 
podmiotu wykonującego lub integrującego usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie  lub 
regionalne, stosuje się następujące zasady:  
1) środki publiczne nie mogą być przenoszone pomiędzy przedsiębiorcą a  podmiotem wykonującym lub integrującym 
usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne;  
2) przedsięb iorca prowadzi rachunkowość w  sposób umożliwiający monitorowanie zakazu, o  którym mowa w  pkt 1; 
3) przedsiębiorca sporządza bilans oraz rachunek zysków i  strat oddzielnie od podmiotu wykonującego lub integrując e-
go usługi transportu kolejowego inne niż prze wozy miejskie, podmiejskie lub regionalne;  
4) przedsiębiorca, który nie jest obowiązany na podstawie przepisów o  rachunkowości do publikowania własnych sprawo -
zdań finansowych, publikuje te sprawozdania na swoich stronach internetowych.  
                                                           
21) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  4 lit. a tiret czwarte  ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
22) Dodany przez art.  1 pkt  4 lit. a tiret piąte  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
23) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 4 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
24) Dodany przez art.  1 pkt 4 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
25) Przez art.  1 pkt 4 lit. d ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
26) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 4 lit. e ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 1043  
 
 3e. Minister właści wy do spraw transportu ogłasza, w  drodze obwieszczenia, wykaz przedsiębiorców, o  których 
mowa w  ust. 3b i 3c. 
4. (uchylony)  
5. (uchylony)  
6. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, zasady współdziała nia Ministra Obrony Narodowej z zarządc a-
mi i przewoźnikami kolejowymi w  zakresie dostosowania infrastruktury kolejowej do wymogów obronności państwa, 
uwzględniając wymagania związane z  obronnością państwa.  
Art. 5a. Do wykonywania zadań zarządcy, o których mowa w art. 5 ust. 1, w odniesieniu do infrastru ktury kolejowej  
o znaczeniu obronnym, przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno -prywatnym  (Dz. U. z  2020 r. 
poz. 711) nie stosuje się.  
Art. 5b. Na wniosek organizatora publicznego transportu kolejowego zarządca przygotowuje i  przedstawia informacje:  
1) niezbędne do opracowania projektu planu transportowego;  
2) dotyczące przepustowości infrastruktury danej trasy i  standardu jakości dostępu danej linii kolejowej oraz zakres 
planowanych remontów oraz inwestycji infrastruktury kolejowe j służące do określenia warunków umowy o  świad -
czenie usług publicznych.  
Art. 5c. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, zakres i  tryb udzielania przez z a-
rządcę infrastruktury organizatorowi publicznego transportu kolejoweg o informacji, o  których mowa w  art. 5b, mając na 
uwadze potrzebę zapewnienia danych niezbędnych do opracowania planu transportowego oraz do określenia warunków 
umowy o  świadczenie usług publicznych, a  także konieczność przeprowadzenia właściwych analiz.  
Art. 6. 1. Linie kolejowe dzielą się na:  
1) linie o  znaczeniu państwowym;  
2) linie pozostałe.  
2. Rada Ministrów określa, w  drodze rozporządzenia, wykaz linii kolejowych, które ze względów gospodarczych, 
społecznych, obronnych lub ekologicznych mają znaczenie  państwowe, z  zastrzeżeniem ust.  3. 
2a. Nie jest dozwolone znoszenie statusu linii kolejowej dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym.  
3. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  Ministrem Obrony Narodowej, określi, w  drodze zarz ą-
dzenia, w ykaz linii kolejowych o  znaczeniu wyłącznie obronnym.  
4. Zarządzenie, o  którym mowa w  ust. 3, nie podlega ogłoszeniu.  
Art. 7. Minister właściwy do spraw transportu może nałożyć na zarządców, w drodze decyzji, obowiązek połączenia 
dróg kolejowych, jeżeli wy magają tego względy obronne lub inne ważne względy państwa, pod warunkiem zapewnienia 
niezbędnych środków finansowych na budowę, eksploatację i utrzymanie tego połączenia.  
Art. 8. Grunty zajęte pod infrastrukturę kolejową są zwolnione od opłat z  tytułu uży tkowania wieczystego.  
Art. 9. (uchylony)  
Rozdział 2a  
(uchylony)  
Rozdział 2aa27) 
Gwarancje niezależności i bezstronności zarządcy  
Art. 9ma. 1. Zarządca może zlecić wykonywanie zadań zarządcy innemu podmiotowi, jeżeli nie prowadzi to do ko n-
fliktu interesów or az nie narusza tajemnicy przedsiębiorstwa, pod warunkiem że podmiot ten:  
1) nie jest przewoźnikiem kolejowym;  
2) nie sprawuje kontroli nad przewoźnikiem kolejowym;  
3) nie jest kontrolowany przez przewoźnika kolejowego.  
                                                           
27) Rozdział dodany przez art.  1 pkt 5 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 1043  
 
 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zarządca może zlecić przewoźnikowi kolejowemu lub innemu podmiot owi, 
który sprawuje kontrolę nad tym przewoźnikiem albo jest przez niego kontrolowany, wykonywanie prac w zakresie utrz y-
mania, odnowienia i udziału w rozwoju infrastruktury kolejowej.  
3. W przedsiębiorstwie zintegrowanym pionowo zarządca może zlecić wykonywanie funkcji podstawowych innemu 
podmiotowi wchodzącemu w skład tego przedsiębiorstwa wykonującemu wyłącznie funkcje podstawowe.  
4. Zarządca sprawuje nadzór nad wykonywaniem zadań lub prac  przez podmioty, którym je zlecił, oraz ponosi odp o-
wiedzialność za ich wykonanie, w szczególności przekazuje wytyczne dotyczące ich realizacji oraz kontroluje wykonyw a-
nie zleconych zadań lub prac pod względem zgodności z przepisami ustawy.  
5. Do zlecania w ykonywania zadań zarządcy operatorowi zapewniającemu energię elektryczną na cele trakcyjne nie 
stosuje się ograniczeń określonych w ust. 1, jeżeli operator nie wykonuje funkcji podstawowych, a jego działalność nie jest 
dofinansowana ze środków budżetu pańs twa lub Funduszu Kolejowego.  
6. Podmiot, któremu zarządca zlecił wykonywanie funkcji podstawowych, wykonuje je w sposób przejrzysty, zape w-
niający niedyskryminujące traktowanie aplikantów i przewoźników kolejowych oraz uniemożliwiający konflikt int eresów, 
zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału.  
Art. 9mb. 1. Zarządca jest obowiązany posiadać osobowość prawną odrębną od przewoźników kolejowych, a w  przy-
padku przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo także od innych podmiotów wchodzących w skład tego przedsi ębiorstwa.  
2. W przypadku gdy zarządca i przewoźnik kolejowy są niezależni od siebie, jednak obydwa te podmioty są kontr o-
lowane bezpośrednio przez Skarb Państwa, nie stosuje się do nich przepisów ustawy dotyczących przedsiębiorstwa zint e-
growanego pionowo.  
3. Podmiot wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo nie może m ieć decydującego wpływu 
w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 139/2004 na wykonywanie przez zarządcę funkcji podstawowych.  
Art. 9mc. 1. Te same osoby nie mogą:  
1) pełnić  jednocześnie u zarządcy i przewoźnika kolejowego funkcji członka:  
a) zarządu,  
b) rady nadzorczej;  
2) zajmować stanowisk kierowniczych u zarządcy i przewoźnika kolejowego wchodzących w skład tego samego prze d-
siębiorstwa zintegrowanego pionowo.  
2. Funkcji c złonka zarządu zarządcy nie może pełnić osoba, która jednocześnie pełni funkcję członka rady nadzo rczej 
podmiotu wchodzącego w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo oraz spraw ującego kontrolę nad zarządcą 
i przewoźnikiem kolejowym wchodzącymi w skł ad tego przedsiębiorstwa.  
3. Członkowie zarządu przewoźnika kolejowego nie mogą zajmować stanowisk kierowniczych właściwych w zakr esie 
funkcji podstawowych.  
Art. 9md. 1. Członkowie zarządu zarządcy wchodzącego w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionow o oraz 
osoby zajmujące u zarządcy wchodzącego w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo stanowiska kierownicze 
właściwe w zakresie funkcji podstawowych nie mogą otrzymywać od podmiotu wchodzącego w skład tego samego prze d-
siębiorstwa zintegrowanego pi onowo wynagrodzenia lub premii, związanych z wynikiem finansowym przewoźnika kol e-
jowego wchodzącego w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo.  
2. Osoby zajmujące u przewoźnika kolejowego stanowiska kierownicze właściwe w zakresie wykonywa nia przew o-
zów kolejowych nie mogą otrzymywać od podmiotu wchodzącego w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego 
pionowo wynagrodzenia lub premii, związanych z wynikiem finansowym zarządcy wchodzącego w skład tego samego 
przedsiębiorstwa zintegrowa nego pionowo.  
Art. 9me. 1. W przypadku gdy zarządca i podmioty wchodzące w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo 
korzystają ze wspólnego systemu teleinformatycznego, dostęp do informacji dotyczących funkcji podstawowych stanowi ą-
cych tajemnice przed siębiorstwa lub informacje prawnie chronione mają wyłącznie osoby upoważnione przez zarzą dcę. 
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nie mogą być przekazywane innym podmiotom wchodzącym w skład prze d-
siębiorstwa zintegrowanego pionowo.  
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 1043  
 
 Art. 9mf. Przewoźnik  kolejowy albo inny podmiot wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo nie 
może mieć decydującego wpływu w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 139/2004 na powoływanie i odwoł y-
wanie członków zarządu lub członków rady nadzorczej zarząd cy wchodzącego w skład tego samego przedsiębio rstwa 
zintegrowanego pionowo oraz na zatrudnianie i zwalnianie osób zajmujących u tego zarządcy stanowiska kierown icze 
właściwe w zakresie funkcji podstawowych.  
Art. 9mg. 1. Członkowie zarządu i rady nadzorczej  zarządcy oraz osoby zajmujące stanowiska kierownicze właśc iwe 
w zakresie funkcji podstawowych nie mogą pełnić funkcji w organach przewoźnika kolejowego lub podmiotu sprawując e-
go kontrolę nad tym przewoźnikiem, pozostawać w stosunku pracy z tymi podmiotami  ani świadczyć pracy albo usług na 
rzecz tych podmiotów na podstawie innego stosunku prawnego.  
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, obowiązuje również w okresie 6 miesięcy od dnia:  
1) zakończenia pełnienia funkcji członka zarządu lub rady nadzorczej zarządcy;  
2) ustania zatrudnienia pracownika zarządcy na stanowiskach objętych zakazem;  
3) zakończenia przez pracownika zarządcy świadczenia pracy albo usług.  
Art. 9mh. Zarządca niezwłocznie przekazuje wszystkim przewoźnikom kolejowym, k tórych to dotyczy, informacj ę 
o wystąpieniu zakłócenia w prowadzeniu ruchu pociągów, jego skutkach i podejmowanych działaniach.  
Art. 9mi. Zarządca może wykorzystać dochód z tytułu wykonywania zadań, o których mowa w art. 5 ust. 1, oraz 
środki publiczne przyznane zarządcy na realizacj ę tych zadań, wyłącznie do finansowania własnej działalności, w tym do:  
1) obsługi pożyczek;  
2) wypłaty dywidend na rzecz udziałowców i akcjonariuszy zarządcy, z wyjątkiem podmiotu wchodzącego w skład 
przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo sprawującego ko ntrolę nad tym zarządcą i przewoźnikiem kolejowym.  
Art. 9mj. 1. Zarządca nie może udzielać pożyczek przewoźnikowi kolejowemu.  
2. Przewoźnik kolejowy nie może udzielać pożyczek zarządcy.  
3. Podmiot wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo n ie może udzielać pożyczek zarządcy 
wchodzącemu w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo.  
4. Podmiot wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo może udzielać pożyczek innemu niż z a-
rządca podmiotowi wchodzącemu w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, wypłacać je i zape w-
niać ich obsługę wyłącznie w oparciu o stawki rynkowe i w sposób odzwierciedlający indywidualny profil ryzyka tego 
podmiotu.  
Art. 9mk. Podmiot wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowan ego pionowo może świadczyć usługi na rzecz 
zarządcy wchodzącego w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo  wyłącznie na podstawie umowy 
i za wynagrodzeniem określonym na zasadach rynkowych albo według cen, które uwzględn iają koszt usługi p owiększony 
o rozsądną marżę.  
Art. 9ml. 1. Zarządca wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo prowadzi odrębną rachunk o-
wość od innych podmiotów wchodzących w skład tego samego przedsiębiorstwa w sposób umożliwiający monitorowanie 
obiegu środ ków finansowych między tymi podmiotami.  
2. W przedsiębiorstwie zintegrowanym pionowo zadłużenie zarządcy jest wyodrębnione w ramach prowadzonej r a-
chunkowości i obsługiwane oddzielnie od innych podmiotów wchodzących w skład tego samego przedsiębiorstwa zint e-
growanego pionowo.  
3. Rozdzielenie rachunkowości w zakresie zadłużenia zarządcy nie wyklucza ostatecznej spłaty tego zadłużenia za 
pośrednictwem innego podmiotu wchodzącego w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, w tym 
podmiotu sprawu jącego kontrolę nad zarządcą i przewoźnikiem kolejowym.  
4. Zarządca wchodzący w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo prowadzi księgi rachunkowe i dokume n-
tację dotyczącą jego sytuacji ekonomiczno -finansowej, prowadzonej współpracy handlowej oraz po wiązań finansowych 
między nim a innymi podmiotami wchodzącymi w skład tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, w celu 
zapewnienia przejrzystości stosunków finansowych między zarządcą a tymi podmiotami.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 1043  
 
 Art. 9mm. 1. Zarządca, z zachowaniem zasad y niedyskryminującego traktowania, może zawierać z przewoźnikami 
kolejowymi umowy o współpracy w celu zapewnienia klientom przewoźnika kolejowego korzyści, w tym dotyczących 
obniżenia kosztów lub poprawy warunków świadczenia usług na części sieci kolejowej  zarządcy objętej tą umową.  
2. Zarządca przekazuje projekt umowy, o której mowa w ust. 1, do zaopiniowania Prezesowi Urzędu Transportu K o-
lejowego, zwanemu dalej „Prezesem UTK”. Prezes UTK opiniuje projekt umowy pod względem zgodności z przepisami 
ustawy w terminie 21 dni od dnia jego doręczenia.  
3. Niewyrażenie opinii w terminie, o którym mowa w ust. 2, uznaje się za pozytywne zaopiniowanie projektu um owy, 
o której mowa w ust. 1.  
4. O zawarciu umowy, o której mowa w ust. 1, zarządca niezwłocznie informuje P rezesa UTK.  
5. Jeżeli wykonanie umowy, o której mowa w ust. 1, może naruszać zasadę niedyskryminującego traktowania prz e-
woźników kolejowych, Prezes UTK rekomenduje stronom umowy jej rozwiązanie.  
Rozdział 2b  
Szczególne zasady i  warunki przygotowania inwesty cji dotyczących linii kolejowych  
Art. 9n. 1. Przepisy niniejszego rozdziału określają szczególne zasady i  warunki przygotowania inwestycji dotycz ą-
cych linii kolejowych, w  tym warunki lokalizacji i  nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w  tych spr awach.  
2. Jeżeli roboty budowlane realizowane w  ramach inwestycji dotyczącej linii kolejowej zlokalizowane są na terenach 
zamkniętych, o  których mowa w  art. 2 pkt  9 ustawy z  dnia 17  maja 1989  r. – Prawo geodezyjne i  kartograficzne (Dz.  U. 
z 2020 r. poz. 276, 284 i 782 ) i nie wykraczają poza te tereny,  inwestor może złożyć wniosek o uzyskanie decyzji 
o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w  trybie niniejszego rozdziału albo o  uzyskanie decyzji o  lokalizacji inwestycji celu 
publicznego w  trybie ustaw y z dnia 27  marca 2003  r. o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.  U. z 2020 r. 
poz. 293, 471 i 782). 
Art. 9o. 1. Decyzję o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek PKP Polskich Linii Kolej o-
wych Spółki Akcyjnej, zwanych d alej „PLK S.A. ”, lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Do postępowania w  sprawach o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy ustawy 
z dnia 14  czerwca 1960  r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.  U. z 2020 r. poz.  256 i 695 ), zwanej dalej 
„Kodeksem postępowania administracyjnego ”, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.  
2a. Jeżeli wniosek, o  którym mowa w  ust. 1, nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w  przepisach prawa, wojew oda 
wzywa wnioskodaw cę do usunięcia braków w  terminie 14  dni, z  pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje 
pozostawienie wniosku bez rozpoznania.  
3. Wniosek o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawiera w  szczególności:  
1)28) mapę w skali co najmniej  1 : 5000, opracowaną z wykorzystaniem treści mapy zasadniczej, a w razie jej braku – innej 
mapy sytuacyjno -wysokościowej w tej samej skali, a w przypadku terenów zamkniętych z wykorzystaniem treści 
mapy, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja  1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne:  
a) przedstawiającą proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych 
obiektów budowlanych,  
b) określającą oznaczenie terenu objętego inwestycją, w tym przebieg linii rozgra niczającej teren obejmujący nie -
ruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7 i art. 9s ust. 6, oraz oznaczenie nieruchomości, w stosunku do 
których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywołać skutek w posta ci ograniczenia w korzystaniu 
z nieruchomości, o którym mowa w art. 9q ust. 1 pkt 6 i art. 9s ust. 9, a także terenów, o których mowa w art. 9ya 
ust. 1;  
2) określenie zmian w  dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i  uzbrojeniu terenu, przy czym przez uzbr o-
jenie terenu należy ro zumieć wybudowane urządzenia, o  których mowa w  art. 143 ust.  2 ustawy z  dnia 21  sierpnia 
1997  r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.  U. z 2020 r. poz.  65, 284,  471 i 782 ); 
3) mapy z  projektami podziału nieruchomości, w  przypadku konieczności dokonania podzi ału nieruchomości, sporz ą-
dzone zgodnie z  odrębnymi przepisami;  
  
                                                           
28) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 1043  
 
 3a)29) wykaz nieruchomości lub ich części, które planowane są do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki sam o-
rządu terytorialnego albo stanowią ich własność, w stosunku do których decy zja o ustaleniu lokalizacji linii kolej owej 
ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 9s ust. 3b i 3e, zawierający oznaczenia działek według katastru nieruch o-
mości lub map z projektami podziałów nieruchomości oraz powierzchnie tych działek;  
3b) wykaz nieruch omości, zawierający oznaczenia działek według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału 
nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywołać skutek w postaci 
ograniczenia sposobu korzystania z nieruchom ości, o którym mowa w art. 9s ust. 9;  
4) opinie:  
a) ministra właściwego do spraw zdrowia – w odniesieniu do inwestycji lokalizowanych na obszarach, którym został  
nadany status uzdrowiska albo status obszaru ochrony uzdrowiskowej, zgodnie z  przepisami ustaw y z dnia 
28 lipca 2005  r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i  obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach  
uzdrowiskowych (Dz.  U. z 2017 r. poz.  1056 , z 2019 r. poz. 1815  oraz z 2020 r. poz. 284 ), 
aa)30)  Ministra Obrony Narodowej – w odniesieniu do inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu obro nnym 
i linii kolejowych o znaczeniu wyłącznie obronnym oraz inwestycji lokalizowanych w całości albo w części na t e-
renach zamkniętych niezbędnych dla obronności państwa, ustalonych na podstawie art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 
17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne przez Ministra Obrony Narodowej, lub w ich strefach 
ochronnych, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu 
przestrzennym,  
b) dyrektora właściwego urzędu morskiego – w odniesieniu do morskich portów i  przystani wraz z  obszarami pasa 
technicznego oraz pasa ochronnego,  
c) właściwego organu nadzoru górniczego – w odniesieniu do terenów górniczych,  
d) (uchylon a) 
e) dyrektora właściwej regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – w odniesieniu 
do gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w  zarządzie Państwowego Gospodarstwa 
Leśnego Lasy Państwowe,  
f) właściwego wojewódzkiego konserwatora zab ytków – w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie 
przepisów ustawy z  dnia 23  lipca 2003  r. o ochronie zabytków i  opiece nad zabytkami,  
g) właściwego wojewody, marszałka województwa oraz starosty w  zakresie zadań rządowych albo samorząd owych, 
służących realizacji inwestycji celu publicznego, o  których mowa w  art. 39 ust.  3 pkt  3 i art. 48 ust.  1 ustawy 
z dnia 27  marca 2003  r. o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym – w odniesieniu do terenów nieobj ę-
tych aktualnymi planami zagospodarowania przestrzennego,  
h) właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta) – 
w odniesieniu do ochrony samorządowych obiektów infrastruktury,  
i) właściwego zarządcy drogi publicznej – w odniesieniu do drogi publi cznej, która krzyżuje się z  linią kolejową,  
j) właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej – w odniesieniu do projektowanej linii kolejowej, która krzyżuje 
się z linią kolejową tego zarządcy lub jest lokalizowana w  obszarze kolejowym jego linii.  
4. Właści wy organ, na wniosek PLK S.A. lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, wydaje opinie, o  których 
mowa w  ust. 3 pkt  4, w terminie nie dłuższym niż 30  dni od dnia otrzymania wniosku o  wydanie opinii. Niew ydanie opinii 
w tym terminie traktuje się jako  brak zastrzeżeń do wniosku o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
5. Z zastrzeżeniem ust. 5a i 5b, opinie, o których mowa w ust. 3 pkt 4, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie 
bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi p rzepisami.  
5a. Wojewoda uzgadnia projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji linii kolejowej z dyrektorem regionalnego 
zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w zakresie dotyczącym zabudowy i za -
gospodarowania przestr zennego terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.  
5b. Uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji linii kolejowej, o którym mowa w ust. 5a, dokon u-
je się w drodze decyzji, o której mowa w art. 166 ust. 5 ustawy z d nia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.  U. z 2020 r. 
poz. 310, 284, 695, 782 i 875 ), w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolej o-
wej. W przypadku niezajęcia stanowiska przez dyrektora regionalnego zarządu gospo darki wodnej Państwowego Gos -
podarstwa Wodnego Wody Polskie we wskazanym terminie uzgodnienie uznaje się za dokonane.  
                                                           
29) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o które j mowa w odnośniku  3. 
30) Dodana  przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 1043  
 
 5c. Stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o uzgodnieniu projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwest y-
cji linii kolejowej są w nioskodawca oraz inwestor.  
6. Wojewoda wysyła zawiadomienie o  wszczęciu postępowania o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolej o-
wej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o  wydanie tej decyzji 
na adres wskazany w  katastrze nieruchomości oraz zawiadamia pozostałe strony o  wszczęciu tego postępowania w  drodze 
obwieszczeń w  urzędzie wojewódzkim i  urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach 
internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a  także w  prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wsk a-
zany w  katastrze nieruchomości jest skuteczne.  
6a. W przypadku nieruchomości o  nieuregulowanym stanie prawnym oraz w  sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik 
wieczysty ni e żyją, a  ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku, zawiadomienia, o  którym mowa w  ust. 6, dokonuje 
się w  drodze obwieszczenia w  urzędzie wojewódzkim i  urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolej owej, 
w Biuletynie Informacji Publicznej  na stronach podmiotowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a  także w  prasie 
lokalnej.  
7. Decyzję o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje się w  terminie 3  miesi ęcy od  dnia złożenia wniosku, o którym  
mowa w  ust. 1. 
8. Z dniem zawiadomienia, o  którym mowa w  ust. 6, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub jed - 
nostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, nie mogą być 
przedmiotem obrotu w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 2 1 sierpnia 1997  r. o gospodarce nieruchomościami, z zastrz e-
żeniem ust.  10. 
9. Czynność prawna dokonana z  naruszeniem ust.  8 jest nieważna.  
10. Przepisu ust.  8 nie stosuje się do gruntów wnoszonych przez Polskie Koleje Państwowe Spółkę Akcyjną, zwane 
dalej „PKP S.A. ”, w formie wkładu niepieniężnego do PLK S.A. na podstawie art.  17 ust.  1 ustawy z  dnia 8  września 
2000  r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i  prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe ”31) 
(Dz. U. z 2020 r. poz.  292, 400  i 462 ). 
11. W przypadku zbycia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości innej niż wymieniona w  ust. 8, 
objętej wnioskiem o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, po doręczeniu zawiadomienia, o  którym mowa 
w ust. 6, nabyw ca i zbywca są zobowiązani do zgłoszenia właściwemu wojewodzie danych nowego właściciela lub uży t-
kownika wieczystego w  terminie 7  dni od dnia zbycia. Brak terminowego dokonania powyższego zgł oszenia i  prowadzenie 
postępowania bez udziału nowego właściciela  lub użytkownika wieczystego nie stanowi podstawy do wznowienia post ę-
powania na podstawie art.  145 §  1 pkt  4 Kodeksu postępowania administracyjnego.  
12. Z dniem doręczenia zawiadomienia, o  którym mowa w  ust. 6, w odniesieniu do nieruchomości objętych wnios -
kiem o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w  sprawie 
wydania takiej decyzji, nie wydaje się decyzji o  pozwoleniu na budowę dla innych inwestycji, a  toczące się postępowania 
w tych sprawac h podlegają zawieszeniu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w  sprawie wydania decyzji 
o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
13. W przypadku zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych wszcz ęcie postępowania w  przedmiocie  
wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zobowiązuje właściwy organ administracji architektoniczno -
-budowlanej do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia.  
14. Przepisów ust.  12 i 13 nie stosuje się do postępowań dotyczących inwestycji celu publicznego, których p rzygot o-
wanie i  realizacja następuje za zgodą podmiotu, na wniosek którego wszczęto postępowanie w  przedmiocie wydania dec y-
zji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
Art. 9oa. 1. Podmioty zarządzające sieciami uzbrojenia terenu uzgadniają usun ięcie kolizj i przebiegu sieci z inwest y-
cją dotyczącą linii kolejowej w  terminie 14  dni od dnia otrzymania wniosku PLK S.A. lub właściwej jednostki sam orządu 
terytorialnego.  
2. Brak uzgodnienia w  terminie określonym w  ust. 1 oznacza zgodę na usunięcie kolizji w  sposób i na warunkach z a-
proponowanych przez PLK S.A. lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego.  
                                                           
31) Obecnie tytuł ustawy brzmi: o komercjalizacji i re strukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Pols kie Koleje Państwowe” , 
na podstawie art. 30 pkt 1 ustawy  z dnia 16 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem pa ń-
stwowym  (Dz. U. poz. 2260), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 1043  
 
 Art. 9p. Decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie wydaje się w  przypadku robót budowlanych:  
1) polegających na remoncie, przebudowie lub rozbudowie li nii kolejowej, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagos -
podarowania terenu i  użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a  także nie 
są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w  sprawie ocen y oddziaływania na śr o-
dowisko, w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 27  kwietnia 2001  r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.  U. z 2019 r. 
poz. 1396 , z późn. zm.32)) lub 
2) niewymagających pozwolenia na budowę.  
Art. 9q. 1. Decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii ko lejowej zawiera w  szczególności:  
1)33) oznaczenie terenu inwestycji, w tym linii rozgraniczających teren;  
2) warunki techniczne realizacji inwestycji;  
3) warunki wynikające z  prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i  dóbr kultury ws półczes-
nej oraz potrzeb obronności państwa;  
4) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich;  
5) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o  którym mowa w  art. 9s ust.  1; 
6)34) określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości 
dla prowadzenia inwestycji kolejowej, w szczególności dokonania związanej z nią budowy lub przebudowy układu 
drogowego, w tym zjazdu do nieruchomości, lub urządzeń wodnych, lub założenia i przeprowadzania na nich ciągów 
drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urz ą-
dzeń łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń ni e-
zbędnych do korzystania z tych przewod ów i urządzeń, a także prac związanych z konserwacją, utrzymaniem lub 
usuwaniem awarii;  
7)34) oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału nieruchomości:  
a) które stają  się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego,  
b) w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywoł ać skutek, o którym mowa 
w art. 9s ust. 3b i 3e.  
8) oznaczenie nieruchomości, według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału nieruchomości, w stosu nku 
do których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywołać skutek w postaci ograniczenia sposobu korz y-
stania z nieruchomości, o którym mowa w art. 9s ust. 9.  
1a. Do ograniczeń , o których mowa w  ust. 1 pkt  6, stosuje się odpowiednio przepisy art.  124 ust.  4–7 oraz art.  124a 
ustawy z  dnia 21  sierpnia 1997  r. o gospodarce nieruchomościami.  
2. Wojewoda doręcza decyzję o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła  zawiadomienie o  jej 
wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o  wydanie tej decyzji na adres 
wskazany w  katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w  drodze obwieszczeń w  urzędzie wojewódzkim 
i urzędach gmi n właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu 
wojewódzkiego, a  także w  prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w  katastrze nieruchomości jest 
skuteczne.  
2a. W przypadku nieruchomośc i o nieuregulowanym stanie prawnym albo w  sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik 
wieczysty nie żyją, a  ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku, zawiadomienia o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokal i-
zacji linii kolejowej dokonuje się w  drodze obwieszczen ia w  urzędzie wojewódzkim i  urzędach gmin właściwych ze 
względu na przebieg linii kolejowej, w  Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych tych gmin oraz urz ędu 
wojewódzkiego, a  także w  prasie lokalnej.  
3. W zawiadomieniu o  wydaniu decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zamieszcza się informację o  miejscu, 
w którym strony mogą zapoznać się z  treścią decyzji.  
 
                                                           
32) Zmiany tekstu jednolitego wy mienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z  2019 r. poz.  1403, 1495, 1501, 1527, 1579, 1680, 
1712, 1815, 2087 i 2166 oraz z 2020 r. poz. 284 i 695.  
33) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
34) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 1043  
 
 4. Przepisy ust.  2–3 stosuje się odpowiednio do doręczenia i  zawiadamiania stron o  wydaniu decyzji o  ustaleniu lok a-
lizacji lini i kolejowej wydanej przez organ drugiej instancji, a  także decyzji wydanych na podstawie art.  145, art.  155, 
art. 156 i  art. 161–163 Kodeksu postępowania administracyjnego.  
5. Organem odwoławczym od decyzji wojewody o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej jest minister właściwy do 
spraw budownictwa, planowania i  zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.  
6. Decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej określa termin wydania nieruch omości lub opróżnienia lokali i innych  
pomieszczeń. Termin ten n ie może być krótszy niż 30  dni od dnia, kiedy decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolej owej stała  
się ostateczna.  
7. Do zmiany decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się odpowiednio przepis art.  155 Kodeksu post ę-
powania administracyjnego , z zastrzeżeniem że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o  wydanie decyzji 
o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
Art. 9r. 1. Odwołanie strony od decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rozp atruje się w  terminie 21  dni, a skargę 
do sądu administracyjnego – w terminie 60  dni, licząc od dnia wpłynięcia odwołania do właściwego organu lub skargi do 
sądu.  
2. W postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji 
w całości ani stwierdzić je j nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka linii kolejowej, 
nieruchomości lub działki.  
Art. 9s. 1. Decyzją o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zatwierdza się podział nieruchomości. Mapy z  projektami 
podziału nieruchomo ści stanowią integralną część decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
2. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowią linie podziału nieruchom ości. 
3. Nieruchomości, o  których mowa w  art. 9q ust.  1 pkt 7, stają się z  mocy prawa własnością:  
1) Skarbu Państwa – w przypadku wniosku o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez 
PLK S.A.,  
2) jednostki samorządu terytorialnego – w przypadku wniosku o  wydanie decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej 
złożonego przez tę jednostkę  
– z dniem, w  którym decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.  
3a. Jeżeli na nieruchomości, o  której mowa w  ust. 3, lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zos tały 
ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z  dniem w  którym decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ost a-
teczna, prawa te wygasają.  
3b. PLK S.A. nabywają z  mocy prawa z  dniem, w  którym decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stał a się ost a-
teczna, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych nabytych z  mocy prawa przez Skarb Państwa lub st a-
nowiących jego własność, z  wyłączeniem nieruchomości, o  których mowa w  ust. 3e, oraz prawo własności budynków, 
innych urządzeń i  lokal i znajdujących się na tych nieruchomościach.  
3c. Nie pobiera się pierwszej opłaty i  opłat rocznych z  tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości  
w trybie niniejszego rozdziału, a  nabycie prawa własności budynków, innych urządzeń i  lokali zna jdujących się na nie -
ruchomościach, o  których mowa w  ust. 3b, następuje nieodpłatnie.  
3d. Dochód z  tytułu nabycia praw, o  których mowa w  ust. 3b, jest zwolniony od podatku dochodowego.  
3e. Nieruchomości, na których planowana jest budowa lub przebudowa dróg  krajowych, określone decyzją o ustal e-
niu lokalizacji linii kolejowej, z  dniem w  którym decyzja ta stała się ostateczna, wojewoda oddaje w  trwały zarząd Gen e-
ralnej Dyrekcji Dróg Krajowych i  Autostrad.  
4. Do ustalenia wysokości i  wypłacenia odszkodowania w  przypadkach, o  których mowa w  ust. 3 i 3a, stosuje się o d-
powiednio przepisy o  gospodarce nieruchomościami, z  zastrzeżeniem art.  9y i 9z. 
5. Decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowi podstawę do  dokonania wpisów w  księdze wieczystej 
i w katast rze nieruchomości praw, o  których mowa w  ust. 3 i 3b. 
6. Przepisów ust.  2 i 3 nie stosuje się do nieruchomości będących przedmiotem własności albo użytkowania wieczys -
tego PKP S.A. lub PLK S.A.  
7. Do dnia uzyskania pozwolenia na budowę, nieruchomości, o  których mowa w  ust. 3, mogą być użytkowane nie -
odpłatnie przez dotychczasowych właścicieli lub osoby, które posiadały inne ty tuły prawne do nieruchomości, z zastrzeż e-
niem art.  9w. 
  
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 1043  
 
 8.35) Z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała s ię ostateczna, PLK S.A. lub właściwa 
jednostka samorządu terytorialnego uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 3, 3b i 9 
oraz art. 9q ust. 1 pkt 6, na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca  1994 r. – Prawo budowlane 
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.36)), zwanej dalej „Prawem budowlanym”, z uwzględnieniem art. 9w ust. 4.  
9. W odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, oznaczonych zgodnie 
z art. 9q ust. 1 pk t 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości w związku z prowadzeniem inwestycji 
kolejowej obejmującej budowę lub przebudowę tunelu, a także prace związane z jego konserwacją, utrzymaniem lub usu -
waniem awarii, wojewoda w decyzji o ustal eniu lokalizacji linii kolejowej ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzy -
stania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na budowę lub przebudowę tunelu oraz związanych z nim układu dro -
gowego lub urządzeń wodnych, ciągów drenażowych, przewodów i urz ądzeń służących do przesyłania płynów, pary, 
gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych 
lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.  
10. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 9, przysługuje właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości,  
oznaczonych zgodnie z art. 9q ust. 1 pkt 8, od podmiotu, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokaliz acji 
linii kolejowej.  
10a.37) Wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 9, ustala wojewoda, w drodze decyzji, w terminie nie 
dłuższym niż 180 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.  
11.38) Do ustalenia odszkodowań, o których mowa w u st. 9, stosuje się przepisy art. 9y ust. 3 i 4. Koszty ustalenia w y-
sokości odszkodowania pokrywa podmiot, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolej owej. 
Art. 9t. 1. (uchylony)  
2. Jeżeli w  przypadku, o  którym mowa w  art. 9s ust. 3, została przejęta część nieruchomości, a  pozostała część nie 
nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele:  
1) PLK S.A. nabywają, w  drodze umowy, na wniosek właściciela lub użytkowni ka wieczystego nieruchomości, w imie-
niu i na rzecz  Skarbu Państwa tę część nieruchomości;  
2) jednostka samorządu terytorialnego nabywa, w  drodze umowy, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego 
nieruchomości tę część nieruchomości.  
3. Z dniem zawarcia umowy, o  której mowa w  ust. 2 pkt  1, nabyta n a rzecz Skarbu Państwa nieruchomość należy do 
zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Z  tym dniem starosta na podstawie przepisów ustawy z  dnia 21  sierpnia 1997  r. 
o gospodarce nieruchomościami gospodaruje przedmiotową nieruchomością.  
4. Notariusz sporządzają cy umowę, o  której mowa w  ust. 2, w terminie 7  dni od dnia jej zawarcia, przesyła wypis aktu  
notarialnego tej umowy właściwemu staroście.  
5. Cena nabycia nieruchomości, o  której mowa w  ust. 2, nie może być wyższa od wartości rynkowej praw do tej ni e-
ruchomo ści, oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego, ustalonej dla dotychczasowego sposobu zagospodarowania.  
6. Zapłaty ceny nabycia nieruchomości, o  której mowa w  ust. 2 pkt  2 lub ust.  3, dokonują na rzecz zbywcy PLK S.A. 
albo jednostka samorządu terytorialne go w  ciągu 30  dni od dnia zawarcia umowy, o  której mowa w  ust. 2. 
Art. 9u. Do egzekucji obowiązków wynikających z  decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy 
o postępowaniu egzekucyjnym w  administracji.  
Art. 9w. 1. Wojewoda nadaje decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rygor natychmiastowej wykonalności na 
wniosek PLK S.A. lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniony interesem społecznym lub gospoda rczym.  
2. Decyzji, o  której mowa w  ust. 1, nadaje się rygor  natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wyk a-
zania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w  rozumieniu Prawa budowlanego.  
                                                           
35) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
36) Zmiany t ekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1309, 1524, 1696, 1712, 1815, 2166 i 2170  
oraz z 2020 r. poz. 148 , 471, 695 i 782.  
37) Dodany  przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
38) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 1043  
 
 3. Decyzja, o  której mowa w  ust. 1: 
1) przyznaje PLK S.A. albo jednostce samorządu terytorialnego pr awo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;  
2) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i  innych pomieszczeń;  
3) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w  posiadanie przez PLK S.A. albo jednostkę samorządu tery torialnego;  
4) uprawnia wojewodę do wydania decyzji o  pozwoleniu na budowę.  
3a. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 3 pkt  4, projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania działki lub 
terenu, sporządzony na mapie z  naniesionymi projektami podziałów nieru chomości wynikającymi z  decyzji, o  której mowa 
w ust. 1. 
4. W przypadku gdy decyzja, o  której mowa w  ust. 1, dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym 
albo budynkiem, w  którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, PLK S.A. albo jednostka samo rządu terytorialnego są 
obowiązane, w  terminie faktycznego objęcia nieruchomości w  posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego w  rozumieniu 
przepisów ustawy z  dnia 21  czerwca 2001  r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i  o zmianie 
Kodeksu  cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz.  611). 
5. W przypadku gdy faktyczne objęcie nieruchomości w  posiadanie następuje po upływie terminu, o  którym mowa 
w art. 9q ust.  6, PLK S.A. albo jednostka samorządu terytorialnego nie mają obowiązku wskazania lokalu zamie nnego.  
6. Osoba, której wskazano lokal zamienny jest obowiązana do jego opróżnienia najpóźniej w  dniu upływu terminu, 
o którym mowa w  art. 9q ust.  6. 
Art. 9x. 1. Decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowi podstawę do wydania przez wojewodę dec yzji 
o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na pas gruntu pod linię kolejową, stan o-
wiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Jeżeli przeznaczona na pas linii kolejowej nieruchomość stanow iąca własność Skarbu Państwa została uprzednio 
wydzierżawiona, wynajęta lub użyczona, decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowi podstawę do wypowiedz e-
nia przez PLK S.A. albo jednostkę samorządu terytorialnego umowy dzierżawy, najmu lub użycze nia ze skutkiem natyc h-
miastowym. Za straty poniesione na skutek rozwiązania umowy przysługuje odszkodowanie od PLK S.A. albo jednostki 
samorządu terytorialnego.  
3. (uchylony)  
4. Jeżeli przeznaczona na pas gruntu pod linię kolejową nieruchomość gruntowa sta nowiąca własność Skarbu Pa ństwa 
albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w  użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa za odszkodow a-
niem, z  dniem w  którym decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, ustalonym według  zasad okreś -
lonych w  przepisach o  gospodarce nieruchomościami, z  zastrzeżeniem art.  9y oraz art.  9z. 
5. Przepis ust.  4 stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w  sposób inny niż w  drodze umowy 
zawartej w  formie aktu notarialnego.  
6. Przepisów ust.  4 i 5 nie stosuje się do nieruchomości będących  w użytkowaniu wieczystym PKP S.A. lub PLK S.A.  
Art. 9y. 1. Za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o  których mowa w  art. 9s ust.  3 
i 3a oraz art.  9x ust.  4, od podmiotu,  na rzecz którego wydawana jest decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, prz y-
sługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a  także osobom, 
którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości . 
2. Wysokość odszkodowania ustala wojewoda w  drodze decyzji, w  terminie 30  dni od dnia, w  którym decyzja o usta-
leniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.  
3. Wysokość odszkodowania ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego prz ez rzeczoznawcę m a-
jątkowego, według stanu nieruchomości w  dniu wydania decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przez organ pier w-
szej instancji oraz według jej wartości w  dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Odszkodowanie po d-
lega waloryzacji na dzień wypłaty według zasad obowiązujących w  przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchom ości. 
3a. W przypadku, o  którym mowa w  art. 9s ust.  3a, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu 
właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o  kwotę równą wartości wygaśniętych ograniczonych praw 
rzeczowych.  
  
  
Dziennik  Ustaw  – 28 – Poz. 1043  
 
 3b. Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczys -
temu, z  wyłączeniem kwot, o  których mowa w  ust. 3e i 3f, i wysokości  odszkodowania z  tytułu wygaśnięcia ogranicz onych 
praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wa r-
tości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.  
3c. Jeżeli na nieruchomościac h, o których mowa w  art. 9s ust.  3, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nie -
ruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z  tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w  wysokości 
świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką , wraz z  odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszk o-
dowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z  odsetkami.  
3d. Odszkodowanie z  tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych w  wysokości ust alonej na dzień, o  którym 
mowa w  ust. 3, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.  
3e. Jeżeli dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o  ustaleniu lokalizacji 
linii kolejowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i  opróżni lokal oraz inne pomieszczenia ni e-
zwłocznie, lecz nie później niż w  terminie 28  dni od dnia:  
1) doręczenia zawiadomienia o  wydaniu decyzji, o  którym mowa w  art. 9q ust.  2, 
2) doręczenia postanowienia o  nadaniu decyzji o  ustal eniu lokalizacji linii kolejowej rygoru natychmiastowej wykona l-
ności albo  
3) w którym decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna  
– wysokość odszkodowania powiększa się o  kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa uży tkowania 
wieczystego.  
3f. W przypadku gdy decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem 
mieszkalnym albo budynkiem, w  którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, wysokość odszkodowania przysługując e-
go dotychcz asowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zamieszkałemu w  tym budynku albo lokalu powię k-
sza się o  kwotę 10  000 zł w odniesieniu do tej nieruchomości.  
4. Odszkodowanie jest wypłacane w  terminie 14  dni od dnia, w  którym decyzja o  ustaleniu odszkodo wania, o  której 
mowa w  ust. 2, stała się ostateczna.  
5. Jeżeli przejęcie nieruchomości, o  których mowa w  art. 9s ust.  3, dotyczy przejęcia terenu, na którym zlokalizow ane 
są obiekty infrastruktury służące wykonywaniu przez jednostki samorządu terytorialneg o zadań własnych, zrealizow ane 
przy wykorzystaniu środków pochodzących z  budżetu Unii Europejskiej lub innych źródeł zagranicznych, odszkod owanie 
powiększa się o  kwotę podlegających zwrotowi środków pochodzących z  dofinansowania wraz z  odsetkami nale żnymi 
zgodnie z  przepisami regulującymi zasady zwrotu dofinansowania. Odszkodowanie w  części przenoszącej odszk odowanie 
należne na zasadach wynikających z  ustawy z  dnia 21  sierpnia 1997  r. o gospodarce nieruchomościami przyznaje się pod 
warunkiem rozwiązującym d okonania przez jednostkę samorządu terytorialnego, w  trybie i  terminie wynikającym z właś-
ciwych przepisów, zwrotu dofinansowania wraz z  należnymi odsetkami.  
6. Do finansowania wypłaty odszkodowań, o których mowa w ust. 1 i 2, art. 9s ust. 9 oraz art. 9yd ust. 2, wypłaty 
ceny nabycia nieruchomości, o których mowa w art. 9t, oraz pozostałych kosztów związanych z jej nabyciem, kosztów 
wynikających z realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 9w ust. 4, stosuje się przepisy art. 38 ust. 1 pkt 3 i ust. 2.  
7. Jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub gospodarczy, Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialn e-
go mogą zrzec się w całości lub w części prawa do odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7 
oraz art. 9s ust. 9, w formi e pisemnej, pod rygorem nieważności.  Oświadczenie to może zostać złożone jedynie do czasu 
wydania ostatecznej decyzji o  ustaleniu odszkodowania.  
8. W przypadku zrzeczenia się prawa do odszkodowania za nieruchomości, o  których mowa w  ust. 1: 
1) przed wszczę ciem postępowania ustalającego wysokość odszkodowania – postępowania nie wszczyna się;  
2) w trakcie postępowania ustalającego wysokość odszkodowania – postępowanie umarza się.  
Art. 9ya. 1. W  przypadku gdy realizacja inwestycji kolejowej wymaga przejścia pr zez tereny wód płynących bądź 
dróg publicznych, PLK S.A. lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego są uprawnione do ich nieodpłatnego zajęcia 
na czas realizacji inwestycji.  
2. Decyzję o  zezwoleniu na nieodpłatne zajęcie pasa drogowego, o  której mowa w art. 40 ust.  1 ustawy z  dnia 
21 marca 1985  r. o drogach publicznych (Dz.  U. z 2020 r. poz.  470 i 471 ), wydaje zarządca drogi w  terminie 30  dni od 
dnia złożenia wniosku.  
3. Jeżeli decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej został nadany rygor natychm iastowej wykonalności decyzję 
o zezwoleniu na nieodpłatne zajęcie pasa drogowego wydaje się niezwłocznie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 29 – Poz. 1043  
 
 4. PLK S.A. albo jednostka samorządu terytorialnego nie później niż w terminie 30 dni przed planowanym zajęciem 
terenu wód płynących uzgadnia, w drodz e pisemnego porozumienia z odpowiednimi podmio tami, o których mowa w art. 212  
ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, zakres, warunki i termin tego zajęcia.  
5. W przypadku gdy decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej został nadany rygor  natychmiastowej wykonalności,  
porozumienie, o  którym mowa w  ust. 4, zawiera się niezwłocznie.  
6. Za szkody powstałe w  wyniku działań, o  których mowa w  ust. 1, przysługuje od PLK S.A. albo jednostki samo -
rządu terytorialnego odszkodowanie, ustalone na zasa dach wynikających z  Kodeksu cywilnego.  
Art. 9yb. 1. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (Lasy Państwowe) zarządzające nieruchomościami, 
o których mowa w  art. 9q ust.  1 pkt  7, na podstawie ustawy z  dnia 28  września 1991  r. o lasach (Dz.  U. z 2020 r. poz. 6 
i 148) są obowiązane do dokonania nieodpłatnie wycinki drzew i  krzewów oraz ich uprzątnięcia w  terminie ustalonym 
w odrębnym porozumieniu między Lasami Państwowymi a  PLK S.A. lub właściwą jednostką samorządu terytorialnego.  
2. Drewno pozyskane z  wycinki drzew i  krzewów, o  której mowa w  ust. 1, staje się nieodpłatnie własnością Lasów 
Państwowych.  
3. Koszty wycinki drzew i  krzewów w  wieku do 20  lat oraz ich uprzątnięcia ponoszą PLK S.A. lub właściwa jednos t-
ka samorządu terytorialnego.  
Art. 9yc. 1. Do gruntów rolnych i  leśnych objętych decyzją o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie stosuje się prz e-
pisów ustawy z  dnia 3  lutego 1995  r. o ochronie gruntów rolnych i  leśnych.  
2. Do usuwania drzew i  krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych  decyzją o  ustaleniu lokalizacji linii 
kolejowej, z  wyjątkiem drzew i  krzewów wpisanych do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów ustawy z  dnia 
16 kwietnia 2004  r. o ochronie przyrody (Dz.  U. z 2020 r. poz.  55 i 471 ) w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na 
ich usunięcie oraz opłat z  tym związanych.  
Art. 9yd.  1. Do nieruchomości stanowiących rodzinne ogrody działkowe objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji l inii 
kolejowej nie stosuje się przepisów art. 18 –24 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rod zinnych ogrodach działkowych 
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2176  oraz z 2020 r. poz. 471 ). 
2. W przypadku gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych ustan o-
wionych zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinny ch ogrodach działkowych, podmiot, w którego interesie 
nastąpi likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub jego części, jest zobowiązany wypłacić odszkodowa nie: 
1) działkowcom – za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działkach oraz za pr awo 
do działki w  rodzinnym ogrodzie działkowym;  
2) stowarzyszeniu ogrodowemu – za stanowiące jego własność urządzenia, budynki i budow le. 
3. Do ustalenia odszkodowań, o których mowa w ust. 2, stosuje się art. 9y ust. 2, 3 i 4.  
Art. 9z. 1.39) Na wniosek osoby uprawnionej wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania określonego 
w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. W przypadku odwołania osoby uprawnionej od decyzji ustalającej wys o-
kość odszkodowania wypłata zaliczki nie ma wpł ywu na prowadzone postępowanie odwoławcze. Wypłata zaliczki nast ę-
puje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.  
1a.40) Osoba uprawniona, której wypłacono zaliczkę, jej spadkobierca albo następca prawny są obowiązani do zwrotu 
zaliczki po jej w aloryzacji na dzień zwrotu, jeżeli decyzja o lokalizacji linii kolejowej została zmieniona w części dotycz ą-
cej tej osoby, uchylona w całości lub w części dotyczącej tej osoby lub stwierdzono jej nieważność.  
2. Przepisu ust.  1 zdanie pierwsze nie stosuje si ę, jeżeli stroną odwołującą się od decyzji ustalającej wysokość o d-
szkodowania jest podmiot, na wniosek którego została wydana decyzja o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
Art. 9aa. (uchylony)  
Art. 9ab. (uchylony)  
Art. 9ac. 1. Wojewoda wydaje pozwolenie  na budowę linii kolejowej lub poszczególnych odcinków tej linii oraz 
wszystkich obiektów związanych z  jej budową, przebudową i  rozbudową, położonych w  granicach województwa, na zas a-
dach i  w trybie przepisów Prawa budowlanego oraz doręcza je wnioskodawcy, a pozostałe strony zawiadamia o  jego w y-
daniu, w  drodze obwieszczenia, w  urzędzie wojewódzkim i  urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kol e-
jowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a  także w  prasie lokalnej.  
                                                           
39) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
40) Dodany  przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 30 – Poz. 1043  
 
 1a. Przepisy ust.  1 dotyczące sposobu powiadomienia stron stosuje się odpowiednio do zawiadomienia o  wszczęciu 
postępowania o  wydanie decyzji o  pozwoleniu na budowę. Przepis ust.  1 stosuje się również w  przypadku, gdy postępow a-
nie dotyczy nieruchomości o  nieureg ulowanym stanie prawnym oraz w  sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik wi eczysty 
nie żyją, a  ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku.  
2. Nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o  pozwoleniu na budowę li nii kolejowej, jeżeli wniosek o stwier dze-
nie nieważności tej decyzji został złożony po upływie 14  dni od dnia, w  którym decyzja stała się ostateczna, a  inwestor roz -
począł budowę linii kolejowej. Art. 158 §  2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.  
3. W przypadku uwzglę dnienia skargi na decyzję o  pozwoleniu na budowę linii kolejowej, której nadano rygor  
natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po  upływie 14  dni od dnia rozpoczęcia budowy linii kolejowej może 
stwierdzić jedynie, że  decyzja narusza prawo z  przycz yn wyszczególnionych w  art. 145 lub w  art. 156 Kodeksu postęp o-
wania administracyjnego.  
4. Przepisy ust.  2 i 3 stosuje się odpowiednio do decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.  
5.41) Organem administracji architektoniczno -budowlanej pierwszej insta ncji w sprawach dotyczących linii tramw a-
jowej realizowanej w trybie niniejszego rozdziału jest właściwy wojewoda.  
6.41) Organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji w sprawach dotyczących l inii tramwajowej realizowanej 
w trybie niniejszego rozdziału jest właściwy wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.  
Art. 9ad. 1. W  sprawach nieuregulowanych w  niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z  dnia 21  sierpnia 
1997  r. o gospodarce nieruchomościami.  
2. (uchylony)  
3. W sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych, realizowanych w  trybie niniejszego rozdziału, nie stosuje się 
przepisów o  planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym, z  zastrzeżeniem art.  9n ust.  2 i art. 9o ust.  3 pkt  4 lit.  g, oraz 
przepisów ustawy z  dnia 9 października 2015  r. o rewitalizacji (Dz.  U. z 2020 r. poz. 802). 
Art. 9ae. Nie można uzależnić wydania decyzji o  ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o  pozwoleniu na 
budowę linii kolejowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidz ianych obowiązującymi przepisami.  
Art. 9af.  Jeżeli realizacja inwestycji kolejowej wymaga zgody wodnoprawnej, odpowiednio Państwowe Gospoda r-
stwo Wodne Wody Polskie albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej udzielają tej zgody w terminie nie dłu ższym 
niż 30 dni od dnia złożenia wniosku o jej wydanie. W sprawach dotyczących zgody wodnoprawnej nie stosuje się art.  396 
ust. 1 pkt 7, art. 407 ust. 2 pkt 3 oraz art. 422 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne. Dla ustalenia stanu 
prawnego nieru chomości, o których mowa w art. 409 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 20  lipca 2017 r. – Prawo wodne, si e-
dziby i adresy właścicieli tych nieruchomości określa się według katastru nieruchomości.  
Art. 9ag.42) 1. Zadanie polegające na przebudowie lub budowie d rogi publicznej, sieci lub urządzenia wodnego w z a-
kresie wynikającym z konieczności ich dostosowania do inwestycji dotyczących linii kolejowych realizowane jest przez 
PLK S.A. albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie porozumienia z wła ściwym zarządcą drogi 
publicznej, sieci lub urządzenia wodnego, w którym określa się w szczególności termin przejęcia obowiązku utrzymania 
drogi publicznej, sieci lub urządzenia wodnego przez właściwego zarządcę.  
2. Zadanie, o którym mowa w ust. 1, może re alizować właściwy zarządca drogi publicznej, sieci lub urządzenia wo d-
nego, w trybie określonym w przepisach odrębnych, na koszt PLK S.A. lub właściwej jednostki samorządu terytoria lnego 
na podstawie porozumienia, które określa w szczególności warunki finan sowania zadania przez PLK S.A. albo wł aściwą 
jednostkę samorządu terytorialnego.  
Rozdział 3  
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego  
Art. 10. 1. Centralnym organem administracji rządowej będącym krajową władzą bezpieczeństwa i krajowym regul a-
torem transportu ko lejowego w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej z zakresu bezpi eczeństwa, interoperacyjności 
i regulacji transportu kolejowego, właściwym w sprawach:  
1) regulacji transportu kolejowego,  
2) licencjonowania transportu kolejowego,  
                                                           
41) Dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
42) Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 31 – Poz. 1043  
 
 3) nadzoru technicznego na d eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury kolejowej oraz pojazdów kolejowych,  
4) bezpieczeństwa ruchu kolejowego,  
5) interoperacyjności i spójności technicznej transportu kolejowego,  
6) licencji i świadectw maszynistów  
– jest Prezes UTK.43) 
1a. Prezes UTK  jest organem właściwym w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie 
kolejowym.  
2. Właściwość Prezesa UTK w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego, o której mowa w ust. 1, oraz 
nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów, o którym mowa w ust. 1a, nie dotyczy metra.  
3. Prezes UTK jest organem nadzoru rynku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgo d-
ności i nadzoru rynku (Dz. U. z 201 9 r. poz. 544) w zakresie:  
1) wyrobów przeznaczonych do stosowania w infrastrukturze kolejowej, na bocznicach kolejowych, kolejach wąsko -
torowych oraz w metrze, związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu, a także wykonywaniem przewozów 
osób i towarów oraz eksploatacją pojazdów kolejowych;  
2) urządzeń kolei linowych , modyfikacji urządzeń kolei linowych wymagających nowego zezwolenia oraz do podsyst e-
mów i elementów bezpieczeństwa, wobec których stosuje się przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego 
i Rady (UE) 2016/424 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie urządzeń k olei linowych i uchylenia dyrektywy 2000/9/WE 
(Dz. Urz. UE L 81 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.44)). 
3a. Do oceny zgodności wyrobów, o których mowa w ust. 3, akredytacji, autoryzacji i notyfikacji w tym zakresie, 
a także kontroli spełniania przez te wyrob y wymagań, stwarzania przez nie zagrożenia lub w zakresie niezgodności forma l-
nych, a także postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny 
zgodności i nadzoru rynku.  
4. (uchylony)  
5. (uchylony) 
6. (uchyl ony) 
Art. 11 . 1. Prezesa UTK powołuje Prezes Rady Ministrów spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konk uren-
cyjnego  naboru.  
2. Na stanowisko Prezesa UTK może zostać powołana osoba, która:  
1) jest obywatelem polskim;  
2) posiada tytuł zawodowy magistr a lub równorzędny albo tytuł inżyniera;  
3) korzysta z pełni praw publicznych;  
4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione umyślnie;  
5) posiada kompetencje kierownicze;  
6) posiada co najmniej 6 -letni staż pr acy, w tym co najmniej 3 -letni staż pracy na stanowisku kierowniczym;  
7) posiada wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości Prezesa UTK lub innych organów właś -
ciwych w sektorach sieciowych.  
3. Nabór na stanowisko Prezesa UTK przeprow adza zespół powołany przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Min istrów 
z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, liczący co najmniej 3 osoby, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię w y-
łonienia najlepszych kandydatów. Członków zespołu powołuje się spośród osó b niezależnych finansowo i organ izacyjnie 
od ministra właściwego do spraw transportu.  
4. Informację o naborze na stanowisko Prezesa UTK ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszec h-
nie dostępnym w siedzibie Urzędu Transportu Kolejowego, w Bi uletynie Informacji Publicznej Urzędu Transportu Kol e-
jowego oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie zawiera:  
1) nazwę i adres Urzędu Transportu Kolejowego;  
2) określenie stanowiska;  
3) wymagania związane ze sta nowiskiem wynikające z przepisów prawa;  
                                                           
43) Część wspólna w brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 6 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
44) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 266 z 30.09.2016, str. 8.  
  
Dziennik  Ustaw  – 32 – Poz. 1043  
 
 4) zakres zadań wykonywanych na stanowisku;  
5) wskazanie wymaganych dokumentów;  
6) termin i miejsce składania dokumentów;  
7) informację o metodach i technikach naboru.  
5. Termin, o którym mowa w ust. 4 pkt 6, nie moż e być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania ogłoszenia  w Biul e-
tynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.  
6. W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata, wiedzę niezbędną do wykonywania zadań na  sta-
nowisku, na które jest  przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze. Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych  
może być dokonana na zlecenie zespołu przez osobę niebędącą członkiem zespołu, która posiada odpowiednie  kwalifik acje 
do dokonania tej oceny.  
7. Członek zespołu o raz osoba, o której mowa w ust. 6, mają obowiązek zachowania w tajemnicy informacji dotycz ą-
cych kandydatów ubiegających się o stanowisko, uzyskanych w trakcie naboru.  
8. Z przeprowadzonego naboru zespół sporządza protokół zawierający:  
1) nazwę i adres Urzę du Transportu Kolejowego;  
2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczbę kandydatów;  
3) imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 3 najlepszych kandydatów uszeregowanych według poziomu spełniania  
przez nich wymagań określonych w ogłosz eniu o naborze;  
4) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;  
5) uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata;  
6) skład zespołu.  
9. Na wniosek Prezesa UTK Prezes Rady Ministrów powołuje 2 wiceprezesów Urzędu Transportu K olejowego,  zwanych 
dalej „wiceprezesami UTK ”, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru.  
10. Nabór na stanowisko wiceprezesa UTK przeprowadza zespół powołany przez Prezesa UTK.  
11. Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowisko wiceprezesa UTK stosuje się odpowiednio przepisy  ust. 4 –8. 
12. Wynik naboru na stanowisko Prezesa UTK i wiceprezesa UTK ogłasza się niezwłocznie w sposób określony  
w ust. 4. Informacja o wyniku naboru zawiera:  
1) nazwę i adres Urzędu Transportu Kolejowego;  
2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór;  
3) imiona i nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu  cywil -
nego albo informację o niewyłonieniu kandydata.  
Art. 11a . 1. Prezes UTK nie może zajmować  innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska dydaktycznego w szkole 
wyższej, ani wykonywać innych zajęć zarobkowych.  
2. Prezes UTK nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej 
niedającej pogodzić się z bezs tronnością i niezależnością sprawowanego stanowiska.  
3. Prezes UTK i wiceprezesi UTK składają Prezesowi Rady Ministrów corocznie, w terminie do dnia 31 grudnia, 
oświadczenie o braku powiązań z podmiotami podlegającymi regulacji oraz braku konfliktu interes ów. W oświadczeniu 
wskazuje się wszelkie bezpośrednie albo pośrednie okoliczności, które można uznać za zagrażające ich niezależności 
i wpływające na wykonywanie przez nich swoich funkcji.  
4. Osoba pełniąca funkcję Prezesa UTK lub wiceprezesa UTK podlega w yłączeni u od udziału w postępowaniu 
w sprawie dotyczącej przedsiębiorcy, z którym łączył ją bezpośredni albo pośredni związek w okresie roku przed wszcz ę-
ciem postępowania.  
Art. 11b. 1. Kadencja Prezesa UTK trwa 5 lat od dnia powołania.  
2. Procedurę naboru na stanowisko Prezesa UTK na kolejną kadencję przeprowadza się nie później niż 60 dni przed 
zakończeniem obowiązującej kadencji.  
3. Po upływie kadencji Prezes UTK pełni swoją funkcję do czasu powołania następcy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 33 – Poz. 1043  
 
 4. Prezes Rady Ministrów odwołuje Prezesa UT K w przypadku:  
1) ujawnienia, że nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11 ust. 2;  
2) orzeczenia zakazu zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowi e-
dzialnością w organach państwa;  
3) choroby trwale uniemożli wiającej wykonywanie zadań;  
4) zaistnienia okoliczności, które wpływają na niezależne sprawowanie funkcji;  
5) złożenia rezygnacji.  
5. Informację o odwołaniu Prezesa UTK wskazującą powody odwołania podaje się do publicznej wiadomości przez 
ogłoszenie jej tr eści w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Transportu Kolejowego oraz w Biuletynie Informacji 
Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.  
6. W razie śmierci lub odwołania Prezesa UTK, do czasu powołania jego następcy, funkcję Prezesa UTK pełni wic e-
prezes UTK wskazany przez Prezesa Rady Ministrów.  
7. Prezes Rady Ministrów odwołuje wiceprezesa UTK na wniosek Prezesa UTK.  
8. W okresie roku od dnia zaprzestania pełnienia funkcji Prezesa UTK lub wiceprezesa UTK odpowiedzialnego za 
regulację transportu kole jowego osoba ta nie może sprawować żadnej funkcji, w tym świadczyć pracy lub usług na po d-
stawie jakiegokolwiek tytułu prawnego, w podmiotach podlegających regulacji na podstawie przepisów ustawy.  
Art. 12. 1. Prezes UTK wykonuje swoje zadania przy pomocy Ur zędu Transportu Kolejowego.  
2. W skład Urzędu Transportu Kolejowego wchodzą oddziały terenowe.  
3. Prezes Rady Ministrów nadaje, w drodze zarządzenia, statut określający organizację Urzędu Transportu Kolejowego  
oraz siedziby oddziałów terenowych.  
4. Szczegó łową organizację oraz podział zadań w  Urzędzie Transportu Kolejowego określa Prezes UTK w regulam i-
nie organizacyjnym.  
Art. 13. 1. Do zadań Prezesa UTK, w zakresie regulacji transportu kolejowego, należy:  
1) nadzór nad sprawiedliwym i niedyskryminującym tra ktowaniem przez zarządców wszystkich aplikantów w zakresie 
dostępu do infrastruktury kolejowej przez:  
a) kontrolę poprawności opracowania oraz stosowania regulaminu, o którym mowa w art. 32,  
b) nadzór nad zawieraniem umów o przydzielenie zdolności przepust owej oraz o wykorzystanie zdolności przepus -
towej,  
c) rozpatrywanie spraw dotyczących pasażerskich przewozów okazjonalnych,  
d) nadzór nad poprawnością ustalania i pobierania przez zarządcę opłat za udostępnianie infrastruktury kolejowej;  
2) nadzór nad spra wiedliwym i niedyskryminującym traktowaniem przez operatorów obiektu infrastruktury usługowej 
wszystkich przewoźników kolejowych w zakresie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej przez:  
a) kontrolę poprawności opracowania oraz stosowania regulaminu, o  którym mowa w art. 36f,  
b) nadzór nad zawieraniem umów z operatorami obiektu infrastruktury usługowej,  
c) nadzór nad poprawnością ustalania i pobierania przez operatora obiektu infrastruktury usługowej opłat za korz ys-
tanie z obiektu infrastruktury usługo wej; 
3) opiniowanie projektów planów transportowych w zakresie przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym;  
4) opiniowanie projektów umów o świadczenie usług publicznych;  
5)45) wydawanie decyzji dotyczących otwartego dostępu;  
6)45) nadzór nad przestrzeganiem przez zarządców, przewoźników kolejowych i operatorów obiektów infrastruktury usł u-
gowej przepisów ustawy dotyczących rachunkowości i niezależności zarządcy;  
7)46) pełnienie funkcji niezależnego organu wyznaczonego, o któ rym mowa w art. 5 ust. 7 zdanie drugie rozporządzenia 
(WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych 
w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające go rozporządzenia  Rady (EWG) 
nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 1, z późn. zm.47)). 
                                                           
45) W brzmien iu ustalonym przez art.  1 pkt 7 lit. a tiret pierwsze ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
46) Dodany przez art.  1 pkt 7 lit. a tiret drugie  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2; wszedł w życie z dnie m 12 marca 2020 r . 
47) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 240 z 16.09.2015, s tr. 65 oraz Dz. Urz. UE L 354 
z 23.12.2016, str. 22.  
  
Dziennik  Ustaw  – 34 – Poz. 1043  
 
 1a. Do zadań Prezesa UTK, w  zakresie nadzoru nad podmiotami, których działalność ma wpływ na bezpieczeństwo 
ruchu kolejowego i  bezpieczeństwo eksploatacji ko lei, należy:  
1) wydawanie, przedłużanie ważności, zmiana i cofanie autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikató w bezpieczeństwa i świa-
dectw  bezpieczeństwa, o których mowa w art. 17d i art. 17e, oraz prowadzenie i aktualizacja rejestrów tych doku -
mentów;  
2) wydawanie, przedłużanie ważności, zawieszanie, przywracanie i  cofanie licencji maszynisty, aktualizacja danych 
zawartych w  licencji maszynisty, wydawanie wtórników licencji maszynisty oraz prowadzenie i  aktualizacja rejestru 
tych dokumentów;  
3) pełnienie funk cji organu certyfikującego określonego w  art. 3 ust.  2 lit.  c rozporządzenia Komisji (UE) nr  445/2011 
z dnia 10  maja 2011  r. w sprawie systemu certyfikacji podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie w  zakresie obe j-
mującym wagony towarowe oraz zmieniającego r ozporządzenie (WE) nr  653/2007  (Dz. Urz. UE  L 122 z  11.05.2011, 
str. 22, z  późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) nr  445/2011 ”; 
3a) przyznawanie, odmowa przyznania, cofanie, zawieszanie i  zmiana zakresu uprawnień dla jednostki organizacyjnej do 
wykonywania badań technicznych koniecznych do uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu, stwie r-
dzenia zgodności z  typem oraz wydawania certyfikatów zgodności typu i  certyfikatów zgodności z  typem, a  także 
kontrola spełniania przez jednostki organ izacyjne uprawnione do wykonywania tych czynności wymagań określonych 
w art. 22g ust.  2; 
4) kontrola spełniania warunków lub wymagań zawartych w  autoryzacjach bezpieczeństwa, certyfikatach bezpiecze ń-
stwa, świadectwach bezpieczeństwa oraz kontrola zgodności  działania zarządców lub przewoźników kolejowych 
z przepisami Unii Europejskiej i  prawa krajowego w  zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego;  
5) nadzór nad ośrodkami szkolenia i  egzaminowania maszynistów oraz kandydatów na maszynistów, zwanymi dalej 
„ośrodkami szkolenia i  egzaminowania ”, oraz podmiotami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich 
i psychologicznych oraz orzekania w  celu sprawdzenia spełnienia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, 
niezbędnych do uzyskania licencji maszyni sty oraz świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności;  
5a) prowadzenie i  aktualizacja:  
a) rejestru ośrodków szkolenia i  egzaminowania,  
b) listy podmiotów uprawnionych do przeprowadzania badań lekarskich i  psychologicznych oraz orzekania w  celu 
sprawdzenia spełnienia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji 
maszynisty oraz świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności;  
6) kontrola spełniania przez zarządców, przewoźników kolejowych oraz użytkowników  bocznic kolejowych obowią z-
ków w  zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego, a  w szczególności:  
a) warunków prowadzenia ruchu kolejowego i  sygnalizacji, określonych w  przepisach wydanych na podstawie 
art. 17 ust.  7, 
b) warunków technicznych eksploatacji  pojazdów kolejowych, określonych w  przepisach wydanych na podstawie 
art. 20, w  tym ważności świadectw sprawności technicznej, o  których mowa w  art. 24, i  dokumentów, które p o-
winny znajdować się w  pojeździe kolejowym będącym w  ruchu, określonych w  przepisa ch wydanych na podst a-
wie art.  25 ust.  1, 
c) warunków, jakie są obowiązani spełniać maszyniści, a  także osoby zatrudnione na stanowiskach bezpośrednio 
związanych z  prowadzeniem i  bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz prowadzeniem określonych rodzajów 
pojazd ów kolejowych, o  których mowa w  art. 22b ust.  1 i art. 22d ust.  1; 
7) nadzór nad zachowaniem bezpieczeństwa w transporcie kolejowym oraz prawidłowym utrzymaniem i eksploatacją 
linii kolejowych, bocznic kolejowych oraz innych dróg kolejowych;  
7a) nadzór nad  postępowaniami prowadzonymi przez komisję kolejową, o  której mowa w  art. 28m ust.  1; 
8) analiza raportów w  sprawie bezpieczeństwa, o  których mowa w  art. 17a ust.  4; 
9) monitorowanie, promowanie, wprowadzanie w  życie oraz rozwijanie regulacji bezpieczeństw a, łącznie z  systemem 
krajowych zasad bezpieczeństwa.  
1b. Do zadań Prezesa UTK w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym należy 
nadzór nad przestrzeganiem:  
1) przepisów rozporządzenia nr 1371/2007/WE;  
2) zakazu stosowani a bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym.  
  
Dziennik  Ustaw  – 35 – Poz. 1043  
 
 2. Do zadań Prezesa UTK w  zakresie spójności systemu kolejowego, w  tym nadzoru nad rozwiązaniami techniczn y-
mi, które mają wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i  bezpieczeństwo systemu kolei, należy:  
1) wydawanie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów strukturalnych składających się na system kolei;  
2) wydawanie zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji pojazdów kolejowych zgodnych z  technicznymi specyfi kacjami 
interoperacyjności, zwanymi dalej „TSI”, oraz pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI; 
3) wydawanie, odmowa wydania i  cofanie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu oraz prowadzenie i  aktualizacja 
rejestru tych świadectw;  
3a) autoryzacja jednost ek oceniających zgodność ubiegających się o notyfikację;  
4) prowadzenie spraw związanych z  rozpatrywaniem wniosków o  nadanie, zmianę lub wycofanie identyfikatora liter o-
wego dysponenta (VKM48)) oraz przekazywanie informacji w  tym zakresie Europejskiej Agencj i Kolejowej;  
5) kontrola przewozu koleją towarów niebezpiecznych;  
6) prowadzenie i  aktualizacja krajowego rejestru pojazdów kolejowych;  
7) nadawanie i  zmiana europejskich numerów pojazdom kolejowym (EVN49)), wyrejestrowywanie pojazdów kolej owych 
oraz dokony wanie zmian pozostałych danych rejestrowych w  krajowym rejestrze pojazdów kolejowych;  
7a) prowadzenie i  aktualizacja krajowego rejestru infrastruktury (RINF);  
8) prowadzenie spraw związanych z  rozpatrywaniem wniosków o  odstępstwa, przekazywanie Komisji Eur opejskiej 
dokumentów niezbędnych do otrzymania odstępstw, o  których mowa w  art. 25f; 
9) wydawanie decyzji stwierdzających, czy niezbędne jest uzyskanie nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploat a-
cji dla podsystemu strukturalnego po modernizacji.  
3. Obow iązek uzyskania świadectw, o  których mowa w  ust. 2 pkt  3, nie dotyczy urządzeń technicznych podlegaj ących 
przepisom o  dozorze technicznym.  
3a. W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, Prezes UTK:  
1) zbiera i analizuje informacje dotyczące rynku pr zewozów kolejowych, w tym:  
a)50) monitoruje stan konkurencji na rynku przewozów kolejowych, w tym w zakresie przewozów pasażerskich kol e-
jami dużych prędkości, korzystając z konsultacji z organami regulacyjnymi pozostałych państw członkowskich 
Unii Europejsk iej, a w stosownych przypadkach z Komisją Europejską, oraz zwracając się do nich o wszystkie 
niezbędne informacje,  
b) co najmniej raz na 2 lata przeprowadza konsultacje z zainteresowanymi organizacjami reprezentującymi pasaż e-
rów i korzystających z usług ko lejowych przewozów towarowych, aby uzyskać ich opinie o rynku kolejowym;  
2) współdziała z właściwymi organami w zakresie:  
a) przeciwdziałania stosowaniu praktyk monopolistycznych przez zarządców i aplikantów,  
b) koordynowania funkcjonowania rynku transport u kolejowego,  
c) przestrzegania praw pasażerów;  
3)51) może żądać od zarządców, powołanych przez zarządców wspólnych organów odpowiedzialnych za udostępnianie 
infrastruktury kolejowej, operatorów obiektów infrastruktury usługowej, przewoźników kolejowych i a plikantów udzi e-
lenia  niezbędnych informacji dla celów regulacji i monitorowania rynku transportu kolejowego, w szczególno ści 
w zakresie zapewnienia niedyskryminującego traktowania aplikantów;  
4)52) może żądać od zarządców informowania o braku zdolności prze pustowej w wyniku nieplanowanych prac w zakresie 
utrzymania infrastruktury kolejowej;  
5)52) nadzoruje przebieg negocjacji między aplikantami a zarządcami dotyczących poziomu opłat za dostęp do infrastru k-
tury kolejowej, mając  na względzie zapewnienie niedyskryminującego traktowania aplikantów, jeżeli takie negocj acje 
są prowadzone;  
6)52) sprawuje nadzór nad zawarciem i monitoruje wykonanie umowy, o której mowa w art. 9mm ust. 1.  
                                                           
48) VKM – Vehicle Keeper Marking.  
49) EVN – European Vehicle Number.  
50) W brzmieniu ustalonym p rzez art.  1 pkt 7 lit. b tiret pierwsze ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
51) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  7 lit. b tiret drugie  ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
52) Dodany przez art.  1 pkt  7 lit. b tiret trzecie  ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 36 – Poz. 1043  
 
 3b.53) Informacji , o których mowa w ust. 3a pkt 3 i 4, udziela się w terminie wskazanym przez Prezesa UTK, nie 
krótszym  niż 7 dni od dnia doręczenia żądania. Na uzasadniony wniosek podmiotu, do którego zostało skierowane żądanie, 
Prezes UTK może przedłużyć termin udzieleni a informacji o 14 dni.  
3c. Prezes UTK rozpatruje skargi:  
1) aplikantów dotyczące:  
a) regulaminu sieci, o którym mowa w art. 32,  
b) dostępu do infrastruktury kolejowej, w tym przydzielania zdolności przepustowej,  
c) systemu pobierania opłat za udostępnianie  infrastruktury kolejowej , 
d)54) prowadzenia ruchu kolejowego,  
e)54)  planowanych i nieplanowanych prac w zakresie odnowienia lub utrzymania infrastruktury kolejowej,  
f)54) naruszenia przepisów  rozdziału 2aa;  
2) przewoźników kolejowych dotyczące dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i sposobu kalkulacji oraz syst emu 
pobierania opłat za usługi świadczone w tych obiektach;  
3) w sprawach, o których mowa w art. 22b ust. 4;  
4) pasażerów w spra wie naruszenia praw pasażerów w transporcie kolejowym.  
3d. W przypadku skargi lub wszczętego z własnej inicjatywy postępowania w sprawie dotyczącej udostępniania 
infrastruktury kolejowej lub pobierania opłat związanych z międzynarodową trasą pocią gu, Preze s UTK konsultuje się 
z organami regulacyjnymi wszystkich pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej, przez które przebiega dana 
międzynarodowa trasa pociągu, a w stosownych przypadkach z Komisją Europejską, oraz występuje do nich o wszystkie 
koniec zne informacje w celu ustalenia, czy wystąpiło naruszenie przepisów w tym zakresie.  
3e. Prezes UTK, w stosownych przypadkach, w celu rozpatrzenia skargi, występuje o udzielenie informacji niezbę d-
nych do jej rozpatrzenia lub rozpoczyna konsultacje ze wszyst kimi właściwymi stronami.  
4. Prezes UTK jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów i  realizacji decyzji oraz postanowień z  zakresu 
kolejnictwa.  
4a.55) Prezes UTK jest uprawniony do przeprowadzania audytów lub inicjowania audytów zewnętrznych u zar ządców, 
operatorów obiektów infrastruktury usługowej oraz przewoźników kolejowych, w celu sprawdzenia przestrzegania przep i-
sów dotyczących rozdziału rachunkowości i przejrzystości stosunków finansowych między tymi podmiotami.  
4b.56) W zakresie audytu, o któ rym mowa w ust. 4a, Prezes UTK jest upoważniony do zwracania się do zarządców, 
operatorów obiektów infrastruktury usługowej oraz przewoźników kolejowych lub innych podmiotów wykonujących lub 
integrujących różne rodzaje transportu kolejowego lub zarządzanie  infrastrukturą kolejową, o dostarczenie wszystkich lub 
części informacji, w szczególności dotyczących:  
1) zapewnienia oddzielnych rachunków zysków i strat oraz bilansów dla działalności w zakresie przewozów towar o-
wych, przewozów pasażerskich oraz zarządza nia infrastrukturą kolejową;  
2) źródeł i wykorzystania środków publicznych oraz środków z tytułu rekompensat;  
3) kategorii kosztów i zysków, w celu ustalenia, czy miało miejsce subsydiowanie skrośne różnych działań;  
4) ustalania i pobierania opłat za korzy stanie z infrastruktury kolejowej albo za dostęp do obiektu infrastruktury usług o-
wej i usług w nim świadczonych;  
5) wyników finansowych;  
6) metodyki stosowanej w celu alokacji kosztów do różnych działań;  
7) płatności wykonywanych przez podmiot, którego dot yczy audyt, w ramach grupy kapitałowej, do której dany po dmiot 
należy.  
                                                           
53) Ze zmianą wprowadzoną  przez art.  1 pkt 7 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
54) Dodan a przez art.  1 pkt  7 lit. d ustawy,  o której mowa w  odnośniku 2. 
55) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 7 lit. e ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
56) Dodany przez art.  1 pkt  7 lit. f ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 37 – Poz. 1043  
 
 4c.56) Uprawnienia, o których mowa w ust. 4a i 4b, przysługują Prezesowi UTK także w stosunku do każdego z po d-
miotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa  zintegrowanego pionowo.  
4d.56) Jeżeli na podstawie przekazanych informacji, o których mowa w ust. 4b, Prezes UTK uzna, że zostały narusz o-
ne przepisy dotyczące pomocy publicznej, zawiadamia o tym Prezesa Urzędu Ochrony Konku rencji i Konsumentów.  
5. (uchylony)  
6. (uchylon y) 
6a. (uchylon y) 
7. (uchylony ) 
7a. (uchylony ) 
7b. (uchylony ) 
7c. Jeżeli Prezes UTK uzna, że obowiązujące specyfikacje europejskie nie spełniają zasadniczych wymagań dotycz ą-
cych interoperacyjności systemu kole i, informuje o  tym Komisję Europejską.  
7d. Prezes UTK w  ramach nadzoru nad podmiotami uprawnionymi do prz eprowadzania badań lekarskich i psycho -
logicznych oraz orzekania w  celu sprawdzenia spełnienia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbę dnych 
do uzyskania licencji oraz świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności ma prawo:  
1) wstępu do pomieszczeń podmiotu wykonującego badania lekarskie i  psychologiczne;  
2) kontroli dokumentacji medycznej i  psychologicznej związanej z  wykonanymi b adaniami i  orzekaniem;  
3) żądania ustnych i  pisemnych wyjaśnień.  
7e. Czynności, o  których mowa w  ust. 7d, przeprowadza podmiot upoważniony przez Prezesa UTK, spełniający w y-
magania, o  których mowa w  art. 22a ust.  6 i nie wpisany na listę, o  której mowa w  art. 22a ust.  1 pkt  3. 
7f. Z przeprowadzonej kontroli, o  której mowa w  ust. 7d, sporządza się wystąpienie pokontrolne, które zawiera opis 
stanu faktycznego, opis ewentualnych nieprawidłowości i  wnioski pokontrolne z  określeniem terminu usunięcia stwierdz o-
nych nieprawidłowości.  
7g. Prezes UTK, w  związku z  zadaniami okre ślonymi w  ust. 1a i 2, mo że żądać pomocy technicznej od zarz ądców, 
przewo źników kolejowych, jednostek notyfikowanych, podmiotów uprawnionych, o  których mowa w  art. 23b ust.  1a, oraz 
jednostek or ganizacyjnych wykonuj ących zadania, o  których mowa w  art. 22g ust.  1. 
8. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb wykonywania kontroli przez Prezesa UTK w ramach w y-
konywanego nadzoru, mając na uwadze skuteczność kontroli oraz właściwe wykorzys tanie jej wyników.  
Art. 13a. 1. Do postępowania przed Prezesem UTK stosuje się, z zastrzeżeniem art. 13b ust. 2 i 3, przepisy Kodeksu 
postępowania administracyjnego.  
2. W przypadku gdy wniosek do Prezesa UTK jest składany w postaci elektronicznej, a do wni osku należy dołączyć 
dokument, który wnioskodawca posiada jedynie w postaci papierowej, do wniosku można dołączyć elektroniczną kopię 
tego dokumentu.  
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2:  
1) wnioskodawca jest obowiązany do zachowania oryginału dokumentu w postaci papierowej, na podstawie którego 
sporządzono elektroniczną kopię dokumentu, o którym mowa w ust. 2;  
2) Prezes UTK może wezwać wnioskodawcę do okazania oryginału w postaci papierowej w przypadku wystąpienia 
wątpliwości związanych z otrzymaną elekt roniczną kopią dokumentu.  
Art. 13aa.57) 1. Prezes UTK, na wniosek lub z urzędu, może, w drodze postanowienia, w niezbędnym zakresie ogr a-
niczyć prawo wglądu do materiału dowodowego załączonego do akt sprawy, jeżeli udostępnienie tego materiału groziłoby 
ujaw nieniem tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych tajemnic podlegających ochronie na podstawie przepisów 
odrębnych.  
2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również informacji uzyskanych od organów regulacyjnych poz o-
stałych państw członkowskic h Unii Europejskiej oraz od Komisji Europejskiej w ramac h konsultacji, o których mowa 
w art. 13 ust. 3a pkt 1 lit. a, lub współpracy, o której mowa w art. 15a.  
                                                           
57) Dodany przez art.  1 pkt  9 ustawy, o  której mowa w  odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 38 – Poz. 1043  
 
 3. Na postanowienie wydane na podstawie ust. 1 przysługuje zażalenie.  
4. Wniosek o ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego składa się wraz z uzasadnieniem oraz wersją d o-
kumentu niezawierającą informacji objętych ograniczeniem, o którym mowa w ust. 1, ze stosowną adnotacją.  
5. Jeżeli wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 4, Prezes U TK wzywa wnioskodawcę do jego uzupełni enia 
w wyznaczonym terminie. W przypadku nieuzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie wniosek pozostawia się bez 
rozpoznania.  
6. Stronom oraz podmiotom zainteresowanym udostępnia się materiał dowodowy niezawierający informacji objętych 
ograniczeniem, o którym mowa w ust. 1, ze stosowną adnotacją.  
Art. 13b. 1. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu kolejnictwa Prezes 
UTK wydaje decyzję określającą zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości.  
2.58) Od decyzji wydanych przez Prezesa UTK rozstrzygających co do istoty w sprawach, o których mowa w art. 29e 
ust. 3, art. 30d ust. 3, art. 33 ust. 15 oraz art. 66 ust. 1, 2, 2aa i 3, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warsz a-
wie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.  
3.58) Do postanowień wydanych przez Prezesa UTK w sprawach, o których mowa w art. 29 e ust. 3, art. 30d ust. 3, 
art. 33 ust. 15  oraz art. 66 ust. 1 –2aa i 3, na które służy zażalenie, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, z tym że zażal e-
nie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.  
4. Postępowanie w sprawie odwołania od decyzji lub zażalenia na postanowieni e Prezesa UTK, o których mowa 
w ust. 2 i 3, toczy się według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks p ostępowania cywilnego (Dz. U. 
z 2019 r. poz. 1 460, z późn. zm.59)) o postępowaniu w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego.  
Art. 13c.  1. W zakresie regulacji transportu kolejowego Prezes UTK wydaje, na wniosek lub z urzędu, decyzje, kt ó-
rym może w całości lub w części nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wymaga tego interes społeczny lub 
wyjątkowo ważny interes strony. Odwoła nie wstrzymuje wykonanie decyzji jedynie w przypadku, gdy niezwłoczne jej 
wykonanie może przynieść nieodwracalne lub wyraźnie nadmierne szkody wnoszącemu odwołanie.  
2. Wersje jawne decyzji dotyczących regulacji transportu kolejowego publikuje się w Dzienni ku Urzędowym Prez esa 
Urzędu Transportu Kolejowego. Wersje jawne nie zawierają informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa lub stanowi ą-
cych inną tajemnicę prawnie chronioną.  
Art. 14. 1. Prezes UTK nakazuje, w  drodze decyzji, usunięcie nieprawidłowości w  określonym terminie w  razie 
stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących obowiązków zarządców, przewoźników kolejowych oraz użytkowników 
bocznic kolejowych w  zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego, w  szczególności:  
1) zasad prowadzenia ruchu kolejo wego i  sygnalizacji, o  których mowa w  art. 17 ust.  7; 
2) warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych, o  których mowa w  art. 20, w  tym ważności świadectw 
sprawności technicznej, o  których mowa w  art. 24, i dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolej o-
wym będącym w  ruchu, o  których mowa w  art. 25; 
3) warunków, jakie są obowiązani spełniać maszyniści, a  także osoby zatrudnione na stanowiskach bezpośrednio zwi ą-
zanych z  prowadzeniem i  bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz prowadzeniem okr eślonych rodzajów pojazdów 
kolejowych, o  których mowa w  art. 22–22d. 
4) (uchylony)  
2. Prezes UTK, w drodze decyzji:  
1) niezwłocznie po stwierdzeniu, że dalsza eksploatacja infrastruktury kolejowej wiąże się z istotnym ryzykiem dla be z-
pieczeństwa ruchu kole jowego lub bezpieczeństwa przewozu osób lub rzeczy, wstrzymuje ruch kolejowy lub wpr o-
wadza jego ograniczenia na drodze kolejowej, której dotyczy ryzyko;  
2)  wyłącza z eksploatacji pojazd kolejowy lub ogranicza jego eksploatację, w przypadku gdy:  
a) nie zos tał on dopuszczony do eksploatacji zgodnie z przepisami ustawy lub  
b) nie spełnia wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 20 lub art. 24 ust. 5, a w przypadku 
wagonów towarowych – w przepisach rozporządzenia (UE) nr 445/2011, a jego dalsza eksploatacja wiąże się 
z istotnym ryzykiem dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego lub bezpieczeństwa przewozu osób lub rzeczy.  
                                                           
58) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 8 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
59) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1469, 1495, 1649, 1655, 1798, 1802, 
1818, 2070, 2089, 2128 i 2217 oraz z 2020 r. poz. 288, 462 i 875.  
  
Dziennik  Ustaw  – 39 – Poz. 1043  
 
 3. Decyzje Prezesa UTK, o  których mowa w  ust. 2, podlegają natychmiastowej wykonalności.  
4. (uchylony ) 
5. (uchylony)  
6. (uch ylony) 
7. (uchylony)  
Art. 14a. 1. (uchylony)  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
4. (uchylony)  
5. Do skargi, o której mowa w art. 13 ust. 3c pkt 4, pasażer powinien dołączyć następujące dokumenty:  
1)60) kopię skargi lub reklamacji skierowanej do przewoźnika kolejowego,  operatora stacji pasażerskiej, zarządzającego 
peronem, sprzedawcy biletów, organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług 
turystycznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznyc h i powiązanych 
usługach turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 548  oraz z 2020 r. poz. 568 ); 
2) odpowiedź podmiotu, o którym mowa w pkt 1, na skargę lub reklamację, jeżeli została udzielona;  
3) bilet na daną trasę, a w przypadku biletu elektronicznego – dane umożliwiające identyfikację warunków zawartej 
umowy przewozu, w szczególności numer biletu, datę i godziny przewozu oraz rodzaj pociągu, lub potwierdzenie 
rezerwacji;  
4) inne istotne dokumenty potwierdzające naruszenie prawa pasażerów w ruchu kolejowym.  
5a. Do skargi pasażer może dołączyć wniosek o wszczęcie postępowania przed Rz ecznikiem, o którym mowa w  art. 16a, 
w zakresie i trybie określonych w rozdziale 3a. W takim przypadku Preze s UTK przekazuje Rzecznikowi, o  którym mowa 
w art. 16a, dokumentację sp rawy w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku.  
6. (uchylony)  
Art. 14b. 1. Zakazane jest stosowanie bezprawnych praktyk naruszającyc h zbiorowe interesy pasażerów w transpo r-
cie kolejowym, w  szczególności naruszających przepisy ustawy z  dnia 15  listopada 1984  r. – Prawo przewozowe (Dz.  U. 
z 2020 r. poz.  8) w zakresie wymogu podawania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy dla przewozu osób, taryf 
i cenników,  wykonywania umowy przewozu z  uwzględnieniem obowiązku zapewnienia podróżnym odpowiednich waru n-
ków bezpieczeństwa i  higieny oraz użycia środków transportowych odpowiednich do danego przewozu.  
2. (uchylony)  
3. Przepis ust.  1 nie narusza przepisów rozporządzenia nr  1371/2007/WE.  
Art. 15. 1. Prezes UTK i  pisemnie upoważnione przez niego osoby:  
1) mają praw o wstępu na obszar kolejowy i  na bocznice kolejowe oraz do pomieszczeń związanych z  prowadzeniem 
i bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz do pojazdów kolejowych wraz z  prawem przejazdu w  pociągach i pojaz-
dach kolejowych;  
2) mogą żądać pisemnych i  ustnych wy jaśnień, okazywania dokumentów, udzielania informacji oraz udostępniania 
wszelkich danych związanych z  przedmiotem kontroli;  
3) mają prawo, w  ramach kontroli wyrobów udost ępnionych na rynku lub wprowadzonych do obrotu przeprowadza ć 
kontrol ę zgodnie z  przep isami:  
a) rozdzia łu 7 ustawy z  dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku – w przypadku ko n-
troli, o  których mowa w  art. 10 ust.  3a. 
b) (uchylona)  
1a. Czynności, które wiążą się z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 1 p kt 1 i 2, odbywają się w tr ybie 
kontroli, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 8.  
2. Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018  r. – 
Prawo przedsi ębiorców (Dz. U . z 2019 r. poz. 1292 i 1495  oraz z 2020 r. poz. 424 ). 
                                                           
60) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  10 ustawy, o  której mowa w  odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 40 – Poz. 1043  
 
 3.61) Wystąpienie z  żądaniem, o  którym mowa w  art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 
2016/679 z  dnia 27  kwietnia 2016  r. w sprawie ochrony osób fizycznych w  związku z  przetwa rzaniem danych osobowych 
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o  ochronie 
danych) (Dz.  Urz. UE  L 119 z  04.05.2016, str.  1, z późn. zm.62)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, przez os o-
bę, której dane dotyczą, nie wpływa na przebieg kontroli prowadzonych przez Prezesa UTK ani na uprawnienie tego org a-
nu do nałożenia kary.  
Art. 15a. 1. W zakresie regulacji transportu kolejowego Prezes UTK współpracuje z organami regulacyjnymi z innych  
państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym w ramach sieci powołanej na podstawie art. 57 ust. 1 dyrektywy Par -
lamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego 
obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32), w szczególności w zakresie:  
1) wymiany informacji o swojej działalności i praktyce podejmowania decyzji, w szczególności w kwestii stosowania 
przepisów prawa Unii Europejskiej z zakresu kolejnictwa;  
2) zadań dotyczących monito rowania rynku transportu kolejowego oraz rozpatrywania skarg i prowadzenia postęp owań;  
3) koordynacji procedur podejmowanych decyzji;  
4) spraw związanych z międzynarodowymi przewozami kolejowymi;  
5) opracowania wspólnych zasad i praktyk dotyczących rozstrz yganych spraw;  
6) przeglądu decyzji i praktyk organizacji zrzeszających zarządców;  
7) przekazywania informacji uzyskanych dla celów regulacji, kontroli i monitorowania rynku transportu kolejowego.  
2. Prezes UTK przekazuje organom regulacyjnym z innych pańs tw członkowskich Unii Europejskiej informacje, 
o które wnioskują, z zastrzeżeniem możliwości wykorzystania ich wyłącznie w celu rozpatrzenia skargi lub prowadzenia 
postępowania, o którym mowa w art. 13 ust. 3d.  
3. Prezes UTK, w przypadku otrzymania skargi lub wszczęcia sprawy z urzędu, w przypadku gdy sprawa dotyczy 
również organu regulacyjnego z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, przekazuje mu odpowiednie inform a-
cje w celu podjęcia przez ten organ działań dotyczących zainteresowanych stron.  
4. Prezes UTK może wystąpić do Komisji Europejskiej o uczestniczenie w działaniach dotyczących tras pociągów 
międzynarodowych w celu ułatwienia współpracy właściwych organów regulacyjnych.  
5.63) W przypadku prowadzenia przez Prezesa UTK postępowań dotyczącyc h międzynarodowych przewozów kolej o-
wych, w których konieczne jest wydanie decyzji również przez organ regulacyjny z innego państwa członkowskiego Unii 
Europejskiej, Prezes UTK współpracuje z tym organem, w szczególności występuje do niego o przekazanie inf ormacji 
niezbędnych do wydania decyzji rozstrzygającej daną sprawę.  
Art. 15b.  1. Prezes UTK publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Transportu Kolejowego corocznie, do 
dnia 31 lipca, sprawozdanie z funkcjonowania rynku transportu kolejowego za rok poprzedni.  
2. Prezes UTK publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Transportu K olejowego corocznie, do dnia 
31 sierpnia, sprawozdanie ze stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego za rok poprzedni.  
3. Prezes UTK przekazuje Komisji Europejskiej dan e, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 
Komisji (UE) 2015/1100 z dnia 7 lipca 2015 r. w sprawie obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich w r amach 
monitorowania rynku kolejowego (Dz. Urz. UE L 181 z 09.07.2015, str. 1).  
Art. 16. 1. Czynności wykonywane przez Prezesa UTK określone w art. 13 ust. 1a pkt 1 –3, 5 oraz ust. 2 pkt 1 –3a, 
7 i 8–9 są odpłatne.  
2. Wysokość opłat, o  których mowa w  ust. 1, z tytułu:  
1) wydawania, przedłużania ważności lub zmiany:  
a) autoryzacji bezpieczeństwa , certyfikatu bezpieczeństwa, świadectwa bezpieczeństwa, certyfikatu podmiotowi o d-
powiedzialnemu za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) w  zakresie wagonów towarowych – nie może być 
wyższa niż równowartość w  złotych 5500  euro, ustalona przy zastosowaniu kur su średniego ogłaszanego przez 
Narodowy Bank Polski obowiązującego w  dniu wydania tych dokumentów,  
                                                           
61) Dodany przez art.  65 pkt 1  ustawy  z dnia 21  lutego 2019  r. o zmianie niektórych ustaw w  związku z  zapewnieniem stosowania 
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/679 z  dnia 27  kwietnia 2016  r. w sprawie ochrony osób fi zycznych 
w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i  w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 
95/46/WE (ogólne  rozporządzenie o  ochronie danych)  (Dz. U. poz.  730), która weszła w  życie z  dniem 4 maja 2019  r. 
62) Zmiana wymieni onego rozporządzenia została ogłoszona w  Dz. Urz. UE  L 127 z  23.05.2018, str.  2. 
63) Dodany  przez art.  1 pkt 9 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 41 – Poz. 1043  
 
 b) świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu:  
– budowli – nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 7000  euro, ustalona na zasadach określonych 
w lit. a, 
– urządzenia – nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 7000  euro, ustalona na zasadach określonych 
w lit. a, 
– pojazdu kolejowego – nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 30  000 euro, ustalona na zasadach 
określonych w  lit. a; 
2) wydawa nia, przedłużania ważności, aktualizowania danych zawartych w  licencji maszynisty oraz wydawania wtórn i-
ków licencji – nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 150  euro, ustalona na zasadach określonych w  pkt 1 
lit. a; 
3) nadzoru nad:  
a) ośrodkami szk olenia i  egzaminowania,  
b) podmiotami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich i  psychologicznych oraz orzekania w  celu spraw-
dzenia spełnienia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji maszyn i-
sty oraz świadec twa maszynisty, a  także zachowania ich ważności  
– nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 2000  euro rocznie, ustalona przy zastosowaniu kursu średniego 
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w  dniu sporządzenia dokumentu pokontrolnego ; 
4) wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji:  
a) podsystemów strukturalnych,  
b) pojazdów kolejowych zgodnych z  TSI oraz pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI 
– nie może być wyższa niż równowartość w  złotych 3000  euro, ustalona na zasadach określ onych w  pkt 1 lit. a; 
5) nadawania i  zmiany europejskiego numeru pojazdowi kolejowemu (EVN) – nie może być wyższa niż równowartość 
w złotych 50  euro za pojazd, ustalona na zasadach określonych w  pkt 1 lit. a; 
6) wyrejestrowania pojazdu kolejowego – nie moż e być wyższa niż równowartość w  złotych 25  euro za pojazd, ustal ona 
na zasadach określonych w  pkt 1 lit. a; 
7) wydania decyzji, o których mowa w art. 25f ust. 5 i 6 – nie może być wyższa niż równowartość w złotych 3000 euro, 
ustalona na zasadach określonyc h w pkt 1 lit. a;  
8) autoryzacji jednostki oceniającej zgodność ubiegającej się o notyfikację – nie moż e być wyższa niż równowartość 
w złotych 3000 euro, ustalona na zasadach określonych w pkt 1 lit. a;  
9) wydania decyzji stwierdzającej, czy niezbędne jest  uzyskanie nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dla 
podsystemu strukturalnego po modernizacji – nie może być wyższa niż równowartość w złotych 3000 euro, ustalona 
na zasadach określonych w pkt 1 lit. a.  
3. Opłaty, o  których mowa w  ust. 1, stan owią dochód budżetu państwa.  
4. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, 
określi, w  drodze rozporządzenia, czynności, za które pobierane są opłaty, o  których mowa w  ust. 1, wysokość tych opł at, 
uwzględniając ust.  2 oraz mając na uwadze pracochłonność tych czynności, a  także tryb ich pobierania.  
Rozdział 3a  
Rzecznik Praw Pasażera Kolei oraz pozasądowe rozwiązywanie sporów konsumenckich  
Art. 16a.  Przy Prezesie UTK działa Rzecznik Praw Pasażera Kolei, zwany dalej „Rzecznikiem ”, prowadzący post ę-
powania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów w sprawach dotyczących zobowiązań umownych, w tym sprz e-
dawcy biletów lub operatora turystycznego, wobec pasażera, wynikających z umów przew ozu osób, rzecz y lub zwi erząt 
w transporcie kolejowym oraz w sprawach dotyczących usług świadczonych na rzecz pasażerów przez przewoźnika kol e-
jowego, zarządcę infrastruktury kolejowej, właściciela dworca bądź zarządzającego dworcem, zwanych dalej „sporami 
pasażerskimi ”. 
  
Dziennik  Ustaw  – 42 – Poz. 1043  
 
 Art. 16b.  1. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 września 
2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich (Dz. U. poz. 1823), z tym że spór może być prowadzony 
między przedsiębiorcami.  
2. Prowadz ąc postępowanie, Rzecznik przedstawia stronom propozycję rozwiązania sporu pasażerskiego.  
3. Strony w terminie 7 dni od dnia przedstawienia propozycji rozwiązania sporu pasażerskiego obowiązane są do po d-
jęcia decyzji co do wyrażenia zgody na przedstawioną propozycję rozwiązania sporu lub zastosowanie się do niej.  
Art. 16c.  Rzecznik jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia postępowania w sprawie pozasądowego rozwiąz y-
wania sporów konsumenckich w rozumieniu ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozw iązywaniu sporów 
konsumenckich.  
Art. 16d. 1. Rzecznika powołuje Prezes UTK na pięcioletnią kadencję spośród osób, które:  
1) korzystają z pełni praw publicznych;  
2) nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarb owe ani nie 
orzeczono wobec nich zakazu zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną 
odpowiedzialnością w organach państwa;  
3) posiadają tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;  
4) znają co najmniej jeden język obcy spo śród języków roboczych Unii Europejskiej;  
5) cieszą się nieposzlakowaną opinią;  
6) nie są członkami partii politycznych.  
2. Obsługę organizacyjną Rzecznika zapewnia Urząd Transportu Kolejowego.  
3. Rzecznik nie może:  
1) być członkiem zarządów, rad nadzorczy ch lub komisji rewizyjnych podmiotów, o których mowa w art. 16a;  
2) być zatrudniony lub wykonywać innych zajęć w podmiotach, o których mowa w art. 16a, które mogłyby wywoływać 
podejrzenie o jego stronniczość lub interesowność;  
3) posiadać w podmiotach, o k tórych mowa w art. 16a, więcej niż 10% akcji lub udziałów przedstawiających więcej niż 
10% kapitału zakładowego – w każdym z tych podmiotów.  
4. Prezes UTK odwołuje Rzecznika przed upływem kadencji, na którą został powołany, w przypadku:  
1) rażącego narusze nia prawa przy wykonywaniu swojej funkcji;  
2) choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie zadań;  
3) utraty kwalifikacji albo niespełniania warunków, o których mowa w ust. 1 i 3;  
4) złożenia rezygnacji.  
5. Po upływie kadencji Rzecznik pełni swoją funkcję d o czasu powołania następcy.  
Art. 16e.  1. Postępowanie przed Rzecznikiem wszczyna się na wniosek pasażera.  
2. Warunkiem wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania przed Rzecznikiem jest podjęcie przez pasażera 
próby kontaktu z przewoźnikiem kolejowym,  zarządcą infrastruktury kolejowej, właścicielem dworca bądź zarządzającym 
dworcem, sprzedawcą biletów lub operatorem turystycznym i bezpośredniego rozwiązania sporu pasażerskiego, w tym na 
drodze postępowania reklamacyjnego.  
3. Wniosek o wszczęcie postępo wania przed Rzecznikiem zawiera co najmniej elementy określone w art. 33 ust. 2 
ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich, z tym że wnioskodawca może 
wnosić o przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu.  
4. Do wniosku o wszczęcie postępowania przed Rzecznikiem dołącza się opis okoliczności sprawy, informacje na temat  
dotychczasowego przebiegu sporu pasażerskiego oraz kopie posiadanych przez wnioskodawcę dokumentów potwier dza-
jących informacje zawarte we wnio sku. 
5. Postępowanie przed Rzecznikiem jest dla pasażera wolne od opłat.  
  
Dziennik  Ustaw  – 43 – Poz. 1043  
 
 6. Rzecznik odmawia rozpatrzenia sporu pasażerskiego w przypadku, gdy:  
1) przedmiot sporu pasażerskiego wykracza poza kategorie sporów objęte właściwością Rzecznika;  
2) wnioskodawca n ie podjął przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania próby kontaktu z drugą stroną  i bezp o-
średniego rozwiązania sporu pasażerskiego;  
3) spór pasażerski jest błahy lub wniosek o wszczęcie postępowania przed Rzecznikiem spowoduje uciążliwości  dla 
drugi ej strony;  
4) sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami jest w toku albo została już rozpatrzona przez  Rzecznika, 
inny właściwy podmiot albo sąd;  
5) wartość przedmiotu sporu pasażerskiego jest wyższa albo niższa od progów finansowych określon ych w przepisach 
wykonawczych wydanych na podstawie art. 16g;  
6) wnioskodawca złożył wniosek o wszczęcie postępowania po upływie roku od dnia, w którym podjął próbę kontaktu  
z drugą stroną i bezpośredniego rozwiązania sporu pasażerskiego;  
7) rozpatrzenie s poru pasażerskiego spowodowałoby poważne zakłócenie działania Rzecznika.  
Art. 16f.  1. Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy zespołu.  
2. Rzecznik pisemnie upoważnia członka zespołu, o którym mowa w ust. 1, do prowadzenia postępowań  w sprawie 
pozasądow ego rozwiązywania sporów pasażerskich. Upoważniony członek zespołu jest osobą prowadzącą  postępowanie 
w rozumieniu ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.  Upoważnienie 
udzielane jest na czas określony.  
3. Rzeczni k cofa upoważnienie członkowi zespołu, o którym mowa w ust. 1, przed upływem okresu, na jaki  zostało 
udzielone, w przypadku:  
1) rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu funkcji;  
2) skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub prz estępstwo skarbowe;  
3) choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie zadań;  
4) złożenia rezygnacji.  
Art. 16g. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:  
1) organizację instytucji Rzecznika,  
2) sposób i formy prowadzenia postępow ania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów pasażerskich, w tym 
sposób wnoszenia wniosków o wszczęcie postępowania oraz wymiany informacji między stronami postępowania za 
pomocą środków komunikacji elektronicznej lub przesyłką pocztową,  
3) szczegółową  treść wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozw iązywania sporów pasażerskich 
i niezbędne dokumenty, które należy dołączyć do wniosku,  
4) wysokość progów finansowych wartości przedmiotu sporu, których przekroczenie uprawnia Rzecznika do odmowy 
rozpatrzenia sporu pasażerskiego,  
5) szczegółowe kwalifikacje osób prowadzących postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów pas a-
żerskich oraz minimalny czas, na jaki jest udzielane upoważnienie  
– mając na uwadze konieczność zapewnienia łatwego dostępu do postępowania, sprawnego rozwiązywania sporów oraz 
bezstronnego i niezależnego prowadzenia postępowania.  
Rozdział 4  
Bezpieczeństwo transportu kolejowego  
Art. 17. 1. Zarządcy, przewoźnicy kolejowi, użytkownicy bocznic kolejowych oraz przed siębiorcy zarządzający 
infrastrukturą i  wykonujący przewozy w  metrze są obowiązani spełniać warunki techniczne i  organizacyjne zapewniające:  
1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego;  
2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych;  
3) ochronę przeciwpożar ową i  ochronę środowiska.  
1a. Producenci, podmioty zajmujące się utrzymaniem, dostawcy materiałów i  części są obowiązani zapewnić, że p o-
jazdy kolejowe, zespoły, podzespoły i  części są zgodne z  warunkami technicznymi i  mogą być bezpiecznie eksploatowane 
przez przewoźników kolejowych i  zarządców.  
  
Dziennik  Ustaw  – 44 – Poz. 1043  
 
 1b. Zarządcy, przewoźnicy kolejowi, użytkownicy bocznic kolejowych oraz przedsiębiorcy zarządzający infrastrukt u-
rą i wykonujący przewozy w  metrze są obowiązani w  zakresie określonym w  ustawie do opracowania przepisów  wewnętr z-
nych w celu spełnienia warunków, o  których mowa w  ust. 1. 
1c. W przypadku istotnego ryzyka dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego lub bezpieczeństwa przewozu osób lub rzeczy  
zarządca obowiązany jest podjąć działania zmniejszające to ryzyko, włącznie ze wstrzymaniem lub ograniczeniem ruchu 
kolejowego.  
1d. Ruch pociągów dopuszcza się wyłącznie na liniach kolejowych.  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
4. (uchylony)  
5. (uchylony)  
6. (uchylony)  
7. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządz enia, ogólne warunki prowadzenia ruchu kol e-
jowego i  sygnalizacji, uwzględniając obowiązek opracowania przez zarządców, przewoźników kolej owych i użytkown i-
ków bocznic kolejowych szczegółowych przepisów wewnętrznych w  tym zakresie.  
Art. 17a. 1. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi tworzą systemy zarządzania bezpieczeństwem w  celu zapewnienia, że 
system kolejowy zdolny spełniać wspólne wymagania bezpieczeństwa (CST) jest zgodny z  wymaganiami krajowych prz e-
pisów bezpieczeństwa i  z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeńs twa ustanowionymi w  TSI, przy stosowaniu wspó lnych 
metod oceny bezpieczeństwa (CSM).  
2. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi tworzą systemy zarządzania bezpieczeństwem, tak aby systemy te:  
1) spełniały określone wymagania dostosowane do charakteru, rozmiaru i  innych warunków prowadzonej działalności;  
2) zapewniały nadzór nad ryzykiem związanym z  wprowadzeniem przez zarządców i  przewoźników kolejowych n owych 
rozwiązań technicznych i  technologicznych, łącznie z  ryzykiem podwykonawców, dostawców materiałów i  usług  zwią-
zanych z  utrzymaniem;  
3) uwzględniały ryzyko społeczne oraz ryzyko działalności osób trzecich.  
3. Zarządca tworzy system zarządzania bezpieczeństwem, tak aby uwzględniał on skutki działania przewoźników 
kolejowych oraz stwarzał warunki umożliwiające wy konywanie zadań wszystkim przewoźnikom kolejowym zgodnie  
z technicznymi specyfikacjami interoperacyjności, krajowymi przepisami bezpieczeństwa i  warunkami określonymi w  ich 
certyfikatach bezpieczeństwa. System ten powinien zapewniać koordynację działań zar ządcy i  przewoźników kolejowych 
w sytuacjach awaryjnych na danej sieci kolejowej.  
4. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi przedstawiają corocznie, w  terminie do końca drugiego kwartału, Prezesowi UTK 
raporty w  sprawie bezpieczeństwa za poprzedni rok kalendarzow y. 
5. Raporty w  sprawie bezpieczeństwa, o  których mowa w  ust. 4, powinny zawierać:  
1) informacje dotyczące spełniania wewnętrznych wymagań bezpieczeństwa oraz realizacji programów poprawy bezpi e-
czeństwa;  
2) przedstawienie wspólnych wskaźników bezpieczeństw a (CSI);  
3) zauważone nieprawidłowości i  wnioski związane z  eksploatacją kolei;  
4) wyniki wewnętrznych audytów bezpieczeństwa.  
6. Prezes UTK sporządza roczny raport w  sprawie bezpieczeństwa zawierający:  
1) informacje o:  
a) stanie bezpieczeństwa kolei z  uwzględnieniem realizacji wspólnych wskaźników bezpieczeństwa (CSI),  
b) ważnych zmianach w  prawodawstwie i  uregulowaniach dotyczących bezpieczeństwa kolei,  
c) wydanych certyfikatach bezpieczeństwa i  autoryzacjach bezpieczeństwa,  
d) certyfikatach dla podmiotów  odpowiedzialnych za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) w  zakresie wagonów 
towarowych, wydanych na podstawie art.  23j ust.  8; 
2) wnioski wynikające z  nadzoru nad zarządcami i  przewoźnikami kolejowymi.  
  
Dziennik  Ustaw  – 45 – Poz. 1043  
 
 7. Roczny raport, o którym mowa w ust. 6, Prezes UTK o głasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym 
Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego oraz przekazuje Agencji w terminie do dnia 30 września roku następnego po okr e-
sie sprawozdawczym.  
8. O każdej zmianie krajowych przepisów bezpieczeństwa minister wła ściwy do spraw transportu powiadamia Kom i-
sję Europejską, chyba że przyczyny zmiany przepisów będą związane z  wdrożeniem TSI.  
9. Jeżeli po przyjęciu wspólnych wymagań bezpieczeństwa (CST) zamierza się wprowadzić nowe krajowe przepisy 
bezpieczeństwa wymagają ce wyższego poziomu bezpieczeństwa lub mogące mieć wpływ na działalność przewoźników 
kolejowych z  innych państw członkowskich Unii Europejskiej, minister właściwy do spraw transportu przeprowadza ko n-
sultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i  przedk łada do akceptacji Komisji Europejskiej projekt tych prz episów 
wraz z  uzasadnieniem przyczyn ich wprowadzenia.  
10. Minister właściwy do spraw transportu zawiesi na okres 6  miesięcy wejście w  życie przepisów, o  których mowa 
w ust. 9, w przypadku gdy Komisja  Europejska wyrazi wątpliwości odnośnie zgodności ze wspólnymi metodami oceny 
bezpieczeństwa (CSM) lub odnośnie do spełnienia przynajmniej wspólnych wymagań bezpieczeństwa (CST) lub uzna, że 
projekt ten tworzy dyskryminacje lub wprowadza ukryte restrykcje w transporcie kolejowym między państwami członko w-
skimi Unii Europejskiej.  
11. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, wspólne wskaźniki bezpieczeństwa 
(CSI), które Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zamieszcza w  rocznym rap orcie w  sprawie bezpieczeństwa, na po d-
stawie wskaźników otrzymywanych od zarządców i  przewoźników kolejowych, a  także sposób ich obliczania i  zestawiania,  
kierując się potrzebą zwiększenia poziomu bezpieczeństwa kolei.  
Art. 17b. Przewoźnik kolejowy, zarząd ca infrastruktury, podmiot odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego 
(ECM), producent albo jego upoważniony przedstawiciel, dysponent, importer, wykonawca modernizacji, inwestor oraz 
podmiot zamawiający realizują proces zarządzania ryzykiem w  zakresi e i na zasadach określonych w  rozporządzeniu 
Komisji (UE) nr  402/2013 z  dnia 30  kwietnia 2013  r. w sprawie wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w  zakresie 
wyceny i  oceny ryzyka i  uchylającym rozporządzenie (WE) nr  352/2009  (Dz. Urz. UE  L 121 z  03.05.2013, str. 8). 
Art. 17c. Jednostki oceniaj ące, o  których mowa w  art. 3 pkt  14 rozporz ądzenia wykonawczego Kom isji (UE) nr  402/2013  
z dnia 30  kwietnia 2013  r. w sprawie wspólnej metody oceny bezpiecze ństwa w  zakresie wyceny i  oceny ryzy ka i uchylaj ą-
cego rozporz ądzenie (WE) nr  352/2009, wykonuj ą działalność określoną w przepisach tego rozporz ądzenia na podstawie 
certyfikatu akredytacji wydanego zgodnie z  ustaw ą z dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku.  
Art. 17d. 1. Warunkiem eksploatac ji drogi kolejowej jest posiadanie przez jej zarząd cę autoryzacji bezpieczeństwa 
w zakresie elementów infrastruktury kolejowej, którymi zarządza.  
2. Warunku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do:  
1) dróg kolejowych:  
a) kolei wąskotorowych,  
b) funkcjo nalnie oddzielonych od reszty systemu kolei:  
– przeznaczonych do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub lokalnych, lub  
– wpisanych do rejestru zabytków lub do inwentarza muzealiów,  
c) eksploatowanych wyłącznie w celach wykonywania przewozów rekreacyjno -wypoczynkowych i okoliczności owych,  
d) stanowiących infrastrukturę prywatną,  
e) posiadających status bocznicy kolejowej;  
2) linii metra.  
3. Warunkiem eksploatacji drogi kolejowej, o której mowa w ust. 2 pkt 1, jest posiadanie przez jej zarządcę świade c-
twa bez pieczeństwa.  
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do zarządcy, który posiada autoryzację bezpieczeństwa.  
Art. 17e.  1. Warunkiem dopuszczenia przedsiębiorcy do korzystania z infrastruktury kolejowej jest posiadanie 
certyfikatu bezpieczeństwa.  
2. Z obowiązku u zyskania certyfikatu bezpieczeństwa zwolnieni są przedsiębiorcy wykonujący wyłącznie przewozy 
po drogach kolejowych, o których mowa w art. 17d ust. 2 pkt 1, oraz torach stacyjnych wyznaczonych przez zarządcę do 
obsługi przewozów realizowanych przez połącze nie z infrastrukturą kolejową, o której mowa w art. 17d ust. 2 pkt 1 lit. c –e. 
3. Warunkiem dopuszczenia przedsiębiorcy do korzystania z infrastruktury kolejowej, o której mowa w ust. 2, jest 
uzyskanie przez tego przedsiębiorcę świadectwa bezpieczeństwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 46 – Poz. 1043  
 
 4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do przedsiębiorcy, który posiada certyfikat bezpieczeństwa.  
5. Przewoźnik kolejowy będący użytkownikiem bocznicy kolejowej może objąć zarządzane przez siebie bocznice 
kolejowe certyfikatem bezpieczeństwa na warunkach okreś lonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 4.  
6. Przedsiębiorca łączący funkcję zarządcy, o którym mowa w art. 17d ust. 3, oraz przedsiębiorcy, o którym mowa 
w ust. 3, po spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, może uzyskać jedno świadectwo bezpi e-
czeństwa zamiast świadectw bezpieczeństwa, o których mowa w ust. 3 oraz w art. 17d ust. 3.  
Art. 17f.  Warunkiem zarządzania infrastrukturą i wykonywania przewozów w metrze jest posiadanie świadectwa  
bezpieczeństwa przez przeds iębiorcę wykonującego te funkcje.  
Art. 18. 1. Dokumentami uprawniającymi maszynistę do prowadzenia pojazdu kolejowego są licencja maszynisty 
oraz świadectwo maszynisty.  
2. Z obowiązku uzyskania licencji maszynisty i świadectwa maszynisty zwolnieni są prowa dzący pojazdy kolejowe:  
1) po drogach kolejowych, o których mowa w art. 17e ust. 2;  
2) specjalne, które nie są przeznaczone do samodzielnej jazdy po czynnych torach kolejowych;  
3) po liniach metra.  
Art. 18a. 1. Prezes UTK wydaje autoryzację bezpieczeństwa dla zarządcy mającego siedzibę na terytorium Rzecz y-
pospolitej Polskiej.  
2. Autoryzacja bezpieczeństwa obejmuje:  
1) dokument potwierdzający akceptację systemu zarządzania bezpieczeństwem, o  którym mowa w  art. 17a; 
2) dokument potwierdzający akceptację wewnę trznych regulacji w  celu spełnienia przez zarządcę określonych wym agań 
niezbędnych do bezpiecznego projektowania, eksploatacji i  utrzymania infrastruktury kolejowej, w  tym systemu na d-
zoru ruchu kolejowego i  sygnalizacji.  
3. Autoryzacja bezpieczeństwa jest wydawana na okres 5  lat i przedłużana co 5  lat na wniosek zarządcy.  
4. W przypadku dokonania istotnych zmian w  infrastrukturze kolejowej, sygnaliz acji, w  zasilaniu energią lub w zasa-
dach eksploatacji i  utrzymania infrastruktury kolejowej posiadacz autoryza cji bezpieczeństwa bezzwłocznie zawiadamia 
o tym Prezesa UTK.  
5. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 4, autoryzacja bezpieczeństwa powinna być aktualizowana w  całości lub 
w części.  
6. Prezes UTK może:  
1) żądać od zarządcy wystąpienia o  zmianę autoryzacji bezpieczeństwa – po zmianie przepisów bezpieczeństwa;  
2) cofnąć autoryzację bezpieczeństwa, podając przyczyny tej decyzji, w  przypadku gdy uzna, że autoryzowany zarzą dca 
nie spełnia warunków w  zakresie bezpieczeństwa.  
Art. 18b. 1. Prezes UTK wydaje certyfi kat bezpieczeństwa przewoźnikowi kolejowemu, który po raz pierwszy ro z-
począł lub zarejestrował swoją działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Certyfikat bezpieczeństwa określa 
rodzaj i  zakres działalności kolejowej oraz składa się z:  
1) części akceptującej system zarządzania bezpieczeństwem, o  którym mowa w  art. 17a; 
2) części sieciowej akceptującej uregulowania przyjęte przez przewoźnika kolejowego w  celu spełnienia wymagań ni e-
zbędnych do bezpiecznego wykonywania przewozów kolejowych na danej s ieci kolejowej; wymagania te dotyczą 
stosowania TSI i  krajowych przepisów bezpieczeństwa łącznie z  przepisami dotyczącymi eksploatacji sieci kolej owej, 
uznawania świadectw personelu kolejowego oraz uzyskania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu p ojazdu  
kolejowego lub zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego na potrzeby kontroli zagrożeń 
i bezpiecznego wykonywania przewozów kolejowych na danej sieci kolejowej.  
2. Certyfikat bezpieczeństwa w  części akceptującej system zarządzania bezpieczeństwa, wydany w  innym państwie 
członkowskim Unii Europejskiej jest ważny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla tego samego rodzaju i  zakresu 
działalności kolejowej.  
3. W przypadku przewoźnika kolejowego z  innego państwa członkowskiego Unii E uropejskiej, który posiada certyf i-
kat, o  którym mowa w  ust. 2, Prezes UTK wydaje certyfikat bezpieczeństwa wyłącznie w  części sieciowej.  
4. Certyfikat bezpieczeństwa jest wydawany na okres 5  lat i przedłużany co 5  lat na wniosek przewoźnika kolejowego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 47 – Poz. 1043  
 
 5. W przypadku dokonania zmian dotyczących rodzaju i  zakresu działalności, nowej kategorii personelu lub nowego 
typu pojazdów kolejowych przewoźnik kolejowy bezzwłocznie zawiadamia Prezesa UTK. Istotne zmiany dotyczące rodz a-
ju i zakresu działalności wymagają zmiany certyfikatu bezpieczeństwa w  całości lub w  części.  
6. Prezes UTK może dokonać zmiany odpowiedniej części certyfikatu bezpieczeństwa po każdej zmianie przepisów 
bezpieczeństwa.  
7. O decyzji cofnięcia dodatkowych krajowych certyfikatów bezpieczeństwa Prezes UTK powiadamia władzę bezpi e-
czeństwa innego państwa, która wydała certyfikat bezpieczeństwa, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1. 
8. Prezes UTK cofa certyfikat bezpieczeństwa w  części lub w  całości, w  przypadku gdy przewoźnik kolejowy:  
1) przestał spełniać  warunki wydania certyfikatu bezpieczeństwa, podając przyczyny tej decyzji;  
2) nie podjął działalności w  okresie 12  miesięcy od uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa.  
Art. 18c. 1. Prezes UTK podejmuje decyzję w  sprawie wniosków o  wydan ie autoryzacji bezpiec zeństwa i certyfik a-
tów bezpieczeństwa, w  części dotyczącej systemów zarządzania bezpieczeństwem, w  terminie 3  miesięcy od daty złożenia 
wniosków.  
2. Prezes UTK zgłasza Agencji każde wydanie, przedłużenie, zmianę lub cofnięc ie autoryzacji bezpieczeństwa i cer-
tyfikatów bezpieczeństwa w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Zgłoszenie zawiera nazwę i adres przewo ź-
nika kolejowego lub zarządcy, datę wystawienia, zakres i ważność autoryzacji bezpieczeństwa lub certyfikatu bezpiecze ń-
stwa, a w przypad ku cofnięcia – także jego przyczyny.  
Art. 18d. 1. Pracownikom przewoźników kolejowych ubiegających się o  certyfikat bezpieczeństwa zapewnia się 
możliwość uczestniczenia w  szkoleniach dla maszynistów i  drużyn pociągowych oraz swobodny i  niedyskryminujący d ostęp 
do zaplecza szkoleniowego, jeżeli szkolenie takie jest warunkiem uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa.  
2. Szkolenie obejmuje znajomość tras przejazdów pociągów i procedur, system u sterowania ruchem kolejowym 
i sygnalizacji oraz sposobu postępowania w sytuacjach awaryjnych.  
3. Pracownikom zarządcy wykonującym istotne zadania dotyczące bezpieczeństwa zapewnia się możliwość uczestn i-
czenia w  szkoleniach oraz niedyskryminujący dostęp do zaplecza szkoleniowego.  
4. Szkolenia, o  których mowa w  ust. 1–3, organi zują przewoźnicy kolejowi oraz zarządcy, którzy ponoszą odpowi e-
dzialność za poziom wyszkolenia i  kwalifikacji pracowników wykonujących prace związane z  bezpieczeństwem.  
5. Jeżeli przewoźnik kolejowy lub zarządca nie ma warunków do organizowania szkoleń, o  których mowa w  ust. 1–3, 
lub przeprowadzania egzaminów, kieruje odpłatnie pracownika do innego przewoźnika kolejowego lub zarządcy. Opł ata za 
szkolenie lub egzamin stanowi dochód podmiotów prowadzących szkolenie lub egzamin.  
6. Opłata za szkolenie i  egzami n powinna uwzględniać wyłącznie uzasadnione koszty oraz niewielki zysk, nieprzekr a-
czający 10% tych kosztów. Opłatę tę ustala się na niedyskryminujących zasadach.  
7. Przewoźnik kolejowy lub zarządca organizujący szkolenie lub egzamin wydaje zainteresowanym dokument p o-
twierdzający odbycie szkolenia lub złożenie egzaminu.  
8. Nadzór nad szkoleniami i  egzaminem w  zakresie zgodności z  wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa spraw uje 
Prezes UTK.  
9. Przewoźnicy kolejowi i  zarządcy, zatrudniając nowych maszynistów i  drużyny pociągowe oraz innych pracown i-
ków wykonujących prace związane z  bezpieczeństwem, biorą pod uwagę odbyte szkolenia, kwalifikacje i  doświadczenie 
kandydatów do pracy zdobyte wcześniej u  innego przewoźnika kolejowego lub zarządcy.  
10. Pracownik przewo źnika kolejowego lub zarządcy ma prawo do uzyskania kopii dokumentów potwierdzających 
jego szkolenia, kwalifikacje i  doświadczenie.  
Art. 18e. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, podstawowe wymagania i  ele-
menty systemu z arządzania bezpieczeństwem oraz dokumenty wymagane do uzyskania sieciowej części certyfikatu bezpi e-
czeństwa, mając na uwadze zarządzanie bezpieczeństwem na różnych szczeblach struktury organizacyjnej zarządcy lub 
przewoźnika kolejowego oraz zapewnienie cią głego doskonalenia tego systemu.  
Art. 18f. Minister właściwy do spraw transportu, mając na uwadze ułatwienie dostępu do wykonywania przewozów 
kolejowych, określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowe wymagania w  sprawie sposobu uzyskania certyfikatu bez pieczeństwa, wraz z  listą wymaganych dok u-
mentów;  
2) sposób uzyskiwania dostępu do sieci kolejowej, o  którą ubiegają się przewoźnicy kolejowi w  sieciowej części certyf i-
katu bezpieczeństwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 48 – Poz. 1043  
 
 Art. 19. 1. Prezes UTK wydaje świadectwo bezpieczeństwa dla innego n iż użytkownik bocznicy kolejowej zarządcy 
infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 17d ust. 2, jeżeli przedstawi on:  
1) wykaz eksploatowanych typów pojazdów kolejowych, typów budowli i typów urządzeń;  
2) wykaz przepisów wewnętrznych, określających za sady i wymagania dotyczące bezpiecznego prowadzenia ruchu 
kolejowego i utrzymania infrastruktury kolejowej;  
3) oświadczenie potwierdzające, że na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem 
ruchu kolejowego zatrudnia pracowników s pełniających warunki określone w ustawie i wydanych na jej podstawie 
przepisach;  
4) w przypadku eksploatowania własnych pojazdów kolejowych:  
a) oświadczenie o posiadaniu aktualnych świadectw sprawności technicznej eksploatowanych pojazdów kolejowych,  
b) oświadczenie potwierdzające, że na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem określonych rodz a-
jów pojazdów kolejowych zatrudnia pracowników spełniających warunki określone w ustawie i wydanych na jej 
podstawie przepisach.  
2. Prezes UTK wydaje świad ectwo bezpieczeństwa dla przewoźnika kolejowego, jeżeli przedstawi on:  
1) wykaz eksploatowanych typów pojazdów kolejowych;  
2) (uchylony)  
3) oświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4;  
4) wykaz przepisów wewnętrznych, określających warunki techniczne oraz zasady i  wymagania związane z  utrzymaniem 
i eksploatacją pojazdów kolejowych.  
5) (uchylony)  
3. Prezes UTK wydaje świadectwo bezpieczeństwa użytkownikowi bocznicy kolejowej, jeżeli przedstawi on:  
1) dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3;  
2) wykaz prz episów wewnętrznych, określających warunki prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania infrastruktury na 
bocznicy kolejowej albo oświadczenie o stosowaniu przepisów wewnętrznych innego zarządcy;  
3) w przypadku eksploatacji własnych pojazdów kolejowych:  
a) wykaz przepisów wewnętrznych, określających zasady i wymagania organiz acyjne związane z utrzymaniem 
i eksploatacją pojazdów kolejowych albo oświadczenie o stosowaniu przepisów wewnętrznych przewoźnika 
kolejowego,  
b) oświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4; 
4) regulamin pracy bocznicy kolejowej uzgodniony przez zarządcę infrastruktury kolejowej, z którą bocznica kolejowa 
jest połączona.  
3a. Prezes UTK wydaje świadectwo bezpieczeństwa uprawniające przedsiębiorcę do zarządzania infrastrukturą i wy-
konywania p rzewozów w  metrze, jeżeli przedstawi on:  
1) wykaz, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1; 
2) wykaz przepisów wewnętrznych, określających:  
a) szczegółowe warunki prowadzenia ruchu kolejowego oraz utrzymania i  eksploatacji infrastruktury, a  także p o-
jazdów kolejowych,  
b) warunki, jakie są obowiązani spełniać pracownicy wykonujący czynności na stanowiskach bezpośrednio związ a-
nych z  prowadzeniem i  bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz prowadzeniem pojazdów kolejowych.  
4. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, warunki, tryb wydawania, przedłużania, 
zmiany i  cofania autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i  świadectw bezpieczeństwa, mając na uwadze 
zapewnienie bezpieczeństwa w  transporcie kolejowym.  
Art. 20. Minister właściwy  do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, ogólne warunki techniczne eksploatacji  
pojazdów kolejowych, tak aby:  
1) spełnione były warunki bezpieczeństwa ruchu kolejowego;  
2) mogłyby być one przemieszczane w  składach tych samych pociągów;  
3) ich przemieszczanie po liniach kolejowych było technicznie możliwe.  
  
Dziennik  Ustaw  – 49 – Poz. 1043  
 
 Art. 20a. Minister właściwy do spraw transportu, na wniosek Prezesa UTK, określi, w  drodze rozporządzenia, proc e-
dury techniczne utrzymania i  eksploatacji w  transporcie kolejowym regulujące:  
1) postępowanie osób wykonujących czynności na poszczególnych stanowiskach związanych z  bezpieczeństwem ruchu 
kolejowego,  
2) sposób obsługi określonych urządzeń, pojazdów kolejowych lub ich elementów,  
3) sposób przeprowadzania określonych czynności niezbędn ych dla zapewnienia wykonywania przewozów kolejowych  
– mając na uwadze potrzebę zapewnienia jednolitych warunków wykonywania działalności na sieci kolejowej Rzeczy -
pospolitej Polskiej przez przewoźników kolejowych i  zarządców oraz względy bezpieczeństwa tr ansportu kolejowego.  
Art. 21. Minister właściwy do spraw transportu może, w  drodze decyzji, na wniosek przewoźnika kolejowego, z a-
rządcy lub użytkownika bocznicy kolejowej, w  uzasadnionych przypadkach, udzielić zezwolenia na odstępstwo od waru n-
ków techniczn ych eksploatacji pojazdów kolejowych oraz prowadzenia ruchu kolejowego i  sygnalizacji, po uzyskaniu 
opinii Prezesa UTK.  
Art. 22. 1. Prezes UTK jest organem właściwym do wydawania, przedłużania ważności, zawieszania, przywracania 
i cofania licencji maszynis ty oraz aktualizacji danych zawartych w  licencji maszynisty i  wydawania jej wtórników.  
2. Licencję maszynisty może uzyskać osoba, która:  
1) nie była karana za przestępstwo umyślne;  
2) ukończyła 18  lat; 
3) ma co najmniej wykształcenie  zasadnicze zawodowe lu b zasadnicze branżowe ; 
4) spełnia wymagania zdrowotne, fizyczne i  psychiczne określone w  przepisach wydanych na podstawie art.  22a ust.  11 pkt  2; 
5) odbyła szkolenie i  zdała egzamin maszynisty.  
2a. Z obowiązku odbycia szkolenia, o  którym mowa w  ust. 2 pkt  5, zwolnieni są kandydaci na maszynistów ubiegaj ą-
cy się o  uzyskanie licencji maszynisty, którzy:  
1) posiadają dyplom albo inny dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe w  zawodach, w  których programy 
kształcenia zawierają zagadnienia z  zakresu budowy p ojazdów szynowych, ruchu kolejowego i  sygnalizacji kolej o-
wej, lub  
2) ukończyli studia wyższe na kierunkach zawierających w  programach studiów zagadnienia z  zakresu budowy poja z-
dów szynowych, ruchu kolejowego i  sygnalizacji kolejowej.  
2b. Niekaralność, o  której mowa w  ust. 2 pkt  1, powinna być potwierdzona złożeniem przez kandydata na maszynistę 
ubiegającego się o  uzyskanie licencji maszynisty oświadczenia o  niekaralności. Składający oświadczenie jest obowiązany 
do zawarcia w  nim klauzuli następującej treści : „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego 
oświadczenia. ”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o  odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.  
2c. Posiadacz licencji maszynisty poddaje się badaniom lekarskim i  psycholo gicznym oraz uzyskuje orzeczenie leka r-
skie potwierdzające spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, określonych w  przepisach wyd anych na 
podstawie art.  22a ust.  11 pkt  2. W  przypadku nieuzyskania orzeczenia lekarskiego licencja maszynisty traci wa żność.  
2d. Badania, o  których mowa w  ust. 2c, przeprowadza się co:  
1) 24 miesiące – do ukończenia 55. roku życia,  
2) 12 miesięcy – po ukończeniu 55. roku życia  
– chyba że orzeczenie lekarskie wskazuje krótszy okres.  
2e. Maszynista posiadający aktua lne orzeczenie lekarskie potwierdzające spełnienie wymagań zdrowotnych, fizyc z-
nych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania albo zachowania ważności świadectwa maszynisty, jest zwolniony z  obo-
wiązku, o  którym mowa w  ust. 2c. 
3. (uchylony)  
4. (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 50 – Poz. 1043  
 
 5. Licencja maszynisty jest wydawana, w  drodze decyzji, na okres 10  lat, zgodnie ze wzorem określonym w załączn i-
ku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr  36/2010 z  dnia 3  grudnia 2009  r. w sprawie wspólnotowych wzorów licencji m a-
szynisty, świadectw uzupełniając ych, uwierzytelnionych odpisów świadectw uzupełniających oraz wniosków o  wydanie 
licencji maszynisty zgodnie z  dyrektywą 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i  Rady (Dz.  Urz. UE  L 13 z 19.01.2010, 
str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) nr  36/2010 ”. Po upływie tego okresu Prezes UTK, na wni osek posiadacza 
licencji maszynisty, w  drodze decyzji, przedłuża jej ważność, wydając nowy dokument na kolejne 10  lat od dnia upływu 
terminu ważności dotychczasowej licencji maszynisty, po uprzednim sprawdzeniu ważnoś ci orzeczenia lekarskiego p o-
twierdzającego spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania albo zachowania 
ważności licencji maszynisty lub świadectwa maszynisty.  
6. Prezes UTK, w  drodze decyzji, zawiesza licencję maszyn isty osobie, która przestała czasowo spełniać warunki 
określone w  ust. 2 pkt  4. 
6a. Prezes UTK, w  drodze decyzji, przywraca licencję maszynisty, która została zawieszona, jeżeli jej posiadacz uzyskał  
orzeczenie lekarskie, o  którym mowa w  ust. 5. 
7. Prezes UTK, w  drodze decyzji, cofa licencję maszynisty osobie, która przestała spełniać warunek określony 
w ust. 2 pkt  1 lub trwale przestała spełniać warunek określony w  ust. 2 pkt  4. 
8. Decyzjom, o  których mowa w  ust. 6–7 i 12, Prezes UTK nadaje rygor natychmia stowej wykonalności.  
8a. Posiadacz licencji maszynisty jest obowiązany zawiadomić Prezesa UTK o  utracie tego dokumentu, jego znis z-
czeniu w  stopniu powodującym nieczytelność, a  także o  zmianie stanu faktycznego wymagającej aktualizacji danych w  nim 
zawartyc h, w terminie 30  dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.  
9. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 8a, Prezes UTK, na podstawie wniosku, wydaje na okres pozostający do 
końca okresu ważności dotychczasowej licencji maszynisty wtórnik licencji maszynisty, a  w przypadku aktualizacji d anych 
zawartych w  tym dokumencie – nową licencję maszynisty.  
9a. Posiadacz licencji maszynisty, który po wydaniu wtórnika licencji maszynisty odzyskał utracony dokument, jest 
obowiązany zwrócić ten dokument Prezesowi UTK.  
10. O zawieszeniu, cofnięciu licencji maszynisty lub aktualizacji danych zawartych w  licencji, Prezes UTK ni e-
zwłocznie zawiadamia przewoźnika kolejowego lub zarządcę infrastruktury kolejowej, u  którego maszynista jest zatru d-
niony lub na którego rzecz świadczy usługi . 
10a. Licencje maszynistów uzyskane przez osoby, które ukończyły 18  lat, do czasu ukończenia przez nich 20  lat, są 
ważne wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
11. Jeżeli licencja maszynisty została wydana przez organ innego państwa członkowsk iego Unii Europejskiej, Prezes 
UTK, w  przypadku stwierdzenia, że maszynista nie spełnia warunków określonych w  ust. 2, zwraca się do tego organu 
z wnioskiem o  przeprowadzenie kontroli lub o  zawieszenie licencji maszynisty. O  fakcie tym powiadamia Komisję E uro-
pejską.  
12. Prezes UTK, w  drodze decyzji, może wydać zakaz prowadzenia pociągu lub pojazdu kolejowego na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej przez maszynistę, o  którym mowa w  ust. 11, w  okresie rozpatrywania wniosku, jeżeli jest to 
uzasadnione względam i bezpieczeństwa ruchu kolejowego.  
13. W przypadku wniosku organu z  innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej o  przeprowadzenie kontroli 
lub o  zawieszenie licencji maszynisty, Prezes UTK rozpatruje wniosek w  terminie 4 tygodni od dnia otrzymania. O sposo-
bie załatwienia wniosku Prezes UTK powiadamia właściwy organ tego państwa i  Komisję Europejską.  
14. Licencje maszynistów wydane w  innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, osobom, które ukończyły 
20 lat, są ważne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
15. Na odcinkach linii kolejowych obejmujących przejścia graniczne z  państwami sąsiadującymi z  Rzecząpospolitą 
Polską, nienależącymi do Unii Europejskiej, pociągi lub pojazdy kolejowe prowadzi się zgodnie z  międzynarodowymi 
porozumieniami lub umo wami dwustronnymi.  
Art. 22a. 1. Prezes UTK prowadzi:  
1) rejestr licencji maszynistów;  
2) rejestr ośrodków szkolenia i  egzaminowania;  
3) listę podmiotów uprawnionych do przeprowadzania badań lekarskich i  psychologicznych oraz orzekania, w  celu 
sprawdzenia s pełnienia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji oraz 
świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności.  
  
Dziennik  Ustaw  – 51 – Poz. 1043  
 
 1a. Prezes UTK udostępnia dane zgromadzone w  rejestrze, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1, na wniosek:  
1) Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych zgodnie z  art. 28h ust.  2 pkt  4 oraz komisji kolejowej, o  której 
mowa w  art. 28m;  
2) Agencji – w celu przeprowadzenia oceny procesu przyznawania uprawnień maszynistom w  Unii Europejskiej;  
3) przewoźnika kolejowe go, zarządcy lub innego podmiotu, u  którego maszynista jest zatrudniony lub na rzecz którego 
świadczy usługi – w celu sprawdzenia statusu licencji maszynisty;  
4) właściwego organu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w  zakresie dotyczącym maszy nistów prow a-
dzących pociągi po infrastrukturze kolejowej tego państwa, w  celu:  
a) kontroli pociągów kursujących na obszarze jego właściwości,  
b) prowadzenia postępowań odnoszących się do przestrzegania przepisów Unii Europejskiej dotyczących przyzn a-
wania u prawnień maszynistom,  
c) prowadzenia postępowania w  sprawie poważnego wypadku, wypadku lub incydentu;  
5) innego podmiotu, jeżeli obowiązek udostępnienia danych wynika z  odrębnych przepisów.  
2. Rejestr, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  2, oraz lista, o  której mow a w ust. 1 pkt 3, są jawne i  udostępniane w Biulet y-
nie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Prezesa UTK.  
3. Za czynności Prezesa UTK w  zakresie wpisu do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  2, oraz wpisu na listę, 
o której mowa w  ust. 1 pkt  3, pobi erana jest opłata w  wysokości stanowiącej równowartość w  złotych 200  euro, ustalonej 
przy zastosowaniu kursu średniego, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w  dniu wpisu. Opłaty 
stanowią dochód budżetu państwa.  
4. Prowadzenie o środka szko lenia i egzaminowania jest działalno ścią regulowan ą w rozumieniu przepisów ustawy 
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsi ębiorców.  
4a. Przedsiębiorca prowadzący działalność, o  której mowa w  ust. 4, podlega wpisowi do rejestru, o  którym mowa 
w ust. 1 pkt  2. 
4b. Obowiązek, o  którym mowa w  ust. 4a, dotyczy również przedsiębiorcy z  innego państwa członkowskiego Unii 
Europejskiej prowadzącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność, o  której mowa w  ust. 4, uznanego przez 
właściwy organ innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej zgodnie z  przepisami Komisji Europejskiej dotycząc y-
mi uznawania ośrodków szkoleniowych prowadzących szkolenia zawodowe dla maszynistów.  
4c. Zakres czynności wykonywanych przez ośrodek szkolenia i  egzaminowania obejmuje:  
1) szkolenie i  egzaminowanie kandydatów na maszynistów ubiegających się o  uzyskanie licencji maszynisty w  zakresie 
ogólnej wiedzy zawodowej,  
2) szkolenie i  egzaminowanie kandydatów na maszynistów ubiegających się o  uzyskanie świadectw maszynisty w zakre-
sie wi edzy i  umiejętności dotyczących:  
a) infrastruktury kolejowej,  
b) pojazdu kolejowego,  
3) przeprowadzanie szkoleń i  sprawdzianów wiedzy i  umiejętności maszynistów, lub  
4) szkolenie i  egzaminowanie maszynistów z  innych państw członkowskich Unii Europejskiej w  zakresie ogólnych ko m-
petencji językowych, zasad ruchu kolejowego i  sygnalizacji na sieci kolejowej Rzeczypospolitej Polskiej.  
5. Działalność, o  której mowa w  ust. 4, może prowadzić przedsiębiorca:  
1) (uchylony)  
2) w stosunku do którego nie została otwarta  likwidacja lub nie ogłoszono upadłości;  
3) który nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w  celu osiągnięcia korzyści majątkowych lub prz e-
stępstwo przeciwko dokumentom – dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej;  
4) który po siada warunki lokalowe i  wyposażenie dydaktyczne umożliwiające prowadzenie szkoleń i  egzaminów;  
5) który prowadzi szkolenia na podstawie programów szkoleń, o  których mowa odpowiednio w  przepisach wydanych na 
podstawie ust.  11 pkt  6 i art. 22b ust.  21 pkt  2; 
  
Dziennik  Ustaw  – 52 – Poz. 1043  
 
 5a) zapewniający prowadzenie:  
a) szkoleń przez instruktorów, którzy:  
– spełniają wymagania dotyczące instruktorów określone w  przepisach wydanych na podstawie ust.  11 pkt  10, 
– są wpisani do wykazu, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  1, 
b) egzaminów przez egzami natorów, którzy:  
– spełniają wymagania określone w  przepisach wydanych na podstawie ust.  11 pkt  10, 
– są wpisani do wykazu, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  1, 
– złożyli pisemną deklarację prowadzenia egzaminów w  sposób bezstronny i  niedyskryminujący;  
5b) który zawiadamia Prezesa UTK, nie później niż 14  dni przed planowanym egzaminem, o  terminie i  miejscu jego prze -
prowadzenia;  
6) który spełnia szczegółowe wymagania określone w  przepisach wydanych na podstawie ust.  11 pkt  9; 
7) który posiada zbiór obowiązujących przepisów w  zakresie objętym programem szkoleń i  egzaminów;  
8) który nie zalega w  regulowaniu zobowiązań podatkowych, opłat i  składek na ubezpieczenie społeczne.  
6. Badania lekarskie i  psychologiczne w  celu sprawdzenia spełnienia wymagań zdrowotnych, fizyc znych i  psychicz -
nych, niezbędnych do uzyskania licencji maszynisty oraz świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności, mogą 
prowadzić podmioty uprawnione do wykonywania badań w  służbie medycyny pracy, zajmujące się zadaniami medycyny 
kolejowej.  
7. Wpis do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  2, a także na listę, o  której mowa w  ust. 1 pkt  3, jest dokonywany na 
pisemny wniosek zainteresowanego podmiotu zawierający następujące informacje:  
1) firmę podmiotu;  
2) oznaczenie siedziby i  adresu albo miejs ca zamieszkania i  adresu podmiotu;  
3) numer podmiotu w  odpowiednim rejestrze;  
4) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o  ile podmiot taki numer posiada;  
5) zakres czynności, o  których mowa w  ust. 4c – w przypadku wpisu do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 2. 
8. Przedsiębiorca ubiegający się o  wpis do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  2, wraz z  wnioskiem składa:  
1) wykaz zawierający imiona i  nazwiska instruktorów oraz egzaminatorów wraz z  kserokopiami dokumentów potwie r-
dzających ich kwalifikacje i  wyks ztałcenie;  
2) deklaracje, o  których mowa w  ust. 5 pkt  5a lit.  b tiret trzecie;  
3) pisemne oświadczenie następującej treści:  
„Oświadczam, że:  
1) dane zawarte we wniosku o  wpis do rejestru ośrodków szkolenia i  egzaminowania są kompletne i  zgodne 
z prawdą;  
2) spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej w  zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia i  egzami -
nowania maszynistów oraz kandydatów na maszynistów, określone w  ustawie z  dnia 28  marca 2003  r. o transpor cie 
kolejowym. ”. 
8a. Przedsiębiorca, o  którym mowa w  ust. 4b, jest zwolniony z  obowiązku składania dokumentów potwierdzających 
spełnienie przez instruktorów i  egzaminatorów wymagań określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  11 pkt  10, 
jeżeli ich spełnienie zostało uprzednio sprawdzone prze z właściwy organ innego państwa członkowskiego Unii Europe j-
skiej, a  nie odnoszą się one do prowadzenia szkoleń i  egzaminów wyłącznie na sieci kolejowej Rzeczypospolitej Polskiej.  
9. Oświadczenie, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  3, powinno również określać:  
1) firmę przedsiębiorcy, jego siedzibę i  adres oraz adres zamieszkania;  
2) oznaczenie miejsca i  datę złożenia oświadczenia;  
3) podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, ze wskazaniem imienia i  nazwiska oraz pełnionej funkcji.  
  
  
Dziennik  Ustaw  – 53 – Poz. 1043  
 
 9a. W przypadk u gdy przedsiębiorca prowadzący ośrodek szkolenia i  egzaminowania składa wniosek o:  
1) wpisanie do wykazu, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  1, instruktorów lub egzaminatorów prowadzących odpowiednio 
szkolenia lub egzaminy w  tym ośrodku szkolenia i  egzaminowania – przepisy ust.  8 pkt  1 i 2 stosuje się odpowie dnio; 
2) rozszerzenie zakresu wykonywanych czynności – przepisy ust.  8 pkt  3 stosuje się odpowiednio.  
9b. Prezes UTK zatwierdza albo odmawia, w  drodze decyzji, zatwierdzenia zmian, o  których mowa w  ust. 9a. 
9c. Prezes UTK odmawia zatwierdzenia zmian, o  których mowa w  ust. 9a, jeżeli:  
1) przedsiębiorca prowadzący ośrodek szkolenia i  egzaminowania nie przedłożył wraz z  wnioskiem oświadczenia  o speł-
nianiu wymagań określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust . 11 pkt  9, niezbędnych do wykonywania dzi a-
łalności w  zakresie czynności objętych tym wnioskiem – dotyczy wniosku o  rozszerzenie zakresu wykonywanych 
czynności;  
2) osoba, której dotyczy wniosek o  wpis do wykazu, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  1, nie spełnia kt óregokolwiek z wym a-
gań określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  11 pkt  10. 
10. Prezes UTK wykreśla, w  drodze decyzji, ośrodek szkolenia i  egzaminowania z  rejestru, o  którym mowa w  ust. 1 
pkt 2, w przypadku:  
1) określonym w art. 22ac;  
2) wydania prawomocnego orzeczenia zakazującego przedsiębiorcy prowadzenia tej działalności;  
3) gdy wobec przedsiębiorcy ukończono postępowanie likwidacyjne albo upadłościowe obejmujące likwidację majątku 
upadłego.  
10a. Rażącym naruszeniem warunków wykonywania działa lności w  zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia i egza-
minowania jest:  
1) prowadzenie szkoleń w  sposób niezgodny z  programami szkolenia;  
2) wydanie niezgodnie ze stanem faktycznym dokumentów potwierdzających ukończenie szkolenia i  zdanie egzaminu;  
3) uporcz ywe uchylanie się od obowiązku zawiadamiania Prezesa UTK o  zamiarze przeprowadzenia egzaminów;  
4) prowadzenie szkoleń lub egzaminów przez osoby niewpisane do wykazu, o  którym mowa w  ust. 8 pkt  1; 
5) prawomocne skazanie przedsiębiorcy za przestępstwo, o  którym mowa w  ust. 5 pkt  3 – dotyczy osoby fizycznej lub 
członków organów osoby prawnej.  
10b. Prezes UTK wykreśla, w  drodze decyzji, z  listy, o  której mowa w  ust. 1 pkt  3, podmiot, który przestał spełniać 
wymagania, o  których mowa w  ust. 6, lub szczegółowe wy magania określone w  przepisach wydanych na podstawie ust.  13. 
11. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowe warunki i  tryb wydawania, przedłużania ważności, zawieszania, przywracania i  cofania licencji maszyn isty, 
aktualizacji danych zawartych w  licencji maszynisty oraz wydawania jej wtórników;  
2) wymagania zdrowotne, fizyczne i  psychiczne, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o  licencję maszynisty albo 
o zachowanie jej ważności;  
3) zakres badań lekarskich  i psychologicznych oraz sposób oceny zdolności fizycznej i  psychicznej osób ubiegających 
się o licencję maszynisty albo o  zachowanie jej ważności oraz tryb orzekania o  tej zdolności;  
4) wzory dokumentów potwierdzających zdolność fizyczną i  psychiczną osób  ubiegających się o  licencję maszynisty 
albo o  zachowanie jej ważności;  
5) zakres wiedzy i  umiejętności objętych szkoleniem i  egzaminem niezbędny do uzyskania licencji maszynisty;  
6) program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegającyc h się o  licencję maszynisty;  
7) sposób, formę i  tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na maszynistów ubiegających 
się o licencję maszynisty, a  także tryb pracy komisji egzaminacyjnej;  
8) sposób ustalania numeru identyfikacyjnego ośrodka szkolenia i  egzaminowania wpisywanego do rejestru, o  którym 
mowa w  ust. 1 pkt  2, zakres danych ujętych w  rejestrze, a  także sposób uiszczania opłat za wpis do tego rejestru;  
9) szczegółowe wymagania w  stosunku do przedsiębiorców ubiegających się o  wpis do rejestru ośrodków szkolenia 
i egzaminowania;  
  
Dziennik  Ustaw  – 54 – Poz. 1043  
 
 10) wymagania kwalifikacyjne dla instruktorów i  egzaminatorów wykonujących czynności w  ośrodku szkolenia i egzam i-
nowania, a  także rodzaje dokumentów potwierdzających ich kwalifikacje i  wykształcenie;  
11) warunki, sposób prowadzenia rejestru licencji maszynistów, zakres danych w  nim ujętych oraz okres ich przechow y-
wania, wzór tego rejestru, a  także tryb przekazywania danych ujętych w  rejestrze podmiotom, o  których mowa 
w ust. 1a; 
12) wzór:  
a) wniosku o  wydanie licencji maszynisty, przedłużenie ważności, wydanie wtórnika, przywrócenie tego dokume ntu 
i aktualizację danych w  nim zawartych,  
b) dokumentu potwierdzającego ukończenie szkolenia i  zdanie egzaminu w  celu uzyskania licencji maszynisty,  
c) deklaracji, o której mowa w  ust. 5 pkt  5a lit.  b tiret trzecie.  
12. Minister właściwy do spraw transportu wyda rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 11, mając na uwadze:  
1) konieczność zapewnienia sprawności procedury uzyskiwania licencji maszynisty;  
2) konieczność uwz ględnienia specyfiki pracy na stanowisku maszynisty przy określeniu wymagań zdrowotnych, jakie 
powinny spełniać osoby ubiegające się o  licencję maszynisty albo o  zachowanie jej ważności;  
3) konieczność przeprowadzenia badań niezbędnych dla właściwej oceny zdolności fizycznej i  psychicznej do prow a-
dzenia pojazdów kolejowych;  
4) zapewnienie sprawności procedury wydawania dokumentów potwierdzających zdolność fizyczną i  psychiczną osób 
ubiegających się o  licencję maszynisty albo o  zachowanie jej ważności;  
5) zakres wiedzy i  umiejętności niezbędny do bezpiecznego prowadzenia pociągów i  pojazdów kolejowych;  
6) konieczność zapewnienia odpowiedniej liczby godzin szkolenia dla kandydatów na maszynistów ubiegających się 
o licencję maszynisty, zapewniającej uzyskanie z najomości faktów, zasad, procesów i  pojęć ogólnych związanych 
z pracą na stanowisku maszynisty;  
7) konieczność przeprowadzenia pisemnego egzaminu testowego dla kandydatów na maszynistów ubiegających się 
o licencję maszynisty, zagwarantowania właściwej orga nizacji i  odpowiedniego poziomu merytorycznego tego egz a-
minu, a  także zapewnienia jednakowych warunków ich przeprowadzenia;  
8) zalecenia Komisji Europejskiej dotyczące procedury nadawania numerów identyfikacyjnych ośrodkom szkolenia i  egza-
minowania;  
9) przepisy Unii Europejskiej dotyczące wymagań, jakie powinny spełniać ośrodki szkolenia i  egzaminów;  
10) konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu merytorycznego szkoleń oraz egzaminów dla kandydatów na  
maszynistów ubiegających się o  licencję maszynisty oraz określenia dodatkowych wymagań dotyczących znajomości 
języka polskiego, zasad ruchu kolejowego i  sygnalizacji na sieci kolejowej Rzeczypospolitej Polskiej, dla instrukt o-
rów i  egzaminatorów z  innych państw członkowskich Unii Europejskiej, prowadzących szkolenia i  egzaminy na sieci 
kolejowej Rzeczypospolitej Polskiej;  
11) przepisy Unii Europejskiej dotyczące rejestru licencji maszynistów;  
12) potrzebę ujednolicenia wydawanych dokumentów i  ich zabezpieczenie przed podrobieniem lub przerobieniem.  
13. Minis ter właściwy do spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właści wym do spraw zdrowia określi, w dro-
dze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w  stosunku do podmiotów ubiegających się o  wpis na listę podmiotów  upraw-
nionych do przeprowadzania badań lekarski ch i psychologicznych oraz orzekania w  celu sprawdzenia spełnienia wymagań 
zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji maszynisty oraz świadectwa maszynisty, 
a także zachowania ich ważności, tryb dokonywania wpisu na listę ora z wykreślania z  niej, zakres danych uj ętych na liście, 
wzór wniosku o  wpis na listę, a  także sposób uiszczania opłat, mając na uwadze:  
1) konieczność zapewnienia właściwych kwalifikacji osób uprawnionych do przeprowadzania badań w  celu sprawdz enia 
spełnien ia wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych niezbędnych do uzyskania licencji maszynisty oraz 
świadectwa maszynisty, a  także zachowania ich ważności;  
2) konieczność zapewnienia właściwych warunków przeprowadzania takich badań;  
3) jasność i  przejrzyst ość danych ujętych na liście.  
  
Dziennik  Ustaw  – 55 – Poz. 1043  
 
 Art. 22aa.  1. Prezes UTK prostuje z urz ędu wpis do rejestru zawieraj ący oczywiste bł ędy lub niezgodno ści ze st anem 
faktycznym.  
2. W przypadku zmiany danych wpisanych do rejestru przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu  
w rejestrze w terminie 14 dni od dnia zaj ścia zdarzenia, które spowodowało zmian ę tych danych.  
3. Prezes UTK wydaje z urz ędu za świadczenie o dokonaniu wpisu do rejestru.  
Art. 22ab.  1. Prezes UTK jest obowi ązany dokona ć wpisu przedsi ębiorcy do rejestru, o którym mowa w art. 22a 
ust. 1 pkt 2, w terminie 7 dni od dnia wpływu do niego wniosku o wpis wraz z o świadczeniem o spełnieniu warunków 
wymaganych prawem do wykonywania działalno ści, dla której rejestr jest prowadzony.  
2. Je żeli Prezes UTK nie dokona wpisu w terminie, o którym mowa w ust. 1, a od dnia wpływu wniosku do tego o r-
ganu upłyn ęło 14 dni, przedsi ębiorca mo że rozpocz ąć działalno ść. Nie dotyczy to przypadku, gdy Prezes UTK wezwał 
przedsi ębiorc ę do uzupełnienia wniosku o wpis nie pó źniej n iż przed upływem 7 dni od dnia jego otrzymania. W takiej 
sytuacji termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym, biegnie odpowiednio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis.  
Art. 22ac.  1. Prezes UTK wydaje decyzj ę o zakazie wykonywania przez przedsi ębiorc ę działalno ści obj ętej wpisem 
do rejestru, o którym mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2, w przypadku gdy:  
1) przedsi ębiorca zło żył oświadczenie, o którym mowa w art. 22a ust. 8 pkt 3, niezgodne ze stanem faktycznym;  
2) przedsi ębiorca nie usun ął narusze ń warunków wym aganych prawem do wykonywania działalno ści regulowanej 
w wyznaczonym przez Prezesa UTK terminie;  
3) stwierdzi ra żące naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania działalno ści w zakresie prowadzenia 
ośrodka szkolenia i egzaminowania przez przedsi ębiorcę. 
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.  
Art. 22ad.  1. Przedsi ębiorca, którego wykre ślono z rejestru, o którym mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2, mo że uzyska ć 
ponowny wpis do rejestru nie wcze śniej ni ż po upływie 3 lat od dn ia wydania decyzji, o której mowa w art. 22ac ust. 1.  
2. Przepis ust. 1 stosuje si ę odpowiednio do przedsi ębiorcy, który wykonywał działalno ść gospodarcz ą bez wpisu do 
rejestru. Nie dotyczy to sytuacji okre ślonej w art. 22ab ust. 2.  
Art. 22ae.  Prezes UTK w ykreśla przedsiębiorcę z rejestru, o którym mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2, także na jego 
wniosek lub po uzyskaniu informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Krajowego 
Rejestru Sądowego o wykreśleniu przedsiębiorcy.  
Art. 22b. 1. Przewoźnicy kolejowi i  zarządcy wydają świadectwa maszynistom przez nich zatrudnionym lub świa d-
czącym usługi na ich rzecz, zgodnie ze wzorem określonym w  załączniku II do rozporządzenia (UE) nr  36/2010.  
1a. Warunkami niezbędnymi do uzyskania świade ctwa maszynisty są:  
1) posiadanie licencji maszynisty;  
2) odbycie szkolenia i  zdanie egzaminu przeprowadzonych w  trybie i  w sposób określony w  przepisach wydanych na 
podstawie ust.  21 pkt  2 i 3 – dotyczy kandydatów na maszynistów;  
3) odbycie szkolenia i  złożenie z  wynikiem pozytywnym sprawdzianu wiedzy i  umiejętności przeprowadzonych w  trybie 
i w sposób określony w  przepisach wydanych na podstawie ust.  21 pkt  4 – dotyczy maszynistów ubiegających się 
o uzyskanie kolejnego świadectwa maszynisty;  
4) uzyskanie orzeczenia lekarskiego potwierdzającego spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, 
określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  22 pkt  1, po przeprowadzeniu badań lekarskich i  psycho -
logicznych.  
2. Świadectwo maszynisty uprawnia do p rowadzenia pociągu lub pojazdu kolejowego u  przewoźnika kolejowego lub 
zarządcy, który je wydał, w  ramach określonej kategorii uprawnień i  jest ważne na określoną w  nim infrastrukturę kolejową 
oraz określone typy pojazdów kolejowych. Kategorie i  podkategor ie uprawnień określa rozporządzenie (UE) nr  36/2010.  
3. Świadectwo maszynisty może zawierać uprawnienie do prowadzenia pociągów lub pojazdów kolejowych we 
wszystkich kategoriach i  podkategoriach, o  których mowa w  ust. 2. 
3a. W przypadku świadczenia usługi trakcyjnej dopuszcza się prowadzenie pociągu lub pojazdu kolejowego przez 
maszynistę na podstawie świadectwa maszynisty wydanego przez innego przewoźnika kolejowego lub zarządcę.  
3b. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 3a, przewoźnik kolejowy, na rzecz które go maszynista prowadzi pojazd 
kolejowy lub pociąg jest obowiązany do zapewnienia zapoznania tego maszynisty z  obowiązującymi u  niego regulacjami 
wewnętrznymi w  zakresie niezbędnym do bezpiecznego prowadzenia pojazdu kolejowego lub pociągu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 56 – Poz. 1043  
 
 4. Przewoźnicy k olejowi i  zarządcy infrastruktury kolejowej ustanawiają procedury wydawania świadectw maszyn i-
sty, będące częścią ich systemu zarządzania bezpieczeństwem, o  którym mowa w  art. 17a. 
5. W procedurach wydawania świadectw, o  których mowa w  ust. 4, określa się w  szczególności:  
1) tryb wydawania świadectwa maszynisty, aktualizacji danych w  nim zawartych, jego zawieszania i  cofania;  
2) tryb odwołania się od decyzji dotyczącej wydania świadectwa maszynisty, jego zawieszania i  cofania.  
3) (uchylony)  
6. Procedurę, o  której mowa w  ust. 4, przewoźnicy kolejowi i  zarządcy infrastruktury kolejowej podają do publicznej 
wiadomości w  sposób przyjęty u  każdego z  nich.  
7. W celu zachowania ważności świadectwa maszynisty, maszynista przechod zi okresowe badania lekarskie i psycho -
logiczne oraz uzyskuje orzeczenie lekarskie potwierdzające spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych 
określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  22 pkt  1 oraz przechodzi szkolenia, a  także okresowe sprawdziany 
wiedzy i  umiejętności , w trybie i  na warunkach określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  21 pkt  4. 
7a. Badania, o  których mowa w  ust. 7, przeprowadza się co:  
1) 24 miesiące – do ukończenia 55. roku życia,  
2) 12 miesięcy – po ukończeniu 55. roku życia  
– chyba że orzec zenie lekarskie wskazuje krótszy okres.  
7b. Badania, o  których mowa w  ust. 7, przeprowadza się w  okresach krótszych niż okresy, o  których mowa w  ust. 7a: 
1) po każdym poważnym wypadku, w  którym uczestniczył maszynista;  
2) po zakończeniu czasowej niezdolnoś ci do pracy spowodowanej chorobą, trwającej dłużej niż 30  dni; 
3) w przypadku powrotu maszynisty do pracy po przerwie trwającej dłużej niż 6  miesięcy;  
4) w razie uzasadnionego podejrzenia utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do kierowania pojazdem ko lejowym 
lub pociągiem;  
5) w przypadku określonym w  ust. 16; 
6) w innych przypadkach określonych w  przepisach dotyczących profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników.  
7c. Badania, o  których mowa w  ust. 1a pkt  4, ust.  7 i 7b, są wykonywane, z  zastrzeżeniem u st. 7a oraz przepisów w y-
danych na podstawie ust.  22, w  zakresie i  na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 26  czerwca 1974  r. – Kodeks pracy 
(Dz. U. z 2019 r. poz.  1040, 1043 i 1495 ). 
7d. Przejście przez maszynistę badań, o  których mowa w  ust. 1a pkt  4, us t. 7 i 7b, uznaje się za równoznaczne ze 
spełnieniem obowiązków pracownika w  zakresie wykonywania wstępnych, okresowych i  kontrolnych badań lekarskich, 
o których mowa w  art. 229 §  1 i 2 Kodeksu pracy.  
7e. Przewoźnicy kolejowi i  zarządcy nie mogą dopuścić d o pracy na stanowisku maszynisty osoby bez aktualnego 
orzeczenia lekarskiego potwierdzającego spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i  psychicznych, niezbędnych do 
uzyskania świadectwa maszynisty albo zachowania jego ważności, z  wyjątkiem przypadku okr eślonego w  ust. 18 pkt  4 
w odniesieniu do kandydatów na maszynistów.  
7f. Przewoźnicy kolejowi oraz zarządcy są obowiązani do:  
1) kierowania maszynistów na badania lekarskie i  psychologiczne w  celu uzyskania świadectwa maszynisty lub zach o-
wania jego ważnośc i; 
2) pokrywania kosztów badań lekarskich i  psychologicznych, o  których mowa w  pkt 1; 
3) przechowywania orzeczeń lekarskich maszynistów.  
7g. Spełnienie przez przewoźników kolejowych i  zarządców obowiązków, o  których mowa w  ust. 7f pkt  1 i 2, uznaje 
się za równoznaczne ze spełnieniem obowiązków pracodawcy w  zakresie wykonywania wstępnych, o kresowych i kontro l-
nych badań lekarskich, o  których mowa w  art. 229 §  1 i 2 Kodeksu pracy.  
8. Przewoźnicy kolejowi lub zarządcy infrastruktury kolejowej cofają lub zawiesz ają w  całości lub w  części ważność 
świadectwa maszynisty, gdy maszynista przestał spełniać warunki niezbędne do posiadania świadectwa.  
9. (uchylony)  
10. Świadectwo maszynisty wygasa z  mocy prawa z  dniem rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o  pracę lub innego 
stosunku prawnego wiążącego maszynistę z  przewoźnikiem kolejowym lub zarządcą infrastruktury kolejowej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 57 – Poz. 1043  
 
 11. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 10, przewoźnik kolejowy i  zarządca wydają maszyniście odpis uzyskanego 
świadectwa maszynisty, którego wzór określa  załącznik III do rozporządzenia (UE) nr  36/2010, oraz inne dokumenty 
potwierdzające uzyskane kwalifikacje.  
12. Przewoźnik kolejowy lub zarządca infrastruktury kolejowej bezzwłocznie aktualizuje świadectwo maszynisty, jeżeli  
jego posiadacz uzyskał dodatkow e uprawnienia dotyczące pociągu, pojazdu kolejowego lub infrastruktury kolejowej.  
13. Przewoźnik kolejowy lub zarządca infrastruktury kolejowej cofa świadectwo maszynisty osobie, która przestała 
spełniać warunki, o  których mowa w  ust. 7. 
14. Przewoźnicy ko lejowi i  zarządcy prowadzą rejestry wydawanych przez siebie świadectw maszynistów.  
14a. Przewoźnicy kolejowi i  zarządcy udostępniają dane zgromadzone w  rejestrach, o  których mowa w  ust. 14, oraz 
informację o  treści wydanych świadectw maszynisty:  
1) Prezeso wi UTK;  
2) Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych zgodnie z  art. 28h ust.  2 pkt  4 oraz komisji kolejowej, o  której 
mowa w  art. 28m;  
3) właściwym organom innych państw członkowskich Unii Europejskiej, w  przypadku wykonywania przez przewoźn ika 
kolejo wego lub zarządcę działalności transgranicznej;  
4) innym podmiotom, jeżeli obowiązek udostępnienia danych wynika z  odrębnych przepisów.  
15. Prezes UTK może wystąpić, do przewoźnika kolejowego lub zarządcy infrastruktury kolejowej, z  wnioskiem 
o przeprowadz enie kontroli maszynisty lub o  zawieszenie ważności świadectwa maszynisty.  
16. Przewoźnik kolejowy lub zarządca infrastruktury kolejowej po otrzymaniu wniosku Prezesa UTK obowiązany jest 
podjąć stosowne działania, w  szczególności skierować maszynistę na ba dania lekarskie lub poddać sprawdzeniu wi edzy 
i umiejętności, i, w  terminie 4  tygodni od dnia otrzymania wniosku, przedłożyć Prezesowi UTK sprawozdanie z  wyko -
nanych czynności.  
17. Prezes UTK może, w  drodze decyzji, wydać zakaz prowadzenia pociągu lub poja zdu kolejowego przez maszyn i-
stę w  okresie rozpatrywania wniosku, o  którym mowa w  ust. 15, jeżeli jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa  
ruchu kolejowego. O  decyzji tej Prezes UTK informuje Komisję Europejską oraz inne właściwe organy.  
18. W przypadk u: 
1) zakłóceń w  ruchu kolejowym w  wyniku prowadzonych robót na torach lub powodujących konieczność odstępstw od 
wykonywania przewozów kolejowych na podstawie obowiązującego rozkładu jazdy pociągów, zgodnie z  ustaleniami 
zarządcy,  
2) jednorazowych przewozó w kolejowych, za zgodą zarządcy,  
3) dostawy lub prezentacji nowego pociągu lub pojazdu kolejowego,  
4) szkolenia lub egzaminowania maszynistów oraz kandydatów na maszynistów,  
5) wykonywania przewozów technologicznych  
– jeżeli maszynista albo kandydat na mas zynistę ubiegający się o  świadectwo maszynisty nie posiadają znajomości odci n-
ków linii kolejowych, na których mają prowadzić pojazd kolejowy lub pociąg, mogą go prowadzić, pod warunkiem że 
podczas jazdy obok nich znajduje się inny maszynista lub przedstawi ciel zarządcy posiadający udokumentowaną znaj o-
mość tych odcinków.  
19. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 18, w  razie braku możliwości zapewnienia obecności osób, o  których 
mowa w  tym przepisie, maszynista może prowadzić pojazd kolejowy lub pociąg po speł nieniu warunków określonych 
w przepisach wydanych na podstawie art.  17 ust.  7. 
20. (uchylony)  
20a. Maszynista jest obowiązany niezwłocznie powiadomić przewoźnika kolejowego lub zarządcę, na rzecz którego 
świadczy pracę lub usługi, o  okolicznościach dotyczą cych jego stanu zdrowia mających wpływ na zdolność prawidłowego 
realizowania przez niego uprawnień wynikających z  posiadanego świadectwa maszynisty.  
20b. Przepisy ust.  20a stosuje się odpowiednio do prowadzącego pojazdy kolejowe, który świadczy pracę lub u sługi 
na rzecz użytkownika bocznicy kolejowej lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy w  obrębie bocznicy kolejowej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 58 – Poz. 1043  
 
 21. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) zakres wiedzy i  umiejętności dotyczących pojazdu kolejowego i infrastruktury kolejowej, objętych szkoleniem i  egza-
minem, które są niezbędne do uzyskania świadectwa maszynisty,  
2) program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o  uzyskanie świadectwa maszynisty,  
3) sposób, formę oraz tryb przygotowania i  przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na maszynistów ubiegających 
się o uzyskanie świadectwa maszynisty oraz tryb pracy komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej te egzaminy,  
4) tryb oraz szczegółowe warunki i  minimalną częstotliwość  przeprowadzania szkoleń oraz sprawdzianów wiedzy 
i umiejętności maszynistów,  
5) zakres danych dotyczących infrastruktury kolejowej ujęty w  świadectwie maszynisty,  
6) szczegółowe warunki i  sposób prowadzenia rejestru świadectw maszynistów, zakres danych w  nim ujętych, a  także 
okres ich przechowywania, wzór tego rejestru oraz tryb udostępniania danych ujętych w  rejestrze podmiotom, 
o których mowa w  ust. 14a 
– mając na uwadze zakres wiedzy i  umiejętności niezbędny do zapewnienia właściwych kwalifikacji maszyn istów,  
konieczność dostosowania programu szkolenia do wykształcenia i  doświadczenia zawodowego kandydatów na maszynis -
tów, przy zapewnieniu niezbędnej liczby godzin stażu stanowiskowego, szkolenia teoretycznego i  praktycznego oraz pr o-
wadzenia pojazdu kole jowego pod nadzorem, konieczność przeprowadzenia teoretycznej i  praktycznej części egzam inu dla 
kandydatów na maszynistów ubiegających się o  uzyskanie świadectwa maszynisty, zagwarantowania właściwej organizacji 
i odpowiedniego poziomu merytorycznego tych egzaminów, a  także zapewnienia jednakowych warunków ich przeprow a-
dzenia, konieczność zapewnienia ciągłości realizacji procesu doskonalenia zawodowego maszynistów i  monitorowania 
posiadanych przez nich uprawnień oraz przepisy Unii Europejskiej dotyczące rej estru świadectw masz ynistów.  
22. Minister właściwy do spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właści wym do spraw zdrowia określi, w drodze  
rozporządzenia:  
1) wymagania zdrowotne, fizyczne i  psychiczne, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o  świadectwo maszynisty 
albo o  zachowanie jego ważności,  
2) zakres badań lekarskich i  psychologicznych oraz sposób oceny zdolności fizycznej i  psychicznej osób ubiegających 
się o świadectwo maszynisty albo o  zachowanie jego ważności oraz tryb orzekania o  tej zdo lności,  
3) wzory dokumentów potwierdzających zdolność fizyczną i  psychiczną osób ubiegających się o  świadectwo maszyn isty 
albo o  zachowanie jego ważności  
– mając na uwadze konieczność przeprowadzenia badań niezbędnych dla właściwej oceny zdolności fizyczne j i psychic z-
nej do prowadzenia pojazdów kolejowych, konieczność uwzględnienia specyfiki pracy na stanowisku maszynisty przy 
określeniu wymagań zdrowotnych, sprawność procedury wydawania dokumentów potwierdzających zdolność fizyczną 
i psychiczną osób ubiega jących się o  świadectwo maszynisty albo o  zachowanie jego ważności, a  także konieczność uje d-
nolicenia wydawanych dokumentów i  ich zabezpieczenie przed podrobieniem lub przerobieniem.  
Art. 22c. 1. Przewoźnik kolejowy i  zarządca mogą zawrzeć z  kandydatem na maszynistę umowę zobowiązującą tego 
kandydata do zwrotu części albo całości kosztów poniesionych na jego szkolenie, jeżeli rozwiązanie lub wygaśnięcie 
umowy o  pracę lub innego stosunku prawnego wiążącego kandydata na maszynistę z  odpowiednio przewoźnikiem kolej o-
wym albo zarządcą nastąpiło przed ustalonym w  tej umowie terminem, z  przyczyny leżącej po stronie tego kandydata.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio w  przypadku szkolenia maszynisty ubiegającego się o  uzyskanie kolejnego 
świadectwa maszynisty.  
Art. 22ca.  1. Maszynista jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania przewoźnika kolejowego lub zarządcy, 
na rzecz których świadczy pracę lub usługi, w  drodze pisemnego oświadczenia, o:  
1) świadczeniu pracy lub usług na rzecz więcej niż jednego przewo źnika kolejowego, zarządcy, użytkownika bocznicy 
kolejowej lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy w  obrębie bocznicy kolejowej albo  
2) niewykonywaniu czynności maszynisty albo prowadzącego pojazdy kolejowe na rzecz innego przewoźnika kolejow e-
go, zarządcy , użytkownika bocznicy kolejowej lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy w  obrębie bocznicy kol e-
jowej.  
2. Maszynista składa oświadczenie, o  którym mowa w  ust. 1, w  dniu rozpoczęcia pracy lub świadczenia usług, 
a następnie w  każdym przypadku podjęcia albo zaprzestania wykonywania czynności maszynisty na rzecz więcej niż je d-
nego podmiotu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 59 – Poz. 1043  
 
 3. Oświadczenie, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1, powinno zawierać informację dotyczącą przeciętnej tygodniowej 
liczby godzin prowadzenia pojazdu kolejowego lub pociągu u  innego przewoźnika kolejowego, zarządcy, użytkownika 
bocznicy kolejowej lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy w  obrębie bocznicy kolejowej.  
4. Jeżeli zostało złożone oświadczenie, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1, przewoźnik kolejowy lub zarządca, przekaz uje 
je Prezesowi UTK, nie później niż w  terminie 14  dni od dnia jego otrzymania.  
5. Przepisy ust.  1–4 stosuje się odpowiednio do prowadzącego pojazdy kolejowe, który świadczy pracę lub usługi na 
rzecz użytkownika bocznicy kolejowej lub przedsiębiorcy wykonująceg o przewozy w  obrębie bocznicy kolejowej.  
Art. 22d. 1. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem 
ruchu kolejowego oraz z prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych: dyżurny ruchu, nastawniczy,  zwro t-
niczy, kierownik pociągu, ustawiacz, manewrowy, rewident taboru, automatyk, toromistrz, dróżnik przejazdowy oraz pr o-
wadzący pojazdy kolejowe, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 i 2, są obowiązani:64) 
1) posiadać wymagane wykształcenie,  
2) spełniać wymagania zdrowotne, fizyczne i  psychiczne,  
3) posiadać wymagane przygotowanie zawodowe,  
4) zdać egzamin kwalifikacyjny  
– określone w  przepisach wydanych na podstawie ust.  3 pkt  1. 
2. Pracownicy, o  których mowa w  ust. 1, są obowiązani do posiadania i  okazy wania właściwemu uprawnionemu organ o-
wi dokumentu upoważniającego do wykonywania czynności na stanowiskach, o  których mowa w  ust. 1. 
3. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) dla stanowisk, o  których mowa w  ust. 1, warunk i, jakie są obowiązani spełniać zatrudnieni na tych stanowiskach, 
a także warunki i  sposób oceny ich zdolności fizycznych i  psychicznych, jednostki uprawnione do oceny zdolności  
fizycznej i  psychicznej oraz tryb orzekania o  tej zdolności,  
2) sposób powoły wania i  tryb pracy komisji egzaminacyjnych stwierdzających kwalifikacje pracowników zatrudni onych 
na stanowiskach, o  których mowa w  ust. 1, wzory dokumentów potwierdzających te kwalifikacje i  upoważniających 
do wykonywania czynności na tych stanowiskach, w ysokość wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnych oraz 
wysokość opłat związanych ze stwierdzeniem kwalifikacji pracowników, uwzględniając prz epis ust.  4, a także sposób 
uiszczania tych opłat  
– mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa w  transporcie k olejowym, właściwych kwalifikacji osób zatrudnionych na 
tych stanowiskach, odpowiednich warunków przeprowadzania oceny zdolności fizycznej i  psychicznej, nakład pracy 
członków komisji egzaminacyjnej oraz ich kwalifikacje, a  także koszty rzeczowe i  osobowe związane ze stwierdzaniem 
kwalifikacji pracowników.  
4. Wysokość opłaty związanej ze stwierdzeniem kwalifikacji pracowników zatrudnionych na stanowiskach, o  których 
mowa w  ust. 1, nie może przekroczyć równowartości w  złotych 30  euro, ustalonej przy zastosow aniu kursu średniego, 
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w  dniu wydania dokumentu potwierdzającego kwalifikacje 
pracownika.  
Art. 22e. 1. Minister właściwy do spraw transportu przeprowadza, nie rzadziej niż raz na 5  lat, ocenę systemu uz ys-
kiwania licencji maszynisty i  świadectwa maszynisty, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawności i  przejrzys -
tości tego systemu oraz bezpieczeństwo w  ruchu kolejowym. Wyniki oceny są jawne.  
2. Minister właściwy do spraw transportu, w  celu dokona nia oceny, o  której mowa w  ust. 1, może żądać od Prezesa 
UTK, przewoźników kolejowych, zarządców infrastruktury kolejowej udzielenia informacji oraz wyjaśnień niezbędnych 
do dokonania oceny.  
3. Wyniki oceny systemu uzyskiwania licencji maszynisty i  świadec twa maszynisty przekazywane są zainteresow a-
nym podmiotom oraz Prezesowi UTK.  
4. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w  wyniku oceny, o  której mowa w  ust. 1, minister właściwy do spraw 
transportu zwraca się do Prezesa UTK z  wnioskiem o  wyznaczenie podm iotowi, u  którego stwierdzono niepraw idłowości 
terminu ich usunięcia.  
5. Prezes UTK może nałożyć na przewoźnika kolejowego lub zarządcę infrastruktury kolejowej, który nie usunął 
w wyznaczonym terminie nieprawidłowości stwierdzonych w  wyniku oceny, o  które j mowa w  ust. 1, karę pieniężną w wy-
sokości określonej w  art. 66 ust.  2. Art. 66 ust.  4 stosuje się.  
                                                           
64) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 60 – Poz. 1043  
 
 Art. 22f. 1. Warunkiem dopuszczenia do eksploatacji typów budowli i  typów urządzeń mających wpływ na poziom 
bezpieczeństwa ruchu kolejowego, o  których mow a w przepisach wydanych na podstawie ust.  14 pkt  2, jest uzyskanie 
świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu dla pierwszego ich egzemplarza.  
2. Jeżeli określony typ urządzeń albo budowli jest produkowany przez więcej niż jednego producenta, wymagane jes t 
uzyskanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu dla pierwszego egzemplarza produkowanego przez każdego 
z tych producentów.  
3. Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu wydaje się na czas nieokreślony, a  w przypadku nowych typów lub 
konieczności  wykonania prób eksploatacyjnych, na czas określony – przewidziany na przeprowadzenie tych prób.  
4. Organem właściwym w  sprawach wydania, odmowy wydania i  cofania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji 
typu jest Prezes UTK.  
5. Przed uzyskaniem świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu, typy urządzeń i  typy budowli podlegają bad a-
niom technicznym.  
6. Badania techniczne przeprowadza jednostka organizacyjna, o  której mowa w  art. 22g ust.  9. 
7. Po przeprowadzeniu z  wynikiem pozytywnym badań technicznych jedn ostka organiza cyjna, o  której mowa w  art. 22g 
ust. 9, wydaje certyfikat zgodności typu.  
8. Kolejne urządzenia albo budowle zgodne z  typem, dla którego Prezes UTK wydał świadectwo dopuszczenia do 
eksploatacji typu, uznaje się za dopuszczone do eksploatacji,  jeżeli:  
1) producent albo jego upoważniony przedstawiciel przeprowadził procedurę oceny zgodności z  typem, a  następnie 
wystawił deklarację zgodności z  typem, albo  
2) podmiot zamawiający, wykonawca modernizacji, importer, inwestor, dysponent, zarządca, uży tkownik bocznicy albo 
przewoźnik kolejowy wystawił deklarację zgodności z  typem dla urządzeń albo budowli, które zamierza wprowadzić 
do eksploatacji, po uprzednim przeprowadzeniu przez jednostkę organizacyjną, o  której mowa w  art. 22g ust.  9, 
badań technic znych niezbędnych do stwierdzenia zgodności z  typem, zakończonych wydaniem certyfikatu zgodności 
z typem.  
9. Prezes UTK, w  drodze decyzji, cofa świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu w  przypadku stwierdzenia, że 
typ urządzenia albo typ budowli zagraż a bezpieczeństwu ruchu kolejowego lub bezpieczeństwu przewozu osób i  rzeczy.  
10. Jeżeli stroną postępowania w  sprawie cofnięcia świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu jest producent a lbo 
jego upoważniony przedstawiciel, w  decyzji, o  której mowa w  ust. 9, Prezes UTK nakazuje mu:  
1) odkupienie albo wymianę, we wskazanym terminie, odpowiednio urządzeń albo budowli zgodnych z  dopuszczonym 
typem na żądanie podmiotów, które faktycznie nimi władają;  
2) powiadomienie podmiotów władających odpowiednio urządzen iami albo budowlami, zgodnymi z  dopuszczonym  typem, 
o cofnięciu świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu, określając termin i  sposób ich powiadomienia.  
11. W odniesieniu do sieci kolejowych warunki, o których mowa w ust. 1 i 8, dotyczą typów urządzeń i  typów 
budowli przeznaczonych do eksploatacji:  
1) na infrastrukturze prywatnej;  
2) w zakresie, o którym mowa w art. 3 ust. 8 i ust. 9 pkt 1;  
3) w przypadkach, o których mowa w art. 25d ust. 1 pkt 2 –4; 
4) w przypadku przyznania przez Prezesa UTK odstępstw, o których mowa w art. 25f ust. 5 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 pkt 1.  
12. Uzyskanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu nie jest wymagane dla typów urządzeń i  typów budo wli, 
o których mowa w  ust. 1, ujętych w  TSI jako składniki interoperacyjności i  objęty ch deklaracją WE zgodności lub prz y-
datności do stosowania składnika interoperacyjności.  
13. Przepisy ust.  1–12 stosuje się do typów pojazdów kolejowych, o  których mowa w  przepisach wydanych na po d-
stawie ust.  14 pkt  2, przeznaczonych do eksploatacji wyłączn ie: 
1) na bocznicach kolejowych;  
1a) na infrastrukturze prywatnej;  
2) na infrastrukturze kolei wąskotorowej;  
3) w metrze;  
4) na sieci kolejowej, o której mowa w art. 3 ust. 8.  
  
Dziennik  Ustaw  – 61 – Poz. 1043  
 
 13a. Przepisy ust. 1 –12 stosuje się również do pojazdów kolejowych przeznaczonyc h wyłącznie do użytku lokaln ego, 
pojazdów historycznych oraz pojazdów turystycznych eksploatowanych na sieci kolejowej, niezależnie od drogi kol ejowej, 
po której się poruszają.  
14. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) tryb wydawania, odmowy wydania i  cofania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu;  
2) wykaz rodzajów budowli, urządzeń oraz pojazdów kolejowych, dla których wymagane jest uzyskanie świadectwa 
dopuszczenia do eksploatacji typu;  
3) zakres badań techniczny ch koniecznych do wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu oraz stwierdzenia 
zgodności z  typem;  
4) szczegółowe warunki i  tryb wydawania certyfikatów zgodności typu, certyfikatów zgodności z  typem oraz deklaracji 
zgodności z  typem;  
5) warunki pr zeprowadzania prób eksploatacyjnych;  
6) procedurę oceny zgodności z  typem;  
7) wzór:  
a) świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu,  
b) certyfikatu zgodności typu,  
c) certyfikatu zgodności z  typem,  
d) deklaracji zgodności z  typem.  
15. Wydając rozporządzeni e, o którym mowa w  ust. 14, uwzględnia się:  
1) konieczność zapewnienia sprawności stosowania procedury wydawania świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu;  
2) konieczność ujęcia w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 14 pkt  2, urządzeń mających wpływ na bezpiec zeństwo ruchu 
kolejowego, budowli stanowiących elementy nawierzchni kolejowej, pojazdów kolejowych z  napędem, wagonów 
i kolejowych pojazdów specjalnych;  
3) konieczność przeprowadzenia wszystkich niezbędnych badań umożliwiających stwierdzenie spełniania wym agań 
określonych we właściwych specyfikacjach technicznych i  dokumentach normalizacyjnych;  
4) wymagania i  procedury w  zakresie dopuszczania do eksploatacji elementów systemu kolei zawarte w  przepisach Unii 
Europejskiej dotyczących interoperacyjności system u kolei;  
5) moduły procedury oceny zgodności opisane w  przepisach Unii Europejskiej ustanawiających wspólne ramy wprow a-
dzania produktów do obrotu;  
6) konieczność ujednolicenia wydawanych dokumentów.  
Art. 22g. 1. Prowadzenie działalności polegającej na wyko nywaniu badań technicznych koniecznych do uzyskania 
świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu, a  także stwierdzenia zgodności z  typem oraz wydawaniu certyfikatów zgo d-
ności typu i  certyfikatów zgodności z  typem, wymaga uzyskania zgody Prezesa UTK.  
2. Zgod a na prowadzenie działalności, o  której mowa w  ust. 1, może być udzielona jednostce organizacyjnej, która 
spełnia następujące wymagania:  
1) zapewnia przeprowadzanie badań technicznych przez osoby posiadające wiedzę techniczną w  zakresie odpowiednio 
rodzajó w budowli, urządzeń albo pojazdów kolejowych podlegających badaniom technicznym i  certyfikacji;  
2) jest niezależna i  bezstronna w  stosunku do podmiotów bezpośrednio lub pośrednio związanych z  procesem produkcji 
odpowiednio typów budowli, urządzeń albo poja zdów kolejowych podle gających badaniom technicznym i certyfikacji;  
3) zapewnia przeprowadzanie badań technicznych przy użyciu niezbędnego sprzętu;  
4) uzyska ła certyfikat akredytacji na podstawie ustawy z  dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach oceny zgodno ści 
i nadzoru rynku w  zakresie odpowiadaj ącym prowadzonej dzia łalności. 
3. Prezes UTK, w  drodze decyzji, udziela zgody na wykonywanie przez jednostkę organizacyjną działalności, o  której 
mowa w  ust. 1, jeżeli jednostka ta spełnia wymagania określone w  ust. 2. Decyzja wskazuje rodzaje urządzeń, budowli lub 
pojazdów kolejowych, które jednostka organizacyjna może badać i  certyfikować.  
  
Dziennik  Ustaw  – 62 – Poz. 1043  
 
 4. Prezes UTK, w  drodze decyzji, odmawia udzielenia zgody na wykonywanie przez jednostkę organizacyjną działa l-
ności, o  której mowa  w ust. 1, jeżeli jednostka ta nie spełnia wymagań określonych w  ust. 2. 
5. W przypadku stwierdzenia naruszeń wymagań określonych w  ust. 2 Prezes UTK, w  drodze decyzji, zawiesza 
uprawnienie do wykonywania przez jednostkę organizacyjną działalności, o  które j mowa w  ust. 1, wyznaczając termin 
usunięcia naruszeń stanowiących podstawę zawieszenia.  
6. Jednostka organizacyjna uprawniona do wykonywania działalności, o  której mowa w  ust. 1, może wystąpić do Pr e-
zesa UTK z  wnioskiem o  rozszerzenie zakresu uprawnień o kreślonych w  decyzji, o  której mowa w  ust. 3. Prezes UTK, 
w drodze decyzji, rozszerza zakres uprawnień tej jednostki organizacyjnej po stwierdzeniu spełniania wymagań, o  których 
mowa w  ust. 2, w zakresie niezbędnym do przeprowadzania badań i  certyfikacji r odzajów urządzeń, budowli lub poja zdów 
kolejowych objętych wnioskiem.  
7. Prezes UTK, w  drodze decyzji, ogranicza zakres uprawnień przyznanych jednostce organizacyjnej w  decyzji, 
o której mowa w  ust. 3 albo 6, w  razie zaprzestania spełniania wymagań określo nych w  ust. 2, w zakresie niezbędnym do 
badania i  certyfikacji określonych rodzajów urządzeń, budowli lub pojazdów kolejowych.  
8. Prezes UTK, w  drodze decyzji, cofa uprawnienie do wykonywania przez jednostkę organizacyjną działalności, 
o której mowa w  ust. 1, w przypadku:  
1) bezskutecznego upływu terminu na usunięcie naruszeń stanowiących podstawę zawieszenia uprawnień tej jednostki;  
2) stwierdzenia wydawania certyfikatów zgodności typu lub certyfikatów zgodności z  typem bez uprzedniego przepr o-
wadzenia wszy stkich badań technicznych wskazanych w  przepisach wydanych na podstawie art.  22f ust.  14 pkt  3; 
3) ukończenia wobec jednostki organizacyjnej postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego obejmującego likw i-
dację majątku upadłego;  
4) złożenia przez jednost kę organizacyjną pisemnej informacji o  zaprzestaniu wykonywania tej działalności.  
9. Prezes UTK zamieszcza w  Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Urzędu Transportu Kolejow e-
go wykaz jednostek organizacyjnych uprawnionych do wykonywania ba dań technicznych koniecznych do uzyskania świ a-
dectw dopuszczenia do eksploatacji typu, stwierdzania zgodności z  typem oraz wydawania certyfikatów zgodności typu 
i certyfikatów zgodności z  typem wraz ze wskazaniem zakresu ich uprawnień.  
Art. 22h.65) 1. Preze s UTK z  urzędu, w  przypadku pilnych, nieprzewidzianych okoliczności mających wpływ na 
funkcjonowanie transportu kolejowego, w  drodze decyzji administracyjnej, może czasowo ustalić odstępstwa od wym agań 
określonych w  przepisach wykonawczych wydanych na pods tawie art.  22a ust.  11 pkt 1, 4–7, 9–11 i pkt 12 lit. a oraz b 
oraz ust.  13, art.  22b ust.  21 pkt 1–4 i ust. 22 pkt 3 i art. 22d ust.  3 oraz określić ich warunki.  
2. W sprawach, o  których mowa w  ust. 1, Prezes UTK zgodnie z  art. 49 Kodeksu postępowania adm inistracyjnego 
zawiadamia o  decyzjach i  innych czynnościach podjętych w  toku postępowania wyłącznie w  drodze obwieszczenia w  Dzien -
niku Urzędowym Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.  
3. Decyzja, o  której mowa w  ust. 1, podlega natychmiastowej wykonalności . 
Art. 23. 1. (uchylony)  
2. (uchylony)  
3. Przewoźnik kolejowy lub zarządca może realizować przejazdy jedynie pojazdami kolejowymi, które są oznaczone 
europejskim numerem pojazdu (EVN). Za zgodą Prezesa UTK przewoźnik kolejowy lub zarządca może realizować p rze-
jazdy pojazdami kolejowymi eksploatowanymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oznakowanymi odrębnym od EVN 
systemem numeracji.  
4. W przypadku pojazdu kolejowego eksploatowanego lub pojazdu kolejowego, który ma być eksploatowany na tr a-
sach kolejowyc h z państwami, w  których szerokość toru różni się od szerokości toru na głównej sieci kolejowej na teryt o-
rium Rzeczypospolitej Polskiej, przewoźnik kolejowy albo zarządca może realizować przejazdy pojazdem kolejowym 
eksploatowanym na terytorium Rzeczypospo litej Polskiej oznakowanym odrębnym od EVN systemem numeracji.  
5. W przypadku pojazdu kolejowego przemieszczającego się z  państw innych niż państwa członkowskie Unii Eur o-
pejskiej po sieci kolejowej, której szerokość toru różni się od szerokości toru głównej sieci kolejowej na terytorium pa ństw 
członkowskich Unii Europejskiej, mają zastosowanie przepisy, o  których mowa w  art. 25t, chyba że dwustronne umowy 
międzynarodowe, k tórych Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowią inaczej.  
                                                           
65) Dodany przez art. 33 pkt 1 ustaw y z dnia 16  kwietnia 2020  r. o szczególnych instrumentach wsparcia w  związku z  rozprzestrzenia -
niem się wirusa SARS -CoV -2 (Dz. U. poz.  695), która weszła w życie z  dniem 18 kwietnia 2020 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 63 – Poz. 1043  
 
 6. (uchylony)  
7. (uchylony)  
8. (uchylony)  
Art. 23a. 1. Prezes UTK:  
1) na wniosek dysponenta:  
a) (uchylona)  
b) wprowadza zmiany danych rejestrowych w  krajowym rejestrze pojazdów kolejowych (NVR) dl a pojazdu kol e-
jowego w  nim zarejestrowanego,  
c) wycofuje z  eksploatacji pojazd kolejowy zarejestrowany w  krajowym rejestrze pojazdów kolejowych;  
1a) na wniosek zarządcy, przewoźnika kolejowego, dysponenta, producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela 
mającego siedzibę na terytorium Unii Europejskiej, wykonawcy modernizacji lub importera:  
a) rezerwuje europejski numer pojazdu (EVN) dla nowego lub modernizowanego pojazdu kolejowego przed wyd a-
niem dla niego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji,  
b) nadaje europejski numer pojazdu (EVN) dla pojazdu kolejowego dopuszczonego po raz pierwszy do eksploat acji 
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz rejestruje go w  krajowym rejestrze pojazdów (NVR);  
2) wykonując czynności, o  których mowa w  pkt 1, 1a i  4, sporządza raport, który przekazuje wnioskodawcy;  
3) w drodze decyzji zawiesza rejestrację pojazdu kolejowego w  przypadkach:  
a) utraty ważności zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego,  
b) gdy nowy dysponent nie posiada identyfikatora  literowego dysponenta (VKM),  
c) gdy na dzień wyrejestrowania aktualnie zarejestrowanego dysponenta żaden nowy dysponent nie zaakceptował 
statusu dysponenta,  
d) gdy na dzień wyrejestrowania aktualnie zarejestrowanego podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie  pojazdu 
kolejowego (ECM) żaden nowy podmiot nie potwierdził przyjęcia tej funkcji;  
4) w przypadku ustania przyczyn, o  których mowa w  pkt 3, na wniosek dysponen ta rejestruje pojazd kolejowy w krajo-
wym rejestrze pojazdów kolejowych.  
2. Pojazd kolejowy wpisu je się do krajowego rejestru pojazdów kolejowych (NVR) po spełnieniu następujących 
warunków:  
1) posiadania ważnego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji;  
2) posiadania identyfikatora literowego dysponenta (VKM);  
3) wskazania podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM).  
3. Wnioski, o  których mowa w  ust. 1 pkt  1, 1a i  4, są rozpatrywane nie później niż w  terminie miesiąca od dnia złoż e-
nia kompletnego wniosku.  
4. W przypadku gdy pojazd kolejowy nie spełnia warunków, o  których mowa w  ust. 2, Prezes UTK wzywa wniosk o-
dawcę do uzupełnienia braków w  terminie nie dłuższym niż 30  dni od dnia otrzymania wezwania, z  pouczeniem, że nie -
usunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o  odmowie:  
1) rejestracji pojazdu kolejowego w  krajowym rejestr ze pojazdów kolejowych (NVR);  
2) wprowadzenia zmiany danych rejestrowych w  krajowym rejestrze pojazdów kolejowych (NVR).  
Art. 23b. 1. Pojazdy kolejowe przeznaczone do eksploatacji dzieli się na pojazdy:  
1) zgodne z  TSI, 
2) niezgodne z  TSI 
– obowiązującymi w dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji tych pojazdów.  
  
Dziennik  Ustaw  – 64 – Poz. 1043  
 
 1a. Pojazdy kolejowe niezgodne z  TSI podlegają weryfikacji obejmującej badania:  
1) zgodności z  krajowymi specyfikacjami technicznymi i  dokumentami normalizacyjnymi określonymi w  przep isach  wyda-
nych na podstawie art.  25t, 
2) zgodności z  siecią kolejową, w  szczególności w  zakresie zgodności charakterystyki technicznej i  eksploatacyjnej  pojazdu 
kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi instalacjami,  
3) parametrów określonych w  przepisach wyd anych na podstawie art.  25ta ust.  1 
– przeprowadzane przez podmioty uprawnione do przeprowadzania badań niezbędnych do dopuszczenia do eksploatacji 
pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI, o  których mowa w  przepisach wydanych na podstawie art.  25ta ust.  1 pkt 8. 
1b. Po zakończeniu z  wynikiem pozytywnym badań, o  których mowa w  ust. 1a, podmiot uprawniony wydaje certyf i-
kat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z  TSI. 
1c. Na podstawie certyfikatu weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z TSI podmiot, któ ry wystąpił o przepr o-
wadzenie weryfikacji, wydaje deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z  TSI. 
2. Przed wprowadzeniem do eksploatacji pojazd kolejowy powinien uzyskać od Prezesa UTK zezwolenie na dopus z-
czenie do eksploatacji, z  zastrzeżenie m art.  23c. Zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego może 
zawierać warunki użytkowania tego pojazdu kolejowego.  
3. Z wnioskiem o  wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego zgodnego z  TSI występ u-
je zarządca, p rzewoźnik kolejowy, dysponent, producent, wykonawca modernizacji albo importer, załączając dokume nty 
określone w  art. 23e ust.  1. 
4. Prezes UTK wydaje zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji po sprawdzeniu złożonych deklaracji weryfikacji 
WE podsystemu,  o których mowa w  art. 23e ust.  1. 
5. Prezes UTK wydaje zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego bez przeprowadzania dalszych 
czynności sprawdzających, jeżeli wszystkie podsystemy strukturalne pojazdu kolejowego uzyskały zezwolenie na dopuszcz e-
nie do eksploatacji zgodnie z  postanowieniami rozdziału 4a w  zakresie dopuszczania podsystemów do eksploatacji.  
6. Z wnioskiem o  wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego niezgodnego z  TSI ob o-
wiązującymi w  dniu dopuszcz ania pojazdu kolejowego, w  tym pojazdu kolejowego objętego odstępstwami, występuje 
zarządca, przewoźnik kolejowy, dysponent, producent, wykonawca modernizacji albo importer, załączając dokumenty 
określone w  art. 23e ust.  2. Dopuszczenie to uprawnia do poru szania się na sieci kolejowej położonej na terytorium Rzeczy -
pospolitej  Polskiej.  
7. Prezes UTK może żądać od podmiotu, o którym mowa w ust. 3 i 6, dostarczenia dodatkowych informacji, prz e-
prowadzenia analiz zagrożeń lub badań na sieci kolejowej, w celu sp rawdzenia zgodności technicznej pojazdu kolejowego 
z siecią kolejową i wymogami bezpieczeństwa. Zakres i treść wymaganych informacji, analiz i badań Prezes UTK określa 
po konsultacji z podmiotem, o którym mowa w ust. 3 i 6. Przepis art. 23e ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
8. W przypadku konieczności przeprowadzania badań, o których mowa w ust. 7, zarządca i podmiot, o którym mowa 
w ust. 3 i 6, uzgadniają warunki i termin ich przeprowadzenia, nie późniejszy niż 3 miesiące od dnia doręczenia wniosku 
Prezesa U TK. 
8a. W przypadku gdy zarządca i podmiot, o którym mowa w ust. 3 i 6, nie dojdą do porozumienia w zakresie waru n-
ków lub terminu przeprowadzenia badań, o których mowa w ust. 7, Prezes UTK, na w niosek zarządcy lub podmiotu, 
o którym mowa w ust. 3 i 6, wyda je decyzję w sprawie przeprowadzenia badań na sieci kolejowej, określając warunki 
i termin ich przeprowadzenia. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.  
8b. Wniosek, o którym mowa w ust. 8a, zawiera projekt porozumienia o przeprow adzeniu bada ń, o których mowa 
w ust. 7, oraz aktualne stanowiska stron, z zaznaczeniem tych części porozumienia, których strony nie uzgodniły.  
9. W przypadku gdy wnioski, o  których mowa w  ust. 3 i 6, nie czynią zadość wymaganiom określonym w  art. 23e, 
Prezes UTK wzywa  wnioskodawcę do uzupełnienia braków w  terminie miesiąca  od dnia otrzymania wezwania, z poucz e-
niem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji odmownej w  przedmiocie dopuszczenia do eksploatacji.  
10. Wnioski, o  których mowa w  ust. 3 i 6, są rozp atrywane nie później niż w  terminie 2  miesięcy od dnia złożenia 
kompletnego wniosku wraz z  dokumentami określonymi odpowiednio w  art. 23e ust.  1 albo 2.  
11. Termin na zwrócenie się z  wnioskiem o  ponowne rozpatrzenie sprawy, z  uwagi na należycie uzasadnione  przy-
czyny, wynosi miesiąc od dnia doręczenia decyzji odmownej.  
12. Prezes UTK wniosek, o  którym mowa w  ust. 11, rozpatruje w  terminie dwóch miesięcy od dnia jego otrzymania.  
  
Dziennik  Ustaw  – 65 – Poz. 1043  
 
 13. Prezes UTK, w  przypadku złożenia wniosku o  ponowne rozpatrzenie sprawy, może pisemnie zwrócić się do  Agencji 
o opinię.  
14. Jeżeli Prezes UTK nie wydał rozstrzygnięcia w  przedmiocie dopuszczenia do eksploatacji pojazdu kolejowego na 
podstawie wniosku o  wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego, o  którym m owa w  art. 23f 
ust. 1 albo art.  23g ust.  1, pojazd kolejowy objęty treścią wniosku uznaje się za dopuszczony do eksploatacji po upływie 
trzech miesięcy od końca terminu, o  którym mowa w  art. 23f ust.  4 albo art.  23g ust.  5. Uprawnienie do eksploatacji jest  ważne 
tylko na sieci kolejowej, w  odniesieniu do której Prezes UTK nie wydał rozstrzygnięcia w  określonym terminie.  
15. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 14, wniosek do Prezesa UTK, o  którym mowa w  art. 23f ust.  1 albo art.  23g 
ust. 1, z potwierdzoną datą  jego złożenia stanowi dokument potwierdzający uznanie pojazdu kolejowego za dopuszczony 
do eksploatacji, przy czym przed rozpoczęciem eksploatacji należy poinformować o  tym Prezesa UTK. Uprawnienie do 
eksploatacji ważne jest wyłącznie do czasu wydania zez wolenia na dopuszczenie do eksploatacji.  
16. W przypadku gdy zarządca albo przewoźnik kolejowy nie spełnia warunków technicznych i  organizacyjnych 
zapewniających:  
1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego lub  
2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych , lub 
3) ochronę przeciwpożarową i  ochronę środowiska  
– Prezes UTK, w  drodze decyzji, cofa uprawnienie, o  którym mowa w  ust. 14, lub może cofnąć zezwolenie na dopuszcz e-
nie do eksploatacji wydane na podstawie art.  23f ust.  4 albo art.  23g ust.  5, stosując p rzegląd certyfikatów bezpieczeństwa 
i autoryzacji bezpieczeństwa.  
Art. 23c. Nie wymaga uzyskania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazd kolejowy zgodny z  TSI, który 
uzyskał zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji w  innym państwie członkowskim  Unii Europejskiej, jeżeli TSI dot y-
czące pojazdów nie określają punktów otwartych i  szczególnych przypadków, a  pojazd ten porusza się wyłącznie po sieci 
kolejowej zgodnej z  TSI, które nie określają punktów otwartych i  szczególnych przypadków.  
Art. 23d. 1. Zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego stanowi zezwolenie na dopuszczenie 
typu pojazdu kolejowego.  
2. Postępowanie dotyczące dopuszczenia do eksploatacji kolejnych pojazdów zgodnych z  dopuszczonym typem ro z-
poczyna się od złożenia prz ez zarządcę, przewoźnika kolejowego, dysponenta, producenta, wykonawcę modernizacji albo 
importera pojazdu kolejowego do Prezesa UTK lub do krajowych organów do spraw bezpieczeństwa z  innych państw 
członkowskich Unii Europejskiej wniosku o  wydanie zezwolen ia na dopuszczenie do eksploatacji w  oparciu o  zgodność 
pojazdu z  typem. W  takim przypadku krajowe organy do spraw bezpieczeństwa współpracują ze sobą w  celu uproszczenia 
procedury i  zmniejszenia obciążeń administracyjnych.  
3. Dopuszczenie, o  którym mowa w  ust. 2, jest wydawane na podstawie deklaracji zgodności z  typem wystawionej 
przez wnioskodawcę, po stwierdzeniu zgodności z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei.  
3a. Dokumentacja wymieniona w  ust. 2 i 3 podlega badaniu prz ez Prezesa UTK pod kątem kompletności.  
4. Deklaracja zgodności z  typem jest przygotowywana:  
1) dla pojazdów zgodnych z  TSI – zgodnie z  procedurami weryfikacji WE zawartymi w  TSI; 
2) dla pojazdów niezgodnych z  TSI – zgodnie z  procedurami weryfikacji WE okre ślonymi w  modułach D lub E decyzji 
Parlamentu Europejskiego i  Rady nr  768/2008/WE z  dnia 9  lipca 2008  r. w sprawie wspólnych ram dotyczących wpr o-
wadzania produktów do obrotu, uchylającej decyzję Rady 93/465/EWG (Dz.  Urz. UE  L 218 z  13.08.2008, str.  82). 
5. Informację o  wydaniu zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego, o  którym mowa w  ust. 1, 
Prezes UTK przekazuje Agencji, w  celu zarejestrowania typu pojazdu kolejowego w  europejskim rejestrze typów poja z-
dów dopuszczonych do eksploatacji,  prowadzonego przez Agencję.  
6. Prezes UTK w  przypadku zmiany TSI lub przepisów krajowych, na podstawie których wydano zezwolenie na 
dopuszczenie do eksploatacji typu pojazdu kolejowego, o  którym mowa w  ust. 1, może, w  drodze decyzji, nakazać 
uzyskanie now ego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego (odnowienie zezwolenia), biorąc pod 
uwagę konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa oraz zgodności technicznej z  zasadniczymi 
wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności sy stemu kolei. Dokonując odnowienia zezwolenia, weryfikuje się wyłącznie 
kryteria wynikające z  przepisów ulegających zmianie.  
7. Odnowienie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego nie powoduje konieczności dokon y-
wania zmian zezwoleń wyd anych przed dniem wydania odnowienia zezwolenia.  
8. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 2, wnioskodawca załącza informację czy wystąpił do innych krajowych org a-
nów do spraw bezpieczeństwa z  państw członkowskich Unii Europejskiej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 66 – Poz. 1043  
 
 Art. 23e. 1. Do wniosku, o  którym mowa w  art. 23b ust.  3, załącza się:  
1) deklaracje weryfikacji WE podsystemu dla wszystkich podsystemów strukturalnych pojazdu kolejowego, jeżeli wszys t-
kie podsystemy strukturalne pojazdu kolejowego uzyskały zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji zgodnie 
z postanowieniami rozdziału 4a w  zakresie dopuszczania podsystemów do eksploatacji;  
2) wszystkie deklaracje weryfikacji WE podsystemu, które potwierdzają:  
a) zgodność podsystemów pojazdu kolejowego z  TSI i  ich bezpieczne zamontowanie,  
b) zgodność p ojazdu kolejowego z  siecią kolejową, w  tym dokumenty potwierdzające zgodność charakterystyki 
technicznej i  eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi instalacjami,  
c) zgodność pojazdu kolejowego z  przepisami wydanymi na podstawie art.  25t, mającymi zastosowanie do pun któw 
otwartych i  szczególnych przypadków określonych w  TSI. 
2. Do wniosku, o  którym mowa w  art. 23b ust.  6, załącza się:  
1) dla podsystemów zgodnych z  TSI obowiązującymi w  dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatac ji 
pojazdu kolejowego dokumenty, o  których mowa w  ust. 1 pkt  2; 
2) dla podsystemów niezgodnych z  którąkolwiek z  TSI obowiązujących w  dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do 
eksploatacji pojazdu kolejowego dokumenty potwierdzające:  
a) zgodność podsystemó w pojazdu kolejowego z  przepisami wydanymi na podstawie art.  25t, 
b) zgodność pojazdu kolejowego z  siecią kolejową, w  tym dokumenty potwierdzające zgodność charakterystyki 
technicznej i  eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi instalac jami,  
c) pozytywne wyniki kontroli parametrów pojazdu kolejowego określonych w  przepisach wydanych na podstawie 
art. 25ta ust.  1; 
3) certyfikat weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z  TSI; 
4) deklarację weryfikacji pojazdu kolejowego niezgodnego z  TSI. 
3. Dokumenty, o  których mowa w  ust. 1 pkt  2 lit.  b i ust. 2 pkt  2, należy załączyć w  formie dokumentu elektroniczn e-
go w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 17  lutego 2005  r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania 
publiczne (Dz.  U. z 2020 r. poz.  346, 568 i 695 ), zwanego dalej „dokumentem elektronicznym ”, pozbawionego możliwości 
jego modyfikacji.  
4. Dokumentacja wymieniona w  ust. 2 podlega badaniu przez Prezesa UTK pod kątem kompletności.  
Art. 23f. 1. Z wnioskiem o  wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego zgodnego ze 
wszystkimi TSI obowi ązującymi w  dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji, dopuszczonego do eksplo -
atacji w  którymkolwiek z  innych pa ństw cz łonkowskich Unii Europejskiej, z  wyłączeniem pojazdów, o  których mowa 
w art. 23c, wyst ępuje zarz ądca, przewo źnik kolejowy, dysponent, producent albo jego upowa żniony przedstawiciel, wyk o-
nawca modernizacji albo importer pojazdu kolejowego, do Prezesa UTK, za łączając wyniki bada ń pojazdu kolejowe go 
przeprowadzonych przez jednostk ę notyfikowan ą. 
2. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 1, poza dokumentem zezwalającym na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu 
kolejowego w  innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, załącza się:  
1) dokumentację techniczn ą, która potwierdza zgodność pojazdu kolejowego z  siecią kolejową, w  tym dokumenty   
potwierdzające zgodność charakterystyki technicznej i  eksploatacyjnej pojazdu kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi 
instalacjami;  
2) dokumentację techniczną, która potwierd za zgodność pojazdu kolejowego z  przepisami wydanymi na podstawie 
art. 25t, mającymi zastosowanie do punktów otwartych i  szczególnych przypadków określonych w  TSI; 
3) dokumentację zawierającą informacje o  utrzymaniu pojazdu kolejowego, a  w szczególności o  modernizacji lub o d-
nowieniu, które zostały przeprowadzone po uzyskaniu zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji;  
4) informacje o  procedurze gromadzenia danych umożliwiające ich odczytanie i  ocenę, jeżeli informacje te nie są zha r-
monizowane z  TSI – w przypadku pojazdów kolejowych wyposażonych w  rejestratory danych;  
5) informacje o  przewidywanym użytkowaniu pojazdu kolejowego w  sieci kolejowej.  
2a. Dokumentację i  informacje, o  których mowa w  ust. 2, należy załączyć w  formie dokumentu elektronicznego, p o-
zbaw ionego możliwości jego modyfikacji.  
  
Dziennik  Ustaw  – 67 – Poz. 1043  
 
 3. Prezes UTK na podstawie dokumentów, o  których mowa w  ust. 2, sprawdza techniczną zgodność pojazdu kolej o-
wego z  siecią kolejową z  uwzględnieniem krajowych przepisów mających zast osowanie do punktów otwartych i szczegó l-
nych przypadków, określonych w  TSI. 
3a. Dokumentacja wymieniona w  ust. 2 podlega badaniu przez Prezesa UTK pod kątem kompletności.  
4. Prezes UTK w  przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, wydaje zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji, nie później  
niż w  termi nie: 
1) dwóch miesięcy od dnia złożenia kompletnej dokumentacji, o  której mowa w  ust. 2; 
2) miesiąca od dnia przekazania dodatkowych informacji lub wyników analiz zagrożeń lub badań na sieci kolejowej 
wymaganych przez Prezesa UTK, o  których mowa w  art. 23b ust. 7. 
Art. 23g. 1. Z wnioskiem o  wydanie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego uprzednio d o-
puszczonego do eksploatacji na terytorium Unii Europejskiej, niezgodnego z  którąkolwiek z  TSI, wyst ępuje dysponent 
albo producent pojazdu kolejowego, za łączając wyniki bada ń pojazdu kolejowego przeprowadzonych przez jednostk ę 
notyfikowan ą w odniesieniu do podsystemów zgodnych z  TSI albo podmiot uprawniony, o  którym mowa w  przepisach 
wydanych na podstawie art.  25ta ust.  1 pkt  8, w odniesieniu  do pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI. 
2. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 1, załącza się:  
1) dla podsystemów zgodnych z  TSI obowiązującymi w  dniu wydania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji p o-
jazdu kolejowego dokumenty, o  których mowa w  art. 23e ust.  1; 
1a) zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego lub inny dokument potwierdzający jego dopuszcz e-
nie do eksploatacji w  innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w  ruchu międzynarodowym;  
2) dla podsystemów niezgodnych z  którąkolwiek z  TSI obowiązujących w  dniu dopuszczenia do eksploatacji pojazdu 
kolejowego dokumenty potwierdzające:  
a) zgodność podsystemów pojazdu kolejowego z  przepisami wydanymi na podstawie art.  25t, 
b) zgodność pojazdu kolejowego z  siecią kolejową, w  tym zgodność charakterystyki technicznej i  eksploatacyjnej 
pojazdu kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi instalacjami,  
c) pozytywne wyniki kontroli parametrów pojazdu kolejowego określonych w  przepisach wydanych na podstawie 
art. 25ta ust.  1; 
3) dokumentację p otwierdzającą spełnienie wymagań bezpieczeństwa ze wskazaniem przypadków niestosowania TSI 
dla podsystemów i  składników interoperacyjności, w  przypadku uzyskania odstępstwa od obowiązku stosowania TSI 
w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;  
4) dane techniczne, plany utrzymania i  charakterystyki eksploatacyjne pojazdu kolejowego;  
5) dokumentację zawierającą informacje o  utrzymaniu pojazdu kolejowego, a  w szczególności o  modernizacji lub 
odnowieniu, które zostały przeprowadzone po uzyskaniu zezwoleni a na dopuszczenie do eksploatacji;  
6) informacje o  procedurze gromadzenia danych umożliwiające ich odczytanie i  ocenę, jeżeli informacje te nie są zha r-
monizowane z  TSI – w przypadku pojazdów kolejowych wyposażonych w  rejestratory danych;  
7) informacje o  przewidywanym użytkowaniu pojazdu kolejowego w  sieci kolejowej.  
2a. Wyniki badań, o  których mowa w  ust. 1, a także dokumenty, dokumentację, dane techniczne i  informacje, o których 
mowa w  ust. 2, należy załączyć w  formie dokumentu elektronicznego, pozbawioneg o możliwości jego modyfikacji.  
3. Prezes UTK na podstawie dokumentów, o  których mowa w  ust. 2, sprawdza techniczną zgodność pojazdu kolej o-
wego z  siecią kolejową, w  tym dokumenty potwierdzające zgodność charakterystyki technicznej i  eksploatacyjnej pojazdu 
kolejowego z  infrastrukturą i  stałymi instalacjami, a  także sprawdza spełnienie wymagań bezpieczeństwa przez pojazd 
kolejowy.  
3a. Dokumentacja wymieniona w  ust. 2 podlega badaniu przez Prezesa UTK pod kątem kompletności.  
4. Prezes UTK może podważyć dokumen ty, o  których mowa w  ust. 2 pkt  3, 4 i  6, jeżeli udowodni, nie naruszając 
art. 25f, istnienie znacznego zagrożenia bezpieczeństwa.  
5. Prezes UTK w  przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, wydaje zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji, nie później  
niż w  termi nie: 
1) czterech miesięcy od dnia złożenia kompletnej dokumentacji, o  której mowa w  ust. 2; 
2) dwóch miesięcy od dnia przekazania dodatkowych analiz zagrożeń lub wyników badań na sieci kolejowej wymag a-
nych przez Prezesa UTK, o  których mowa w  art. 23b ust.  7. 
  
Dziennik  Ustaw  – 68 – Poz. 1043  
 
 Art. 23h. W przypadku zmiany dysponenta nowy dysponent wstępuje w  prawa i  obowiązki podmiotu, który uzyskał 
zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji, z  chwilą wpisania go do krajowego rejestru pojazdów kolejowych (NVR) 
jako dysponenta.  
Art. 23i. 1. W przypadku modernizacji pojazdu kolejowego jest wymagane uzyskanie nowego zezwolenia na dopus z-
czenie do eksploatacji.  
2. Do uzyskania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji, o  którym mowa w  ust. 1, stosuje się art.  23b. 
3. Dysponent albo producent pojaz du kolejowego może złożyć do Prezesa UTK wniosek o  zgodę na odstąpienie od 
konieczności uzyskania nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji.  
4. Prezes UTK, w  drodze decyzji, wyraża zgodę, o  której mowa w  ust. 3, jeżeli modernizacja nie powoduje zmi an 
wpływających na bezpieczeństwo transportu kolejowego lub zgodność z  siecią kolejową, na której będzie eksploatowany 
pojazd kolejowy.  
Art. 23j. 1. Przed wydaniem zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego dysponent określa 
podmiot odpo wiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM).  
2. Podmiot odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) zapewnia jego utrzymanie w  sposób gwarant u-
jący bezpieczną eksploatację zgodną z  dokumentacją systemu utrzymania pojazdu kolejowego, warunkam i techniczn ymi 
eksploatacji pojazdów kolejowych, określonymi w  przepisach wydanych na podstawie art.  20 oraz w  TSI. 
3. Podmiot odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) powinien zapewnić utrzymanie pojazdu kol e-
jowego sam lub przy współudziale i nnych podmiotów zajmujących się utrzymaniem pojazdów kolejowych, z  którymi ma 
zawartą umowę.  
4. Podmioty odpowiedzialne za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) w  odniesieniu do wagonów towarowych oraz 
podmioty zajmujące się utrzymaniem wagonów towarowych, w ykonujące w  całości albo w  części co najmniej jedną 
z funkcji utrzymania określoną w  art. 4 ust.  1 lit.  b–d rozporządzenia (UE) nr  445/2011, podlegają certyfikacji prowadz o-
nej przez Prezesa UTK na zasadach i  w trybie określonym w  art. 4–8 tego rozporządzen ia. 
5. Prezes UTK, w  drodze decyzji, wydaje certyfikaty, odmawia ich wydania, ogranicza zakres stosowania, zmienia, 
zawiesza, cofa oraz przedłuża ważność certyfikatów, jeżeli zachodzą przesłanki określone w  art. 7 rozporządzenia (UE) 
nr 445/2011.  
6. Certyf ikaty wydane w  innych państwach członkowskich Unii Europejskiej podmiotom, o  których mowa w  ust. 4, są 
ważne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zostały wydane zgodnie z  rozporządzeniem (UE) nr  445/2011.  
7. Zadania podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) w  przypadku pojazdów kolejowych:  
1) zarejestrowanych w  państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europej skiej i  utrzymywanych zgodnie z przep i-
sami obowiązującymi w  tym państwie,  
2) eksploatowanych na liniach kolejowyc h, na których szerokość torów różni się od szerokości torów głównej sieci kol e-
jowej w  Rzeczypospolitej Polskiej i  w przypadku, których spełnienie warunków określonych w  ust. 2, zapewnia się 
w drodze umów międzynarodowych z  państwami innymi niż państwo czło nkowskie Unii Europejskiej,  
3) wpisanych do rejestru zabytków lub do inwentarza muzealiów oraz pojazdów kolejowych wojskowych i  pojazdów 
kolejowych specjalnych, których przejazd wymaga uzyskania zezwolenia Prezesa UTK  
– realizuje przewoźnik kolejowy przemi eszczający te wagony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
8. Certyfikat dla podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM) w  odniesieniu do wagonów 
towarowych, o  którym mowa w  ust. 5, wydaje Prezes UTK, na okres nie dłuższy niż pięć l at, przed wpisaniem pojazdu 
kolejowego do krajowego rejestru pojazdów kolejowych. Informacja o  pełnieniu roli podmiotu odpowiedzialnego za 
utrzymanie pojazdu kolejowego zostaje wpisana do autoryzacji bezpieczeństwa, wydawanej zgodnie z  art. 18a, lub certyf i-
katu bezpieczeństwa, wydawanego zgodnie z  art. 18b. 
Art. 24. 1. Warunkiem dopuszczenia pojazdu kolejowego do eksploatacji jest świadectwo sprawności technicznej.  
2. Świadectwa sprawności technicznej wydaje przewoźnik kolejowy, a  dla pojazdów kolejowych wy konujących prze -
wozy w  obrębie bocznicy kolejowej może wydawać użytkownik bocznicy kolejowej, z  zastrzeżeniem ust.  3. 
3. Świadectwa sprawności technicznej dla pojazdów kolejowych wykonujących przewozy technologiczne oraz dla 
wieloczynnościowych i  ciężkich maszyn do robót budowlanych wydaje eksploatujący te pojazdy lub zarządca.  
4. Ważność świadectwa sprawności technicznej pojazdu kolejowego ustala się na czas określony.  
4a. Przepisów ust.  1–4 nie stosuje się do wagonów towarowych, dla których podmiot odpowi edzialny za utrzymanie 
pojazdu kolejowego (ECM) w  odniesieniu do wagonów towarowych wydał zapewnienie potwierdzające dopuszczenie do 
użytkowania lub przywrócenie do eksploatacji, określone w  art. 3 ust.  2 lit. f i g rozporządzenia (UE) nr  445/2011.  
5. Mini ster właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, tryb wydawania oraz okresy ważności 
świadectw sprawności technicznej, ustalając wzór świadectwa i  warunki, jakie są niezbędne do jego uzyskania.  
  
Dziennik  Ustaw  – 69 – Poz. 1043  
 
 Art. 25. 1. Minister właściwy do spraw tran sportu określi, w  drodze rozporządzenia, wykaz dokumentów, które p o-
winny znajdować się w  pojeździe kolejowym będącym w  ruchu, umożliwiających stwierdzenie stanu technicznego poja zdu 
kolejowego, oraz ich wzory.  
2. Minister właściwy do spraw transportu okreś li, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru pojazdów 
kolejowych oraz sposób oznakowania pojazdów kolejowych, z  uwzględnieniem przepisów międzynarodowych.  
Rozdział 4a  
Warunki zapewnienia interoperacyjności systemu kolei na terytorium Rzeczyposp olitej Polskiej  
Art. 25a. 1. (uchylony)  
2. System kolei dzieli się na podsystemy:  
1) strukturalne:  
a) infrastruktura,  
b) energia,  
c) sterowanie – urządzenia przytorowe,  
d) sterowanie – urządzenia pokładowe,  
e) tabor;  
2) funkcjonalne:  
a) ruch kolejowy,  
b) utrzymanie,  
c) aplikacje telematyczne dla przewozów pasażerskich i  dla przewozów towarowych.  
3. Szczegółowy zakres podsystemów, o  których mowa w  ust. 2, określają TSI.  
Art. 25b. 1. Do oceny zgodno ści podsystemów, akredytacji, autoryzacji i  notyfikacji w  tym zakresie oraz kontroli 
spełniania zasadniczych wymaga ń dotycz ących interoperacyjno ści systemu kolei, a  także post ępowa ń w sprawie tych pod-
systemów, stosuje si ę odpowiednio przepisy art.  4 pkt  1, 3, 9, 11, 14 i  24–27 oraz rozdzia łów 4, 5 i  7 z wyłączeniem  art. 35, 
art. 74, art.  75 i art. 79 ustawy z  dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku, z  tym że ilekro ć 
w tych przepisach jest mowa o  „wprowadzeniu do obrotu ” lub „wycofaniu z  obrotu ”, rozumie si ę przez to odp owiednio 
„dopuszcze nie do eksploatacji ” lub „wycofanie z  eksploatacji ”. 
2. Do oceny zgodno ści sk ładników interoperacyjno ści, akredytacji, autoryzacji i  notyfikacji w  tym zakresie oraz ko n-
troli spe łniania zasadniczych wymaga ń dotycz ących interoperacyjno ści systemu kolei, a  także post ępowa ń w sprawie tych 
składników interoperacyjno ści, stosuje si ę przepisy art.  4 pkt  1, 3, 9, 11, 14 i  24–27, art.  8 ust.  3 i 4 oraz rozdzia łów 4, 5 i  7 
z wyłączeniem art.  35, art.  74, art.  75 i art. 79 ustawy z  dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach  oceny zgodno ści i nadzoru 
rynku, z  tym że ilekro ć w tych przepisach jest mowa o  „wprowadzeniu do obrotu ” lub „wycofaniu z  obrotu ”, rozumie si ę 
przez to odpowiednio „dopuszczenie do eksploatacji ” lub „wycofanie z  eksploatacji ”. 
Art. 25c. (uchylony)  
Art. 25ca. 1. Podczas dokonywania oceny zgodno ści z zasadniczymi wymaganiami dotycz ącymi interoperacyjno ści 
systemu kolei, podsystemy i  składniki interoperacyjno ści poddaje si ę: 
1) certyfikacji,  
2) badaniom,  
3) sprawdzeniu zgodno ści z zasadniczymi wymaganiami dot yczącymi interoperacyjno ści systemu kolei  
– przez jednostk ę notyfikowan ą. 
2. Domniemywa się, że podsystemy lub składniki interoperacyjności, dla których sporządzono dokumentację p o-
twierdzającą spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei w  innych państwach czło n-
kowskich Unii Europejskiej, są zgodne z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei okr eś-
lonymi w  obowiązujących przepisach odnoszących się do zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjno ści syst emu 
kolei, jeżeli ocena zgodności została dokonana na podstawie TSI.  
3. Oznakowanie CE umieszcza się na składniku interoperacyjności, dla którego, po uzyskaniu certyfikatu WE zgo d-
ności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności, zo stała wystawiona deklaracja WE zgodności lub prz y-
datności do stosowania składnika interoperacyjności tylko wtedy, gdy obowiązek oznakowania wynika z  przepisów ob o-
wiązujących na terytorium Unii Europejskiej odnoszących się do zasadniczych wymagań dotyczącyc h interoperacy jności 
systemu kolei.  
  
Dziennik  Ustaw  – 70 – Poz. 1043  
 
 4. Podmioty, o  których mowa w  art. 25cb ust.  3 i art. 25cc ust.  8, są obowiązane przechowywać dokumentację tec h-
niczną dotyczącą podsystemu i  składnika interoperacyjności oraz przebiegu i  wyników dokonanej oceny zgodności  przez 
cały okres eksploatacji podsystemu lub składnika interoperacyjności.  
5. Dokonanie weryfikacji WE podsystemu jest obowiązkowe przed złożeniem wniosku o  wydanie zezwolenia na d o-
puszczenie do eksploatacji podsystemu w  systemie kolei.  
6. Po uzyskaniu ze zwolenia na dopuszczenie do eksploatacji podsystemu Prezes UTK, w  trakcie jego eksploatacji, 
może sprawdzić spełnienie wymagań bezpieczeństwa zawartych w  TSI lub przepisach wydanych na podstawie art.  25t 
w przypadku:  
1) infrastruktury – w ramach wydawania autoryzacji bezpieczeństwa, zgodnie z  art. 18a, i  kontroli spełnienia wymagań 
zawartych w  autoryzacji bezpieczeństwa,  
2) pojazdów – w ramach wydawania certyfikatu bezpieczeństwa, zgodnie z  art. 18b, i  kontroli spełnienia wymagań z a-
wartych w  certyfikacie be zpieczeństwa  
– stosując procedury oceny i  weryfikacji ustanowione w  TSI lub przepisach wydanych na podstawie art.  25t. 
7. Producent podsystemu albo jego upoważniony przedstawiciel, zarządca, przewoźnik kolejowy, dysponent, impo r-
ter, wykonawca modernizacji,  inwestor albo podmiot zamawiający dołącza dokumentację związaną z  oceną zgodności do 
deklaracji weryfikacji WE podsystemu, którą przesyła Prezesowi UTK oraz właściwemu organowi każdego państwa człon -
kowskiego Unii Europejskiej, które o  to wystąpi.  
8. Doku mentację i  korespondencję związaną z  oceną zgodności przedstawian ą Prezesowi UTK sporządza się w języ-
ku polskim.  
Art. 25cb.  1. Jednostka notyfikowana dokonuje weryfikacji WE podsystemu z  zasadniczymi wymaganiami dotycz ą-
cymi interoperacyjno ści systemu kolei  określonymi w  przepisach wydanych na podstawie art.  25ta ust.  1. 
2. Producent podsystemu albo jego upowa żniony przedstawiciel, zarz ądca, przewo źnik kolejowy, dysponent, impo r-
ter, wykonawca modernizacji, inwestor albo podmiot zamawiaj ący zwraca si ę do wybr anej przez siebie jednostki notyf i-
kowanej z  wnioskiem o  dokonanie na podstawie TSI weryfikacji WE podsystemu z  zasadniczymi wymaganiami dotycz ą-
cymi interoperacyjno ści systemu kolei.  
3. Producent podsystemu albo jego upoważniony przedstawiciel, zarządca, pr zewoźnik kolejowy, dysponent, impo r-
ter, wykonawca modernizacji, inwestor albo podmiot zamawiający jest obowiązany przekazać Prezesowi UTK informację 
o wszczęciu procedury weryfikacji WE podsystemu z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności s ystemu 
kolei w  terminie 14  dni od dnia podpisania umowy z  jednostką notyfikowaną.  
4. Jednostka notyfikowana przeprowadza weryfikacj ę WE podsystemu z  zasadniczymi wymaganiami dotycz ącymi inte r-
operacyjno ści systemu kolei, obejmuj ącą równie ż interfejsy danego  podsystemu z  systemem, do którego zostaje on w łączony 
na etapie:  
1) projektowania,  
2) budowy,  
3) końcowych prób podsystemu  
– na podstawie informacji zawartych w  TSI oraz w  rejestrze infrastruktury i  w europejskim rejestrze typów pojazdów 
dopuszczonych do eksploatacji.  
5. Na wniosek producenta podsystemu albo jego upoważnionego przedstawiciela, zarządcy, przewoźnika kolejow ego, 
dysponenta, importera, wykonawcy modernizacji, inwestora albo podmiotu zamawiającego, można podzielić podsy stem na 
określone części  lub sprawdzić jego zgodność z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności sy stemu kolei 
na określonych etapach procedury weryfikacji WE. Sprawdzenia zgodności z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi 
interoperacyjności systemu kolei można dokona ć także dla określonej części podsystemu na określonym etapie tej proc e-
dury.  
5a. Po przeprowadzeniu czynno ści, o  których mowa w  ust. 5, je żeli spe łnione s ą zasadnicze wymagania dotycz ące 
interoperacyjno ści systemu kolei, jednostka notyfikowana wydaje po średni certyfikat weryfikacji WE podsystemu.  
5b. Na podstawie pośredniego certyfikatu weryfikacji WE podsystemu podmiot, o  którym mowa w  ust. 5, na rzecz 
którego wystawiono ten certyfikat, wystawia pośrednią deklarację weryfikacji WE podsystemu, do której zał ącza dok u-
mentację techniczną określoną w  przepisach wydanych na podstawie art.  25ta ust.  1 pkt  4. 
5c. Dokumenty, o  których mowa w  ust. 5a i 5b, zawierają odniesienie do właściwych TSI, których dotyczyła ocena 
zgodności.  
  
Dziennik  Ustaw  – 71 – Poz. 1043  
 
 6. W procedurze weryfikacji WE podsy stemu jednostka notyfikowana uwzgl ędnia po średnie certyfikaty weryfikacji WE  
podsystemu i  sprawdza:  
1) zgodność podsystemu z  projektem i  pośrednimi certyfikatami weryfikacji WE podsystemu, o  ile uprzednio zostały 
wydane;  
2) (uchylony)  
3) czy certyfikaty, o  których mowa w  pkt 1, uwzględniają wymagania TSI;  
4) zgodność całego podsystemu z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei określ o-
nymi w  TSI oraz w  przepisach wydanych na podstawie art.  25t; 
5) kompletność i  poprawność deklara cji WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności 
wraz z  kopiami certyfikatów WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności dla wszys t-
kich składników interoperacyjności zastosowanych w  podsystemie;  
6) czy budowle i  urządzenia ujęte w  wykazie, o  którym mowa w  art. 22f ust.  14 pkt  2, wchodzące w  skład podsystemu, 
zostały dopuszczone do eksploatacji zgodnie z  przepisami ustawy;  
7) wszystkie elementy podsystemu nieobjęte pośrednimi certyfikatami weryfikacji WE podsystemu;  
8) wyniki końcowych prób podsystemu.  
7. Po dokonaniu pozytywnej weryfikacji WE podsystemu, jednostka notyfikowana wydaje certyfikat weryfikacji WE 
podsystemu.  
7a. Jeżeli jednostka notyfikowana nie sprawdzi ła w całości albo cz ęści zgodno ści ze wszystkimi TSI, które maj ą 
zastosowanie dla danego podsystemu, certyfikat weryfikacji WE podsystemu zawiera dok ładne odniesienie do TSI albo ich 
części, z którymi zgodno ść nie zosta ła sprawdzona.  
7b. Na podstawie certyfikatu weryfikacji WE podsystemu, pr oducent podsystemu albo jego upoważniony przedstaw i-
ciel, zarządca, przewoźnik kolejowy, dysponent, importer, wykonawca modernizacji, inwestor albo podmiot zamawi ający 
wystawia deklarację weryfikacji WE podsystemu, do której załącza dokumentację techniczną określoną w  przepisach w y-
danych na podstawie art.  25ta ust.  1 pkt  4. 
8. Jednostka notyfikowana mo że wyda ć certyfikat weryfikacji WE podsystemu dla serii podsystemów lub pewnych 
części tych podsystemów tylko w  przypadku, gdy zezwala na to TSI.  
8a. W przypad ku dokonania zmian w  podsystemie obj ętym certyfikatem weryfikacji WE, jednostka notyfikowana z a-
anga żowana do przeprowadzenia weryfikacji WE tego podsystemu wykonuje wy łącznie istotne i  niezb ędne badania oraz 
testy tych cz ęści podsystemu, które uleg ły zmian ie, oraz ich interfejsów z  niezmienionymi cz ęściami podsystemu.  
9. (uchylony)  
Art. 25cc.  1. Składniki interoperacyjności spełniają następujące wymagania:  
1) są dopuszczone do eksploatacji, w  przypadku gdy umożliwiają osiągnięcie interoperacyjności w  ramach  systemu kolei 
przy jednoczesnym spełnianiu zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei;  
2) są użytkowane na przeznaczonym dla nich obszarze użytkowania oraz są odpowiednio zamontowane i  utrzymywane;  
3) posiadają deklaracje WE zgodnoś ci lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności z  zasadniczymi 
wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei określonymi w  TSI oraz w  przepisach wydanych na po d-
stawie art.  25t. 
2. Prezes UTK nie może:  
1) zakazywać, ograniczać lub utrudniać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszczenia do eksploatacji składników 
interoperacyjności tworzących interoperacyjny system kolei, które spełniają zasadnicze wymagania dotyczące interoper a-
cyjności systemu  kolei;  
2) wymagać kontroli, któr e już zostały przeprowadzone jako część procedury oceny zgodności lub przydatności do st o-
sowania składnika interoperacyjności określonej w  przepisach wydanych na podstawie art.  25ta ust.  1. 
3. W celu wydania deklaracji WE zgodności lub przydatności do stos owania składnika interoperacyjności stosuje się 
przepisy określone w  TSI. 
4. Na wniosek producenta albo jego upowa żnionego przedstawiciela, jednostka notyfikowana dokonuje oceny zgo d-
ności lub przydatno ści do stosowania sk ładnika interoperacyjno ści z zasadn iczymi wymaganiami dotycz ącymi inter opera -
cyjno ści systemu kolei. Ocena ta jest dokonywana na podstawie TSI odpowiadaj ącej podsystemowi, do którego nale ży 
składnik.  
  
Dziennik  Ustaw  – 72 – Poz. 1043  
 
 5. Deklaracja WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności stw ierdza, że składnik inter -
operacyjności  spełnia zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjności systemu kolei określone w  TSI lub specyfik a-
cjach europejskich. W  przypadku składnika interoperacyjności będącego przedmiotem innych przepisów Unii Europe jskiej 
obejmujących swoim zakresem zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjności systemu kolei dla składników inter -
operacyjności, deklaracja ta spełnia również wymagania określone w  tych przepisach.  
6. W przypadku gdy producent albo jego upoważniony przeds tawiciel nie wystawi deklaracji WE zgodności lub przy-
datności do stosowania składnika interoperacyjności, obowiązek ten spoczywa na podmiocie wprowadzającym składnik  
interoperacyjności na rynek. Te same obowiązki spoczywają również na każdym podmiocie, który łączy składniki 
interoperacyjności różnego pochodzenia lub wytwarza je na swoje własne potrzeby.  
7. Po dokonaniu pozytywnej oceny zgodno ści sk ładnika interoperacyjno ści z zasadniczymi wymaganiami dotycz ący-
mi interoperacyjno ści systemu kolei, jednostk a notyfikowana wydaje certyfikat WE zgodno ści lub przydatno ści do stos o-
wania sk ładnika interoperacyjno ści producentowi albo jego upowa żnionemu przedstawicielowi. Na podstawie tego certyf i-
katu wystawia si ę deklaracj ę WE zgodno ści lub przydatno ści do stosowa nia sk ładnika interoperacyjno ści. 
8. Producent składnika interoperacyjności albo jego upoważniony przedstawiciel albo podmiot wprowadzający składnik  
interoperacyjności na rynek są obowiązani przekazywać Prezesowi UTK deklarację WE zgodności lub przydatnośc i do 
stosowania składnika interoperacyjności przed wprowadzeniem go do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
9. W przypadku gdy składnik interoperacyjności posiadający deklarację WE zgodności lub przydatności do stosow a-
nia składnika interoperacyj ności nie spełnia zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei, Prezes 
UTK zawiesza certyfikat WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności oraz powiadamia 
o tym Komisję Europejską i  inne państwa członkowski e Unii Europejskiej.  
10. W przypadku gdy składnik interoperacyjności objęty deklaracją WE zgodności lub przydatności do stosowania 
składnika interoperacyjności i  wprowadzony na rynek nie spełnia zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności 
systemu k olei, Prezes UTK, w  drodze decyzji:  
1) ogranicza obszar jego stosowania lub  
2) zakazuje jego wykorzystania, lub  
3) nakazuje wycofanie go z  rynku.  
11. Jeżeli Prezes UTK, biorąc pod uwagę zgodność z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności 
systemu kolei, stwierdzi, w  drodze decyzji, iż deklaracja WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika inter -
operacyjności została niewłaściwie sporządzona, producent albo jego upoważniony przedstawiciel mający siedzibę na 
terytorium Unii Europejskie j albo podmiot wprowadzający go na rynek jest obowiązany do doprowadzenia do zgodności 
składnika interoperacyjności z  TSI oraz zaprzestania naruszenia na warunkach określonych przez Prezesa UTK.  
12. W przypadku gdy naruszenie, o  którym mowa w  ust. 11, nie zostało usunięte, Prezes UTK, w  drodze decyzji:  
1) ogranicza lub zakazuje wprowadzania danego składnika interoperacyjności na rynek lub  
2) nakazuje wycofanie go z  rynku.  
13. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 10 i 12, Prezes UTK powiadamia niezwłocznie K omisję Europejską 
o zastosowanych środkach i  podaje powody swojej decyzji, stwierdzając w  szczególności, czy niezgodność ta jest spow o-
dowana:  
1) brakiem możliwości spełnienia zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei;  
2) nieprawidło wym zastosowaniem specyfikacji europejskich, jeżeli były one zastosowane;  
3) nieadekwatnością specyfikacji europejskich.  
14. Procedura oceny zgodności, o  której mowa w  ust. 4, nie jest przeprowadzana w  przypadku części zamiennych do 
podsystemów dopuszczony ch do eksploatacji w  dniu wejścia w  życie TSI.  
Art. 25d. 1. W  przypadkach:  
1) określonych w  art. 25f lub  
2) sieci kolejowych albo ich części nieobjętych obowiązkiem stosowania TSI, lub  
3) typów urządzeń i  typów budowli, o  których mowa w  art. 22f ust.  1, nieujętych we właściwej TSI jako składniki inte r-
operacyjności, lub  
4) szczególnych i  punktów otwartych dla których konieczne jest zastosowanie przepisów technicznych niezawartych we 
właściwej TSI  
– Prezes UTK ustala listę właściwych krajowych specyfikacji te chnicznych i  dokumentów normalizacyjnych, których z a-
stosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei.  
  
Dziennik  Ustaw  – 73 – Poz. 1043  
 
 2. Prezes UTK aktualizuje i  przekazuje ministrowi właściwemu do spraw transportu listę, o  której mowa w  ust. 1: 
1) przy każdej zmianie listy właściwych krajowych specyfikacji technicznych i  dokumentów normalizacyjnych lub  
2) po zgłoszeniu odstępstw, o  których mowa w  art. 25f, lub  
3) po publikacji TSI.  
3. Listę, o  której mowa w  ust. 1, minister właściwy do spr aw transportu przekazuje Komisji Europejskiej oraz na jej 
wniosek udostępnia pełny tekst krajowych specyfikacji technicznych wskazanych na tej liście.  
4. Minister właściwy do spraw transportu nie informuje Komisji Europejskiej o  przepisach i  ograniczeniach  o lokal -
nym charakterze. W  przypadku ich wprowadzenia informację o  tych przepisach i  ograniczeniach umieszcza się w  rejestrze 
infrastruktury.  
5. Minister właściwy do spraw transportu może upoważnić Prezesa UTK do dokonywania w  jego imieniu czynności, 
o których mowa w  ust. 3 i 4. 
6. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1, weryfikacja podsystemu strukturalnego w  oparciu o  krajowe specyfik a-
cje techniczne i  dokumenty normalizacyjne, jest prowadzona przez jednostki notyfikowane.  
7. W przypadku dopuszczania do e ksploatacji podsystemów strukturalnych na sieci kolejowej albo jej części nieobj ę-
tej obowiązkiem stosowania TSI, dopuszcza się przeprowadzanie procedur weryfikacji WE. Krajowych specyfikacji tec h-
nicznych i  dokumentów normalizacyjnych, o  których mowa w  ust. 1, w zakresie ujętym w  TSI, nie stosuje się.  
Art. 25e. 1. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi mogą eksploatować wyłącznie podsystemy strukturalne, na które Pr ezes 
UTK wydał zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji.  
1a. Podsystem strukturalny może być dopusz czony do eksploatacji w  systemie kolei na terytorium Rzeczypospolitej 
Polskiej, jeżeli:  
1) jest zbudowany i  zainstalowany w  taki sposób, że spełnia zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjności syst e-
mu kolei oraz jest zapewniona jego zgodność z  istniej ącym systemem kolei, w  skład którego wchodzi;  
2) składniki interoperacyjności, z  których jest zbudowany, są właściwie zainstalowane i  wykorzystywane zgodnie 
z przeznaczeniem;  
3) urządzenia i  budowle ujęte w  wykazie, o  którym mowa w  art. 22f ust.  14 pkt  2, które wchodzą w  jego skład, zostały 
dopuszczone do eksploatacji zgodnie z  przepisami ustawy.  
1b. W przypadku podsystemu strukturalnego, który wymaga uzyskania nowego zezwolenia na dopuszczenie do ek s-
ploatacji po modernizacji, podsystem ten może być eksploa towany na parametrach technicznych i  eksploatacyjnych sprzed 
jej rozpoczęcia do czasu uzyskania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji, jedn ak nie dłużej niż przez okres 9 miesięcy  
od zakończenia modernizacji. Szczegółowe zasady i  warunki tej eksploata cji zarządca określa w  swoim systemie zarządz a-
nia bezpieczeństwem.  
2. Na wniosek zainteresowanego producenta podsystemu albo jego upoważnionego przedstawiciela, zarządcy, prz e-
woźnika kolejowego, dysponenta, importera, inwestora albo podmiotu zamawiającego Prezes UTK wydaje zezwolenie na 
dopuszczenie do eksploatacji podsystemu strukturalnego. Odmowa dopuszczenia do eksploatacji podsystemu strukturaln e-
go następuje w  drodze decyzji.  
3. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 2, załącza się:  
1) deklarację weryfikacji WE podsystemu;  
2) certyfikat weryfikacji WE podsystemu;  
3) dokumentację przebiegu weryfikacji WE podsystemu;  
4) kopie dokumentów potwierdzających dopuszczenie do eksploatacji urządzeń l ub budowli ujętych w  wykazie, o którym 
mowa w  art. 22f ust.  14 pkt  2, wchodzących w  skład podsystemu.  
3a. W przypadkach, o  których mowa w  art. 25d ust.  1 pkt  2–4 oraz art.  25f ust.  5 pkt  1 i 2 i ust. 6 pkt  1, gdy w  skład 
podsystemu nie wchodzą składniki interoperacyjności objęte deklaracją WE zgodności lub przydatności do sto sowania 
składnika interoperacyjności, przepisów ust.  1a pkt  2 i ust. 3 pkt  1–3 nie stosuje się.  
4. Prezes UTK przed wydaniem zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji podsystemu strukturalnego sprawdza jego  
zgodność z  TSI dotyczącymi eksploatacji i  utrzym ania lub przepisami wydanymi na podstawie art.  25t. 
4a. Dokumentacja wymieniona w  ust. 3 pkt  3 podlega badaniu przez Prezesa UTK pod kątem kompletności.  
  
Dziennik  Ustaw  – 74 – Poz. 1043  
 
 5. Prezes UTK nie może zakazywać, ograniczać lub utrudniać budowy, dopuszczania do eksploatacji oraz ek sploat a-
cji podsystemów strukturalnych tworzących system kolei, które spełniają zasadnicze wymagania dotyczące interoperacy j-
ności systemu kolei. W  szczególności nie może wymagać kontroli, które już zostały przeprowadzone:  
1) jako część procedury prowadzącej  do wydania deklaracji WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika inter -
operacyjności  oraz deklaracji weryfikacji WE podsystemu, określonej we właściwej TSI;  
1a) jako część procedury prowadzącej do wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji  typu dla urządzeń albo budowli  
ujętych w  wykazie, o  którym mowa w  art. 22f ust.  14 pkt  2, które wchodzą w  skład podsystemu;  
2) w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w  celu sprawdzenia zgodności z  takimi samymi wymagani ami, 
w takich samych war unkach eksploatacji.  
6. Prezes UTK może wymagać przeprowadzenia dodatkowych kontroli, gdy stwierdzi, że podsystem strukturalny objęty 
deklaracją weryfikacji WE podsystemu, której towarzyszy dokumentacja techniczna, nie jest zgodny z  przepisami wydanymi 
na podstawie art.  25ta ust.  1, w szczególności nie spełnia zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności  systemu 
kolei określonych w  TSI. 
7. Prezes UTK informuje ministra właściwego do spraw transportu o  dodatkowych kontrolach oraz przedstawia prz y-
czyny  ich przeprowadzenia. Informacje te minister właściwy do spraw transportu przekazuje Komisji Europejskiej.  
8. Prezes UTK, składając informację, o  której mowa w  ust. 7, określa, czy fakt nieosiągnięcia pełnej zgodności z  prze-
pisami wydanymi na podstawie ar t. 25ta ust.  1 oraz z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu  
kolei określonymi w  TSI jest wynikiem:  
1) nieprzestrzegania zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei zawartych w  TSI albo ni e-
prawidłowego stosowa nia danej TSI;  
2) nieadekwatności danej TSI.  
Art. 25f. 1. Producent podsystemu albo jego upoważniony przedstawiciel, zarządca, przewoźnik kolejowy, dysp o-
nent, importer, wykonawca modernizacji, inwestor albo podmiot zamawiający może wystąpić do Prezesa UTK z wnios -
kiem o  przyznanie odstępstwa od obowiązku stosowania TSI w  przypadku:  
1) publikacji nowych TSI w  czasie:  
a) projektowania lub budowy nowego podsystemu albo  
b) modernizacji lub odnowienia istniejącego podsystemu albo jego części  
– będących na zaawan sowanym etapie realizacji lub będących przedmiotem zobowiązań umownych;  
2) projektów dotyczących odnowienia lub modernizacji istniejącego podsystemu – gdy skrajnia ładunkowa, szerokość 
toru, odstęp między osiami torów lub system zasilania elektrotrakcyjneg o tego podsystemu nie są zgodne z  TSI dot y-
czącymi tego podsystemu;  
3) projektów dotyczących odnowienia, rozbudowy lub modernizacji istniejącego podsystemu – gdy zastosowanie TSI 
podważyłoby opłacalność ekonomiczną projektu lub spójność sieci kolejowej na t erytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
4) konieczności szybkiego przywrócenia spójności sieci kolejowej w  następstwie poważnego wypadku lub klęski żywi o-
łowej – gdy z  przyczyn ekonomicznych lub technicznych nie jest możliwe częściowe lub pełne zastosowanie TS I; 
5) pojazdów kolejowych jadących do lub z  państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej, w  których sz e-
rokość toru różni się od tej, która jest stosowana na głównej sieci kolejowej na terytorium Rzeczypospolitej Po lskiej.  
2. Do wniosku, o  który m mowa w  ust. 1, załącza się dokumentację w  formie papierowej oraz w  formie dokumentu 
elektronicznego zawierającą:  
1) opis prac, urządzeń, budowli, pojazdów, oprogramowań i  usług, których dotyczy odstępstwo, dokładne określenie  termi-
nów realizacji przedsię wzięcia, którego dotyczy odstępstwo, parametrów technicznych, położenia geograficznego 
oraz zakresu technicznego i  eksploatacyjnego oddziaływania na system kolei;  
2) odniesienie do TSI, których dotyczy wniosek o  przyznanie odstępstwa;  
3) odniesienie do kra jowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych lub innych przepisów, których 
zastosowanie umożliwi spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei;  
4) w przypadku, o  którym mowa w  ust. 1 pkt  1, dowody poświadcza jące zaawansowany etap realizacji projektu;  
5) uzasadnienie techniczne, ekonomiczne, handlowe, eksploatacyjne lub administracyjne wskazujące na konieczność  udzie-
lenia odstępstwa;  
6) inne dokumenty uzasadniające wniosek o  przyznanie odstępstwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 75 – Poz. 1043  
 
 3. Prezes UT K przekazuje Komisji Europejskiej informację o  planowanym odstępstwie wraz z  dokumentacją, o  której 
mowa w  ust. 2, w formie papierowej oraz w  formie dokumentu elektronicznego, a  także opis środków, jakie planuje podjąć 
w celu wspierania końcowej interopera cyjności projektu. W  przypadku nieznacznego odstępstwa opis ten nie jest wymagany.  
4. Po przekazaniu informacji, o  której mowa w  ust. 3, Prezes UTK zawiesza postępowanie w  sprawie przyznania  
odstępstwa od obowiązku stosowania TSI do czasu wydania opinii p rzez Komisję Europejską.  
5. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1 pkt  1 i 4, Prezes UTK, w  drodze decyzji, może:  
1) przyznać odstępstwo od obowiązku stosowania TSI po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji Europejskiej, 
albo 
2) przyznać odstępstwo od obowiązku stosowania TSI jeżeli Komisja Europejska  nie wydała opinii w  terminie 6 miesi ęcy 
od dnia przekazania jej kompletnej dokumentacji, albo  
3) odmówić przyznania odstępstwa od obowiązku stosowania TSI, jeżeli stwierdzi, że nie zachodzą okoliczności  wska-
zane odpowiednio w  ust. 1 pkt  1 albo 4.  
6. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1 pkt  2, 3 i  5, Prezes UTK, w  drodze decyzji, może:  
1) przyznać odstępstwo od obowiązku stosowania TSI, jeżeli Komisja Europejska:  
a) wydała pozytywną opinię, nie później niż w  terminie 6  miesięcy od dnia przekazania jej kompletnej dokumentacji,  
albo 
b) nie wydała opinii w  terminie 6  miesięcy od dnia przekazania jej kompletnej dokumentacji, albo  
2) odmówić przyznania odstępstwa od obowiązku stosowania TSI:  
a) po uzyskaniu n egatywnej opinii Komisji Europejskiej, wydanej nie później niż w  terminie 6  miesięcy od dnia 
przekazania jej kompletnej dokumentacji, albo  
b) jeżeli stwierdzi, że nie zachodzą okoliczności wskazane odpowiednio w  ust. 1 pkt  2, 3 albo 5.  
7. Niezależnie od zł ożenia wniosku, o  którym mowa w  ust. 1, Prezes UTK przekazuje Komisji Europejskiej, w  ter-
minie roku od dnia wejścia w  życie każdej TSI, wykaz projektów prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 
i będących na zaawansowanym etapie realizacji.  
Art. 25g. 1. Prezes UTK prowadzi krajowy rejestr infrastruktury (RINF) w  postaci elektronicznej, zgodnie z przep i-
sami wydanymi przez Komisję Europejską dotyczącymi wspólnej specyfikacji rejestru infrastruktury kolejowej.  
2. W krajowym rejestrze infrastruktury  (RINF) gromadzi się dane umożliwiające identyfikację bocznic kolejowych 
oraz określonych części infrastruktury kolejowej wraz ze wskazaniem charakterystyki i  parametrów technicznych podsy s-
temów strukturalnych, z  których te części się składają.  
3. Zarządcy  i użytkownicy bocznic kolejowych są obowiązani do przekazywania Prezesowi UTK danych dotycz ących 
zarządzanej przez nich infrastruktury kolejowej oraz bocznic kolejowych, które podlegają publikacji w  krajowym rejestrze 
infrastruktury (RINF).  
4. Minister wł aściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) warunki, formę i  tryb przekazywania Prezesowi UTK przez zarządców i  użytkowników bocznic kolejowych danych 
podlegających publikacji w  krajowym rejestrze infrastruktury (RINF);  
2) sposób prowad zenia krajowego rejestru infrastruktury (RINF), w  tym: 
a) sposób wprowadzania danych rejestrowych, zmian danych rejestrowych oraz ich wykreślania z  krajowego rej e-
stru infrastruktury (RINF),  
b) częstotliwość aktualizacji danych rejestrowych w  krajowym rejes trze infrastruktury (RINF);  
3) wzór krajowego rejestru infrastruktury (RINF), szczegółowy zakres danych rejestrowych w  nim ujętych oraz jego opis 
funkcjonalny i  techniczny, w  tym opis formatu danych rejestrowych oraz wymagania w  zakresie jego funkcj onowani a. 
5. Wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 4, uwzględnia się:  
1) przepisy Unii Europejskiej dotyczące krajowych rejestrów infrastruktury;  
2) potrzebę zagwarantowania spójności pod względem zawartości danych i  ich formatu z  rejestrami prowadzonymi 
przez zarządców w  innych państwach członkowskich Unii Europejskiej;  
3) parametry techniczno -eksploatacyjne infrastruktury kolejowej i  bocznic kolejowych ujęte w  krajowym rejestrze infr a-
struktury (RINF).  
  
Dziennik  Ustaw  – 76 – Poz. 1043  
 
 Art. 25ga.  1. Krajowy rejestr pojazdów kolejowych prow adzony przez Prezesa UTK powinien zawierać w  szcze gól-
ności:  
1) informacje o  deklaracji weryfikacji WE podsystemu i  oznaczenie podmiotu, który ją wydał;  
2) europejski numer pojazdu (EVN);  
3) dane identyfikacyjne właściciela pojazdu kolejowego i  dysponenta ; 
4) informacje o  ograniczeniach w  użytkowaniu pojazdu kolejowego;  
5) oznaczenie podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM);  
6) odnośniki do europejskiego rejestru typów pojazdów kolejowych prowadzonego przez Agencję.  
2. Dostęp do dan ych z  krajowego rejestru pojazdów kolejowych mają podmioty określone w  przepisach wydanych 
przez Komisję Europejską dotyczących wspólnej specyfikacji krajowego rejestru pojazdów kolejowych66), z tym że:  
1) Prezes UTK jako jednostka rejestrująca na terytoriu m Rzeczypospolitej Polskiej – posiada nieograniczony dostęp do 
odczytu i  możliwość dokonywania zmian w  danych rejestrowych;  
2) posiadacz, przez którego rozumie się dysponenta, zgodnie z  art. 4 pkt  6b – posiada dostęp do odczytu danych dot y-
czących pojazdów,  których jest dysponentem, oraz brak możliwości ich aktualizacji;  
3) przedsiębiorstwo kolejowe, przez które rozumie się przewoźnika kolejowego, zgodnie z  art. 4 pkt  9 – posiada dostęp 
do odczytu danych na podstawie numeru pojazdu kolejowego, z  wyjątkiem da nych dotyczących właściciela pojazdu, 
oraz brak możliwości ich aktualizacji;  
4) Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych i  minister właściwy do spraw transportu – posiadają nieogran i-
czony dostęp do odczytu wszystkich danych dotyczących pojazdów poddaw anych kontroli lub audytowi oraz brak 
możliwości ich aktualizacji.  
3. Dysponent obowiązany jest informować Prezesa UTK o  wszelkich zmianach danych dotyczących pojazdu kolej o-
wego zarejestrowanego w  krajowym rejestrze pojazdów kolejowych w  zakresie danych ob jętych tym rejestrem, w  tym 
o zaistnieniu okoliczności powodującej konieczność wykreślenia pojazdu kolejowego z  rejestru pojazdów kolejowych.  
4. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) sposób prowadzenia krajowego rejestr u pojazdów kolejowych, w  tym sposób rezerwacji i  nadawania europejskiego 
numeru pojazdu, wprowadzania zmian danych rejestrowych oraz sposób wykreślania pojazdu kolejowego z  tego rej estru; 
2) zakres danych gromadzonych w krajowym rejestrze pojazdów kolejowy ch oraz jego opis funkcjonalny i techniczny, 
w tym opis formatu danych oraz wymagania w zakresie jego funkcjonowania;  
3) wzór wniosku, o którym mowa w art. 23a ust. 1 pkt 1 i pkt 1a lit. b;  
4) wzór raportu, o  którym mowa w  art. 23a ust.  1 pkt  2. 
5. Wydając  rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 4, uwzględnia się:  
1) wspólne wytyczne i  ustalenia Komisji Europejskiej dotyczące krajowego rejestru pojazdów kolejowych;  
2) potrzebę:  
a) zagwarantowania spójności pod względem zawartości danych i  ich formatu z  rejestr ami innych państw członko w-
skich Unii Europejskiej,  
b) zapewnienia należytego dostępu przedstawicieli właściwych organów i  zainteresowanych stron do danych zawa r-
tych w  rejestrze,  
c) ujednolicenia i  usprawnienia stosowanych dotychczas procedur w  tym zakresie . 
                                                           
66) Decyzja Komisji nr 2011/107/UE z dnia 10 lutego 2011 r. zmieniająca decyzję 2007/756/WE przyjmującą wspólną specyfikację doty-
czącą krajowego rejestru pojazdów kolejowych (Dz. Urz. L 43 z 17.02.2011, str. 33).  
  
Dziennik  Ustaw  – 77 – Poz. 1043  
 
 Art. 25h. 1. Prezes UTK, w  drodze decyzji, dokonuje autoryzacji jednostek oceniaj ących zgodno ść ubiegaj ących si ę 
o notyfikacj ę, zgodnie z  ustaw ą z dnia 13  kwietnia 2016  r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku.  
2. Prezes UTK mo że, w drodze decyzji,  zawiesi ć autoryzacj ę, ograniczy ć jej zakres lub cofn ąć autoryzacj ę w przy-
padku stwierdzenia naruszenia warunków autoryzacji, o  których mowa w  art. 28 ust.  1 lub 3 ustawy z  dnia 13  kwietnia 
2016  r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku, lub niewype łniania obowi ązków, o  których mowa w  art. 30 
i art. 32–34 tej ustawy, w  zależności od charakteru i  znaczenia naruszenia. Ograniczenie zakresu, zawieszenie lub cofni ęcie 
akredytacji stanowi ącej podstaw ę autoryzacji skutkuje odpowiednio ograniczeniem zakresu, zawieszeniem lub cofni ęciem 
autoryzacji.  
3. Prezes UTK informuje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i  Konsumentów o  ograniczeniu lub cofnięciu autor y-
zacji.  
Art. 25i. 1. Prezes UTK dokonuje notyfikacji autoryzowanych jednostek oceniaj ących zgodno ść. 
2. W przypadku podj ęcia decyzji, o  której mowa w  art. 25h ust.  2, Prezes UTK zawiesza notyfikacj ę, ogranicza jej 
zakres lub cofa notyfikacj ę i o podjętej decyzji informuje Komisj ę Europejsk ą oraz pa ństwa cz łonkowskie Unii Europe jskiej.  
Art. 25j. 1. Prezes UTK spr awuje nadzór nad dzia łalnością jednostek notyfikowanych. Nadzór nad dzia łalnością jed-
nostek notyfikowanych obejmuje równie ż czynno ści zwi ązane z  ocen ą zgodno ści powierzone do wykonania podmi otom, 
o których mowa w  art. 33 ust.  1 ustawy z  dnia 13  kwietnia 20 16 r. o systemach oceny zgodno ści i nadzoru rynku.  
2. Prezes UTK mo że powierzy ć niektóre zadania z  zakresu nadzoru, o  którym mowa w  ust. 1, Polskiemu Centrum 
Akredytacji w  uzgodnieniu z  jego dyrektorem.  
3. Prezes UTK zapewnia poufno ść informacji, które otr zymuje od jednostek notyfikowanych.  
Art. 25k. 1. Prezes UTK, biorąc pod uwagę uwarunkowania techniczne, okresowo sprawdza podsystem dopuszcz ony 
do eksploatacji w  zakresie warunków wymienionych w  art. 25e ust.  1 i zasadniczych wymagań dotyczących interopera cyj-
ności systemu kolei odnoszących się do eksploatacji i  utrzymania podsystemu.  
2. W przypadkach modernizacji podsystemu strukturalnego zarządca albo przewoźnik kolejowy przekazuje Prezesowi 
UTK dokumentację opisującą projekt wraz z  oceną znaczenia wprowad zanej zmiany, przeprowadzoną zgodnie z  przepisami 
Komisji Europejskiej dotyczącymi wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w  zakresie wyceny i  oceny ryzyka.  
3. W przypadku odnowienia podsystemu strukturalnego objętego zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi inte r-
operacyjności systemu kolei zarządca albo przewoźnik kolejowy informuje Prezesa UTK o  zakresie prac.  
4. Prezes UTK, biorąc pod uwagę dokumentację i  ocenę znaczenia zmiany, o  których mowa w  ust. 2, uwarunkow ania 
techniczne, kryteria bezpieczeństwa systemu  kolei oraz strategię wdrożenia stosownej TSI, w  terminie nie dłuższym niż 
4 miesiące, wydaje decyzję stwierdzającą, czy w  związku z  planowanym zakresem prac niezbędne jest uzyskanie n owego 
zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dla podsystemu struktur alnego po modernizacji.  
5. Prezes UTK nakazuje uzyskanie nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dla podsystemu strukturaln e-
go po modernizacji, jeżeli przewidziane prace mogą negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa podsystemu.  
5a. W przypadku  wydania decyzji nakazującej uzyskanie nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dla 
podsystemu strukturalnego po modernizacji Prezes UTK określa w  niej stopień zastosowania TSI do modernizacji podsy s-
temu.  
6. Jeżeli jest wymagane nowe zezwolenie na  dopuszczenie do eksploatacji podsystemu oraz jeżeli TSI nie została 
w pełni zastosowana, Prezes UTK przekazuje Komisji Europejskiej informacje dotyczące:  
1) przyczyn niepełnego zastosowania TSI;  
2) dokumentów zawierających parametry techniczne stosowane z amiast TSI;  
3) podmiotów odpowiedzialnych za przeprowadzenie procedury weryfikacji WE podsystemu.  
Art. 25l. 1. W  przypadku stwierdzenia w  wyniku kontroli, że podsystem lub składnik interoperacyjności nie spełnia 
zasadniczych wymagań dotyczących interoperac yjności systemu kolei, opłaty związane z  badaniami ponosi podmiot,  
w stosunku do którego została przeprowadzona ta kontrola.  
2. Opłaty, o  których mowa w  ust. 1, ustala si ę na podstawie uzasadnionych kosztów bada ń, z uwzgl ędnieniem rodz aju 
badanego podsyste mu lub sk ładnika interoperacyjno ści oraz stopnia skomplikowania i  zakresu przeprowadzonych bada ń. 
2a. Opłaty, o  których mowa w  ust. 1, ustala Prezes UTK, w  drodze postanowienia, na które s łuży zażalenie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 78 – Poz. 1043  
 
 3. Opłaty, o  których mowa w  ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa.  
4. W przypadku stwierdzenia w  wyniku kontroli, że podsystem lub składnik interoperacyjności spełnia zasadnicze 
wymagania dotyczące interoperacyjności systemu kolei, opłaty związane z  badaniami ponosi budżet państwa.  
5. Do opłat, o  których mowa w  ust. 1, stosuje się przepisy o  postępowaniu egzekucyjnym w  administracji.  
Art. 25m.  1. W  przypadku gdy w  wyniku kontroli Prezes UTK stwierdzi, że składnik interoperacyjno ści lub podsy s-
tem nie spe łnia zasadniczych wymaga ń dotycz ących interoperacyjno ści systemu kolei, mo że, w drodze decyzji, na okres 
nie d łuższy ni ż 3 miesi ące, zakaza ć eksploatowania podsystemu lub sk ładnika interoperacyjno ści. 
2. W przypadku wszczęcia postępowania w  sprawie eksploatacji podsystemu lub składnika interoperacyjności ni e-
zgodnego z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei Prezes UTK może, w  drodze dec y-
zji, przedłużyć zakaz, o  którym mowa w  ust. 1, do czasu zakończenia postępowania.  
3. W przypadku gdy Prezes UTK stwierdzi, że składnik interoperac yjności lub podsystem spełnia zasadnicze wym a-
gania dotyczące interoperacyjności kolei, uchyla decyzję, o  której mowa w  ust. 1. 
Art. 25n. 1. Stroną postępowania jest podmiot, który podjął eksploatację podsystemu strukturalnego bez uzyskania 
od Prezesa UTK z ezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji lub w  stosunku do którego Prezes UTK wydał zezwolenie na 
dopuszczenie do eksploatacji podsystemu niezgodnego z  zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności 
systemu kolei i  w stosunku do którego postępowa nie zostało wszczęte.  
2. Organizacja społeczna może występować z  żądaniem dopuszczenia jej do udziału w  postępowaniu, tylko w przy-
padku gdy podmiot będący stroną postępowania jest członkiem tej organizacji.  
Art. 25o. 1. Prezes UTK jest uprawniony do kontro li jednostek notyfikowanych.  
2. Czynności kontrolne przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia wydan ego 
przez Prezesa UTK, które zawiera co najmniej:  
1) wskazanie podstawy prawnej;  
2) oznaczenie organu kontroli;  
3) datę i miejsce wystawienia;  
4) imię i  nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji służb owej; 
5) firmę przedsiębiorcy objętego kontrolą;  
6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;  
7) wskazanie daty rozp oczęcia i  przewidywanego terminu zakończenia kontroli;  
8) podpis osoby udzielającej upoważnienia z  podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;  
9) pouczenie o  prawach i  obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy.  
3. Osoby upoważnione przez Prezesa UTK do do konania kontroli są uprawnione do:  
1) wstępu na teren nieruchomo ści, obiektu i  lokalu jednostki notyfikowanej w  dniach i  godzinach jej pracy;  
2) żądania ustnych i  pisemnych wyjaśnień oraz okazania dokumentów związanych z  działalnością objętą notyfikacją;  
3) żądania udzielenia, w  wyznaczonym terminie, pisemnych i  ustnych wyjaśnień w  sprawach objętych zakresem ko ntroli.  
4. Czynności kontrolnych dokonuje się w  obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej.  
5. Z przeprowadzonej kontroli sporz ądza się protokó ł i przedstawia kontrolowanej jednostce notyfikowanej.  
6. (uchylony)  
Art. 25p.  (uchylony)  
Art. 25r. Do przedstawiania Prezesowi UTK wszystkich niezb ędnych dokumentów i  materia łów oraz udzielania inform acji, 
w zakresie niezb ędnym do ustalenia, cz y podsystem spe łnia zasadnicze wymagania dotycz ące interoperacyjno ści sy stemu 
kolei i  bezpiecze ństwa kolei, s ą obowi ązani: producent albo jego upowa żniony przedstawiciel, inwestor, importer, dysp o-
nent, zarz ądca, przewo źnik oraz jednostka notyfikowana.  
  
Dziennik  Ustaw  – 79 – Poz. 1043  
 
 Art. 25s. 1. Jednostki notyfikowane dokonuj ące oceny zgodno ści sk ładników interoperacyjno ści i podsystemów s ą 
obowi ązane do przekazywania informacji, wraz z  uzasadnieniem, o  zawieszonych lub cofni ętych certyfikatach zgodno ści 
Prezesowi UTK, a  także innym jedno stkom notyfikowanym.  
2. Jednostki notyfikowane s ą obowi ązane do publikowania na swoich stronach internetowych, corocznie, w  terminie 
do ko ńca pierwszego kwarta łu: 
1) wykazu wniosków o  dokonanie:  
a) weryfikacji WE podsystemu oraz o  dokonanie pośredniej wery fikacji WE podsystemu,  
b) oceny WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności;  
2) informacji o  wydanych:  
a) certyfikatach weryfikacji WE podsystemu i  przypadkach odmowy ich wydania,  
b) pośrednich certyfikatach weryfikacji WE pods ystemu i  przypadkach odmowy ich wydania,  
c) certyfikatach WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności i  przypadkach odm owy 
ich wydania.  
Art. 25sa. Jeżeli obowiązujące specyfikacje europejskie nie spełniają zasadniczych wymagań dotyczących inter - 
operacyjności systemu kolei, Prezes UTK informuje o tym Komisję Europejską.  
Art. 25t. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, dla systemu kolei wykaz właśc i-
wych krajowych specyfikacji technicznych i  dokume ntów normalizacyjnych, których zastosowanie umożliwia spełnienie 
zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei, mając na uwadze wymagania niezbędne dla zape w-
nienia bezpiecznego i  niezakłóconego ruchu pociągów w  systemie kolei i  listę Pr ezesa UTK, o  której mowa w  art. 25d 
ust. 1. 
Art. 25ta.  1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, dla systemu kolei:  
1) wykaz składników interoperacyjności dla podsystemów;  
2) zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjnośc i systemu kolei dla podsystemów i  składników interoperacyjn ości; 
3) warunki przeprowadzania weryfikacji WE podsystemu;  
3a) warunki wydawania i  aktualizowania deklaracji weryfikacji WE podsystemu;  
4) treść deklaracji weryfikacji WE podsystemu i  pośredniej d eklaracji weryfikacji WE podsystemu oraz zakres dok u-
mentacji technicznej załączanej do tych deklaracji;  
5) procedury weryfikacji pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI oraz treść deklaracji weryfikacji pojazdu kolejow ego 
niezgodnego z  TSI; 
6) treść deklarac ji WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności;  
7) wykaz parametrów pojazdu kolejowego do skontrolowania w  celu dopuszczenia do eksploatacji pojazdów kolej o-
wych niezgodnych z  TSI; 
8) wykaz podmiotów uprawnionych do przeprowadza nia badań niezbędnych do dopuszczenia do eksploatacji pojazdów 
kolejowych niezgodnych z  TSI. 
2. Wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 1, uwzględnia się:  
1) obowiązujące TSI;  
2) wymagania niezbędne dla zapewnienia bezpiecznego i  niezakłóconego ruchu pojazdów kolejowych w  systemie k olei; 
3) konieczno ść zapewnienia jednostce notyfikowanej wszelkich informacji, które s ą niezb ędne do w łaściwego przepr o-
wadzenia weryfikacji WE podsystemu;  
4) konieczność załączenia do deklaracji weryfikacji WE podsystemu dok umentów zawierających charakterystykę tec h-
niczną podsystemu oraz certyfikatów i  deklaracji wytworzonych w  toku procedury weryfikacji WE podsystemu;  
5) konieczność załączenia do pośredniej deklaracji weryfikacji WE podsystemu dokumentów zawierających charak tery-
stykę techniczną całości albo części podsystemu na etapie projektowania lub budowy podsystemu;  
6) konieczność przeprowadzenia procedur weryfikacji pojazdów kolejowych niezgodnych z  TSI w  oparciu o  moduły 
oceny zgodności;  
  
Dziennik  Ustaw  – 80 – Poz. 1043  
 
 7) konieczność wskazania w  deklaracji WE zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności 
modułów zastosowanych przy ocenie zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności z  zasad -
niczymi wymaganiami;  
8) konieczność przeprowadzenia badań parame trów odnoszących się do konstrukcji pojazdu kolejowego, jego wspó ł-
działania z  torem kolejowym, a  także urządzeń, systemów, układów i  interfejsów niezbędnych dla zapewnienia w y-
maganego poziomu bezpieczeństwa;  
9) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa przewo zu osób i  rzeczy.  
Rozdział 4b  
Czas pracy pracowników kolei wykonujących interoperacyjne usługi transgraniczne  
Art. 25u. 1. Do czasu pracy pracowników kolei wykonujących interoperacyjne usługi transgraniczne, tj. członków 
obsługi pociągu oddelegowanych do w ykonywania interoperacyjnych usług transgranicznych na czas dłuższy niż godzina 
dziennie, stosuje się przepisy Umowy zbiorowej zawartej między Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) 
a Stowarzyszeniem Kolei Europejskich (CER) w  sprawie niektórych  aspektów warunków pracy pracowników wykonuj ą-
cych pracę w  trasie, biorących udział w  świadczeniu interoperacyjnych usług transgranicznych, stanowiącej załącznik do 
dyrektywy Rady 2005/47/WE z  dnia 18  lipca 2005  r. w sprawie umowy między Stowarzyszeniem Kol ei Europejskich 
(CER) a  Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w  sprawie niektórych aspektów warunków pracy pracown i-
ków wykonujących pracę w  trasie, uczestniczących w  świadczeniu interoperacyjnych usług transgranicznych w  sektorze 
kolejowym (Dz.  Urz. UE  L 195 z  27.07.2005, str.  15). 
2. Przepisy Umowy zbiorowej, o  której mowa w  ust. 1, stosuje się również do czasu pracy pracowników kolei wyk o-
nujących interoperacyjne usługi transgraniczne w  ramach transgranicznych przewozów pasażerskich, transgrani cznych 
przewozów towarowych w  odległości nie większej niż 15  kilometrów od granicy oraz przewozów między granicznymi 
stacjami kolejowymi: Rzepin, Tuplice, Zebrzydowice.  
3. Przez transgraniczne przewozy pasażerskie, o  których mowa w  ust. 2, rozumie się woje wódzkie przewozy pasaże r-
skie, o  których mowa w  przepisach ustawy z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym realizowane 
w strefie transgranicznej.  
4. Przepisy Umowy zbiorowej, o  której mowa w  ust. 1, stosuje się również do czasu pracy pra cowników kolei wyk o-
nujących interoperacyjne usługi transgraniczne w  pociągach, które zaczynają i  kończą bieg na terytorium Rzeczyposp olitej 
Polskiej, a  korzystają z  infrastruktury kolejowej innego państwa obcego, nie zatrzymując się na jego terytorium.  
Art. 25w.  W zakresie uregulowanym w  Umowie zbiorowej, o  której mowa w  art. 25u ust.  1, nie stosuje się przep isów 
Kodeksu pracy, chyba że przepisy te są korzystniejsze dla pracownika.  
Rozdział 5  
(uchylony)  
Rozdział 5a  
Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejow ych 
Art. 28a. 1.67) Stała i  niezależna Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych, zwana dalej „Komisją”, pr o-
wadzi badania poważnych wypadków, wypadków i  incydentów.  
2. (uchylony)68) 
3. W skład Komisji wchodzą członkowie stali, w  tym: przewodniczący, dwóc h zastępców, sekretarz i  pozostali czło n-
kowie stali.  
3a. Członkowie Komisji są uprawnieni do prowadzenia postępowań, o  których mowa w  art. 28e ust.  1, 2 i  2a. 
4.69) W skład Komisji mogą wchodzić również członkowie doraźni, wyznaczani przez przewodniczącego Komisji do 
udziału w  postępowaniu, z  listy członków doraźnych i  ekspertów prowadzonej przez przewodniczącego Komisji.  
                                                           
67) W brzmieniu us talonym przez art.  1 pkt 1 lit. a  ustawy  z dnia 30  sierpnia 2019  r. o zmianie ustawy o  transporcie kolejowym  (Dz. U. 
poz. 1979) , która weszła w  życie z  dniem  1 listopada 2019  r. 
68) Przez art.  1 pkt  1 lit. b  ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
69) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
  
Dziennik  Ustaw  – 81 – Poz. 1043  
 
 5. W zakresie nawiązywania i  rozwiązywania stosunku pracy do członków stałych Komisji stosuje się przepisy 
Kodeksu pracy, z  zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Z  dniem powołania z  członkiem Komisji zawiera się umowę 
o pracę.  
6.70) Przewodniczącego Komisji powołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych.  
6a.71) Przewodniczący Komisji kieruje jej pracami i  reprezentuje Komisję na zewnątr z. 
7.72) Zastępców przewodniczącego i  sekretarza Komisji powołuje i  odwołuje minister właściwy do spraw wewnętr z-
nych, na wniosek przewodniczącego Komisji.  
8.72) Członka stałego Komisji powołuje minister właściwy do spraw wewn ętrznych, po zasięgnięciu opinii przewodn i-
czącego Komisji.  
9.72) Minister właściwy do spraw wewnętrznych:  
1) odwołuje członka Komisji w  przypadku niespełniania wymagań, o  których mowa w  ust. 10; 
2) po zasięgnięciu opinii prz ewodniczącego Komisji może odwołać członka Komisji na wniosek uchwalony bezwzglę d-
ną większością głosów członków stałych Komisji w  głosowaniu tajnym.  
9a.73) Minister właściwy do spraw wewnętrznych może odwołać członka Komisji z  funkcji przewodniczącego Kom isji 
na wniosek uchwalony bezwzględną większością głosów członków stałych Komisji w  głosowaniu tajnym.  
10. Członkiem Komisji może zostać osoba, która:  
1) jest obywatelem polskim i  korzysta z  pełni praw publicznych;  
2) posiada pełną zdolność do czynności praw nych;  
3) nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie;  
4) spełnia wymagania w  zakresie wykształcenia ; 
5)74) nie świadczy pracy lub usług na rzecz zarządcy, przewoźnika kolejowego lub użytkownika bocznicy kolejowej.  
11.75) Członkostwo w  Komisji wygasa z chwilą śmierci albo przyjęcia rezygnacji złożonej ministrowi właś ciwemu do 
spraw wewnętrznych, po uprzednim powiadomieniu przewodniczącego Komisji.  
12. W skład Komisji mogą wchodzić specjaliści z  zakresu:  
1) prowadzenia ruchu kolejowego;  
2) projektowani a, budowy i  utrzymania linii kolejowych, węzłów i  stacji kolejowych;  
3) urządzeń zabezpieczenia i  sterowania ruchem kolejowym i  łączności;  
4) pojazdów kolejowych;  
5) elektroenergetyki kolejowej;  
6) przewozu koleją towarów niebezpiecznych.  
13.76) Za specjali stów z  danego zakresu uważa się osoby posiadające wykształcenie wyższe, odpowiednie uprawni enia 
oraz co najmniej pięcioletnią praktykę zawodową w  danej dziedzinie lub osoby posiadające wykształcenie średnie, odp o-
wiednie uprawnienia oraz co najmniej dziesię cioletnią praktykę zawodową w  danej dziedzinie.  
13a. Komisja podejmuje rozstrzygnięcia w  formie uchwały.  
14. Członkowie Komisji, podejmując uchwałę, o  której mowa w  art. 28l ust.  1, kierują się zasadą swobodnej oceny 
dowodów i  nie są związani poleceniem co  do treści podejmowanych uchwał.  
15. (uchylony)77) 
                                                           
70) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. d ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
71) Dodany  przez art.  1 pkt  1 lit. e ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
72) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. f ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
73) Dodany  przez art.  1 pkt  1 lit. g ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
74) Dodany  przez art.  1 pkt  1 lit. h ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
75) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. i ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
76) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. j ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
77) Przez art.  1 pkt  1 lit. k ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
  
Dziennik  Ustaw  – 82 – Poz. 1043  
 
 16. Członkom doraźnym Komisji przysługuje wynagrodzenie ustalone w  umowie cywilnoprawnej.  
17.78) Członek Komisji nie może występować w  roli świadka, a  także wykonywać czynności biegłego przed sądem lub 
innym  organem w  zakresie postępowań prowadzonych przez Komisję.  
18.78) W pracach Komisji uczestniczą, w  miarę potrzeb, eksperci z  listy członków doraźnych i  ekspertów, a  także pr a-
cownicy obsługi.  
19. Ekspertom za udział w  pracach  Komisji oraz sporządzanie opinii lub ekspertyzy przysługuje wynagrodzenie ust a-
lone w  umowie cywilnoprawnej.  
Art. 28b. 1. Do czasu pracy członka stałego Komisji stosuje się przepisy Kodeksu pracy, z  zastrzeżeniem przepisów 
niniejszej ustawy.  
2.79) Okres roz liczeniowy czasu pracy członków stałych Komisji nie może przekraczać 4  miesięcy.  
3. Rozkład czasu pracy jest ustalany na okres nie krótszy niż 2  tygodnie, a  w razie zaistnienia poważnego wypadku, 
wypadku lub incydentu – na bieżąco.  
4. W razie zaistnienia p oważnego wypadku, wypadku lub incydentu dobowy wymiar czasu pracy członka Komisji 
może być wydłużony do 16  godzin.  
5. Okres odpoczynku po wydłużeniu czasu pracy, o  którym mowa w  ust. 4, nie może być krótszy niż 8  godzin, poz o-
stały czas odpoczynku stanowiąc y różnicę między liczbą przepracowanych godzin a  liczbą godzin udzielonego odpoczy n-
ku udziela się członkowi Komisji w  okresie 7  dni od zakończenia pracy w  przedłużonym dobowym wymiarze czasu pr acy. 
6. W razie zaistnienia poważnego wypadku, wypadku lub incy dentu odpoczynek, o  którym mowa w  art. 133 Kodeksu 
pracy, może być udzielony w  ciągu 7  dni od dnia, w  którym ten odpoczynek był przewidziany.  
7. Członek Komisji pozostaje poza normalnymi godzinami pracy w  gotowości do podjęcia czynności badawczych 
(dyżur).  Za czas dyżuru pełnionego w  domu przysługuje wynagrodzenie w  wysokości wynikającej z  liczby godzin pozo-
stawania na dyżurze pomnożonej przez 30% stawki godzinowej wynikającej z  wynagrodzenia zasadniczego członka Komisji.  
8. W momencie powiadomienia o  konie czności przystąpienia do czynności badawczych członek Komisji jest obowi ą-
zany do niezwłocznego podjęcia tych czynności.  
9. Czas dojazdu na miejsce zdarzenia, liczony od momentu powiadomienia członka Komisji o  konieczności przyst ą-
pienia do badania poważnego  wypadku, wypadku lub incydentu do momentu przybycia na to miejsce, a  także czas powr otu 
z tego miejsca do siedziby Komisji lub miejsca zamieszkania, wlicza się do czasu pracy.  
10. Przewodniczący Komisji może oddelegować członka Komisji do wykonywania zada ń poza jego stałym miejscem 
ich wykonywania.80) Okres oddelegowania określa przewodniczący Komisji.  
11. Do członków Komisji nie stosuje się przepisu art.  1515 § 2 zdanie drugie Kodeksu pracy.  
Art. 28c. Do członków stałych Komisji stosuje się odpowiednio prz episy art.  21–24, 26, 28 i  421 ustawy z  dnia 
16 września 1982  r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.  U. z 2020 r. poz.  537). 
Art. 28d. 1.81) Minister właściwy do spraw wewnętrznych zapewnia z  części budżetu państwa, której jest dyspone n-
tem, środki na pr owadzenie działalności Komisji i  jej obsługę, w  tym w  szczególności na wynagrodzenia jej członków 
stałych, członków doraźnych, ekspertów, pracowników obsługi oraz na wyposażenie techniczne, koszty szkolenia, tłum a-
czeń i  prowadzenia jej strony internetowej,  a także koszty wykonywanych na zlecenie przewodniczącego Komisji ekspe r-
tyz, badań i  analiz, koszty publikacji materiałów, oraz zapewnia właściwe zasoby niezbędne do prawidłowej realizacji 
zadań Komisji.  
2.81) Obsługę Komisj i zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw wewnętrznych.  
2a.82) Minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje członkowi Komisji legitymację.  
2b.82) Członek Komisji jest obowiązany do zwrotu legitymacji z  dniem  jego odwołania albo z  dniem upływu terminu 
ważności legitymacji.  
                                                           
78) W brzmie niu ustalonym przez art.  1 pkt  1 lit. l ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
79) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  2 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
80) Zdanie pierwsze w  brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  2 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 67. 
81) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  3 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
82) Dodany  przez art.  1 pkt  3 lit. b  ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
  
Dziennik  Ustaw  – 83 – Poz. 1043  
 
 3.83) Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w  drodze rozporządzenia, wzór legitymacji członka Kom isji, 
mając na uwadze konieczność umieszczenia danych niezbędnych do identyfikacji tych osób.  
4.83) Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w  drodze zarządzenia, regulamin działania Komisji, liczbę jej 
członków stałych oraz strukturę organizacyjną, uwzględniając charakter wykonywanych przez nią za dań i  konieczność 
zapewnienia odpowiednich zasobów niezbędnych do prawidłowej realizacji zadań Komisji.  
Art. 28e. 1. Komisja prowadzi postępowanie po każdym poważnym wypadku.  
2. Komisja może prowadzić postępowanie w  odniesieniu do wypadku lub incydentu, kt óre w  nieznacznie różniących 
się warunkach byłyby poważnymi wypadkami powodującymi zaprzestanie funkcjonowania podsystemów strukturalnych 
lub składników interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei.  
2a.84) Komisja może prowadzić postępowanie w  odnies ieniu do wypadku i  incydentu innego niż określony w  ust. 2, 
o ile zaistniały okoliczności uzasadniające podjęcie takiego postępowania.  
3. Decyzję o  podjęciu postępowania w  sprawie wypadku lub incydentu, o  którym mowa w  ust. 2 i 2a, podejmuje 
przewodniczący  Komisji, biorąc pod uwagę:  
1) wagę wypadku lub incydentu;  
2) czy wypadek lub incydent tworzy serię wypadków lub incydentów odnoszących się do systemu jako całości;  
3) wpływ wypadku lub incydentu na bezpieczeństwo kolei na poziomie wspólnotowym;  
4)85) wnios ki zarządców, przewoźników kolejowych, użytkowników bocznic kolejowych, ministra właściwego do spraw 
transportu, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Prezesa UTK lub państw członkowskich Unii Europe jskiej.  
3a. Decyzję o  podjęciu postępowania w  sprawi e wypadku lub incydentu, o  którym mowa w  ust. 2, przewodniczący 
Komisji podejmuje nie później niż w  ciągu tygodnia od dnia uzyskania informacji o  ich zaistnieniu.  
4. W terminie tygodnia od dnia podjęcia decyzji o  rozpoczęciu postępowania Komisja informuje o tym Agencję,  
podając datę, czas i  miejsce zdarzenia, jak również jego rodzaj i  skutki obejmujące o fiary śmiertelne, osoby ranne i odnie-
sione przez nie rany oraz poniesione straty materialne.  
Art. 28f. 1. Zakres postępowania i  procedury ustala Komisja w  zależności od wni osków, jakie zamierza uzyskać z po-
ważnego wypadku, wypadku lub incydentu w  celu poprawy bezpieczeństwa, z  uwzględnieniem przepisów art.  28h, 28j i  28k. 
2. Postępowanie jest prowadzone przez Komisję niezależnie od prowadzonych w  tym samym czasie postępowań ka r-
nych lub innych postępowań mających na celu ustalenie winy lub odpowiedzialności. Postępowania te nie mogą uniemo ż-
liwiać lub opóźniać badania poważnego wypadku, wypadku lub incydentu prowadzonego przez Komisję.  
3. Postępowania prowadzo ne przez Komisję nie rozstrzygają o  winie lub odpowiedzialności.  
Art. 28g. 1. Zarządcy, przewoźnicy  kolejowi i  użytkownicy bocznic kolejowych są obowiązani do natychmiastow ego 
zgłaszania poważnych wypadków, wypadków i  incydentów Komisji oraz Prezesowi UTK.  
2. Prezes UTK informuje Komisję o  wypadkach i  incydentach, o  których mowa w  art. 28e ust.  2, które w  jego ocenie 
spełniają przesłanki określone  w tym przepisie.  
Art. 28h. 1. W  przypadku podjęcia postępowania, o  którym mowa w  art. 28e ust.  1, 2 lub 2a, Kom isja w  możliwie 
najkrótszym czasie przystępuje  do: 
1) badania stanu istniejącego infrastruktury kolejowej, w  tym urządzeń sterowania ruchem kolejowym i  sygnalizacji oraz 
pojazdów kolejowych;  
2) zabezpieczenia dokumentacji mającej związek z  poważnym wypadki em, wypadkiem lub incydentem;  
3) zabezpieczenia danych zarejestrowanych przez urządzenia rejestrujące w  celu poddania ich badaniom lub analizom;  
4) przesłuchania personelu pociągu i  innych pracowników kolei uczestniczących w  poważnym wypadku, wypadku lub 
incydencie oraz innych świadków lub ma dostęp do wyników przesłuchań.  
                                                           
83) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  3 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
84) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  4 lit. a ustawy, o  której mo wa w  odnośniku  67. 
85) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  4 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
  
Dziennik  Ustaw  – 84 – Poz. 1043  
 
 1a.86) W związku z  badaniem poważnych wypadków, wypadków lub incydentów Komisja jest uprawniona do prz e-
twarzania danych osobowych, o  których mowa w  art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, w  zakresie danych dotyczących 
zdrowia.  
1b.86) Komisja wykonuje obowiązek, o  którym mowa w  art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej 
czynności skierowanej do osoby, której dane dotyczą, chyba że informacje, o  których mowa w  art. 13 ust. 1 i 2 rozporz ą-
dzenia 2016/679, są w  posiadaniu tej osoby, a  zakres tych informacji lub ich treść nie uległy zmianie.  
2. Członkowie Komisji, po okazaniu legitymacji członka Komisji, są upoważnieni do:  
1) dostępu do miejsca wypadk u lub incydentu, pojazdów kolejowych, ich wrak ów i zawartości oraz urządzeń i budy n-
ków związanych z  prowadzeniem ruchu kolejowego;  
2) dostępu do protokołów oględzin i  otwarcia zwłok ofiar śmiertelnych poważnych wypadków;  
3) dostępu do rejestratorów pokłado wych i  ich odczytów, a  także innych zapisów;  
4) dostępu do wszystkich informacji mających znaczenie w  postępowaniu, w  tym posiadanych przez zarządcę, przewo ź-
nika kolejowego, użytkownika bocznicy kolejowej i  Urząd Transportu Kolejowego;  
5) żądania od związa nych z  poważnym wypadkiem, wypadkiem lub incydentem jednostek organizacyjnych pomocy 
w prowadzeniu postępowania oraz dostarczenia potrzebnych materiałów i  ekspertyz;  
6) wysłuchania osób;  
7) wstępu na obszar kolejowy;  
8) jazdy w  kabinie pojazdów kolejowych z napędem;  
9) inspekcji zarządców, przewoźników kolejowych i  użytkowników bocznic kolejowych w  sprawach bezpieczeństwa 
ruchu kolejowego w  wyniku zaistniałego zdarzenia.  
2a. Eksperci biorący udział w  pracach Komisji korzystają z  uprawnień przysługujących cz łonkom Komisji, okreś -
lonych w  ust. 2, po okazaniu stosownego upoważnienia wydanego przez przewodniczącego Komisji, w  zakresie w  nim 
określonym.  
3. Komisja powinna po przeprowadzeniu niezbędnych badań i  czynności w  możliwie najkrótszym czasie umożliwić 
zarządcy udostępnienie infrastruktury kolejowej dla ruchu kolejowego.  
4. W celu zapewnienia poufności prowadzonego badania w  sprawie poważnego wypadku, wypadku lub incydentu 
uzyskane przez Komisję:  
1) dowody z  wysłuchania osób oraz inne dokumenty sporządzane lub otrzymane przez Komisję w  trakcie badania 
poważnego wypadku, wypadku lub incydentu,  
2) zapisy ujawniające tożsamość osób wysłuchanych w  trakcie badania poważnego wypadku, wypadku lub incydentu,  
3) informacje dotyczące osób, które uczestniczyły w  poważn ym wypadku, wypadku lub incydencie, mające charakter 
informacji szczególnie chronionych lub prywatnych, w  tym informacji dotyczących ich stanu zdrowia  
– nie mogą być udostępnione przez Komisję ani organom procesowym w  postępowaniu karnym, ani żadnym innym orga-
nom prowadzącym postępowanie mające na celu ustalenie odpowiedzialności lub winy.  
5. Udostępnienie dowodów, dokumentów, zapisów i  informacji, o  których mowa w  ust. 4, może być dokonane w y-
łącznie na potrzeby postępowania przygotowawczego, sądowego, sądo wo-administracyjnego lub innego postępowania za 
zgodą sądu, jeżeli sąd uzna, że nadrzędny interes społeczny uzasadnia ich ujawnienie. Właściwy do rozpoznania sprawy 
jest Sąd Okręgowy w  Warszawie.  
Art. 28i. W razie konieczności Komisja może zwrócić się do podmiotów prowadzących postępowanie w  sprawie p o-
ważnych wypadków, wypadków lub incydentów w  innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub Agencji o prze-
prowadzenie ekspertyz, badań technicznych, analiz i  ocen.  
Art. 28j. 1. W  przypadku gdy nie ma moż liwości ustalenia, w  którym państwie wydarzył się poważny wypadek, wyp adek 
lub incydent, lub jeżeli wydarzył się na granicy lub w  jej pobliżu, Komisja uzgadnia z  właściwymi podmiotami prow adzącymi 
postępowanie w  sprawie poważnych wypadków, wypadków lub inc ydentów w  innych państwach członkowskich Unii Europe j-
skiej, który z  podmiotów prowadzi postępowanie, lub uzgadnia prowadzenie postępowania we współpracy.  
                                                           
86) Dodany  przez art.  65 pkt  2 ustawy, o  której mowa w  odnośniku  61. 
  
Dziennik  Ustaw  – 85 – Poz. 1043  
 
 2. W przypadku prowadzenia postępowania przez Komisję podmiot, z  który m przeprowadzono uzgodnienia, o których  
mowa w  ust. 1, ma prawo do udziału w  postępowaniu i  do uzyskania jego pełnych wyników.  
3. Komisja zaprasza do udziału w  postępowaniu podmioty prowadzące postępowanie w  sprawie poważnych wypa d-
ków, wypadków lub incydentów z  państw członkowskich Unii Europejskiej, których przewoźnicy kolejowi uczestniczyli 
w poważnym wypadku, wypadku lub incydencie.  
Art. 28k. 1. Komisja prowadzi postępowanie w  sposób pozwalający na wysłuchanie uczestników, świadków i  innych 
zainteresowanych oraz umożliwia im dostęp do wyników postępowania.  
2.87) O prowadzonym postępowaniu i  jego postępach Komisja informuje właściwego zarządcę, przewoźnika kolej o-
wego, użytkownika bocznicy kolejowej, Prezesa UTK, organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, poszkodow a-
nych, osoby bliskie o fiarom śmiertelnym, właścicieli zniszczonego mienia, producentów, służby ratunkowe oraz innych 
zainteresowanych w  miarę możliwości, umożliwiając im przedkładanie opinii w  sprawie postępowania i  wnoszenie uwag 
do projektów raportów.  
Art. 28l. 1. Komisja spo rządza raport z  postępowania zawierający zalecenia w  zakresie poprawy bezpieczeństwa oraz 
zapobiegania poważnym wypadkom, wypadkom lub incydentom, przyjmując uchwałę w  tym zakresie.  
1a.88) W przypadku konieczności niezwłocznego podjęcia działań w  celu popra wy bezpieczeństwa przewodniczący 
Komisji może wydać zalecenia w  tym celu w  trakcie trwania danego postępowania.  
2. Zalecenia w  zakresie poprawy bezpieczeństwa oraz zapobiegania poważnym wypadkom, wypadkom lub incyde n-
tom nie mogą obejmować ustalania winy lu b odpowiedzialności.  
3.89) Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w  drodze rozporządzenia, zawartość raportu z  postępowania 
w sprawie poważnych wypadków, wypadków lub incydentów, uwzględniając skutki poważnych wypadków, wypadków lub 
incydentów.  
4. Komisja przekazuje raport z  postępowania:  
1) Agencji;  
2) podmiotom, o  których mowa w  art. 28k ust.  2, oraz zainteresowanym podmiotom w  innych państwach członko wskich 
Unii Europejskiej – na ich wniosek.  
5. Komisja ogłasza raport z  postępowania niezwłocznie  po jego sporządzeniu, nie później jednak niż 12  miesięcy od 
dnia zdarzenia.  
6. Komisja sporządza roczny raport z  prac Komisji w  roku poprzednim, zawierający wydane zalecenia w  zakresie p o-
prawy bezpieczeństwa i  działania podjęte zgodnie z  tymi zaleceniami,  oraz przesyła go do Agencji. Roczny raport jest 
ogłaszany i  przesyłany do Agencji nie później niż do dnia 30  września.  
7.90) Komisja ogłasza raporty, o  których mowa w  ust. 1 i 6, w sposób określony w  regulaminie działania Komisji.  
8.90) Zalecenia, o  których mowa w  ust. 1, 1a i  6, są kierowane do Prezesa UTK, a  w uzasadnionych przypadkach do 
innych zainteresowanych podmiotów, w  tym podmiotów w  innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.  
8a. Prezes UTK dokonuje analizy sk ierowanych do niego zaleceń uwzględniając konieczność zapewnienia system o-
wego podejścia do zarządzania bezpieczeństwem i  minimalizacji ryzyka w  transporcie kolejowym.  
8b. Prezes UTK może uwzględnić zalecenia i  przyjąć je do realizacji lub przekazać je w  całości albo w  części do re a-
lizacji zarządcom, przewoźnikom kolejowym lub innym podmiotom, których działalność ma wpływ na bezpieczeństwo 
ruchu kolejowego i  bezpieczeństwo eksploatacji kolei, podlegającym regulacji na podstawie przepisów ustawy. Prezes 
UTK i nformuje Komisję o  sposobie postępowania z  jej zaleceniami.  
9. Prezes UTK sprawuje nadzór nad realizacją zaleceń przez podmioty, o  których mowa w  ust. 8b. 
9a. Podmioty, o  których mowa w  ust. 8b, określają planowany sposób dalszego postępowania z  zaleceniem , uwzglę d-
niając kryteria, o  których mowa w  ust. 8a, a  w stosownych przypadkach także rozwiązania przyjęte w  swoich systemach 
zarządzania bezpieczeństwem lub innych systemach zarządzania.  
9b. Podmioty, o  których mowa w  ust. 8b, informują Prezesa UTK o  plano wanym postępowaniu z  zaleceniem, wsk a-
zując jego uzasadnienie.  
                                                           
87) W brzmieniu ustalonym  przez art.  1 pkt  5 ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
88) Dodany  przez art.  1 pkt  6 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
89) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  6 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
90) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  6 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
  
Dziennik  Ustaw  – 86 – Poz. 1043  
 
 9c. Jeżeli planowane postępowanie z  zaleceniem nie spełnia kryteriów, o  który ch mowa w  ust. 8a, Prezes UTK i podmi o-
ty, o których mowa w  ust. 8b, w  razie potrzeby z  udziałem Komisji, współpracują  w celu wypracowania porozumienia 
określającego inny sposób postępowania z  zaleceniem.  
9d. W przypadku braku podjęcia postępowania z  zaleceniem, o  którym mowa w  ust. 9a, albo nieosiągnięcia poroz u-
mienia co do sposobu jego wdrożenia, Prezes UTK może, w  drodze decyzji, nałożyć obowiązek wdrożenia zalecenia 
uwzględniając kryteria, o  których mowa w  ust. 8a, oraz rozwiązania, o  których mowa w  ust. 9a. Prezes UTK wskazuje 
w decyzji termin i  sposób wdrożenia zaleceń.  
10. Podmioty, których dotyczą zalecenia, corocz nie przedstawiają, w  terminie do dnia 1  kwietnia, Komisji oraz Pr e-
zesowi UTK informacje o  realizacji zaleceń oraz o  podjętych środkach zapobiegawczych i  działaniach zmierzających do 
realizacji tych zaleceń.  
11. Prezes UTK przedstawia corocznie Komisji w  terminie do dnia 30  kwietnia informację o  realizacji zaleceń wyd a-
nych przez Komisję w  roku poprzednim oraz o  podjętych działaniach zmierzających do realizacji tych zaleceń.  
Art. 28m.  1. Postępowania w  sprawach wypadków i  incydentów prowadzi komisja kolejowa.  
2. W przypadku podjęcia przez Komisję postępowania w  sprawie wypadku lub incydentu, o  których mowa w  art. 28e 
ust. 2 lub 2a, komisja kolejowa przekazuje Komisji prowadzenie postępowania.  
3. W skład komisji kolejowych wchodzą w  szczególności przedstawiciel e przewoźników kolejowych lub zarządców, 
których pracownicy lub pojazdy kolejowe uczestniczyli w  poważnym wypadku, wypadku lub incydencie bądź których 
infrastruktura kolejowa ma związek z  tym poważnym wypadkiem, wypadkiem lub incydentem.  
4. (uchylony)  
Art. 28n. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporz ądzenia, sposób powiadamiania o powa ż-
nych wypadkach, wypadkach i  incydentach, sposób powoływania przewodniczącego komisji kolejowej oraz sposób pr o-
wadzenia postępowania i  tryb pracy komis ji kolejowych, mając na uwadze konieczność ograniczenia skutków poważnych 
wypadków, wypadków i  incydentów.  
Art. 28o.  (uchylony)91) 
Rozdział 5b  
Przewozy kolejowe o  charakterze użyteczności publicznej  
Art. 28p. Umowy o  świadczenie usług publicznych zawierane są przez organizatorów publicznego transportu kolej o-
wego wyłącznie na podstawie i  w zakresie określonym w  obowiązujących planach transportowych.  
Art. 28pa.  1. Prezes UTK opiniuje projekt planu transportowego, w  zakresie kolejowych przewozów pasażerskich, 
w terminie 21  dni od dnia jego doręczenia.  
2. Organizator publicznego transportu kolejowego przekazuje Prezesowi UTK projekt planu transportowego przed 
jego uchwaleniem lub wydaniem wraz z  dokumentacją stanowiącą podstawę oceny uwarun kowań, o  których mowa w  art. 12 
ust. 2 ustawy z  dnia 16  grudnia 2010  r. o publicznym transporcie zbiorowym, w  zakresie określonym przez Prezesa UTK.  
3. Niezajęcie stanowiska w  terminie, o  którym mowa w  ust. 1, uznaje się za pozytywne zaopiniowanie projektu planu 
transportowego.  
Art. 28pb.  1. Prezes UTK opiniuje, pod względem zgodności z  planem transportowym, projekt umowy o  świadczenie 
usług publicznych w  zakresie kolejowych przewozów pasażerskich, w  terminie 21  dni od dnia jego dor ęczenia.  
2.92) Organizator publicznego transportu  kolejowego przekazuje do zaopiniowania Prezesowi UTK projekt umowy, 
o której mowa w ust. 1, na 30 dni przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przep i-
sów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 201 9 r. poz. 1843 ) lub wszczęciem post ę-
powania o zawarcie umowy koncesji w trybie przepisów ustawy z dnia 21 października 2016  r. o umowie koncesji na rob o-
ty budowlane lub usługi (Dz. U. z 201 9 r. poz. 1528, 1655 i 2020 ) albo przed bezpośrednim zawarc iem umowy, o której 
mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.  
                                                           
91) Przez art.  1 pkt  7 ustawy, o  której mowa w  odnośniku  67. 
92) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku  93. 
  
Dziennik  Ustaw  – 87 – Poz. 1043  
 
 2.93) Organizator publicznego transportu kolejowego przekazuje do zaopiniowania Prezesowi UTK projekt 
umowy, o  której mowa w ust. 1, na 30 dni prz ed wszczęciem postępowania o udzi elenie zamówienia publicznego 
w trybie przepisów ustawy z  dnia 11  września 2019  r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.  U. poz.  2019  oraz 
z 2020  r. poz. 288 ) lub wszczęciem postępowania o zawarcie umowy koncesji w tr ybie przep isów ustawy z dnia 
21 października 2016  r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 201 9 r. poz. 1528, 1655 i 2020 ) 
albo przed bezpośrednim zawarciem umowy, o której mowa w art. 22 ust. 1 ust awy z dnia 16 grudnia 2010 r. 
o publicznym tran sporcie zbiorowym.  
3. Niezajęcie stanowiska w  terminie, o  którym mowa w  ust. 1, uznaje się za pozytywne zaopiniowanie projektu um o-
wy o  świadczenie usług publicznych w  zakresie kolejowych przewozów pasażerskich.  
4. Organizator publicznego transportu kolejow ego przekazuje Prezesowi UTK, potwierdzoną za zgodność z  orygi -
nałem przez tego organizatora, kopię umowy o  świadczenie usług publicznych w  zakresie kolejowych przewozów pasaże r-
skich, w  terminie 7  dni od dnia jej zawarcia.  
Rozdział 5c  
(uchylony)  
Rozdział 5 d 
(uchylony)  
Rozdział 6  
Udostępnianie infrastruktury kolejowej i  opłaty za korzystanie z  infrastruktury kolejowej  
Art. 29. 1. Udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na:  
1) rozpatrywaniu wniosków aplikanta o przydzielenie zdolności przepustowej;  
2) przydzielaniu aplikantowi zdolności przepustowej, w tym:  
a) przydzielaniu trasy pociągu,  
b) przydzielaniu zdolności przepustowej dla wykonania manewrów lub postoju pojazdów kolejowych;  
3) umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu wskazanemu przez aplikanta wyko rzystania przydzielonej zdolności prz e-
pustowej;  
4) umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu skorzystania z pozostałych usług, o których mowa w ust. 1 załącznika nr 2 
do ustawy.  
2. Przydzielenie zdolności przepustowej polega na określeniu przedziału czasu zare zerwowanego dla aplikanta w c elu 
umożliwienia przejazdu lub postoju pojazdów kolejowych.  
3. Przydzielenie zdolności przepustowej dla wykonania manewrów może polegać na określeniu przedzia łu czasu, 
w którym zarządca umożliwi aplikantowi wykonanie manewrów.  
Art. 29a. 1. Przewoźnicy kolejowi są uprawnieni do minimalnego dostępu do infrastruktury kolejowej z zachow a-
niem zasady równego ich traktowania. Minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej obejmuje usługi wymienione w ust. 1 
załącznika nr 2 do ustawy.  
2.94) Przewoźnikom kolejowym z innych państw członkowskich Unii Europejskiej przysługuje minimalny dostęp do 
infrastruktury kolejowej, o którym mowa w ust. 1, z zachowaniem zasady równego traktowania.  
3. Zarządca może ograniczyć minimalny dostęp do infrastrukt ury kolejowej:  
1) ze względu na parametry techniczne pojazdów kolejowych z wyłączeniem dopuszczalnej prędkości;  
2) wprowadzając zakaz wjazdu do tunelu pojazdów kolejowych z towarami niebezpiecznymi.  
                                                           
93) Ze zmianą wprowadzoną przez art.  31 pkt  1 ustawy z dnia 11  września 2019  r. – Przepisy wprowadzające us tawę ‒ Prawo zamówień  
publicznych  (Dz. U. poz.  2020), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.  
94) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 10 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 88 – Poz. 1043  
 
 Art. 29b. Zarządca może, po konsultacji z zainteresowanym i stronami, wskazać odcinki linii kolejowych, na których 
określony rodzaj przewozów będzie uprzywilejowany, pod warunkiem:  
1) zapewnienia dla pozostałych pociągów tras alternatywnych umożliwiających realizację przewozu z tej samej stacji 
początkowej i do t ej samej stacji końcowej, z uwzględnieniem zastępowalności obu tras w związku ze świadczeniem 
przez przewoźnika kolejowego usług przewozu towarowego lub pasażerskiego;  
2) zapewnienia możliwości wykorzystania pozostałej zdolności przepustowej przez pozostał e pociągi;  
3) uzyskania zgody Prezesa UTK.  
Art. 29c.95) 1. Regularny przewóz kolejowy osób niebędący przewozem o charakterze użyteczności publicznej jest 
wykonywany na podstawie decyzji o przyznaniu otwartego dostępu albo decyzji o przyznaniu ograniczonego dostępu.  
2. Aplikant, który zamierza wystąpić o przydzielenie zdolności przepustowej w celu wykonywania przewozu, o którym  
mowa w ust. 1, na trasie, na której są wykonywane przewozy na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie p ub-
licznego transportu zbiorowego, informuje o tym właściwego zarządcę oraz Prezesa UTK za pomocą standardowego fo r-
mularza powiadomienia, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego K omisji (UE) 2018/1795 z dnia 
20 listopada 2018 r. ustanawiającego procedurę i kryt eria do celów stosowania badania równowagi ekonomicznej zgodnie 
z art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE (Dz. Urz. UE L 294 z 21.11.2018, str. 5), nie później 
niż w terminie 18 miesięcy przed dniem wejścia w życie rozkładu jazdy pocią gów, kt órego będzie dotyczył wniosek 
o przydzielenie zdolności przepustowej.  
3. Prezes UTK, nie później niż przed upływem 10 dni od dnia otrzymania informacji o zamiarze wykonywania reg u-
larnego przewozu osób, o której mowa w ust. 2, przekazuje tę informacj ę organizatorowi publicznego transportu kolejow ego 
i przewoźnikowi kolejowemu, którzy zawarli umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorow ego 
na trasie, o której mowa w ust. 2.  
4. W terminie miesiąca od dnia otrzymania informacji o z amiarze wykonywania regularnego przewozu osób, o której 
mowa w ust. 2, organizator publicznego transportu kolejowego i przewoźnik kolejowy, którzy zawarli umowę o świadcz e-
nie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, oraz zarządca właściwej infra struktury kolejowej mogą zł ożyć do 
Prezesa UTK wniosek o przeprowadzenie badania równowagi ekonomicznej umowy o świadczenie usług w zakr esie pub -
licznego transportu zbiorowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1795 z dnia  
20 listopada 2018 r. ustanawiającego procedurę i kryteria do celów stosowania badania równowagi ekonomicznej zgodnie 
z art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE.  
5. Prezes UTK wydaje decyzję o przyznaniu otwartego dostępu na danej trasi e, w przypadku gdy w wyniku przepr o-
wadzonego badania, o którym mowa w ust. 4, oceni, że proponowane połączenie pasażerskie nie zagraża równowadze 
ekonomicznej umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, albo gdy żaden podmiot ni e 
wystąpił o przeprowadzenie takiego badania.  
6. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego badania, o którym mowa w ust. 4, Prezes UTK oceni, że proponowane poł ą-
czenie pasażerskie zagraża równowadze ekonomicznej umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego tran sportu 
zbiorowego, uwzględniając stopień naruszenia równowagi ekonomicznej tej umowy, wydaje decyzję:  
1) o przyznaniu ograniczonego dostępu,  
2) odmawiającą przyznania otwartego dostępu  
– wskazując zakres zmian w planowanym przewozie osób, w szczególności d otyczący zmiany częstotliwości, tras, stacji 
pośrednich lub harmonogramu, które zapewniłyby spełnienie warunków przyznania otwartego dostępu.  
7. W decyzji o przyznaniu otwartego dostępu albo o przyznaniu ograniczonego dostępu określa się w szczególności:  
1) aplikanta, jego siedzibę i adres;  
2) trasy, na których mają być realizowane przewozy;  
3) okres, na jaki decyzja zostaje wydana;  
4) warunki oraz zakres korzystania z dostę pu do infrastruktury kolejowej.  
                                                           
95) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 11 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 89 – Poz. 1043  
 
 8. Decyzja o przyznaniu otwartego dostępu albo o prz yznaniu ograniczonego dostępu jest wydawana na  okres ni e-
przekraczający 5 lat.  
9. Strona niezadowolona z decyzji, o której mowa w ust. 5 i 6, może zwrócić się do Prezesa UTK z wnioskiem o p o-
nowne rozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania decy zji. 
10. Prezes UTK dokonuje okresowej kontroli działalności przewoźników kolejowych wykonujących przewozy w r amach  
otwartego albo ograniczonego dostępu w zakresie spełniania warunków korzystania z dostępu do infrastruktury kol ejowej 
określonych w decyzji o przyznaniu otwartego dostępu albo w decyzji o pr zyznaniu ograniczonego dostępu.  
11. Decyzja, o której mowa w ust. 5 i ust. 6 pkt 1, wygasa w przypadku likwidacji albo ogłoszenia upadłości aplika n-
ta, któremu decyzja została wydana.  
12. Prezes UTK uchyla d ecyzję o przyznaniu otwartego dostępu albo decyzję o przyznaniu ogr aniczonego dostępu 
w przypadku:  
1) wystąpienia rażącego naruszenia warunków korzystania z dostępu do infrastruktury kolej owej określonych w tej dec yzji; 
2) zaprzestania wykonywania przewozó w przez co najmniej 6 miesięcy z przyczyn  leżących po stronie aplikanta.  
13. Przepisy ust. 1 –12 stosuje się do decyzji dotyczących otwartego dostępu dla przewozów pasażerskich kolejami 
dużych prędkości.  
Art. 29d.  1. Aplikant nabywa prawo do składania wnios ków o przydzielenie zdolności prze pustowej po zawarciu 
z zarządcą umowy o przydzielenie zdolności przepustowej.  
2. Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności:  
1) prawa i obowiązki zarządcy i aplikanta w odniesieniu do przydzielonej zdolności pr zepustowej;  
2) sposób i terminy przekazywania zarządcy informacji o przewoźniku kolejowym uprawnionym do wykorzystania 
zdolności przepustowej, która zostanie przydzielona aplikantowi.  
3. Zarządca może określić w umowie, o której mowa w ust. 1, wymagania do tyczące gwarancji finansowych na z a-
bezpieczenie płatności. Wymagania te muszą być odpowiednie, przejrzyste i niedyskryminacyjne.  
4.96) W zakresie kolejowych przewozów osób innych niż przewozy okazjonalne zarządca zawiera umowę o przydzi e-
lenie zdolności prze pustowej w takim zakresie, w jakim aplikant zawarł umowę o świadczenie usług publicznych, prze d-
stawił oświadczenie organizatora publicznego transportu kolejowego o zamiarze objęcia pociągów umową o świadczenie 
usług publicznych albo uzyskał decyzję o przyz naniu otwartego dostępu albo decyzję o przyznaniu ograniczonego dost ępu. 
5.97) Aplikant, który zawarł z zarządcą umowę ramową, składa wniosek o przydzielenie zdolności przepustowej zgodnie  
z postanowieniami tej umowy.  
Art. 29e. 1. W przypadku gdy aplikant i  zarządca nie dojdą do porozumienia  w zakresie postanowień umowy o przy-
dzielenie zdolności przepustowej, Prezes UTK, na wniosek aplikanta, wydaje decyzję w sprawie przydzielenia zdo lności 
przepustowej, która zastępuje umowę o przydzielenie zdolności przepu stowej.  
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera projekt umowy o przydzielenie zdolności przepustowej oraz aktualne 
stanowiska stron umowy, z zaznaczeniem tych części umowy, co do których strony nie doszły do porozumienia.  
3. Prezes UTK wydaje decyzję w  sprawie przydzielenia zdolności przepustowej, określając w niej warunki umowy 
ustalone przez strony oraz dokonując rozstrzygnięć w tych częściach, w których strony nie doszły do porozumienia.  
4. Decyzji, o której mowa w ust. 3, nadaje się rygor natychmias towej wykonalności.  
5. Decyzja, o której mowa w ust. 3, wygasa w przypadku zawarcia umowy o przydzielenie zdolności przepustowej.  
Art. 29f.  1. Zarządca przyjmuje wnioski o przydzielenie zdolności przepustowej na okres od północy w drugą sobotę 
grudnia do p ółnocy w drugą sobotę grudnia kolejnego roku, zwany dalej „okresem obowiązywania rocznego rozkładu 
jazdy pociągów ”. 
2. Wniosek o przydzielenie zdolności przepustowej na więcej niż jednej sieci kolejowe j aplikant składa do jednego 
z zarządców, których sieci  wniosek dotyczy.  
                                                           
96) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 12 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
97) Dodany przez art.  1 pkt 12 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośnik u 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 90 – Poz. 1043  
 
 3. Kopię wniosku, o którym mowa w ust. 2, zarządca, który go otrzymał, przekazuje do rozpatrzenia pozostałym 
zarządcom, których wniosek dotyczy.  
4. Zarządca, który otrzymał wniosek, o którym mowa w ust. 2, do czasu przydzielenia zdolności  przepustowej, 
współpracuje z pozostałymi zarządcami w imieniu aplikanta.  
Art. 30.  1. Zarządca na podstawie otrzymanych wniosków przydziela zdolność przepustową.  
2. Zarządca na podstawie wniosku o przydzielenie trasy pociągu opracowuje rozkład jazdy pociąg u. 
3. Zarządca ustala procedurę opracowania rocznego rozkładu jazdy pociągów. Na podstawie wniosków o przydziel e-
nie trasy pociągu złożonych zgodnie z tą procedurą zarządca opracowuje roczny rozkład jazdy pociągów.  
3a.98) W przypadku przepełnienia infrastruk tury kolejowej zarządca podejmuje działania w celu wprowadzenia zmian 
zdolności przepustowej, w szczególności dotyczących korzystania z danej trasy pociągów, która w okresie co najmniej 
miesiąca w obowiązującym rozkładzie jazdy pociągów była wykorzystywana  poniżej progowej wielkości ustalanej w reg u-
laminie sieci, o którym mowa w art. 32 ust. 1, chyba że nastąpiło to z przyczyn pozaekonomicznych, na które aplikant nie 
miał wpływu.  
4. W przypadku ujawnienia odcinka linii kolejowej o niewystarczającej zdolnośc i przepustowej zarządca niezwłoc z-
nie powiadamia o tym Prezesa UTK oraz aplikantów, którzy wnioskowali o przydzielenie zdolności przepustowej na tym 
odcinku linii kolejowej. Obowiązek powiadomienia występuje również w przypadku ujawnienia odcinka linii kole jowej, na 
którym zarządca przewiduje wystąpienie niewystarczającej zdolności przepustowej w kolejnym rocznym rozkładzie jazdy 
pociągów.  
5. Przez niewystarczającą zdolność przepustową, o której mowa w ust. 4, rozumie się popyt na zdolność przepustową 
odcink a linii kolejowej, który nie może być w pełni zaspokojony w danym okresie czasu, nawet po dokonaniu koordynacji 
różnych wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej.  
6. Zarządca, w terminie 6 miesięcy od dnia powiadomienia, o którym mowa w ust. 4, jest obowiązany dokonać anal i-
zy zdolności przepustowej odcinka linii kolejowej o niewystarczającej zdolności przepustowej i przedłożyć jej wyniki  Preze-
sowi UTK.  
7. Zarządca, w terminie 6 miesięcy od dnia przedłożenia wyników analizy zdolności p rzepustowej, po k onsultacjach 
z przewoźnikami wykonującymi przewozy na odcinku linii kolejowej, którego analiza dotyczy, opracowuje plan powię k-
szenia zdolności przepustowej i przedkłada go Prezesowi UTK.  
8. Po opracowaniu rocznego rozkładu jazdy pociągów zarządca, na wnios ek aplikanta:  
1) może przydzielić dodatkową zdolność przepustową;  
2) może zmodyfikować przydzieloną zdolność przepustową;  
3) przyjmuje rezygnację z przydzielonej zdolności przepustowej.  
9. Wniosek, o którym mowa w ust. 8, dotyczący pociągu realizującego pr zewozy kolejowe osób, zwanego dalej 
„pociągiem pasażerskim ”: 
1) którego rozkład jazdy ma zostać podany do publicznej wiadomości, aplikant składa w terminie określonym przez 
zarządcę, nie późniejszym niż 40 dni przed wnioskowanym terminem przejazdu;  
2) realizującego przewóz okazjonalny, aplikant składa co najmniej 7 dni przed wnioskowanym terminem przejazdu.  
10. W przypadku gdy aplikant złoży wniosek o przydzielenie trasy pociągu w terminie późniejszym niż 5 dni przed 
planowym uruchomieniem pociągu, zarządca  może opracować uproszczony rozkład jazdy pociągu, określający godzinę 
odjazdu pociągu ze stacji początkowej oraz czas przejazdu pociągu bez uwzględnieni a czasu postojów wynikających 
z ruchu innych pociągów.  
11. Zarządca informuje aplikanta o przydzielonej  zdolności przepustowej przez określenie rozkładu jazdy pociągu, 
uproszczonego rozkładu jazdy pociągu lub przedziału czasu, w którym przewoźnik kolejowy wskazany przez aplikanta 
może korzystać z infrastruktury kolejowej.  
12. Zarządca może określić terminy zmiany rozkładu jazdy pociągów. Zmiany rozkładu jazdy pociągów są wprow a-
dzane nie częściej niż co 30 dni.  
13. Zarządca nie ujawnia informacji dostarczanych mu w trakcie procesu przydzielania zdolności przepustowej st a-
nowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.  
                                                           
98) Dodany przez art.  1 pkt 13 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 91 – Poz. 1043  
 
 Art. 30a. 1. W przypadku gdy zarządca odmówi rozpatrzenia wniosku o przydzielenie zdolności przepustowej lub 
odmówi przydzielenia zdolności przepustowej, aplikant może złożyć skargę do Prezesa UTK.  
2. Prezes UTK stwierdza, w drodze decyzji, że odmowa, o któ rej mowa w ust. 1, nie wymaga żadnych zmian, wym a-
ga modyfikacji albo cofnięcia.  
3. Zarządca dokonuje modyfikacji odmowy albo cofa odmowę zgodnie z wytycznymi określonymi przez Prezesa 
UTK w decyzji, o której mowa w ust. 2.  
Art. 30b.  1. Zdolność przepustowa  przydzielona aplikantowi nie może być przekazana innemu aplikantowi.  
2. Zdolność przepustowa przydzielona aplikantowi, który nie jest przewoźnikiem kolejowym, nie może być wykorz y-
stana  do realizacji innego rodzaju przewozów, niż wskazany we wniosku o przy dzielenie zdolności przepustowej.  
3. Aplikant może wskazać różnych przewoźników kolejowych uprawnionych do wykorzystania zdolności przepust o-
wej przydzielonej na podstawie poszczególnych wniosków.  
4. Aplikant, który jest przewoźnikiem kolejowym, nie może ws kazać innego przewoźnika kolejowego do wykorzyst a-
nia przydzielonej mu zdolności przepustowej.  
Art. 30c.  1. Zarządca przedstawia przewoźnikowi kolejowemu wskazanemu przez aplikanta, w terminie uzgodni o-
nym z aplikantem, projekt umowy o wykorzystanie zdolnośc i przepustowej.  
2. Przewoźnik kolejowy nabywa prawo do wykorzystania przydzielonej aplikantowi zdolności przepustowej po  
zawarciu z zarządcą umowy o wykorzystanie zdolności przepustowej.  
3. Umowa, o której mowa w ust. 2, określa w szczególności prawa i obo wiązki zarządcy i przewoźnika kolejowego  
w odniesieniu do przydzielonej zdolności przepustowej oraz sposób i warunki jej wykorzystania.  
4. Zarządca może określić w umowie, o której mowa w ust. 2, wymagania dotyczące gwarancji finansowych na  
zabezpieczenie płatności. Wymagania te muszą być odpowiednie, przejrzyste i niedyskryminacyjne.  
5. Umowa, o której mowa w ust. 2, zawierana jest na okres nie dłuższy niż okres obowiązywania rocznego rozkładu  
jazdy pociągów.  
6. Rozwiązanie umowy o wykorzystanie zdolności przepustowej wymaga zgody Prezesa UTK, udzielonej  w drodze 
decyzji.  
7. Decyzję, o której mowa w ust. 6, wydaje się w terminie miesiąca od dnia wpływu wniosku do Prezesa UTK i nad a-
je się jej rygor natychmiastowej wykonalności.  
Art. 30d.  1. W przypadku gdy p rzewoźnik i zarządca nie dojdą do porozumienia  w zakresie postanowień umowy 
o wykorzystanie zdolności przepustowej, Prezes UTK, na wniosek zarządcy lub przewoźnika kolejowego, wydaje decyzję 
w sprawie wykorzystania zdolności przepustowej, która zastępuje u mowę o wykorzystanie zdolności przepustowej.  
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera projekt umowy o wykorzystanie zdolności przepustowej oraz aktualne 
stanowiska stron, z zaznaczeniem tych części umowy, co do których strony nie doszły do porozumienia.  
3. Prezes UTK wydaje decyzję w sprawie wykorzystania zdolności przepustowej, określając w niej warunki umowy 
ustalone przez strony oraz dokonując rozstrzygnięć w tych częściach, w których strony nie doszły do porozumienia.  
4. Decyzji, o której mowa w ust.  3, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.  
5. Decyzja, o której mowa w ust. 3, wygasa w przypadku zawarcia umowy o wykorzystanie zdolności przepustowej.  
Art. 30e.  1. Zarządca podaje do publicznej wiadomości rozkład jazdy pociągów pasażerskich w for mie ogłoszenia na 
swojej stronie internetowej nie później niż w terminie 21 dni przed dniem jego wejścia w życie.  
2.99) Zarządca, nie później niż w terminie 21 dni przed dniem wejścia w życie rozkładu jazdy pociągów pasażerskich, 
przekazuje go w postaci ele ktronicznej właściwym zarządcom lub operatorom stacji pasażerskich.  
3.99) Rozkład jazdy pociągów pasażerskich zatrzymujących się na danej stacji pasażerskiej lub peronie obowiązujący 
do kolejnej planowanej jego zmiany podaje  do publicznej wiadomości, w formie ogłoszeń w miejscu powszechnie dostę p-
nym, nie później niż w terminie 10 dni przed dniem jego wejścia w życie:  
1) w budynku dworca kolejowego lub przy drogach stanowiących infrastrukturę umożliwiającą pasażerom dotarcie d o 
peronów – zarządzający nimi operator stacji pasażerskiej;  
2) na peronie lub przy drodze dojścia do peronu – zarządzający nimi podmiot.  
                                                           
99) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 92 – Poz. 1043  
 
 4. Przepisy ust. 1 –3 stosuje się odpowiednio do zmian rozkładu jazdy pociągów pasażerskich.  
5. Przepisów ust. 1 –4 nie s tosuje się do rozkładu jazdy pociągu pasażerskiego, dl a którego aplikant we wniosku 
o przydzielenie trasy pociągu określił, że rozkład jazdy pociągu nie jest podawany do publicznej wiadomości.  
Art. 30f.  1. Zarządca monitoruje punktualność pociągów.  
2. Zarz ądca, w uzgodnieniu z przewoźnikami kolejowymi, ustala wielkość opóźnień pociągów z podziałem na ich 
przyczyny.  
3. Przewoźnik kolejowy lub zarządca, który powoduje opóźnienie pociągu, wypłaca przewoźnikowi kolejowemu, któr ego 
pociąg został opóźniony, rekom pensatę.  
4. Zarządca opracowuje plan minimalizowania zakłóceń i poprawy wyników sieci kolejowej, zwany dalej „planem 
wykonania ”. Zarządca uzgadnia z przewoźnikami kolejowymi szczegóły planu wykonania, w tym:  
1) wielkość opóźnienia pociągu, dla której uznaj e się, że pociąg kursuje planowo;  
2) oczekiwany, procentowy udział liczby pociągów przewoźnika kolejowego, które nie zostaną opóźnione z jego winy;  
3)100) sposób ustalenia wysokości rekompensat należnych z tytułu opóźnienia pociągu, podmiotu wypłacającego re kompe n-
satę oraz podmiotu uprawnionego do otrzymania rekompensaty, uwzględniając:  
a) udział w odpowiedzialności za spowodowanie zakłócenia,  
b) zdolność do przywrócenia normalnych warunków ruchu,  
c) średnie wielkości opóźnienia pociągów w odniesieniu do punk tualności pociągów pasażerskich i pozostałych 
pociągów;  
4)101)  odpowiedzialność za działania zakłócające eksploatację sieci kolejowej;  
5)101)  sposób premiowania za osiągnięcie przez przewoźnika kolejowego średniego rocznego poziomu wyników wyższego 
niż wynik określony w oparciu o główne parametry ustalone w ramach planu wykonania.  
5. Zarządca koordynuje wypłacanie rekompensat, o których mowa w ust. 4 pkt 3.  
5a.102) Zarządca przekazuje niezwłocznie przewoźnikom kolejowym kalkula cje płatności należnych w ramach planu 
wykonania. Kalkulacje te obejmują wszystkie opóźnienia pociągów w okresie nie dłuższym niż miesiąc.  
6. Zarządca publikuje raz do roku na swojej stronie internetowej średni roczny poziom wyników osiągnięty przez 
przewo źników kolejowych w oparciu o główne parametry ustalone w ramach planu wykonania.  
7. Przepisów ust. 1 –6 nie stosuje się do pociągów uruchomionych na podstawie wniosków o przydzielenie tras poci ą-
gów, o których mowa w art. 30 ust. 10.  
Art. 30g.  Zarządca opra cowuje procedury rozwiązywania sporów dotyczących przydzielania zdolności przepustowej 
oraz planu wykonania zapewniające bezstronność w odniesieniu do biorących w nim udział stron oraz umożliwiające ro z-
wiązanie sporu w terminie 10 dni roboczych.  
Art. 30h. 1. Korzystanie z drogi kolejowej nie może naruszać zasad bezpieczeństwa ruchu kolejowego, bezpieczn ego 
przewozu osób i rzeczy oraz ochrony środowiska, a także ochrony zabytków.  
2. W przypadku wystąpienia zakłóceń w ruchu pociągów spowodowanych przez awarię  techniczną lub wypadek z a-
rządca podejmuje wszystkie konieczne kroki, aby przywrócić niezakłócony ruch pociągów. W tym celu opracowuje on 
plan postępowania uwzględniający organy, które należy poinformować w przypadku wystąpienia poważnych zdarzeń lub 
poważ nych zakłóceń w ruchu pociągów.  
2a.103) Jeżeli zakłócenia, o których mowa w ust. 2, mogą mieć wpływ na ruch transgraniczny na infrastrukturze kol e-
jowej innych zarządców, zarządca współpracuje z nimi w celu przywrócenia niezakłóconego ruchu transgra nicznego, 
w tym niezwłocznie przekazuje im informacje o tych zakłóceniach.  
  
                                                           
100) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 14 lit. a tiret pierwsze ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
101) Dodany przez art.  1 pkt 14 lit. a tiret drugie  ustawy , o której mowa w  odnośniku 2. 
102) Dodany przez art.  1 pkt 14 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
103) Dodany przez art.  1 pkt 15 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 93 – Poz. 1043  
 
 3. W nagłych przypadkach skutkujących ograniczeniem zdolności przepustowej, dostęp do przydzielonej zdolności 
przepustowej może zostać ograniczony bez uprzedzenia na tak długo, jak to jest konieczne do usunięcia zaistniałych sku t-
ków w niezbędnym zakresie. Zarządca może, jeżeli uzna to za konieczne, wymagać od przewoźników kolejowych, za opł a-
tą, udostępnienia mu zasobów, które uważa za najbardziej odpowiednie do niezwłocznego przywrócenia nie zakłóc onego 
ruchu pociągów.  
4. Zarządca niezwłocznie informuje zainteresowane strony o braku dostępności zdolności przepustowej w wyniku 
nieplanowanych prac w zakresie utrzymania infrastruktury kolejowej.  
5.104) Zarządca, na żądanie Prezesa UTK, przekazuje m u niezwłocznie informacje dotyczące braku dostępności zdo l-
ności przepustowej w wyniku nieplanowanych prac w zakresie utrzymania infrastruktury kolejowej.  
Art. 31. 1.105) Na uzasadniony wniosek aplikanta zarządca może zawrzeć z aplikantem umowę ramową. Umowa ra-
mowa określa w szczególności przybliżone parametry zdolności przepustowej, w ramach której aplikantowi zostaną prz y-
dzielone trasy pociągów, oraz termin składania wniosków o przyd zielenie zdolności przepustowej . Umowa ramowa nie 
określa tras pociągów.  
2. Umowa ramowa jest zawierana na okres nie dłuższy niż 5 lat i może być przedłużana na kolejne okresy 5 -letnie.  
3.106) Zawarcie umowy ramowej na okres dłuższy niż 5 lat wymaga szczegółowego uzasadnienia przez aplikanta is t-
niejącymi długoterminowymi umowami han dlowymi, poniesionymi albo planowanymi inwestycjami lub ryzykiem.  
4. Umowy ramowe mogą być zawierane na okres 15  lat w  wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach, w  przypadku 
usług świadczonych z  wykorzystaniem infrastruktury kolejowej wymagającej długotermino wych inwestycji.  
4a. Umowy ramowe zawierane na okres dłuższy niż 15  lat mogą być zawierane jedynie w  wyjątkowych przypa dkach, 
w szczególności gdy usługi są świadczone z  wykorzystaniem infrastruktury kolejowej wymagającej długotermin owych 
inwestycji na dużą  skalę oraz gdy inwestycje takie objęte są zobowiązaniami umownymi, w  tym wieloletnim planem amo r-
tyzacji.  
5. Postanowienia umów ramowych nie mogą uniemożliwiać korzystania z  danej linii kolejowej innym przewoźn ikom 
kolejowym.  
6. Projekt umowy ramowej, po p arafowaniu przez strony, jest przedstawiany przez zarządcę do zatwierdzenia przez 
Prezesa UTK.  
7. Prezes UTK zatwierdza projekt umowy ramowej w drodze decyzji. Prezes UTK odmawia zatwierdzenia projektu 
umowy ramowej, która nie spełnia wymogów, o których mo wa w ust. 2 –5. 
8. Umowa ramowa może zostać zawarta po zatwierdzeniu jej projektu przez Prezesa UTK.  
9.107) Zarządca udostępnia zainteresowanemu podmiotowi, na jego wniosek, postanowienia umowy ramowej w sp osób 
nienaruszający tajemnicy przedsiębiorstwa.  
Art. 32. 1. Zarządca opracowuje regulamin, zwany dalej „regulaminem sieci ”, określający zasady udostępniania  zarzą-
dzanej infrastruktury oraz obiektów infrastruktury usługowej połączonych z siecią kolejową zarządcy,  w szczególności:  
1) tryb składania i rozpatryw ania wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej;  
2) charakterystykę infrastruktury kolejowej przeznaczonej do udostępniania oraz informacje o warunkach dostępu  do niej;  
3) cennik, o którym mowa w art. 33 ust. 13;  
4) warunki korzystania z udostępnionej  infrastruktury kolejowej;  
5) zakres usług związanych z udostępnianiem infrastruktury kolejowej i warunki ich zapewnienia.  
1a.108) Co najmniej raz w roku PLK S.A. zapewnia, aby zainteresowani przewoźnicy kolejowi i aplikanci, a jeżeli jest 
to konieczne równi eż przedstawiciele podmiotów korzystających z usług kolejowych przewozów towarowych lub pasaże r-
skich oraz organów państwowych i organów jednostek samorządu terytorialnego, mieli możliwość przedstawienia pise m-
nych opinii dotyczących treści regulaminu sieci.  
                                                           
104) Dodany przez art.  1 pkt 15 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
105) Ze zmianą wprowadzoną  przez art.  1 pkt 16 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
106) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 16 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
107) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 16 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
108) Dodany przez art.  1 pkt 17 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 94 – Poz. 1043  
 
 1b.108) PLK S.A. ogłasza na swojej stronie internetowej:  
1) skonsultowane z zainteresowanymi podmiotami lub organami wytyczne dotyczące trybu przedstawiania opinii, o których 
mowa w ust. 1a;  
2) zestawienie opinii, o których  mowa w ust. 1a, wraz z informacją o działaniach podjętych w związku z przedstawi o-
nymi opiniami, oraz przekazuje to zestawienie i tę informację do wiadomości Prezesa UTK.  
2. Zarządca zapewnia, aby charakterystyka infrastruktury kolejowej określona w regula minie sieci była co najmniej  
raz do roku aktualizowana zgodnie z danymi ujętymi w krajowym rejestrze infrastruktury.  
3. Regulamin sieci jest ogłaszany, w sposób zwyczajowo przyjęty, nie później niż na 4 miesiące przed terminem  skła-
dania wniosków o przydzie lenie zdolności przepustowej.  
4. Regulamin sieci jest ogłaszany co najmniej w dwóch językach urzędowych Unii Europejskiej, w tym  w języku po l-
skim.  
5. Wprowadzenie do regulaminu sieci postanowień dotyczących linii kolejowych o znaczeniu obronnym  wymaga  
uzgo dnienia z Ministrem Obrony Narodowej.  
Art. 33.  1. Zarządca opracowuje system pobierania opłat na okres obowiązywania rocznego rozkładu jazdy poci ągów 
oparty na takich samych zasadach w odniesieniu do wszystkich aplikantów dla całej sieci kolejowej.  
2. Zarz ądca może pobierać od aplikantów opłatę za obsługę wniosku o przydzielenie zdolności przepustowej,  jeżeli 
na podstawie wniosku nie została przydzielona zdolność przepustowa, z wyłączeniem sytuacji, gdy zdolność  przepustowa 
nie została przydzielona z przycz yn leżących po stronie zarządcy. Opłata jest ustalana jako iloraz kosztów poniesionych 
przez zarządcę na obsługę wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej i liczby wniosków  złożonych w ostatnim 
zakończonym roku.  
3. Zarządca pobiera od aplikanta opłat ę rezerwacyjną za niewykorzystanie przydzielonej zdolności przepustowej,   
jeżeli aplikant nie wskaże przewoźnika kolejowego, który ma wykorzystać przydzieloną zdolność przepustową,  albo prz e-
woźnik kolejowy wskazany przez aplikanta nie zawrze z zarządcą umo wy o wykorzystanie zdolności przepustowej.  Opłata 
jest ustalana jako procentowy udział opłaty, jaką poniósłby przewoźnik kolejowy za wykorzystanie  przydzielonej aplika n-
towi zdolności przepustowej. Zarządca nie pobiera opłaty, jeżeli przewoźnik kolejowy wys tąpił do Prezesa UTK o wyd a-
nie decyzji w sprawie wykorzystania zdolności przepustowej.  
4. Zarządca pobiera od przewoźnika kolejowego opłatę za usługi wykonane w ramach minimalnego dostępu do  infra-
struktury kolejowej, związane ze zrealizowanym przejazdem po ciągu, zwaną dalej „opłatą podstawową ”. 
5. Opłata podstawowa jest obliczana jako iloczyn przebiegu pociągu i stawki jednostkowej określonej dla przejazdu  
pociągu na odległość jednego kilometra.  
6. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej ustalane są przez zar ządcę po kosztach bezpośrednich, jakie zarządca  po-
nosi jako rezultat przejazdu pociągu. W celu odzyskania całości ponoszonych kosztów zarządca może, jeżeli  wykaże, że 
kondycja rynku to umożliwia, dokonać podwyżki stawek.  
7. Zarządca może opracować, wspólni e z przewoźnikami kolejowymi, sposób zmniejszenia opłaty podstawowej  w za-
leżności od realizacji przez przewoźnika kolejowego planu wykonania.  
8. Zarządca może pobierać od przewoźników kolejowych opłatę za usługi wykonane w ramach minimalnego  dostępu 
do inf rastruktury kolejowej, związane ze zrealizowanymi manewrami, zwaną dalej „opłatą manewrową ”. 
9. Stawki jednostkowe opłaty manewrowej ustalane są przez zarządcę po kosztach bezpośrednich, jakie zarządca  po-
nosi jako rezultat wykonania manewrów.  
10. Zarządca określa maksymalny czas postoju pojazdów kolejowych w ramach minimalnego dostępu do infrastrukt u-
ry kolejowej, nie krótszy niż 2 godziny, w odniesieniu do którego nie pobiera opłat za przydzieloną zdolność  przep ustową 
dla potrzeb postoju pojazdów kolejowych . 
11. Zarządca może pobierać od przewoźników kolejowych opłatę rezerwacyjną za niewykorzystanie przydzielonej  
zdolności przepustowej.  
12. Zarządca może pobierać opłaty za określone w regulaminie sieci usługi inne niż wymienione w załączniku  nr 2 do 
ustawy,  które zarządca będzie świadczył wtedy, gdy ich wykonania zażąda przewoźnik kolejowy  w zgłoszonym wni osku. 
  
Dziennik  Ustaw  – 95 – Poz. 1043  
 
 13. Zarządca opracowuje projekt cennika określającego:  
1) opłatę za obsługę wniosku o przydzielenie zdolności przepustowej, o której mowa w ust. 2;  
2) sposób ustalania stawki jednostkowej opłaty podstawowej na podstawie stawek cząstkowych i współczynników  kory-
gujących wraz z określeniem ich wartości;  
3) sposób ustalania stawki jednostkowej opłaty manewrowej;  
4) sposób ustalania opłat rezerwacyjnych, o których mowa w ust. 3 i 11;  
5) sposób ustalania opłat za postój pojazdów kolejowych;  
6) opłaty, o których mowa w ust. 12, albo sposób ich ustalania.  
14. Projekt cennika, o którym mowa w ust. 13, zarządca, niezwłocznie po jego opracowaniu, umieszcza  w regul ami-
nie sieci oraz, nie później niż w terminie 9 miesięcy przed rozpoczęciem okresu obowiązywania rocznego  rozkładu jazdy 
pociągów, przedkłada do zatwierdzenia Prezesowi UTK w części dotyczącej sposobu ustalania stawki  jednostkowej opł aty 
podstawowej i mane wrowej obejmującego kalkulację wysokości zastosowanych stawek cząstkowych  i współczynn ików.  
15. Prezes UTK w terminie 90 dni od dnia otrzymania projektu cennika, o którym mowa w ust. 13, w drodze  decyzji, 
zatwierdza go w części dotyczącej sposobu ustalania  stawki jednostkowej opłaty podstawowej i manewrowej  albo odm a-
wia jego zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z obowiązującymi przepisami.  
16. Zarządca jest obowiązany zaktualizować regulamin sieci w zakresie cennika, którego projekt zost ał zatwierdzony  
przez Prezesa UTK, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji Prezesa UTK zatwierdzającej projekt cennika.  
17. Brak wydania decyzji, o której mowa w ust. 15, w wymaganym terminie jest równoważny z decyzją zatwierdzaj ą-
cą projekt cennika, o którym mowa w ust. 13. W takim przypadku zarządca jest obowiązany zaktualizować  regulamin sieci 
w zakresie cennika, którego projekt został zatwierdzony, w terminie 7 dni od upływu terminu,  w którym decyzja, o której 
mowa w ust. 15, powinna zostać podjęta . 
18. W przypadku odmowy zatwierdzenia projektu cennika, o którym mowa w ust. 13, zarządca podejmuje decyzję  o: 
1) stosowaniu w okresie obowiązywania rozkładu jazdy pociągów, którego projekt cennika dotyczył, cennika obowiąz u-
jącego  w poprzednim okresie obowi ązywania rocznego rozkładu jazdy pociągów albo  
2) opracowaniu nowego projektu cennika i ponownym przedstawieniu go do zatwierdzenia w trybie, o którym  mowa 
w ust. 15.  
19. W przypadku, o którym mowa w ust. 18 pkt 1, zarządca w terminie 30 dni od dnia doręcz enia decyzji  Prezesa 
UTK odmawiającej zatwierdzenia projektu cennika, o którym mowa w ust. 13:  
1) informuje Prezesa UTK o swojej decyzji;  
2) aktualizuje regulamin sieci w zakresie cennika, o którym mowa w ust. 13.  
20. W przypadku, o którym mowa w ust. 18 p kt 2, zarządca w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji  Prezesa 
UTK odmawiającej zatwierdzenia projektu cennika, o którym mowa w ust. 13:  
1) przedstawia Prezesowi UTK poprawiony projekt cennika, o którym mowa w ust. 13;  
2) aktualizuje regulamin sieci w  zakresie projektu cennika.  
21. Jeżeli decyzja Prezesa UTK o zatwierdzeniu poprawionego projektu cennika, o którym mowa w ust. 20  pkt 1, 
zostanie podjęta w terminie późniejszym niż 30 dni przed rozpoczęciem okresu obowiązywania rocznego rozkładu  jazdy:  
1) cennik, którego projekt został zatwierdzony, wchodzi w życie 30 dni od dnia, w którym decyzja została podjęta;  
2) do dnia wejścia w życie nowego cennika obowiązuje cennik obowiązujący w poprzednim rocznym okresie  obowi ą-
zywania rozkładu jazdy.  
22. Zarządca może podjąć decyzję o rezygnacji z opracowania projektu cennika, o którym mowa w ust. 13, albo  jego 
części, i stosowaniu na kolejny okres obowiązywania rocznego rozkładu jazdy pociągów odpowiadającej mu  części cenn i-
ka obowiązującego w poprzednim rocznym ro zkładzie jazdy pociągów. W takim przypadku zarządca:  
1) informuje Prezesa UTK o swojej decyzji;  
2) aktualizuje regulamin sieci w zakresie cennika, o którym mowa w ust. 13.  
23. Z opłat podstawowych i manewrowych na liniach kolejowych o znaczeniu wyłącznie o bronnym zwolnione  są 
wojskowe jednostki budżetowe.  
  
Dziennik  Ustaw  – 96 – Poz. 1043  
 
 Art. 34. 1. Opłata podstawowa może być podwyższana, w okresie przepełnienia,  na odcinkach dróg kolejowych 
o niewystarczającej zdolności przepustowej.  
1a. Zarządca zaprzestaje pobierania podwyższonych opłat , o których mowa w ust. 1, jeżeli:  
1) nie przedłożył planu powiększenia zdolności przepustowej albo  
2) nie realizuje działań określonych w planie powiększenia zdolności przepustowej.  
1b. W przypadku, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, za zgodą Prezesa UTK, zar ządca może kontynuować pobieranie 
podwyższonych opłat przez okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli:  
1) plan powiększenia zdolności przepustowej nie może być zrealizowany z przyczyn od niego niezależnych albo  
2)109)  możliwe warianty powiększenia zdolności prze pustowej nie mogą być zrealizowane z przyczyn ekonomicznych lub 
finansowych.  
2. Zarządca może przyznawać ulgi w opłacie podstawowej pod warunkiem zapewnienia ich finansowania. Ulgi m ogą 
być przyznane na czas ograniczony i na określonym odcinku infrastruktu ry kolejowej w celu:  
1) rozwijania nowych usług kolejowych lub  
2) korzystania z linii kolejowych o znacznym stopniu niewykorzystania zdolności przepustowej.  
2a. Ulgi przyznaje się na jednakowych zasadach dla wszystkich przewoźników kolejowych.  
2b. Jeżeli u lgi wprowadza się dla podobnych usług, wprowadza się dla nich podobne systemy ulg.  
3. (uchylony)  
4. (uchylony ) 
Art. 34a.110) 1. Zarządca i aplikant mogą, pod nadzorem Prezesa UTK, prowadzić negocjacje w zakresie opłat za 
dostęp do infrastruktury kolejowej.  
2. Zarządca informuje Prezesa UTK o rozpoczęciu negocjacji, o których mowa w ust. 1.  
3. Prezes UTK może żądać od zarządcy i aplikanta udzielenia wyjaśnień oraz przedstawienia dokumentów dotycz ą-
cych negocjacji, o których mowa w ust. 1, a także może brać udzi ał w spotkaniach negocjacyjnych zarządcy i aplikanta.  
4. Prezes UTK jest uprawniony do wyrażenia opinii na temat prowadzonych negocjacji. Opinia jest doręczana z a-
rządcy oraz aplikantowi.  
5. Po zakończonych negocjacjach zarządca informuje Prezesa UTK o ich wyniku.  
Art. 35. 1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:  
1) tryb składania i rozpatrywania wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej, o kt órych mowa w art. 29d ust. 1, 
w szczególności informacje jakie powinny znaleź ć się we wnioskach o przydzielenie zdolności przepustowej oraz w a-
runki uznania, że odcinek linii kolejowej posiada niewystarczającą zdolność przepustową;  
2) tryb wprowadzania zmian do rozkładu jazdy pociągów;  
3) zakres analizy zdolności przepustowej, o któ rej mowa w art. 30 ust. 6;  
4) zakres planu powiększenia zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 30 ust. 7;  
5) warunki korzystania przez przewoźników kolejowych z infrastruktury kolejowej;  
6) sposób kwalifikacji opóźnień pociągów;  
7) maksymalną wielkoś ć opóźnienia pociągu, o którym mowa w art. 30f ust. 4 pkt 1, z uwzględnieniem podziału na 
pociągi pasażerskie i pozostałe;  
8) minimalny procentowy udział liczby pociągów przewoźnika kolejowego, które nie z ostaną opóźnione z jego winy, 
o którym mowa w art. 30f ust. 4 pkt 2, z uwzględnieniem podziału na pociągi pasażerskie i pozostałe;  
9) sposób ustalania opłat, o których mowa w art. 33 ust. 2 –4, 8 i 11, oraz minimalne stawki opłat, o których mowa w art. 33 
ust. 2 i 3;  
10) sposób podwyższania opłaty podstawow ej; 
                                                           
109) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
110) Dodany przez art.  1 pkt 19 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 97 – Poz. 1043  
 
 11) sposób udzielania ulg w opłacie podstawowej;  
12) zakres przedmiotowy zagadnień, które w szczególności wymagają uregulowania umową ramową;  
13) sposób opracowania regulaminu sieci i zakres informacji w nim zawieranych.  
2. Wydając rozporządzenie, o kt órym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw transportu uwzględni:  
1) konieczność zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania aplikantów, w szczególności w zakresie regulaminu sieci;  
2) odmienny sposób postępowania z wnioskami o przydzielenie zdolności przepustowej w przypadku opracowania ro z-
kładu jazdy pociągu i jego zmiany;  
3) odmienny sposób postępowania z wnioskami o przydzielenie zdolności przepustowej w trybie przewidzianym dla 
rocznego rozkładu jazdy pociągów i pozostałymi wnioskami;  
4) potrzebę j ak najlepszego wykorzystania istniejącej zdolności przepustowej;  
5) potrzebę prowadzenia prac utrzymaniowych skutkujących ograniczeniem zdolności przepustowej;  
6) czas niezbędny na opracowanie rozkładu jazdy pociągów;  
7) konieczność szczególnego traktowani a tras pociągów międzynarodowych na etapie przydzielania zdolności przepus -
towej;  
8) szczególny charakter pociągów pasażerskich, w tym świadczących usługę publiczną;  
9) konieczność podjęcia działań naprawczych w przypadku drogi kolejowej o niewystarczające j zdolności przepust owej; 
10) potrzebę weryfikacji przez zarządcę uprawnień przewoźnika kolejowego do wykonywania przewozów;  
11) potrzebę ustalenia strony, która ma ponieść konsekwencje za opóźnienie pociągu;  
12) potrzebę zapewnienia, że system opłat pobie ranych za przejazd pociągu będzie adekwatny do kosztów, jakie powod u-
je przejazd pociągu;  
13) potrzebę uzależnienia wysokości opłaty rezerwacyjnej od możliwości ponownego wykorzy stania przepustowości, z której  
dany aplikant zrezygnował.  
Art. 35a.  1. Zarządc a może podjąć decyzję o niestosowaniu przepisów art. 29 –35, w przypadku gdy:  
1) sieć kolejowa jest przeznaczona wyłącznie do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub lokalnych;  
2) infrastruktura kolejowa stanowi element obiektu infrastruktury usługowej;  
3)111) infrastruktura kolejowa została uznana za niemającą strategicznego znaczenia dla funkcjonowania rynku kolejowego 
w decyzji wydanej przez Komisję Europejską.  
2. Zarządca może podjąć decyzję o stosowaniu przepisów rozdziału 6 dotyczących przewoźników kolejo wych do 
przedsiębiorców wykonujących przewozy po drogach kolejowych, o których mowa w art. 17e ust. 2.  
3. Zarządca, w przypadku gdy podejmie decyzję, o której mowa w ust. 1, lub decyzję, o której mowa w ust. 2, ni e-
zwłocznie informuje o tym Prezesa UTK.  
Art. 36. Przepisów art.  29–35 nie stosuje się do infrastruktury kolejowej:  
1) przeznaczonej wyłącznie do przewozów osób wykonywanych przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie 
zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom;  
2) przez naczonej do użytku właściciela w  celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb;  
3) obejmującej linie kolejowe o  szerokości torów innej niż 1435  mm. 
                                                           
111) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 20 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 98 – Poz. 1043  
 
 Rozdział 6a  
Obiekty infrastruktury usługowej  
Art. 36a.  1.112) Udostępnianie obiektu in frastruktury usługowej, zwanego dalej „obiektem”, polega na umożliwieniu 
przewoźnikom kolejowym, na ich wniosek, dostępu do torów kolejowych w tym obiekcie oraz korzystania z usług, o kt órych 
mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy, do których świadcze nia obiekt został specjalnie przystosowany. W prz ypadku 
gdy wymaga tego specyfika świadczonych usług, udostępnianie obiektu obejmuje również korzystanie z obie ktu. 
2. Zarządzający obiektem sporządza statut obiektu, w którym określa, czy obiekt przeznaczony  jest do udostępniania. 
Zarządzający obiektem świadczący usługi, o których mowa w ust. 2 załącznika nr 2 do ustawy, może określić, że obiekt nie 
jest przeznaczony do udostępniania tylko w przypadku, gdy obiekt nie jest używany.  
3.113) Przewoźnicy kolejowi są  uprawnieni do dostępu do udostępnianych obiektów,  w tym do torów kolejowych 
w tych obiektach i świadczonych w nich usług, o których mowa w ust. 2 załącznika nr 2 do ustawy, na równych i nied ys-
kryminujących zasadach.  
4. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 3 , przysługuje również przewoźnikom kolejowym z innych państw członko w-
skich Unii Europejskiej w zakresie obiektów położonych na sieci kolejowej, do dostępu do której są uprawnieni.  
5.114) Jeżeli obiekt nie był wykorzystywany do świadczenia usług, o których mo wa w ust. 2 załącznika nr 2 do ust awy, 
przez okres co najmniej dwóch kolejnych lat i przewoźnik kolejowy zgłosił zarządzającemu obiektem lub operatorowi 
obiektu zainteresowanie dostępem do tego obiektu, właściciel obiektu podaje do publicznej wiadomości, ż e obiekt jest 
przeznaczony do wynajęcia lub dzierżawy, w całości albo w części, w celu świadczenia usług w zakresie, w jakim prz e-
woźnik kolejowy zgłosił zainteresowanie dostępem do tego obiektu, chyba że zarządzający obiektem lub operator obiektu 
wykaże, ż e użycie obiektu przez przewoźnika kolejowego nie jest możliwe, z uwagi na toczące się postępowanie restrukt u-
ryzacyjne.  
6. Jeżeli operator obiektu, zwany dalej „operatorem ”, świadczy usługi, o których mowa w ust. 3 załącznika nr 2 do 
ustawy, świadczy je na  równych i niedyskryminujących zasadach.  
Art. 36b.  1. Operator określa sposób wnioskowania o dostęp do obiektu oraz termin składania wniosków.  
2. Operator rozpatruje wnioski, o których mowa w ust. 1, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania 
wniosku przez operatora. Operator może stosować dłuższy termin rozpatrywania wniosków pod warunkiem uzyskania 
zgody Prezesa UTK.  
3. Operator podejmuje wszelkie możliwe działania w celu uwzględnienia wszystkich złożonych wniosków, o których 
mowa w ust. 1, prz y czym nie jest on obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek nakładów, które są konieczne do realizacji 
tego celu.  
4. Operator może odmówić przewoźnikowi kolejowemu dostępu do obiektu, jeżeli wykaże, że:  
1) przewoźnik ten może wykonać planowany przewóz kolejo wy na porównywalnych ekonomicznie warunkach, korzys -
tając z innego udostępnianego obiektu, z wyjątkiem sytuacji, gdy przewoźnik poinformuje operatora, że operator 
wskazanego obiektu odmówił mu do niego dostępu, lub  
2) pozytywne rozpatrzenie wniosku wiązało by się z koniecznością poniesienia przez operatora nakładów, o których  mowa 
w ust. 3, lub  
3) ze względu na brak wystarczającej zdolności przepustowej pozytywne rozpatrzenie wniosku uniemożliwiłoby temu 
operatorowi realizację uzasadnionych potrzeb własnych lub wykonanie zobowiązań wynikających z umów zawa rtych 
uprzednio z innymi przewoźnikami kolejowymi.  
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, operator uzasadnia na piśmie swoją odmowę i przekazuje ją przewoźnik o-
wi kolejowemu.  
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, w odmowie, o której mowa w ust. 5, operator wskazuje inny obiekt, 
który umożliwi przewoźnikowi kolejowemu wykonanie przewozu kolejowego na porównywalnych ekonomicznie waru nkach.  
                                                           
112) Ze zmianą wprowadzoną  przez art.  1 pkt 21 lit. a  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
113) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  21 lit. b  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
114) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  21 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 99 – Poz. 1043  
 
 Art. 36c.  1. Przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z u sług świadczonych w obiekcie po zawarciu z op e-
ratorem umowy określającej w szczególności prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świa d-
czonymi usługami.  
2. W przypadku gdy operator jest zarządcą infrastruktury kolejowej udostępniane j na zasadach opisanych w rozdziale 6,  
może zawrzeć z przewoźnikiem kolejowym jedną umowę zamiast umowy, o której mowa w art. 30c ust. 2, o raz umowy, 
o której mowa w ust. 1, zawierającą wszystkie postanowienia wymagane tymi umowami.  
3. Operator nie ujawnia  informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa uzyskanych w związku z udostępni aniem 
obiektu.  
Art. 36d.  1. Jeżeli operator odmówił dostępu do obiektu z naruszeniem przepisów art. 36b, przewoźnik kolejowy 
może wnieść skargę do Prezesa UTK.  
2. W przypad ku, o którym mowa w ust. 1, Prezes UTK może, w drodze decyzji, nakazać operatorowi zapewnienie 
przewoźnikowi kolejowemu, w wyznaczonym terminie, dostępu do obiektu, o ile stwierdzi wystąpienie naruszeń przep isów 
art. 36b.  
Art. 36e.  1. Operator określa wyso kość opłat, które pobiera od przewoźników kolejowych za dostęp do obiektu.  
2.115) Opłaty, o których mowa w ust. 1, nie mogą przekraczać kosztów udostępniania obiektu ponoszonych przez op e-
ratora powiększonych o rozsądny zysk, rozumiany jako stopa zwrotu z wła snego kapitału uwzględniająca ewentualne ryz y-
ko ponoszone przez operatora, nie większy niż 10% w skali roku.  
3. (uchylony)116) 
Art. 36f.  1. Operator opracowuje regulamin dostępu do obiektu, zwany dalej „regulaminem obiektu ”, w którym określa  
w szczególności:  
1) obiekty, których dotyczy, i ich rodzaje;  
2) zakres udostępniania obiektów, za który operator jest odpowiedzialny;  
3) procedurę udostępniania obiektów, w tym termin składania oraz zakres informacji, jakie powinien zawierać wniosek, 
o którym mowa w art. 36b ust. 1;  
4) szczegółowe warunki techniczne dostępu do obiektów;  
5) wysokość opłat, o których mowa w art. 36e ust. 1.  
2. Regulamin obiektu podlega aktualizacji w razie zmiany informacji w nim zawartych.  
3. Operator nie później niż na 2 tygodnie przed dni em publikacji regulaminu sieci, określonym w art. 32 ust. 3:  
1) publikuje regulamin obiektu na swojej stronie internetowej;  
2) przekazuje Prezesowi UTK i zarządcy, z którego siecią kolejową jest połączony obiekt, regulamin obiektu albo 
informuje ich o adre sie strony internetowej, na której regulamin obiektu został opublikowany.  
4. Prezes UTK, uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników 
kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek p rzewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, 
nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia 
wymagań określonych w przepisach niniejszego rozdziału.  
5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, Prezes UTK może w szczególności nakazać zmianę:  
1) wysokości opłat, o których mowa w art. 36e ust. 1, uwzględniając zasady kalkulacji opłaty, o których mowa w art. 36e 
ust. 2, oraz wysokość opłat pobieranych przez innych operatorów za udostępnianie i świadczenie usług w takich 
samych obiektach;  
2) terminów składania wniosków, o którym mowa w art. 36b ust. 1, uwzględniając zdolność przepustową drogi kolej o-
wej wchodzącej w skład obiektu, rodzaj usług w nim świadczonych oraz uzasadnione potrzeby przewoźników  kole-
jowy ch. 
Art. 36g.  1. Operator, który jest przewoźnikiem kolejowym, jeżeli udostępnia obiekt:  
1) prowadzi odrębną rachunkowość dla działalności polegającej na zarządzaniu obiektami;  
2) w ramach ujawnień w informacji dodatkowej rocznego sprawozdania finansowego przedstawia on odpowiednie poz y-
cje bilansu oraz rachunki zysków i strat odrębnie dla działalności polegającej na zarządzaniu obiektami infr astruktury 
usługowej.  
                                                           
115) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
116) Przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 100 – Poz. 1043  
 
 2. W przypadku gdy:  
1) funkcje operatora wykonuje przedsiębiorca, który jest jednocześnie przew oźnikiem kolejowym mającym pozycję dom i-
nującą , w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2019 r. 
poz. 369, 1571 i 1667 ), dla którego wykorzystuje się dany obiekt, albo  
2) operator jest bezpośrednio lub pośr ednio kontrolowany przez przedsiębiorcę, o którym mowa w pkt 1  
– operator powinien być niezależny od przewoźnika kolejowego w zakresie organizacyjnym i decyzyjnym.  
3. W celu zapewnienia niezależności, o której mowa w ust. 2, operator:  
1) w zakresie dotyczą cym struktury organizacyjnej posiada własny personel i wyodrębnione komórki organizacyjne 
właściwe w sprawach udostępniania obiektów lub świadczenia usług w tych obiektach, a także pobierania opłat od 
przewoźników kolejowych za te czynności;  
2) w zakresie dotyczącym podejmowania decyzji zapewnia, że zakres obowiązków powierzonych członkom organów 
zarządzających lub pracownikom zajmującym stanowiska kierownicze w komórkach organizacyjnych, o których 
mowa w pkt 1, nie obejmuje jakichkolwiek spraw związanych z  wykonywaniem działalności handlowej przez 
przewoźnika kolejowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;  
3) opracowuje i jest odpowiedzialny za realizację programu, w którym określa przedsi ęwzięcia, jakie należy podjąć 
w celu zapewnienia niedyskryminacyjnego dostę pu do obiektów lub do świadczenia usług w tych obiektach, w tym 
szczegółowe obowiązki pracowników wynikające z tych programów;  
4) wyznacza inspektora do spraw zgodności monitorującego realizację programu, o kt órym mowa w pkt 3, który jest 
w swoich działani ach niezależny oraz ma dostęp do informacji o działalności operatora, niezbędnych do wypełnienia 
jego zadań.  
4. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się do obiektów wymienionych w ust. 2 pkt 1 –4, 7 oraz 9 załącznika nr 2 do ustawy.  
Art. 36h.  1. Prezes UTK prowadzi rejestr obiektów infrastruktury usługowej, zwany dalej „rejestrem obiektów ”. 
2. W rejestrze obiektów gromadzi się następujące dane:  
1) nazwę podmiotu, jego siedzibę i adres albo imię, nazwisko i adres zamieszkania:  
a) właściciela obiektu,  
b) zarządzającego  obiektem,  
c) operatora;  
2) sieci kolejowe, z którymi obiekt jest połączony;  
3) zakres usług, które mogą być świadczone w obiekcie.  
3. Zarządzający obiektem przekazują Prezesowi UTK dane, o których mowa w ust. 2, w zakresie swojej właściwości.  
Art. 36i.  Przepisów art. 36a –36h nie stosuje się do obiektów połączonych wyłącznie z infrastrukturą kolejową, w st o-
sunku do której zastosowano przynajmniej jedno z wyłączeń, o których mowa w art. 35a u st. 1 pkt 1 i 3 albo art. 36, 
z wyjątkiem obiektów, które są niezbę dne do świadczenia usług przewozowych albo służą one lub mogą służyć więcej niż 
jednemu klientowi końcowemu.  
Rozdział 6b  
Stacje pasażerskie i perony117) 
Art. 36j. 1. Udostępnianie stacji pasażerskiej polega na:  
1) umożliwieniu korzystania przez podróżnych ze  stacji pasażerskiej;  
2) udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a:  
a)118)  powierzchni przeznaczonej do obsługi podróżnych, w tym powierzchni przed kasami, poczekalni, powierzchni 
stanowiącej dostęp do peronów z drogi publ icznej lub dworca kolejowego, a także powierzchni służącej do 
umieszczania dodatkowych informacji dla pasażerów lub  
b) systemu sprzedaży biletów obsługiwanego przez operatora stacji pasażerskiej.  
                                                           
117) Tytuł rozdziału w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
118) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 101 – Poz. 1043  
 
 2.119) Operator stacji pasażerskiej może nie udostępniać podró żnym dworca kolejowego, jeżeli stacja pasażerska nie 
jest udostępniana przewoźnikom w sposób określony w ust. 1 pkt 2. W takim przypadku dworzec kolejowy nazywa się 
nieczynnym.  
Art. 36k. 1. Stacje pasażerskie są udostępniane podróżnym nieodpłatnie.  
2. Oper ator stacji pasażerskiej opracowuje i udostępnia w formie ogłoszeń na tablicach informacyjnych regulamin k o-
rzystania ze stacji pasażerskiej przez podróżnych, w którym w szczególności wymienia elementy stacji pasażerskiej, które 
są nieczynne.  
3. Jeżeli stac ja pasażerska jest zarządzana przez kilku operatorów stacji pasażerskich, opracowują oni wspólny reg u-
lamin korzystania ze stacji pasażerskiej.  
4. Operator stacji pasażerskiej zarządzający czynnym dworcem kolejowym obowiązany jest zapewnić dla podró żnych 
poczekalnię.  
Art. 36l.  1. Nazwę stacji pasażerskiej określa zarządca linii kolejowej, przy której stacja pasażerska jest położona. 
Jeżeli stacja pasażerska jest położona przy liniach kolejowych zarządzanych przez różnych zarządców, nazwę stacji okreś -
lają ws zyscy zarządcy w porozumieniu.  
2. Koszty zmiany nazwy stacji pasażerskiej ponosi wnioskodawca.  
Art. 36la.120) Do peronów stosuje się przepisy art. 36j ust. 1 pkt 1, art. 36k ust. 1 i art. 36l.  
Art. 36m. 1. Minister właściwy do spraw transportu może określić,  w drodze rozporządzenia, standardy oznakow ania 
stacji pasażerskich.  
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się:  
1) potrzebę zapewnienia jednolitości i czytelności oznakowania stacji pasażerskich;  
2) potrzebę poprawy obsługi pasażeró w i zwiększenia dostępu do przewozów kolejowych, w szczególności podróżnym 
o ograniczonej możliwości poruszania się.  
Rozdział 6c  
Współpraca zarządców  
Art. 36n.  1. Prowadzenie ruchu kolejowego przez połączenie dróg kolejowych zarządzanych przez różnych zarz ąd-
ców realizowane jest na podstawie zawartej między nimi umowy albo na podstawie postanowień uzgodnionego przez z a-
rządcę regulaminu pracy bocznicy kolejowej, o którym mowa w art. 19 ust. 3 pkt 4.  
2. Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności:  
1) punkty styku dróg kolejowych;  
2) jednostki organizacyjne wyznaczone do współpracy;  
3) zasady współpracy zarządców w zakresie udostępniania infrastruktury kolejowej, w tym:  
a) zasady wzajemnego przekazywania wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej , 
b) strony opracowujące rozkład jazdy pociągów co najmniej na częściach linii kolejowych przylegających do  punktu 
styku linii kolejowych,  
c) w przypadku, o którym mowa w art. 36o ust. 2, zasady pobierania opłat za udostępnianie infrastruktury kolej o-
wej, 
d) w odniesieniu do umów ramowych;  
4) zasady prowadzenia ruchu kolejowego co najmniej na częściach dróg kolejowych przylegających do punktu  styku 
dróg kolejowych;  
5) działania podejmowane w sytuacjach wyjątkowych i w trudnych warunkach;  
6) tryb wyjaśniania przyczyn poważnych wypadków, wypadków i incydentów oraz ich skutków finansowych oraz  sposób 
prowadzenia związanej z tym dokumentacji;  
7) zasady wzajemnych rozliczeń;  
8) tryb rozstrzygania sporów.  
                                                           
119) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
120) Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośnik u 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 102 – Poz. 1043  
 
 3. Postanowienia umowy, o której mowa w ust. 1, nie mogą nar uszać zasad bezpieczeństwa ruchu kolejowego  oraz 
bezpiecznego przewozu osób i rzeczy.  
4. Zarządca publikuje na swojej stronie internetowej postanowienia umowy, o której mowa w ust. 1, w zakresie,  
o którym mowa w ust. 2 pkt 3.  
Art. 36o . 1. Zarządcy, których  linie kolejowe są połączone, tworzą wspólny portal internetowy umożliwiający  uzys-
kanie informacji niezbędnych do uruchomienia pociągów przejeżdżających przez więcej niż jedną sieć kolejową.  
2. Zarządcy linii kolejowych mogą wspólnie powołać lub wskazać p odmiot odpowiedzialny za udostępnianie  infra-
struktury kolejowej.  
Art. 36p. 1. Zarządca informuje Komisję Europejską o spotkaniach, na których opracowuje się wspólne zasady  
i praktyki dotyczące przydzielania zdolności przepustowej na styku sieci zarządców, których infrastruktura kolejowa  zosta-
ła uznana w decyzji wydanej przez Komisję Europejską za infrastrukturę kolejową mogącą mieć strategiczne  znaczenie dla 
funkcjonowania rynku kolejowego. Komisja Europejska jest zapraszana do udziału w tych spotkaniach  w charakterze  
obserwatora.  
2. Ustalenia zarządców w zakresie wspólnych zasad i praktyk dotyczących przydzielania zdolności przepustowej  oraz 
wykorzystania w tym celu systemów informatycznych zarządcy przekazują Prezesowi UTK w terminie miesiąca  od ich 
podję cia. 
Art. 36q.121) PLK S.A. współpracuje z głównymi zarządcami z innych państw cz łonkowskich Unii Europejskiej 
w ramach Platformy Europejskich Zarządców Infrastruktury Kolejowej.  
Rozdział 7  
Finansowanie transportu kolejowego  
Art. 37. 1. Zarządcy i  przewoźnic y kolejowi prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych w  odrębnych 
przepisach, z  uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.  
2. Zarządcy wyodrębnią, w  ramach prowadzonej rachunkowości:  
1) (uchylony)  
2) ewidencję kosztów linii kolejowych, z  podziałem na koszty budowy, utrzymani a, prowadzenia ruchu pociągów i ad-
ministrowania tymi liniami.  
2a. Zarządca opracowuje metodę alokacji kosztów do poszczególnych kategorii usług oferowanych przewoźnikom 
kolejowym.  
3. Dla działalności polegającej na zarząd zaniu infrastrukturą kolejową oraz wykonywaniu przewozów kolejowych 
prowadzi się i  publikuje oddzielne bilanse oraz rachunki zysków i  strat dla każdego z  tych rodzajów działalności. Środki 
publiczne wypłacone na jeden z  tych dwóch rodzajów działalności nie  mogą być przenoszone na drugi z  nich.  
4. Przewoźnicy kolejowi wykonujący przewozy kolejowe osób i  rzeczy:  
1) nie mogą przenosić środków publicznych między tymi rodzajami przewozów;  
2) sporządzają oddzielny bilans oraz rachunek zysków i  strat dla każdego z  tych rodzajów przewozów;  
3) wyodrębniają w  księgach rachunkowych operacje dla każdego z  tych rodzajów przewozów.  
5. Sprawozdania finansowe przewoźników kolejowych, o  których mowa w  ust. 4, zawierają dodatkowo oddzielny 
bilans oraz rachunek zysków i  strat dla przewozów kolejowych osób i  rzeczy.  
6. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi prowadzą rachunkowość w  sposób umożliwiający monitorowanie zakazów prz e-
noszenia środków publicznych, o  których mowa odpowiednio w  ust. 3 i ust. 4 pkt  1. 
7. Zarządcy prowadzą rachunk owość w  sposób umożliwiający monitorowanie wykorzystania środków z  opłat za k o-
rzystanie przez przewoźników kolejowych z  infrastruktury kolejowej oraz wykorzystania nadwyżek z  pozostałych rodz a-
jów prowadzonej działalności gospodarczej.  
8. Zarządcy i  przewoź nicy kolejowi, którzy nie są obowiązani na podstawie przepisów o  rachunkowości do publik o-
wania własnych sprawozdań finansowych, publikują te sprawozdania na swoich stronach internetowych.  
                                                           
121) Dodany przez art.  1 pkt 22 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 103 – Poz. 1043  
 
 Art. 37a. 1. Zarządca sporządza i prowadzi rejestr swoich aktywów or az aktywów, którymi zarządza. Do rejestru d o-
łącza się szczegółowe informacje na temat kosztów odnowienia i modernizacji infrastruktury.  
2. Minister właściwy do spraw transportu, w celu zapewnienia porównywalności danych prezentowanych w rej estrach 
sporządz anych przez zarządców, może wydać wytyczne dotyczące zasad przygotowania rejestru.  
3. Wytyczne, o których mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw transportu przygotowuje po zasięgnięciu opinii 
ministra właściwego do spraw finansów publicznych i zarządców . 
4. Minister właściwy do spraw transportu:  
1) podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do 
spraw transportu treść wytycznych, o których mowa w ust. 2, a także ich zmian;  
2) ogłasza w Dzienn iku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ” komunikat o miejscu publikacji w y-
tycznych oraz ich zmian, a także o terminie, od którego wytyczne lub ich zmiany będą stosowane.  
Art. 38. 1. Z budżetu państwa są finansowane:  
1) inwestycje wynikające  z umów i  porozumień międzynarodowych;  
2) inwestycje, remonty, eksploatacja i  utrzymanie linii kolejowych o  znaczeniu wyłącznie obronnym;  
3) koszty przygotowania i  realizacji inwestycji obejmujących linie kolejowe o  znaczeniu państwowym.  
1a. Do kosztów, o  których mowa w  ust. 1 pkt  3, należą w  szczególności:  
1) wypłaty odszkodowań, o których mowa w art. 9s ust. 9, art. 9y ust. 1 i 2 oraz art. 9yd ust. 2;  
2) wypłaty ceny nabycia nieruchomości, o  których mowa w  art. 9t, oraz pozostałe koszty związane z  jej nab yciem;  
3) wypłaty należności oraz jednorazowych odszkodowań, o  których mowa w  art. 5a ust.  2 ustawy z  dnia 3  lutego 1995  r. 
o ochronie gruntów rolnych i  leśnych;  
4) koszty wskazania lokalu zamiennego wynikające z  realizacji obowiązku, o  którym mowa w  art. 9w ust.  4. 
2. Zadania, o  których mowa w  ust. 1, mogą być również finansowane ze środków zarządcy i  jednostek samorządu 
terytorialnego oraz z  innych źródeł.  
3. Koszty utrzymania infrastruktury kolejowej, z  zastrzeżeniem ust.  1 pkt  2, są finansowane przez za rządcę, z  tym że 
mogą być one finansowane przez jednostki samorządu terytorialnego i  z innych źródeł lub dofinansowane z  budżetu państwa.  
4. Wielkość środków przeznaczonych na finansowanie zadań, o  których mowa w  ust. 1, w danym roku określa ust awa 
budżeto wa. 
5. Inwestycje obejmujące pozostałe linie kolejowe, o  których mowa w  art. 6 ust.  1 pkt  2, finansowane są przez z a-
rządcę; mogą być one dofinansowywane z  budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z  innych 
źródeł.  
6. Ze środków publi cznych mogą być finansowane lub współfinansowane wydatki w  zakresie zakupu i  modernizacji 
pojazdów kolejowych przeznaczonych do wykonywania przewozów pasażerskich oraz wydatki na budowę informatyczn e-
go systemu rozliczeń sprzedaży biletów na przejazd środka mi transportu publicznego różnych przewoźników, w  tym biletu 
wspólnego.  
6a. Ze środków publicznych mogą być finansowane lub współfinansowane wydatki na budowę lub przebudowę dwo rców 
kolejowych w  zakresie bezpośrednio związanym z  obsługą podróżnych.  
6b.122) Ze środków publicznych mogą być finansowane lub współfinansowa ne wydatki PLK S.A. w zakresie:  
1) zakupu i modernizacji pojazdów kolejowych przeznaczonych do diagnostyki, utrzymania, naprawy lub budowy infr a-
struktury kolejowej oraz do pr owadzenia działań rat owniczych;  
2) budowy i modernizacji punktów zaplecza technicznego przeznaczonych do obsługi pojazdów kolejowych, o których 
mowa w pkt 1.  
7. Ze środków publicznych mogą być finansowane lub współfinansowane in westycje kolejowe, wynikające z progr a-
mów rozwoju  infrastruktury transportowej, oraz zakup pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozu rzeczy na po d-
stawie jednej umowy o  przewóz przy użyciu co najmniej dwóch różnych gałęzi transportu (transport intermodalny).  
                                                           
122) W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłon o-
wych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS -CoV -2 (Dz. U. poz. 875) , która weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 104 – Poz. 1043  
 
 8. Minister właściwy do spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw finansów publicznych okreś li, 
w drodze rozporządzenia, tryb, sposób i  warunki finansowania, współfinansowania inwestycji, o  których mowa w  ust. 6 i 7, 
kierując się zasadami uczciwej konkurencji, zrównoważonego rozwoju transportu i  efektywności ekonomicznej.  
9. Zarządca może zaciągnąć kredyty, pożyczki lub może emitować obligacje w  kraju i  za granicą, z  przeznaczeniem 
na finansowanie prac przygotowawczych oraz zadań inwestycyjnych realizowanych w  ramach programu wieloletniego, 
o którym mowa w  art. 38c. 
10.123) Na zobowiązania PLK S.A. z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wyemitowanych obligacji z prz e-
znaczeniem na finansowanie prac przygotowawczych oraz zadań inwestycyjnych, o których mowa w ust. 1 i 6b, mogą być 
udzielane przez Skarb Państwa gwarancje i poręczenia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach 
i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2020 r. poz. 122 i 568), z wyją tkiem 
art. 2a ust. 2 tej ustawy.  
11. Gwarancje i  poręczenia, o  których mowa w  ust. 10, są zwolnione z  opłat prowizyjnych.  
Art. 38a. 1. Minister właściwy do spraw transportu może dofinansować z budżetu państwa lub z Funduszu Kolejow e-
go działalność zarządcy, która nie moż e być sfinansowana z opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej, pod waru n-
kiem realizacji przez zarządcę wynikającego z przepisów rozdziału 6 obowiązku udostępniania infrastruktury kolej owej 
obejmującej przynajmniej jedną linię kolejową.  
2. Działalnoś ć, o której mowa w ust. 1, wysokość środków publicznych przeznaczonych na jej dofinansowanie oraz 
zarządców uprawnionych do otrzymania dofinansowania określa program wieloletni w rozumieniu przepisów ustawy 
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o fina nsach publicznyc h (Dz. U. z 201 9 r. poz. 869, z późn. zm.124)). 
3. Program wieloletni, o którym mowa w ust. 2, ustanawia Rada Ministrów na okres nie krótszy niż 5 lat. Program 
zawiera, w podziale na poszczególne lata jego obowiązywania:  
1) oszacowane w oparciu o rejestr, o którym mowa w art. 37a ust. 1, oraz wytyczne dotyczące jednolitych wskaźników 
makroekonomicznych, o których mowa w art. 50a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych:  
a) prognozę wysokości kosztów działalności związanej z zadaniami zarządcy , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 –3, 
b) prognozę wysokości przychodów zarządcy z opłat pobieranych od aplikantów oraz innych przychodów,  
c) wynikające z prognoz, o których mowa w lit. a i b, zapotrzebowanie zarządcy na środki publiczne;  
2) planowane d o osiągnięcia cele, w tym również odnoszące się do zmniejszenia kosztów działalności oraz zapewnienia 
optymalnego poziomu efektywności prowadzonej działalności, w szczególności w zakresie jakości oferowanych usług 
i bezpieczeństwa;  
3) przyjęte wskaźniki re alizacji celów, o których mowa w pkt 2;  
4) system realizacji, monitorowania oraz ewaluacji programu.  
4. Do oceny wysokości kosztów, o których mowa w ust. 3 pkt 1 lit. a, w zakresie naprawy lub wymiany aktywów, 
zarządca wykorzystuje rejestr, o którym mowa w  art. 37a ust. 1.  
5. Realizacja programu wieloletniego odbywa się na podstawie umowy zawartej między ministrem właściwym do 
spraw transportu i zarządcą, na okres obowiązywania programu, o którym mowa w ust. 2.  
6. Umowa, o której mowa w ust. 5, określa szcz egółowe zasady finansowania środk ami publicznymi działalności, 
o której mowa w ust. 1. Zakres przedmiotowy zagadnień, które reguluje umowa, określa załącznik nr 3 do ustawy.  
7. Przed zawarciem umowy, o której mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw trans portu oraz zarządca zapewni ają, 
aby aplikanci mieli możliwość wyrażenia swoich opinii na temat treści umowy, z wyłączeniem postanowień stanowi ących 
tajemnicę przedsiębiorstwa.  
8. Umowa, o której mowa w ust. 5, jest publikowana, z wyłączeniem postanowień st anowiących tajemnicę przedsi ę-
biorstwa, na stronie internetowej zarządcy nie później niż w ciągu miesiąca od dnia jej zawarcia.  
9. W terminie do dnia 31 marca każdego roku minister właściwy do spraw transportu składa Radzie Ministrów spr awo-
zdanie  z wykonan ia programu wieloletniego, o którym mowa w ust. 2, za rok poprzedni.  
                                                           
123) W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 122. 
124) Zmiany tekstu je dnolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z  2019 r. poz.  1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. 
poz. 284, 374, 568 i 695.  
  
Dziennik  Ustaw  – 105 – Poz. 1043  
 
 Art. 38b.  Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być finansowana lub dofinansowana działalność z a-
rządcy, o której mowa w art. 38a ust. 1. Przepisy art. 38a ust. 5 –8 stosuje się  odpowiednio.  
Art. 38ba.125) 1. Zarządca, który po przydzieleniu zdolności przepustowej w trybie określonym w rozdziale 6 stwierdzi,  
że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej oraz dofinansowanie, o którym mowa w art. 38a ust. 1, i finans owanie 
lub dofinansowanie, o którym mowa w art. 38b, nie pokrywają kosztów udostępniania tej infrastruktury, może ro zpocząć 
procedurę przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej.  
2. Procedura przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcin ka linii kolejowej polega na:  
1) dokonaniu analizy możliwości zmniejszenia kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową;  
2) dokonaniu analizy możliwości zwiększenia przychodów z zarządzanej infrastruktury kolejowej;  
3) powiadomieniu zainteresowanych aplikan tów i przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub 
odcinka linii kolejowej;  
4) poinformowaniu właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest 
linia kolejowa lub odcinek linii kolejowej, w s zczególności organizatorów przewozów pasażerskich w transporcie k o-
lejowym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, o z amiarze 
likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej;  
5) poinformowaniu minis tra właściwego do spraw transportu o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kol e-
jowej.  
3. Procedura przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej może być wstrzymana, jeżeli:  
1) właściwa jednostka samorządu terytorialn ego lub wskazany przez nią zarządca zawrze umowę o nieodpłatne przej ęcie 
linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w zarządzanie w celu ich dalszej eksploatacji;  
2) minister właściwy do spraw transportu zapewni środki na dofinansowanie, o którym mowa w a rt. 38a ust. 1.  
4. W przypadku gdy nie została wstrzymana procedura przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii k o-
lejowej, po upływie 3 miesięcy od dokonania czynności, o których mowa w ust. 2, zarządca może wystąpić z wnioskiem do 
ministra właściwego do spraw transportu o wyrażenie zgody na likwidację linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej.  
5. Minister właściwy do spraw transportu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na likwidację linii kolejowej lub odcinka 
linii kolejowej albo odmawia wyda nia zgody, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4, 
biorąc pod uwagę względy gospodarcze, społeczne, obronne lub ekologiczne.  
6. Do likwidacji bocznicy kolejowej lub jej odcinka przepisy ust. 1 –5 stosuje się odpowiednio.  
7. W  przypadku linii kolejowych o znaczeniu państwowym decyzja ministra właściwego do spraw transportu jest w y-
dawana po uprzednim usunięciu linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej z wykazu linii kolejowych o znaczeniu pa ń-
stwowym.  
Art. 38c. 1. Inwestycje ob ejmujące linie kolejowe zarządzane przez PLK S.A. są prowadzone w  ramach programu 
wieloletniego w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 27  sierpnia 2009  r. o finansach publicznych.  
2. Program wieloletni ustanawia się na okres nie krótszy niż 3  lata. 
3. Progra m wieloletni zawiera elementy, o  których mowa w  ustawie z  dnia 6  grudnia 2006  r. o zasadach prowadzenia 
polityki rozwoju (Dz.  U. z 2019 r. poz.  1295  i 2020 ), oraz:  
1) listę wszystkich inwestycji realizowanych z  wykorzystaniem środków finansowych, których d ysponentem jest min ister 
właściwy do spraw transportu, wraz z  określeniem łącznego kosztu każdej z  tych inwestycji i  przyporządkowaniem jej 
do grupy inwestycji finansowanych z  określonych źródeł;  
2) zestawienie wszystkich źródeł finansowania w  podziale na lata realizacji in westycji ujętych w  programie, z wyszcz e-
gólnieniem grup inwestycji finansowanych z  określonych źródeł.  
4.126) Minister właściwy do spraw transportu zatwierdza szczegółowy plan realizacji programu wieloletniego, zawier a-
jący rzeczowy i  finanso wy zakres planowanych inwestycji, w  szczególności określe nie planowanych wydatków wraz 
z podziałem źródeł finansowania na określone inwestycje w  poszczególnych latach realizacji tego programu.  
                                                           
125) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
126) Zdanie  drugie skreślone pr zez art. 1 pkt 18 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 106 – Poz. 1043  
 
 5. Zatwierdzenie planu realizacji programu wieloletniego, o  którym mowa w  ust. 4, następuje w  porozumieniu z mini-
strem właściwym do spraw finansów publicznych oraz w  zakresie projektów realizowanych z  udziałem środków europe j-
skich z  ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego.  
5a.127) Udzielenie zapewnienia finans owania lub dofinansowania w rozumieniu przepisu art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych następuje wraz z zatwierdzeniem szczegółowego planu realizacji programu 
wieloletniego, w zakresie kwot wydatków i źródeł finansowania wskazanych w tym planie w odniesieniu do projektów 
realizowanych przez PLK S.A., z udziałem środków określonych w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 5c tej ustawy w ramach programu 
wieloletniego, o którym mowa w ust. 1.  
6. W terminie do dnia 31  maja każdego roku minist er właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem 
właściwym do spraw finansów publicznych oraz w  zakresie projektów realizowanych z  udziałem środków europejskich 
z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, składa Radzie Ministrów sprawoz danie z  wykonania planu real i-
zacji programu wieloletniego za rok poprzedni. Sprawozdanie podaje się do publicznej wiadomości przez ogłoszenie jego 
treści w  Biuletynie Informacji Publicznej urzędu zapewniającego obsługę ministra właściwego do spraw transpor tu. 
7. Zakres sprawozdania, o  którym mowa w  ust. 6, jest określony w  programie, o  którym mowa w  ust. 1. Sprawo zdanie 
zawiera w  szczególności:  
1) dane o  wykonaniu finansowym i  rzeczowym realizowanych inwestycji,  
2) zaktualizowane zestawienie wszystkich źró deł finansowania programu w  podziale na lata realizacji programu.  
8. Rada Ministrów, poprzez przyjęcie sprawozdania, wyraża zgodę na aktualizację programu w  zakresie wskazanym 
w sprawozdaniu, z  zastrzeżeniem że aktualizacja ta nie może zwiększyć łącznego l imitu wydatków z  budżetu państwa na 
realizację programu. Przepisy art.  48 ustawy z  dnia 3  października 2008  r. o udostępnianiu informacji o  środowisku i  jego 
ochronie, udziale społeczeństwa w  ochronie środowiska oraz o  ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2020 r. 
poz. 283, 284,  322 i 471 ) stosuje się odpowiednio. Nie stosuje się przepisów art.  18, 19 i  19a ustawy z  dnia 6  grudnia 
2006  r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.  
Art. 38d. 1. Minister właściwy do spraw transportu może podjąć decyzję o dofin ansowaniu ulgi, o której mowa 
w art. 34 ust. 2.  
2. Dofinansowanie ulgi, o której mowa w art. 34 ust. 2, może być przekazywane  zarządcy na podstawie umowy, 
o której mowa w art. 38a ust. 5.  
3. Minister właściwy do spraw transportu może udzielić pomocy  dedykowanej niektórym rodzajom transportu kol e-
jowego, przedsiębiorcom korzystającym z transportu kolejowego lub przedsiębiorcom zamierzającym z niego korzystać.  
Art. 38e.  W przypadku gdy dofinansowanie, o którym mowa w art. 38d ust. 1, lub pomoc, o której  mowa w  art. 38d 
ust. 3, stanowi pomoc publiczną, minister właściwy do spraw transportu określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe 
przeznaczenie, warunki i tryb udzielenia pomocy, uwzględniając konieczność zap ewnienia zgodności tej pomocy z rynkiem  
wewn ętrznym w rozumieniu Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Art. 38f.  1.128) Zarządca opracowuje plan biznesowy, w którym określa programy inwestycyjne oraz sposób osiągni ę-
cia przez zarządcę przyjętych celów technicznych, handlowych i związanych z zarz ądzaniem finansowym, w tym sposób 
osiągnięcia równowagi finansowej.  
2. Zarządca zapewnia, aby współpracujący z nim aplikanci oraz, na ich żądanie, potencjalni aplikanci mieli dostęp do 
odpowiednich informacji oraz mieli możliwość wyrażenia swoich poglądów dotyczących treści planu biznesowego w o d-
niesieniu do warunków dostępu do infrastruktury, korzystania z niej i jej charakteru, udostępniania i rozwoju infrastrukt u-
ry, przed jego przyjęciem przez zarządcę.  
2a.129) Co najmniej raz w roku PLK S.A. zapewnia, aby  zainteresowani przewoźnicy kolejowi i aplikanci, a jeżeli jest 
to konieczne również przedstawiciele podmiotów korzystających z usług kolejowych przewozów towarowych lub pasaże r-
skich oraz organów państwowych i organów jednostek samorządu terytorialnego, mi eli możliwość przedstawienia pise m-
nych opinii dotyczących:  
1) potrzeb związanych z utrzymaniem i rozwojem zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej;  
2) treści umowy, o której mowa w art. 38a ust. 5, w zakresie zagadnień, o których mowa w pkt 4 i 7 za łącznika nr 3 do 
ustawy;  
3) kwestii intermodalności i interoperacyjności.  
                                                           
127) Dodany przez art. 1 pkt 18 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
128) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 23 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
129) Dodany przez art.  1 pkt 23 lit. b ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 107 – Poz. 1043  
 
 2b.129) PLK S.A. ogłasza na swojej stronie internetowej:  
1) skonsultowane z zainteresowanymi stronami wytyczne dotyczące przedstawiania opinii, o któr ych mowa w ust. 2a;  
2) zestawienie opinii, o których mowa w ust. 2a, wraz z informacją o działaniach podjętych w związku z przedstawi o-
nymi opiniami, oraz przekazuje je do wiadomości Prezesa UTK.  
3. Zarządca dostosowuje plan, o którym mowa w ust. 1, do post anowień umowy, o której mowa w art. 38a ust. 5, nie 
później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej zawarcia.  
Art. 38g.  Przewoźnik kolejowy opracowuje plan biznesowy uwzględniający programy inwestycyjne i plan wykorz y-
stania instrumentów finansowych. Plan okr eśla sposób osiągnięcia przez przewoźnika kolejowego równowagi finansowej 
oraz innych celów technicznych, handlowych i związanych z zarządzaniem finansowym.  
Art. 39. (uchylony)  
Art. 40. (uchylony)  
Art. 40a. (uchylony)  
Art. 41. (uchylony)  
Art. 42. (uchylony ) 
Rozdział 8  
Licencjonowanie transportu kolejowego  
Art. 43. 1. Licencjonowaniu podlega działalność gospodarcza polegająca na:  
1) wykonywaniu przewozów kolejowych osób;  
2) wykonywaniu przewozów kolejowych rzeczy;  
3) świadczeniu usług trakcyjnych.  
2. Licencj a jest potwierdzeniem zdolności przedsiębiorcy do wykonywania funkcji przewoźnika kolejowego na ter y-
torium Rzeczypospolitej Polskiej oraz państw, o  których mowa w  ust. 3. 
3. Potwierdzeniem zdolności przedsiębiorcy do wykonywania funkcji przewoźnika kolejow ego są również licencje 
wydane przez właściwe władze innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego 
Porozumienia o  Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o  Europejskim Obszarze Gospodarczym.  
4. (uchylony)  
4a. (uchylony)  
5. Licencja nie uprawnia przedsiębiorcy do dostępu do infrastruktury kolejowej.  
6. (uchylony)  
Art. 44.130) Obowiązkowi uzyskania licencji nie podlegają przedsiębiorcy wykonujący przewozy wyłącznie:  
1) koleją wąskotorową na lokalnych i regionalnych sieciach kol ejowych;  
2) na infrastrukturze prywatnej, w tym na bocznicach kolejowych.  
Art. 45. 1. Organem właściwym do udzielania, odmowy udzielania, zmiany, zawieszania lub cofnięcia licencji prze d-
siębiorcy posiadającemu siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polski ej jest Prezes UTK.  
2. Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, zawieszenie lub cofnięcie licencji następuje w  drodze decyzji.  
3. Licencja jest zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsi ębiorców.  
Art. 46. 1. Licencji udziela się n a wniosek przedsiębiorcy.  
2. Wniosek o udzielenie licencji zawiera:  
1) nazwę przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres;  
2) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada;  
3) numer identyfikacji podatkowe j (NIP);  
4) określenie przedmiotu i zakresu wykonywania działalności, na którą ma być udzielona licencja.  
                                                           
130) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 24 ustawy, o  której mowa w  odnośnik u 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 108 – Poz. 1043  
 
 3. Do wniosku należy dołączyć:  
1) informacje o dotychczasowej działalności przedsiębiorcy;  
2) dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań dotyczących:  
a) dobrej reputacji,  
b) wiarygodności finansowej,  
c) kwalifikacji zawodowych,  
d) zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej.  
4. Wymagania dotyczące dobrej reputacji uznaje się za spełnione, jeżeli:  
1) nie została ogłoszona upadłość przedsiębior cy; 
2) przedsiębiorca nie poniósł odpowiedzialności na podstawie przepisów o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych 
za czyny zabronione pod groźbą kary;  
3) przedsiębiorca nie został ukarany za poważne naruszenia prawa określone w przepisach szczególnych ma jących z a-
stosowanie do transportu;   
4)131)  członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, wspólnik, komplementariusz w spółce jawnej, komandytowej lub 
komandytowo -akcyjnej, a w przypadku innego przedsiębiorcy – osoby prowadzące działalność gospodarczą, nie  zo-
stały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione umyślnie, powt a-
rzające się nieumyślne naruszenie praw osób wykonujących pracę zarobkową lub poważne naruszenia prawa dotycz ą-
ce obowiązków wynikających z układów  zbiorowych pracy.  
W celu potwierdzenia spełnienia wymogów, o których mowa w zdaniu pierwszym, przedsiębiorca ubiegający się o lice ncję 
przedstawia zaświadczenia albo oświadczenia.  
5. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, składa się pod rygorem odpowiedzia lności karnej za składanie fałsz ywych 
zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świad omy 
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. ”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzia l-
ności karnej za składanie fałszywych zeznań.  
6. Wymagania dotyczące wiarygodności finansowej uznaje się za spełnione, gdy przedsiębiorca jest w stanie wyk a-
zać, że jest zdolny do wypełnienia rzeczywistych i potencjalnych zobowiązań finansowych p rzez okres 12 miesięcy od dnia 
udzielenia licencji. W tym celu:  
1) przedsiębiorca ubiegający się o licencję przedstawia:  
a) sprawozdanie finansowe za ostatni rok obrotowy, wraz ze sprawozdaniem z badania, albo bilans, gdy przedsi ę-
biorca nie może okazać spr awozdania finansowego,  
b) zestawienie przepływów pieniężnych dla roku, w którym ubiega się o licencję, i planowane zestawienie przepł y-
wów dla roku kolejnego,  
c) potwierdzenie stanu rachunku bankowego oraz pozostałe zabezpieczenia majątkowe zobowiązań,  
d)132) dane dotyczące wydatków związanych z wykonywaniem działalności, o której mowa w art. 43 ust. 1, w  tym i n-
formacje o zakupie pojazdów, gruntów, budynków, instalacji i taboru kolejowego,  
e) informację o zabezpieczonym limicie przekroczenia stanu konta rachun ku bankowego , 
f)133) informację o obciążeniach na aktywach przedsiębiorstwa;  
2) Prezes UTK uzyskuje od właściwych organów informacje o stanie zaległości przedsiębiorcy:  
a) w podatkach,  
b) w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pra cy i Fundusz Gwarantowanych  Świa dczeń 
Pracowniczych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie  ubezpieczeń sp ołecz-
nych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695 i 875 ). 
                                                           
131) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 25 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
132) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 25 lit. b tiret pierwsze  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
133) Dodan a przez art.  1 pkt 25 lit. b tiret drugie  ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 109 – Poz. 1043  
 
 7. Wymagania dotyczące wiarygodności finansowej uznaje się  za niespełnione w przypadku przedsiębiorcy,  w któr e-
go działalności występują znaczne lub powtarzające się zaległości publicznoprawne.  
8. W razie wątpliwości co do sytuacji finansowej przedsiębiorcy, Prezes UTK może żądać innych niż określone  w ust. 6  
informacji i dokumentów bankowych lub księgowych przedstawiających rzetelnie aktualną sytuację finansową  przedsi ę-
biorcy.  
9. Wymagania dotyczące kwalifikacji zawodowych uznaje się za spełnione, gdy przedsiębiorca posiada lub  zobowi ą-
że się do posiadania organiza cji zarządzania, która zapewni kontrolę bezpieczeństwa, niezawodność  i nadzorowanie lice n-
cjonowanej działalności. W tym celu przedsiębiorca ubiegający się o licencję przedstawia:  
1) dokumenty dotyczące kwalifikacji pracowników odpowiedzialnych za bezpiecze ństwo przewozów kolejowych  oraz 
szczegółowe dane dotyczące szkolenia tych pracowników lub  
2) oświadczenie dotyczące planowanego zatrudnienia i przeszkolenia pracowników, o których mowa w pkt 1.  
10. Wymagania dotyczące zabezpieczenia finansowego odpowiedzia lności cywilnej uznaje się za spełnione,  gdy przed-
siębiorca ubiegający się o udzielenie licencji wykaże, że zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności  cywilnej lub 
umowę gwarancji ubezpieczeniowej.  
11. Zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności cywilnej,  o którym mowa w ust. 10, uwzględnia wymagania  okreś -
lone przepisami art. 12 rozporządzenia nr 1371/2007/WE.  
12. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw  transportu 
określi, w drodze rozporządzenia, te rmin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną,  biorąc 
pod uwagę zakres działalności wykonywanej przez przewoźnika kolejowego.  
Art. 47. 1. Decyzję w przedmiocie udzielenia albo odmowy udzielenia licencji Prezes UTK wydaje nie późnie j niż 
w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia przez przedsiębiorcę kompletnego wniosku o udzielenie licencji.  
2. Licencję wydaje się na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem art. 49a ust. 3.  
3. Prezes UTK nie może odmówić udzielenia licencji, z uwzględnieniem ust. 5, jeżeli przedsiębiorca ubiegający  się 
o udzielenie licencji spełnia wymagania określone w ustawie.  
4. Prezes UTK odmawia udzielenia licencji, jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymagań, o których mowa  w art. 46 
ust. 3 pkt 2.  
5. Prezes UTK odmawia udz ielenia licencji, cofa licencję, zawiesza licencję lub zmienia jej zakres ze względu  na za-
grożenie obronności lub bezpieczeństwo państwa albo inny ważny interes publiczny.  
Art. 48.  1. Przewoźnik kolejowy, w przypadku zmiany mającej wpływ na jego sytuację p rawną,  w szczególności 
w przypadku połączenia lub przejęcia, informuje o tym Prezesa UTK, który może podjąć decyzję  o ponownym przedłoż e-
niu licencji do zatwierdzenia, jeżeli stwierdzi zagrożenie bezpieczeństwa związanego  z prowadzoną działalnością. Prezes 
UTK uzasadnia decyzję zatwierdzającą ponownie licencję.  
2. Przewoźnik kolejowy informuje Prezesa UTK o okolicznościach, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni  od 
dnia, w którym stały się skuteczne.  
3. W przypadku gdy przewoźnik kolejowy zamierza znaczn ie zmienić lub rozszerzyć swoją działalność, informuje  
o tym Prezesa UTK, który wzywa go do ponownego przedłożenia licencji do zatwierdzenia.  
4. W przypadku gdy przedsiębiorca nie prowadził licencjonowanej działalności przez okres 6 miesięcy lub nie  podjął  
tej działalności w okresie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie udzielenia licencji, Prezes  UTK podejm uje 
decyzję o ponownym przedłożeniu licencji do zatwierdzenia albo o jej zawieszeniu. Przedsiębiorca,  ze względu na spec y-
ficzny charakter usług, jakie mają być świadczone, może wystąpić do Prezesa UTK o przyznanie  dłuższego okresu na 
rozpoczęcie prowadzenia licencjonowanej działalności.  
5. Jeżeli przedsiębiorca zamierza zmienić zakres licencjonowanej działalności, składa wniosek do Prezesa U TK 
o zmianę licencji.  
Art. 49. 1. Prezes UTK dokonuje okresowej kontroli przewoźnika kolejowego w zakresie przestrzegania warunków  
określonych w licencji oraz wymagań wynikających z ustawy nie rzadziej niż raz na 5 lat.  
2. Niezależnie od obowiązku, o który m mowa w ust. 1, w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości  w zakresie 
spełniania przez przewoźnika kolejowego warunków określonych w licencji lub wymagań wynikających  z ustawy, Prezes 
UTK może dokonać kontroli przewoźnika kolejowego w tym zakresie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 110 – Poz. 1043  
 
 Art. 49a. 1. Prezes UTK zawiesza licencję, jeżeli przedsiębiorca:  
1) nie spełnia wymagań określonych w art. 46;  
2) nie wywiązał się ze zobowiązań złożonych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 46 ust. 9 pkt 2, w określonych  
w nim terminach;  
3) wykonujący między narodowe przewozy kolejowe nie przestrzega postanowień odpowiednich umów międzynarod o-
wych,  których Rzeczpospolita Polska jest stroną.  
2. W przypadku zawieszenia licencji z powodu niespełniania wymagań dotyczących wiarygodności finansowej,  Prezes 
UTK może w yznaczyć termin usunięcia nieprawidłowości i udzielić licencji tymczasowej na okres przeprowadzania  zmian 
w przedsiębiorstwie, pod warunkiem że nie będzie to zagrażać bezpieczeństwu prowadzonej działalności.  Licencja tymcz a-
sowa jest ważna nie dłużej niż pr zez 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie jej  udzielenia.  
3. Prezes UTK cofa licencję, jeżeli przedsiębiorca:  
1) został pozbawiony prawa wykonywania działalności gospodarczej objętej licencją na podstawie prawomocnego  orze-
czenia sądowego;  
2) wobec którego wszczęto postępowanie upadłościowe lub inne postępowanie o podobnym charakterze, nie ma  fak-
tycznych możliwości zadowalającej restrukturyzacji finansowej w rozsądnym okresie czasu;  
3) nie usunął nieprawidłowości będących podstawą zawieszenia l icencji w terminach wyznaczonych przez Prezesa  UTK.  
4. W przypadku cofnięcia licencji z powodu niespełniania wymagań dotyczących wiarygodności finansowej  przepis 
ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
5. W przypadku gdy Prezes UTK stwierdzi, że przewoźnik kolejow y posiadający licencję wydaną przez właściwy  
organ innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie spełnia wymagań dotyczących licencjonowania,  o fakcie tym 
niezwłocznie powiadamia właściwy organ tego państwa.  
Art. 49b.  O przyznaniu licencji, jej cofni ęciu, zawieszeniu lub zmianie Prezes UTK niezwłocznie powiadamia  Agencję. 
Art. 50. 1. Za udzielenie licencji i  licencji tymczasowej pobiera się opłatę w  wysokości nie wyższej niż równowa rtość 
w złotych 2000  euro, ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego  ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązuj ą-
cego w  dniu udzielenia licencji.  
2. Opłatę uiszcza się jednorazowo lub ratalnie.  
3. Opłata jest pobierana przez Prezesa UTK i  stanowi dochód budżetu państwa.  
4. Do opłaty, o  której mowa w  ust. 1, stosuje si ę przepisy o  postępowaniu egzekucyjnym w  administracji w  zakresie 
egzekucji obowiązków o  charakterze pieniężnym.  
5. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, 
określi, w  drodze rozporządzenia,  wysokość i  sposób uiszczania opłaty, o  której mowa w  ust. 1, z uwzględnieniem kos ztów 
nie wyższych niż uzasadnione koszty udzielenia licencji i  kontroli jej wykonania.  
Art. 51.  1. Prezes UTK podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publiczn ej Urzędu Transportu 
Kolejowego tryb udzielania licencji.  
2. Prezes UTK informuje Komisję Europejską o każdej zmianie trybu udzielania licencji.  
Art. 51a. (uchylony)  
Art. 52. (uchylony)  
Rozdział 9  
Usytuowanie budowli, budynków, drzew i  krzewów oraz wykonyw anie rob ót ziemnych 
w sąsiedztwie  linii kolejowych  
Art. 53. 1. Usytuowanie budowli, budynków, drzew i  krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w  sąsiedztwie l inii 
kolejowych, bocznic kolejowych i  przejazdów kolejowych może mieć miejsce w  odległości niezakłó cającej ich eksploat a-
cji, działania urządzeń związanych z  prowadzeniem ruchu kolejowego, a  także niepowodującej zagrożenia bezpi eczeństwa 
ruchu kolejowego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 111 – Poz. 1043  
 
 2. Budowle i  budynki mogą być usytuowane w  odległości nie mniejszej niż 10  m od granicy obszaru kole jowego, 
z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20  m, z zastrzeżeniem ust.  4. 
3. Odległości, o  których mowa w  ust. 2, dla budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej, obiektów 
rekreacyjno -sportowych, budynków zwią zanych z  wielogodzinnym pobytem dzieci i  młodzieży powinny być zwiększone, 
w zależności od przeznaczenia budynku, w  celu zachowania norm dopuszczalnego hałasu w  środowisku, określonych 
w odrębnych przepisach.  
4.134) Przepisu ust. 2 nie stosuje się do budynkó w i budowli przeznaczonych do  prowadzenia ruchu kolejowego 
i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy, w tym do dróg pieszych i rowerowych, oraz do b u-
dynków lub budowli istniejących, stanowiących zabytki w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 u stawy z dnia 23 lipca 2003 r. 
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.  
Art. 54.135) Minister właściwy do spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw środowiska , 
ministrem właściwym do spraw klimatu  oraz ministrem właściwym do s praw wewnętrznych określi, w  drodze rozporz ą-
dzenia, wy magania w  zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i  krzewów, elementów ochr ony 
akustycznej i  wykonywania robót ziemnych w  sąsiedztwie linii kolejowej, a  także sposobu urządzania  i utrzymywania 
zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego.  
Art. 55. 1. Zarządca ma prawo na sąsiadujących z  linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem:  
1) ustawiać zasłony odśnieżne;  
2) zakładać żywopłoty;  
3) urządzać i  utrzymywać pasy przeciwpożarowe.  
2. Ustalenie odszkodowania za ustawianie zasłon odśnieżnych, zakładanie żywopłotów, urządzanie i  utrzymywanie 
pasów przeciwpożarowych następuje w  drodze umowy stron.  
3. Jeżeli posadzenie drze w lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po 
wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z  urządzeniem i  utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli gruntów.  
Art. 56. 1. W  razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i  pociągów lub ek s-
ploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usuni ę-
ciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca.  
2. Ustalenie odszkodowania za drzewa  i krzewy oraz za ich usunięcie następuje w  drodze umowy stron.  
3. Odszkodowania, o  których mowa w  ust. 2 i art. 55 ust.  1, ustala, w  przypadku braku umow y stron, starosta, z zasto-
sowaniem zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości.  
4. Odszkodow anie nie przysługuje, jeżeli:  
1) posadzenie drzew lub krzewów nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej z  naruszeniem przepisów ustawy;  
2) drzewa lub krzewy przy skrzyżowaniach z  drogami w  poziomie szyn utrudniają użytkownikom tych dróg dostrzeż enie 
nadjeżd żającego pociągu lub sygnałów dla nich przeznaczonych.  
Art. 57. 1. W  przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budy n-
ków i  budowli określonych w  art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie ar t. 54. Odstępstwo nie 
może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i  prawidłowego ruchu kolejow e-
go, a  także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu.  
2. Właściwy organ administracji arc hitektoniczno -budowlanej, w  rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, udzi ela 
bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy.  
Art. 57a. 1. W  przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od odległości i  warunków dop usz-
czających usytuowanie drzew i  krzewów określonych w  przepisach wydanych na podstawie art.  54. Odstępstwo nie może 
powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego ani zakłócać działania urządzeń służących do prowadz enia tego 
ruchu.  
2. Zgody na odstę pstwo, o  którym mowa w  ust. 1, udziela starosta w  drodze postanowienia, po uzgodnieniu właśc i-
wego zarządcy, mając na uwadze bezpieczeństwo ruchu kolejowego.  
                                                           
134) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
135) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 35 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 284) , która weszła w życie z dniem 29 lutego 2020 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 112 – Poz. 1043  
 
 Rozdział 10  
Ochrona porządku na obszarze kolejowym  
Art. 58. 1. Wstęp na obszar kolejowy jest dozwol ony tylko w  miejscach wyznaczonych przez zarządcę.  
2. Poza miejscami, o  których mowa w  ust. 1, wstęp na obszar kolejowy mają osoby posiadające upoważnienie właś -
ciwego zarządcy lub właściwego przewoźnika kolejowego oraz osoby uprawnione na podstawie odrębn ych przepisów.  
3. Zarządcy i  przewoźnicy kolejowi obowiązani są do zapewnienia ładu i  porządku na obszarze kolejowym oraz 
w pociągach i  innych pojazdach kolejowych.  
Art. 59. 1.136) Zarządca lub kilku zarządców wspólnie za zgodą ministra właściwego  do spraw t ransportu wydaną 
w porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych tworzą straż ochrony kolei, działającą na zasadach okr eś-
lonych w  niniejszym rozdziale, oraz powołują komendanta straży ochrony kolei.  
2. Zgodę, o  której mowa w  ust. 1, wydaje się w drodze decyzji.  
3. Koszty związane z  funkcjonowaniem straży ochrony kolei pokrywane są przez zarządcę lub zarządców.  
4. Funkcjonariuszem straży ochrony kolei może być osoba, która:  
1) posiada obywatelstwo polskie;  
2) posiada pełną zdolność do czynności p rawnych;  
3) posiada co najmniej wykształcenie  średnie lub średnie branżowe ; 
4) ma uregulowany stosunek do służby wojskowej;  
5) cieszy się nienaganną opinią;  
6) posiada zdolność fizyczną i  psychiczną do służby w  formacjach uzbrojonych;  
7) nie była karana za  przestępstwa umyślne.  
5. Dopuszczenie funkcjonariusza straży ochrony kolei do wykonywania zadań z  użyciem broni palnej następuje na 
wniosek komendanta straży ochrony kolei, w  drodze decyzji, wydanej przez właściwy organ Policji.  
6. Minister właściwy do sp raw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi, 
w drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowy zakres działania oraz sposób organizacji straży ochrony kolei,  
2) (uchylony)  
3) szczegółowe warunki, jakim powinni odpowiadać funkc jonariusze straży ochrony kolei, zasady oceny zdolności  
fizycznej i  psychicznej do służby oraz tryb i  jednostki uprawnione do orzekania o  tej zdolności  
– biorąc pod uwagę zadania oraz zasady działania straży ochrony kolei.  
7. (uchylony)  
8.137) Minister właś ciwy do spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych okr eśli, 
w drodze rozporządzenia, przepisy porządkowe obowiązujące na obszarze kolejowym, w  pociągach i  innych poja zdach 
kolejowych oraz w  pomieszczeniach przeznaczonych do  obsługi podróżnych korzystających z  transportu kolejowego na 
dworcach kolejowych, uwzględniając warunki i  wymagania funkcjonowania transportu kolejowego.  
Art. 60. 1.138) Do zadań straży ochrony kolei należy:  
1) kontrola przestrzegania przepisów porządkowych  na obszarze kolejowym, w  pociągach i  innych pojazdach kolej o-
wych oraz w  pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych korzystających z  transportu kolejowego na 
dworcach kolejowych;  
2) ochrona życia i  zdrowia ludzi oraz mienia na obszarze kolejowym,  w pociągach i  innych pojazdach kolejowych oraz 
w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych korzystających z  transportu kolejowego na dworcach k o-
lejowych.  
                                                           
136) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1  pkt 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
137) W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 65. 
138) W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 3 lit. a ustawy, o której m owa w odnośniku 65. 
  
Dziennik  Ustaw  – 113 – Poz. 1043  
 
 1a.139) Wykonywanie przez straż ochrony kolei zadań, o  których mowa w  ust. 1, w pomieszczeni ach przeznaczonych 
do obsługi podróżnych korzystających z  transportu kolejowego na dworcach kolejowych następuje na podstawie poroz u-
mienia zawartego pomiędzy strażą ochrony kolei a  podmiotem zarządzającym dworcem kolejowym.  
2. Wykonując swoje zadania, funk cjonariusz straży ochrony kolei ma prawo do:  
1) legitymowania osób podejrzanych o  popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak  również świadków przestępstwa 
lub wykroczenia, w  celu ustalenia ich tożsamości;  
1a)140) legitymowania i  ujęcia osób, u  których wys tępują objawy chorób zakaźnych, oraz osób, które przebywały  z osobami, 
u których wystąpiły takie objawy, w  celu ustalenia ich tożsamości i  zapobiegnięcia rozprzestrzenieniu chorób zaka źnych;  
2) ujęcia, w  celu niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jedn ostki Policji, osób, w  stosunku do których zachodzi 
uzasadniona potrzeba podjęcia czynności wykraczających poza uprawnienia straży ochrony kolei;  
3) zatrzymywania i  kontroli pojazdu drogowego poruszającego się na obszarze kolejowym i  przyległym pasie grunt u 
w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia przy użyciu tego pojazdu;  
4) nakładania grzywien, w  drodze mandatu karnego, na zasadach określonych w  Kodeksie postępowania w  sprawach 
o wykroczenia;  
5) przeprowadzania czynno ści wyjaśniających, występowania do sądu z  wnioskiem o  ukaranie, oskarżania przed sądem 
i wnoszenia środków odwoławczych w  trybie określonym w  Kodeksie postępowania w  sprawach o  wykroczenia.  
6) (uchylony)  
3. W przypadkach, o  których mowa w  art. 11 pkt  1–6, 8–10 i 12–14 ustawy z  dnia 24  maja 2013  r. o środkach prz y-
musu bezpośredniego i  broni palnej (Dz.  U. z 201 9 r. poz. 2418), funkcjonariusz straży ochrony kolei może użyć środków 
przymusu bezpośredniego, o  których mowa w  art. 12 ust.  1 pkt  1, pkt  2 lit.  a, pkt 7, 9, pkt  12 lit.  a i pkt 13 tej ustawy, lub 
wykorzystać te środki.  
4. W przypadkach, o  których mowa w  art. 45 pkt  1 lit.  a–c i e, pkt  2 i pkt 3 lit.  a oraz w  art. 47 pkt  3, 5 i  6 ustawy 
z dnia 24  maja 2013  r. o środkach przymusu bezpośredniego i  broni  palnej, funkcjonariusz straży ochrony kolei może użyć 
broni palnej lub ją wykorzystać.  
5. Użycie i  wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i  broni palnej or az dokumentowanie tego użycia i wy-
korzystania odbywa się na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 24  maja 2013  r. o środkach przymusu bezpośredniego 
i broni palnej.  
5a.141) Broń palną, amunicję oraz wyroby o  przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym straż ochrony kolei nabywa na 
podstawie dokumentu uprawniającego do nabycia, wydanego przez komendanta w ojewódzkiego Policji na wniosek właś -
ciwego komendanta straży ochrony kolei.  
5b.141) Komendant straży ochrony kolei może przydzielić funkcjonariuszowi straży ochrony kolei broń palną wraz 
z amunicją.  
6. Na sposób przeprowadz enia czynności, o  których mowa w  ust. 2 pkt  1–3 i ust. 3, przysługuje zażalenie do mie j-
scowo właściwego prokuratora w  trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego.  
7. Do wykonywania przez funkcjonariusza straży ochrony kolei czynności, o  których mowa w  ust. 2 pkt  1 i 2, stosuje 
się odpowiednio przepisy o  Policji.  
8. Do wykonywania przez funkcjonariusza straży ochrony kolei czynności, o  których mowa w  ust. 2 pkt  1, 2 i  6 oraz 
w ust. 4–7, stosuje się odpowiednio przepisy o  Policji.  
Art. 60a.  1. Straż ochrony  kolei w celu realizacji ustawowych zadań może przetwarzać dane osobowe także bez wi edzy 
i zgody osoby, której dane te dotyczą, uzyskane:  
1) w wyniku wykonywania czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;  
2) z rejestrów, ewidencji i z biorów, do których straż ochrony kolei posiada dostęp na podstawie odrębnych przepisów.  
2. Administratorem danych osobowych przetwarzanych przez straż ochrony kolei jest komendant straży ochrony kolei.  
                                                           
139) Dodany przez art. 33 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 65. 
140) Dodany przez art. 33 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 65. 
141) Dodany przez art.  147 ustawy  z dnia 13  czerwca 2019  r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w  zakresie wytwarzania i  obrotu 
materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i  technologią o  przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. 
poz. 1214),  która weszła w  życie z  dniem 1 sierpnia 2019  r. 
  
Dziennik  Ustaw  – 114 – Poz. 1043  
 
 Art. 61. 1. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętr znych, 
może cofnąć decyzję, o  której mowa w  art. 59 ust.  2, w przypadku naruszenia przepisów art.  60. 
2. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, mo że, 
w drodze decyzji, o  której mowa w  art. 59 ust.  2, ograniczyć zakres działania i  uprawnień straży ochrony kolei.  
Art. 62. 1. Straż ochrony kolei zobowiązana jest do współdziałania z Policją, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wo j-
skową, organami Krajowej Admi nistracji Skarbowej i Inspekcją Transportu Drogowego.  
2. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi, 
w drodze rozporządzenia, szczegółowe formy współdziałania straży ochrony kolei z  Policją, S trażą Graniczną i  Inspekcją 
Transportu Drogowego, uwzględniając w  szczególności: sprawy wymagające współdziałania, sposób wymiany informacji 
dotyczących spraw wymagających współdziałania, zasady koordynacji wspólnych przedsięwzięć.  
2a. Minister właściwy do  spraw transportu, w porozumieniu z Ministrem Obr ony Narodowej, może określić, w  drodze 
rozporządzenia, formy współdziałania straży ochrony kolei z Wojskami Obrony Terytorialnej, sprawy wymagające wspó ł-
działania, sposób wymiany informacji dotyczących spraw  wymagających współdziałania i sposób koordynacji wspólnych 
przedsięwzięć, uwzględniając potrzebę sprawnej realizacji tej współpracy.  
3. Minister właściwy do spraw transportu, w  porozumieniu z  Ministrem Obrony Narodowej, określi, w  drodze roz -
porządzenia, formy współdziałania straży ochrony kolei z  Żandarmerią Wojskową, uwzględniając w  szczególności: spr awy 
wymagające współdziałania, sposób wymiany informacji dotyczących spraw wymagających współdziałania, zasady koo r-
dynacji wspólnych przedsięwzięć.  
4. Minis ter właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych 
określi, w drodze rozporządzenia, formy współdziałania straży ochrony kolei z organami Krajowej Administracji Skarb o-
wej, uwzględniając w szczególności: spra wy wymagające współdziałania, sposób wymiany informacji dotyczących spraw 
wymagających współdziałania, zasady koordynacji wspólnych przedsięwzięć.  
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw transportu, określi , 
w drodze rozporządzenia, przypadki, w  których funkcjonariusze straży ochrony kolei mogą wykonywać swoje zadania 
poza obszarem kolejowym, uwzględniając w  szczególności zakres wykonywanych zadań, o  których mowa w  niniejszej 
ustawie.  
6. Minister właściwy do  spraw transportu w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, 
w drodze rozporządzenia, rodzaj i  sposoby ewidencjonowania, przechowywania w  straży ochrony kolei broni, amunicji 
i środków przymusu bezpośredniego, z  uwzględnieniem spec yfiki działania straży ochrony kolei oraz sposobów uniemo ż-
liwienia dostępu do tej broni, amunicji i  tych środków osobom trzecim.  
7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w  drodze rozporządzenia, tryb i  warunki uznawania pojazdów 
straży ochrony k olei za pojazdy uprzywilejowane.  
8. Minister właściwy do spraw transportu określi, w  drodze rozporządzenia, wzór umundurowania, legitymacji, dy s-
tynkcji i  znaków identyfikacyjnych funkcjonariuszy straży ochrony kolei, a  także normy przydziału, warunki i  sposób ich 
noszenia.  
Art. 63. Przy wykonywaniu czynności służbowych funkcjonariusz straży ochrony kolei korzysta z  ochrony prawnej 
przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.  
Art. 64. Funkcjonariusz straży ochrony kolei nie może bez zezwolenia komendanta s traży ochrony kolei podejm ować 
innego zajęcia zarobkowego.  
Rozdział 11  
Przepisy karne  
Art. 65. 1. Kto prowadzi pojazd kolejowy lub wykonuje pracę na stanowisku bezpośrednio związanym  z prowadz e-
niem i  bezpieczeństwem ruchu kolejowego, nie posiadając wymagan ych do tego kwalifikacji, lub dopuszcza do wykon y-
wania czynności związanych z  prowadzeniem i  bezpieczeństwem ruchu kolejowego osobę, która takich kwalifikacji nie 
posiada, podlega karze grzywny.  
1a. Kto uchyla się od złożenia oświadczenia, o  którym mowa w  art. 22ca ust.  1, albo zawiera w  nim informacje ni e-
zgodne ze stanem faktycznym, podlega karze grzywny.  
2. Kto eksploatuje pojazd kolejowy bez ważnego świadectwa sprawności technicznej, o  którym mowa w  art. 24, po d-
lega karze grzywny.  
  
Dziennik  Ustaw  – 115 – Poz. 1043  
 
 3.142) Kto wykracza przec iwko nakazom lub zakazom zawartym w  przepisach porządkowych obowiązujących na o b-
szarze kolejowym, w  pociągach i  innych pojazdach kolejowych oraz w  pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi p o-
dróżnych korzystających z  transportu kolejowego na dworcach kolej owych, wydanych na podstawie art.  59 ust. 8, podl ega 
karze grzywny.  
4. Orzekanie w  sprawach o  czyny określone w  ust. 1–3 następuje w  trybie Ko deksu postępowania w  sprawach o wy-
kroczenia.  
Rozdział 12  
Kary pieniężne  
Art. 66. 1. Karze pieniężnej podlega:  
1) przedsiębiorca, który:  
a) prowadzi działalność bez wymaganego dokumentu, o którym mowa w art. 17e lub art. 43,  
b) wykonuje przewozy na drodze kolejowej, której zarządca nadał status infrastruktury nieczynnej,  
c) nie zastosował się do postanowień decyzji Pre zesa UTK w sprawie przeprowadze nia badań na sieci kolejowej, 
o której mowa w art. 23b ust. 8a;  
2) zarządca, który:  
a) nie nadał drodze kolejowej wykorzystywanej wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub zarzą d-
cy statusu infrastruktury pr ywatnej,  
b) nie przedstawił organizatorowi publicznego transportu kolejowego informacji, o których mowa w art. 5b,  
c) eksploatuje drogę kolejową bez wymaganego dokumentu, o którym mowa w art. 17d,  
d) nie zapewnił niedyskryminacyjnego traktowania aplikantów , 
e) nie dokonał modyfikacji odmowy albo nie cofnął odmowy rozpatrzenia wniosku o przydzielenie zdolności prz e-
pustowej zgodnie z wytycznymi określonymi przez Prezesa UTK w decyzji, o której mowa w art. 30a ust. 2,  
f) nie opublikował regulaminu sieci w term inie określonym w art. 32 ust. 3 lub nie uwzględnił w nim wszystkich 
wymaganych elementów,  
g) nie przekazał Prezesowi UTK w terminie określonym w art. 33 ust. 14 projektu c ennika, o którym mowa w art. 33  
ust. 13,  
h) nie poinformował w wymaganym terminie Pr ezesa UTK o ustaleniach, o których mowa w art. 36p ust. 2,  
i) nie umożliwił aplikantom wyrażenia swoich poglądów dotyczących treści planu biznesowego zarządcy , 
j)143) z naruszeniem art. 38ba dokonał likwidacji:  
– linii kolejowej lub jej odcinka,  
– bocznicy k olejowej lub jej odcinka;  
3) przewoźnik kolejowy, który nie poinformował w wymaganym terminie Prezesa UTK o zmianie mającej wpływ na 
jego sytuację prawną, o której mowa w art. 48 ust. 1;  
4) zarządca lub przewoźnik kolejowy, który:  
a) nieterminowo przedłoży ł Prezesowi UTK raport w sprawie bezpieczeństwa, o którym mowa w art. 17a ust. 4,  
b) uniemożliwia szkolenie lub dostęp do zaplecza szkoleniowego pracownikom innego przewoźnika kolejowego lub 
zarządcy,  
c) nie zgłosił Komisji i Prezesowi UTK wbrew obowiązkow i, o którym mowa w art. 28g ust. 1, o zaistniałym p o-
ważnym wypadku, wypadku lub incydencie,  
d) utrudnia pracę Komisji i komisji kolejowej;  
5) zarządca, przewoźnik kolejowy lub przedsiębiorca wykonujący przewozy w obrębie bocznicy kolejowej, którzy nie 
przekazali w terminie Prezesowi UTK oświadczeń, o których mowa w art. 22ca ust. 1 pkt 1;  
                                                           
142) W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 65. 
143) Dodana przez art. 1 pkt 21 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 116 – Poz. 1043  
 
 6)144)  zarządca, przewoźnik kolejowy, operator stacji pasażerskiej, zarządzający peronem, sprzedawca biletów, organiz ator 
turystyki, przedsiębiorca ułatwiający nabywanie po wiązanych usług turystycznych w rozumieniu ustawy z dnia 24 l i-
stopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, który nie przestrzega lub narusza 
obowiązujące go przepisy art. 4, art. 5 i art. 7 –29 rozporządzenia nr 1371/2007 /WE;  
7) zarządca, przewoźnik kolejowy lub operator stacji pasażerskiej, lub zarządzający peronem, który:145) 
a) nie podaje rozkładu jazdy dla przewozu osób lub jego zmiany do publicznej wiadomości w terminie i na zas a-
dach, o których mowa w art. 30e,  
b) narus zył zakaz stosowania bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kol e-
jowym, o którym mowa w art. 14b ust. 1,  
c) utrudnia Prezesowi UTK lub pisemnie upoważnionym osobom wykonywanie c zynności, o których mowa  w art. 15; 
8) dysp onent, który, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 25ga ust. 3, nie poinformował Prezesa UTK o wszelkich 
zmianach danych dotyczących pojazdu kolejowego zarejestrowanego w krajowym rejestrze pojazdów kolejowych 
w zakresie danych objętych tym rejestrem, w ty m o zaistnieniu okoliczności powodującej konieczność wykreślenia 
pojazdu kolejowego z prowadzonego przez siebie rejestru pojazdów kolejowych;  
9) podmiot, który nie udzielił informacji, o których mowa w art. 13 ust. 3a pkt 3, albo udzielił tej informacji z przekr o-
czeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 3b.  
2. Za naruszanie przez przedsiębiorcę każdego z przepisów ust. 1 Prezes UTK nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną 
w wysokości do 2% rocznego przychodu przedsiębiorcy, osiągniętego w p oprzednim ro ku kalendarzowym, z uwzględni eniem  
ust. 2a i 2d.  
2a. Prezes UTK odstępuje od nałożenia kary, o której mowa w ust. 2, jeżeli skutki naruszenia przez przedsiębiorcę 
przepisu ust. 1 zostały przez niego usunięte niezwłocznie.  
2aa. Prezes UTK, uwzględniając zak res naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu oraz jego możliwości fina n-
sowe, może nałożyć, w  drodze decyzji, karę pieniężną w  wysokości stanowiącej równowartość do 5000  euro za każdy 
dzień zwłoki w  wykonaniu:  
1) decyzji, o których mowa w art. 13b ust . 1, art. 14 ust. 1 –3 oraz art. 25m ust. 1 i 2, albo  
2) wyroków sądowych w  sprawach, o  których mowa w  ust. 2 i 3 oraz w  art. 29 ust.  1. 
2ab. Karę pieniężną, o  której mowa w  ust. 2aa, nakłada się, licząc od daty wskazanej w  decyzji nakładającej karę.  
2ac. ( uchylony)  
2b. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes UTK uwzględnia zakres naruszenia przepisu, dotychczasową działa l-
ność podmiotu oraz jego możliwości finansowe.  
2c.146) Nie nakłada się kar, o których mowa w ust. 1 pkt 6, jeżeli przewoźnik kolejowy, zar ządca, operator stacji pas a-
żerskiej, zarządzający peronem, sprzedawca biletów, organizator turystyki, przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powi ą-
zanych usług turystycznych w  rozumieniu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiąz anych 
usługach turystycznych, przed dniem wydania decyzji, o której mowa w art. 13b ust. 1, dobrowolnie usunął narusz enie lub 
wypełnił obowiązki wynikające z rozporządzenia nr 1371/2007/WE.  
2d. Wysokość kary, w przypadku o którym mowa w ust. 1 pkt 9, nie może  przekraczać równowartości 20 000 euro.  
2e.147) Wartość euro, o której mowa w ust. 2aa i 2d, podlega przeliczeniu na złote według przepisów wydanych na 
podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych.  
2e.148) Wartość eur o, o której mowa w ust. 2aa i 2d, podlega przeliczeniu n a złote według zgodnie z  art. 3 
ust. 2 pkt 2 ustawy z  dnia 11  września 2019  r. – Prawo zamówień publicznych.  
3. Niezależnie od kary pieniężnej określonej w  ust. 1 i 2 Prezes UTK może nałożyć karę pien iężną na kierownika z a-
rządcy i  przewoźnika kolejowego, z  tym że kara ta może być wymierzona w  kwocie nie większej niż 300% jego wynagr o-
dzenia miesięcznego.  
4. Kary pieniężne podlegają ściągnięciu w  trybie przepisów o  postępowaniu egzekucyjnym w  administrac ji w zakresie 
egzekucji obowiązków o  charakterze pieniężnym i  stanowią dochód budżetu państwa.  
                                                           
144) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 21 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa  w odnośniku  3. 
145) Wprowadzenie do wyliczenia z e zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 21 lit. a tiret trzecie usta wy, o której mowa w odnośniku  3. 
146) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 21 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
147) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w  życie zmiany, o  której mowa w  odnośniku  148. 
148) Ze zmianą wprowadzoną przez art.  31 pkt 2 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 93. 
  
Dziennik  Ustaw  – 117 – Poz. 1043  
 
 Rozdział 13  
Zmiany w  przepisach obowiązujących. Przepisy przejściowe i  końcowe  
Art. 67–69. (pominięte)  
Art. 70. Postępowania sądowe dotyczące zawarcia i  wykonywa nia umów, o  których mowa w  art. 9 ust.  1 i art. 10 
ust. 1 i 2 ustawy, o  której mowa w  art. 76 ust.  1, wszczęte przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, są prowadzone 
według dotychczasowych przepisów.  
Art. 71. 1. Uprawnienia wynikające z  decyzji wydan ych przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, na podst awie 
przepisów ustawy, o  której mowa w  art. 76 ust.  1, z zastrzeżeniem przepisów art.  68, zachowują moc.  
2. Do postępowań administracyjnych w  sprawach objętych przepisami ustawy, o  której mowa w  art. 76 ust.  1, wszcz ę-
tych, a  niezakończonych przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.  
Art. 72. (pominięty)  
Art. 73. Minister właściwy do spraw transportu przekaże Prezesowi UTK sprawy wraz z  aktami, które przech odzą do 
zakresu jego działania i  nie zostały zakończone do dnia wejścia w  życie ustawy.  
Art. 74. 1. Tworzy się Urząd Transportu Kolejowego.  
2. Urząd Transportu Kolejowego jest utworzony w  drodze przekształcenia dotychczasowego Głównego Inspektoratu 
Kolejni ctwa.  
3. Znosi się Główny Inspektorat Kolejnictwa.  
4. Prezes UTK przejmuje prowadzenie spraw Głównego Inspektora Kolejnictwa, wraz z  aktami spraw niezakończ o-
nych do dnia zniesienia Głównego Inspektoratu Kolejnictwa.  
5. Pracownicy Głównego Inspektoratu Kole jnictwa stają się pracownikami Urzędu Transportu Kolejowego.  
6. Urząd Transportu Kolejowego przejmuje mienie Głównego Inspektoratu Kolejnictwa.  
7. Prezes UTK wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem był Główny Inspektorat Kolejnictwa.  
Art. 75. 1. Finansowanie Urzędu Transportu Kolejowego do końca roku kalendarzowego, w  którym przypada jego 
utworzenie, odbywa się ze środków finansowych przeznaczonych na funkcjonowanie Głównego Inspektoratu Kolejnictwa 
oraz z  części budżetowej ministra właściw ego do spraw transportu przeznaczonej na zadania realizowane dotychczas przez 
ministra właściwego do spraw transportu w  zakresie, w  którym przeszły do zakresu działania Prezesa UTK.  
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokona w  budżecie państ wa na rok 2003  odpowiednich zmian 
zapewniających finansowanie Urzędu Transportu Kolejowego w  zakresie niezbędnym do wykonania zadań określonych 
w niniejszej ustawie.  
Art. 76. 1. Traci moc ustawa z  dnia 27  czerwca 1997  r. o transporcie kolejowym (Dz.  U. poz . 591, z  późn. zm.149)). 
2. (pominięty)  
Art. 77. Przepisy art. 27 ust.  6 oraz art.  43 ust.  3 stosuje się z  dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członk o-
stwa w  Unii Europejskiej.  
Art. 77a.150) Przepisy rozdziału 2b tracą moc z  dniem 31 grudnia 2030 r.  
Art. 78. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia151).  
                                                           
149) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 1998  r. poz.  668, z  1999  r. poz.  934, z  2000  r. poz.  948, 1268 i  1314 oraz  
z 2001  r. poz. 1800 . 
150) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 2 ustawy, o której mowa w odnośniku  3. 
151) Ustawa została ogłoszona w  dniu 17  maja 2003  r. 
  
Dziennik  Ustaw  – 118 – Poz. 1043  
 
 Załączniki do ustawy z dnia 28 marca 2003 r. 
Załącznik nr 1  
WYKAZ ELEMENTÓW INFR ASTRUKTURY KOLEJOWEJ  
W skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworz ą część linii kolejowej,  
bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rz eczy, 
lub ich utrzymania:  
1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice,  
odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia,  
drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek;  
2) obrotnice i przesuwnice;  
3) podtorze, w szczególn ości nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany  
osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp;  
4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, m ury 
oporowe i umocnienia skarp;  
5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącz noś-
ciowe  na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystryb ucji 
prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują;  
przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym  ta-
borze; hamulce torowe;  urządzenia do ogrzewania rozjazdów;  
6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub  
dworca kolejowego;  
7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg public znych;  
8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe,  
zasłony odśnieżne;  
9) przejazdy kolejowo -drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące z apewnieniu bezpi e-
czeństwa  ruchu drogowego i pieszego;  
10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;  
11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilaj ą-
ce pomiędz y podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna  
z konstrukcjami wsporczymi;  
12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1 –11. 
  
  
Dziennik  Ustaw  – 119 – Poz. 1043  
 
 Załącznik nr 2  
USŁUGI Ś WIADCZONE NA RZECZ P RZEWOŹNIKÓW KOLEJOWY CH PRZEZ ZARZĄDCÓW 
INFRASTRUKTURY I OPE RATORÓW OBIEKTÓW INF RASTRUKTURY USŁUGOWE J 
1. Usługi świadczone w ramach minimalnego dostępu do infrastruktury kolejowej:  
1) obsługa wniosku o przydzielenie zdolności przepustowe j; 
2) umożliwienie korzystania z infrastruktury kolejowej, w tym z rozjazdów i węzłów kolejowych w ramach przydziel o-
nej zdolności przepustowej;  
3) sterowanie ruchem kolejowym oraz dostarczanie informacji o ruchu pociągów;  
4) udostępnienie informacji wymaga nej do wdrożenia lub prowadzenia przewozów, dla których została przyznana zdo l-
ność przepustowa;  
5) udostępnienie urządzeń sieci trakcyjnej, jeżeli są one dostępne.  
2. Dostęp do obiektu obejmuje dostęp do torów kolejowych oraz świadczenie usług w następując ych obiektach infr a-
struktury usługowej:152) 
1)153) stacja pasażerska oraz należące do niej budynki i urządzenia, w tym tablice z informacjami dla pasażerów i p o-
wierzchnia przeznaczona do sprzedaży biletów;  
2) terminal towarowy;  
3) stacja rozrządowa oraz stacja  manewrowa wyposażona w urządzenia, inne niż urządzenia sterowania ruchem kolej o-
wym, przeznaczone do zestawiania składów pociągów lub wykonywania manewrów;  
4) tory postojowe;  
5) punkty zaplecza technicznego, z wyjątkiem punktów utrzymania naprawczego przez naczonych dla pociągów dużych 
prędkości lub innego rodzaju taboru kolejowego wymagającego specjalistycznego zaplecza;  
6) stanowiska techniczne, w tym stanowiska do czyszczenia i mycia taboru;  
7) infrastruktura portów morskich i śródlądowych z dostępem do t orów kolejowych;  
8) instalacje pomocnicze;  
9) kolejowe stacje paliw i instalacje do tankowania na tych stacjach.  
3. Usługi, które mogą być świadczone na rzecz przewoźników kolejowych:  
1) usługi dodatkowe:  
a)154) energia trakcyjna, za którą opłaty są podawane  na fakturach oddzielnie od opłat za użytkowanie urządzeń zas i-
lania w energię trakcyjną,  
b) podgrzewanie składów pociągów pasażerskich,  
c) dostawa paliwa, prace manewrowe i pozostałe usługi świadczone w celu obsługi urządzeń,  
d) usługi świadczone na podsta wie umów dostosowanych do indywidualnych potrzeb przewoźnika kolejowego 
dotyczące:  
– przekazywania informacji i obserwacji pociągu z przesyłką zawierającą towar niebezpieczny,  
– opracowania warunków i zarządzania przewozu oraz nadzoru nad przewozem przesył ek nadzwyczajnych;  
2) usługi pomocnicze:  
a) dostęp do sieci telekomunikacyjnych,  
b) dostarczanie informacji uzupełniających,  
c) rewizja techniczna taboru,  
d) dostęp do systemu sprzedaży biletów na stacjach pasażerskich,  
e) utrzymanie naprawcze taboru kolej owego świadczone w punktach zaplecza technicznego przeznaczonego dla 
pociągów dużych prędkości lub innego rodzaju taboru kolejowego wymagającego specjalistycznego zaplecza.  
                                                           
152) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu u stalonym przez art.  1 pkt 26 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
153) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  26 lit.  a ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
154) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt  26 lit.  b ustawy, o  której mowa w  odnośniku  2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 120 – Poz. 1043  
 
 Załącznik nr 3  
ZAKRES PRZEDMIOTOWY ZAGADNIEŃ, KTÓRE REG ULUJE UMOWA, 
O KTÓREJ  MOWA  W ART.  38A UST. 5 USTAWY  
W umowie, o której mowa w art. 38a ust. 5, określa  się w szczególności:  
1) okres obowiązywania umowy zgodny z okresem, na jaki został ustanowiony program, o którym mowa w art. 38a ust. 3,  
oraz z okresem, na jaki ma zostać przyjęty p lan biznesowy zarządcy infrastruktury;  
2) infrastrukturę kolejową oraz obiekty infrastruktury usługowej objęte umową;  
3) zasady zarządzania infrastrukturą, w tym utrzymania i remontów infrastruktury, wraz z określeniem zaległości w tym  
zakresie;  
4) cele w zakresie wydajności zorientowane na użytkownika wraz ze wskaźnikami ich realizacji, w szczególności obe j-
mujące:  
a) oczekiwaną niezawodność,  
b) oczekiwaną punktualność,  
c) oczekiwane efekty w zakresie poprawy poziomu bezpieczeństwa,  
d) działania ukierunkowa ne na ochronę środowiska,  
e) zasady ustalania zakresu oraz wielkości działań dotyczących utrzymania i remontów infrastruktury,  
f) zasady wprowadzania ograniczeń eksploatacyjnych związanych m.in. z realizacją inwestycji oraz napraw infr a-
struktury,  
g) zasady  dostosowywania parametrów infrastruktury do występującego popytu,  
h) zasady zapobiegania wystąpieniu przepełnienia elementów infrastruktury,  
i) zasady zarządzania aktywami;  
5)155) zasady postępowania w przypadku występowania poważnych zakłóceń w ruchu pocią gów lub sytuacji nadzwycza j-
nych, z uwzględnieniem planów postępowania w tych przypadkach i sytuacjach, w tym informowania użytkowników 
infrastruktury kolejowej;  
6) metodę alokacji kosztów do poszczególnych rodzajów usług oferowanych aplikantom;  
7) zachęty do zmniejszania kosztów udostępniania infrastruktury i poziomu opłat za dostęp, w szczególności mechaniz - 
my motywujące polegające na uwzględnieniu w kosztach zarządcy infrastruktury nag ród i premii dla pracowników 
za właściwą realizację celów jakościowych  wskazanych w umowie oraz za optymalizację kosztów udostępniania  
infrastruktury i poziomu opłat za dostęp;  
8) zasady weryfikacji zasadności utrzymywania niewykorzystywanej infrastruktury;  
9) wielkość dofinansowania, w tym na:  
a) finansowanie ulg w opłacie  podstawowej,  
b) zmniejszenie opłaty podstawowej w zależności od realizacji przez przewoźnika  kolejowego planu wykonania – 
o ile zarządca uzgodni z ministrem właściwym do spraw transportu stosowanie takiego zmniejszenia;  
9a)156)  strukturę płatności lub środ ków finansowych alokowanych na usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy, na 
utrzymanie i remonty infrastruktury kolejowej oraz na likwidowanie istniejących zaległości w zakresie utrzym ania 
i remontów tej infrastruktury;  
10) zasady przekazywania i rozl iczenia dofinansowania;  
11) kary, w szczególności za niedotrzymanie wymaganych parametrów jakościowych;  
12) obowiązki zarządcy w zakresie sprawozdawczości oraz publikacji informacji;  
                                                           
155) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 27 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
156) Dodany przez art.  1 pkt 27 lit. b ustawy, o  której mo wa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 121 – Poz. 1043  
 
 13)157)  działania naprawcze podejmowane w przypadku, gdy jedna ze stron na ruszyła swoje zobowiązania umowne, w tym 
w nadzwyczajnych okolicznościach wpływających na dostępność dofinansowania ze środków publicznych, obejmuj ą-
ce warunki i procedury renegocjacji umowy;  
14) warunki wcześniejszego rozwiązania umowy;  
15) zasady i tryb k ontroli wykonywania umowy.  
                                                           
157) W brzmieniu ustalonym przez art.  1 pkt 27 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2.