DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJWarszawa, dnia 28 stycznia 2021 r.
Poz. 185
OBWIESZCZENIE
MINISTRA EDUKACJI I  NAUKI1)
z dnia 13 stycznia 2021  r.
w sprawie  ogłoszenia  jednolitego  tekstu rozporządzenia  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  w sprawie  szkoleń, 
praktyk i staży dla osób wykonujących  czynności  związane  z wykorzystywaniem  zwierząt  
do celów naukowych  lub edukacyjnych
1. Na podstawie  art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu  aktów normatywnych  i niektórych  innych 
aktów prawnych  (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461)  ogłasza się w załączniku  do niniejszego  obwieszczenia  jednolity tekst rozpo-
rządzenia  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie  szkoleń, praktyk i staży dla osób wyko-
nujących czynności  związane z wykorzystywaniem  zwierząt do celów naukowych  lub edukacyjnych  (Dz. U. poz. 628),  
z uwzględnieniem  zmiany wprowadzonej  rozporządzeniem  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 24 grudnia 
2019 r. zmieniającym  rozporządzenie  w sprawie  szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących  czynności  związane z wy-
korzystywaniem  zwierząt do celów naukowych  lub edukacyjnych  (Dz. U. poz. 2540).
2. Podany  w załączniku  do niniejszego  obwieszczenia  tekst jednolity rozporządzenia  nie obejmuje:
1) § 6 rozporządzenia  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie  szkoleń, praktyk i staży 
dla osób wykonujących  czynności  związane z wykorzystywaniem  zwierząt do celów naukowych  lub edukacyjnych  
(Dz. U. poz. 628),  który stanowi:
„§ 6. 
Osoby wykonujące  w ośrodku  przed dniem wejścia w życie rozporządzenia  czynności,  o których mowa w § 2, 
mogą wykonywać  nadal te czynności  pod warunkiem  odbycia nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r. odpowiednie-
go szkolenia,  zgodnie z programem,  którego zakres określają załączniki  nr 1‒6 do rozporządzenia.”;
2) § 2 i § 3 rozporządzenia  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 24 grudnia 2019 r. zmieniającego  rozporzą-
dzenie w sprawie  szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących  czynności  związane z wykorzystywaniem  zwierząt 
do celów naukowych  lub edukacyjnych  (Dz. U. poz. 2540),  które stanowią:
„§ 2. 
Do szkoleń dla osób, o których  mowa w § 2 
pkt 4 rozporządzenia  zmienianego  w § 1, rozpoczętych  i nieza-
kończonych  przed dniem wejścia w życie niniejszego  rozporządzenia  stosuje się załącznik  nr 4 do rozporządzenia  
zmienianego  w § 1 w brzmieniu  dotychczasowym.
§ 3. Rozporządzenie  wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”.
Minister Edukacji i Nauki: P. Czarnek
1) Minister Edukacji i Nauki kieruje działem administracji  rządowej – szkolnictwo  wyższe i nauka, na podstawie  § 1 ust. 2 pkt 2 rozpo-
rządzenia  Prezesa Rady Ministrów  z dnia 20 października  2020 r. w sprawie  szczegółowego  zakresu działania Ministra Edukacji 
i Nauki (Dz. U. poz. 1848  i 2335).
Dziennik Ustaw  – 2 –   Poz. 185 
Załącznik  do obwieszczenia  Ministra Edukacji 
i Nauki z dnia 13 stycznia 2021 r. (poz. 185)
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA  NAUKI I SZKOLNICTWA  WYŻSZEGO1)
z dnia 5 maja 2015 r.
w sprawie  szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących  czynności  związane  z wykorzystywaniem  zwierząt  
do celów naukowych  lub edukacyjnych
Na podstawie  art. 22 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie  zwierząt wykorzystywanych  do celów naukowych  lub 
edukacyjnych  (Dz. U. z 2019 r. poz. 1392  oraz z 2021 r. poz. 36) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie  określa:
1) zakresy programów  szkoleń, praktyk i staży, o których  mowa w art. 20 pkt 2 i 3, art. 21 i art. 24 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy 
z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie  zwierząt wykorzystywanych  do celów naukowych  lub edukacyjnych,  zwanej 
dalej „ustawą”;
2) wzory dokumentów  potwierdzających  ukończenie  szkolenia  i praktyki  oraz posiadanie  stażu pracy.
§ 2. Zakres programu  szkolenia  dla osób:
1) odpowiedzialnych  za planowanie  procedur i doświadczeń  oraz za ich przeprowadzenie  – określa załącznik  nr 1 do 
rozporządzenia;
2) wykonujących  procedury  – określa załącznik  nr 2 do rozporządzenia;
3) uczestniczących  w wykonywaniu  procedur – określa załącznik  nr 3 do rozporządzenia;
4) uśmiercających  zwierzęta  wykorzystywane  w procedurach  – określa załącznik  nr 4 do rozporządzenia;
5) sprawujących  opiekę nad zwierzętami  utrzymywanymi  w ośrodku  – określa załącznik  nr 5 do rozporządzenia;
6) odpowiedzialnych  za nadzór nad osobami sprawującymi  opiekę nad zwierzętami  utrzymywanymi  w ośrodku  i dobro-
stanem tych zwierząt – określa załącznik  nr 6 do rozporządzenia.
§ 3. Praktyka  dla osób:
1) sprawujących  opiekę nad zwierzętami  utrzymywanymi  w ośrodku  obejmuje doskonalenie  umiejętności  praktycznych  
w tym zakresie i przygotowanie  do samodzielnego  wykonywania  czynności:
a) sprawowania  codziennej  opieki nad zwierzętami  utrzymywanymi  w ośrodku,
b) przygotowywania  zwierząt do procedur – w przypadku  praktyki odbywanej  w ośrodku  użytkownika,
c) stosowania  metod i środków  służących  zapewnieniu  dobrostanu  zwierząt i bezpieczeństwa  pracujących  z nimi 
ludzi;
2) uśmiercających  zwierzęta  wykorzystane  w procedurach  obejmuje przygotowanie  do wykonywania  czynności  związa -
nych z uśmiercaniem  zwierząt:
a) metodami  określonymi  w załączniku  nr IV do dyrektywy  Parlamentu  Europejskiego  i Rady 2010/63/UE  z dnia 
22 września 2010 r. w sprawie  ochrony zwierząt wykorzystywanych  do celów naukowych  (Dz. Urz. UE L 276 
z 20.10.2010, str. 33),
b) w sposób,  o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy.
1) Obecnie działem administracji  rządowej – szkolnictwo  wyższe i nauka kieruje Minister Edukacji i Nauki, na podstawie  § 1 ust. 2 pkt 2 
rozporządzenia  Prezesa Rady Ministrów  z dnia 20 października  2020 r. w sprawie  szczegółowego  zakresu działania Ministra Edukacji 
i Nauki (Dz. U. poz. 1848  i 2335).
Dziennik Ustaw  – 3 –   Poz. 185 
§ 4. Staż pracy, o którym mowa w:
1) art. 21 ust. 1 ustawy, którego posiadanie  jest wymagane  od osób odpowiedzialnych  za planowanie  procedur i doświad-
czeń oraz za ich przeprowadzanie,  obejmuje pogłębienie  wiedzy teoretycznej  oraz nabycie umiejętności  praktycznych  
w zakresie  przeprowadzania  doświadczeń  na zwierzętach  przez:
a) wykonywanie  procedur,
b) uczestniczenie  w przygotowywaniu  projektów  procedur i doświadczeń;
2) art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy, którego posiadanie  jest wymagane  od osób odpowiedzialnych  za nadzór nad osobami spra-
wującymi  opiekę nad zwierzętami  utrzymywanymi  w ośrodku  i dobrostanem  tych zwierząt, obejmuje pogłębienie  
wiedzy teoretycznej  oraz nabycie umiejętności  praktycznych  w zakresie  sprawowania  opieki nad zwierzętami  prze-
znaczonymi  do wykorzystania  lub wykorzystywanymi  w procedurach.
§ 5. Wzór zaświadczenia  o:
1) ukończeniu  szkoleń, o których  mowa w § 2, określa załącznik  nr 7 do rozporządzenia;
2) ukończeniu  praktyk, o których  mowa w § 3, określa załącznik  nr 8 do rozporządzenia;
3) posiadaniu  stażu pracy, o którym mowa w § 4, określa załącznik  nr 9 do rozporządzenia.
§ 6. (pominięty).2)
§ 7. Rozporządzenie  wchodzi w życie z dniem 27 maja 2015 r.
2) Zamieszczony  w obwieszczeniu.
Dziennik Ustaw  – 4 –   Poz. 185 
Załączniki  do rozporządzenia  Ministra Nauki 
i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 5 maja 2015 r.
Załącznik  nr 1
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH  ZA PLANOWANIE  PROCEDUR   
I DOŚWIADCZEŃ  ORAZ ZA ICH PRZEPROWADZENIEZałączniki do rozporządzenia Ministra 
Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. 
Załącznik nr 1 
ZAKRES PROGRAMU SZKOLENIA DLA OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH  ZA 
PLANOWANIE PROCEDUR I DOŚWIADCZEŃ ORAZ ZA ICH PRZEPROWADZENIE 
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin wykłady 
ćwiczenia  
1 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie pozyskiwan ia i hodowli 
zwierząt, opieki nad zwierzętami i wykorzystywania zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych, w tym zwierząt bę dących 
organizmami genetycznie zmodyfikowanymi. Kontrola działalności hodowców, dostawców i użytkowników. Kary za naruszenie 
przepisów. 3 – 
2 Zasady etyczne dotyczące relacji ludzi ze zwierzęta mi i wartości 
życia zwierząt. Argumenty za i przeciw wykorzystywa niu zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych. 1 – 
3 Znieczulenie i metody uśmierzania bólu. Metody podawania środków 
farmakologicznych. Wpływ środków anestetycznych i p rzeciwbólowych 
na wynik doświadczenia. Zachowanie zwierząt. Fizjologia, anatomia oraz rozpoznawanie właściwych dla gatunku oznak dystresu, bólu 
 
i cierpienia u zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach.
1) 4 – 
4 Stosowanie wczesnego i humanitarnego zakończenia procedury. 1 – 
5 Zasady zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia. M etody 
alternatywne. 3 – 
 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować gatunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. 
Dziennik Ustaw  – 5 –   Poz. 185 – 2 – 
6 
 Planowanie procedur i doświadczeń. Przygotowanie wniosku do 
lokalnej komisji etycznej do spraw doświadczeń na z wierzętach  
o udzielenie zgody na przeprowadzenie doświadczenia ,  
w szczególności określenie naukowych lub edukacyjny ch celów 
doświadczenia, uzasadnienie wykorzystania w doświad czeniu 
wybranych gatunków zwierząt, uzasadnienie statystyczne liczby 
wykorzystywanych zwierząt i określenie kategorii dotkliwości. Ocena 
retrospektywna doświadczenia.  
4 
  
4 
 
7 Przygotowanie informacji dotyczących doświadczeń na  zwierzętach, 
w tym informacji statystycznych, zgodnie z obowiązk ami 
sprawozdawczymi wynikającymi z ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub 
edukacyjnych.  2 – 
Razem: 18 4 
 
Dziennik Ustaw  – 6 –   Poz. 185 – 3 – 
Załącznik nr 2 
ZAKRES PROGRAMU SZKOLENIA DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH PROCEDURY 
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin wykłady 
ćwiczenia  
1 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie pozyskiwan ia i hodowli 
zwierząt, opieki nad zwierzętami i wykorzystywania zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych, w tym zwierząt bę dących 
organizmami genetycznie zmodyfikowanymi. Kontrola działalności hodowców, dostawców i użytkowników. Kary za naruszenie 
przepisów. 2 – 
2 Zasady etyczne dotyczące relacji ludzi ze zwierzęta mi i wartości 
życia zwierząt. Argumenty za i przeciw wykorzystywa niu zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych. 1 – 
3 Genetyka i modyfikacje genetyczne gatunków zwierząt  
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h  
w procedurach na przykładzie myszy domowej. 2 – 
4 Hodowla zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub 
wykorzystywanych w procedurach z uwzględnieniem bio logii 
gatunku. Normy utrzymywania tych zwierząt (środowisko, klatki, 
pasze) i wzbogacanie ich środowiska. Codzienna opieka nad zwierzętami. 2 – 
5 Postępowanie ze zwierzętami przeznaczonymi do wykor zystania lub 
wykorzystywanymi w procedurach dostosowane do danego gatunku. Przygotowanie zwierząt do procedur.
1) 2 2 
6 Mikrobiologia, zdrowie i higiena zwierząt przeznacz onych do 
wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach. Z asady 
bezpieczeństwa pracy ze zwierzętami. 2 1 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować ga tunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. Załącznik  nr 2
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH  PROCEDURY
Dziennik Ustaw  – 7 –   Poz. 185 – 4 – 
7 Zachowanie zwierząt. Fizjologia, anatomia oraz rozpoznawanie 
właściwych dla gatunku oznak dystresu, bólu i cierp ienia u zwierząt 
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h  
w procedurach.1)  3 – 
8 Znieczulenie i metody uśmierzania bólu. Metody podawania środków farmakologicznych. Wpływ środków anestetycznych 
i przeciwbólowych na wynik doświadczenia. 2 2 
9 Stosowanie wczesnego i humanitarnego zakończenia procedury. 1 1 
10 Zasady zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia. M etody 
alternatywne. 2 – 
11 Elementy planowania procedur i doświadczeń. Zasady przygotowania wniosku do lokalnej komisji etycznej do spraw doświ adczeń na 
zwierzętach o udzielenie zgody na przeprowadzenie doświadczenia. Przygotowanie informacji dla przeprowadzenia oceny 
retrospektywnej doświadczenia. Przygotowanie inform acji 
dotyczących doświadczeń na zwierzętach, w tym infor macji 
statystycznych, zgodnie z obowiązkami sprawozdawczy mi 
wynikającymi z ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt 
wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych.   2 – 
 Razem: 21 6 
  
 
 
  
Dziennik Ustaw  – 8 –   Poz. 185 – 5 – 
Załącznik nr 3 
ZAKRES PROGRAMU SZKOLENIA DLA OSÓB UCZESTNICZĄCYCH  
W WYKONYWANIU PROCEDUR  
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin wykłady 
ćwiczenia 
1 Podstawy anatomii i fizjologii zwierząt przeznaczon ych do 
wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach,  
w szczególności myszy domowej, szczura wędrownego, świnki 
morskiej, królika europejskiego. 2 – 
2 Argumenty za i przeciw wykorzystywaniu zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych. Zasady etyczne postępow ania ze 
zwierzętami. 1 – 
3 Przygotowanie zwierząt do procedury. Metody i proce dury 
obchodzenia się ze zwierzętami przeznaczonymi do wy korzystania 
lub wykorzystywanymi w procedurach dostosowane do d anego 
gatunku. Podstawowe rodzaje zachowania zwierząt.1) 2 2 
4 Rozpoznawanie właściwych dla poszczególnych gatunkó w zwierząt 
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h  
w procedurach oznak dystresu, bólu i cierpienia.1) Znieczulenie  
i metody uśmierzania bólu. Wpływ środków anestetycz nych  
i przeciwbólowych na wynik doświadczenia. 2 2 
5 Metody uśmiercania zwierząt, stosowanie wczesnego  
i humanitarnego zakończenia procedury. 2 – 
6 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie ochrony zwierząt 
wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych. Komisje 
etyczne do spraw doświadczeń na zwierzętach. 2 – 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować gatunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. Załącznik  nr 3
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB UCZESTNICZĄCYCH  W WYKONYWANIU  PROCEDUR  
Dziennik Ustaw  – 9 –   Poz. 185 – 6 – 
7 Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy ze zwierzętam i 
przeznaczonymi do wykorzystania lub wykorzystywanym i  
w procedurach, dotyczące w szczególności myszy domo wej, szczura 
wędrownego, świnki morskiej, królika europejskiego. 1 2 
8 Hodowla zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub 
wykorzystywanych w procedurach z uwzględnieniem bio logii 
gatunku oraz genetyki. Normy utrzymywania tych zwie rząt 
(środowisko, klatki, pasze) i wzbogacanie ich środowiska. Codzienna 
opieka nad zwierzętami.1) 2 2 
 Razem: 14 8 
 
  
Dziennik Ustaw  – 10 –  Poz. 185 
– 7 – 
Załącznik nr 43) 
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin 
 
  
1 Podstawy anatomii i fizjologii zwierząt przeznacz onych do wykorzystania 
lub wykorzystywanych w procedurach, dotyczące w szc zególności myszy 
domowej, szczura wędrownego, świnki morskiej, królika europejskiego 2 − 
2 Zasady, w tym etyczne, postępowania ze zwierzętam i 1 − 
3 Rozpoznawanie właściwych dla gatunku oznak dystresu, bólu 
i cierpienia u zwierząt przeznaczonych do wykorzyst ania lub 
wykorzystywanych w procedurach1) 2 − 
4 Metody uśmiercania i ustalania śmierci zwierząt 4 − 
5 Czynności przygotowawcze związane z zastosowaniem w praktyce 
poznanych metod uśmiercania i ustalania śmierci myszy i szczurów2) − 2 
6 Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy uśmiercaniu zwierząt 1 − 
7 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie pozyskiw ania i hodowli 
zwierząt, opieki nad zwierzętami i wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych, w tym zwierząt bę dących 
organizmami genetycznie zmodyfikowanymi. Kontrola d ziałalności 
hodowców, dostawców i użytkowników. Kary za narusze nie przepisów 1 − 
8 Stosowanie wczesnego i humanitarnego zakończenia procedury 1 − 
9 Zasady zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia 1 − 
 Razem: 13 2 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować gatunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. 
2) W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. 
 
3) W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 grudnia 2019 r. zmieniającego 
rozporządzenie w sprawie szkoleń, praktyk i staży d la osób wykonujących czynności związane z wykorzyst ywaniem zwierząt do celów 
naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. poz. 2540), które weszło w życie z dniem 14 stycznia 2020 r. 
 
 
wykłady 
ćwiczenia Załącznik  nr 43)
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB UŚMIERCAJĄCYCH  ZWIERZĘTA   
WYKORZYSTYWANE  W PROCEDURACH
3) W brzmieniu  ustalonym  przez § 1 rozporządzenia  Ministra Nauki i Szkolnictwa  Wyższego  z dnia 24 grudnia 2019 r. zmieniającego  
rozporządzenie  w sprawie szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących  czynności  związane z wykorzystywaniem  zwierząt do 
celów naukowych  lub edukacyjnych  (Dz. U. poz. 2540), które weszło w życie z dniem 14 stycznia 2020 r.
Dziennik Ustaw  – 11 –  Poz. 185 – 9 – 
Załącznik nr 5 
ZAKRES PROGRAMU SZKOLENIA DLA OSÓB SPRAWUJĄCYCH OPIEKĘ NAD 
ZWIERZĘTAMI UTRZYMYWANYMI W OŚRODKU 
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin wykłady  
ćwiczenia  
1 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie pozyskiwan ia i hodowli 
zwierząt, opieki nad zwierzętami i wykorzystywania zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych, w tym zwierząt bę dących 
organizmami genetycznie zmodyfikowanymi. Kontrola działalności hodowców, dostawców i użytkowników. Kary za naruszenie 
przepisów. 1 – 
2 Zasady etyczne dotyczące relacji ludzi ze zwierzęta mi i wartości 
życia zwierząt. Argumenty za i przeciw wykorzystywa niu zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych. 1 – 
3 Genetyka i modyfikacje genetyczne gatunków zwierząt  
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h 
w procedurach na przykładzie myszy domowej. Wymagania przy 
utrzymywaniu zwierząt zmienionych genetycznie. 2 – 
4 Hodowla zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach, w szczególności myszy domowej, 
szczura wędrownego, świnki morskiej, królika europejskiego, 
z uwzględnieniem biologii gatunku. Normy utrzymywan ia zwierząt 
(środowisko, klatki, pasze) i wzbogacanie ich środowiska. Codzienna opieka nad zwierzętami. 3 3 
5 Postępowanie ze zwierzętami przeznaczonymi do wykor zystania lub 
wykorzystywanymi w procedurach dostosowane do danego gatunku. Przygotowanie zwierząt do procedur.
1), 2) 2 2 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować ga tunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. 
2) Element szkolenia przewidziany dla osób zatrudnion ych w ośrodku użytkownika. Załącznik  nr 5
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB SPRAWUJĄCYCH  OPIEKĘ NAD ZWIERZĘTAMI  
UTRZYMYWANYMI  W OŚRODKU
Dziennik Ustaw  – 12 –  Poz. 185 – 10 – 
6 Mikrobiologia, zdrowie i higiena zwierząt przeznacz onych do 
wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach, 
w szczególności myszy domowej, szczura wędrownego, świnki 
morskiej, królika europejskiego. Zasady bezpieczeństwa pracy ze 
zwierzętami. 2 2 
7 Zachowanie zwierząt. Fizjologia, anatomia oraz rozpoznawanie właściwych dla gatunku oznak dystresu, bólu i cierp ienia u zwierząt 
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h 
w procedurach.
1) 3 – 
8 Zasady zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia pr zy utrzymywaniu 
zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub wykorz ystywanych 
w procedurach. Stosowanie wczesnego i humanitarnego zakończenia 
procedury. 1 – 
 Razem: 15 7 
   
Dziennik Ustaw  – 13 –  Poz. 185 – 11 – 
Załącznik nr 6 
ZAKRES PROGRAMU SZKOLENIA DLA OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH  ZA NADZÓR 
NAD OSOBAMI SPRAWUJĄCYMI OPIEKĘ NAD ZWIERZĘTAMI 
UTRZYMYWANYMI W OŚRODKU ORAZ DOBROSTANEM TYCH ZWIER ZĄT 
Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba 
godzin wykłady  
ćwiczenia  
1 Obowiązujące przepisy krajowe w zakresie pozyskiwan ia i hodowli 
zwierząt, opieki nad zwierzętami i wykorzystywania zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych, w tym zwierząt bę dących 
organizmami genetycznie zmodyfikowanymi. Kontrola działalności hodowców, dostawców i użytkowników. Kary za naruszenie 
przepisów. 2 – 
2 Zasady etyczne dotyczące relacji ludzi ze zwierzęta mi i wartości 
życia zwierząt. Argumenty za i przeciw wykorzystywa niu zwierząt do 
celów naukowych lub edukacyjnych. 1 – 
3 Genetyka i modyfikacje genetyczne gatunków zwierząt  
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h  
w procedurach na przykładzie myszy domowej. 2 – 
4 Hodowla zwierząt przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach z uwzględnieniem bio logii 
gatunku. Normy utrzymywania zwierząt (środowisko, k latki, pasze) 
 
i wzbogacanie ich środowiska. Codzienna opieka nad zwierzętami. 4 1 
5 Postępowanie ze zwierzętami przeznaczonymi do wykor zystania lub 
wykorzystywanymi w procedurach dostosowane do danego gatunku. Przygotowanie zwierząt do procedur.
1) 2 2 
6 Mikrobiologia, zdrowie i higiena zwierząt przeznacz onych do 
wykorzystania lub wykorzystywanych w procedurach. Z asady 
bezpieczeństwa pracy ze zwierzętami. 5 – 
                                                 
1) Podstawowy program szkolenia powinien obejmować ga tunki: mysz domowa, szczur wędrowny, świnka morska,  
królik europejski. W razie potrzeby należy uwzględnić inne gatunki zwierząt. Załącznik  nr 6
ZAKRES  PROGRAMU  SZKOLENIA  DLA OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH  ZA NADZÓR  NAD OSOBAMI  
SPRAWUJĄCYMI  OPIEKĘ NAD ZWIERZĘTAMI  UTRZYMYWANYMI  W OŚRODKU   
ORAZ DOBROSTANEM  TYCH ZWIERZĄ
Dziennik Ustaw  – 14 –  Poz. 185 – 12 – 
7 Zachowanie zwierząt. Fizjologia, anatomia oraz rozpoznawanie 
właściwych dla gatunku oznak dystresu, bólu i cierp ienia u zwierząt 
przeznaczonych do wykorzystania lub wykorzystywanyc h  
w procedurach.1)  3 – 
8 Znieczulenie i metody uśmierzania bólu. Metody podawania środków farmakologicznych.  1 – 
9 Metody uśmiercania zwierząt. Ustalanie śmierci. Stosowanie wczesnego i humanitarnego zakończenia procedury. 1 – 
10 Zasady zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia w praktyce 
hodowcy i dostawcy.  1 – 
11 Elementy planowania procedur i doświadczeń.  1 – 
12 Przygotowanie informacji dotyczących doświadczeń na  zwierzętach, 
w tym informacji statystycznych, zgodnie z obowiązk ami 
sprawozdawczymi wynikającymi z ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. 
o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub 
edukacyjnych.   2 – 
 Razem: 25 3 
  
Dziennik Ustaw  – 15 –  Poz. 185 – 13 – 
Załącznik nr 7 
WZÓR 
 
………………………………………………..                     .................................................................................. 
(nazwa jednostki prowadzącej szkolenie)                             (miejscowość i data wydania zaświa dczenia) 
 
 
ZAŚWIADCZENIE O UKOŃCZENIU SZKOLENIA  
Zaświadcza się, że Pan/i .............................................................................................................. 
                             ( i m i ę / i m i o n a  i  n a z w i s k o) 
 
...................................             ...................................................                 
    (data urodzenia)                         (miejsce urodzenia)            
 
ukończył/a prowadzone w dniach …………………………….. szkole nie w zakresie1)  
………………………………………………………………………………………………….. 
 
Osoba odpowiedzialna za przeprowadzenie szkolenia: 
……………………………    
        (imię i nazwisko)     
                                                                                ……………………………………………. 
                                                                                                         (pieczęć i podpis kierownika jednostki) 
                                                 
1) Wpisać odpowiedni zakres szkolenia zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego   
z  d n i a  5  m a j a  2 0 1 5  r .  w  s p r a w i e  s z k o l e ń ,  p r a k t y k  i  staży dla osób wykonujących czynności związane 
z wykorzystywaniem zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 185). Załącznik  nr 7
WZÓR
Dziennik Ustaw  – 16 –  Poz. 185 – 14 – 
Załącznik nr 8 
                        WZÓR 
 
………………………………………………...                     .................................................................................. 
(nazwa podmiotu prowadzącego praktykę)                            (miejscowość i data wydania zaświadc zenia) 
 
ZAŚWIADCZENIE O UKOŃCZENIU PRAKTYKI  
Zaświadcza się, że Pan/i .............................................................................................................. 
                            ( i m i ę / i m i o n a  i  n a z w i s k o ) 
 
...................................             ...................................................                .    
    (data urodzenia)                                 (miejsce urodzenia)                 
 
odbył/a w dniach …………………………….. praktykę w zakresie1) 
………………………………………………………………………………………………….. 
 
 
Osoba odpowiedzialna za nadzór nad praktyką: 
………………………………….…………… 
                        (imię i nazwisko) 
                                                                                ……………………………………………. 
                                                                                                       (pieczęć i podpis kierownika jednostki) 
                                                 
1) Wpisać odpowiedni zakres praktyki zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego  
z  d n i a  5  m a j a  2 0 1 5  r .  w  s p r a w i e  s z k o l e ń ,  p r a k t y k  i  staży dla osób wykonujących czynności związane 
z wykorzystywaniem zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 185). Załącznik  nr 8
WZÓR
Dziennik Ustaw  – 17 –  Poz. 185 – 15 – 
Załącznik nr 9 
                         WZÓR 
…………………………………………              ……......................................................              
                     (nazwa jednostki)                     (miejscowość i data wydania zaświadczenia)  
 
ZAŚWIADCZENIE O POSIADANIU STAŻU PRACY  
Zaświadcza się, że Pan/i ............................................................................................................. 
                            ( i m i ę / i m i o n a  i  n a z w i s k o ) 
 
...................................             .................................................                 
 (data urodzenia)                (miejsce urodzenia )               
 
zatrudniony/a w okresie …………………………. na stanowisku … ………………………... 
w ………………………… wykonywał/a następujące czynności w za kresie1) 
……………………………………………………: 
1) ………………………………………………………… 
2) …………………………………………………………  
3) ………………………………………………………… 
4) ………………………………………………………… 
  
                                                                                ……………………………………………. 
                                                                                                            (pieczęć i podpis kierownika jednostki) 
   
                                                 
1) Wpisać odpowiedni zakres stażu zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego  
z  d n i a  5  m a j a  2 0 1 5  r .  w  s p r a w i e  s z k o l e ń ,  p r a k t y k  i  staży dla osób wykonujących czynności związane 
z wykorzystywaniem zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 185). W zakresie 
odbytego stażu pracy należy podać informacje na temat zwierząt, z którymi pracowała dana osoba, ich liczby, 
rodzaju doświadczeń, pozyskanych grantów oraz inne istotne informacje na temat uzyskanych umiejętności   
i kompetencji. Załącznik  nr 9
WZÓR