MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJWarszawa, dnia 24 listopada 2020 r.
Poz. 1070
UCHWAŁA Nr 154
rADY MINISTrÓW
z dnia 21 października 2020 r.
w sprawie aktualizacji „Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi  
i wypalonym paliwem jądrowym”
Na podstawie  art. 57d ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada  2000 r. – Prawo atomowe  (Dz. U. z 2019 r.  poz. 1792  oraz 
z 2020 r. poz. 284 i 322) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§ 1. Przyjmuje  się aktualizację  „Krajowego  planu postępowania  z odpadami  promieniotwórczymi  i wypalonym  pali-
wem jądrowym”, zwanego dalej „Krajowym planem”.
§ 2. Aktualizacja Krajowego planu stanowi załącznik do uchwały.
§ 3. Okres realizacji aktualizacji Krajowego planu ustala się na lata 2020–2050.§ 4. Koordynowanie  i nadzorowanie  aktualizacji  Krajowego  planu powierza  się ministrowi  właściwemu  do spraw energii.
§ 5. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów:  M. Morawiecki
Monitor Polski  – 2 –   Poz. 1070 
Załącznik  do uchwały nr 154 Rady Ministrów 
z dnia 21 października 2020 r. (poz. 1070)Załącznik  
do uchwały nr 154  
Rady Ministrów  
z dnia 21 października 2020 r.  
(poz.   )  
 
 
 
 
    
 
 
 
 
MINISTERSTWO  
KLIMATU I ŚRODOWISKA  
 
 
 
 
  
 
 
KRAJOWY PLAN  POSTĘPOWANIA Z  ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI I WYPALONYM PALIWEM 
JĄDROWYM 
Aktualizacja  
 
 
 
 
 
 
  
Monitor Polski  – 3 –   Poz. 1070 
 3  
SPIS TREŚCI   
Wykaz skrótów i oznaczeń  ................................ ................................ ................................................................ ............ 7 
Wstęp  ................................ ................................ ................................ ................................................................ ............ 9 
Rozdział 1. Cele, zadania i koszty w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym w Rzeczypospolitej Polskiej  ................................ ................................................................ ......... 11 
1.1. Cel Krajowego planu  ................................ ................................ ................................................................ ........ 11 
1.1.1. Zakres Krajowego planu  ................................................................ ................................ ........................... 11 
1.1.2. Zadania związane z postępowaniem z odpadami promieniotwórczymi i  wypalonym paliwem 
jądrowym wskazane w Krajowym planie  ................................ ................................................................ ........... 12 
1.1.3. Zasady postępowania z odpadami promieniotwórczymi  ................................................................ ......... 13 
1.2. Sposób monitorowania i oceny stopnia realizacji Krajowego planu  ................................ ............................... 14 
1.3. Zadania, których realizacja jest niezbędna dla prawidłowego postępowania z  odpadami 
promieniotwórczymi w Polsce   ................................................................ ................................ ............................... 14 
1.3.1. Zadania w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi nisko - i średnioaktywnymi   .......... 14 
1.3.2. Przygotowanie do budowy składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych, w tym realizacja 
programu Polskiego Podziemnego Laboratorium Badawczego – wytypowanie jego bezpiecznej lokalizacji  .... 15 
1.3.3. Modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi i  wypalonym paliwem jądrowym 
oraz likwidacji elektrowni jądrowych  ................................ ................................................................ ................. 16 
1.3.4. Stworzenie strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych dotyczącego postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  ................................ .......... 17
 
1.3.5. Przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych w postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem  .................................. 18
 
1.4. Koszty realizacji i źródła finansowania Krajowego planu   ................................................................ ................ 18 
1.5. Sprawozdanie z realizacji Krajowego planu  ................................ ................................................................ ..... 19 
Rozdział 2. Etapy realizacji zadań Krajowego planu  ................................ ................................................................ .... 20 
2.1. Zadania w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi nisko - i średnioaktywnymi  .................. 20 
2.1.1. Zapewnienie bezpiecznej eksploatacji Krajowego Składowiska Odpadów Promieniot wórczych w 
Różanie do czasu jego zamknięcia  ................................................................ ................................ ...................... 20 
2.1.2. Przygotowanie do zamknięcia i zamknięcie Krajowego Składowiska Odpadów Promieni otwórczych 
w Różanie  ................................ ................................................................ ................................ ........................... 20 
2.1.3. Wybór lokalizacji, budowa i rozpoczęcie eksploatacji nowego składowiska powierzchniowego odpadów promieniotwórczych  ................................................................ ................................ .......................... 21
 
2.2. Wytypowanie bezpiecznej lokalizacji składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych i budowa składowisk a  ................................ ................................................................ ................................ ............................ 21
 
2.3. Modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym oraz likwidacji elektrowni jądr owych  ................................................................ ................................ ............................. 23
 
2.4. Stworzenie strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych dotyczącego postępowania 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  ................................................................ ...... 24 
2.5. Przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangaż owanych w 
postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem  ................................ ...... 24 
Monitor Polski  – 4 –   Poz. 1070 
 4 Rozdział 3. Ilość wypalonego paliwa jądrow ego i odpadów promieniotwórczych  ................................ ..................... 24 
3.1. Zebrane dotychczas odpady promieniotwórcze nisko - i średnioaktywne oraz zużyte zamknięte źródła 
promieniotwórcze  ................................ ................................ ................................................................ .................. 25 
3.2. Prognoza ilości odpadów promieniotwórczych z zastosowań medycznych, naukowych i przemysłowych 
(spoza sektora energetyki jądrowej)  ................................................................ ................................ ...................... 26 
3.3. Prognoza ilości odpadów promieniotwórczych z reaktora MARIA  ................................ .................................. 27 
3.4. Prognozy zużycia zestawów niskowzbogaconego paliwa jądrowego typu MR w  reaktorze MARIA  ............... 27 
3.5. Prognoza ilości zużytych zamkniętych źródeł promieniotwórczych  ................................ ................................ 28 
3.6. Odpady promieniotwórcze  pochodzące z energetyki jądrowej  ................................................................ ...... 28 
3.6.1. Odpady promieniotwórcze  krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne  ................................ ....................... 28 
3.6.2. Wypalone paliwo jądrowe  ................................................................ ................................ ........................ 29 
3.7. Odpady promieniotwórcze pochodzące z likwidacji obiektów jądrowych  ................................ ...................... 30 
3.7.1. Reaktor MARIA  ................................ ................................ ................................................................ ......... 30 
3.7.2. Elektrownie jądrowe  ................................................................ ................................ ................................ 30 
3.8. Podsumowanie dotyczące ilości odpadów promieniotwórczych  ................................................................ .... 30 
3.8.1. Odpady promieniotwórcze krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne (do 2152 r.) przeznaczone do 
składowania w NSPOP  ................................ ................................ ................................................................ ........ 30 
3.8.2. Odpady promieniotwórcze, w tym wypalone paliwo jądrowe, przeznaczone do składowania w SGOP  . 32 
3.8.3. Możliwość zmiany klasyfikacji odpadów promieniotwórczych  ................................ ................................ 32 
Rozdział 4. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  ................................ 32 
4.1. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi krótkożyciowymi nisko - i średnioaktywnymi  ..................... 33 
4.1.1. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi w miejscu ich powstania  ................................ ............. 33 
4.1.2. Odbiór odpadów prom ieniotwórczych  ................................ ................................................................ .... 33 
4.1.3. Transport odpadów promieniotwórczych  ................................ ................................ ................................ 33 
4.1.4. Przetwarzanie odpadów promieniotwórczych  ................................ ................................ ......................... 33 
4.1.5. Przechowywanie odpa dów promieniotwórczych  ................................................................ .................... 34 
4.1.6. Składowanie odpadów promieniotwórczych  ................................ ................................ ........................... 36 
4.1.7. Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych w Różanie  ................................ ............................ 37 
4.2. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi długoż yciowymi nisko - i średnioaktywnymi  ...................... 37 
4.3. Postępowanie z zużytymi zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi  ................................ .......................... 37 
4.4. Postępowanie z wysokoaktywnymi odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  ........ 38 
4.4.1. Postępowanie z wypalonym paliwem w Polsce  ................................ ................................ ....................... 38 
4.4.2. Cykl pa liwowy  ................................ ................................ ................................................................ ........... 39 
4.4.3. Rozstrzygnięcie w zakresie końcowego postępowania z odpadami promieniotwórczymi wysokoaktywnymi i wypalonym paliwem jądrowym  ................................ ................................ ......................... 40
 
4.5. Odpady z likwidacji obiektów jądrowych   ................................ ................................................................ ........ 41 
Rozdział 5. Zamknięcie składowiska powierzchniowego odpadów promieniotwórczych  ................................ .......... 42 
5.1. Działania przygotowawcze poprzedzające zamknięcie składowiska i jego zamknięcie  ................................ ... 42 
Monitor Polski  – 5 –   Poz. 1070 
 5 5.2. Długookresowy monitoring po zamknięciu składowiska  ................................................................ ................. 43 
5.3. Zachowanie wiedzy o składowisku  ................................ ................................................................ .................. 43 
Rozdział 6. Badania i rozwój w zakresie postępowania  z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem  
jądrowym  ................................ ................................................................ ................................................................ .... 43 
6.1. Badania nad cyklem paliwowym  ................................................................ ................................ ..................... 45 
6.2. Program prac badawczych dla wytypowania bezpiecznej lokalizacji składowiska powierzchniowego 
odpadów promieniotwórczych  ................................................................ ................................ ............................... 46 
6.3. Program prac badawczych dla wytypowania bezpiecznej lokalizacji składowiska głębokiego odpadów 
promieniotwórczych wysokoaktywnych  ................................ ................................................................ ................ 46 
6.4. Program prac badawczych nad zamknięciem KSOP  ................................ ................................ ........................ 46 
6.5. Program prac badawczych dla ZUOP  ................................ ................................................................ ............... 47 
Rozdział 7. Podmioty zaangażowane w realizację Krajowego planu oraz najważniejsze wskaźniki służące 
monitorowaniu jego realizacji  ................................................................ ................................................................ ..... 47 
7.1. Minister właściwy do spraw energii  ................................ ................................................................ ................ 47 
7.2. Minister właściwy do spraw nauki i szkolnictwa wyższego  ................................................................ ............. 48 
7.3. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki  ................................ ................................................................ ........... 48 
7.4. ZUOP  ................................ ................................................................ ................................ ................................ 48 
7.5. Inwestorzy lub operatorzy obiektów energetyki jądrowej  ................................................................ .............. 48 
7.6. Instytuty badawcze  ................................ ................................ ................................................................ .......... 48 
7.7. Wskaźniki służące monitorowaniu realizacji Krajowego planu   ................................................................ ....... 49 
Rozdział 8. Rozwiązania finansowe w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym  ................................ ................................................................ ................................ ..................... 50 
8.1. Finansowanie postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi 
pochodzącymi z energetyki jądrowej  ................................................................ ................................ ..................... 51 
8.2. Finansowanie postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi spoza energetyki jądrowej  ................................ ................................ ................................................................ ................ 52
 
Rozdział 9. Zobowiązania międzynarodowe w zakresie postępowania z  odpadami promieniotwórczymi i 
wypalonym paliwem jądrowym  ................................................................ ................................ .................................. 53 
9.1. Wspólna konwencja bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa 
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi  ................................ ................................ ............................... 53 
9.2. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej  ................................................................ ... 54 
9.2.1. Art. 37 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Traktat Euratom)  ............ 54 
9.2.2. Dyrektywa Rady 2006/117/Euratom z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad 
przemieszczaniem odpadów promieniotwórczych oraz wypalonego paliwa jądrowego  .................................. 54 
9.2.3. Dyrektywa Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r. ustanawiająca ramy wspólnotowe w 
zakresie odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi  ................................ ................................ ................................................................ .......... 55 
9.2.4. Zalecenie Komisji 2006/851/Euratom dotyczące zarządzania funduszami likwidacyjnymi, przeznacz onymi na likwidację instalacji jądrowych, zużytego paliwa jądrowego i odpadów 
promieniotwórczych   ................................ ................................ ................................................................ .......... 55
 
Monitor Polski  – 6 –   Poz. 1070 
 6 9.3. Inicjatywa ograniczania glo balnych zagrożeń proliferacyjnych  ................................................................ ....... 56 
9.3.1. Umowy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki  ................................ ................................ ........................... 56 
9.3.2. Umowa z Federacją Rosyjską  ................................ ................................................................ ................... 56 
9.4. Misja ARTEMIS  ................................ ................................ ................................................................ ................. 57 
Rozdział 10. Przejrzystość, informowanie i zaangażowanie społeczeństwa w  procesy decyzyjne w zakresie 
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i  wypalonym paliwem jądrowym oraz ochrona środowiska  ......... 58 
10.1. Podstawy prawne informowania  i udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym  ................................ ...... 58 
10.2. Informowanie społeczeństwa  ................................................................ ................................ ........................ 58 
10.3. Udział społeczeństwa w procesie decyzyjnym   ................................ ................................ .............................. 59 
10.3.1. Ocena oddziaływania na środowisko  ................................ ................................................................ ..... 59 
10.3.2. Decyzje wydawane przez Prezesa PAA   ................................ ................................ .................................. 60 
10.4. Opłata za lokalizację KSOP na terenie gminy  ................................ ................................ .................................  60 
Załącznik nr 1. Program działań wykonawczych  ................................ ................................................................ ......... 62 
Działanie I. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi nisko - i średnioaktywnymi  ................................ ...... 62 
Działanie II. Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi wysokoaktywnymi i  wypalonym paliwem 
jądrowym  ................................ ................................................................ ................................ ................................ 63 
Działanie III. Modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi i  wypalonym paliwem 
jądrowym oraz likwidacji elektrowni jądrowych  ................................ ................................................................ .... 64 
Działanie IV. Stworzenie programu naukowo -badawczego dotyczącego postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  ................................ ................................ ......................... 65 
Działanie V. Przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych  
w postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem  .................................. 65 
Załącznik nr 2. Ocena kosztów postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i  odpadami promieniotwórczymi 
z uwzględnieniem likwidacji elektrowni jądrowych w Polsce na potrzeby oceny kosztów realizacji Krajowego 
planu  ................................................................ ................................ ................................................................ ........... 67 
Załącznik nr 3. Bilans odpadów promieniotwórczych odebranych przez ZUOP w la tach 2000 –2019  ........................ 71 
Załącznik nr 4. Wnioski ze s trategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Krajowego planu   ................ 74 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
Monitor Polski  – 7 –   Poz. 1070 
 7 WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ 
A  
ARTEMIS  Integrated Review Service for Radioactive Waste and Spent Fuel Management, 
Decommissioning and Remediation)  
B  
BJiOR  Bezpieczeństwo Jądrowe i Ochrona Radiologiczna  
E  
EK-10 Oznaczenie typu paliwa jądrowego wykorzystywanego w reaktorze badawczym 
EWA w latach 1958 –1966  
EJ Elektrownia jądrowa  
G  
GBq  Gigabekerel  
GTRI  Inicjatywa Ograniczania Globalnych Zagrożeń (ang.  Global Threat Reduction 
Initiative ) 
I  
IChTJ  Instytut Chemii i Techniki Jądrowej  
IFR  Raport ze studium wykonalności przedsięwzięcia (ang. Investment Feasibility Report)  
K  
KSOP  Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych  
M  
MAEA Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (ang. International Atomic Energy 
Agency ) 
MKiS Ministerstwo Klimatu  i Środowiska  
MOX  Paliwo jądrowe powstałe z mieszaniny tlenków uranu i plutonu (mixed oxide fuel)  
MR Oznaczenie typu paliwa jądrowego wykorzystyw anego  w reaktorze badawczym 
MARIA  
MWe  Megawat mocy elektrycznej  
MWh  Megawatogodzina  
MWt  Megawat mocy cieplnej  
N  
NCBiR  Narodowe Centrum Badań i Rozwoju  
NCBJ  Narodowe Centrum Badań Jądrowych  
NCN  Narodowe Centrum Nauki  
  
NFOŚiGW  Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej  
NSPOP  Nowe składowisko powierzchniowe odpadów promieniotwórczych  
O  
OECD  Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for Economic 
Co-operation and Development)  
OEJ Obiekt Energetyki Jądrowej  
OOŚ  Ocena oddziaływania na środowisko  
OR Polatom  Ośrodek Radioizotopów Polatom  
P  
PAA Państwowa Agencja Atomistyki  
PIG–PIB Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy  
PPEJ Program polskiej energetyki jądrowej  
PURL  Polskie Podziemne Laboratorium Badawcze (ang. Polish Underground Research 
Laboratory)  
Monitor Polski  – 8 –   Poz. 1070 
 8 S  
SAR Raport bezpieczeństwa (ang. Safety assessment report)  
SGOP  Składowisko głębokie odpadów promieniotwórczych  
SOOŚ  Strategiczna o cena oddziaływania na środowisko  
T  
TBq Terabekerel  
tHM Tona metali ciężkich ( uranu i transuranowców ) (ang. tons of heavy metal)  
TWh  Terawatogodzina  
W  
WWR  Oznaczenie typu paliwa jądrowego wykorzystywanego w reaktorze badawczym 
EWA w latach 1966 –1995  
Z  
ZUOP  Państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej – ,,Zakład Unieszkodliwiania 
Odpadów Promieniotwórczych”  
ZSRR  Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich  
 
  
Monitor Polski  – 9 –   Poz. 1070 
 9 WSTĘP  
Krajowy plan postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  przyjęto  
uchwałą nr 195 Rady Ministrów z dnia 16 października 2015 r.  w sprawie „Krajowego planu postępowania z 
odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym”  (M. P. poz. 1092).  
Od momentu przyjęcia przez Radę Ministrów uchwały  nr 195  z dnia 16 października 2015 r. w sprawie 
„Krajowego planu postępowania z odpada mi promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym”  
zrealizowano szereg działań . Ich realizacja została przedstawiona w przyjętym przez Radę Ministrów 
sprawozdaniu  z realizacji Krajowego planu postępowania z odpadami  promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym za lata 2015 –2017. 
Odpady promieniotwórcze to materiały stałe, ciekłe lub gazowe, zawierające substancje 
promieniotwórcze lub skażone tymi substancjami, których wykorzystanie nie jest przewidywane ani rozważane , 
w tym wypalone paliwo jądrowe przez naczone do składowania1).  
Każdej działalności związa nej z produkcją bądź stosowaniem izotopów promieniotwórczych (w przemyśle, 
medycynie , nauce , górnictwie ) towarzyszy powstawanie odpadów promieniotwórczych. Z uwagi na ich 
szczególny charakter wymagają one specjalnego postępowania. Dotyczy to ich gromadzenia, przetwarzania, 
zestalania, transportu, przechowywania i składowania.  
Odpady promieniotwórcze muszą być zakwalifikowane do odpowiedniej kategorii, posegregowane, 
odpowiednio przetworzone, zestalone,  opakowane, a następnie bezpiecznie składowane. Podstawowym celem 
wymienionych działań jest ich zabezpieczenie i odizolowanie , aby nie stwarzały zagrożeń dla człowieka  
i środowiska.  
Właściwe postępowanie z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem j ądrowym jest również jedną 
z najważniejszych kwestii związanych z wdrożeniem energetyki jądrowej. Nie jest możliwe stosowanie energi i 
jądrowej bez wprowadzenia akceptowalne go społecznie, efektywne go i bezpieczne go postępowania  
z odpadami promieniotwórczymi . W związku z tym prawidłow e postępowanie z  odpadami promieniotwórczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym jest szczególnie istotn e zarówno dla użytkowników materiałów 
promieniotwórczych, jak również  dla społeczeństwa . Niniejszy dokument został przygotowany w  celu 
spełnienia oczekiwań w tym zakresie .  
Celem  aktualizacji Krajowego  plan u postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym , zwan ego dalej  „Krajow ym planem”, jest zapewnienie rozwoju i wdrożenie 
ogólnokrajowego, spójnego, zintegrowanego i  zrównoważonego systemu postępowania obejmującego 
wszystkie kategorie odpadów promieniotwórczych wytwarzanych w kraju. Działania, przewidziane przez 
Krajowy plan, zapewnią odpo wiedzialne, bezpieczne i  zrównoważone postępowanie z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem, a dokument został przygotowany zgodnie z art. 57c ustawy – 
Prawo atomowe2). Krajowy p lan jest strategicznym narzędziem umożliwiającym określenie konieczny ch działań 
i wyznaczenie zadań, które umożliwią osiągni ęcie założeń polityki państwa w zakresie postępowania z 
odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym . W tym celu  Krajowy plan  identyfikuje  nowe 
potrzeby i określa cele dalszych prac. Ponadto p rzedstawia ogólny zarys istniejących oraz now ych metod 
postępowania z odpadami promieniotwórczymi  i wypalonym paliwem jądrowym . Prezentuje również  istniejącą 
i przyszłą infrastrukturę do postępowania  z odpadami promieniotwórczymi  z uwzględnieniem obecnego  
podziału na kategorie oraz ilości dotychczas zgromadzonych  odpadów  i prognozy przyszłych dostaw. Krajowy 
plan ma również na celu zapewnienie spójności w postępowaniu z  tymi substancjami , jak i optymalizację 
                                                                 
1) Art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 201 9 r. poz.  1792,  z późn.  zm.).  
2) Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo atomowe oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. poz. 587) 
wdrożyła do polskiego porządku prawnego dyrektywę Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r . ustanawiającą ramy  
wspólnotowe w zakresie odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami 
promieniotwórczym (Dz. Urz. UE L 199 z 02.08.2011, str. 48).  
Monitor Polski  – 10 –  Poz. 1070 
 10 rozwoju i wykorzystania zasobów postępowa nia z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem 
jądrowym . 
Ponieważ istotną kwestię w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi stanowi udział społeczeństwa, 
w centrum przewidzianych w Krajowym planie  działań znajdują się p rzejrzystość, dialog i kons ultacje  
z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego . 
Krajowy p lan jest wynikiem współpracy wszystkich instytucji zaangażowanych w postępowanie z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , z uwzględnieniem  doświadczeń innych krajów. Pok azuje 
on także, że Polska ma wymagane doświadczenie i wiedzę niezbędną  do zapewnienia efektywne go, 
bezpieczne go i zrównoważonego postępowania z  odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem 
jądrowym.  
Zgodnie z art. 57c ust. 4  ustawy – Prawo atomowe minis ter właściwy d o spraw  energii dokonuje, nie rzadziej niż 
co cztery lata, aktualizacji Krajowego planu i przed stawia go  Radzie Ministrów.  
 
Niniejszy dokument został sporządzony zgodnie z przepisami ustawy – Prawo atomowe oraz z wytycznymi 
dyrektywy Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r. ustanawiającej ramy wspólnotowe w zakresie 
odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym  i odpadami 
promieniotwórczymi oraz na podstawie wyników międzynarodowego przeglądu zewnętrznego kra jowego 
planu postępowania z odpadami  promieniotwórczymi  (Misj a ARTEMIS)3). 
 
 
                                                                 
3) Raport dostępny na stronie MAEA: 
https://www.iaea.org/sites/default/files/documents/reviewmissions/artemis_poland_final_report_.pdf   
Monitor Polski  – 11 –  Poz. 1070 
 11 ROZDZIAŁ 1. CELE , ZADANIA  I KOSZTY W ZAKRESIE POSTĘPOWA NIA Z ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI I  WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM W RZECZYPOSPO LITEJ POLSKIEJ   
Krajowy p lan stanowi wykonanie obowiązku nałożonego na ministra właściwego do spraw energii w art. 
57c ustawy  – Prawo atomowe  oraz zobowiązań Polski wynikających ze Wspólnej konwencji bezpieczeństwa  
w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa  w postępowaniu z odpadami 
promieniotwórczymi  (Wspólna konwencja) , przyjętej w Wiedniu dnia 5 września 1997 r.4).  
Krajowy plan przyjęto  uchwałą nr 195 Rady Ministrów z dnia 16 października 2015 r.  
Zgodnie z ustawą  – Prawo atomowe , aktualizacja Krajowego p lanu odbywa się  co 4 lata, co pozwala  na 
weryfikację danych o środkach finansowych,  potrzebnych do jego realizacji , jak też na  wprowadzenie innych 
niezbędnych zmian, w tym bezpośrednio dotyczących postępowania z odpadami promienio twórczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym.   
Okres obowiązywania Krajowego p lanu określa się na lata 2020 –2050, z perspektywą do połowy XXII w., to jest  
do przewidywanego zamknięcia głębokiego składowiska odpadów promieniotwórczych . 
1.1. CEL KRAJOWEGO P LANU  
Celem Krajowego planu jest zapewnienie w Polsce efektywne go i bezpieczne go postępowania 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym  oraz zapewnienie rozwoju i wdrożenia 
ogólnokrajowego, spójnego, zintegrowanego i zrównoważonego systemu postę powania obejmującego 
wszystkie kategorie odpadów promieniotwórczych wytwarzanych w kraju.  Dla osiągnięcia tego celu Krajowy 
plan określa działania i wyznacza zadania, które umożliwią osiągni ęcie założeń polityki państwa w zakresie 
postępowania z odpadami p romieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , ze szczególnym 
uwzględnieniem zasady transparentności oraz zapewnieni a udziału społeczeństwa w podejmowaniu 
kluczowych decyzji.  
1.1.1 . ZAKRES KRAJOWEGO PLANU  
Krajowy plan przewiduje bezpieczne i odpowiednio zabezpieczone postępowanie ze wszystkimi 
kategoriami odpadów promieniotwórczych  wytworzonych w Polsce, od ich wytworzenia do składowania 
i monitoringu zamkniętego składowiska.   
Polskie prawo5) wprowadza  następującą klasyfikację odpadów promieniotwórczych:  
 
Tabela  nr 1.1. Kategorie odpadów promieniotwórczych  
Kategoria  Podkategoria  
Przejściowe  Krótkożyciowe  Długożyciowe  
Odpady  
niskoaktywne  EAC < A ≤ 
104 EAC Po trzech latach 
stężenie  
promieniotwórcze 
izotopów spadnie 
poniżej wartości 
określonej dla 
odpadów  
niskoaktywnych6) t1/2 ≤ 30 lat  
– A ≤ 400 kBq/kg 
dla izotopów 
długożyciowych   
– max A ≤ 4000  
kBq w 1 kg 
reprezentatywnej 
próbki  dla t1/2 > 30 lat   
A > 400 kBq/kg dla izotopów 
długożyciowych  
                                                                 
4) Dz. U. z 2002 r. poz. 1704 . 
5) Art. 47 ustawy – Prawo atomowe i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie odpadów  
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U.  poz. 2267 , z późn. zm.).  
6) Wartości aktywności i stężenia promieniotwórczego  izotopów promieniotwórczych stanowiące podstawę kwalifikowania 
odpadów promieniotwórczych  do kategorii odpadów promieniotwórczych i podkategorii zużytych zamkniętych źródeł 
 
Monitor Polski  – 12 –  Poz. 1070 
 12 izotopów 
długożyciowych  
lub 
t1/2 > 30 lat   
A ≤ 400 kBq/kg   
Odpady  
średnioaktywne  104 EAC < 
A ≤ 107 
EAC    
Odpady  
wysokoaktywne  A >107 EAC    
 
Tabela nr 1.2. Zużyte zamknięte źródła  promieniotwórcze  
Zużyte zamknięte 
źródła  
promieniotwórcze7)  Podkategoria   
Niskoaktywne  Średnioaktywne  Wysokoaktywne  
EA < A ≤ 108 Bq 108 < A ≤ 1012 Bq  A >1012 Bq Krótkożyciowe  
t1/2 ≤ 30 lat  
Długożyciowe  
t1/2 > 30lat  
Objaśnienia do Tabeli 1.1. i 1.2  
A – stężeni e promieniotwórcze izotopu w  odpad zie (kBq/kg) lub aktywnoś ć zawartych izotopów w  źród le (Bq),  
EAC – wartość stężenia promieniotwórczego izotop u stanowiąca podstawę kwalifikowania odpadów do 
kategorii odpadów promieniotwórczych  (kBq/kg),  
EA – wartość aktywności stanowiąc a podstawę kwalifik owania  odpadów do kategorii odpadów 
promieniotwórczych (Bq).  
 
Zakresem Kraj owego planu nie są objęte odpady powstałe w wyniku poszukiwania, rozpoznawania, 
wydobywania, przeróbki  i magazynowania kopalin ze złóż , ponieważ zgodnie z  art. 47 ust. 4 ustawy – Prawo 
atomowe nie kwalifikuje się do odpadów promieniotwórczych : 1) mas  ziemnych lub skalnych przemieszczanych 
w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż ; 2) odpadów  wydobywczych ; 3) niezanieczyszczonej gleby i innych 
materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych ; 4) odpadów   
w pos taci osadów z oczyszczania ścieków przemysłowych  – zawierających naturalnie występujące izotopy 
promieniotwórcze o sumarycznym stężeniu promieniotwórczym izotopów Ra -226 i Ra -228 nieprzekraczającym 
1000 kBq/kg.  
 
Na terenie Polski w latach powojennych, t o jest do lat 70 -tych,  wydobywano i przerabiano rudę uranu. Obecnie 
na terenie dawnego kopalnictwa rud uranu jest realizowany przez PAA ,,Program monitoringu radiacyjnego 
terenów zdegradowanych w wyniku działalności wydobywczej i przeróbczej rud uranu ”.  
1.1.2. ZADANIA ZWIĄZANE Z POSTĘPOWANIEM Z  ODPADAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI 
I WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM WSKAZANE  W KRAJOWYM PLANIE  
Kluczowymi zadaniami są:  
 aktualizacja eksploatacyjnego raportu bezpieczeństwa KSOP w Różanie ; 
 wydobycie  i przetworzenie odpadów historycznych ; 
                                                                                                                                                                                                        
promieniotwórczych określa  załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w  sprawie odpadów 
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego .  
7) Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze tworzą dodatkową kategorię odpadów promieniotwórczych.   
Monitor Polski  – 13 –  Poz. 1070 
 13  przygotowanie do zamknięcia , ostateczne zamknięcie  i długotrwał y monitoring K SOP w Różanie ; 
 wybór  lokalizacji , budowa i rozpoczęcie eksploatacji NSPOP ; 
 przygotowanie do budowy SGOP  – w tym realizacja programu PURL ;  
 uruchomienie SGOP przed r ozpoczęciem likwidacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej;  
 modyfikacja  zasad  postępowania z odpadami promieniotwórczymi  pod kątem uwzględnienia odpadów 
promieniotwórczych pochodzących z energetyki jądrowej ; 
 modyfikacja  systemu finansowania postępowania  z odpadami promieniotwórczymi, opartego na 
zasadzie „zanieczyszczający płaci” ;  
 stworzenie programu naukowo -badawczego dotyczącego postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym ; 
 przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych 
w postępowanie z odpadami promieniotwórczymi  oraz nadzór nad tym postępowaniem .  
 
Istotne, z punktu widzenia bezpiecznego postępowania z odpadami promieniotwórczymi, są kwestie związane  
z przewozem  odpadów promieniot wórczych i wypalonego paliwa jądrowego. Przewóz wypalonego paliwa 
jądrowego wymaga ochrony fizycznej oraz wytyczenia alternatywnych tras przewozu, co może wymagać 
zaplanowania i wskazania dodatkowych dróg (w tym kolejowych) łączących elektrownię jądrową ze  
składowiskiem, portem morskim, lotniskiem.  
Kwestie transportu odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego  są uregulowane w rozdziale 
VIII ustawy – Prawo atomowe.  
Po rozpoczęciu budowy elektrowni jądrowej oraz NSOP, przy kolejnej aktualizacj i Krajowego planu, 
zapewnienie bezpiecznego przewozu odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego będ zie 
nowym zadaniem do realizacji.  
1.1.3. ZASADY POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI  
 
System postępowania z odpadami promieniotwórczymi  i wypalonym paliwem jądrowym  jest w Polsce 
oparty  na następujących zasadach:  
 projektowanie , budowa , eksploatacja i zamknięcie  obiektów , zapewniające  bezpieczeństw o jądrowe   
i ochronę radiologiczną ; 
 minimalizacja ilości, objętości i aktywności odpadów promieniotwórczych oraz segregowanie, 
kwalifikowanie , przetwarzanie, pakowanie i odpowiednie znakowanie opakowanych odpadów 
promieniotwórczych uwzględniające  ich skład ;  
 „zanieczyszczający płaci”;  
 stosowa nie na wszystkich etapach postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym opartego na dowodach i udokumentowanego procesu decyzyjnego;   
 stosowanie otwartego cyklu paliwowego oraz monitorowanie trendów w zakresie cyklu paliwowego.  
W przypadku powstania ekonomicznych i technicznych warunków korzystnych dla wprowadzenia 
cyklu zamkniętego zostanie dokonana  analiza  zasadności i celowości jego wprowadzenia w Polsce;  
 monitorowanie przechowywania, składowania oraz transportu odpadów promien iotwórczych 
i wypalonego paliwa jądrowego;  
 zakaz wwozu do Polski odpadów promieniotwórczych w celu składowania oraz wywozu, z wyjątkiem 
wywozu do kraju, z którym zawarto porozumienie w sprawie składowania odpadów 
promieniotwórczych w składowiskach odpadów promieniotwórczych ;  
 stosowanie, zgodnego ze standardami międzynarodowymi, podejści a do zagrożeń  radiacyjnych  
i postępowania awaryjnego oraz zarządzania kryzysowego ;  
 realizowane w sposób ciągły  szkolenie kadr gwarantujących zachowanie bezpieczeństwa  
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym ;  
 rozwijanie działalności szkoleniowo -informacyjnej ; 
 przejrzystość prowadzonych działań i informowanie społeczeństwa ;  
Monitor Polski  – 14 –  Poz. 1070 
 14  zapewnienie udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji;   
 stała współpraca  z organizacjami międzynarodowymi i instytucjami zajmującymi się postępowaniem 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym ;  
 stosowanie najnowszych osiągnięć nauki i techniki w dziedzinie postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym.  
 
1.2. SPOSÓB MONITOROW ANIA I OCENY STOPNIA  REALIZACJI KRAJOWEGO P LANU  
 
Minister właściwy do spraw  energii  monitoruje realizację Krajowego planu. W przypadku wystąpienia 
odstępstw  od zamierzonych rezultatów przeprowadza analiz ę przyczyn ich powstania oraz podejmuje stosowne 
działania korygujące.  
Wyniki monitoringu oraz ocena stan u realizacji Krajowego planu będą zawarte w sprawozdaniach ministra 
właściwego d o spraw  energii przedkładanych  do akceptacji  Radzie Ministrów, stosownie do wymogów 
określonych w art. 57f ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
Zgodnie z art. 57 c ust. 4 ustawy – Prawo atomowe , Krajowy p lan jest aktualizowany nie rzadziej niż raz na 
cztery lata, a jego kolejne wersje uwzględniać mają post ęp techniczny i naukowy, dobre praktyki w zakresie 
gospodarowania wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi oraz wnioski i zalecenia będące wynikiem międzynarodowego przeglądu zewnętrznego.  
 
1.3. ZADANIA , KTÓRYCH REALIZACJA J EST NIEZBĘDNA DLA PR AWID ŁOWE GO POSTĘPOWANIA 
Z ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI W POLSCE  
1.3.1 . ZADANIA W ZAKRESIE  POSTĘPOWANIA Z ODPAD AMI  PROMIENIOTWÓRCZY MI NISKO - 
I ŚREDNIOAKTYWNY MI  
1.3.1.1 . PRZYGOTOWANIE DO ZAMKNIĘCIA , OSTATECZNE  ZAMKNIĘCIE I DŁUGOTRWAŁY 
MONITORING KRAJOWEGO SKŁAD OWISKA ODPADÓW PROMI ENIOTWÓRCZYCH W RÓŻA NIE 
 
Celem podejmowanych działań jest przygotowanie  do zamknięcia  KSOP w Różanie w związku z  jego 
zapełnianiem się oraz nieprzygotowaniem na planowany rozwój energetyki jądrowej , a następnie jego 
ostateczne zamknięcie i długotrwały monitoring .  
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister  właściwy d o spraw  energii – organ wiodący;  
 minister właściwy d o spraw  środowiska ; 
 ZUOP.  
1.3.1.2 . WYBÓR LOKALIZACJI, B UDOWA I ROZPOCZĘCIE EKSPLOATACJI NOWEGO SKŁADOWISKA 
POWIERZCHNIOWEGO ODP ADÓW PROMIENIOTWÓRCZ YCH  
 
W związku z zapełnieniem i wynikającym z tego planowanym zamknięciem  istniejącego KSOP w  Różanie 
konieczne jest znalezienie lokalizacji , budowa  i rozpoczęcie eksploatacji  NSPOP , z uwzględni eniem potrzeb 
wynikają cych z  rozw oju energetyki jądrowej w Polsce.  
NSPOP będzie przyjmowało do składowania odpady promieniotwórcze krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne 
pochodzące z energetyki jądrowej oraz z zastosowań medycznych, naukowych i przemysłowych , w tym zużyte 
zamknięte źródła promieniotwórcze krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne. Na terenie składowiska będą 
zlokalizowane obiekty do przetwarzania odpadów promieniotwórczych , a także będzie zlokalizowany magazyn 
Monitor Polski  – 15 –  Poz. 1070 
 15 do przechowywania odpadów  promieniotwórcz ych długożyciowych nisko - i średnioaktywnych,  do czasu 
uruchomienia SGOP , gdzie zostaną przeniesione do składowania.   
Kluczowym elementem wyboru lokalizacji, oprócz spełnienia warunków wymaganych przez prawo, będzie 
akceptacja lokalnej społeczności.  
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister właściwy d o spraw  energii – organ  wiodący;  
 minister właściwy d o spraw  środowiska ; 
 PIG–PIB; 
 ZUOP.  
1.3.2 . PRZYGOTOWANIE DO BUDO WY SKŁADOWISKA GŁĘBO KIEGO  ODPADÓW 
PROMIENIOTWÓRCZYCH, W TYM REALIZACJA PROGR AMU POLSKIEGO POD ZIEMNEGO 
LABORATORIUM BADAWCZ EGO  – WYTYPOWANIE JEGO BEZPIECZNEJ LOKALIZA CJI  
Celem prac w tym zakresie jest docelowo znalezienie optymalnej lokalizacji składowiska głębokiego .  
Zadani e to będzie obejmowało następujące działania : 
 zapewnienie udziału  polskich instytucji i ośrodków badawczych w prowadzonych  badania ch nad 
zagadnieniami z zakresu  postępowania z odpadami promieniotwórczymi długożyciowymi i wypalonym 
paliwem jądrowym;  
 monitorowanie postępu prac nad wdrożeniem technologii umożliwiającej odd zielenie 
mniejszościowych aktynowców i ich wykorzystywanie, jako paliw a do reaktorów prędkich IV generacji 
lub ich transmutacji  jądrowej  w systemach podkrytycz nych sterowanych akceleratorami;  
 nawiązanie  stałej współpracy międzynarodowej w dziedzinie postęp owania z  odpadami 
promieniotwórczymi  długożyciowymi – konsekwentne uaktualnianie wiedzy na temat programów 
innych krajów w tym zakresie;  
 monitorowanie inicjatyw  mogących skutkować  budow ą wspólnych regionalnych składowisk głębokich 
przy uwzględnieniu sta now iska polskiego społeczeństwa;  
 realizacj ę programu badań nad składowaniem głębokim odpadów długożyciowych średn ioaktywnych 
i wysokoaktywnych  – prowadzenie prac i przygotowań w zakresie znalezienia lokalizacji SGOP.  
W związku z przyjęci em PPEJ8) oraz prowadzonymi działaniami nad rozwojem w Polsce energetyki jądrowej jest 
planowane w przyszłości  podpisanie przez ministra właściwego d o spraw  energii , PIG –PIB oraz inne 
zainteresowane instytucje porozumienia w sprawie wspierania koncepcji  i podjęcia z integrowanych badań nad 
głęboki m składowani em odpadów promieniotwórczych i budow ą Polskiego p odziemnego laboratorium 
badawczego . Celem porozumienia ma być:  
 wspieranie badań naukowych mających na celu wypracowanie  technik składowania podziemnego 
i rozpoznan ie warunków geologicznych  w warunkach polskich , zapewniających bezpieczne 
składowanie w głębokich strukturach geologicznych, a jednocześnie przyczyniające się do  rozwoju 
kadry naukowej i technologii niezbędnych do prowadzenia przyszłych prac ; 
 zapewnienie k oordynacji w yżej wymienionych  prac w Polsce ; 
 maksymalne wykorzystanie doświadczeń międzynarodowych dotyczących głębokiego składowania 
odpadów promieniotwórczych ; 
 dostarczenie społeczeństwu obiektywnej informacji na temat głębokiego  składowania ; 
 wspieranie utworzenia PURL ; 
                                                                 
8) Przyjęty uchwałą nr 15 Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie programu wieloletniego pod nazwą „Program 
polskiej energetyki jądrowej” (M.  P. poz. 502). Zob. także: Komunikat Ministra Gospodarki z dnia 28 maja  
2014 r. o podjęciu przez Radę Ministrów uchwały w sprawie programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej 
energetyki jądrowej” (M.P. poz. 503).  
Monitor Polski  – 16 –  Poz. 1070 
 16  wspieran ie działania PURL umiejscowionego  organizacyjnie w PIG –PIB; 
 wykorzystanie doświadczeń PURL w budow ie składowiska  głębokiego odpadów promieniotwórczych.  
Cele powstania PURL to:  
 prowadzenie prac poprzedzających powstanie składowiska głębokiego dla wysokoaktywnych odpadów 
promieniotwórczych;  
 uzyskanie wiedzy pozwalającej na podjęcie racjonalnej decyzji o składowaniu wypalonego paliwa 
jądrowego i rodzaju przyjętego cyklu paliwowego;  
 koordynacja prac w Polsce i gromadzenie uzyskanych wyn ików;  
 współpraca międzynarodowa w zakresie składowania głębokiego odpadów promieniotwórczych, w szczególności wysokoaktywnych;  
 prowadzenie badań naukowych nad składowaniem głębokim odpadów promieniotwórczych, 
w szczególności wysokoaktywnych;  
 poszerzenie wiedzy o warunkach geologicznych potencjalnych składowisk;  
 popularyzacja w iedzy na temat składowania głębokiego odpadów promieniotwórczych, 
w szczególności wysokoaktywnych;  
 upowszechnienie w społeczeństwie wiedzy na temat SGOP;  
 przygotowanie kadr i struktur  organizacyjnych do funkcjonowania składowiska.  
 
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister właściwy d o spraw  energii – organ wiodący;  
 minister właściwy d o spraw  środowiska;  
 ZUOP;  
 PIG–PIB; 
 Inne i nstytuty naukow e i badawcze . 
1.3.3 . MODYFIKACJA  ZASAD POSTĘPOWANI A Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI 
I WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM ORAZ LIKWIDAC JI ELEKTROWNI JĄDROW YCH  
Celem tego zadania jest stworzenie systemu finansowania postępowania z odpadami i wypalonym paliwem jądrowym, zapewniającego spójne, niezawodne i zrównoważone postępowanie z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym teraz i w przyszłości.  
Zadani e to będzie obejmowało następujące działania : 
 aktualizację przepisów  prawa w zakresie końcowego postępowania z odpadami promieniotwórczymi  
i wypalonym paliwem pochodzącymi z energetyki jądrowej, a także  w zakresie  likwidacji elektrowni 
jądrowych ; 
wdro żenie systemu finansowania końcowego postępowania z odpadami promieniotwórczymi  i wypalonym 
paliwem jądrowym ze szczególnym  uwzględnieni em odpadów promieniotwórczych i  wypalonego paliwa z 
energetyki jądrowej, a także zapewnienie finansowania procesu likwid acji elektrowni jądrowych.  
 
Zakres zada nia obejmuje:  
 zmianę przepisów umożliwiającą podział kwoty określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 
października 2012 r.
9) na dwie części:  
                                                                 
9) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10  października 2012 r. w sprawie wysokości wpłaty na pokrycie kosztów 
końcowego postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi oraz na pokrycie kosztów 
likwidacji elektrowni jądrowej dokonywanej przez jednostkę organizacyjną, która otrzymała zezwolenie na eksploatację 
elektrowni jądrowej ( Dz. U.  poz. 1213).  
Monitor Polski  – 17 –  Poz. 1070 
 17  odpis na pokrycie kosztów końcowego postępowania z odpadami promi eniotwórczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym, t o jest  odpis na Fundusz Składowania Odpadów 
Promieniotwórczych i Wypalon ego Paliwa Jądrowego, zasilany  przez operatorów obiektów 
energetyki jądrowej,  
 odpis na pokrycie kosztów likwidacji elektrowni jądrowej, t o jest odpis na Fundusz Likwidacji 
Obiektu Energetyki Jądrowej  będącego elektrownią jądrową10); 
 wypracowanie i wdrożenie do systemu prawnego zasad zarządzania środkami finansowymi 
zgromadzonymi na Funduszu Składowania Odpadów Promieniotwórczych i Wypalonego Paliwa 
Jądrowego oraz Funduszu Likwidacji Obiektu Energetyki Jądrowej;  
 wyznaczenie  instytucji pełniącej nadzór nad Funduszem Składowania Odpadów Promieniotwórczych  
i Wypalonego Paliwa Jądrowego oraz Funduszem Likwidacji Obiektu Energetyki Jądrowej, wraz  
z zakresem nadzoru;  
 określenie i wdrożenie do systemu prawnego  zasad aktualizacji wysokości odpisów dokonywanych na 
Fundusz Składowania Odpadów Promieniotwórczych i Wypalonego Paliwa Jądrowego oraz Fundusz 
Likwidacji Obiektu Energetyki Jądrowej;  
 zmianę pr zepisów umożliwiającą zniesienie limitu  poziomu dotacji celowej określonego w ustawie  
o finansach publicznych11) w odniesieniu do ZUOP, w celu sfinansowania budowy NSPOP;  
 wykonanie analiz, opracowanie i wdrożenie do systemu prawnego  zasad finansowania budowy 
składowisk odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa .  
 
Środki gromadzone na Funduszu Składowania Odpadów Promieniotwórczych i Wypalonego Paliwa Jądrowego 
oraz Funduszu Likwidacji Obiektu Energetyki Jądrowej będą pochodzić z  kwartalnych wpłat na fundusze, 
dokonywanych przez operatora elektrowni jądrowej , oraz z przychodów wynikających z dozwolonego prawem 
inwestowania środków funduszy. Środki finansowe gromadzone na obu funduszach będą wyłączone z masy 
upadłościowej operatora . Środki te będą zwolnione z egzekucji. Fundusz Likwidacji Obiektu Energetyki Jądrowej  
będącego elektrownią jądrową  pozostanie w  gestii operatora elektrowni jądrowej , jednak wypłata będzie 
możliwa  po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji  nadzoru jącej fundusz . 
Wpłaty na fundusze uzależnione będą od ilości wytworzonej w elektrowni jądrowej energii elektrycznej. 
Wysokość tych odpisów będzie cyklicznie aktualizowana przez instytucję nadzorującą fundusze.  
Wypłata środków z funduszy będzie możliwa po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji nadzorującej 
fundusze.  
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister właściwy d o spraw  energii – organ wiodący . 
1.3.4 . STWORZENIE  STRATEGICZNEGO  PROGRAMU BADAŃ  NAUKOWYCH  I PRAC  ROZWOJOWYCH  
DOTYCZĄCEGO POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI I WYPALONYM PALIWEM 
JĄDROWYM  
Celem niniejszego zadania jest ustalenie i wykonanie strategicznego  programu badań  naukowych i prac 
rozwojowych  dotyczące go postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , 
przy uwzględnieniu posiadanych środków finansowych oraz włącz eniu polskich ekspertów i naukowców z 
instytutów naukowych i  badawczych , jak również specjalistów z zakresu postępowania z odpadami 
                                                                 
10) W przypadku gdyby elektrownia jądrowa nie pracowała w podstawie obciążenia systemu lub będzie okresowo wyłączana 
z ruchu, wprowadzony zostanie inny system rozliczeń – np. uzale żniający odpisy na Fundusze od każdego zestawu 
paliwowego umieszczonego w reaktorze . 
11) Art. 133 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.  U. z 2019 r. poz. 869 , z późn. zm.).  
Monitor Polski  – 18 –  Poz. 1070 
 18 promieniotwórczymi z krajowego przemysłu . Najważniejsze obszar y bada wcze zostały przedstawione w 
rozdziale 6 niniejszego  dokumentu.  
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister właściwy d o spraw  energii – organ wiodący;  
 ZUOP ; 
 instytuty naukowe i b adawcze . 
1.3.5.  PRZYGOTOWANIE KADR D LA KRAJOWYCH INSTYTU CJI I PODMIOTÓW GOSPODAR CZYCH 
ZAANGAŻOWANYCH W POS TĘPOWANIE Z ODPADAMI  PROMIENIOTWÓRCZYMI  ORAZ NADZÓR 
NAD TYM POSTĘPOWANIE M  
 
Celem niniejszego zadania jest zapewnienie odpowiedniej ilości wykwalifikowanych kadr dla 
funkcjonowania i rozwoju instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych w postępowanie z odpadami 
promieniotwórczymi.   
Odpowiedzialni za realizację:  
 minister właściwy d o spraw  energii – organ wiodący;  
 Prezes PAA – w zakresie własnych kadr;  
 ZUOP;  
 instytuty naukowe i badawcze;  
 uczelnie wyżs ze; 
 inwestor  lub operator elektrowni jądrowej – w zakresie własnych kadr.  
Szcze gółowy opis działań  w zakresie zadań wymienionych w rozdziale 1.3 zawiera załącznik nr 1 
pod tytułem Program d ziałań wykonawczych.  
 
1.4. KOSZTY REALIZACJI I ŹRÓDŁA FINANSOWANIA KRAJOWEGO P LANU  
 
Wyliczenia kosztów realizacji Krajowego p lanu  przeprowadzono dla lat 202 0–2033 , w tym szczegółowo  
w rozbiciu na poszczególne lata do kolejnej aktualizacji Krajowego planu.  Szacunki kosztów będą aktualizowane 
wraz z aktualizacją Krajowego  planu, stosownie do art. 57c ust. 4 ustawy – Prawo atomowe .  
 
Tabela nr 1.3  Koszty realizacji Krajowego planu w latach  2020 –2033 
Lp. Zadanie  Wydatki do 
2033 r . 
tys. zł  W tym wyd atki w latach 2020 –2023  
tys. zł  
2020  r. 2021 r. 2022 r. 2023 r. 
1. 2. 3. 4. 5. 6. 
1. Analizy lokalizacyjne 
nowego składowiska   
*(w tym środki NFOŚiGW)  5.000  300*** 800 200 200 
2.  Przygotowania do budowy 
głębokiego składowiska * 30.000  - - - 200 
3. Realizacja Krajowego planu 
(środki MK iS) 2.500  300*** 200 200 500 
4. Zamknięcie KSOP RÓŻAN * 
 – przygotowanie  do 10.0 00 - - - - 
Monitor Polski  – 19 –  Poz. 1070 
 19 zamknięcia  KSOP Różan  ( w 
tym środki programu 
wieloletniego) 12) 
5. Ocena bezpieczeństwa  
dla KSOP  Różan * 
10.000    - - 
6. Ocena bezpieczeństwa  
dla NSPOP*  10.000  - - - - 
7. Budowa NSPOP  ( w tym 
środki programu 
wieloletniego)13) 359.000,  
w tym środki 
programu 
wieloletniego  
350.000  - 
 - 500 
środki 
nieobjęte 
programem 
wieloletnim  500 
środki 
nieobjęte  
programem 
wieloletnim  
8. Program naukowo -
badawczy **dotyczący 
post ępowania z odpadami 
promieniotwórczymi ** 10.000  - - - 5.000  
 RAZEM  436.500 600 1.000 900 6.400 
 
Objaśnienia:  
* środki  własne Ministra  Klimatu  i Środowiska  w ramach określonego dla niego limitu wydatków na dany rok 
budżetowy, bez konieczności jego zwiększania, ewentualnie, przy powstaniu takiej możliwości środki NFOŚiGW 
(zgodnie z zapisami PPEJ ). W przypadku braku możliwości sfinansowania tych działań z obu tych źródeł 
realizacja  tych zadań zostanie sfinansowana ze środków programu wieloletniego.  
** środki własne Ministra Klimatu  i Środowiska  w ramach określonego dla niego limitu wydatków na dany rok 
budżetowy, bez konieczności jego zwiększania . Minister właściwy do spraw energii będzie poszukiwał innych 
możliwości sfinansowania realizacji  tego działania . 
*** środki ujęte w ustawie budżetowej . 
 
Zgodnie z wymogami dyrektywy  Rady 2011/70/Euratom  dokonano także oceny kosztów postępowania z 
wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi z uwzględnieniem likwidacji elektrowni 
jądrowych w Polsce na potrzeby oceny kos ztów realizacji Krajowego planu . Wyniki prze dstawiono w załączniku  
nr 2 do Krajowego planu .  
 
1.5. SPRAWOZDANIE Z REALI ZACJI  KRAJOWEGO PLANU  
 
                                                                 
12) Po znalezieniu lokalizacji nowego NSPOP oraz po dokładnym oszacowaniu kosztów realizacji powyższego, dla 
zapewnienia finansowania i uproszczenia procedury uruchamiania środków finansowych,  MKiS wystąpi do Rady Ministrów z 
wnioskiem  
o utworzenie programu w ieloletniego (w rozumieniu art. 136 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych) na 
zamknięcie KSOP RÓŻAN.  
 
13) Po wyborze lokalizacji NSPOP oraz po dokładnym oszacowaniu kosztów realizacji powyższego, dla zapewnienia 
finansowania i uproszczen ia procedury uruchamiania środków finansowych,  MKiS wystąpi do Rady Ministrów  
z wnioskiem o utworzenie programu wieloletniego (w rozumieniu art. 136 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach 
publicznych) na budowę nowego składowiska powierzchniowego o dpadów promieniotwórczych.  
Monitor Polski  – 20 –  Poz. 1070 
 20 Zgodnie z art. 57f ust. 1  ustawy – Prawo atomowe, minister właściwy d o spraw  energii co dwa lata sporządza 
sprawozdanie z realizacji Krajowego planu i przedstawia je Radzie Ministrów.  
Sprawozdanie za  lata 2015 –17 zostało przyjęte przez Ra dę Ministrów i opublikowane  w dniu 8 lutego 2019 r.  
(M. P. poz. 238).  
We wnioskach Rada M inistrów, w  związku ze stwierdzonymi opóźnieniami  w realizacji Krajowego planu , 
zaleciła ministrowi właściwemu d o spraw  energii  przy aktualizacji  Krajowego planu:  
– urealnić harmonogram działań planowanych do realizacji  w Krajowym plani e działań , 
– w maksymalnym możliwym s topniu uwzględni ć możliwość sfinansowania planowanych 
działań  ze środków innych niż budżet państwa,  
– uwzględni ć kwestię realizacji  Programu polskiej energetyki jądrowej.  
Zalecenia te zostały wykonane.  
 
ROZDZIAŁ 2. ETAPY RE ALIZACJI ZADAŃ KRAJOWEGO P LANU  
 
W niniejszym rozdziale przedstawiono h armonogram czasowy realizacji poszczególnych zadań 
zaprezentowanych w  rozdziale 1.  
 
2.1. ZADANIA W ZAKRESIE  POSTĘPOWANIA Z  ODPAD AMI  PROMIENIOTWÓRCZY MI NISKO - 
I ŚREDNIOAKTYWNY MI 
2.1.1. ZAPEWNIENIE BEZPIECZN EJ EKSPLOATACJI  KRAJOWEGO SKŁADOWISK A ODPADÓW 
PROMIENIOTWÓRCZYCH W  RÓŻANIE  DO CZASU JEGO ZAMKNI ĘCIA  
 
Niniejsze zadanie będzie obejmować następujące działania:  
 Sporządzenie zaktualizowanego eksploatacyjnego raportu bezpieczeństwa dla KSOP w latach 2019 –20; 
 Uzyskanie zatwierdzenia ERB przez zmianę zezwolenia Prezesa  PAA na eksploatację KSOP w 2021  r.; 
 Przygotowanie koncepcji wydobycia nieprzetworzonych odpadów historycznych w latach 2021 –24; 
 Wydobycie i przetworzenie odpadów historycznych w latach 202 5–30. 
2.1.2. PRZYG OTOWANIE DO ZAMKNIĘC IA I ZAMKNIĘCIE KRAJ OWEGO SKŁADOWISKA OD PADÓW 
PROMIENIOTWÓRCZYCH W  RÓŻANIE  
 
Niniejsze zadanie będzie obejmować następujące działania:  
 wybór opcji zamknięcia KSOP w Różanie oraz wykonanie raportów bezpieczeństwa dla jego zamknięcia 
i okresu po zamknięciu  – 2030 r . – 2032 r.; 
 przygotowanie koncepcji zamkni ęcia KSOP w Różanie – 2033 r. – 2034 r.; 
 przygotowania do zamknięcia,  sporządzenie Pro gramu zamknięcia składowiska i  uzyskanie zezwoleni a 
na zamknięcie – 2034 r. – 2037  r.; 
 zamykanie składowiska – od 2038 r. – 2040 r. ; 
 przygotowanie raportu z zamknięcia składowiska, uzyskanie decyzji Prezesa PAA zatwierdzającej 
rapo rt, zamknięcie składowiska  – 2038 r. – 2040 r. 
Zamknięcie KSOP jest uwarunkowane rozpoczęciem eksploatacji NSPOP , ponieważ część odpadów obecnie 
przechowywanych w istniejącym składowisku zostanie przeniesiona do nowego składowiska . 
Po zamknięciu składowiska będzie prowad zony długookresowy monitoring składowiska zgodnie z zezwoleniem 
na jego zamknięcie.  
 
 
 
 
Monitor Polski  – 21 –  Poz. 1070 
 21 2.1.3. WYBÓR LOKALIZACJI, B UDOWA I ROZPOCZĘCIE EKSPLOATACJI NOWEGO SKŁADOWISKA 
POWIERZCHNIOWEGO ODP ADÓW PROMIENIOTWÓRCZ YCH  
 
Niniejsze zadanie będzie obejmować następujące działania:  
 poszukiwanie potencjalnych lokalizacji NSPOP 2019 r. – 2022 r.; 
 wybór lokalizacji NSPOP – do 2022  r.; 
 przygotowanie projektu NSPOP , ocena bezpieczeństwa – 2023 r. – 2024 r.; 
 uzyskanie wszystkich niezbędnych decyzji i  pozwoleń – 2025 r. – 2027  r.; 
 realizację inwestycji (budowę) – 2028  r. – 2032 r.;  
 uzyskanie pozwolenia na użytkowanie NSPOP, zezwolenia na eksploatację NSPOP  – 2031 r. – 2032  r.; 
 eksploatację – 2033  r. – 2152 r.; 
 zamknięcie składowiska powi erzchniowego w latach 215 3 r. – 2163  r.  
Po zamknięciu składowiska będzie prowadzony długookresowy monitoring składowiska  zgodnie z zezwoleniem 
na jego zamknięcie.  
2.2. WYTYPOWANIE BEZPIECZNEJ LOKALIZA CJI SKŁADOWISKA GŁĘB OKIEGO ODPADÓW 
PROMIENIOTWÓRCZYCH I  BUDOWA SKŁADOWISKA   
 Procedura wyboru i oceny lokalizacji głębokiego składowiska odpadów promieniotwórczych zależy  
w dużej mierze od tego, czy z przyszłym składowiskiem ma być związane planowane PURL, czy  też jest 
planowane przeprowadzenie badań dedykowanych bezpośrednio lokalizacji składowiska, niezależnie od 
prowadzenia prac nad PURL. Decyzja o tym, czy SGOP może być zlokalizowane w tym samym miejscu co PURL, może być podjęta po przeprowadzeniu badań w PURL.  
Dodatkowo w warunkach polskich istnieją możliwości adaptacji istniejących obiektów podziemnych lub ich 
części na PURL, jednak wymagać to będzie podjęcia stosownych działań w tym kierunku.  
Wobec tego poniżej przedstawiono dwie modelowe opcje realizacji programu dla skł adowiska głębokiego, 
z uwzględnieniem dotychczasowych rozważań w warunkach polskich – to jest ram czasowych i wariantów 
procesu lokalizacyjnego:  
 dla procesu lokalizacji SGOP z PURL potencjalnie związanym z przyszłą lokalizacją składowiska;  
 dla procesu loka lizacji SGOP z PURL niezwiązanym z lokalizacją SGOP lub z możliwością adaptacji 
istniejących obiektów na PURL.  
Istnieje także możliwość, że w wyniku badań prowadzonych w PURL początkowo niezwiązanym z lokalizacją 
składowiska zostanie stwierdzona przydatnoś ć tego samego masywu lub warstwy do składowania. Wtedy 
ścieżka postępowania nie zmienia się. To podejście wymaga jednak realizacji programu badań zgodnie z zasadą 
minimalizacji ingerencji w masyw lub warstwę od momentu rozpoczęcia prac (w przeciwieństwie d o 
klasycznego górnictwa).   
Obecnie dyskutowana jest zasadność ponoszenia kosztów budowy i utrzymania laboratoriów podziemnych 
w krajach o małych programach jądrowych i krajach bez energetyki jądrowej. Proponowanym rozwiązaniem 
alternatywnym jest wykorzysta nie istniejących na świecie laboratoriów. Jest to efektywne kosztowo, jednak 
muszą być spełnione przynajmniej dwa podstawowe warunki merytoryczne:  
 ten sam typ litologiczny;  
 zbliżone parametry ośrodka skalnego w obrębie tego samego typu litologicznego.  
Jedn ocześnie założono, że niezależnie od możliwości prowadzenia badań w innych ośrodkach, dla właściwej 
oceny warunków rodzimych , niezbędne jest przeprowadzenie analiz własnych dla konkretnej lokalizacji SGOP.  
W zależności od szczegółowego sposobu jego wykonan ia, a co za tym idzie zakresu zastosowania ustawy –  
Prawo geologiczne i gór nicze
14) w odniesieniu do tego programu, rozważenia może wymagać konieczność 
                                                                 
14) Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U . z 2020 r. poz. 1064 , z późn. zm.).  
Monitor Polski  – 22 –  Poz. 1070 
 22 znowelizowania ustawy lub aktów wykonawczych w celu umożliwienia bezpiecznej realizacji programu 
Polskiego  Podziemnego Laboratorium Badawczego . 
 
Opcja 1  – PURL potencjalnie związane z prz yszłą lokalizacją składowiska  
Istotnym warunkiem dla opcji 1 jest to, że laboratorium podziemne musi być zlokalizowane w warstwie o tym samym typie litologicznym co samo składowisko. W warunkach polskich, w wybranych regionach (np.  
kujawskie;  wysady solne,  monoklina przedsudecka – iłowce) jest to możliwe.   
Uwzględniając warunki krajowe i doświadczenia innych państw, możliwe jest powstanie składowiska w  miejscu 
istnienia laboratorium, przy zachowaniu konieczności udowodnienia bezpieczeństwa lokalizacji. Wzię cie pod 
uwagę takiej opcji wymaga odpowiedniego zaprojektowania ośrodka badawczego.  W ramach realizacji 
niniejszej opcji konieczne będzie podjęcie następujących działań:  
 studium wykonalności i koncepcja badań – 2 lata;  
 studium kameralne – przegląd lokaliz acji w oparciu o kryteria prawne (bezpieczeństwo jądrowe, 
ochrona środowiska i zasobów naturalnych – wód i złóż, konflikty zagospodarowania przestrzennego) 
– 3–4 lata  – wytypowanie obszarów perspektywicznych do badań ; 
 nieinwazyjne badania terenowe wybranyc h struktur i masywów  (warstw)  oraz analiza materiałów 
archiwalnych (dokumentacje, rdzenie) – 8 lat; wybór typu litologicznego skały macierzystej 
składowiska oraz lokalizacji PURL;  
 przeprowadzenie uzgodnień i uzyskanie decyzji dla budowy PURL;  
 aktualizacja koncepcji badań i studium wykonalności PURL – 2 lata;  
 przygotowanie oraz zatwierdzenie wniosku koncesyjnego i raportu  „ OOŚ  dla PURL” – 2 lata;  
 budowa PURL – około  5 lat; 
 prowadzenie badań w PURL oraz szczegółowych bad ań w lokalizacji składowiska, opracowanie 
koncepcji projektowej  SGOP – około 15 lat ;  
 przygotowanie dokumentacji  z zakresu bezpieczeństwa jądrowego i ochrona radiologiczna  (BJiOR) do 
zezwolenia na budowę, wniosku koncesyjnego na budowę oraz OOŚ  dla składowiska – 5 lat; 
 zatwierdzenie  dokumentacji  i uzyskanie decyzji – około 5 lat; 
 budowa składowiska – około  7–8 lat
15); 
 przedłożenie raportu bezpieczeństwa ( SAR) i uzyskanie zezwolenia na eksploatację – około  3 lata;  
 eksploatacja SGOP – około 50 lat;  
 zaprzestani e dostarczania odpadów i prac e przygotowawcze do zamknięcia SGOP – 10 lat;  
 zamknię cie SGOP – 8 lat;  
 monitoring po zamknięciu SGOP.  
Opcja 2 – PURL niezwiązane z przyszłą lokalizacją składowiska, możliwa adaptacja istniejących obiektów na 
PURL 
Jeżeli laboratorium podziemne nie jest planowane w masywie lub warstwach wytypowanych jako  
perspektywiczne do składowania, wpływa to na wydłużenie części badań i okresu budowy PURL. Przy  adaptacji 
istniejącego obiektu w warstwie (masywie) o podobnych lub t ożsamych właściwościach litologicznych, część 
                                                                 
15) Zakłada się, że w przypadku budowy składowiska głębokiego w miejscu istnienia laboratorium zostanie wykorzystana 
istniejąca infrastruktura wjazdowa i techniczna. Pozwoli to skrócić czas budowy , jak i zaoszczędzić środki finansowe.  
Monitor Polski  – 23 –  Poz. 1070 
 23 działań może zostać przeprowadzona w krótszym okresie czasu (istniejąca infrastruktura, istniejące w większej 
ilości materiały archiwalne z dotychczasowych badań).  
W ramach realizacji niniejszej opcji konieczne  będzie podjęcie następujących działań:  
 studium wykonalności i koncepcja badań – 2 lata;  
 studium kameralne – rewizja lokalizacji w oparciu o kryteria prawne (bezpieczeństwo jądrowe, 
ochrona środowiska i zasobów naturalnych – wód i złóż, konflikty planów zagospodarowania 
przestrzennego) – 3–4 lata  wytypowanie perspektywicznych obszarów do badań ; 
 nieinwazyjne badania terenowe wybranych struktur i masywów  (warstw)  oraz analiza materiałów 
archiwalnych (dokumentacje, rdzenie) – 8 lat; wybór typu litologicznego skały macierzystej 
składowiska oraz lokalizacji PURL;  
 przeprowadzenie uzgodnień i wystąpienie o uzyskanie decyzji dla budowy PURL lub adaptacji 
istniejących obiektów na PURL;  
 aktualizacja koncepcji badań i studium wykonalności PURL – 2 lata;  
 adaptacja istniejącego obiektu na P URL – 3 lata lub budowa PURL – 5 lat;  
 prowadzenie badań w PURL oraz szczegółowych badań w lokalizacji składowiska , opracowanie 
koncepcji projektowej  SGOP  – około  15 lat ;  
 przygotowanie dokumentacji BJiOR do zezwolenia na budowę, wniosk u koncesyjnego na budowę oraz 
OOŚ dla składowiska – 5 lat;  
 wystąpienia o z atwierdzenie  dokumentacji i uzyskanie decyzji – około  5 lat; 
 budowa składowiska – 10 lat;  
 przedłożenie SAR i wystąpienie o  uzyskanie zezwolenia na eksploatację – 3 lata;  
 eksploatacja SGOP – około  50 lat;  
 zaprzestanie dostarczania odpadów i prace  przygotowawcze do zamknięcia SG OP – 10 lat;  
 zamknięcie SGOP – około 8 lat; 
 monitoring po zamknięciu SG OP. 
Mimo badań w laboratorium położonym w strukturze o tej samej litologii, le cz odrębnym masywie lub 
warstwie, niezbędne będzie przeprowadzenie badań także bezpośrednio w miejscu przyszłej lokalizacji.  
 
2.3. MODYFIKACJA ZASAD POSTĘPOWANIA Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI I 
WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM ORAZ LIKWIDAC JI ELEKTROWNI JĄDROW YCH 
Realizacja niniejszego zadania będzie obejmować następujące działania:  
 opracowanie szczegółowej koncepcji instytucjonalnej systemu postępowania z  odpadami 
promieniotwórczymi w Polsce, w tym pochodzącymi z e nergetyki jądrowej – do 2020 –2029  r.; 
 wprowadzenie niezbędnych zmian do systemu prawnego w celu umożliwienia wdrożenia w yżej 
wymienionych  koncepcji  – 2029  r. – 2030  r. 
Należy jednak podkreślić, że nie przewiduje się zmiany formy prawnej operatora – to jest państwowego 
przedsiębiorstwa użyteczno ści publicznej .  
 
 
Monitor Polski  – 24 –  Poz. 1070 
 24 2.4. STWORZENIE STRATEGICZNEGO  PROGRAMU BADAŃ  NAUKOWYCH I PRAC ROZ WOJOWYCH 
DOTYCZĄCEGO POSTĘPOWANIA Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI I WYPALONYM PALIWEM 
JĄDROWYM  
 
Realizacja niniejszego zadania będzie obejmować następujące działania:  
 opraco wanie strategicznego  programu badań  naukowych i prac rozwojowych  – 2020  r. – 2022  r.; 
 realizacja wyżej wymienionego programu – 2023  r. – 2026 r.; 
 opracowanie kolejneg o programu  2027  r. – 2029 r.; 
 realizacja programu – 2030 r. – 2033 r. 
 
2.5. PRZYGOTOWANIE KADR D LA KRAJOWYCH INSTYTU CJI I PODMIOTÓW GOSPODAR CZYCH16) 
ZAANGAŻOWANYCH W POS TĘPOWANIE Z ODPADAMI  PROMIENIOTWÓRCZYMI  ORAZ  NADZÓR 
NAD TYM POSTĘPOWANIE M 
 
Realizacja niniejszego zadania będzie obejmować następujące działania:  
 zaktualizowanie potrzeb  poszczególnych instytucji w tym zakresie i przygotowanie programów dla 
wzrostu zatrudn ienia oraz szkolenia kadr – 2021 r. – 2022  r.; 
 dla ZUOP opracowany zostanie osobny program przygotowania kadr, co jest związane z budową 
nowego składowiska odpadó w promieniotwórczych nisko - i średnio aktywnych oraz procesem 
zamykania KSOP. Szc zegóły zostaną przedstawione w p rogramach wieloletnich dotyczących tych 
działań.  
 realizacja wskazanych w powyższym punkcie programów – 2023 r.– 2030 r., docelowo prze widuje się 
wzrost zatrudnienia w następujących instytucjach : 
– ZUOP,  
– PAA,  
– MKiS, 
– instytuty badawcze – według potrzeb  i możliwości . 
ROZDZIAŁ 3. ILOŚĆ WYPALONEGO PAL IWA JĄDROWEGO I ODPA DÓW PROMIENIOTWÓRCZY CH 
Największym wytwórcą stałych odpadów promieniotwórczych w Po lsce jest NCBJ, gdzie powstają 
głównie odpady nisko - i średnioaktywne przy eksploatacji reaktora badawczego MARIA oraz w  Ośrodku  
Radioizotopów (zakład  produkuj ący izotopy promieniotwórcze wykorzystywan e w medycynie  do diagnostyki i 
terapii) . Pozostała częś ć – to jest około 35% tych odpadów promieniotwórczych – pochodzi ze znajdujących się 
na terenie całego kraju szpitali, klinik i innych instytucji wykorzystujących techniki izotopowe , a także z 
ośrodków wyposażonych w cyklotrony medyczne i naukowe.  
Z reaktora MARIA pochodzi również wypalone paliwo jądrowe.  
Zgodnie z ustawą  – Prawo atomowe  w Polsce jest prowadzony rejestr źródeł promieniotwórczych .  
Za prowadzenie tego rejestru odpowiedzialny jest Prezes PAA. Zgodnie z danymi PAA, pod koniec 2019  r.  
w Polsce  znajdował o się 27 131 źród eł promieniotwórcz ych17) w eksploatacji , jak i wycofan ych już z eksploatacji  
i przekazan ych do ZUOP.  
W załączniku nr 3  przedstawiono bilans odpadów promieniotwórczych odebranych przez ZUOP do 
unieszkodliwiania w latach 2000 –2019 .  
                                                                 
16) Podmioty gospodarcze będą przygotowywać kadry we własnym zakresie i zostanie to uwzględnione w kolejnych 
aktualizacjach Krajowego planu.  
17) Raport roczny Prezesa PAA ,, Działalność Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki oraz ocena stanu bezpieczeństwa 
jądrowego i ochrony radiologicznej w Polsce w 2019 r.”, Warszawa 2020 r., str. 26.  
Monitor Polski  – 25 –  Poz. 1070 
 25  
 
3.1. ZEBRANE DOTYCHCZAS ODPADY PROMIENIOTWÓRC ZE NISKO - I ŚREDNIOAKTYWNE  ORAZ 
ZUŻYTE ZAMKNIĘTE ŹRÓ DŁA PROMIENIOTWÓRCZE  
Ilości odpadów promieniotwórczych  i zużytych zamkniętych źródeł promieniotwórczych,  zebranych 
dotychczas w Polsce do tej pory i znajdujących się  w KSO P w Różanie , przedstawia tabela nr 3.1 :  
 
Tabela nr 3.1. Ilości odpadów zebranych w Polsce (składowanych  i przechowywanych w KSOP  – Różan)18)  
Odpady w Różanie (stan na dzień 31 grudnia 2019 r.) 
Obiekt  Objętość bez 
opakowania[m3] Aktyw ność całkowita 
[GBq] (31.12.2019  r.) Kategorie i 
podkategorie 
odpadów  
Obiekt nr 1  805,5  14 004,7  
Odpady 
promieniotwórcze 
długożyciowe 
niskoaktywne  Obiekt nr 8a  3,7 756,8  
Obiekt nr 2  46,9  342,9  
Obiekt nr 3  530,5  2 449,0  
Razem: Obiekt nr 1, 2, 3 i 8a  1 386,6  17 553,3  
Obiekt nr 3a (źródła)  1,9 5 627,5  Zużyte zamknięte 
źródła nisko - i 
średnioaktywne 
krótkożyciowe  
Obiekt nr 8  2 706,7  24 456,3  Odpady 
promieniotwórcze 
niskoaktywne 
krótkożyciowe  
RAZEM W KSOP RÓŻAN: 4 095,2 m3 odpadów promieniotwórczych   
 
                                                                 
18) Odpady długożyciowe w przyszłości t rafią do SGOP w celu składowania , a wcześniej do NSPOP, gdzie będą dalej 
przechowywane.  050100150200250300
2000
20012002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
20152016
2017
2018
2019Rys. 3.1 Ilości odpadów promieniotwórczych odebranych przez 
ZUOP w latach 2000 -2019.  Źródło: ZUOP  
[m³] 
 
Odpady stałe
Odpady ciekłe
Monitor Polski  – 26 –  Poz. 1070 
 26 W magazynie ZUOP w Otwocku –Świerk u jest przechowywanych 75  zużytych zamkniętych źródeł 
promieniotwórczych wysokoaktywnych  pochodzących z zastosowań medycznych  i naukowych .  
 
 
3.2. PROGNOZ A ILOŚCI ODPADÓW PROMI ENIOTWÓRCZYCH  Z ZASTOSOWAŃ MEDYCZN YCH, 
NAUKOWYCH I PRZEMYSŁ OWYCH (SPOZA SEKTORA  ENERGETYKI JĄDROWEJ)  
Na potrzeby Krajowego p lanu ZUOP dokonał oszacowania ilości odpadów z zastosowań medycznych, 
naukowych i przemysłowych  (spoza sektora energetyki jądrowej)  od 2020  r.: 
 do 203 2 r. przewiduje się następujące ilości odpadów promieniotwórczych:  
– odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  nisko - i średnioaktywne : 40 m3 rocznie, co 
daje łącznie 520 m3, 
– odpady promieniotwórcze stałe długożyciowe  niskoaktywne : 2 m3 rocznie, co da je łącznie  
26 m3. 
Odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  nisko - i średnioaktywne będą składowane w  istniejącym KSOP  
w Różanie. Natomiast odpady długożyciowe  nisko - i średnioaktywne  zostaną tam umieszczone czasowo ,  
to jest  do czasu zamknięcia  KSOP w  Różanie . Potem zostaną  one przeniesione w celu przechowania do NSPOP 
do czasu uruchomienia SGOP , gdzie zostaną przeniesione do składowania.  
 W latach od 2033  r. do 2050  r. przewiduje się następujące ilości odpadów promieniotwórczych:  
– odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  nisko - i średnioaktywne:  40 m3 rocznie, co 
daje łącznie 720 m3, 
– odpady promieniotwórcze stałe długożyciowe  nisko - i średnioaktywne: 2 m3 rocznie, co daje 
łącznie 36 m3. 
Stałe o dpady promieniotwórcz e krótkożyciowe  nisko - i średnioaktywne będą składowane w  NSPOP . Natomiast 
odpady długożyciowe zostaną tam umieszczone w celu przechowania do czasu uruchomienia SGOP , gdzie 
zostaną przeniesione do składowania.  
 
 
 050100150
2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018Rys. 3.2. Ilości przetworzonych odpadów 
promieniotwórczych przekazanych do 
składowania/przechowania w KSOP w Różanie w latach 
2000– 2019. Źródło: ZUOP  
   ilość odpadów w [m³]/rok  
 
Monitor Polski  – 27 –  Poz. 1070 
 27 3.3. PROGNOZ A ILOŚCI ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH Z REAKTORA  MARIA   
Na potrzeby Krajowego planu NCBJ dokonał oszacowania ilości odpadów promieniotw órczych z reaktora 
MARIA od 2020  r.: 
 do 2032  r. przewiduje się następujące ilości odpadów promieniotwórczych  (w przypadku przedłużenia 
okresu eksploatacji reaktora MARIA  do roku 2032) : 
– odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  niskoaktywne: 4 m3 rocznie, co daje łącznie  52 
m3, 
– odpady promieniotwórcze ciekłe krótkożyciowe  niskoaktywne: 25 m3 rocznie, co daje łącznie  
325 m3 (docelowo do składowania w postaci stałej, jako produkty cementowania 
koncentratów powyparnych : 1 m3 rocznie, co daje  łącznie  13 m3). 
Odpady promieniotwórcze  stałe krótkożyciowe  niskoaktywne będą składowane w KSOP w Różanie.   
 W latach od 2033  r. do 20 40 r. (w przypadku przedłużenia okresu eksploatacji reaktora MARIA do  
2040 r.): 
– odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  niskoaktywne: 4 m3 rocznie, co daje łącznie   
32 m3, 
– odpady promieniotwórcze ciekłe  krótkożyciowe  niskoaktywne: 25 m3 rocznie, co daje łą cznie  
200 m3 (docelowo do składowania w postaci stałej, jako produkty cementowania 
koncentratów powyparnych : 1 m3 rocznie, co daje  łącznie  8 m3). 
 W latach od 2033  r. do 20 50 r. (w przypadku przedłużenia okresu eksploatacji reaktora MARIA do  
2050 r.): 
– odpady promieniotwórcze  stałe krótkożyciowe  niskoaktywne: 4 m3 rocznie, co daje łącznie   
72 m3, 
– odpady promieniotwórcze ciekłe  krótkożyciowe  niskoaktywne: 25 m3 rocznie, co daje łącznie  
450 m3 (docelowo do składowania w postaci stałej, jako produkty cement owania 
koncentratów powyparnych : 1 m3 rocznie, co daje  łącznie  18 m3).  
Odpady promieniotwórcze stałe krótkożyciowe  niskoaktywne będą składowane w NSPOP . 
 
3.4. PROGNOZY ZUŻYCIA ZES TAWÓW NISKOWZBOGACON EGO PALIWA JĄDROWEGO  TYPU MR 
W REAKTORZE MARIA  
Na potrzeby Krajowego p lanu dokonano oszacowania ilości odpadów promieniotwórczych z reaktora 
MARIA , uwzględniając p lanowane roczne zużycie paliwa  (wynosi ono od 20 do 25 zestawów paliwa MR) oraz 
planowany czas pracy reaktora MARIA ( przewiduje się jego prz edłużenie do 2040  r., z dopuszczeniem 
możliwości przedłużen ia jego pracy o kolejne 10 lat – do 2050  r.). 
Obliczenie w ujęciu i lości owym oraz objętościowym dotyczące  zestawów wypalonego niskowzbogaconego 
paliwa MR przedstawia poniższa tabela nr 3.2 .  
Obliczenia wykonano dla czterech  opcji  zakładających , że wyłączenie reaktora nastąpi w 2040  r. lub w 2050 r. 
przy wykorzystaniu 20 lub 25 zestawów paliwa MR.  
 
  
 
 
  
Monitor Polski  – 28 –  Poz. 1070 
 28 Tabela nr 3. 2 Planowane zużycie paliwa ty pu MR w reaktorze MARIA (od 2020  r.) 
Planowane zużycie paliwa ty pu MR w reaktorze MARIA (od 2020  r.) 
Zużycie:  20 zestawów/rok  25 zestawów/rok  
Do 2040 r .  420 zestawów – 148 m3 525 zesta wów – 150 m3 
Do 2050 r.  620 zestawów  – 219 m3 775 zestawów  – 239 m3 
 
Wypalone paliwo z reaktora MARIA będzie w przyszłości składowane w GSOP.  
 
3.5. PROGNOZA I LOŚCI ZUŻYTYCH ZAMKNIĘTYCH ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH   
Na potrzeby Krajowego p lanu dokonano oszacowania ilości  zużytych zamkniętych źródeł 
promieniotwórczych:  
 do 2050 r. szacuje się odebrać następujące ilości zużytych  zamkni ętych źródeł promieniotwórczych  
krótkożyciowych : 
– niskoaktywnych – 51 230 szt. ; 
– średnioaktywnych – 23 048 szt.; 
– wysokoaktywnych  – 73 szt. 
 do 2050 r. szacuje się odebrać następujące ilości zużytych  zamkniętych źródeł promieniotwórczych 
długożyciowych:  
– niskoaktywnych  – 2 859 szt. oraz  533 781  szt. czujek dymu;  
– średnioaktywnych – 14 731  szt. 
3.6. ODPADY PROMIENIOTWÓRCZE  POCHODZĄCE Z ENERGET YKI JĄDROWEJ  
Opracowując bilans odpadów promieniotwórczych wytworzonych w  elektrowniach jądrowych  w Polsce , 
dla których proces inwestycyjny przebiega  zgodnie z przyjętym w PPEJ scenariuszem rozwoju energetyki 
jądrowej, poczyniono następujące założenia:  
 w Polsce zostaną wybudowane co najmniej dwie elektrownie jądrowe o mocy ok oło 3000 MW e każda, 
wyposa żone w  reaktory generacji  III/III+ ; 
 założony czas pracy  każdego z reaktorów wynosi 60 lat ; 
 odpady promieniotwórcze  z likwidacji poszczególnych reaktorów będą wliczane do bilansu przez 30 lat 
od wyłączenia bloku . 
Dla określenia ilości zapotrzebowania na paliwo jądrowe oraz ilości wytwarzanych odpadów 
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego przez sektor energetyki jądrowej posłużono się 
obliczeniami NCBJ wykonanymi dla technologii lekkowodnej  (PWR).  
 
3.6.1. ODPADY PROMIENIOTWÓRCZE  KRÓTKOŻYCIOWE NISKO - I ŚREDNIOAKTYWNE  
Na podstawie analizy wyżej wymienionych  danych  zakłada się  całkowitą ilość odpadów 
promieniotwórczych  krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych  z 60-letniej eksploatacji obu siłowni jądrowych 
na 54 000 m3 (45 000 m3 nisko - i 9 000 m3 średnioaktywnych) .  
 
Monitor Polski  – 29 –  Poz. 1070 
 29  
 
3.6.2. WYPALONE PALIWO JĄDR OWE  
 
Przyjęto, że w związku z realizacją PPEJ (budowa co najmniej dwóch elektrowni jądrowych o mocy ok oło 
6000 MW ) w ciągu 60 lat ich eksploatacji wytworzone zostanie  6.700 tHM wypalonego paliwa.  
 
Faktyczna ilość wypalonego paliwa jądrowego będzie znana po wyborze technologii i przekazaniu przez 
przyszłego dostawcę technologii danych dotyczących ilości generowanych w trakcie pracy odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego. Wielkości te zost aną uwzględnione w kolejnych 
aktualizacjach Krajowego planu .
  
 
 
 
 
 05001000150020002500
2033
20372041
2045
204920532057
2061
2065206920732077
2081
2085208920932097
2101
21052109
2113
2117212121252129Rys.3.3. Prognoza ilości odpadów promieniotwórczych stałych 
nisko - i średnioaktywnych obejmująca lata 2033 -2152, 
pochodzących z energetyki jądrowej  
[m³ /rok ] 
Odpady z
eksploatacji elektrowni jądrowychOdpady zlikwidacji elektrowni jądrowych
020406080100120Rys. 3.4. Prognoza ilości w ypalone go paliw a jądrowe go 
z dwóch  elektrowni jądrowych  
[tHM/rok]  
Wypalone paliwo jądrowe z elektrowni jądrowych
Monitor Polski  – 30 –  Poz. 1070 
 30 3.7. ODPADY PROMIENIOTWÓR CZE POCHODZĄCE Z LIK WIDACJI OBIEKTÓW JĄD ROW YCH  
3.7.1. REAKTOR MARIA  
 
Na podstawie opracowania  NCBJ, przewiduje się następujące ilości odpadów promieniotwórczych 
stałych krótkożyciowych : 
 niskoaktywne      100 m3; 
 średnioaktywne       50 m3; 
 niskoaktywne produkty zestalania koncentratów po wyparnych – 30 m3. 
NCBJ  w 201 5 r. oszacował  pojemność w składowisk u powierzchniowym odpadów promieniotwórczych 
konieczną jako  rezerw a na likwidację lub modernizację reaktora MARIA i związanych z reaktorem MARIA 
laboratoriów izotopowych NCBJ na 20 000 m3 (przy założeniu likwidacji  obiektów do III stopnia – tzw. „zielona 
trawa”) . 
3.7.2. ELEKTROWNIE JĄDROWE  
Ilość odpad ów promieniot wórczych  krótkożyciowych z likwidacji obu elektrowni jądrowych wyni esie 
około  67 500 m3 (w tym 6 000 m3 odpadów średnioaktywnych).  Patrz rysunek 3.3.  
 
3.8. PODSUMOWANIE  DOTYCZĄCE ILOŚCI ODP ADÓW PROMIENIOTWÓRCZ YCH 
Opierając się na wymienionych we wcześniej szych rozdziałach  danych , oszacowano  następujące ilości 
odpadów promieniotwórczych  (rozdział 3.8.1 i 3.8.2) , które będą składowane w NSPOP i NSGOP.  
3.8.1. ODPADY PROMIENIOTWÓR CZE KRÓTKOŻYCIOWE NISKO - I ŚREDNIOAKTYWNE (DO  2152  
R.) PRZEZNACZONE DO SKŁA DOWANIA W NSPOP  
Ilość odpadów promieniotwórczych krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych przeznaczonych do 
składowania w NSPOP do 21 52 r. wyniesie 153 500 m3, z tego:  
 z eksploatacji obu elektrowni  jądrowych 54 000 m3 (45 000 m3 nisko - i 9 000 m3 średnioaktywnych),  
 z likwidacji obu elektrowni jądrowych 67 500 m3 (w tym 6 000 m3 krótkożyciowych średnioaktywnych),  
 z zastosowań medycznych, naukowych i przemysłowych (w tym reaktora MARIA), spoza sektora 
energetyki jądrowej  (rocznie po 100  m3) 12 000 m3 krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych 
odpadów promieniotwórczych19) oraz z likwidacji reaktora MARIA i związanych z reaktorem MARIA 
laboratoriów izotopowych NCBJ ( 20 000 m3 krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych) . Po dodaniu 
rezerwy na  nieprzewidziane zdarzenia w wysokości 16  500 m3 oznacza to całkowitą, niezbędną 
pojemność NSPOP na poziomie 170 000 m3. 
                                                                 
19) Dane przyjęte w niniejszym wyliczeniu różnią się od danych w przyjętych w rozdziale 3.2. i 3.3, z uwagi na zastosowanie 
uśrednionej ilości odpadów promieniotwórczych w znacznie dłuższym  okresie czasu, tj. 120 lat.  
Monitor Polski  – 31 –  Poz. 1070 
 31 05001000150020002500
2033
20372041
2045
2049
205320572061
2065
2069
2073
20772081
2085
2089
2093
2097
2101
2105
2109
2113
2117
2121
212521292133
2137
2141
21452149Rys. 3.5. Prognoza dostaw nisko - i średnioaktywnych odpadów 
promieniotwórczych do NSPOP w latach 2033 -2152  
[m³] 
Odpady z zastosowań medycznych, naukowych i przemysłowych
Odpady z likwidacja reaktora MARIA i laboratoriów NCBJ
Odpady z eksploatacji dwóch elektrowni jądrowych
Odpady z likwidacji dwóch elektrowni jądrowych 
 Odpady z likwidacji 
2 elektrowni 
jądrowych  
39%  Odpady  z 
ekploatacji 2 
elektrowni 
jądrowych  
32%  Odpady z liwidacji 
reaktora 
badawczego Maria i 
laboratoriów NCBJ 
12%  
Rezerwa na 
nieprzewidziane 
zdarzenia  
10%  
Odpady z 
zastosowań 
medycznych, 
naukowych i 
przemysłowych  
7% Rys 3. 6. Planowane wykorzystanie pojemności NSPOP w rozbiciu na 
pochodzenie odpadów promieniotwórczych krótkożyciowych nisko - i 
średnioaktywnych z uwzglednieniem rezerwy w latach 20 33-2152 
[m³]  
Monitor Polski  – 32 –  Poz. 1070 
 32 3.8.2. ODPADY PROMIENIOTWÓR CZE , W TYM W YPALONE PALIWO JĄDRO WE, PRZEZNACZONE 
DO SKŁADOWANIA W S GOP 
Do składowania w SGOP przeznaczon e będą następujące ilości odpadów promieniotwórczych:  
 wypalone paliwo jądrowe pochodzące z energetyki jądrowej:  6 700 tHM ; 
 wypalone paliwo jądrowe pochodzące z reaktora badawczego w wysokości 800 tHM ;  
 wysokoaktywne zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze  pochodzące z onkologii (medycyny): 190 
szt. odebrane do 2050 r. ;  
 odpady promieniotwórcze długożyciowe niskoaktywne zgromadzone do tej pory w KSOP w  Różanie – 
1 386, 6 m3; 
 odpady promieniotwórcze stałe długożyciowe niskoaktywne, które będą gromadzone w kol ejnych 
latach ( od 2020  r. do 2126  r.) – 2,0 m3 rocznie, co daje łącznie 21 4 m3. 
3.8.3 . MOŻLIWOŚĆ  ZMIANY KLASYFIKACJI O DPADÓW PROMIENIOTW ÓRCZYCH   
 
W niektórych krajach (np. Francja, Hiszpania, Słowacj a) klasyfikacja odpadów promieniotwórczych 
obejmuje dodatkową kategorię odpadów promieniotwórczych – bardzo niskoaktywnych. Są to odpady 
pochodzące głównie z likwidacji obiektów energetyki jądrowej. Zazwyczaj około 90% odpadów pochodzących  
z likwidacji elektrowni jądrowej to odpady bardzo niskoaktywne , a tylko 10% to odpady nisko - i 
średnioaktywne.  
 
Ze względu na niski poziom aktywności odpadów izotopów zawartych w odpadach bardzo niskoaktywnych  
nieco powyżej poziomów określonych dla zwolnienia materiałów z  kontroli dozorowej post ępowanie z nimi jest 
uproszczone, wymaga mniejszej liczby barier, a przez to jest mniej kosztowne niż post ępowanie z odpadami 
nisko - i średnioaktywnymi.  
 Należy w przyszłości analizować wprowadzenie kategorii odpadów promieniotwórczych bardzo 
niskoaktywnych, wraz ze zbliżaniem się terminów likwidacji obiektów jądrowych w Polsce. Wprowadzenie tej kategorii odpadów powinno zostać również uwzględnione w NSPOP, przez zapewnienie możliwości rozmieszczenia na jego terenie ob iektów do składowania tego typu odpadów.   
 
ROZDZIAŁ 4. POSTĘPOWANIE Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI  I WYPALONYM PALIWEM 
JĄDROWYM   
Każda jednostka organizacyjna, w której powstają odpady promieniotwórcze lub wypalone paliwo jądrowe, jest zobowiązana do zapewn ienia możliwości postępowania z tymi odpadami oraz jego finansowania od momentu 
ich powstania aż po ich oddanie do składowania, łącznie z finansowaniem składowania
20). 
Instytucją powołaną ustawą – Prawo atomowe do wykonywania działalności w zakresie postępo wania 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym jest ZUOP21). Wykonuje  on również 
działalność polegającą na odbiorze, transporcie, przechowywaniu i składowaniu materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych oraz innych substancji promienio twórczych.  Siedzibą ZUOP -u jest Otwock –Świerk, gdzie są 
przetwarzane oraz przechowywane odpady promieniotwórcze. Po przetworzeniu stałe i zestalone odpady promieniotwórcze składowane są w KSOP Różan . 
                                                                 
20) Art. 48a ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
21) Art. 114 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 33 –  Poz. 1070 
 33 ZUOP jest operatorem KSOP  Różan , w którym składowane są krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne odpady 
promieniotwórcze , zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze (krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne ), a także 
przechowywane są odpady długożyciowe nisko - i średnioaktywne. Przed ostatecznym zamknięciem KSOP 
odpady długożyciowe zostaną przeniesione do dalszego przechowywania w NSPOP . 
Zamknięcie KSOP w Różanie zostanie poprzedzo ne otwarciem NSPOP dla odpadów krótkożyciowych nisko - 
i średnioaktywnych . NSPOP  zostanie wyposażon y w instalacje do postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi, pochodzącymi od wytwórców z sektora medycznego, placówek naukowych oraz 
z przemysłu (spoza sektora energetyki jądrowej) . Wyjątkiem będzie pozostawienie na terenie ZUOP 
w Otwocku –Świerku instalacji do przetwarzania odpadów ciekłych, ze względu na lokalizację w tym miejscu 
reaktora badawczego MARIA , z którego pochodzi ponad 95 % ciekłych odpadów promieniotwórczych  
wytwarzanych obecnie w Polsce . 
 
4.1. POSTĘPOWANIE Z  ODPADAMI PROMIENIO TWÓRCZYMI  KRÓTKOŻYCIOWYMI  NISKO - 
I ŚREDNIOAKTYWNYMI  
4.1.1. POSTĘPOWANIE Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI W MIEJSCU IC H POWSTANIA  
Wytwórca odpadów promieniotwórczych jest odpowiedzialny za zapewnienie możliwości postępowania 
z nimi22), w tym za ograniczenie ich  ilości23). Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność 
związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące jest zobowiązany do dokonania  kwalifikacji odpadów 
promieniotwórczych do odpowiedniej kategorii i podkategorii na podstawie kryteriów w skazanych  
w przepisach24). Ma on również obowiązek prowadzić na kartach ewidencyjnych ewidencję odpadów 
promieniotwórczych25). Odpady przechowuje się w sposób zapewniający ochronę ludzi i środowiska.  
4.1.2.  ODBIÓR ODPADÓW PROMI ENIOTWÓRCZYCH  
ZUOP odbiera sta łe i ciekłe odpady promieniotwórcze nisko - i średnioaktywne, zużyte zamknięte źródła 
promieniotwórcze.  
4.1.3. TRANSPORT ODPADÓW PR OMIENIOTWÓRCZYCH  
Transport odpadów promieniotwórczych może wykonywać ZUOP lub inny podmiot gos podarczy, który 
otrzymał z ezwole nie Prezesa PAA na wykonywanie tego rodzaju działalności.   
Transport odpadów promieniotwórczych na składowisko odpadów promieniotwórczych wykonuje wyłącznie 
ZUOP26).  
4.1.4. PRZETWARZANIE ODPADÓ W PROMIENIOTWÓRCZYCH  
 
W celu przygotowania odpadów promieniotwórczych do przechowywania oraz składowania poddaje się 
je redukcji , przetworzeniu, zestaleniu oraz umieszcza się je w odpowiednim opakowaniu. Celem tych działań 
jest odpowiednie zabezpieczenie odpadów promieniotwórcz ych, aby nie stwarzały zagrożeń dla człowieka  
i środowiska.  
                                                                 
22) Art. 48a ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
23) Art. 48b ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.  
24) Art. 47 ust. 1 – 1c ustawy – Prawo atomowe.  
25) Art. 49 ust. 1 – 1d ustawy – Prawo atomowe.  
26) Art. 56 ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 34 –  Poz. 1070 
 34 Postępowanie z odpadami krótkożyciowymi nisko - i średnioaktywnymi powstałymi w elektrowni jądrowej 
będzie się odbywało na jej terenie . Odpowiednio przetworzone odpady będą umieszczane w opakowan iach 
umożliwiających ich transport i złożenie na składowisku powierzchniowym odpadów promieniotwórczych.  
Odpady krótkożyciowe  nisko - i średnioaktywne , odbierane przez ZUOP z elektrowni jądrowej będą musiały 
spełniać, określone przez ZUOP, kryteria akceptac ji dla odpadów promieniotwórczych pochodzących 
z elektrowni jądrowych przeznaczonych do składowania na składowisku powierzchniowym odpadów  
promieniotwórczych .  
4.1.5. PRZECHOWYWANIE ODPAD ÓW PROMIENIOTWÓRCZYC H 
Odpady promieniotwórcze muszą być przechowywane  w sposób zapewniający  ochronę ludzi 
i środowiska przed oddziaływaniem promieniowania jonizującego w warunkach normalnych, jak i w sytuacjach 
powodujących zagrożenie, w szczególności poprzez zabezpiecz enie  ich przed rozlaniem, rozproszeniem lub 
uwolnieniem27).  
Odpady promieniotwórcze przejściowe są przechowywane w celu umożliwienia rozpadu radioizotopów 
krótkożyciowych do poziomu, przy którym  odpady te mogą być wyłączone s pod kontroli dozorowej , i nie będzie 
konieczne umieszczenie ich na składowisku odpadów promieniotwórczych . 
Magazyn odpadów promieniotwórczych na terenie elektrowni jądrowej będzie miał powierzchnię 
umożliwiającą magazynowanie nieprzetworzonych i przetworzonych odpadów promieniot wórczych powstałych 
w związku z jej eksploatacją przez okres umożliwiający przetworzenie odpadów oraz oczekiwanie na transport 
na składowisko.   
 
 
 
                                                                 
27) Art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 35 –  Poz. 1070 
 35 Rys. 4.1. Schemat postępowania z nisko - i średnioaktywnymi od padami promieniotwórczymi w Polsce  
 
SCHŁADZANIE  
 
ZATĘŻANIE METODĄ 
WYPARNĄ  
ODPADY CIEKŁE NISKO  - I 
ŚREDN IOAKTYWNE  
OCZYSZCZANIE METOD Ą 
WYPARNĄ  
CEMENTOWANIE  
ODPADY STAŁE 
ŚREDNIO AKTYWNE  
SCHŁADZANIE  
 
PRASOWANIE  I 
FRAGMENTACJA  
ODPADY STAŁE 
NISKO AKTYWNE  
ODPADY ALFA 
PROMIENIOTWÓRCZE  
ZUŻYTE ZAMKNIĘTE ŹRÓDŁA 
PROMIENIOTWÓRCZE  
CZUJKI DYMU  
PRASOWANIE I 
FRAGMENTACJA  
UTRWALANIE PRZY POMOCY 
RZADKIEJ ZAPRAWY CEMENTOWEJ  
UTRWALANIE PRZY POMOCY RZADKIEJ 
ZAPRAWY CEMENTOWEJ  
 
PRASOWANIE I 
FRAGMENTACJA  
 
UTRWALANIE PRZY POMOCY 
RZADKIEJ ZAPRAWY CEMENTOWEJ  
 
DEMONTAŻ  
 UTRWALANIE ŹRÓDEŁ  W 
ŻYWICY POLIESTROWEJ  
CEMENTOWANIE  
ODPADY CIEKŁE 
NISKOAKTYWNE  
TRANSPORT DO  
KSOP  
Monitor Polski  – 36 –  Poz. 1070 
36 
 Rys. 4.2. Postępowanie z  odpadami  
promieniotwórczymi nisko - i średnioaktywnymi pochodzącymi z energetyki jądrowej  
 
 
  
 
 
 
  
 
Rys. 4.3 Postępowanie z  odpadami  
promieniotwórczymi nisko - i średnioaktywnymi spoza  energetyki jądrowej  
  
  
 
  
4.1.6. SKŁADOWANIE ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH  
Składowanie odpadów promieniotwórczych oznacza  złożenie tych odpadów w składowisku odpadów 
promieniotwórczych  bez zamiaru ponownego ich wydobycia28). Celem składowania jest usunięcie izotopów 
promieniotwórczych z powszechnie dostępnego środowiska i izolowanie ich w taki sposób, aby na miejscu 
uległy rozpadowi do tak niskiego poziomu aktywności promieniotwórczej, aby ich ewentualne uwolnienie nie 
stwar zało jakiegokolwiek zagrożenia dla ludzi i środowiska.  
Odpady promieniotwórcze można składować wyłącznie w stanie stałym w opakowaniach zapewniających bezpieczeństwo ludzi i środowiska przed oddziaływaniem promieniowania jonizującego, przy zapewnieniu odprowadzania ciepła oraz przy stałym prowadzeniu kontroli tych czynników w okresie składowania, a także po 
zamknięciu składowiska
29). 
Odpady promieniotwórcze krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne oraz zużyte zamknięte źródła 
promieniotwórcze (krótkożyciowe nis ko-, średnio - i wysokoaktywne ) można składować  w składowisku 
powierzchniowym odpadów promieniotwórczych30).  
Izolację odpadów promieniotwórczych zapewniają bariery ochronne, które zabezpieczają przed uwalnianiem 
się substancji promieniotwórczych w miejscu i ch składowania i zapobiega ją ich migracji do środowiska. Bariery 
                                                                 
28) Art. 3 pkt 44 ustawy – Prawo atomowe.  
29) Art. 52 ust. 3 ustawy – Prawo atomowe.  
30) Art. 55b ustawy – Prawo atomowe.  
Przetwarzanie  
i przechowywanie  
odpadów  
 
ZUOP  
Składowanie  
odpadów  
w KSOP  
 
 
ZUOP  
 
Wytwarzanie  odpadów , 
wstępne  przetwarzanie  
i przechowywanie  
 
Szpitale, ośrodki naukowe, 
Inne  
Wytwarzanie odpadów  
 
Elektrownia jądrowa  
Przetwarzanie  
i przechowywanie  
odpadów  
 
Elektrownia jądrowa  
 
Składowanie odpadów w 
KSOP  
 
  
ZUOP  
Monitor Polski  – 37 –  Poz. 1070 
37 
 ochronne można podzielić na sztuczne oraz naturalne.   
4.1.7. KRAJOWE SKŁADOWISKO ODPADÓW PROMIENIOTWÓ RCZYCH  W RÓŻANIE  
KSOP w Różanie funkcjonuje od 1961 r . i według klasyfikacji Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej 
(MAEA) jest typem składowiska powierzchniowego. Składowisko to, zajmujące obszar 3,045 ha, znajduje się 
w jednym z dawnych fortów  wojskowych , wybudowanych w latach 1905 –1908. Wody gruntowe zna jdują się 
pod warstwą gliny o bardzo małej przepuszczalności i warstwą gleby  o właściwościach sorpcyjnych na 
głębokości kilkunastu metrów poniżej składowiska.  
Miejscem składowania odpadów na terenie składowiska są obiekty betonowe fortu, częściowo pokryte ziemią , 
oraz fragmenty fosy. Natomiast odpady długożyciowe alfapromieniotwórcze przechowywane są w komorach 
betonowych.  
Zamknięcie KSOP w Różanie zostanie poprzedzone działaniami przygotowawczymi, w ramach których zostanie 
ustalony zakres działań umożliwia jących przygotowanie składowiska do bezpiecznego zamknięcia 
i długotrwałego monitoringu, w tym wyboru wariantu pokrywy. W oparciu o powyższe ustalenia zostanie 
przygotowana koncepcja zamknięcia , a następnie program zamknięcia, który zostanie przedłożony Pr ezesowi 
PAA, czego następstwem będzie uzyskanie zezwolenia na zamknięcie KSOP w Różanie.  
Prace związane z zamknięciem KSOP w Różanie prowadzone będą zgodnie z uzyskanym zezwoleniem na 
zamknięcie. Po zamknięciu ZUOP będzie zobowiązany sporządzić raport z z amknięcia składowiska i  przedłożyć 
go do zatwierdzenia Prezesowi PAA. Po zatwierdzeniu powyższego raportu rozpocznie się długotrwały 
monitoring zamkniętego składowiska, za który odpowiedzialny będzie ZUOP.  
4.2. POSTĘPOWANIE Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI  DŁUGO ŻYCIOWYMI  NISKO - 
I ŚREDNIOAKTYWNYMI  
Postępowanie z odpadami  promieniotwórczymi długożyciowymi nisko - i średnioaktywnymi  obejmuje: 
postępowanie  z odpadami w miejscu ich powstania, odbiór, transport, przetwarzanie, które są  analogiczne jak  
w przypadku  odpadów promieniotwórczych krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych.  
Odpady promieniotwórcze długożyciowe nisko - i średnioaktywne przechowuje się w magazynie odpadów 
promieniotwórczych na terenie  ZUOP w Otwock u–Świerk u oraz w KSOP w Różanie.  
Zamknięcie KSOP w Różanie zostanie poprzedzone wydobyciem i przeniesieniem odpadów długożyciowych do 
NSPOP  w celu dalszego ich przechowywania.  
Odpady promieniotwórcze długożyciowe nisko - i średnioaktywne będą przechowywane do czasu uruchomienia 
SGOP, gdzi e będą składowane.  
4.3. POSTĘPOWANIE Z  ZUŻYTYMI ZAMKNIĘTYMI ŹRÓDŁAMI  PROMIENIOTWÓRCZYMI   
Postępowanie ze zużytymi zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi obejmuje: postępowanie  w miejscu ich 
powstania, odbiór, transport, przetwarzanie, które są analogiczne  jak w odniesieniu do odpadów 
promieniotwórczych krótkożyciowych nisko - i średnioaktywnych.  
Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze krótkożyciowe nisko - i średnioaktywne są składowane w KSOP  
w Różanie, natomiast wysokoaktywne są przechowywane w magazynie  odpadów promieniotwórczych na 
terenie  ZUOP  w Otwock u–Świerk u. 
Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze długożyciowe przechowywane są w magazynie odpadów 
Monitor Polski  – 38 –  Poz. 1070 
38 
 promieniotwórczych na terenie  ZUOP w Otwock u–Świerk u oraz KSOP w Różanie.  
Zamknięcie KSOP w Różanie zo stanie poprzedzone wydobyciem i przeniesieniem zużytych zamkniętych źródeł 
promieniotwórczych długożyciowych do NSPOP  w celu ich dalszego przechowywania.  
Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze długożyciowe  oraz zużyte zamknięte źródła krótkożyciowe 
wysokoaktywne  będą przechowywane do czasu uruchomienia SGOP, gdzie będą składowane.  
 
4.4. POSTĘPOWANIE Z  WYSOKOAKTYWNYMI ODPA DAMI PROMIENIOTWÓRCZ YMI I WYPALONYM 
PALIWEM JĄDROWYM  
Ze względu na to, że o dpady wysokoakt ywne zawierają wysokie stężenia silnie ra diotoksycznych 
radionuklidów, zarówno krótko -, jak i długożyciowych  radioizotopów , wymagają one stosowania metod 
gwarantujących wyższy poziom zabezpieczeń niż stosowane w przypadku omawianych wyżej  kategorii 
odpadów. Odpady te wytwarzają  znaczące ilości ci epła pochodzącego z rozpadu promieniotwórczego , co 
wymaga dużych przestrzeni umożliwiających odprowadzenie tego ciepła . Osobną grupę odpadów , zazwyczaj 
zaliczanych do wysokoaktywnych , stanowi wypalone paliwo jądrowe. Kraje stosujące cykl zamknięty  z 
przero bem nie zaliczają wypalonego paliwa jądrowego do odpadów promieniotwórczych , uważają c je za 
surowiec do dalszego wykorzystania . W Polsce wypalone paliwo jądrowe przeznaczone do składowania 
kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych wysokoaktyw nych31). 
4.4.1. POSTĘPOWANIE Z  WYPALONYM PALIWEM W POLSCE  
Konieczność wdrożenia w Polsce systemu postępowania z  wypalonym paliwem  jądrowym  pojawiła się 
wraz z  uruchomieniem w 1958 r . reaktora badawczego EWA32). System ten polegał na tym, że wypalone paliwo   
z reaktora EWA oraz  uruchomionego później reaktora MARIA  było sukcesywnie przekazywane do mokrych 
przechowalników basenowych , gdzie następowało jego schładzanie  trwające ok oło 5 lat. Celem tego procesu 
było obniżenie jego aktywności i wytwarzania  ciepła  z paliwa . Wykorzystywane w polskich reaktorach elementy 
paliwowe posiadają koszulkę wykonaną ze stopu aluminium , która chroni przed oddziaływaniem środowiska 
wodnego w reaktor ze i w przechowalnik u. Po tym okresie wypalone paliwo jądrowe miało być transportow ane 
do składow iska. Jednak , wobec brak u składowiska , wypalone paliwo jądrowe było  przez cały czas 
przechowywane  w przechowalniku mokrym . Najstarsze wypalone elementy paliwowe były przechowywane  
w takich warunkach  przez 50 lat. W 2000 r . dokonano badań sta nu fizycznego wypalonych elementów 
paliwowych wszystkich typów (EK -10, WW R, MR). Ich wyniki pozwoliły na określenie, ile i które z elementów 
wymagają zmiany środowiska przechowywania z mokrego na suche . Ponadto wyniki te  umożliwiły określenie 
stopnia ogóln ej degradacji  koszulek elementów paliwowych i związanej z tym perspektywy czasowej, w której  
zmiana sposobu przechowywania  będzie konieczna.  
W związku z powyższym w byłym I nstytucie Energii Atomowej , którego częścią był wtedy ZUOP, opracowano 
koncepcj ę suchego przechowalnika dla wypalonego paliwa w celu zapewnienia właściwych warunków 
przechowywania przez kolejnych 100 lat. Koncepcja zakładała umieszczenie paliwa w betonowej osłonie 
biologicznej zbiornika wyłączonego z eksploatacji reaktora EWA . Założon o, że wypalone elementy będą 
szczelnie zamknięte w kapsułach wykonanych ze stali kwasoodpornej i wypełnionych helem. Obecność helu 
miała ograniczyć korozj ę elementów paliwowych, poprawić warunki odprowadzania ciepła z wypalonego 
paliwa oraz umożliwić kontr olę szczelności kapsuł.  
W ZUOP wdrożono technologię kapsułowani a wypalonych elementów pali wowych.  
                                                                 
31) Art. 47 ust. 1c u stawy – Prawo atomowe.  
32) Polski reaktor jądrowy eksploatowany w latach 1958 –1995. Od 1997 r. znajduje się w stanie likwidacji.  
Monitor Polski  – 39 –  Poz. 1070 
39 
 W 2006 r . Polska przystąpiła do międzynarodowej inicjatywy  ograniczania globalnych zagrożeń proliferacyjnych 
(Global Threat Reduction Initiative – GTRI) , w ramach której w  2009 r . podpisano stoso wne umowy z rząd ami 
Stanów Zjednoczonych i Federacji Rosyjskiej33). Umożliwiły one wywóz wypalonego paliwa z polskich reaktorów 
badawczych do kraju producenta (Federacji Rosyjskiej) w celu jego przerobu. Powstałe w wyn iku przerobu 
wypalonego paliwa jądrowego odpady promieniotwórcze pozostaną na terytorium Federacji Rosyjskiej . 
W ramach realizacji w yżej wymienionych  umów w latach 2009 –2016 zostało wysłan ych do Federacji Rosyjskiej 
osiem transportów wypalonego paliwa, tak że niskowzbogaconego (EK -10). Za  realizację tego progr amu w 
Polsce odpowiedzialny był  ZUOP . Przechowalnik i wypalonego paliwa z reaktorów badawczych EWA  i MARIA  są 
obecnie puste i służą jako rezerwa na wypadek sytuacji awaryjnych.  Niewielkie ilości nisko wzbogaconego 
paliwa jądrowego znajdują się w  basenie technologicznym  reaktora M ARIA . 
Inne , poza wypalonym paliwem jądrowym , niewielkie ilości odpadów wysokoaktywnych oraz ź ródła 
wysokoaktywne są obecnie  przechowywane w obiektach magazynowych na terenie Ośrodka w Otwocku –
Świerk u.  
4.4.2. CYKL PALIWOWY  
Cykl paliwa jądrowego  (cykl paliwowy)  to zespół operacji przemysłowych  i procesów technologicznych 
podzielonych na cztery  fazy:  
1) przygotowanie paliwa jądrow ego dla reaktora;  
2) wypala nie paliwa jądrowego w reaktorze jądrowym;  
3) chemiczny przerób wypalonego paliwa w celu odzyskania materiałów rozszczepialnych, w tym 
uranu i plutonu (np. U -235, Pu -239 i Pu-241);  
4) trwałe zestalenie i bezpieczne składowanie odpadów pro mieniotwórczych.  
Jeżeli cykl paliwowy , po fazie drugiej, po okresie tymczasowego przechowywania, przewiduje skierowanie 
wypalonego paliwa jądrowego do bezpiecznego składowania w głębokich formacjach geologicznych (bez fazy trzeciej),  nazywany jest otwartym , a jeżeli obejmuje także  przerób  – zamkniętym . Jeśli odzyskuje się w nim 
tylko uran i pluton – jest to cykl częściowo zamknięty , zaś gdy  przewiduje się wydzielenie z odpadów 
promieniotwórczych  – nie tylko rozszczepialnego uranu i plutonu, ale i innych najbardziej długożyciowych 
radionuklidów (przede wszystkim mniejszościowych aktynowców – zwłaszcza ameryku , neptunu  i kiuru) – jest 
to cykl zamknięty.  
Jednym z ważniejszych aspektów  rozwoju polskie j energetyki jądrowej jest wybór cyklu paliwowego. Dokonanie 
w chwili obecnej wyboru cyklu paliwowego jest trudne, m.in. ze względu na trudności z określeni em kosztów 
poszczególnych faz cyklu paliwowego w dłuższym horyzoncie czasowym – zwłaszcza cen uranu,  kosztów 
składowania wypalonego paliwa jądrowego i wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych , transportu 
materiałów jądrowych, dostępności usług cyklu paliwowego .  
Biorąc pod uwagę opcję cyklu otwartego , trzeba zwrócić uwagę na jej pozytywną stronę, jaką jest brak 
zapotrzebowania na usługi przerobu wypalonego paliwa. Za to większe jest zużycie uranu, jak też 
wykorzystywania usług w zakresie jego konwersji i wzbogacania. Towarzyszą temu wysokie koszty 
przechowywania i głębokiego składowania wypalonego paliw a.  
Określenie stopnia e fektywności  cyklu paliwowego częściowo zamkniętego jest zagadnieniem  bardziej 
złożon ym. Wybór tej opcji cyklu paliwowego w obecnych uwarunkowaniach pociągałby za sobą konieczność 
korzystania  
                                                                 
33) Zob. rozdział 9.  
Monitor Polski  – 40 –  Poz. 1070 
40 
 z drogich i  trudno dostępn ych usług zagr anicznych. Trzeba bowiem  uwzględnić wysokie koszty transportu  
i przerobu wypalonego paliwa, a także zagospodarowania m.in. otrzymanego plutonu lub koszty jego 
przechowywania. Pełna analiza cyklu całkowicie zamkniętego, obejmująca wydzielenie  obejmującego 
wydzielenie najważniejszych aktynowców długożyciowych oraz  ich późniejsz ą transmutacj ę jądrow ą (reaktory 
IV generacji) , przy obecnym stanie wiedzy nie jest jeszcze możliwa.  
Analiza porównawcza wszystkich wymienionych wyżej opcji cyklu paliwowego prowadz i do wniosku, iż 
w obecnej sytuacji pod względem ekonomicznym najkorzystniejszy dla Polski jest  otwarty cykl paliwowy. 
Wyniki analiz przeprowadzonych na zle cenie  ówczesnego Ministerstwa Gospodarki przez instytuty naukowe i 
badawcze oraz jednostki specjalizuj ące się w gospodarce odpadami promieniotwórczymi  wskazują, że w 
sytuacji Polski cykl otwarty będzie  korzystniejszy ekonomicznie  (od 30 do 50%)  od cyklu częściowo 
zamkniętego. Światowe trendy w tym zakresie będą jednak stale obserwowane i, w razie potrzeby,  jeżeli będzie 
to zasadne, w proponowanych rozwiązaniach wprowadzone zostaną stosowne zmiany.  
Ponowna analiza w zakresie cyklu paliwowego zostanie dokonana po uruchomieniu pierwszej polskiej 
elektrowni jądrowej. Zgodnie z ustawą – Prawo atomowe34), decyzja  dotycząca kwalifikacji wypalonego paliwa 
jako odpadu albo surowca do dalszego przerobu będzie należała do operatora elektrowni jądro wych. Koszty 
przerobu będzie musiał pokryć z własnych środków.  
4.4.3. ROZSTRZYGNIĘCIE W ZA KRESIE KOŃCOWEGO POS TĘPOWANIA Z ODPAD AMI  
PROMIENIOTWÓRCZY MI WYSOKOAKTYWNYMI I WYPALON YM PALIW EM JĄDROW YM  
Obecnie przyjmuje się, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem problemu wysokoaktywnych odpadów 
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego jest ich składowanie w głębokich składowiskach odpadów 
promieniotwórczych budowanych w strukturach geologicznych.  
Po fazie schładzania w basenie technologicznym , trwającej ok oło 3–5 lat, wypalone paliwo jądrowe jest 
transportowane do przechowalnika poza r eaktorem (suchego lub mokrego). W przypadku Polski można 
rozważyć budowę jednego, wspólnego przechowalnika dla kilku elektrowni lub kilku  – dla każdej elektrowni 
osobno.  
Za przechowywanie wypalonego paliwa jądrowego odpowiedzialny jest operator EJ, który musi zapewnić 
możliwość przechowywania wypalonego paliwa jądrowego z całego okresu eksploatacji elektrowni jądrowej .  
Po kilkudziesięciu latach przechowywania  i po uruchomieniu SGOP paliwo to  będzie mogło być  przekazane do 
składowania. Kwesti a budowy SGOP  była  rozpatrywan a na potrzeby pierwszego programu jądrowego w Polsce 
(EJ „Żarnowiec”). Wykonano wtedy szereg badań związan ych z wytypowaniem lokalizacji głębokiego 
składowiska wypalonego paliwa  jądrowego . Prace te były kontynuowane w latach 1997 –1999 w ram ach 
opracowanego przez PAA Strategicznego Programu Rządowego „Gospodarka odpadami promieniotwórczymi i 
wypalonym paliwem jądrowym w Polsce”35). Jednym z celów tego p rogramu było wytypowanie lokalizacji i 
opracowanie koncepcji składowiska odpadów promieniotw órczych w głębokich formacjach geologicznych.  
W wyniku prowadzonych w ramach wyżej wymienionego  programu prac na terenie Polski zidentyfikowano 44 
struktury skalne, w których istnieje potencjalna możliwość lokalizacji  SGOP.  Struktury te obejmują skały 
mag mowe i metamorficzne, utwory ilaste oraz sol e kamienne . W ramach prowadzonych prac dokonano 
negatywnej oceny możliwości składowania wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych i wypalonego 
paliwa jądrowego w wyrobiskach górniczych i  powierzchniowych formacj ach geologicznych oraz 
w niezagospodarowanych głębokich formacjach geologicznych. Negatywnie oceniono też obszary zbiorników 
                                                                 
34) Art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
35) Zob. Sprawozdanie koń cowe z realizacji w latach 1997 –1999 r. Strategicznego Programu Rządowego  ,,Gospodarka 
odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym w Polsce”, PAA, Warszawa, czerwiec 2000 r.  
Monitor Polski  – 41 –  Poz. 1070 
41 
 wód podziemnych, zalegania cennych kopalin, obszary aktywne sejsmicznie, położone w obrębie prowadzenia 
prac górniczych czy wreszci e obszary atrakcyjne pod względem przyrodniczo -krajobrazowym. Wykluczenia te są 
zgodne z przesłankami w ykluczającymi, określonymi w art. 53b ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
W związku z tym  można stwierdzić, że Polska dysponuje zarówno warunkami, jak i wiedzą odnośnie do 
możliwości składowania wypalon ego paliw a jądrow ego i odpad ów promieniotwórczymi na terenie kraju.  
Podejmowane d ziałania mające na celu  budowę SGOP będą także oparte na doświadczeniach innych krajów.  
W związku z przyjęciem PPEJ planowane jest podpisanie porozumienia przez ministra właściwego do spraw  
energii , PIG –PIB oraz inne zainteresowane instytucje w sprawie wspierania koncepcji  i podjęcia zintegrowanych 
badań nad głęboki m składowani em odpadów promieniotwórczych i budow ą PURL . Zgromadzone  wyniki badań 
będą w przyszłości wykorzystane do wskazania lokalizacji i budowy SGOP .  
Do czasu zakończenia budowy SGOP wypalone paliwo będzie przechowywane w przechowalniku 
(przechowalnikach) poza reaktorem , których pojemność musi być wystarcza jąca na przyjęcie do 
przechowywania wypalonego paliwa jądrowego z całego okresu eksploatacji elektrowni jądrowych. Wielkość 
składowiska będzie uzależniona od rozwoju energetyki jądrowej  w Polsce . Ze względu na koszty budowy SGOP 
Polska będzie także uczestniczyć  w europejskich inicjatywach  takich jak Organizacja Rozwoju Europejskiego 
Składowania – ERDO, analizujących możliwość budowy w przyszłości wspólnego dla kilku krajów SGOP . Zgodnie 
z przepisami polskiego prawa36) lokalizacja takiego składowiska n a terytorium Polski jest niemożliwa . 
 
4.5. ODPADY Z LIKWIDACJI OBIEKTÓW JĄDROWYCH  
Likwidacja obiektu jądrowego polega na administracyjnych i technicznych czynnościach prowadzących do 
osiągnięcia stanu niewymagającego ograniczeń związanych z BJiOR w wykony waniu dowolnej działalności37), 
a zatem do stanu, w którym jest możliwe ograniczenie lub całkowite wyjęcie go spod kontroli dozoru 
jądrowego. Jest to proces wieloletni, złożony i dynamiczny, reagujący na postęp technologiczny  i zmiany 
regulacji prawnych . 
Ze względu na koszty proces likwidacji obiektu jądrowego należy uwzględniać już na etapie projektowania 
obiektu , dlatego też program likwidacji jest przedstawiany Prezesowi PAA do zatwierdzenia wraz z wnioskiem  
o wydanie zezwolenia na budowę, rozruch lub ek sploatację obiektu jądrowego. W toku eksploatacji obiektu 
jądrowego jednostka organizacyjna odpowiedzialna za eksploatacj ę ma obowiązek okresowo uaktualniać (nie 
rzadziej niż raz na pięć lat) program likwidacji  wraz z prognozą jej kosztów, który przekazuje do zatwierdzenia 
Prezesowi PAA .38) 
Likwidacja musi być przeprowadzona w sposób zapewniający bezpieczeństwo jądrowe oraz ochronę radiologiczną pracowników i ludności. Proces musi także spełniać wymogi określone w zezwoleniu Prezesa PAA 
oraz we wdrożonym w jednostce zintegrowanym systemie zarządzania
39). 
Zgodnie z ustawą  – Prawo atomowe , odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego, ochrony 
radiologicznej, ochrony fizycznej i zabezpieczeń materiałów jąd rowych ponosi  kierownik jednostki posiadającej 
zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem  na promieniowanie jonizujące , polegającej na 
budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiek tu jądrowego. Odpowiedzialność k ierownika jednostk i za 
bezpieczeństwo jądrowe obiektu ustaje z dniem zatwierdzenia przez Prezesa PAA raportu z likwidacji obiektu 
                                                                 
36) Art. 62e ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.  
37) Art. 3 pkt 9 ustawy – Prawo atomowe.  
38) Art. 38b ust. 2 ustawy – Prawo atomowe . 
39) Art. 38a ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 42 –  Poz. 1070 
42 
 jądrowego40). Koszty likwidacji elektrowni jądrowej są pokrywane ze środków funduszu likwidacyjnego, który 
ma obowiązek utworzyć i zasilać wpłata mi operator elektrowni jądrowej.41) Wyróżnia się dwa  typy likwidacji 
obiektu jądrowego42): 
 likwidacja natychmiastowa;  
 likwidacja odłożona i rozłożona w czasie . 
Przy w yborze strategii likwidacyjnej uwzględnia  się m.in. względy  bezpieczeństwa jądrowego i  ochrony 
radiologicznej, współzależności pomiędzy budowlami, budynkami i instalacjami na terenie obiektu jądrowego, 
możliwe obciążenia dla przyszłych pokoleń czy też możliwą z upływem czasu utratę wiedzy i  kompetencji  
w zakresie stanu obiektu jądrowego i j ego likwidacji. Polska ma doświadczenie w likwidacji obiektów 
jądrowych. W 1997 r. rozpoczęto likwidację reaktora EWA. Do  2002 r . dokonano usunięcia paliwa jądrowego 
oraz wszystkich substancji promieniotwórczych, których poziom aktywności ma znaczenie z pu nktu widzenia 
ochrony radiologicznej. Dalsze prace wstrzymano , nie przewidując obecnie całkowitej rozbiórki korpusu 
reaktora.  
Kolejnym zadaniem w tym zakresie będzie likwidacja reaktora badawczego MARIA , po jego wycofaniu 
z eksploatacji, co jest spodziewan e za ok oło 20–30 lat . 
ROZDZIAŁ 5. ZAMKNIĘC IE SKŁADOWISKA POWIE RZCHNIOWEGO ODPADÓW  
PROMIENIOTWÓRCZYCH  
Zamknięcie  składowiska oznacza zaprzestanie dostarczania na nie odpadów promieniotwórczych oraz 
podjęcie działań zmierzających do zabezpieczenia składowiska przed : 
 infiltracją wód opadowych ;  
 nieświadomą penetracją przez człowieka ;  
 niszczącym działaniem roślin  i zwierząt.  
Celem tych działań jest  zapewnienie skutecznej  i długotrwałej  izolacji s kładowanych odpadów 
promieniot wórczych od środowiska i ludzi.  
Pierwszym składowiskiem odpadów promieniotwórczych, jakie zostanie zamknięte w Polsce , będzie KSOP 
w Różanie  (po ponad 60 -ciu latach funkcjonowania).  
W celu zachowania wiedzy na temat składowi ska i składowanych w nim odpadów promieniotwórczych dla 
przyszłych generacji zostaną sporządzone i przekazane do wieczystego przechowania  rejestry danych .  
5.1. DZIAŁANIA PRZYGOTOWA WCZE POPRZEDZAJĄCE Z AMKNIĘCIE SKŁADOWISKA I JEGO 
ZAMKNIĘCIE  
Stosowne rozwią zania, umożliwiające zamknięcie składowiska, muszą być zawarte w jego projekcie43).  
Program zamknięcia składowiska jest przygotowywany przez jego operatora i przedkładany do zatwierdzenia 
Prezesowi PAA wraz z wnioskiem o zezwolenie na budowę lub eksploatac ję składowiska44). Program ten 
                                                                 
40) Art. 35 ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.  
41) Zob. rozdział 8.  
42) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony 
radiologicznej dla etapu likwi dacji obiektów jądrowych oraz zawartości raportu z likwidacji obiektu jądrowego (Dz.  U. poz. 
270).  
43) Art. 55e ustawy  – Prawo atomowe.  
44) Art. 55j ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 43 –  Poz. 1070 
43 
 podlega aktualizacji nie rzadziej niż raz na 15 lat45) i jest zatwierdzany przez Prezesa PAA.  
Składowisko jest zamykane zgodnie z zezwoleniem na zamknięcie wydanym przez Prezesa PAA  oraz 
wdrożonym zintegrowanym systemem zarządz ania . Po zamknięciu operator składowiska sporządza raport z 
zamknięcia składowiska i przedkłada go do zatwierdzenia Prezesowi PAA.  
5.2. DŁUGO OKRESOWY  MONITORING PO ZAMKNI ĘCIU SKŁADOWISKA  
Monitoring to obserwacja stanu zachowania składowiska oraz  jego wpływu na środowisko, za 
pośrednictwem stałych lub okresowych obserwacji i pomiarów parametrów inżynieryjnych, środowiskowych  
i radi acyjnych oraz konserwacji  zabezpieczeń . 
Plan monitoringu obszaru składowiska i jego otoczenia z uwzględnieniem charakterystyki odpadów, 
uwzględniający jego okres jest elementem programu zamknięcia składowiska, który jest zatwierdzany przez 
Prezesa PAA.  
Teren monitorowanego składowiska jest  odpo wiednio oznaczony i niedostępny  dla osób nieupoważnionych . 
5.3. ZACHOWANIE WIEDZ Y O SKŁADOWISKU  
W celu zachowania wiedzy n a temat  składowiska, jego konstrukcji, składowanych odpadów, systemów 
monitoringu  i danych z pomiarów zostaną sporządzone rejestry dan ych. 
Rejestry danych zostaną sporządzone w formie papierowej ( na papierze trwałym ) oraz na nośnikach 
elektronicznych  umożliwiających ich przenoszenie na różne systemy zapisu danych, stoso wnie do rozwoju 
technologii .  
Kopie rejestrów danych zostaną przekaza ne do wieczystego przechowania do następujących instytucji : 
 ZUOP;  
 PAA;  
 Urząd gminy, w której  znajduje się monitorowane składowisko;  
 Archiwa  Państwowe . 
ROZDZIAŁ 6. BADANIA I ROZWÓJ W ZAKRESIE POSTĘPOWANIA  Z ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI I  WYPALONYM PALIWEM  JĄDROWYM  
Zgodnie z doświadczeniami państw posiadających rozwiniętą i funkcjonującą energetykę jądrową, także 
w kwestii postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , ważne jest 
zbudowanie silnego zaplecza naukowo -badawczego. Ze w zględu na dokonujący się postęp w nauce założeniem 
Krajowego p lanu jest jego ciągła ewolucja powiązana z aktualnym stanem wiedzy. Duże znaczenie w kwestii 
wyboru w przyszłości konkretnych rozwiązań będzie miał postęp w nauce, zwłaszcza prace nad składowani em 
geologicznym i badania nad końcem cyklu paliwowego. Te  ostatnie obejmują szeroką grupę zagadnień: metody 
rozdzielania składników wypalonego paliwa oraz selektywne wydzielanie aktynowców mniejszościowych, 
a także ich wypalanie w reaktorach  IV generacji l ub transmutację w hybrydowych systemach złożonych 
z reaktorów podkrytycznych z akceleratorami cząstek. Pomimo że p race nad tymi zagadnieniami są 
zaawansowane, nadal nie dostarczają one gotowych rozwiązań dających podstawy do umieszczenia ich w 
strategii kr ajowej.  
W Polsce od lat działają instytuty badawcze i ośrodki realizujące programy naukowe w zakresie 
pokojowego wykorzystania  energii jądrowej  oraz zajmujące się praktycznymi aspektami składowania odpadów 
                                                                 
45) Art. 55j ust. 3 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 44 –  Poz. 1070 
44 
 promieniotwórczych  – np. IChTJ , NCBJ, z którymi ś ciśle współpracuje ZUOP. Instytut y te w latach 70 -tych i 80 -
tych ubiegłego wieku prow adziły  prace związane z  rozwoj em energetyki jądrowej w Polsce. Obecnie , po 
ponownej decyzji o wdrożeniu  energetyki jądrowej,  instytuty te  aktywnie włączyły się w prace bad awcze w  tym 
zakresie , w szczególności w prace dotyczące postępowania z  odpadami promieniotwórczymi i  wypalonym 
paliwem jądrowym.  
Polskie instytuty badawcze oraz uczelnie wyższe brały udział w projektach realizowanych w ramach  
programu  „Horyzont 2020” – w obrębie programu  badawczo -szkoleniowego EURATOM46). 
Z inicjatywy MG, NCBiR, nadzorowane przez M NiSW , wszczęło we wrześniu 2011 r. i zakończyło w 
lipcu 2012 r. procedury zamówień publicznych na wykonanie – w ramach strategicznego projektu badawczego 
„Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej” – 10 zadań badawczych , które 
zrealizowan o do połowy 2015 r. Część z tych zadań dotyczy ła cyklu paliwowego, w tym gospodarki odpadami 
promieniotwó rczymi i wypalonym paliwem jądrowym:   
 podstawy zabezpieczenia potrzeb paliwowych polskiej energetyki jądrowej (wykona wca – konsorcjum 
z Uniwersytetem Warszawskim jako  liderem);  
 rozwój technik i technologii wspomagających postępowanie z odpadami promieniotw órczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym (wykonawca  – konsorcjum z IChTJ jako  lider em).  
Mając na uwadze wyżej wymienione  fakty, konieczne jest prowadzenie w kraju prac badawczych pozwalających 
na międzynarodową współpracę naukową  oraz  obserwację trendów w roz woju badań dotyczących końcowego 
etap u cyklu paliwowego i now ych technologi i przetwarzania  odpadów promieniotwórczych. Pozwoli to na 
zdobycie odpowiednich doświadczeń i wykształcenie kadr, któr e w przyszłości pomo gą w świadomym wyborze 
rozwiązań w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym.  
Należy , w szczególności , rozwijać następujące kierunki prac badawczych:  
 kryteria akceptacji odpadów promieniotwórczych dla składowisk powie rzchniowych i geologicznych ; 
 rozwój metod przetwarzania odpadów nisko - i średnioaktywnych ; 
 zaawansowane technologie przechowywania odpadów promieniotwórczych, w tym 
wysokoaktywnych ; 
 postępowanie z wielkogabarytowymi elementami elektrowni jądrowych ; 
 struktu ra i wła ściw ości wypalonego paliwa jądrowego ; 
 przechowywanie i transport wypalonego paliwa jądrowego ; 
 technologie pakowania odpadów promieniotwórczych ; 
 procesy selektywnego oddzielania mniejszościowych aktynowców ;  
 przetwarzanie  składników wypalonego paliw a jądrowego w systemach  do transmutacji aktynowców 
długożyciowych w krótkożyciowe lub w stabilne izotopy ;  
 materiały i paliwa dla reaktorów IV generacji ;  
 procedury postępow ania z odpadami promieniotwórczymi różnego rodzaju: z  długożyciow ymi średnio - 
i wysokoaktywnymi oraz wypalonym paliwem jądrowym oraz z  krótkożyciowymi nisko - 
i średnioaktywnymi;  
 transport lądowy i morski odpadów i substancji promieniotwórczych ; 
 metody  zestalania i utrwalania odpadów promieniotwórczych ; 
 metody i techniki składowania  odpad ów promieniotwórczych w składowiskach ;  
 zamknięcie i monitoring składowisk;  
                                                                 
46) Rozporządzenie Rady (Euratom) 2018/1563 z dnia 15 października 2018 r. w sprawie programu badawczo -szkoleniowego 
Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2019 –2020) uzupełniającego „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie 
badań naukowych i innowacji, a  także uchylające rozporządzenie (Euratom) nr 1314/2013 . 
Monitor Polski  – 45 –  Poz. 1070 
45 
  bariery ochronne składowisk, uniemożliwiające  migrację radio nuklidów ; 
 rozwój metod numerycznych w celu lepszego zrozumienia procesów transportu masy i ciepła  
w obiektach jądrowych  związanych z przechowywaniem i składowaniem wypalonego paliwa 
jądrowego oraz składowiskach odpadów promieniotwórczych;  
 rozwój metod dotyczących starzenia się materiałów w obiektach jądrowych;  
 rozwój technik pomiarowych oraz aparatury pomiarowej dla obiekt ów jądrowych oraz składowisk 
odpadów promieniotwórczych;  
 metodyka badań lokalizacyjnych i ocen bezpieczeństwa dla lokalizacji składowiska powierzchniowego;  
 metodyka badań lokalizacyjnych i ocen bezpieczeństwa dla lokalizacji składowiska głębokiego;  
 geologi czne i geofizyczne kryteria lokalizacji składowiska powierzchniowego i składowiska  głębokiego;  
 prowadzenie badań i analiz w celu wytypowania lokalizacji składowiska powierzchniowego oraz 
składowiska głębokiego;  
 bezpieczeństwo jądrowe, ochrona radiologiczna , ochrona fizyczn a i nieproliferacja na  składowisk ach 
odpadów promieniotwórczych oraz w obiektach jądrowych;  
 innowacyjne reaktory w systemach sterowanych akceleratorami w cyklach paliwowych ; 
 edukacja i szkolenie kadr na potrzeby  postępowania z odpadami pro mieniotwórczymi  i wypalonym 
paliwem jądrowym;  
 zaangażowanie polskiego przemysłu w budowę składowisk odpadów promieniotwórczych ; 
 analiza systemów finansowania i zarządzania funduszami: postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz zamknięcia składowisk i ich monitoringu  w państwach trzecich . 
Dla zrealizowania wyżej wymienion ych prac konieczne będzie włączenie przynajmniej części z nich do nowego 
strategicznego programu badawczego lub stworzenie nowego programu, poświęconego wyłącznie kwestiom 
związanym z postępowaniem z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym w Polsce.  
Po rozpoczęciu budowy elektrowni jądrowej oraz NSOP należy te ż objąć badaniami tematykę związaną  
z transportem odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego. Kwe stie te  zostaną  
uwzględnione przy kolejnej aktualizacji Krajowego planu.  
W przyszłości, po uruchomieniu elektrowni jądrowych, podmioty prowadzące  postępowani e z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym powinn y przejąć na siebie realizację części tematów 
badawczych dotyczących m iędzy innymi : 
 wpływu składowisk na środowisko  w otoczeniu zewnętrznym i wewnętrznym ; 
 stosunków społecznych w otoczeniu składowisk ; 
 metod monitoringu radi acyjnego , geologicznego i hydrogeo logicznego składowisk ; 
 zasad ochrony fizycznej składowisk oraz innych obiektów, w których prowadzi się postępowanie 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym .  
6.1. BADANIA NAD CYKLEM P ALIWOWYM  
Jak wspomniano wcześniej , w Polsce będą  prowadz one prace nad wdrożeniem otwartego cyklu 
paliwowego, który obecnie  jest bardziej efektywny ekonomicznie niż  cykl zamknięt y. Polska  będzie  jednak  
uważnie obserwować zachodzące w tym zakresie zmiany na świecie i w razie potrzeby wprowadzać stosowne 
korekty w proponowanych do wdrożenia rozwiązaniach.  
Szczegółowe prace badawcze w zakresie cyklu paliwowego będą się konce ntrować na badaniach  nad: 
 metodami przerobu  wypalonego paliwa jądrowego ; 
 wykorzystaniem toru jako materiału paliworodnego ; 
 paliwem dla reaktorów IV generacji ; 
 procesami  zapobiegania migracji radionuklidów z rejonów składowisk : 
Monitor Polski  – 46 –  Poz. 1070 
46 
 – systemy barier ochronnych (chemiczna, fizyczna, inżynierska, naturalna) , 
– przygotowanie odpadów do składowania ; 
 sposobami i materiałami do zestalania i utrwalani a wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych ; 
 sposobami i materiałami do składowania odpadów promieniotwórczych, w szczególności wypalonego 
paliwa jądrowego ; 
 nowymi barierami chemicznymi, inżynieryjnymi i fizycznymi ; 
 wyborem lokalizacji składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych, w tym nad stabilnością 
i właściwościami izolacyjnymi ośrodków skalnych.  
 
 
6.2. PROGRAM PRAC BADAWCZ YCH DLA WYTYPOWANIA BEZPIECZNEJ LOKALIZA CJI 
SKŁADOWISKA POWIERZCHNIOWEGO ODP ADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH   
Celem prac w tym zakresie jest opracowani e metodyki oceny bezpieczeństwa, wsparcie w wyb orze  
optymalnej lokalizacji składowiska, a następnie jego budowa z zapewnieniem maksymalnego poziomu 
bezpieczeństwa dla ludzi i  środowiska. Będą się one koncentrować  na: 
 badaniach geologicznych, w tym także geologiczno -inżynieryjnych, geofizycznych, hydrogeologicznych 
i geochemicznych;  
 badaniach warunków społeczno -ekonomicznych ; 
 badaniach geograficzno -przyrodniczych ; 
 symulacji i modelowaniu transportu  radionuklidów przez system barier ochronnych;  
 ocenie technologicznej i ekonomicznej możliwości zastosowania nowoczesnych sorbentów, jako 
dodatkowego uszczelnienia otoczenia składowiska powierzchniowego.  
6.3. PROGRAM PRAC BADAWCZ YCH DLA WYTYPOWANIA BEZPIEC ZNEJ LOKALIZACJI 
SKŁADOWISKA GŁĘBOKIE GO ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH WYSOKOAKTYWNYCH  
Celem prac w tym zakresie jest wsparcie w procesie poszukiwania optymalnej lokalizacji składowiska 
głębokiego  odpadów promieniotwórczych, a następnie jego budowa z zapewnien iem maksymalnego poziomu 
bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska. Będą się one koncentrować na:  
 badaniach geologicznych  (między innymi  geologiczno -inżynierskich i geomechanicznych, strukturalnych 
i tektonicznych, sejsmologicznych, hydrogeologicznych , geomorf ologicznych , geochemicznych oraz 
mineralogicznych);  
 badaniach warunków społeczno -ekonomicznych ; 
 badaniach geograficzno -przyrodniczych ; 
 badaniach geofizycznych, w szczególności procesów termicznych wydzielania oraz transportu ciepła;  
 transpor cie radionuklidów  przez system barier ochronnych (przez symulację i modelowanie wymiany masy  
i ciepła) ; 
 symulacji i modelowaniu transportu radionuklidów przez system barier ochronnych.  
Jako miejsce lokalizacji składowiska głębokiego rozpatrywane będą struktury  w postaci skał krystalicznych, 
kompleksów iłowców, formacji solnych oraz tufitów.  
6.4.  PROGRAM PRAC BADAWCZ YCH NAD  ZAMKNIĘCIEM  KSO P  
Celem prac w tym zakresie jest wybór optymalnej opcji zamknięcia KSOP z zapewnieniem 
maksymalnego poziomu bezpiec zeństwa dla ludzi i  środowiska . Będą się one koncentrować na:  
Monitor Polski  – 47 –  Poz. 1070 
47 
  badaniach nad wyborem pokrywy dla zamknięcia  KSOP ; 
 sposobach monitoring u składowisk  po zamknięciu  KSOP ; 
 badaniach geologicznych  (między innymi geologiczno -inżynierskich i geomechanicznych, struk turalnych 
i tektonicznych, sejsmologicznych, hydrogeologicznych , geomorfologicznych , geochemicznych oraz 
mineralogicznych);  
 badaniach geofizycznych, w szczególności procesów termicznych ; 
 procesa ch zapobiegania migracji radionuklidów z rejonów składowisk:  
– systemy barier ochronnych (chemiczna, fizyczna, inżynierska, naturalna) , 
– przygotowanie odpadów do składowania ; 
 symulacji i modelowaniu transportu radionuklidów przez system barier ochronnych.  
 
6.5.  PROGRAM PRAC BADAWCZ YCH DLA  ZUOP  
Celem prac w tym zakresie jest sprostanie potrzebom rozwoju  ZUOP w zakresie zapewnien ia 
odpowiednio  bezpiecznego i sprawnego postępowania z odpadami  promieniotwórczymi . Będą się one 
koncentrować na:  
 rozw oju metod przetwarzania odpadów nisko - i średnioaktywnych;  
 przechowywaniu i transporcie  wypalonego paliwa jądrowego;  
 technologia ch pakowania odpadów promieniotwórczych ; 
 procedurach postępowania z odpadami promieniotwórczymi różnego rodzaju: z długożyciowymi średnio -  
i wysokoaktywnymi oraz wypalonym paliwem jądrowym oraz z krótkożyciowymi nisko - i 
średnioaktywnymi;  
 transporcie lądowym odpadów i substancji promieniotwórczych;  
 rozwoj u metod numerycznych w celu lepszego zrozumienia procesów transportu masy i ciepła w 
obiektach jądrowych związanych z przechowywan iem i składowaniem wypalonego paliwa jądrowego oraz 
składowiskach odpadów promieniotwórczych;  
 rozwoj u metod dotyczących starzenia się materiałów w obiektach jądrowych;  
 rozwoj u technik pomiarowych oraz aparatury pomiarowej dla obiektów jądrowych oraz składo wisk 
odpadów promieniotwórczych;  
 kryteria ch akceptacji odpadów promieniotwórczych dla składowisk powierzchniowych i geologicznych;  
 symulacji i modelowaniu transportu radionuklidów przez system barier ochronnych.  
ROZDZIAŁ 7. PODMIOTY  ZAANGAŻOWANE W REALI ZAC JĘ KRAJOWEGO PLANU O RAZ 
NAJWAŻNIEJSZE WSKAŹN IKI SŁUŻĄCE MONITORO WANIU JEGO REALIZACJ I 
7.1. MINISTER WŁAŚCIWY DO SPRAW  ENERGII  
Minister właściwy d o spraw energii jest odpowiedzialny za przygotowanie i realizację polityki państwa w 
zakresie gospodarki wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi oraz za przygotowanie i 
wdrożenie stosownych regulacji prawnych47). Sprawuje także nadzór nad ZUOP.  
                                                                 
47) Art. 57c ustawy – Prawo atomowe. Ponadto, zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o  działach 
administracji rządowej (Dz. U. z 20 20 r. poz. 1220) , minister właściwy d o spraw  energii odpowiada za całokształt działalności 
związanej z wykorzystaniem energii jądrowej na potrzeby społeczn o-gospodarcze kraju.  
Monitor Polski  – 48 –  Poz. 1070 
48 
 Ponadto jeg o kompetencje obejmują kontrolę nad operatorem elektrowni jądrowej w zakresie 
prawidłowości wnoszenia wpłat i funkcjonowania funduszu likwidacyjnego.  
7.2. MINISTER WŁAŚCIWY DO SPRAW  NAUKI  I SZKOLNICTWA WYŻSZE GO 
Minister  właściwy do spraw  nauki  i szkolnictwa wyższego , wspólnie z podległymi jednostkami (NCBi R  
i NCN),  odpowiada za s tworzenie programów naukowo -badawczych dotyczących gospodar ki odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym.  
7.3. PREZES PAŃSTWOWEJ AGENCJI ATOMISTYKI  
Do zakresu działania Prezesa PAA  należy wykonywanie zadań związanych z  nadzorem nad  
bezpieczeństwem jądrowym i  ochroną radiologiczną kraju48). Prezes PAA prowadzi , w zakresie objętym 
Krajowym planem  określone przez prawo działania reglamentacyjne, nadzorcze i kontroln e w odniesieniu do : 
 przechowywania, transportu przetwarzania lub składowania odpadów promieniotwórczych;  
 przechowywania, transportu , prze robu wypalonego paliwa jądrowego i obrotu tym paliwem;  
 likwidacji obiektów jądrowych;  
 budowy, eksploatacji  i zamykania składowisk odpadów promieniotwórczych49). 
7.4. ZUOP  
 
ZUOP odpowiada za postępowanie z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym50), 
w tym pochodzącymi z energetyki jądrowej na etapie postępowania końcowego. Jest to jedyna instytucja  
w Polsce, która może eksploatować składowiska odpadów promieniotwórczych51). Obecnie eksploatuje KSOP  
w Różanie. ZUOP będzie  odpowiedzialny za przygotowanie do budowy, budowę i eksploatację nowego 
składowiska powierzchniowego odpadów promieniotwórczych oraz za zamknięcie i monitoring KSOP w 
Różanie. Nie przewiduje się zmiany formy prawnej ZUOP (obecnie jest to państwowe przedsiębiorstwo 
użyteczności publi cznej).  
7.5. INWESTORZY LUB  OPERATOR ZY OBIEKTÓW  ENERGETYKI JĄDROW EJ 
Inwestor em obiekt ów energetyki jądrowej, a po rozpoczęciu ich eksploatacji – operator em jest podmiot , 
który ma obowiązek zapewnienia  odpowiedni ch zasob ów finansow ych, odpowiednio wykwalifi kowan ej kadr y, 
a także posiada  doświadczenie i wiedzę niezbędną do budowy i  eksploatacji takich obiektów . Operator 
elektrowni jądrowej będzie miał obowiązek zapewnieni a możliwości postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi oraz wypalonym paliwem jądrowym, w tym ich przechowywania, od momentu ich 
powstania aż po ich przekazanie do składowania łącznie z finansowaniem składowania. W celu zapewnienia 
środków na pokrycie kosztów końcowego postępowania z  odpadami promieniotwórczymi oraz wypalonym 
paliwem jądrowym operator utworzy fundusz likwidacyjny i będzie go zasilać wpłatami stosownie do ilości energii elektrycznej, wyprodukowanej przez elektrownię.  
7.6. INSTYTUTY BADAWCZE  
Jednostki naukowo -badawcze p osiadające odpowiedni ą wiedzę i potencjał do prowadzenia  prac 
naukowo -badawczych  w zakresie energetyki jądrowej, w tym w szczególności dotyczących postępowania  
                                                                 
48) Art. 110 ustawy – Prawo atomowe.  
49) Art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
50) Art. 56 ust. 1 i art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
51) Art. 56 ust. 2 ustawy  – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 49 –  Poz. 1070 
49 
 z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , będą  prowadziły  w kraju prac e badaw cze, 
mające na celu rozwój  technologi i postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz  pozwalając e na 
podtrzymanie stałego kontaktu z nauk ą światową i monitorowanie  tendencji w rozwoju badań nakierowanych 
na końcowy etap cyklu paliwowego .  
7.7. W SKAŹNIKI S ŁUŻĄCE MONITOROWANIU  REALIZACJI  KRAJOWEGO PLANU  
W celu skwantyfikowania celów Krajowego planu  oraz umożliwieni a monitorowania stopnia jego 
wdrożenia, w odniesieniu do celów możliwych do skwantyfikowania, opracowany został zest aw wskaźników ich 
realizacji.  
 
  
Tabela  nr 7.1. Zestaw wskaźników realizacji celów Krajowego planu
52)  
Nazwa wskaźnika  Wartość  
bazowa  
2019 r. Wartość  
2025 r. Wartość  
2030 r. Wartość  
2035 r. 
Cel 1:  Przygotowanie 
do zamknięcia, 
ostateczne zamknięcie 
i długotrwały 
monitoring KSOP w Różanie.  10% (obecny 
stan prac, 
przygotowane 
wstępne 
koncepcje  
zamknięcia)  15% 
(wybór opcji 
zamknięcia KSOP ) 20% 
(przygotowanie  
Finalnej koncepcji 
zamkni ęcia KSOP)  50%  
(sporządzenie 
Programu 
zamknięcia 
składowiska ) 
Cel 2:  Wybór 
lokalizacji, budowa i 
rozpoczęcie 
eksploatacji NSPOP.   10% (trwające 
poszukiwania 
lokalizacji 
NSOP , 
znaleziono 1 
potencjalną 
lokalizację ) 25%  
(wybór potencjalnej 
lokalizacji , 
przygotowanie 
projektu ) 50% 
(rozpoczęcie 
budowy)  100%  
(rozpoczęcie 
eksploatacji  NSOP ) 
Cel 3:  Przygotowanie 
do budowy SGOP , 
w tym realizacja 
programu PURL.  5% 
(obecny stan 
prac  – 
wstępne 
rozeznanie  
możliwości 
budowy ) 8% 
(podpisanie 
porozumienia w 
sprawie PURL)   
12%  
(rozpoczęcie analizy)   
18%  
(wytypowanie 
perspektywicznych 
obszarów do  
dalszych  badań ) 
Cel 4:  Modyfikacja 
zasad postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi 
pod kątem uwzględni enia  20%  
(istniejący 
stan prawny , 
wstępne 
rozeznanie 
potencjalnych 30% 
(wstępna analiza  
możliwości ) 100%  
(wdrożenie nowych 
zasad do porządku 
prawnego ) 100%  
(rozpoczęcie 
stosowania 
nowych zasad ) 
                                                                 
52) Wartości bazowe mierników oparto  na danych z przyjęte go przez Radę Ministró w w dniu 21 wr ześnia 2020 r. 
„Sprawozdaniu  z realizacji Krajowego planu postępowania  z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem 
jądrowym za lata 2018 -19”. 
Monitor Polski  – 50 –  Poz. 1070 
50 
 odpad ów 
promieniotwórcz ych 
pochodząc ych z 
energetyki jądrowej.  możliwości 
zmian ) 
Cel 5:  Modyfikacja 
systemu finansowania 
postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi . 20%  
(istniejący 
stan prawny , 
wstępne 
rozeznanie  
potencjalnych 
możliwości 
zmian)  30% 
(wstępna analiza  
możliwości ) 100%  
(wdrożenie nowych 
zasad do porządku 
prawnego ) 100%  
(rozpoczęcie 
stosowania 
nowych zasad ) 
Cel 6:  Stworz enie 
strategicznego  
programu badań  
naukowych i prac 
rozwojowych dotyczącego postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i 
wypalonym paliwem 
jądrowym.  20%   
(istniejący 
stan – brak 
programu , 
określone 
potrzeby 
badawcze ) 50% 
Przygotowanie i 
uruchomienie 
programu ) 100%  
(wykonanie 
programu)  100%  
(przygotowanie 
nowego 
programu)  
Cel 7:  Przygotowanie 
kadr dla krajowych instytucji 
zaangażowanych w 
postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem   
(cel: przeszkolenie 
rocznie co najmniej 10 pracowników , a 
docelowo wszystkich ). 25% (obecny 
stan kadrowy  
oraz stan 
przeszkolenia 
pracowników ) 50%  
(przeszkolenie 
połowy pracowników 
związanych z 
postępowaniem z 
odpad ami 
promieniotwórczymi)   
100%  
(docelowo  – 
przeszkolenie 
wszystkich 
pracowników 
związanych z 
postępowaniem z 
odpad ami 
promieniotwórczymi)   
100%  
(docelowo)  
 
ROZDZIAŁ 8. ROZWIĄZA NIA FINANSOWE W ZAKR ESIE POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI I  WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM  
W Polsce  obowiązuje zasada  ,,zanieczyszczający płaci”, zgodnie z którą podmiot, w którym powsta ły 
odpad y promieniotwórcz e lub wypalone paliwo jądrowe , jest zobowiązany zapewni ć finansowanie 
postępowania z nim i, od momentu ich powstania, aż po oddanie ich do składowania, łącznie z finansowaniem 
składowania53). Odpowiedzialność ta nie może być przeniesiona na inny podmiot.  
                                                                 
53) Art. 48a ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 51 –  Poz. 1070 
51 
 Obo wiązują dwa rozwiązania dotyczące  finansowania postępowania z odpadami promieniotwórczymi  
i wypalonym paliwem jądrowym – jedno dla odpadów pochodzących z energetyki jądrowej,  drugie  dla 
odpadów pochodzących od wytwórców spoza energetyki jądrowej.  
8.1. FINA NSOWANIE POSTĘPOWANIA  Z WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM I ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI P OCHODZĄCY MI Z ENERGETYKI JĄDROWE J 
Koszty końcowego postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, 
pochodzącymi z energetyki jądrowej , będą pokrywane ze środków funduszu likwidacyjnego.  
Końcowe postępowanie  z odpadami promieniotwórczymi oraz wypalonym paliwem jądrowym obejmuje 
następujące  koszty:  
 składowani a wypalonego paliwa jądrowego z całego okresu eksploatacji elektrowni jądrowej;  
 składowani a nisko -, średnio - i wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych wytworzonych 
w elektrowni jądrowej z całego okresu jej eksploatacji, w tym powstałych w przechowalnikach 
wypalonego paliwa jądrowego działających na potrzeby elektrowni jądrowej;  
 likwi dacji elektrowni jądrowej, magazynów odpadów promieniotwórczych oraz przechowalników 
wypalonego paliwa jądrowego działających na potrzeby  elektrowni jądrowej;  
 postępowani a z odpadami promieniotwórczymi powstałymi w procesie likwidacji elektrowni jądrowej, 
magazynów odpadów promieniotwórczych oraz przechowalników wypalonego paliwa jądrowego 
działających na potrzeby  elektrowni jądrowej.  
Z funduszu likwidacyjnego nie będą pokrywane k oszty postępowania z  odpadami promieniotwórczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym od momentu  ich wytworzenia w elektrowni jądrowej do czasu przekazania ich 
do końcowego postępowania do ZUOP. Koszt tej działalności pokrywany będzie ze środków bieżących 
operatora elektrowni jądrowej.   
Fundusz likwidacyjny, utworzony przez operatora elektr owni jądrowej, będzie wyodrębnionym funduszem 
specjalnym z przypisanym do niego wyodrębnionym rachunkiem bankowym. Będzie on zasilany poprzez kwartalne wpłaty dokonywane przez operatora elektrowni jądrowej, których wysokość uzależniona będzie od 
ilości wyp rodukowan ych w elektrowni jądrowej MWh energii elektrycznej
54).  
Rada Ministrów określa , w drodze rozporządzenia , wysokość wpłaty od każdej wyprodukowanej w elektrowni 
jądrowej MWh energii elektrycznej, biorąc pod uwagę przewidywany okres eksploatacji elektrowni jądrowej, 
ilość wyprodukowanych przez nią odpadów promieniotwórczych, w tym wypalonego paliwa jądrowego, koszt 
końcowego postępowania z tymi odpadami, a także koszt likwi dacji elektrowni jądrowej, który podlega 
aktualizacji nie rzadziej niż raz na pięć lat55). W wydanym rozporządzeniu R ady Ministrów z dnia 10 października 
2012 r . Rada Ministrów ustaliła wysokość wpłaty na kwotę wynoszącą 17,16 zł od każdej wyprodukowanej 
megawatogodziny (MWh) energii elektrycznej  56). 
Aktualizowana prognoza kosztów likwidacji elektrowni jądrowej podle ga weryfikacji przez ministra właściwego 
do spraw  energii . 
Minister właściwy do spraw  energii będzie otrzymywać raporty od operatora elektrowni jądrowej, dotyczące 
wysokości wpłat dokonywanych  na fundusz likwidacyjny oraz ilości wyprodukowanych MWh energii 
                                                                 
54) Art. 38d ust. 1 i 2 ustawy – Prawo atomowe.  
55) Art. 38b ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.  
56) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 2012 r. w sprawie wysokości wpłaty na pokrycie kosztów 
końcowego postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odp adami promieniotwórczymi oraz na pokrycie kosztów 
likwidacji elektrowni jądrowej dokonywanej przez jednostkę organizacyjną, która otrzymała zezwolenie na eksploatację 
elektrowni jądrowej (Dz. U. poz. 1213).  
Monitor Polski  – 52 –  Poz. 1070 
52 
 elektrycznej.  
W przypadku opóźnienia wpłaty, trwającego co najmniej 18 miesięcy , będzie mógł wydać nakaz zawieszenia 
eksploatacji elektrowni j ądrowej57). 
Zgromadzone środki finansowe w funduszu likwidacyjnym będą mogły być lokowane wyłącznie na lokatach 
terminowych lub przeznaczone na nabywanie za nie obligacji długoterminowych, emitowanych przez ministra 
właściwego do spraw f inansów  publicznych58). 
Każdorazowa wypłata z funduszu likwidacyjnego będzie wymagała pozytywnej opinii ministra właściwego do 
spraw  energii.  
 
  
8.2. FINANSOWANIE POSTĘPOWANIA Z  WYPALONYM PALIWEM  JĄDROWYM  I ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI SPOZA  ENERGETYKI JĄDROWEJ  
Koszty postępowa nia z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym pochodzącymi 
od wytwórców spoza energetyki jądrowej, to jest  z zastosowań medyc znych , nauk owych  i przemysł owych , są 
pokrywane przez wytwórców tych odpadów.  
ZUOP pobiera od wytwórców odpadów pro mieniotwórczych opłaty z tytułu wykonywanych usług, zgodnie  
z cennikiem zatwierdzanym przez m inistra właściwego do spraw energii . 
Zakres usług ZUOP obejmuje unieszkodliwianie i składowanie odpadów promieniotwórczych, unieszkodliwianie 
i składowanie  zużytych zamkniętych  źródeł promieniotwórczych, usługi związane z wypalonym paliwem 
jądrowym, usługi w zakresie dekontaminacji  oraz transportu i konwojowania.  
Koszty  związane z  odbiorem, transportem, przetwarzaniem, przechowywaniem i składowaniem odpadów 
promieniotwórczych lub innych substancji promieniotwórczych pochodzących z :  
 nielegalnego obrotu niewiadomego pochodzenia ;  
 działalności jednostki organizacyjnej, która kończąc działalność stała się niewypłacalna ;  
 powstałych w wyniku skażenia środowiska, którego sprawca nie jest znany  
pokrywane są z  budżetu państwa.   
ZUOP otrzymuje z budżetu państwa dotację podmiotową na realizację określonego przez ustawę59) zakresu 
czynności, obejmującą:  
 odbiór, transport i ewidencję źródeł, odpadów i innych substancji promieniotwórczych oraz 
materiałów jądrowych z terenu całego kraju , w tym wypalonego paliwa jądrowego;  
 przechowywanie i składowanie źródeł, odpadów i innych substancji promieniotwórczych oraz 
materiałów jądrowych, a także ochronę fizyczn ą KSOP w Różanie;  
 przetwarzanie odpadów promieniotwórczych;  
 eksploatację przechowalników wypalonego paliwa jądrowego pochodzącego z badawczych reaktorów 
jądrowych i ochronę  fizyczną obiektów jądrowych;  
                                                                 
57) Art. 38d ust. 7 ustawy – Prawo atomowe.  
58) Art. 38d ustawy – Prawo atomowe.  
59) Art. 119 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 53 –  Poz. 1070 
53 
  zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w zakresie postępowania ze źródłami, 
odpadami i innymi substancjami promieniotwórczymi oraz wypalonym paliwem jądrowym;  
 prowadzenie działalności informacyjnej, edukacyjnej i szkoleniowej dotyczącej postępowania  
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądro wym;  
 obsługę techniczną i remonty zakładowych obiektów, urządzeń i instalacji własnych zakładu 
niezbędnych do postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym oraz 
transportu, przechowywania i składowania materiałów jądrowych i źróde ł promieniotwórczych 
(wykonywane siłami własnymi przez ZUOP).  
Na realizację inwestycji związanych z wykonywaniem działalności w zakresie postępowania z  odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym ZUOP może otrzymać z budżetu państwa dotację 
celową60). 
ROZDZIAŁ 9. ZOBOWIĄZ ANIA MIĘDZYNARODOWE W ZAKRESIE POSTĘPOWA NIA Z  ODPADAMI 
PROMIENIOTWÓRCZYMI I  WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM  
9.1. WSPÓLNA KONWENC JA BEZPIECZEŃSTWA W POS TĘPOWANIU Z WYPALONY M PALIWEM 
JĄDROWYM I BEZPIECZE ŃSTWA W POSTĘPOWANIU  Z ODPADA MI PROMIENIOTWÓRCZYM I 
Podstawowym aktem prawa międzynarodowego regulującym kwestię postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym jest Wspólna konwencja bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa w postępowaniu z odpadami 
promieniotwórczymi  (dalej „Wspólna konwencja ”), sporządzona w Wiedniu w dniu 5 września 1997 r.
61), 
ratyfikowana przez Polskę w dniu 9 marca 2000 r.62) 
Wspólna konwencja zobowiązuje Strony do podjęcia, na wszystkich etapach postępowan ia z wypalonym 
paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi, działań mających na celu ochronę jednostek, 
społeczeństwa i środowiska przed zagrożeniami radiologicznymi63).  
W związku z tym Wspólna konwencja nakłada na Strony szereg szczegółowych obowiązków  dotyczących m iędzy 
innymi : 
 przeglądów obiektów służących do post ępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym istniejących w chwili jej wejścia w życie ;  
 lokalizacji nowych obiektów z uwzględnieniem wszelkich czynników wpływających na bezpieczeństwo 
obiektu, po dokonaniu oceny jego oddziaływania na społeczeństwo i środowisko;  
 projektowania, budowy, eksploatacji i likwidacji obiektów służących do postępowania z wypalonym 
paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi;  
 przeprowadzania ocen bezpieczeństwa obiektów służących do postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym;  
 zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa po zamknięciu składowiska odpadów 
promieniotwórczych;  
                                                                 
60) Art. 119 ust. 1a ustawy – Prawo atomowe.  
61) Dz. U. z 2002 r. poz. 1704 . 
62) Oświadczenie Rządowe z dnia 5 grudnia 2001 r. w sprawie mocy obowiązującej Wspólnej konwencji bezpiecze ństwa  
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym , sporządzonej w Wiedniu dnia 5 
września 1997 r. (Dz.  U. z 2002 r . poz. 1705) . 
63) Art. 4 i art. 11 Wspólnej konwencji.  
Monitor Polski  – 54 –  Poz. 1070 
54 
  ochrony przed promieniowaniem w czasie  eksploatacji składowiska odpadów promieniotwórczych 
oraz przygotowania na wypadek awarii;  
 wywozu, przywozu oraz transportu przez terytorium Stron odpadów promieniotwórczych 
i wypalonego paliwa jądrowego.  
Instrumentem motywującym do wypełniania postanowień  Wspólnej konwencji przez Strony jest obowiązek 
opracowywania i przedkładania na spotkaniach przeglądowych sprawozdań krajowych informujących o sposobie wprowadzenia w życie każdego z obowiązków nałożonych przez Wspólną konwencję
64). 
Przepisy ustawy – Prawo  atomowe są zgodne z postanowieniami Wspólnej  konwencj i. 
 
  
9.2. TRAKTAT USTANAWIAJĄC Y EUROPEJSKĄ WSPÓLNO TĘ ENERGII ATOMOWEJ  
9.2.1. ART. 37 TRAKTA TU USTANAWIAJĄCEGO E UROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ ENERGII ATOMOWEJ65) 
(TRAKTAT EURATOM)  
W Traktacie Euratom kwestii odpadów promieniotwórczych dotyczy art. 37, który nakłada na każde 
państwo członkowskie obowiązek udostę pnienia  Komisji  Europejskiej ogólnych danych  dotyczą cych  każdego 
planu składowania odpadów promieniotwórczych . Forma udostęp nienia przedmiotowych danych jest dowolna, 
jednak konieczne jest, aby na ich podstawie możliwe było ustalenie, czy realizacja planu może spowodować 
promieniotwórcze skażenie wód, gleby lub powietrza w innym państwie członkowskim.   
Decydującą opinię w tym zakresie wydaje Komisja Europejska, po konsultacji z grupą ekspertów wyznaczoną 
przez Komitet Naukowo -Techniczny.  
Celem niniejszego przepisu jest zatem wyeliminowanie jakiejkolwiek możliwości skażenia promieniotwórczego innego państwa członkowskiego.  
Uszcz egółowienie art. 37 stanowi zalecenie Komisji z dnia 11 października 2010 r. w sprawie stosowania art. 37 
Traktatu Euratom (2010/635/Euratom)
66). W zaleceniu obszernie wyjaśniono użyte w art. 37 Traktatu Euratom 
wyrażenia: „składowanie odpadów promieniotwór czych” oraz „ogólne dane”, jak również określono sposób 
i termin udostępniania ogólnych danych. Ponadto wskazano, że państwo członkowskie powinno poinformować 
Komisję Europejską o działaniach podjętych w celu realizacji zaleceń zawartych w wydanej przez te n organ 
opinii.  
9.2.2. DYREKTYWA RAD Y 2006/117/EURATOM Z  DNIA 20 LISTOPADA 20 06 R. W SPRAWIE 
NADZORU I KONTROLI N AD PRZEMIESZCZANIEM ODPADÓW PROMIENIOTWÓ RCZYCH ORAZ 
WYPALONEGO PALIWA JĄ DROWEGO67)  
Przedmiotowa dyrektywa ustanawia system nadzoru i kontroli n ad transgranicznym przemieszczaniem 
odpadów promieniotwórczych  i wypalonego paliwa jądrowego oraz zasady przemieszczania tych materiałów  
pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a także pomiędzy nimi oraz państwami nie będącymi  
                                                                 
64) Art. 30 i art. 32 Wspólnej konwencji.  
65) Dz. Urz. UE C 327 z 26.10.2012, str. 20.  
66) Dz. Urz. UE L 279 z 23.10.2010, str. 36.  
67) Dz. Urz. UE L 337 z 05.12.2006, str. 21.  
Monitor Polski  – 55 –  Poz. 1070 
55 
 członkami Unii Eur opejskiej.  
Zgodnie z niniejszą dyrektywą, transgraniczne przemieszczenie odpadów promieniotwórczych i wypalonego 
paliwa jądrowego jest oparte na systemie zgód i zezwoleń wydawanych przez właściwe organy państw 
członkowskich Unii Europejskiej oraz,  w określ onych przypadkach,  przez organy  państw niebędących członkami 
Unii Europejskiej.  
Dyrektywa Rady 2006/117/Euratom została implementowana do krajowego systemu prawnego przepisami 
ustawy z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo atomowe68) wraz z akte m wykonawczym  do 
ustawy – Prawo atomowe 69). 
 
9.2. 3. DYREKTYWA RADY 201 1/70/EURATOM Z DNIA 19 LIPCA 2011 R. UST ANAWIAJĄCA RAMY 
WSPÓLNOTOWE W ZAKRES IE ODPOWIEDZIALNEGO I BEZPIECZNEGO GOSPO DAROWANIA 
WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM I ODPADAMI PR OMIENIOTWÓRCZYMI  
Przedmiotowa dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia krajowych ram 
ustawodawczych, regulacyjnych i organizacyjnych zapewniających wysoki poziom bezpieczeństwa 
postępowania z  wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi. Ponadto gwarantuj e dostęp 
społeczeństwa do informacji oraz jego uczestnictwo w zagadnieniach związanych z postępowaniem z  tymi 
materiałami . Dyrektywa  Rady  2011/70/Euratom wprowadza również obowiąze k opracowania i wdro żenia przez 
każde państwo członkowskie krajowego planu postępowania z  wypalonym paliwem jądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi , który ma być narzędziem do realizacji przez państwo obowiązków wynikających z faktu, 
że ponosi ono ostateczn ą odpowiedzialność za wyprodukowane na jego terytorium odpady promieniotwórcze 
i wypalone paliwo jądrowe.  
Niniejsza dyrektywa została implementowana do polskiego systemu prawa przez przepisy ustawy z dnia 4 
kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo atomowe  oraz niektórych innych ustaw . 
9.2. 4. ZALECENIE KOMISJI 2006/851/EURATOM DOT YCZĄCE ZARZĄDZANIA F UNDUSZAMI 
LIKWIDACYJNYMI, PRZE ZNACZONYMI NA LIKWID ACJĘ INSTALACJI JĄDR OWYCH, ZUŻYTEGO 
PALIWA JĄDROWEGO I O DPADÓW PROMIENIOTWÓR CZYCH70) 
Przedmiotowe zalecenie pro ponuje środki, które gwarantują dostępność w odpowiednim czasie zasobów 
finansowych  niezbędnych  do likwidacj i instalacji jądrowych i zarządzani a wypalonym paliwem i odpadami  
promieniotwórczymi71). 
Zgodnie z zaleceniem, i nstalacje jądrowe powinny gromadzić  adekwatne fundusze  likwidacyjne z dochodów 
uzyskanych z działalności  w okresie eksploatacji . Ponadto zalecenie zawiera wytyczne w zakresie szacowania 
kosztów likwidacji oraz zasad wykorzystania funduszy likwidacyjnych oraz stanowi, że ze względu na różnice  
w wykorzystaniu funduszy likwidacyjnych, likwidacja techniczna oraz zarządzanie odpadami powinny być 
traktowane oddzielnie, na podstawie odrębnych kalkulacji kosztów.  
                                                                 
68) Dz. U. z 2018 r. poz. 583.  
69) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia  21 października  2008 r. w sprawie udzielania zezwolenia oraz zgody na  przywóz 
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wywóz z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tranzyt przez to terytorium 
odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U.  poz. 1402).  
70) Dz. Urz. UE L 330 z 28.11.2006, str. 31.  
71) Instal acja jądrowa w zaleceniu została zdefiniowana jako obiekt cywilny i powiązany z nim teren, budynki i wyposażenie,  
w którym są produkowane, przetwarzane, obsługiwane, przechowywane lub unieszkodliwiane materiały promieniotwórcze.  
Monitor Polski  – 56 –  Poz. 1070 
56 
 9.3. INICJATYWA  OGRANICZANIA GLOBALN YCH ZAGROŻEŃ PROLIFERACYJNYCH  
W 2006 r . Polska przystąpiła do inicjatywy GTRI, której główną ideą jest wyeliminowanie wysokowzbogaconego 
uranu z użycia dla celów pokojowych i stopniowe zastąpienie go uranem niskowzbogaconym. W ramach tego 
programu krajom wykorzystującym w reaktorach badawczych wysokowzbogacone paliwo jądrowe pochodzące 
ze Stanów Zjednoczonych Ameryki lub b yłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) i Federacji 
Rosyjskiej zaoferowano pomoc finansową w jego wywozie do Stanów Zjednoczonych Ameryki lub Federacji 
Rosyj skiej . Do końca 2016  r. zrealizowanych zostało osiem  wywozów do Federacji Rosyjskiej wypalonego paliwa 
jądrowego , wykorzystywanego  w reaktorach badawczych  EWA i MARIA,  zarówno wysokowzbogaconego, jak i 
niskowzbogaconego. Dzięki tym wywozom przechowalniki w ypalonego paliwa jądrowego ZUOP w Otwock u–
Świerku  zostały całkowicie opróżnione.  
Podstawą prawną realizacji celów inicjatywy GTRI przez Polskę są umowy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki 
oraz Federacją Rosyjską.  
 
9.3.1 . UMOWY ZE STANAMI ZJE DNOCZONYMI AMERYKI  
 
 Umowa z dnia 8 września 2009 r . między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów 
Zjednoczonych Ameryki dotycząca współpracy przy przekazywaniu na terytorium Federacji Rosyjskiej 
paliwa jądrowego, które zostało dostarczone przez Związek Socj alistycznych Republik Radzieckich lub 
Federację Rosyjską i jest przechowywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (porozumienie ramowe)
72). Umowa weszła w życie z dniem 8 września 2009 r. ; 
 Umowa z dnia 11 września 2009 r . między Ministrem Gospodarki Rze czypospolitej Polskiej 
a Departamentem Energii Stanów Zjednoczonych Ameryki dotycząca Współpracy w dziedzinie 
przeciwdziałania rozprzestrzenianiu materiałów i technologii jądrowych (umowa wykonawcza)73). Umowa 
weszła w życie z dniem 11 września 2009 r.  
Powy ższe umowy przewid ywały m.in.  bezpłatną pomoc Stanów Zjednoczonych w wywozie  do Federacji 
Rosyjskiej paliwa jądrowego i wypalonego paliwa jądrowego, dostarczonego przez  były ZSRR  lub Federację 
Rosyjską. W ramach realizacji umów wy wieziono  1204  elementów pa liwowych  WWR o wzbogaceniu 
początkowym 36% oraz 475 elementów paliwowych MR o wzbogaceniu początkowym 80% lub 36%. Ponadto 
wysłane zostały  23 elementy  wysokowzbogaconego paliwa jądrowego, które nie zostały  wykorzystane  
w reaktorze MARIA, ze względu na pro ces konwersji rdzenia na paliwo niskowzbogacone.  Wywieziono także 
2595 elementów paliwowych EK -10. Wywóz zakończono w 2016 r. 
9.3.2 . UMOWA Z FEDERACJĄ RO SYJSKĄ  
 Umowa z dnia 1 września 2009 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej 
dotycząca współpracy przy wwozie do Federacji Rosyjskiej napromieniowanego paliwa jądrowego 
z reaktora doświadczalnego74). 
Umowa została zawarta na okres 20 lat, który będzie automatycznie wydłużany na kolejne dwuletnie okresy do 
czasu jej rozwiązania przez jedną ze stron.  
                                                                 
72) Niepublikowana.  
73) Niep ublikowana.  
74) Niepublikowana.  
Monitor Polski  – 57 –  Poz. 1070 
57 
 Umowa określa warunki wwozu do Federacji Rosyjskiej wypalonego paliwa jądrowego w celu jego 
przechowywania, a następnie przerobu i pozostawienia na terytorium Federacji Rosyjskiej odpadów 
promieniotwórczych powstałych w wy niku tego przerobu.  
Na podstawie umowy:  
 do Federacji Rosyjskiej zostało wywiezione niskowzbogacone wypalone paliwo jądrowe. Wywozem 
zostało objęte 2595 elementów paliwowych o wzbogaceniu początkowym 10%;  
 w Federacji Rosyjskiej pozostaną odpady promieniot wórcze powstałe w wyniku przerobu przywiezionego  
z Polski wysokowzbogaconego i niskowzbogaconego wypalonego paliwa jądrowego.  
 
9.4. MISJA  ARTEMIS  
Zgodnie z przepisami  dyrektywy i ustawy – Prawo atomowe, Polska jest zobowiązana do poddania swojego 
systemu  postępowania z odpadami promieniotwórczymi przeglądowi międzynarodowemu. Na zaproszenie 
Ministra Energii eksperci Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) w ramach misji ARTEMIS 
dokonali przeglądu polskiego systemu zarządzania odpadami promieniotwó rczymi . Misja ARTEMIS jest oparta 
na standardach bezpieczeństwa i wytycznych Agencji oraz dobrych praktykach z  całego świata. Misja ARTEMIS  
w Polsce była pierwszą, która odbyła się na prośbę państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jej celem była 
ocena w ypełnienia  wymagań unijnych w zakresie przeprowadzenia niezależnego przeglądu krajowego systemu 
zarządzania odpadami promieniotwórczymi. Zespół ARTEMIS składał się z 5 ekspertów z Belgii, Finlandii, 
Francji, RPA i Wielkiej Brytanii oraz z 3  przedstawicieli  MAEA. Zespół odbył szereg spotkań w Warszawie  
z przedstawicielami Ministerstwa Energii, ZUOP i PAA oraz odwiedził obiekty w Otwocku –Świerku związane  
z procesem postępowania z odpadami promieniotwórczymi. Gospodarzem misji  ARTEMIS , która odbyła się na 
zaproszenie polskiego Rządu, było Ministerstwo Energii. Misja  ARTEMIS  odbyła się  w dniach 1 –10 października 
2017 r.  
Zespół ekspertów MAEA stwierdził, że Polska podchodzi kompleksowo do bezpiecznego postępowania  
z odpadami promieniot wórczymi , oraz wskazał pola możliwych ulepszeń w związku z wdrażaniem programu 
polskiej energetyki jądrowej.  
Misja  ARTEMIS  potwierdziła, że Polska realizuje większość elementów wymaganych  w Krajowym planie 
postępowania , w szczególności w  zakresie przechow ywania. Przegląd wskazał silne  strony Polski w zakresie 
postę powania z  odpadami oraz wskazał  obsz ary do dalszych ulepszeń. Misja  ARTEMIS stwierdził a ponadto, że 
Polska stworzyła dobrą bazę dla bezpiecznego i odpowiedzialnego zarządzania odpadami promieniot wórczymi 
i wypalonym paliwem jądrowym i podkreślił a duże zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron, 
zwłaszcza w kontekście planowanego rozwoju energetyki jądrowej.  
Przedstawiciele MAEA pochwalili rząd za rozwój i utrzymanie krajowej ewidencji odpadó w promieniotwórczych 
oraz dostrzegli, że składowisko  odpadów promieniotwórczych jest eksploatowane z sukcesem przez dziesiątki 
lat. Zespół stwierdził, że Polska jest świadoma, jakie działania należy wpro wadzić, aby rozwijać i wdrażać 
Krajowy plan .  
Zespół zakończył pracę r ekomendacjami i sugestiami w zakresie postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi:  
 Rząd powinien zapewnić  możliwość prowadzenia działań  o charakterze naukowo -badawczym 
wspierając ych krajowy system postępowania z odpadami, określając prioryt ety z jasno określonymi 
ramami czasowymi oraz niezbędnymi zasobami  tych działań ; 
 ZUOP powinien przygotować aktualną analizę bezpieczeństwa dla składowis ka w Różanie, wraz  
z kryteriami  i przed stawić ją do oceny Regulatorowi ; 
Monitor Polski  – 58 –  Poz. 1070 
58 
  Rząd powinien rozważyć dostarcz anie mierzalnych wskaźników, w jasno określonych ramach 
czasowych, aby postęp we wdrażaniu krajowego planu mógł być monitorowany w sposób efektywny.  
Raport końcowy z misji ARTEMIS został opublikowany na stronach MAEA75). 
Zalecenia Misji ARTEMIS zostały uwzg lędnione w działaniach przewidywanych przez Krajowy plan.  
ROZDZIAŁ 10. PRZEJRZYSTOŚĆ, INFOR MOWANIE I ZAANGAŻOWA NIE SPOŁECZEŃSTWA 
W PROCESY DECYZYJNE W ZAKRESIE POSTĘPOWANIA Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI  
I WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM  ORAZ  OCHRONA ŚRODOWISKA  
10.1. PODSTAWY PRAWN E INFORMOWANIA I UDZ IAŁU SPOŁECZEŃSTWA W  PROCESIE 
DECYZYJNYM  
 
Zasady informowania społeczeństwa oraz jego udziału w procesie decyzyjnym w zakresie postępowania 
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym regulują następu jące akty normatywne:  
 Ustawa z dnia 3 października 2008  r. o udostępnianiu informacji o  środowisku i  jego ochronie, udziale 
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko76) (ustawa OOŚ);  
 Ustawa – Prawo atomowe.  
Przepisy wyże j wymienion ych aktów normatywnych są zgodne z następującymi, obowiązującymi aktami prawa 
międzynarodowego i europejskiego:  
 Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do 
sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisana dnia 25 czerwca 1998  r. w Aarhus , w 
Danii (Dz. U. z 2003 r.  poz. 706) ; 
 Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, podpisana w Espoo 
dnia 25 lutego 1991 r. (Dz. U. z 1999  r. poz.  1110) ; 
 Dyrektywa  2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny 
wpływu niektórych planów i programów na środowisko (dyrektywa 2001/42/WE)  (wdrożona 
przepisami ustawy OOŚ);  
 Dyrektywa 2011/70/EURATOM (wdrożona przepisami ustawy – Prawo atomowe).  
 
10.2. INFORMOWANIE SPOŁECZ EŃSTWA  
 
Przepisy ustawy – Prawo atomowe zapewniają społeczeństwu możliwość pozyskania informacji 
dotyczących:  
 stanu ochrony radiologicznej składowiska odpadów promieniotwórczych ;  
 jego wpływu na zdrowie ludzi i na środowisko ; 
 wielkości i składu izotopowego uwolnień substancji promieniotwórczych ze składowiska do 
środowiska . 
Każdy  może uzyskać taką informację w formie pisemnej od kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej 
działalność związaną z narażeniem polegającą na eksploatacji lub za mknięciu składowiska odpadów 
promieniotwórczych (kierownik jednostki) . Ponadto, nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy, kierownik jednostki ma 
obowiązek zamieścić wyżej wymienione  informacje na stronie internetowej jednostki orga nizacyjnej. Należy 
podkreślić, że przepisy nie przewidują żadnych sytuacji, w których kierownik jednostki może odmówić 
                                                                 
75) https://www.iaea.org/sites/default/files/documents/review -missions/artemis_poland_final_report_.pdf  
76) Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.  
Monitor Polski  – 59 –  Poz. 1070 
59 
 udzielenia przedmiotowych informacji. Również sformułowanie „ każdy ” zapewnia, że jakikolwiek podmiot 
(zarówno osoba fizyczna , jak i jedno stka organizacyjna) będzie mógł  otrzymać żądane informacje.  
Do udzielania informacji, w trybie ustawy OOŚ , jest zobowiązany również prezes PAA, który udostępnia 
informacje o : 
 stanie ochrony radiologicznej składowisk odpadów promieniotwórczych, ich wpływie  na zdrowie ludzi 
i środowisko;  
 wielkości i składzie izotopowym uwolnień substancji promieniotwórczych ze składowisk odpadów 
promieniotwórczych  do środowiska;  
 zdarzeniach w składowiskach odpadów promieniotwórczych powodujących powstawanie zagrożenia;  
 wydan ych zezwoleniach dotyczących składowisk odpadów promieniotwórczych.  
Udostępnieniu nie podlegają jedynie i nformacje dotyczące ochrony fizycznej, zabezpieczeń materiałów 
jądrowych oraz informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o  zwalczaniu 
nieuczciwej konkurencji . 
Również w tym przypadku, zgodnie z art. 4 ustawy OOŚ, każdy  ma prawo do informacji o środowisku i jeg o 
ochronie na warunkach określo nych ustawą.  
 
Dodatkowo, zgodnie z art. 55c ust. 3 i 4 ustawy – Prawo atomowe, w przypa dku zaistnienia w składowisku 
odpadów promieniotwórczych zdarzeń mogących powodować lub powodujących zagrożenia, na kierowniku 
jednostki spoczywają również dodatkowe obowiązki informacyjne, mianowicie:  
 informuje on niezwłocznie Prezesa PAA, wojewodę, starostę oraz wójta (burmistrza, prezydenta 
miasta) gminy, na której terenie jest zlokalizowane składowisko, oraz wójta (burmistrza, prezydenta 
miasta) gmin sąsiadujących z tą gminą o zdarzeniach w składowis ku mogących spowodować lub 
powodujących  powstanie zagrożenia ; 
 zamieszcza na stronie internetowej tej jednostki oraz przekazuje Prezesowi PAA informację o zaistniałych, w okresie poprzednich 12 miesięcy, zdarzeniach powodujących powstanie zagrożenia.  
 
W ana logiczny jak wskazano powyżej sposób ustawa – Prawo atomowe reguluje informowanie społeczeństwa  
w zakresie obiektów jądrowych
77). 
 
10.3.  UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA  W PROCESIE DECYZYJNY M 
10.3. 1. OCENA ODDZIAŁYWAN IA NA ŚRODOWISKO  
Dla wyboru najkorzystniejszych pod  względem ewentualnych skutków dla środowiska rozwiązań 
w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz dla zapewnienia udziału społeczeństwa  
w planowanych działaniach związanych z postępowaniem z  odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem  jądrowym przeprowadzona  zosta ła procedura strategicznej oceny oddziaływania na ś rodowisko 
(procedura SOOŚ)  dla projektu Krajowego planu.  
W ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu Krajowego planu została sporządzona 
prognoza oddziaływania na środowisko. Następnie projekt wraz z prognozą został poddany konsultacjom 
społecznym oraz opiniowaniu przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Głównego Inspektora  
Sanitarnego, zgodnie z  przepisami  ustawy OOŚ. Ponieważ Prognoza nie wykazała możliwości oddziaływań 
transgranicznych, nie przeprowadzono konsultacji transgranicznych. Po zakończeniu procedury SOOŚ zostało 
sporządzone, zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy OOŚ, pisemne podsumowanie zawierające m.in. informacje, w jaki 
sposób zost ały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w prognozie 
                                                                 
77) Art. 35a ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 60 –  Poz. 1070 
60 
 oddziaływania na środowisko, opinie właściwych organów oraz zgłoszone uwagi i wnioski. Wnioski z tego 
pods umowania stanowią załącznik nr 4  do Krajowego planu.  
Zgodn ie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć 
mogących znacząco oddziaływać na środowisko78) instalacje związane z postępowaniem z wypalonym paliwem 
jądrowym lub odpadami promieniotwórczymi wymienione w pro jekcie Krajowego planu stanowią 
przedsięwzięcia, mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym realizacja tego 
rodzaju inwestycji będzie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z przepisa mi ustawy OOŚ. W trakcie tej procedury będzie wymagane przeprowadzenie postępowania  
z udziałem społeczeństwa.   
Aktualizacja Krajowego planu  spełnia  przesłanki określone w art. 48 ustawy OOŚ, dlatego też odstąpiono od 
przeprowadzenia procedury strategiczne j oceny oddziaływania na środowisko . 
10.3.2. DECYZJE WYDA WANE PRZEZ PREZESA P AA 
 
Zgodnie z ustawą – Prawo atomowe, Prezes PAA wydaje zezwolenie na budowę, eksploatację i  zamknięcie 
składowisk odpadów promieniotwórczych  oraz na budowę, rozruch, eksploatację  i likwidację obiektów 
jądrowych (art. 4 ust. 1).  
W obu przypadkach ustawa przewiduje analogiczne regulacje dotyczące udziału społeczeństwa w procesie 
decyzyjnym79). 
Zgodnie z art. 55n ust. 1, Prezes PAA, po otrzymaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykon ywanie 
działalności związanej z narażeniem polegającej na budowie składowiska odpadów promieniotwórczych, 
niezwłocznie ogłasza na swoich  stronach podmiotowych w Biuletynie Informacji Publicznej treść wniosku wraz 
ze skróconym raportem bezpieczeństwa  oraz i nformacje o:  
 wszczęciu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na budowę składowiska;  
 możliwości składania uwag i wniosków;  
 sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 -dniowy termin ich 
składania;  
 terminie i miejscu rozprawy administracyjnej.  
Szczególnymi regulacjami ustawy – Prawo atomowe gwarantującymi udział społeczeństwa są :  
 art. 55n ust. 3, który stanowi, że r ozprawa, o której mowa w art. 89 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – 
Kodeks postęp owania administracyjnego, jest o twarta dla społeczeństwa ;  
 art. 55n ust. 4, zgodnie z którym Prezes PAA w uzasadnieniu decyzji podaje informacje o udziale 
społeczeń stwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały uwzględnione zgłoszone uwagi  
i wnioski.  
 
10.4.  OPŁATA ZA LOKALIZACJ Ę KSOP NA TERENIE GMIN Y  
Gminie, na terenie  której zlokalizowane jest KSOP, w okresie eksploatacji składowiska przysługuje coroczna 
opłata z budżetu państwa w wysokości 400% dochodu gminy z tytułu podatku od nieruchomości uzyskanych w 
roku poprzednim, jedna k nie większa niż 10 500 tys. zł. Po podjęciu decyzji o zamknięciu składowiska gminie 
przysługuje opłata w wysokości 50% dochodu gminy z tytułu podatku od nieruchomości uzyskanych w roku zamknięcia, przez okres równy okresowi eksploatacji składowiska.
80) 
Gmina, która otrzymała opłatę, o której mowa w art. 57, upowszechnia na swoim terenie informację  
                                                                 
78) Dz. U. poz. 1839.  
79) Art. 39d i art. 55n ustawy – Prawo atomowe.  
80) Art. 57 ustawy – Prawo atomowe.  
Monitor Polski  – 61 –  Poz. 1070 
61 
 o wykorzystaniu tej opłaty. W informacji wskazuje się w szczególności podstawę otrzymywania opłaty przez 
gminę, kwotę opłaty otrzymaną w roku poprzednim oraz je j procentowy udział w dochodach i wydatkach 
gminy . 
Opłata z budżetu państwa przysługuje gminie niezależnie od rodzaju odpadów promieniotwórczych 
składowanych na składowisku. Warunkiem jest uznanie składowiska za KSOP, stosownie do art. 53 ust. 2 ustawy – Prawo atomowe.   
Monitor Polski  – 62 –  Poz. 1070 
62 
 ZAŁĄCZNIK NR 1. PROG RAM DZIAŁAŃ WYK ONAWCZYCH  
 
DZIAŁANIE I.  POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI  NISKO - 
I ŚREDNIOAKTYWNYMI  
 
1. Przygotowanie do zamknięcia i ostateczne zamknięcie KSOP Różan  
 
Działanie 1.1.1.  Ocena bezpieczeńs twa dla istniejącego KSOP  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa – Prawo atomowe wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
 Minister właściwy do spraw  środowiska  
 ZUOP  
 PIG–PIB 
Terminy realizacji   Przygotowanie dokumentacji do wykonania postępowan ia na wyłonienie wykonawcy – 
2019 r. 
 Zapewnienie finansowania – 2019 r. 
 Wybór wykonawcy Oceny – 2019  r. 
 Wykonanie  Oceny – 2019 –20 r.  
 Odbiór Oceny  – 2020 r. 
 Uzyskanie zatwierdzenia ERB przez zmianę zezwolenia Prezesa PAA na eksploatację KSOP 
– 2021  r. 
 Przygotowanie koncepcji wydobycia nieprze tworzonych odpadów historycznych  
w latach 2021 –24 
 Wydobycie i przetworzenie odpadów historycznych w latach 2025 –30 
Źródła 
finansowania   Środki  własne ministra właściwego d o spraw  energii  w ramach określonego dla niego 
limitu wydatków na dany rok budżetowy   
 Ewentualnie, przy powstaniu takiej możliwości, środki NFOŚiGW (zgodnie z zapisami 
PPEJ) 
 W przypadku braku możliwości sfinansowania tych działań z obu wyżej wymienion ych 
źródeł realizacja tych zadań zostanie sfinansowana ze środków programu wieloletniego  
 
 
Działanie 1.1.2.  Przygotowanie do  zamknięcia KSOP w Różanie  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa – Prawo atomowe wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy do spraw  energii  
Monitor Polski  – 63 –  Poz. 1070 
63 
  ZUOP  
 PIG–PIB 
Terminy realizacji   Wybór opcji zamknięcia oraz  wykonanie raportów bezpieczeństwa dla jego zamknięcia – 
2030– 32 r. 
 Przygotowanie koncepcji zamknięcia  – 2033– 2034 r. 
 Przygotowanie do zamknięcia, sporządzenie Programu zamknięcia i uzyskanie zezwolenia 
na zamknięcie planu zamknięcia wraz z kosztami i harmonogramem – 2034–37 r. 
Źródła 
finansowania   Środki  własne Ministra Klimatu i Środowiska w ramach określonego dla niego limitu 
wydatków na dany rok budżetowy  
 Środki  programu wieloletniego  
 2. Wybór lokalizacji  i przygotowanie do  budow y NSPOP  
 
Działanie 1.2.1 . Wybór lokalizacji  i przygotowanie  do budow y NSPOP  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa – Prawo atomowe wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
 ZUOP  
 PIG–PIB 
Terminy realizacji   Znalezienie poten cjaln ych lokalizacji NSPOP – do 2022 r.  
 Wybór lokalizacji NSPOP – do 2023 r.  
 Przygoto wanie projektu składowiska  i wykonanie ocen y bezpieczeństwa – 2023 –24 r. 
 Uzysk iwanie  niezbędnych dla budowy decyzji i pozwoleń – 2025–27 r. 
Źródła finansowania   Środki  własne ministra właściwego do spraw  energii  w ramach określonego dla niego 
limitu wydatków na dany rok budżetowy  
 Środki programu wieloletniego  
 
DZIAŁANIE II. POSTĘP OWANIE Z ODPADAMI PR OMIENIOTWÓRCZYM I WYSOKOAKTYWNYMI 
I WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM  
 1. Wytypowanie bezpiecznej lokalizacji składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych  
 
Działanie 2.1.1.  Budowa PURL  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa – Prawo atomowe wraz z aktami wykonawczymi oraz ustawa – Prawo 
geologiczne i górnicze wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
Monitor Polski  – 64 –  Poz. 1070 
64 
  Minister właściwy d o spraw  środowiska  
 Instytuty naukowo -badawcze  
 ZUOP  
 PIG–PIB 
Terminy realizacji   Analiza uwarunkowań i opracowani e projektu przedsięwzięcia – 2025  r. 
 Rewizja lokalizacji w oparciu o kryteria pra wne – 2026 r. 
 Wytypowanie perspektywicznych obszarów do badań – 2027 r. 
Źródła 
finansowania   Środki NFOŚiGW  
 Środki  własn e ministra właściwego do spraw energii  w ramach określonego dla niego 
limitu wydatków na dany rok budżetowy  
  
DZIAŁANIE III. MODYF IKACJA  ZASAD POSTĘPOWANIA  Z ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI 
I WYPALONYM PALIWEM JĄ DROWYM ORAZ LIKWIDACJI ELEKTROWN I JĄDROWYCH   
 
Działanie 3.1.  System instytucjonalno -prawny  
Instrumenty  
realizacji   Nowelizacja ustawy – Prawo atomowe  wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
 Prezes PAA  (w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej)  
Terminy realizacji   Opracowanie wstępnej koncepcji instytucjonalnej systemu postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Polsce, w tym pochodząc ymi z energetyki jądrowej  do roku 2026  
 Opracowanie szczegółowej koncepcji instytucjonalnej systemu postępowania z 
odpadami promieniotwórczymi w Polsce, w tym pochodząc ymi z energetyki jądrowej – 
2029 r. 
 Wprowadzenie niezbędnych zmian do systemu prawnego – 2029– 30 r.  
Źródła 
finansowania   Środki  własne Ministra Klimatu  i Środowiska  w ramach określonego dla niego limitu 
wydatków na dany rok budżetowy  
  
Działanie 3.2.  System finansowania gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem 
jądrowym, uwzględniający energetykę jądrową  
Instrumenty  
realizacji   Nowelizacja ustawy – Prawo atomowe wraz z aktami wykonawczymi  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
Monitor Polski  – 65 –  Poz. 1070 
65 
 Terminy realizacji   Opracowanie wstępnej koncepcji finansowania systemu postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi w Polsce, w tym pochodząc ymi z energetyki jądrowej – 2026 r. 
 Opracowanie szczegółowej koncepcji finansowania systemu postępowania z odpadami 
promieniotwórczymi w Polsce, w tym pochodzą cymi z energetyki jądrowej – 2029 r. 
 Wprowadzenie niezbędnych zmian systemu prawnego – 2029 –30 r.  
Źródła 
finansowania   Środki  własne Ministra Klimatu  i Środowiska  w ramach określonego dla niego limitu 
wydatków na dany rok budżetowy  
 
DZIAŁANIE IV. STWORZENIE PROGRAMU NAUKOWO -BADAWCZEGO DOTYCZĄCE GO 
POSTĘPOWANIA Z  ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI I WYPALONYM PALIWEM JĄDROWYM  
 
Działanie 4.1.  Stworzenie strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych  dotyczącego 
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym  paliwem jądrowym  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa  Ustawa  z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.  U. z 2020 r. poz. 1383)  
  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw energii  
 ZUOP  
 Instytut y naukowe i badawcze  
Terminy realizacji   Opracowanie projektu programu naukowo -badawczego  – 2020 –22 r. 
 Wyłonienie w ykonawców – 2023  r. 
 Realizacja – 2023 –26 r. 
Źródła finansowania   Środki własne Ministra Klimatu  i Środowiska * 
*Minister właściwy do spraw energii będzie poszukiwał innych możliwości sfinansowania realizacji  tego 
działania . 
 
DZIAŁANIE V. PRZYGOTOWANIE KADR D LA KRAJOWYCH INSTYTU CJI I PODMIOTÓW 
GOSPODARCZYCH ZAANGAŻOWANYCH  W POSTĘPOWANIE Z ODP ADAMI PROMIENIOTWÓRC ZYMI  
ORAZ  NADZÓR NAD TYM POSTĘP OWANIEM  
 
Działanie 5.1.  Przygotowanie kadr  
Instrumenty  
realizacji   Ustawa o służbie cy wilnej  
 Ustawa – Prawo atomowe  
 Ustawa o finansach publicznych  
Odpowiedzialni   Minister właściwy d o spraw  energii  
 Prezes PAA  
Monitor Polski  – 66 –  Poz. 1070 
66 
  ZUOP  
 Instytuty naukowe i badawcze  
 Inwestor  lub operator  
Terminy realizacji   Ponowne o szacowanie potrzeb poszczególnych instytucji w tym zakresie – 2021– 22r. 
 Realizacja działań – charakter  ciągły  
Źródła 
finansowania   Budżet poszczególnych instytucji  
 Program wieloletni (ZUOP)  
 
 
Monitor Polski  –   67   –   Poz. 1070 
67 
 ZAŁĄCZNIK NR 2. OCENA KOSZTÓW POSTĘP OWANIA Z WYPALONYM P ALIWEM JĄDROWYM 
I ODPADAMI PROMIENIOTW ÓRCZYMI Z UWZGLĘDNIE NIEM LIKWIDACJI  ELEKTROWNI  
JĄDROWYCH W POLSCE N A POTRZEBY OCENY KOS ZTÓW REALIZACJI KRAJ OWEGO PLANU  
 
W celu określenia łącznych kosztów gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym w Polsce wykonano analizę tych kosztów na podstawie danych dla innych krajów i kolejno określono referencyjne wartości dla Polski
81). 
Etapem poprzedzającym analizę finansową było określenie wartości referencyjnych dla gospodarki odpadami promieniotwórczymi w Polsce. Benchmarki zostały przygotowane przy uwzględnieniu przeliczenia  
historycznych kosztów  postępowania z odpadami promieniotwórczymi, wypalonym paliwem jądrowym, 
likwidacji elektrowni  jądrowych oraz kosztów związanych z budową, eksploatacją, zamknięciem i 
monitoringiem składowisk, wyrażonych w walutach obcych  na PLN .  
Dane dotyczące inflacji pochodzą z Europejskiego Urzędu Statystycznego Eurostat, z kalkulatora inflacji  
w przypadku danych prezentowanych dla USA oraz z bazy danych inflation.eu , w przypadku inflacji dotyczących 
państw spoza Europy oraz USA.  
Analiza finansowa kosztów postępowania z wypalonym paliwem jądrowym oraz odpadami promieniotwórczymi została opracowana na podstawie prognozy ilości odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego, opartej na danych prezentowanych w Krajowym planie .  
Analiza została przeprowadzona oddzielnie dla następujących kategorii: odpadów niskoaktywnych, średnioaktywnych, wysokoaktywnyc h, zużytych źródeł promieniotwórczych oraz wypalonego paliwa 
jądrowego.  
 W ramach analizy finansowej poszczególne koszty gospodarki odpadami promieniotwórczymi zostały przypisane podmiotowi, który jest odpowiedzialny za konkretne działania. Poniżej przedstawiono sposób agregacji kosztów:  
 
Tabela 1 . Agregacja kosztów na podmioty zaangażowane w gospodarkę odpadami promieniotwórczymi  
Kategoria  Elementy kosztów  
Podmioty odpowiedzialne za składowiska odpadów 
promieniotwórczych (sektor publiczny)  Nakłady inwestycyjne, koszty operacyjne, zamknięcia i monitoringu składowiska powierzchniowego i głębokiego  
NCBJ  Koszty postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym 
paliwem jądrowym generowanymi podczas eksploatacji i likwidacji 
reaktora badawczego MARIA  
Operator elektrowni jądrowych  Koszty postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym generowanymi podczas eksploatacji i likwidacji 
elektrowni jądrowych  
Podmioty z branży medycznej, przemysłowej i naukowej (poza 
NCBJ)  Koszty postępowania z odpadami promieniotwórczymi  
Źródło: Opracowanie własne EY 
 
    
                                                                 
81) Koszty uwzględnione w analizie zostały przedstawione w cenach z 2018 r . (przy uwzględnieniu inflacji zgodnie z danymi 
EUROSTAT oraz kalkulatorów inflacji dla Stanów Zjednocz onych oraz Australii) i po przeliczeniu na PLN z wykorzystaniem 
kursów NBP z 31 grudnia 2018 r.  
Monitor Polski  – 68 –  Poz. 1070 
68 
  
 
 
W wyniku przeprowadzonej analizy otrzymano następujące wyniki:  
 
Tabela 2. Wartości referencyjne dla Polski (2018)  
Wartość referencyjna  Wartość  Jednostka 
Postępowanie  z odpadami promieniotwórczymi niskoaktywnymi  18 755 PLN / m3 
Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi średnioaktywnymi  86 288 PLN / m3 
Postępowanie z odpadami wysokoaktywnymi i wypalonym paliwem jądrowym  3 500 000 PLN / tHM 
Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym z reaktora MARIA  4 000 000 PLN / tHM 
Nakłady inwestycyjne na składowisko powierzchniowe  1 794  PLN / m3 
Koszty operacyjne składowiska powierzchniowego  6 617 PLN / m3 
Koszty zamknięcia składowiska powierzchniowego  1 063 PLN / m3 
Nakłady  inwestycyjne na składowisko głębokie  10,9 mld PLN  
Koszty operacyjne składowiska głębokiego  323,7 mln PLN / rok 
Koszty zamknięcia składowiska głębokiego  1,8 mld PLN  
Koszty przechowalników wypalonego paliwa jądrowego  0,47 mln PLN / tHM 
Postępowanie z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi  1 676 PLN / szt. 
Koszty likwidacji elektrowni jądrowych  2,75 mld PLN / GW  
Koszty likwidacji reaktora MARIA 10,2 mln PLN  
Źródło: Opracowanie własne E @Y 
  Tabela 3. Ilość odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego w Polsce w latach (2019 –2152) 
Kategoria  Wartość  Jednostka  
Odpady promieniotwórcze niskoaktywne  138,3  tys. m3 
W tym odpady stałe i ciekłe krótkożyciowe  138,1  tys. m3 
W tym odpady stałe długożyciowe  0,3 tys. m3 
Odpady promieniotwórcze krótkożyciowe średnioaktywne  16,8  tys. m3 
Liczba zamkniętych źródeł promieniotwórczych  385,5  tys. szt.  
Wypalone paliwo jądrowe z reaktora MARIA  800 tHM  
Wypalone paliwo jądrowe z dwóch elektrowni jądrowych  6 700  tHM  
Źródło: Opracowanie własne EY 
 Łączne koszty gospodarki odpadami promieniotwórczymi w Polsce do 2152 r . wyniosą około 16  mld PLN. 
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat łącznych kosztów gospodarki odpadami promieniotwórczymi.  
    
 
Monitor Polski  – 69 –  Poz. 1070 
69 
  
 
 
 
Wykres 1. Łączne szacunkowe koszty postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz wypalonym 
paliwem jądrowym  
 
* w tym koszty dla składowiska KSOP, składowiska powierzchniowego NSPOP oraz głębokiego SGOP  
Źródło: Opracowanie własne EY  
 
W Polsce podmiotami pokrywającymi te koszty będą:  
 operatorzy elektrowni jądrowych,  
 podmioty wytwarzające produkty lub świadczące usługi z wykorzystaniem promieniowania 
jonizującego (medycyna, przemysł i inni),  
 podmioty prowadzące składowiska odpadów promieniotwórczych,  
 NCBJ.   
Koszty dwu ostatnich grup mogą być zaliczone do wydatków se ktora publicznego i pokrywane w całości lub 
części przez budżet.  
 Wykres  2. Rozbicie łącznych kosztów na podmioty zaangażowane [%]  
 
Źródło: Opracowanie własne EY  
 05001 0001 5002 000
Koszt likwidacji reaktora MARIA
Koszt likwidacji elektrowni jądrowych
Koszt budowy, eksploatacji, monitoringu i zamknięcia składowisk*
Postępowanie z odpadami wysokoaktywnymi i wypalonym paliwem jądrowym
Zamknięte źródła promieniotwórcze i czujki dymu
Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi średnioaktywnymi
24% 
14% 59% 3% 
Podmioty odpowiedzialne za składowiska odpadów promieniotwórczych (sektor publiczny)
NCBJ
Operator elektrowni jądrowych
Podmioty z branży medycznej, przemysłowej i naukowej (poza NCBJ)
Monitor Polski  – 70 –  Poz. 1070 
70 
 Największe koszty w zakresie gospodarki odpadami poniesie operator elektrowni jądrowych ze względu na 
postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym oraz sektor public zny ze względu na konieczność budowy  
i eksploatacji składowisk przeznaczonych do składowania odpadów promieniotwórczych.  
 
Monitor Polski  – 71 –  Poz. 1070 
71 
 ZAŁĄCZNIK NR 3 . BILANS ODPADÓW PROMI ENIOTWÓRCZYCH ODEBRA NYCH PRZEZ ZUOP W LA TACH 2000 –201 9 
  
 
 
 2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007  
stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  Ciekłe stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  
Pochodzenie odpadów 
promieniotwórczych                  
Reaktor MARIA [m3] 16,55  265,00  14,60  110,00  8,00  95,00  6,00  30,00  6,00  98,21  5,030  21,00  12,92  152,09  5,50  84,00  
Reaktor EWA [m3] 4,65  - 1,20  - - - - - - - - - - - - - 
OR POLATOM [m3] 11,85  0,41  10,75  0,34  7,200  0,26  7,80  0,23  8,03  0,13  8,60  0,02  7,75  0,03  6,20  0,02  
ZUOP [m3] 5,89  8,50  76,95  8,00  3,10  4,00  18,95  8,00  7,06  - 2,56  4,00  0,33  0,00  1,51  0 
Instytucje spoza NCBJ (zastosowania 
medyczne, przemysłowe, naukowe) [m3] 45,83  1,30  41,98  1,39  29,73  1,59  26,79  1,45  31,39  2,88  26,13  1,66  21,17  0,96  17,27  0,48  
Ogółem [m3] 84,76  275,20  145,48  119,73  48,03  100,85  59,54  39,68  52,48  101,22  42,32  26,68  42,17  153,08  30,48  84,50  
Kategoria odpadów 
promieniotwórczych                  
niskoaktywne [m3] 63,22  274,81  128,14  119,40  39,77  100,64  47,62  39,66  40,17  101,19  31,26  26,68  41,57  153,08  29,92  84,48  
średnioaktywne [m3] - 0,40  - 0,33  - 0,21  1,88  0,02  1,35  0,03  0,65  - 0,60  0,02  0,60  0,02  
zużyte zamknięte źródła 
promieniotwórcze [szt.]  898 875 1235  1195  619 825 1 397  1 508  
Odpady przekazane do 
składowania/przechowywania w 
KSOP Różan          
Objętość [m3] 44,87  137,16  40,72  40,99  33,03  36,30  67,95  48,88  
Aktywność (na dzień 31 grudnia w danym 
roku) [TBq]  1,40  1,57  2,41  1,24  0,52  1,87  1,74  1,37  
Monitor Polski  – 72 –  Poz. 1070 
72 
  
 
  2008  2009  2010  2011  2012  2013  2014  
stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  Ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  
Pochodzenie odpadów 
promieniotwórczych                
Reaktor MARIA [m3] 6,76  29,00  3,00  53,00  3,00  25,50  3,8 22,0 4,8 22,0  10,8 27,00  4,00  20,00  
Reaktor EWA [m3] - - - - - -         
OR POLATOM [m3] - 0,05  13,60  0,04  22,00  0,04  24,2 0 32,3 0,1 8,8 0,38  18,20  0,15  
ZUOP [m3] 3,35  6,00  4,11  6,01  5,05  10,00  5,2 4,0 10,4 26,0  7,02  0,0 8,58  0,00  
Instytucje spoza NCBJ ( zastosowania  medyczne, 
przemysłowe, naukowe) [m3] 12,68  2,59  9,21  0,83  21,25  0,55  14,9 0,1 8,9 0,6 18,06  0,99  7,36  0,78  
Ogółem [m3] 22,79  37,64  29,92  59,88  51,30  36,09  48,1 26,2 56,3 48,7  44,68  28,37  38,14  20,93  
Kategoria odpadów 
promieniotwórczych                
niskoaktywne [m3] 22,38  37,63  29,72  59,88  51,30  36,05  48,1 26,2 56,3 48,6  44,68  28,37  38,14  20,93  
średnioaktywne [m3] 0,40  0,01  0,20  - - 0,04  - - - 0,1 -  - - 
zużyte zamknięte źródła  
promieniotwórcze [szt.]  2675  3 802  5 328  7 616  3 170  1 335  1 658  
Odpady przekazane do 
składowania/przechowywania w KSOP 
Różan   
      
Objętość [m3] 73,41  42,79  57,71  52,4 34,2 28,99  19,77  
Aktywność (na dzień 31 grudnia w danym 
roku) [TBq]  1,26  5,64  9,46  15,6 28,2 1,85  1,62  
Monitor Polski  – 73 –  Poz. 1070 
73 
  
  
 
  
 
 
 
   
 
  
 
  
 
 
 
 
  2015  2016  2017  2018  2019  
stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  stałe  ciekłe  
Pochodzenie odpadów 
promieniotwórczych            
Reaktor MARIA [m3] 4,96  49,00  5,13  18,00  6,69  23,00  7,02  50,00  5,51  26,00  
Reaktor EWA [m3] - - - - - - - - - - 
OR POLATOM [m3] 78,90  0,20  18,17  0,16  17,93  0,19  16,99  0,19  20,59  0,19  
ZUOP [m3] 2,51  - 1,15  - 1,77  - 0,95  - 3,32  - 
Instytucje spoza NCBJ (zastosowania medyczne, 
przemysłowe, naukowe) [m3] 13,03  0,35  5,47  0,43  11,0 0,74  3,91  0,05  9,32  0,78  
Ogółem [m3] 99,40  49,55  29,92  18,58  37,49  23,93  28,87  50,24  38,74  26,97  
Kategoria odpadów 
promieniotwórczych            
niskoaktywne [m3] 99,35  49,55  29,76  18,58  37,46  23,93  28,81  50,24  38,72  - 
średnioaktywne [m3] 0,06  - 0,16  - 0,04  - 0,06  - 0,02  - 
zużyte zamknięte źródła  
promieniotwórcze [szt.]  1 615  1 285  3 764  2 685  2 119  
Odpady przekazane do 
składowania/przechowywania w KSOP 
Różan   
    
Objętość  [m3] 121,80  46,33  52,49  32,99  35,66  
Aktywność (na dzień 31 grudnia w danym 
roku) [TBq]  1,20  1,81  2,35  0,90  2,96  
Monitor Polski  – 74 –  Poz. 1070 
74 
 ZAŁĄCZNIK NR 4 . WNIOSKI ZE STRATEGICZNEJ  OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO 
PROJEKTU  KRAJOWEGO PLANU  
 
Wszystkie uwagi zgłoszone do Prognozy w trakcie konsultacji społecznych zostały rozpatrzone oraz częściowo 
uwzględnione. Do najważniejszych zmian wynikających z tych uwag należy zaliczyć:  
 uzupełniono i doprecyzowano informacje o różnych wariantach rozwiązań alternatywnych,  
 doprecyzowano opisy dotyczące sposobów postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz 
wpływem promieniowania jonizującego na zdrowie,  
 uzupełniono informacje o podstawach prawnych określających zasady postępowania z odp adami 
promieniotwórczymi,  
 opisano gospodarkę cyrkulacyjną i jej możliwy wpływ na Krajowy plan oraz na środowisko,  
 rozszerzono podsumowanie opisu stanu aktualnego środowiska.  
Nie zostały uwzględnione natomiast postulaty wpisania do dokumentu zapisów o chara kterze bardzo 
szczegółowym, które mogą być rozważane dopiero na etapie wdrażania poszczególnych działań. 
Nie uwzględniono również uwagi sugerującej konieczność przeprowadzenia postępowania transgranicznego, 
uznając, że o konieczności prowadzenia takiego po stępowania będzie można decydować, kiedy określona 
zostanie lokalizacja nowego składowiska odpadów promieniotwórczych. Generalny Dyrektor Ochrony 
Środowiska w swojej opinii podzielił takie stanowisko przedstawione w Prognozie.