DZIENNIK  USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  4 października 2019  r. 
Poz. 1889 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia 11 września 2019  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracy na morzu  
1. Na podstawie art. 16  ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych (Dz.  U. z 2019  r. poz. 1461) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwies zczenia 
jednolity tekst ustawy z  dnia 5 sierpnia 2015  r. o pracy na morzu  (Dz. U. z 2018 r.  poz. 616), z uwzględnieniem zmian 
wprowadzonych  ustawą z dnia 22  listopada 2018  r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o  systemie oświaty oraz 
niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz.  2245  oraz z 2 019 r. poz.  1287 ) oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszonych 
przed dniem 10 września  2019 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje  art. 95, art. 149 i art. 170 
ustawy z dnia 22  listopada 2018  r. o zmia nie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o  systemie oświaty oraz niektórych innych 
ustaw  (Dz. U. poz.  2245  oraz z 2019 r. poz.  1287 ), któr e stanowi ą: 
„Art.  95. 1. Na lata szkolne 2020/2021 –2022/2023  na semestr pierwszy klasy I  publicznej branżowej szkoły 
II stopnia przyjmuje się również kandydatów będących absolwentami dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej, 
którzy rozpoczęli kształcenie w  tej szkole począwszy od roku szkolnego 2012/2013.  
2. Na semestr pierwszy klasy I  publicznej branżowej szkoły II stop nia przyjmuje się kandydatów, o  których m o-
wa w  ust. 1, którzy:  
1) posiadają świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej;  
2) posiadają zaświadczenie o  zawodzie nauczanym w  zasadniczej szkole zawodowej, którego zakres odpowiada 
pierwszej kwalifikacji wyodrębnionej w  zawodzie nauczanym w  branżowej szkole II stopnia, do której ubiegają 
się o przyjęcie;  
3) posiadają zaświadczenie lekarskie zawierające orzeczenie o  braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia 
praktycznej nauki zawodu, wydane zgodnie z  przepisami wydanymi na podstawie art.  6 ust. 5 ustawy zmienianej 
w art. 13; 
4) w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w  zawodzie, dla którego podstawa programowa 
kształcenia w  zawodzie szkolnictwa branżowego, o  której mowa w  przepisach wydany ch na podstawie 
art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą przewiduje kształcenie zgodnie 
z wymogami określonymi w  Międzynarodowej konwencji o  wymaganiach w  zakresie wyszkolenia marynarzy, 
wydawania im świadectw oraz pe łnienia wacht, 1978, sporządzonej w  Londynie dnia 7  lipca 1978  r. – posiadają 
orzeczenie lekarskie wydawane w  formie świadectwa zdrowia o  zdolności do pracy na statku, o  którym mowa 
w art. 4 ustawy zmienianej w  art. 38, przy czym do kandydatów nie stosuje się warunku posiadania zaświadcz e-
nia, o  którym mowa w  pkt 3; 
5) w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w  zawodzie, dla którego podstawa programowa 
kształcenia w  zawodzie szkolnictwa branżowego, o  której mowa w  przepisach wydanych na podst awie 
art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą przewiduje przygotowanie do 
uzyskania umiejętności kierowania pojazdem silnikowym – posiadają orzeczenie lekarskie o  braku przeci w-
wskazań zdrowotnych do kierowania pojazda mi, wydane zgodnie z  przepisami określonymi w  rozdziale 12 
ustawy zmienianej w  art. 30, w  brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;  
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 1889  
 
 6) w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w  zawodzie, dla którego podstawa programowa 
kształcenia w  zawodzie szkolnictwa branżowego, o  której mowa w  przepisac h wydanych na podstawie art.  46 
ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą przewiduje przygotowanie do uzysk a-
nia umiejętności kierowania pojazdem silnikowym w  zakresie prawa jazd y kategorii C lub C+E – posiadają 
orzeczenie psychologiczne o  braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o  którym mowa 
w art. 84 ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 30. 
3. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o  który m mowa w  ust. 2 pkt 1 i 2, niż liczba  
wolnych miejsc w  szkole, o  której mowa w  ust. 1, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, są brane pod 
uwagę łącznie następujące kryteria:  
1) wymienione na świadectwie ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej oc eny z  języka polskiego i  matematyki 
oraz z  dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych ogólnokształcących ustalonych przez dyrektora danej szkoły 
jako brane pod uwagę w  postępowaniu rekrutacyjnym do danego oddziału tej szkoły;  
2) świadectwo ukończenia zasadnicz ej szkoły zawodowej z  wyróżnieniem;  
3) w przypadku kandydatów ubiegających się o  przyjęcie do oddziałów wymagających szczególnych indywidua l-
nych predyspozycji – wyniki sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, o  którym mowa w  ust. 8. 
4. W przypadku równorzędnych  wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego na dr u-
gim etapie postępowania rekrutacyjnego przyjmuje się kandydatów z  problemami zdrowotnymi, ograniczającymi 
możliwości wyboru kierunku kształcenia ze względu na stan zdrowia, potwierdz onymi opinią publicznej poradni psych o-
logiczno -pedagogicznej, w  tym publicznej poradni specjalistycznej.  
5. W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli 
po zakończeniu tego etapu dana szkoła, o  które j mowa w  ust. 1, nadal dysponuje wolnymi miejscami, na trzecim et a-
pie postępowania rekrutacyjnego, są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria:  
1) w przypadku kandydata niepełnoletniego:  
a) wielodzietność rodziny kandydata,  
b) niepełnosprawność kandyda ta, 
c) niepełnosprawność jednego z  rodziców kandydata,  
d) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata,  
e) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata,  
f) samotne wychowywanie kandydata w  rodzinie,  
g) objęcie kandydata pieczą zastępczą;  
2) w przypadku kandydata pełnoletniego:  
a) wielodzietność rodziny kandydata,  
b) niepełnosprawność kandydata,  
c) niepełnosprawność dziecka kandydata,  
d) niepełnosprawność innej osoby bliskiej, nad którą kandydat sprawuje opiekę,  
e) samotne wychowywanie dziecka przez kandydata.  
6. Kryteria, o  których mowa w  ust. 5, mają jednakową wartość.  
7. Do kandydatów, o  których mowa w  ust. 1, nie stosuje się przepisów dotyczących postępowania rekrutacyjnego 
na kwalifikacyjne kursy zawodowe.  
8. Jeżeli program nauczania realizowany w  szkole lub od dziale wymaga od kandydatów szczególnych indywid ual-
nych predyspozycji, na wniosek dyrektora branżowej szkoły II stopnia, pozytywnie zaopiniowany przez kuratora 
oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i  wychowania może wyrazić zgodę na przeprowadzenie s prawdzianu 
uzdolnień kierunkowych, na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną, jeżeli wójt (burmistrz, prezydent mi a-
sta), starosta lub marszałek województwa wyrazi zgodę na dodatkowe godziny zajęć edukacyjnych w  zakresie realiz a-
cji programu nauczania wymagającego od ucznia szczególnych indywidualnych predyspozycji.  
9. Przepisy ust.  1–8 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjn ego na semestr pierwszy klasy I pub-
licznej branżowej szkoły II stopnia integracyjnej lub oddziału integracyjnego w  publicznej branżowej szkole II  stop-
nia ogólnodostępnej, w  przypadku kandydatów nieposiadających orzeczenia o  potrzebie kształcenia specjalnego w y-
danego ze względu na niepełnosprawność.  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 1889  
 
 10. W przypadku postępowania rekrutacyjnego, o  którym mowa w  ust. 1–9, stosuje się odpowiednio przepisy 
art. 149–163 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z  uwzględnieniem ust.  11. 
11. W przepisach wydanych na podstawie art.  162 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, mini ster właściwy do spraw oświaty i  wychowania, określi również sposób przeliczania na punkty poszcz e-
gólnych kryteriów, o  których mowa w  ust. 3 pkt 1 i 2.” 
„Art.  149. Przepisy art.  4a ust.  1, 2 i  4 ustawy zmienianej w  art. 38, w  brzmieniu nadanym niniejszą us tawą, st o-
suje się również do:  
1) uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w  zawodzie, dla którego po d-
stawa programowa kształcenia w  zawodach, o  której mowa w  przepisac h wydanych na podstawie art.  22 
ust. 2 pkt 2a ustawy zmi enianej w  art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1  września 2017  r., przewid u-
je kształcenie zgodnie z  wymogami określonymi w  Międzynarodowej konwencji o  wymaganiach w  zakresie w y-
szkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978,  sporządzonej w  Londynie dnia 
7 lipca 1978  r.; 
2) uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w  zawodzie, dla którego po d-
stawa programowa kształcenia w  zawodach, o  której mowa w  przepisac h wydanych na podstawie art.  47 ust.  1 
pkt 2 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, przewiduje kształcenie zgodnie z  wymogami 
określonymi w  Międzynarodowej konwencji o  wymaganiach w  zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im 
świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7  lipca 1978  r.; 
3) uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w  zawodzie, dla którego po d-
stawa programowa kształcenia w  zawodzie szkolnictwa branżowego, o  której mowa w  przepisach wydanych na 
podstawie art.  46 ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przewiduje kształc e-
nie zgodnie z  wymogami określonymi w  Międzynarodowej konwencji o  wymaganiach w  zakresie wyszkolenia 
marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w  Londynie dnia 7  lipca 1978  r. 
oraz kandydatów do tych szkół.”  
„Art. 170. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  września 2019  r., z wyjątkiem:  
1) art. 1  pkt 20 lit. a, art.  4 pkt 2–5, art.  31 pkt 4, pkt  5 lit. e, pkt  10, pkt  15 lit. c i pkt 24, ar t. 41 pkt 2 i 3 oraz 
art. 89, które wchodzą w  życie z  dniem następującym po dniu ogłoszenia;  
2) art. 1  pkt 25 lit. a, art.  2 pkt 75, pkt  101 lit. c i pkt 107, art.  6 pkt 2 lit. b w zakresie art.  3 pkt 2b, pkt  5, 7–9, 16, 
17 i 21 oraz art.  41 pkt 8, które w chodzą w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia;  
3) art. 1  pkt 17, 18, pkt  20 lit. b–e, pkt  23 w  zakresie art.  46b, pkt  26 lit. a i b, pkt  29, 30, pkt  34 lit. e, pkt  35 lit. b, 
pkt 36, pkt  37 lit. b i c, pkt  45, pkt  51 lit. f, pkt  58–73, pkt  77 lit. c i lit. j w zakresie art.  168 ust. 14 i  15, 
pkt 79 lit. c i pkt 80, art.  2 pkt 2 lit. f, pkt  4 lit. a, pkt  6 lit. b, pkt  8, 14, 15, pkt  16 lit. a, pkt  17–26, pkt  73 lit. a, b 
i lit. c w zakresie ust.  3a, art.  6 pkt 3, pkt  11, pkt  18 lit. c, pkt  24 lit. a, art. 9, art.  10, art.  17, art.  23 pkt 1 
w zakresie art.  28 ust. 6 pkt 7, art.  23 pkt 2 w  zakresie art.  28 ust. 6 pkt 8, art.  25 pkt 4 lit. a i pkt 4 lit. b 
w zakresie art.  22 ust. 5a i 5c, art.  25 pkt 11 i 12, art.  30 pkt 1 i 2, pkt  3 lit. b i pkt 6–15, art . 31 pkt 13, 16 –18, 20 
i 22, art.  38, art.  41 pkt 1, 4–7, 9–11 i 21–23, art.  44 pkt 1 lit. e, pkt  2, 4–8, pkt  10 lit. a i b, pkt  11–13, 15, 16, 
pkt 17 lit. a tiret pierwsze i  tiret drugie w  zakresie art.  35 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt  17 lit. a tiret trzecie,  pkt 17 lit. c 
i d, pkt  18 lit. a i lit. b tiret pierwsze i  drugie, pkt  19–28 i pkt 34–36, art.  46 pkt 2 lit. a w zakresie art.  70 ust. 3 
pkt 1 i 2 oraz zd ania drugiego i  ust. 4, art.  46 pkt 2 lit. b i c, art.  47–81, art.  90, art.  92, art.  93, art.  95, art . 97, 
art. 98, art.  100, art.  102–118, art.  120, art.  121, art.  129, art.  132, art.  135, art.  137, art.  138, art. 140–142, 
art. 143, art.  144, art.  146, art.  147, art.  150–152, art.  153, art.  155–159, art.  162 oraz art.  164–169, które wch o-
dzą w  życie z  dniem 1  stycznia 2019  r.; 
4) art. 2  pkt 16 lit. b, art.  23 pkt 1 w  zakresie art.  28 ust. 6 pkt 6, art.  23 pkt 2 w  zakresie art.  28 ust. 6 pkt 9, 
art. 44 pkt 17 lit. a tiret drugie w  zakresie art.  35 ust. 1 pkt 1 lit. a i aa, pkt  17 lit. b i pkt 18 lit. b tire t trzecie oraz 
art. 119, które wchodzą w  życie z  dniem 1  stycznia 2020  r.; 
5) (uchylony)  
6) art. 6  pkt 1 lit. b, pkt  2 lit. a, pkt  2 lit. b w zakresie art.  3 pkt 2a, pkt  2 lit. c, pkt  6, pkt  10 i pkt 24 lit. c oraz 
art. 139, które wchodzą w  życie z  dniem 1  stycznia 2021  r.; 
7) art. 7, który wchodzi w  życie z  dniem 1  września 2021  r.; 
8) art. 31  pkt 21 oraz art.  46 pkt 1 i pkt 2 lit. a w zakresie art.  70 ust. 3 pkt 3 i 4, które wchodzą w  życie z  dniem 
1 stycznia 2022  r.; 
9) art. 1  pkt 40 lit. b i pkt 42, któ re wchodzą w  życie z  dniem 1  września 2022  r.”. 
Marszałek Sejmu: E. Witek  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 1889  
 
 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 11 września 2019  r. (poz . 1889 ) 
USTAWA  
z dnia 5 sierpnia 201 5 r. 
o pracy na morzu1) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. 1. Ustawa reguluje:  
1) prawa  i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich  o polskiej przynależności;  
2) pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich;  
3) wymagania dotyczące  dokumentów związanych  z pracą na statkach morskich;  
4) warunki pracy  i życia marynarzy na statkach morskich  o polskiej przynależności;  
5) ochronę zdrowia  i ochronę socjalną marynarzy.  
2. Przepisy ustawy stosuje się do statków morskich, zwanych dalej „statkami ”, przeznaczonych lub używanych do 
prowadzenia działalności gospodarczej.  
3. Do statków niekonwencyjnych przepisy ustawy stosuje się  w zakresie  w niej określonym.  
4. Przepisów ustawy nie stosuje się do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży G ranicznej  i Policji.  
5. W zakresie nieuregulowanym  w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy ustawy  z dnia 2 6 czerwca  
1974 r. – Kodeks pracy ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 , 1043  i 1495 ), zwanej dalej „Kodeksem pracy ”, i inne przepisy prawa  
pracy.  
Art. 2. Ilekroć  w ustawie jest mowa o:  
1) armatorze – należy przez to rozumieć armatora  w rozumieniu ustawy  z dnia 1 8 września 200 1 r. – Kodeks morski 
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2175 ) oraz właściciela statku albo zarządzającego statkiem, agenta lub cza rterującego statek 
bez załogi, który przejął od właściciela statku odpowiedzialność za jego eksploatację oraz przyjął obowiązki armatora 
wynikające  z ustawy  i ponosi wyłączną odpowiedzialność  z tego tytułu bez względu na to, czy jakikolwiek inny po d-
miot wy pełnia niektóre obowiązki  w imieniu armatora;  
2) marynarskiej umowie  o pracę – należy przez to rozumieć umowę  o pracę na statku, zawartą między armatorem  
a marynarzem, na podstawie której marynarz zostaje zatrudniony zgodnie  z wymaganiami  w zakresie warunk ów pracy  
i życia na statku przewidzianymi  w Konwencji  o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Między -
narodowej Organizacji Pracy  w Genewie dnia 2 3 lutego 200 6 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845, z 2017 r. poz. 512  oraz 
z 2019  r. poz. 962 ); 
                                                           
1) Niniejsza ustawa w  zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywy:  
1) dyrektywę Rady 92/29/EWG z  dnia 31  marca 1992  r. dotyczącą minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i  ochrony 
zdrowia w  celu poprawy opieki medycznej na statkach (Dz. Urz. WE L 113  z 30.04.1992, str. 19, z  późn. zm.; Dz. Urz. UE Po l-
skie wydanie specjalne, rozdz. 5, t.  2, str. 21);  
2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z  dnia 21  czerwca  1999  r. dotyczącą Umowy w  sprawie organizacji czasu pracy marynarzy przyj ę-
tej przez Stowarzyszenie Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) i  Federację Związków Zawodowych Pracowników Tran s-
portu w  Unii Europejskiej (FST) – Załącznik: Umowa Europejska w  sprawie organizacji czasu pracy marynarzy (Dz. Urz. WE L 167  
z 02.07.1999, str. 33, z  późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t.  3, str. 363);  
3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 13  grudnia 1999  r. dotyczącą egze kwowania przepisów odnosz ą-
cych się do godzin pracy marynarzy na pokładach statków zawijających do portów Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 14 z  20.01.2000 , 
str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t.  3, str. 407);  
4) dyrektywę Parlamentu Europejski ego i  Rady 2008/106/WE z  dnia 19  listopada 2008  r. w sprawie minimalnego poziomu w y-
szkolenia marynarzy (Dz. Urz. UE L 323  z 03.12.2008, str. 33, z  późn. zm.);  
5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z  dnia 16  lutego 2009  r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między S towarzyszeniem Armat o-
rów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a  Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w  sprawie Konwencji o  pracy na 
morzu z  2006  r. oraz w  sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124  z 20.05.2009, str. 30);  
6) dyrektywę Par lamentu Europejskiego i  Rady 2009/16/WE z  dnia 23  kwietnia 2009  r. w sprawie kontroli przeprowadzanej przez 
państwo portu (Dz. Urz. UE L 131  z 28.05.2009, str. 57, z  późn. zm.);  
7) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i  Rady 2013/54/UE z  dnia 20  listopada 20 13 r. dotyczącą pewnych obowiązków państwa 
bandery w  zakresie zgodności z  Konwencją o  pracy na morzu z  2006  r. oraz jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 
z 10.12.2013, str. 1).  
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 1889  
 
 3) marynarzu – należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe,  o których mowa  w rozdziale  4 ustawy  
z dnia 1 8 sierpnia 201 1 r. o bezpieczeństwie morskim ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1 452 i 1702 ), a także inną osobę zatrudni o-
ną na statku,  z wyjątkie m osoby, która okazjonalnie wykonuje na statku pracę niezwiązaną  z żeglugą morską;  
4) organie inspekcyjnym – należy przez to rozumieć dyrektora urzędu morskiego;  
5) podróży morskiej – należy przez to rozumieć podróż marynarza na statku  z portu jej rozpoczę cia do portu jej zako ń-
czenia, niezależnie od tego, czy  w czasie tej podróży statek zawijał do innych portów;  
6)2) praktykancie – należy przez to rozumieć ucznia szkoły  ponadpodstawow ej lub kandydata i  studenta  uczelni,  o której 
mowa  w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy  z dnia 1 8 sierpnia 201 1 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę 
zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia jest armatorem, albo na statku innego armatora na po d-
stawie umowy zawartej między szkołą lub uczelnią  a tym armatorem;  
7) statku niekonwencyjnym – należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania Konwencja  o pracy na 
morzu, przyjęta przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy  w Genewie dnia 2 3 lutego 200 6 r., 
w tym statek używany wy łącznie do celów naukowo -badawczych lub sportowych, statek pełniący wyłącznie specjalną 
służbę państwową, statek rybacki, statek uprawiający wyłącznie żeglugę śródlądową, statek uprawiający wyłącznie 
żeglugę na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej  z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej, jacht morski,  
a także platformę wiertniczą lub wydobywczą.  
Rozdział 2  
Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku  
Art. 3. 1. Na statku może być zatrudniona osoba, która ukończyła 1 8 lat. 
2. Marynarz może  być zatrudniony na statku, jeżeli posiada:  
1) dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe;  
2) ważne świadectwo zdrowia;  
3) ważną książeczkę  żeglarską.  
3. Dopuszcza się zatrudnienie na statku młodocianego, który ukończył 1 6 lat, wyłącznie  w celu przygotowania zaw o-
dowego.  
4. Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci, zgodnie  z programem nauczania szkoły lub kształcenia 
na kierunku studiów wyższych  w uczelni,  o której mowa  w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy  z dnia 1 8 sierpnia 201 1 r. 
o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „uczelnią ”. 
Art. 4. 1. Na statku może być zatrudniony marynarz, który  w wyniku badania lekarskiego został uznany za zdolnego 
do pracy na statku.  
2. Stan zdrowia marynarza potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane  w formie świadectwa zdrowia, podpisane 
przez uprawnionego lekarza.  
3. Do przeprowadzania badań lekarskich  w celu wydawania świadectw zdrowia są uprawnieni lekarze posiadający 
specjalizację  w dziedzinie medycyny morskiej  i tropikalnej, medycyny pracy, medycyny trans portu lub spełniający doda t-
kowe wymagania kwalifikacyjne określone  w przepisach wydanych na podstawie  art. 229 § 8 Kodeksu pracy.  
4. W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować marynarza na konsultacje do lekarza specjalisty 
lub psycholog a albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych.  
5. Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się  o zatrudnienie na statku nie 
ukończyła 1 8 lat – na okres 1 roku.  
6. Marynarzowi, który ukończył 5 0 lat, oraz marynarzowi, którego stan zdrowia, według uprawnionego lekarza, nie 
pozwala na wydanie świadectwa zdrowia na okres 2 lat, świadectwo zdrowia może być wydane na okres krótszy niż 2 lata. 
7. Badanie lekarskie  w zakresie dotyczącym zdolności do rozp oznawania kolorów jest ważne  w okresie nie dłuższym 
niż 6 lat. 
8. W świadectwie zdrowia stwierdza się zdolność albo brak zdolności marynarza do pracy na statku na określonym 
stanowisku pracy oraz ograniczenia dotyczące zdolności do pracy,  w szczególności  w odniesieniu do czasu pracy lub z a-
kresu obowiązków, jeżeli takie występują.  
                                                           
2) Ze zmianą wprowadzoną przez art.  38 pkt 1  ustawy  z dnia 22  listopada 2018  r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy 
o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz.  2245 ), który wszedł w życie z  dniem 1 stycznia  2019 r. 
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 1889  
 
 9. Świadectwo zdrowia sporządza się  w języku polskim  i angielskim.  
10. Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego  w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi armator.  
11. Świadectwo z drowia wydane  w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem zdrowia wydanym na 
podstawie ustawy, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone  w Międzynarodowej konwencji  o wymaganiach  
w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw  oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej  w Londynie dnia 
7 lipca 197 8 r. (Dz. U. z 1984 r. poz. 201, z 1999  r. poz.  286, z  2013  r. poz.  1092 , z 2018  r. poz. 1866 i 2088 oraz 
z 2019  r. poz. 103 ), zwanej dalej „Konwencją STCW ”. 
Art. 4a.3) 1. Praktykanci są obowiązani posiadać świadectwo zdrowia, o  którym mowa w  art. 4 ust. 2. 
2. Świadectwo zdrowia dla praktykantów i  kandydatów do szkół ponadpodstawowych prowadzących kształcenie 
w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w  zawodzie szkolnictwa br anżowego, o  której mowa 
w przepisach wydanych na podstawie art.  46 ust. 1 ustawy z  dnia 14  grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe (Dz.  U. z 2019 r. 
poz. 1148, 1078 , 1287 , 1680 i 1681 ), przewiduje kształcenie z godnie z  wymogami określonymi w Między narodowej ko n-
wencji o  wymaganiach w  zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporz ą-
dzonej w  Londynie dnia 7  lipca 1978  r., wydaje się na okres 2  lat. 
3. Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w  celu wydania świadectwa zdrow ia, o którym mowa w  art. 4 ust. 2, 
dla kandydata i  studenta uczelni, o  której mowa w  art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 usta wy z  dnia 18  sierpnia 2011  r. o bezpiecze ń-
stwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta uczelnia jest armatorem , albo na statku 
innego armatora na podstawie umowy zawartej między uczelnią a  tym armatorem, ponosi ten kandydat lub student.  
4. Na badanie lekarskie w  celu wydania świadectwa zdrowia, o  którym mowa w  art. 4 ust. 2, kandydata do szkoły p o-
nadpodstawowej, o  którym mowa w  ust. 2, oraz ucznia szkoły ponadpodstawowej odbywającego praktykę zawodową na 
statku szkolnym, którego ta szkoła jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między 
szkołą a  tym armatorem, kieruje dyrektor szkoł y. Koszty przeprowadzenia tego badania ponosi organ prowadzący szkołę 
w rozumieniu art.  4 pkt 16 ustawy z  dnia 14  grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe.  
Art. 5. 1. Marynarzowi oraz armatorowi, który skierował marynarza na badanie lekarskie, służy odwołanie od świa-
dectwa zdrowia.  
1a.4) Kandydatowi do szkoły ponadpodstawowej, uczniowi szkoły ponadpodstawowej oraz dyrektorowi szkoły, 
o których mowa w  art. 4a ust.  4, służy odwołanie od świadectwa zdrowia.  
2. Podmioty, o  których mowa w  ust. 1 i 1a, wnoszą odwołanie w terminie 7  dni od dnia wydania świadectwa zdrowia 
za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do:5) 
1)6) wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na siedzibę odpowiednio armatora lub szkoły;  
2) instytutu badawczego  w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej  i Tropikalnej  
w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy świadectwa zdrowia wydanego przez lekarza zatrudnionego  w wojewódzkim 
ośrodku medycyny pracy.  
3. Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołan ie, przekazuje odwołanie wraz  z dokumentacją st a-
nowiącą podstawę wydanego świadectwa zdrowia,  w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, do podmiotu właściw e-
go do rozpatrzenia odwołania.  
4. Ponowne badanie lekarskie  w trybie odwołania przeprowadza się  w terminie 1 4 dni od dnia wniesienia odwołania.  
5.7) Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa podmi ot, który wniósł odwołanie, a  w przy-
padku wniesienia odwołania przez podmioty, o  których mowa w  ust. 1a – ponosi organ prowadzący szkołę.  
6. Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego nie służy odwołanie.  
7. Minister właściwy do spraw zdrowia  w porozumieniu  z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej określi,  
w drodze rozporządzenia:  
1) wykaz chor ób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku, zakres 
przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku,  
                                                           
3) Dodany przez art.  38 pkt 2 ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
4) Dodany przez art.  38 pkt  3 lit. a ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
5) Wprowadzenie do wyl iczenia w brzmieniu ustalonym przez art.  38 pkt 3 lit. b tiret pierwsze ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
6) W brzmieniu ustalonym przez art.  38 pkt 3 lit. b tiret drugie ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
7) W brzmieniu ustalonym przez art.  38 pkt 3 lit. c ustawy, o  której mowa w  odnośniku 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 1889  
 
 2) zakres badań lekarskich przeprowadzanych  w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki ich przeprowadzania,  
3) wzór świadectwa zdrowia  
– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego  i kompleksowego przebiegu badań lekarskich oraz koniec z-
ność posiadania  i dokumentowania przez marynarzy odpowiedniego stanu zdrowia do wykonywania pracy  na statku, 
uwzględniając Wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy  i Międzynarodowej Organizacji Morskiej  w sprawie badań 
lekarskich marynarzy oraz wymagania Konwencji STCW.  
Art. 6. 1. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia marynarza, armator może, na swój koszt, skierować 
marynarza na doraźne badania lekarskie lub badanie psychologiczne.  
2. W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia  w czasie trwania podróży morskiej, marynarz może kontynu o-
wać pracę na statku do czasu zawinięcia statku do n ajbliższego portu,  w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdr o-
wia, z tym że okres pracy na statku bez ważnego świadectwa zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.  
3. W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku może zezwolić mar y-
narzowi na pracę bez ważnego świadectwa zdrowia, do czasu zawinięcia statku do portu,  w którym marynarz może uzys -
kać świadectwo zdrowia od uprawnionego lekarza, pod warunkiem że okres zezwolenia nie przekracza 3  miesięcy,  
a świadectwo zd rowia marynarza niedawno utraciło ważność.  
Art. 7. 1. Książeczka żeglarska jest dokumentem osobistym marynarza, poświadczającym jego tożsamość, dokume n-
tującym przebieg zatrudnienia na statkach oraz uprawniającym do przekraczania granicy Rzeczypospolitej Po lskiej.  
2. Marynarz, będący obywatelem polskim, może wrócić na podstawie książeczki żeglarskiej do kraju  w okresie 
12 miesięcy od dnia utraty jej ważności.  
3. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.  
Art. 8. 1. Marynarz jest obowiązany d o okazywania książeczki żeglarskiej właściwym organom.  
2. Kapitan statku dokonuje  w książeczce żeglarskiej wpisów poświadczających przebieg zatrudnienia marynarza na 
statku, wskazując armatora  i kapitana statku oraz zajmowane przez marynarza stanowiska.  
3. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.  
Art. 9. Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek:  
1) osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego,  o którym mowa  w rozdziale VI Konwe n-
cji STCW;  
2) ucznia szkoły  ponadpodstawow ej – potwierdzony przez armatora lub dyrektora tej szkoły;  
3) studenta – potwierdzony przez rektora uczelni;  
4) młodocianego, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych,  w celu przygotowania zawodowego – potwierdzony 
przez armatora;  
5) innej os oby, jeżeli pozostaje ona  z armatorem  w stosunku pracy – potwierdzony przez armatora.  
Art. 10. 1. Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego.  
2. Poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej książeczkę żeglarską może wystawić konsul Rzeczypospolite j Polskiej,  
w przypadku jej utraty, zniszczenia albo upływu terminu ważności, jedynie na czas określonej podróży morskiej. Przed 
wystawieniem książeczki żeglarskiej konsul może zażądać informacji  o posiadaczu książeczki od właściwego dyrektora 
urzędu morsk iego.  
Art. 11. 1. Książeczkę żeglarską wystawia się na okres 1 0 lat. 
2. Osobom,  o których mowa  w art. 9 pkt 2–4, książeczkę żeglarską wystawia się na 5  lat. 
3. Cudzoziemcom niebędącym obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich  Euro-
pejskiego Porozumienia  o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy  o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz Konfed e-
racji Szwajcarskiej ani członkami ich rodzin  w rozumieniu  art. 2 pkt 4 ustawy  z dnia 1 4 lipca 200 6 r. o wjeździe na teryt o-
rium Rzeczypospolitej  Polskiej, pobycie oraz wyjeździe  z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europe j-
skiej  i członków ich rodzin ( Dz. U. z 2019 r. poz. 293), książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat. 
4. Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę  w wysokości równowartości 5 0 euro.  
5. Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół  ponadpodstawow ych i studentom pobiera się opłatę  w wyso-
kości równowartości 2 5 euro.  
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 1889  
 
 6. Przeliczenia równowartości euro na złote dokonuje się według średniego kursu og łoszonego przez Narodowy Bank 
Polski dla tej waluty,  w dniu roboczym poprzedzającym dzień złożenia wniosku  o wydanie książeczki żeglarskiej.  
7. Opłaty,  o których mowa  w ust. 4 i 5, stanowią dochód budżetu państwa.  
Art. 12. Dyrektor urzędu morskiego odmawia , w drodze decyzji, wystawienia książeczki żeglarskiej, jeżeli  z wnios -
kiem wystąpiła osoba:  
1) nieuprawniona;  
2) która jest niezdolna do wykonywania  pracy na statku ze względu na stan zdrowia;  
3) wobec której prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania pracy na statku;  
4) wobec której zachodzą  przesłanki odmowy wydania paszportu.  
Art. 13. 1. Książeczka żeglarska podlega wymianie  w przypadku:  
1) zmiany danych  w niej zamieszczonych;  
2) uszkodzenia lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie tożsamości jej posiadacza lub przebiegu z a-
trudnienia;  
3) braku miejsca na dokonanie adnotacji lub wpisów;  
4) upływu terminu  ważności.  
2. Książeczka żeglarska podlega wymianie na koszt wnioskodawcy.  
3. Za wymianę książeczki żeglarskiej pobiera się opłaty ja k za jej wystawienie.  
4. Opłaty,  o których mowa  w ust. 3, stanowią dochód budżetu państwa.  
Art. 14. 1. Książeczka żeglarska traci ważność:  
1) z upływem określonego  w niej okresu ważności, nie wcześniej jednak niż  z dniem rozwiązania marynarskiej umowy  
o pracę, zawartej na czas określony lub na czas podróży morskiej;  
2) w przypadku  jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego.  
2. Dyrektor urzędu morskiego unieważnia,  w drodze decyzji, książeczkę żeglarską:  
1) z przyczyn określonych  w art. 12 pkt  3 i 4; 
2) jeżeli uczeń szkoły  ponadpodstawow ej został skreślony  z listy uczniów;  
3) w przypadku  skreślenia studenta  z listy studentów.  
3. W przypadku zaistnienia przesłanki,  o której mowa  w ust. 2 pkt 2 lub 3, odpowiednio dyrektor szkoły  ponadpo d-
stawow ej lub rek tor uczelni są obowiązani do niezwłocznego zawiadomienia  o tym dyrektora urzędu morskiego.  
4. Książeczkę żeglarską podlegającą unieważnieniu przedkłada się dyrektorowi urzędu morskiego niezwłocznie, nie 
później jednak niż  w terminie 1 4 dni od dnia,  w który m decyzja  o unieważnieniu książeczki żeglarskiej stała się ostateczna. 
Dyrektor urzędu morskiego unieważnia książeczkę żeglarską  i zwraca ją posiadaczowi.  
Art. 15. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej  w porozumieniu  z ministrem właściwym do spraw  
wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi,  w drodze rozporządzenia:  
1) dokumenty, które należy dołączyć do wniosku  o wystawienie lub wymianę książeczki żeglarskiej,  
2) tryb postępowania  w sprawie wystawiania, wymiany  i unieważniania książeczki żeglarskiej,  
3) wzór książeczki żeglarskiej  
– z uwzględnieniem postanowień Konwencji  nr 108 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej krajowych dowodów 
tożsamości marynarzy, przyjętej  w Genewie dnia 1 3 maja 195 8 r. (Dz. U. z 1994 r. poz. 501), mając na względzie 
konieczność zapewnienia identyfikacji posiadacza książeczki żeglarskiej, sprawność prowadzonego postępowania oraz 
zapewnienie ochrony przetwarzanych danych.  
Rozdział 3  
Pośrednictwo pracy  
Art. 16. 1. Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach, zwane dalej „pośrednictwem pracy ”, obe j-
muje pomoc osobom zainteresowanym podjęciem pracy na statku oraz pomoc armatorom  w poszukiwaniu odpowiednich 
kandydatów do pracy na statku.  
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 1889  
 
 2. Za czynnoś ci związane  z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać bezpośrednio lub pośrednio opłat od osób p o-
szukujących pracy na statkach.  
3. Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia,  o których mowa  w ustawie  z dnia 2 0 kwietnia 200 4 r. 
o promocji zatrudnienia  i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1 482 i 1622 ), zwanej dalej „ustawą  o promocji 
zatrudnienia ”, oraz powiatowe urzędy pracy.  
Art. 17. 1. Powiatowy urząd pracy udziela pomocy osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku, zarejestrow a-
nej jako bezrobotny lub poszukujący pracy, przez poinformowanie  o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument 
uprawniający je do kierowania marynarzy do pracy na statkach wydany przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, 
oraz o możliwości skorzystania  z usług tych agencji.  
2. Powiatowy urząd pracy, do którego armator złożył ofertę pracy na statku, informuje armatora  o agencjach zatru d-
nienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania marynarzy do pracy na statkach, wydany przez dyrektora 
urzędu morskiego,  i zwraca armatorowi złożoną ofertę pracy albo przekazuje ją do agencji zatrudnienia wybranej przez 
armatora.  
3. Powiatowy urząd pracy, na wniosek agencji zatrudnienia, może za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem pracy 
na statku, zarejestrow anej jako bezrobotny lub poszukujący pracy, udostępnić agencji zatrudnienia informacje umożliwi a-
jące nawiązanie bezpośredniej współpracy  z tą osobą.  
Art. 18. 1. Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest dobrowolne dla osób zainteresowan ych 
podjęciem pracy na statku oraz dla armatorów.  
2. Agencja zatrudnienia świadczy usługi pośrednictwa pracy po uzyskaniu od dyrektora urzędu morskiego właściw e-
go dla jej siedziby dokumentu uprawniającego do kierowania marynarzy do pracy na statkach.  
2a. Właściwość dyrektora urzędu morskiego określa się zgodnie z  art. 17  ust. 1a i  1b ustawy z  dnia 18  sierpnia 
2011  r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą o  bezpieczeństwie morskim”.  
3. Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnien ia, dokument,  o którym mowa  w ust. 2, na po d-
stawie pozytywnych wyników audytu wstępnego przeprowadzonego przez wyznaczonych audytorów, posiadających wi e-
dzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją  o pracy na morzu, przyjętą przez Konferencję Ogólną Międzynar odowej 
Organizacji Pracy  w Genewie dnia 2 3 lutego 200 6 r., zwaną dalej „Konwencją MLC ”, oraz kwalifikacje  i doświadczenie  
w zakresie prowadzenia audytów. W  dokumencie ustala się okres jego ważności.  
4. Audyt wstępny jest przeprowadzany  w celu sprawdzenia, czy agencja zatrudnienia spełnia warunki do kierowania 
marynarzy do pracy na statkach zgodnie  z wymogami Konwencji MLC.  
5. Dyrektor urzędu morskiego przeprowadza audyt odnowieniowy  w związku  z upływem ważności dokumentu,  
o którym mowa  w ust. 2, oraz może p rzeprowadzić audyt dodatkowy,  w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że dział a-
nie agencji zatrudnienia nie jest zgodne  z ustawą lub wymaganiami określonymi  w Konwencji MLC.  
6. W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego dyrektor urzędu morskiego unie ważnia,  w drodze decyzji, 
dokument,  o którym mowa  w ust. 2. 
7. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi,  w drodze rozporządzenia, zakres  i tryb przeprowadzania 
audytów,  o których mowa  w ust. 4 i 5, oraz wzór dokumentu,  o którym mowa  w ust. 2, mając na uwadze konieczność z a-
chowania obiektywizmu  i prawidłowego przebiegu audytów oraz dane niezbędne do uwzględnienia  w dokumencie,  
o którym mowa  w ust. 2. 
8. Za przeprowadzenie audytu wstępnego  i odnowieniowego oraz wydanie dokumentu,  o którym mowa  w ust. 2, po-
biera się opłaty. Opłaty stanowią dochód budżetu państwa.  
9. Opłaty za przeprowadzenie audytu wstępnego lub odnowieniowego wynoszą:  
1) 200 zł – dla agencji zatrudniającej do 2 pracowników;  
2) 500 zł – dla agencji zatrudniającej od 2 do 5 pracown ików;  
3) 1000 zł – dla agencji zatrudniającej powyżej 5 pracowników.  
10. Opłata za wydanie dokumentu uprawniającego agencję zatrudnienia do kierowania marynarzy do pracy na sta t-
kach wynosi 20 0 zł. 
11. Audytorom za przeprowadzenie audytu przysługuje wynagro dzenie  w wysokości:  
1) 300 zł – dla audytora;  
2) 400 zł – dla audytora wiodącego.  
12. Właściwy dyrektor urzędu morskiego umieszcza na stronie internetowej urzędu aktualną listę agencji zatrudni e-
nia, którym wydał dokument uprawniający do kierowania marynarzy do pracy na statkach.  
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 1889  
 
 Art. 19. 1. Agencja zatrudnienia udziela pomocy  w podjęciu pracy na statku osobie zainteresowanej podjęciem pracy, 
która spełnia wymagania,  o których mowa  w art. 3 ust. 1 oraz ust.  2 pkt 1 i 3. 
2. Agencja zatrudnienia inform uje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku  o posiadanych ofertach pracy,  
a w przypadku ich braku może poinformować taką osobę  o innych agencjach zatrudnienia prowadzących pośrednictwo 
pracy.  
3. Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji za trudnienia prowadzącej pośrednictwo pracy  i za zgodą 
osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku, udostępnić tej osobie informacje umożliwiające nawiązanie jej bezp o-
średniej współpracy  z tą agencją.  
4. Agencja zatrudnienia przyjmuje od armatora ofertę pracy na statku, jeżeli  w ofercie nie zostały zawarte wymagania,  
o których mowa  w art. 36 ust. 5e ustawy  o promocji zatrudnienia, sprawdza, czy wśród osób zainteresowanych podjęciem 
pracy na statku są kandydaci spełniający wymagania armatora określone  w tej ofercie oraz informuje armatora, czy może 
skierować do niego odpowiednich kandydatów do pracy na statku,  a w przypadku ich braku może poinformować  o innych 
agencjach zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.  
5. W przypadku braku odpowiednich kandydat ów do pracy na statku, agencja zatrudnienia informuje  o tym armatora, 
który może wycofać ofertę.  
Art. 20. 1. Oferta pracy na statku obejmuje  w szczególności:  
1) nazwę  i adres armatora;  
2) imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej oso by upoważnionej do kontaktów;  
3) nazwę statku oraz stanowiska do obsadzenia na statku;  
4) wysokość  i warunki wynagradzania;  
5) oczekiwania wobec kandydatów do pracy;  
6) termin rozpoczęcia pracy oraz okres, na jaki zostanie zawarta marynarska umowa  o pracę;  
7) warunki ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, choroby lub śmierci.  
2. Armator, składając ofertę pracy na statku, jest obowiązany dołączyć do niej następujące dokumenty:  
1) kopię ważnego Morskiego Certyfikat u Pracy albo Tymczasowego Morskiego Certyfikatu Pracy oraz ważnej Deklar a-
cji Zgodności wydanych dla tego statku albo pisemne oświadczenie, że przestrzega postanowień Konwencji MLC d o-
tyczących warunków pracy  i życia marynarzy na statku;  
2) projekt marynarsk iej umowy  o pracę;  
3) pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie armatora do:  
a) przestrzegania przepisów wynikających  z układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz, jeżeli taki 
układ na statku obowiązuje,  
b) poniesienia kosztów repatriacji  i innych zobowiązań finansowych wobec osoby zainteresowanej podjęciem pracy 
na statku,  
c) zawarcia umowy  z agencją zatrudnienia – w przypadku gdy oferta pracy dotyczy pracy na statku  o obcej przyn a-
leżności.  
3. Oświadczenie,  o którym mowa  w ust. 2 pkt 3, zawiera również: nazwę  i adres armatora, datę sporządzenia oświa d-
czenia oraz podpis uprawnionego przedstawiciela armatora, ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz pełnionej funkcji.  
4. W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku  o obcej przynależności oferta pracy na 
statku oraz dokumenty,  o których mowa  w ust. 2, mogą być przedkładane  w języku angielskim.  
5. W przypadku niespełnienia warunków,  o których mowa  w ust. 1–4, agencja zatrudnienia odstępuje od realizacji 
oferty pracy na sta tku, informując  o tym armatora.  
Art. 21. Agencja zatrudnienia udostępnia osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku ofertę pracy na statku, 
projekt marynarskiej umowy  o pracę oraz informacje,  o których mowa  w art. 19 ust. 3, jeżeli osoba ta spełnia w ymagania 
wobec kandydatów określone  w tej ofercie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 1889  
 
 Art. 22. 1. W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku  o obcej przynależności agencja 
zatrudnienia zawiera z:  
1) osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku pisemną umowę, spe łniającą wymagania określone  w art. 85 ust. 2 
pkt 1–6 i 9 ustawy  o promocji zatrudnienia;  
2) armatorem, do którego zamierza kierować osoby do pracy, pisemną umowę, spełniającą wymagania określone  
w art. 85 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy  o promocji zatrudnienia.  
2. Agencja zatrudnienia, przed zawarciem umowy,  o której mowa  w ust. 1 pkt 1, zwraca się do armatora  o informację  
o objęciu marynarza ubezpieczeniem emerytalnym  i rentowym oraz zdrowotnym,  a w przypadku uzyskania informacji  
o nieobjęciu marynarza tymi ubez pieczeniami zamieszcza  w umowie informację, że może on skorzystać  z dobrowolnego 
ubezpieczenia emerytalnego  i rentowego oraz zdrowotnego przysługującego mu na podstawie odrębnych przepisów.  
3. Umowa,  o której mowa  w ust. 1 pkt 1, zawiera również:  
1) nazwę  i przynależność statku, na którym praca będzie wykonywana;  
2) zobowiązanie agencji zatrudnienia do zwrotu osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku poniesionych przez 
nią kosztów pieniężnych  z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy  z winy tej agencji.  
4. Agencja zatrudnienia, która zawarła  z osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku umowę,  o której mowa  
w ust. 1 pkt 1, jest obowiązana zapewnić, aby osoba ta nie ponosiła kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do 
pracy za granicą,  w tym kosztów dojazdu na statek  i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego  w marynarskiej umowie  
o pracę, wydania wizy, badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów.  
Art. 23. 1. Agencja zatrudnienia jest obowiązana posiadać ubezpieczenie lub inne  zabezpieczenie finansowe odp o-
wiedzialności za szkody poniesione przez marynarzy  z tytułu nieskuteczności pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez 
armatora zobowiązań wynikających  z marynarskiej umowy  o pracę.  
2. Agencja zatrudnienia odpowiada za szkody , o których mowa  w ust. 1, wobec osoby,  z którą zawarła umowę,  
o której mowa  w art. 22 ust. 1 pkt 1, do wysokości odszkodowania,  o którym mowa  w art. 33 ust. 1. 
Art. 24. 1. Agencja zatrudnienia niezwłocznie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego  w przypadku  uzyskania 
informacji wskazujących, że:  
1) statek, którego dotyczyła oferta pracy, nie spełnia warunków, które potwierdza Deklaracja Zgodności  i Morski Cert y-
fikat Pracy albo Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy wydane dla tego statku;  
2) armator, składając o fertę pracy na statku, zawarł  w oświadczeniu,  o którym mowa  w art. 20 ust. 2 pkt 3, informacje 
niezgodne ze stanem faktycznym;  
3) armator naruszył zobowiązania wynikające  z marynarskiej umowy  o pracę zawartej  z osobą zainteresowaną podj ę-
ciem pracy na statku lub umowy zawartej  z agencją zatrudnienia.  
2. W przypadku uzyskania informacji,  o których mowa  w ust. 1, agencja zatrudnienia odstępuje od realizacji oferty 
pracy na statku oraz informuje  o odstąpieniu osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku  i armatora.  
Art. 25. 1. Agencja zatrudnienia jest obowiązana prowadzić wykaz osób, które podjęły pracę na statku za jej pośre d-
nictwem, zawierający:  
1) imię i nazwisko;  
2) okres, na jaki została zawarta marynarska umowa  o pracę;  
3) nazwę armatora, u którego  praca jest wykonywana;  
4) nazwę  i przynależność statku, na którym praca jest wykonywana.  
2. Wykaz osób,  o którym mowa  w ust. 1, agencja zatrudnienia jest obowiązana udostępniać organom administracji 
morskiej, na ich żądanie.  
Rozdział 4  
Warunki zatrudnieni a i organizacja pracy na statku  
Art. 26. 1. Zatrudnienie na statku następuje na podstawie marynarskiej umowy  o pracę.  W imieniu armatora maryna r-
ską umowę  o pracę może zawierać agencja zatrudnienia.  
2. Marynarską umowę  o pracę zawiera się na czas nieokreślo ny, na czas określony lub na czas podróży morskiej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 1889  
 
 3. Okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy  o pracę na czas określony,  a także łączny okres zatrudnienia 
na podstawie marynarskich umów  o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi s tronami stosunku pracy, 
nie może przekraczać 36  miesięcy,  o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej  a nawiązaniem kolejnej marynarskiej 
umowy  o pracę nie trwała dłużej niż 9 0 dni. 
4. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy  o pracę na czas określony jest dłuższy niż okres,  
o którym mowa  w ust. 3, uważa się, że marynarz od dnia następującego po upływie okresu,  o którym mowa  w ust. 3, jest 
zatrudniony na podstawie marynarskiej umowy  o pracę na czas nieokreślony.  
5. Z młodocianym niebędący m praktykantem zawiera się marynarską umowę  o pracę  w celu przygotowania zawod o-
wego.  
Art. 27. 1. Marynarską umowę  o pracę zawiera się na piśmie, przed wpisaniem marynarza na listę załogi statku.  
2. Armator, przed podpisaniem marynarskiej umowy  o pracę, umo żliwia marynarzowi zapoznanie się  z jej treścią, 
informuje  o warunkach umowy  i w razie wątpliwości udziela niezbędnych wyjaśnień.  
3. Marynarska umowa  o pracę określa  w szczególności:  
1) imię i nazwisko oraz datę  i miejsce urodzenia marynarza;  
2) nazwę  i adres siedziby armatora;  
3) rodzaj umowy oraz datę  i miejsce jej zawarcia;  
4) nazwę  i rodzaj statku, na którym będzie wykonywana praca – w przypadku umów innych niż umowa na czas nieokreś -
lony;  
5) warunki pracy  i płacy,  w tym: 
a) stanowisko, na którym marynarz będzie zatrudniony,  
b) wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia podstaw o-
wego  i innych składników wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych  z pracą,  a także rodzaj waluty,  
w której wynagrodze nie będzie wypłacane,  
c) sposób  i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,  
d) wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,  
e) miejsce  i termin rozpoczęcia pracy na statku oraz termin jej zakończenia,  a także  w przypadku gdy:  
– umowa została  zawarta na czas nieokreślony – warunki upoważniające każdą ze stron do jej wypowiedzenia 
ze wskazaniem okresu wypowiedzenia,  
– umowa została zawarta na czas określony – termin jej rozwiązania,  
– umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej – miejsce zakończenia podróży morskiej  i czas od 
momentu przybycia statku do portu do zejścia marynarza ze statku,  
f) wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz – jeżeli taki układ obowiązuje.  
4. Marynarska umowa  o pracę określa również:  
1) świadczenia armatora na rzecz marynarza  z zakresu opieki zdrowotnej;  
2) świadczenia armatora na rzecz marynarza  z zakresu zabezpieczenia społecznego;  
3) okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do repatriacji;  
4) szczegółowe warunki dotyczące odszkodowania  z tytułu utraty zatrudnienia  w przypadku,  o którym mowa  w art. 33 
ust. 1; 
5) warunki  i miejsce repatriacji oraz miejsce sprowadzenia zwłok  w przypadku śmierci marynarza.  
5. Armator,  w razie potrzeby, może zmienić statek, na którym m arynarz będzie wykonywał pracę, przy zachowaniu 
pozostałych warunków marynarskiej umowy  o pracę.  W takim przypadku armator potwierdza tę zmianę marynarzowi na 
piśmie.  
6. Marynarską umowę  o pracę sporządza się  w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze 
stron.  
7. W przypadku gdy armator korzysta  z usług pośrednictwa pracy, kopię marynarskiej umowy  o pracę armator przes y-
ła do agencji zatrudnienia.  
8. Kopia marynarskiej umowy  o pracę jest przechowywana na statku przez okres,  w którym marynarz jest wpisany na 
listę załogi statku.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 1889  
 
 Art. 28. 1. Do marynarskiej umowy  o pracę armator dołącza informację  o stosowanych na statku procedurach skład a-
nia skarg,  w tym danych kontaktowych do właściwego organu państwa bandery statku oraz danych kontak towych do właś -
ciwego organu  w kraju zamieszkania marynarza, jeżeli nie jest nim państwo bandery,  a także imię  i nazwisko osoby lub 
osób na statku, które mogą, na zasadzie poufności, udzielić marynarzowi informacji  w sprawie złożenia skargi.  
2. Na statku p rzechowuje się wzór marynarskiej umowy  o pracę, układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania. 
Kopie wzoru marynarskiej umowy  o pracę oraz układu zbiorowego pracy  w zakresie wymagań określonych  w Konwencji 
MLC udostępnia się także  w języku angielskim.  
3. Szczegółowe warunki odszkodowań  z tytułu utraty zatrudnienia określają układy zbiorowe pracy lub regulaminy 
wynagradzania,  a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarskie umowy  o pracę.  
Art. 29. 1. Marynarska umowa  o pracę rozwiązuje się:  
1) w przypadkach określonych  w Kodeksie pracy;  
2) na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku  w inny sposób – z wyjątkiem umowy zawartej na czas nieokreślony;  
3) z dniem odmowy pracy na statku udającym się  w podróż morską do strefy  konfliktów zbrojnych albo – jeżeli  o skie-
rowaniu statku do takiej strefy postanowiono po rozpoczęciu podróży morskiej – z dniem zejścia marynarza ze statku 
przed osiągnięciem takiej strefy;  
4) w przypadku,  o którym mowa  w art. 39 ust. 1. 
2. Marynarska umo wa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje się  w dniu przybycia statku do miejsca 
zakończenia podróży morskiej.  
3. Marynarz może rozwiązać marynarską umowę  o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli armator dopuścił się ciężkiego 
naruszenia podstawowych  obowiązków wobec marynarza,  w szczególności nie zapewnił mu bezpiecznych  i higienicznych 
warunków pracy  i życia na statku, wyżywienia  i opieki zdrowotnej.  
Art. 30. 1. Okres wypowiedzenia marynarskiej umowy  o pracę zawartej na czas określony wynosi:  
1) 2 tygodnie – jeżeli marynarska umowa  o pracę została zawarta na okres krótszy niż 6  miesięcy;  
2) 1 miesiąc – jeżeli marynarska umowa  o pracę została zawarta na okres co najmniej 6  miesięcy  i nie dłuższy niż 3 lata; 
3) 2 miesiące – jeżeli marynarska umowa  o pracę została zawarta na okres dłuższy niż 3  lata. 
2. Marynarz może rozwiązać marynarską umowę  o pracę bez zachowania terminów,  o których mowa  w ust. 1, 
z ważnego powodu rodzinnego lub innej nagłej konieczności rozwiązania marynarskiej umowy  o pracę.  
Art. 31. 1. Marynarska umowa  o pracę, której termin rozwiązania upływa podczas podróży morskiej, ulega przedł u-
żeniu do dnia przybycia statku do najbliższego portu.  
2. Jeżeli  w przypadku,  o którym mowa  w ust. 1, marynarz wraca do kraju  w inny sposób niż na statk u, na którym jest 
wpisany na listę załogi statku, marynarska umowa  o pracę ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do miejsca 
repatriacji wskazanego  w marynarskiej umowie  o pracę.  
3. Czas oczekiwania na repatriację  i czas repatriacji zalicza się do okresu zatrudnienia marynarza.  
Art. 32. W przypadku,  o którym mowa  w art. 29 ust.  1 pkt  3, marynarzowi przysługuje świadczenie  w wysokości jedn o-
miesięcznego  wynagrodzenia za pracę obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za czas  
urlopu wypoczynkowego.  
Art. 33. 1. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy  o pracę na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku  
w inny sposób, armator wypłaca marynarzowi odszkodowanie  w wysokości wynagrodzenia za pracę przysługującego do 
końca obowiązywania marynarskiej umowy  o pracę, nie wyższe niż trzymiesięczne wynagrodzenie za pracę określone  
w marynarskiej umowie  o pracę.  
2. W przypadku,  o którym mowa  w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy  z dnia 13  marca 200 3 r. o szczególnych 
zasadach  rozwiązywania  z pracownikami stosunków pracy  z przyczyn niedotyczących pracowników ( Dz. U. z 2018 r. 
poz. 1969 ). 
Art. 34. 1. Marynarz,  z którym została zawarta marynarska umowa  o pracę, niebędący członkiem załogi statku, poz o-
staje do chwili rozwiązania ma rynarskiej umowy  o pracę  w rezerwie, jeżeli przewiduje to ta umowa lub układ zbiorowy 
pracy.  
2. Armator może powierzyć marynarzowi, za jego zgodą,  w czasie pozostawania  w rezerwie, wykonywanie innej pr a-
cy niż określona  w marynarskiej umowie  o pracę, jeżeli  odpowiada ona kwalifikacjom zawodowym marynarza.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 1889  
 
 3. Armator nie może przenieść marynarza do rezerwy:  
1) przed wykorzystaniem przez marynarza urlopu wypoczynkowego lub urlopu wyrównawczego;  
2) w okresie usprawiedliwionej nieobecności marynarza  w pracy.  
4. Wysokość wynagrodzenia za pracę  w przypadku,  o którym mowa  w ust. 2, określa układ zbiorowy pracy lub reg u-
lamin wynagradzania,  a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarska umowa  
o pracę.  
5. Za pracę,  o której mowa  w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie przewidziane za daną pracę, nie niższe niż wynagr o-
dzenie za pracę ustalone  w marynarskiej umowie  o pracę.  
6. Marynarz pozostający  w rezerwie oczekuje  w miejscu uzgodnionym  z armatorem na wezwanie armatora do wyk o-
nywania pracy  w rezerwie lub na statku. Za czas oczekiwania marynarzowi pozostającemu  w rezerwie przysługuje co na j-
mniej wynagrodzenie podstawowe,  o którym mowa  w art. 35 ust. 3. 
Art. 35. 1. Warunki wynagradzania za pracę  i przyznawania innych świadczeń związanych  z pracą, a także sposób  
i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę, ustalają układy zbiorowe pracy lub regulaminy wynagradzania,  a w przypadku 
armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarskie umowy  o pracę.  
2. Armator ma obowiązek wypłaty wynagrod zenia za pracę marynarzowi miesięcznie  z dołu, nie później niż  w termi-
nie pierwszych 1 5 dni następnego miesiąca kalendarzowego,  w formie pieniężnej,  w walucie określonej  w marynarskiej 
umowie  o pracę, po dokonaniu potrąceń przewidzianych prawem lub zadeklarowanych przez marynarza.  
3. Wynagrodzenie za pracę składa się  z wynagrodzenia podstawowego, określonego stawką godzinową lub miesięc z-
ną, oraz dodatku morskiego, który ustala się  z uwzględnieniem rodzaju żeglugi, sposobu eksploatowania statku, szcze gól-
nej uciążliwości  i niebezpieczeństwa pracy na statku. Wynagrodzenie podstawowe nie może być niższe niż minimalne 
wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie przepisów  o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.  
4. Wynagrodzenie za pracę może być wypłacane na rachunek bankowy, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub 
marynarz wyrazi na to zgodę na piśmie.  
5. Armator może wypłacić, na wniosek marynarza, całość albo część wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy 
osoby lub osób wskazanych przez marynarza.  
6. W przypadku gdy wynagrodzenie za pracę jest wypłacane  w walucie obcej, kurs wymiany odpowiada średniemu 
kursowi wymiany walut ogłoszonemu przez Narodowy Bank Polski, obowiązującemu dla danej waluty  w dniu roboczym 
poprzedzającym dzień wypłaty wynagrodzenia  za pracę.  
7. Armator przekazuje marynarzowi miesięczne zestawienie obejmujące kwoty należne, potrącone  i wypłacone mar y-
narzowi  z tytułu wynagrodzenia za pracę  i innych świadczeń związanych  z pracą,  a w przypadku gdy te kwoty są określone  
w walucie obcej – kurs wymiany walut.  
Art. 36. 1. Załogę statku stanowią marynarze zatrudnieni przez armatora, wpisani na listę załogi tego statku.  
2. Listę załogi statku wystawia armator albo  w jego imieniu kapitan statku.  
3. Na liście załogi statku dokonuje się wpisów do tyczących rodzaju zawartej marynarskiej umowy  o pracę, zajmow a-
nego na statku stanowiska oraz miejsca  i terminu rozpoczęcia pracy na statku. Skreślenie marynarza  z listy załogi statku 
polega na dokonaniu adnotacji dotyczących miejsca  i terminu zakończenia p racy na statku oraz jego przyczyny.  
4. Wpisania marynarza na listę załogi statku dokonuje się najpóźniej  z chwilą wyjścia statku  w morze,  a skreślenia  
z tej listy – najwcześniej  z chwilą przybycia statku do portu,  w którym marynarz kończy pracę na statku.  
5. Przepisy  ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do praktykanta.  
6. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi,  w drodze rozporządzenia, wzór listy załogi statku oraz 
sposób jej wystawiania  i dokonywania  w niej wpisów, kierując się koniecznością za pewnienia prawidłowego prowadzenia 
ewidencji członków załogi statku oraz wymaganiami Konwencji  o ułatwieniu międzynarodowego obrotu morskiego , spo-
rządzonej  w Londynie dnia 9 kwietnia 196 5 r. (Dz. U. z 1969 r. poz. 236, z późn. zm.8)). 
Art. 37. 1. Statek po siada załogę, której skład  i kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia zapewniają bezpieczne  
i higieniczne warunki pracy  i życia, prawidłową obsługę urządzeń statku  i ładunku, należytą obsługę załogi statku  i pasaż e-
rów oraz umożliwiają przestrzeganie przepis ów o czasie pracy  i odpoczynku na statku.  
                                                           
8) Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w  Dz. U. z 1972  r. poz.  199, z  2003  r. poz.  1200 oraz z  2005  r. poz.  988, 990, 
992, 994, 996, 998, 1000, 1002 i  1004.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 1889  
 
 2. Marynarz zatrudniony na stanowisku kucharza, odpowiedzialny za przygotowywanie posiłków, posiada kwalifik a-
cje i odbył przeszkolenie określone w  przepisach wydanych na podstawie art. 68  ustawy o  bezpieczeństwie morskim.  
3. W przypadkach szczególnych dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku może zezwolić, 
aby posiłki na statku przygotowywał członek załogi statku niebędący kucharzem do czasu zawinięcia statku do następnego 
portu, nie dłużej  niż miesiąc, pod warunkiem że osoba taka jest przeszkolona  w zakresie higieny osobistej, higieny żywności  
i żywienia oraz zasad przechowywania żywności na statku.  
4. Jeżeli zatrudnienie kucharza na statku, na którym jest zatrudnionych mniej niż dziesięciu  marynarzy, nie jest w y-
magane ze względu na charakter uprawianej przez statek żeglugi oraz skład załogi statku, marynarz przygotowujący posiłki 
musi być przeszkolony  w zakresie higieny osobistej, higieny żywności  i żywienia oraz zasad przechowywania żywnoś ci na 
statku.  
Art. 38. 1. Kapitan statku kieruje pracą na statku  i reprezentuje armatora wobec załogi statku.  
2. Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu  w dzienniku pokładowym  o każdym ważnym zdarzeniu dot y-
czącym załogi statku.  
3. Kapitan statku rozpatruje skargi dotyczące warunków pracy  i życia marynarzy na statku,  a o podjętych decyzjach 
zawiadamia przedstawiciela załogi statku, jeżeli został wybrany.  
4. Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu  w dzienniku pokładowym  o złożeniu skargi d otyczącej waru n-
ków pracy  i życia na statku oraz sposobie  i terminie jej rozpatrzenia.  
5. Kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona przeprowadza kontrole:  
1) stanu pomieszczeń mieszkalnych na statku,  w szczególności  w zakresie utrzymania czystości  i porządku;  
2) zapasów żywności  i wody pitnej;  
3) miejsc przechowywania żywności  i wody pitnej;  
4) kuchni na statku oraz sprzętu do przyrządzania  i wydawania posiłków.  
6. Kontrole,  o których mowa  w ust. 5 pkt 1, przeprowadza się nie rzadziej niż raz  w miesią cu. Kontrole,  o których 
mowa  w ust. 5 pkt 2–4, przeprowadza się raz  w tygodniu. Wyniki kontroli kapitan statku dokumentuje  w dzienniku pokł a-
dowym.  
Art. 39. 1. Kapitan statku może polecić marynarzowi zejście ze statku  w porcie, jeżeli wymaga tego bezpieczeń stwo 
statku, załogi statku lub pasażerów,  a także gdy ze względu na brak wymaganej sprawności psychofizycznej lub rzeczywis -
tych kwalifikacji zawodowych marynarz nie jest  w stanie należycie wykonywać obowiązków na stanowisku określonym  
w marynarskiej umowi e o pracę.  
2. Polecenie zejścia ze statku, wraz  z uzasadnieniem, kapitan statku wydaje marynarzowi na piśmie  i dokonuje  o tym 
wpisu  w dzienniku pokładowym.  
Art. 40. 1. Przedstawiciel załogi statku reprezentuje załogę statku wobec kapitana statku.  
2. Przeds tawiciel załogi statku jest uprawniony do zgłoszenia kapitanowi statku interwencji  w sprawach załogi statku.  
3. Kapitan statku rozpatruje interwencję niezwłocznie  i o podjętych decyzjach powiadamia przedstawiciela załogi 
statku. Jeżeli interwencja była zgł oszona na piśmie, kapitan statku sporządza  w dzienniku pokładowym wzmiankę  o jej 
zgłoszeniu oraz  o sposobie  i terminie załatwienia.  
Art. 41. 1. Przedstawiciela załogi statku wybiera załoga statku.  
2. Przedstawiciel załogi statku pełni funkcję do dnia rozwiązania marynarskiej umowy  o pracę. Przedstawiciel załogi 
statku może  w każdym czasie zrezygnować  z pełnionej przez siebie funkcji albo być odwołany przez załogę statku.  
3. Kapitan statku umożliwia przeprowadzenie zebrania załogi statku nie później niż  do 10. dnia od dnia złożenia 
wniosku  o zwołanie zebrania załogi statku lub od dnia rozwiązania  z dotychczasowym przedstawicielem załogi statku 
marynarskiej umowy  o pracę.  
Art. 42. 1. Na czas uzasadniony potrzebami statku, kapitan statku może polecić maryn arzowi wykonywanie, zgodnej  
z jego kwalifikacjami zawodowymi, innej pracy niż określona  w marynarskiej umowie  o pracę, przy zapewnieniu maryn a-
rzowi wynagrodzenia przewidzianego za daną pracę, nie niższego od wynagrodzenia określonego  w marynarskiej umowie  
o pracę.  
2. Wykonywanie pracy,  o której mowa  w ust. 1, może trwać  w czasie danej podróży morskiej do zawinięcia statku do 
pierwszego portu dogodnego dla armatora, jednak nie dłużej niż 6 tygodni. Jeżeli praca ta jest wykonywana niezależnie od 
pracy określo nej w marynarskiej umowie  o pracę, marynarzowi przysługuje odpowiednie dodatkowe wynagrodzenie. 
Szczegółowe zasady wynagradzania dodatkowego określa odpowiednio układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania 
lub marynarska umowa  o pracę.  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 1889  
 
 3. W przypadku gdy po rozpoczęciu podróży morskiej marynarz wykazał na zajmowanym stanowisku brak wymag a-
nej sprawności psychofizycznej lub wymaganych kwalifikacji zawodowych, kapitan statku może polecić marynarzowi 
wykonywanie, zgodnej  z jego kwalifikacjami zawodowymi, innej  pracy niż określona  w marynarskiej umowie  o pracę, 
przy zapewnieniu marynarzowi wynagrodzenia przewidzianego za daną pracę, które może być niższe od wynagrodzenia 
określonego  w marynarskiej umowie  o pracę.  
4. O wydaniu polecenia,  o którym mowa  w ust. 1 lub 3, kapitan statku sporządza wzmiankę  w dzienniku pokładowym.  
Art. 43. 1. Czasem pracy jest czas,  w którym marynarz jest obowiązany wykonywać swoje obowiązki na statku zgo d-
nie z marynarską umową  o pracę.  
2. Czasem pracy jest również czas,  w którym odby wają się zbiórki załogi statku, szkolenia, ćwiczenia opuszczenia 
statku  i przeciwpożarowe oraz inne ćwiczenia wymagane postanowieniami umów  i przepisów międzynarodowych oraz 
prawa krajowego.  
3. Dozwolona jest praca  w niedziele  i święta, które określają prz episy  o dniach wolnych od pracy.  
Art. 44. 1. Czas pracy na statku nie może przekraczać 8 godzin na dobę  i przeciętnie 40  godzin  w przeciętnie pięci o-
dniowym tygodniu pracy  w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 6 miesięcy.  
2. Czas pracy na st atku przebywającym  w morzu nie może przekraczać 5 6 godzin w  siedmiodniowym tygodniu pracy,  
a dla pracowników niepełniących wacht – 46 godzin w  sześciodniowym tygodniu pracy.  
3. Maksymalny czas pracy nie może przekraczać 1 4 godzin na dobę oraz 7 2 godzin na tydzień.  
Art. 45. 1. Dobowy czas odpoczynku może zostać podzielony na dwie części,  z których jedna nie może być krótsza 
niż 6 godzin,  a przerwa między dwoma następującymi po sobie okresami odpoczynku nie może być dłuższa niż 1 4 godzin.  
2. W przypadku na ruszenia zasad,  o których mowa  w ust. 1, marynarzowi przysługuje niezwłocznie równoważny o d-
poczynek, polegający na odpowiednim skróceniu czasu pracy, przy zagwarantowaniu przysługującego marynarzowi wyn a-
grodzenia za pracę.  
3. Kapitan statku zarządza zbiórk i załogi statku, ćwiczenia  i szkolenia,  o których mowa  w art. 43 ust. 2, w taki sp o-
sób, aby  w możliwie jak najmniejszym stopniu zakłócać czas odpoczynku  i nie powodować przemęczenia marynarza, ni e-
zależnie od zapewnienia równoważnego odpoczynku.  
Art. 46. 1. Czas pracy na statku obsługiwanym przez kolejno wymieniające się załogi statku lub część załogi statku 
może być przedłużony do 1 4 godzin na dobę  i 72 godzin na tydzień, jeżeli po każdym nieprzerwanym okresie takiej pracy, 
nie dłuższym niż 6 tygodni, maryn arzowi zapewnia się co najmniej taki sam okres wolnego od pracy pobytu na lądzie. Za 
zgodą marynarza okres takiej pracy może być przedłużony do 3 miesięcy.  
2. Praca  w granicach norm określonych  w ust. 1 nie jest pracą  w godzinach nadliczbowych, jeżeli licz ba przeprac o-
wanych godzin  w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 8 miesięcy nie przekroczy sumy tygodniowych norm czasu 
pracy, obliczonej na podstawie  art. 44 ust. 2. 
Art. 47. 1. Praca wykonywana ponad obowiązujące marynarza normy czasu pracy,  a także praca wykonywana ponad 
przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający  z obowiązującego marynarza rozkładu czasu pracy, stanowi pracę  
w godzinach nadliczbowych.  
2. Praca  w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna  w przypadku:  
1) potrzeb eksploatacyjnych  statku;  
2) konieczności zapewnienia bezpieczeństwa statku, przebywającym na nim pasażerom lub przewożonemu ładunkowi 
albo w związku  z udzielaniem pomocy innym statkom lub osobom będącym  w niebezpieczeństwie na morzu.  
3. Liczba godzin nadliczbowych przepra cowanych  z przyczyn,  o których mowa  w ust. 2 pkt 1, nie może przekroczyć 
dla każdego marynarza 14 0 godzin  w każdym okresie 3 0-dniowym, licząc od dnia wpisania marynarza na listę załogi statku.  
4. Za pracę  w godzinach nadliczbowych, oprócz wynagrodzenia za pracę określonego  w układzie zbiorowym pracy 
lub w regulaminie wynagradzania,  a w przypadku armatora nieobjętego tymi układami lub regulaminami – w marynarskiej 
umowie  o pracę, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie  w wysokości 50% wynagrodzenia za pracę.  
5. W zamian za pracę  w godzinach nadliczbowych marynarzowi, na jego wniosek, może być udzielony czas wolny od 
pracy  w takim samym wymiarze jak praca wykonana  w godzinach nadliczbowych.  
6. Do kapitana statku  i kierowników działów na statku stosuje się przepisy  art. 1514 Kodeksu pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 1889  
 
 Art. 48. 1. Armator może zobowiązać marynarza do pozostawania  w gotowości do pracy, jeżeli:  
1) statek oczekuje na manewry;  
2) zachodzi konieczność ochrony statku, pasażerów, załogi statku lub ładunku;  
3) wymaga tego organizacja obsługi systemów  i urządzeń zautomatyzowanych na statku.  
2. Wysokość wynagrodzenia za pozostawanie  w gotowości do pracy określa układ zbiorowy pracy lub regulamin w y-
nagradzania,  a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarsk a umowa  o pracę.  
Art. 49. Podczas postoju statku  w porcie kapitan statku umożliwia marynarzowi wykorzystanie na lądzie czasu wo l-
nego od pracy, chyba że marynarz został zobowiązany przez kapitana statku do wykonywania innej pracy niż praca wyn i-
kająca  z mary narskiej umowy  o pracę.  
Art. 50. 1. Na statku prowadzi się ewidencję czasu pracy  i odpoczynku dla każdego marynarza. Ewidencję czasu pr a-
cy i odpoczynku prowadzi się  w języku polskim  i angielskim. Nadzór nad ewidencją czasu pracy  i odpoczynku prowadzi 
kapit an statku.  
2. Ewidencja czasu pracy  i odpoczynku jest jawna.  
3. Marynarz otrzymuje podpisany przez kapitana statku formularz ewidencji czasu pracy  i odpoczynku dotyczący 
jego osoby.  
4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi,  w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji 
czasu pracy  i odpoczynku oraz wzór formularza do prowadzenia ewidencji czasu pracy  i odpoczynku marynarza, mając na 
uwadze wymagania wynikające  z umów międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską  w tym zakre sie oraz 
konieczność prawidłowego dokonywania rozliczeń czasu pracy  i odpoczynku marynarzy.  
Art. 51. 1. Kapitan statku jest obowiązany umieścić  w dostępnym miejscu na statku informację  o rozkładzie czasu 
pracy dla każdego stanowiska na statku, obejmującą:  
1) czas pracy na statku przebywającym  w morzu;  
2) czas pracy podczas postoju statku  w porcie;  
3) maksymalną liczbę godzin pracy.  
2. Informację,  o której mowa  w ust. 1, sporządza się  w języku polskim  i angielskim.  
Art. 52. 1. Czas pracy młodocianego nie moż e przekraczać 8 godzin na dobę  i 40 godzin tygodniowo.  
2. Młodociany nie może wykonywać pracy  w porze nocnej, obejmującej okres 9 godzin kolejno następujących po 
sobie, włączając  w to czas między godziną 2400 a godziną 500. 
3. Młodociany może wykonywać pracę  w godzinach nadliczbowych tylko  w razie zagrożenia bezpieczeństwa statku.  
4. Młodocianemu należy zapewnić wystarczający czas na posiłki, co najmniej godzinną przerwę na główny posiłek 
dnia oraz, po każdym dwugodzinnym okresie ciągłej pracy,  15-minuto wą przerwę.  
5. Przepisów  ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wpływałoby to negatywnie na efektywność szkolenia młodocianych pr o-
wadzonego zgodnie  z programem szkolenia określonym  w przepisach wydanych na podstawie  art. 74 ust. 4 ustawy  
o bezpieczeństwie mors kim. 
6. Praca wykonywana przez młodocianego nie może powodować zagrożenia jego życia, zdrowia  i rozwoju psycho -
fizycznego.  
7. Przepisy  ust. 1–6 stosuje się odpowiednio do praktykanta.  
Art. 53. 1. Wymiar płatnego urlopu wypoczynkowego wynosi 2, 5 dnia z upływem każdego miesiąca zatrudnienia na 
statku.  
2. Układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy,  a u armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – maryna r-
ska umowa  o pracę mogą ustalać wymiar urlopu przekraczający wymiar,  o którym mowa  w ust. 1. 
3. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy  o pracę zawartej na czas nieokreślony, na czas określony lub na 
czas podróży morskiej, marynarzowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.  
4. Wymiar urlopu wypoczynkowego za okres kr ótszy niż miesiąc ustala się proporcjonalnie, biorąc za podstawę w y-
miar urlopu określony  w ust. 1, przy czym niepełny dzień urlopu zaokrągla się  w górę do dnia pełnego.  
5. Do udzielonego płatnego urlopu wypoczynkowego nie wlicza się  w szczególności niedzie l i świąt określonych  
w przepisach  o dniach wolnych od pracy, okresu urlopu wyrównawczego oraz okresów urlopów określonych przepisami 
Kodeksu pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 1889  
 
 Art. 54. Armator udziela marynarzowi urlopu wypoczynkowego zgodnie  z planem urlopów,  w porozumieniu  
z maryn arzem.  W przypadku braku porozumienia termin urlopu wypoczynkowego marynarza ustala armator.  
Art. 55. 1. Przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego lub odwołanie marynarza  z urlopu wypoczynkowego może 
nastąpić, za zgodą marynarza, jedynie  w przypadku gdy a rmator,  z przyczyn, których nie można było przewidzieć  w chwili 
rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego lub  w czasie ustalania terminu urlopu wypoczynkowego, jest pozbawiony innej mo ż-
liwości skompletowania załogi statku, biorąc pod uwagę jej skład  i kwalifikacje  zawodowe.  
2. Armator jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez marynarza, pozostające  w bezpośrednim związku  z prze-
sunięciem terminu urlopu wypoczynkowego lub odwołaniem  z urlopu wypoczynkowego.  
Art. 56. 1. Za okres pracy na statku odbywającym podróż  morską marynarz nabywa prawo do wolnego od pracy pła t-
nego pobytu na lądzie, zwanego dalej „urlopem wyrównawczym ”. 
2. Urlop wyrównawczy stanowi ekwiwalent za przedłużenie czasu pracy wykonywanej  w warunkach morskich oraz za 
konieczność spędzania  w podróży morskiej dziennego  i tygodniowego czasu wolnego od pracy.  
3. Wymiar urlopu wyrównawczego wynosi 5 dni za każdy miesiąc przebywania marynarza na statku. Wymiar urlopu 
wyrównawczego za niepełny miesiąc ustala się proporcjonalnie.  
4. Układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy,  a u armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – maryna r-
ska umowa  o pracę mogą ustalać wymiar urlopu wyrównawczego przekraczający wymiar,  o którym mowa  w ust. 3. 
5. Urlopu wyrównawczego udziela się na zasadach określonych  w art. 54. 
6. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy  o pracę marynarzowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niew y-
korzystany urlop wyrównawczy, obliczany według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu 
wypoczynkowego.  
Art. 57. 1. Maryn arz nabywa prawo do bezpłatnej repatriacji po upływie okresu pracy na statku, określonego  
w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania,  a u armatorów nieobjętych tymi układam i lub regulaminami  – 
marynarskiej umowie  o pracę.  
2. Okres pracy na st atku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do repatriacji, nie może być dłuższy niż 
8 miesięcy.  
Art. 58. 1. Marynarz ma prawo do bezpłatnej repatriacji,  w przypadku gdy:  
1) minął okres, na jaki została zawarta marynarska umowa  o pracę;  
2) doszło do spr zedaży, zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku  w inny sposób albo statek został wycofany  z eksploatacji 
na okres co najmniej jednego miesiąca;  
3) zszedł ze statku  z powodu niezdolności do pracy na skutek choroby lub obrażeń odniesionych  w wyniku wypadku 
przy pracy;  
4) po rozpoczęciu podróży morskiej statek został skierowany do strefy konfliktów zbrojnych,  a marynarz nie wyraził na 
piśmie zgody na pracę na tym statku;  
5) marynarska umowa  o pracę została rozwiązana przez armatora;  
6) marynarska umowa  o pracę została rozwiązana przez marynarza  z innych uzasadnionych powodów,  w szczególności  
z ważnego powodu rodzinnego lub innej nagłej konieczności rozwiązania umowy.  
2. Marynarz ma prawo do repatriacji środkiem transportu uzgodnionym  w marynarskiej umowie  o pracę do:  
1) miejsca zamieszkania lub  
2) miejsca,  w którym została podpisana marynarska umowa  o pracę, lub  
3) innego miejsca wskazanego  w marynarskiej umowie  o pracę.  
Art. 59. 1. Jeżeli marynarz pozostał za granicą bez własnej winy, koszty repatriacji  i oczekiwania na nią ponosi armator.  
2. Armator ponosi koszty repatriacji marynarza obejmujące:  
1) transport bagażu osobistego marynarza do 30  kg ciężaru bagażu;  
2) zakwaterowanie, transport, wyżywienie, wodę pitną oraz niezbędną opiekę medyczną nad marynarzem  w czasie rep a-
triacji.  
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 1889  
 
 3. Jeżeli układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub marynarska umowa  o pracę nie stanowią inaczej, mar y-
narz ponosi koszty repatriacji:  
1) zorganizowanej na jego żądanie,  w przypadku innym niż określony  w art. 58 ust. 1 pkt 6; 
2) przeprowadzonej  w przypadku braku wymaganej sprawności psychofizycznej lub kwalifikacji zawodowych maryn a-
rza – z jego winy;  
3) w przypadku ciężkiego naruszenia przez niego obowiązków pracowniczych.  
Art. 60. 1. Uprawnienia przysługujące marynarzowi  w związku  z repatriacją, dotyczące  w szczególności środków 
oraz kosztów transportu, określa układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy,  a w przypadku armatorów nieobjętych tymi 
układami lub regulaminami – marynarska umowa  o pracę.  
2. Na statku przechowuje się kopię przepisów określających prawa  i obowiązki marynarza  i armatora związane  
z repatriacją.  
Art. 61. Armator nie może:  
1) wymagać od marynarza wpłacenia zaliczki  w związku  z kosztami repatriacji;  
2) potrącać kosztów repatriacji  z wynagrodzenia za pracę ma rynarza lub innych świadczeń wynikających  z marynarskiej 
umowy  o pracę,  z wyjątkiem sytuacji,  o których mowa  w art. 59 ust. 3; 
3) obciążać marynarza kosztami repatriacji  w przypadku wystąpienia okoliczności,  o których mowa  w art. 30 ust. 2. 
Art. 62. 1. W przypadku gdy armator statku o  polskiej przynależności lub podmiot udzielający zabezpieczenia, 
o którym mowa w  art. 62a ust.  1, nie podejmuje działań zmierzających do repatriacji marynarza, repatriację organizuje na 
wniosek marynarza lub osoby przez nieg o upoważnionej dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego 
statku we współpracy z  konsulem Rzeczypospolitej Polskiej.  
2. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, za pokrycie kosztów repatriacji, o  których mowa w  art. 59 ust. 2, odpowi a-
dają solid arnie armator statku i  podmiot udzielający zabezpieczenia, o  którym mowa w  art. 62a ust.  1. 
3. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku wyd a-
je decyzję w  sprawie obciążenia kosztami repatriacji, o których mowa w  art. 59 ust. 2, określając ich wysokość, podmioty 
obowiązane do ich pokrycia oraz termin i  sposób uiszczenia tych kosztów.  
4. Koszty repatriacji, o  których mowa w  art. 59 ust. 2, podlegają egzekucji w  trybie przepisów o  postępowaniu egz e-
kucyjnym w  administracji.  
5. Jeżeli egzekucja kosztów repatriacji, o  których mowa w  art. 59 ust. 2, w trybie, o  którym mowa w  ust. 4, okaże się 
nieskuteczna, koszty te ponosi dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku.  
Art. 62a. 1. Armator jest obowiązany posiadać ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie finansowe, takie jak gwarancja 
ubezpieczeniowa lub bankowa lub gwarancja innej instytucji finansowej podobnej do banku lub zakładu ubezpieczeń, 
odpowiedzialności na wypadek porzucenia m arynarza, zwane dalej „zabezpieczeniem finansowym na wypadek porzucenia 
marynarza”.  
2. Marynarz jest uważany za porzuconego, jeżeli armator:  
1) nie pokrył kosztów repatriacji w  przypadkach określonych w  ustawie,  
2) pozostawił marynarza bez uzasadnionych śr odków utrzymania lub  
3) w inny sposób jednostronnie zaprzestał wykonywać obowiązki wynikające ze  stosunku pracy, w  szczególności nie 
wypłacił wynagrodzenia za pracę przez okres co najmniej 2  miesięcy.  
3. Środki utrzymania, o  których mowa w  ust. 2 pkt 2, ob ejmują odpowiednie wyżywienie, zapasy wody pitnej, zakw a-
terowanie, paliwo niezbędne do przetrwania na statku oraz niezbędną opiekę medyczną.  
4. Zabezpieczenie finansowe na wypadek porzucenia marynarza obejmuje:  
1) zaległe wynagrodzenia i  inne świadczenia n ależne marynarzom od armatora za  okres nieprzekraczający 4 miesięcy;  
2) uzasadnione wydatki poniesione przez marynarzy w  związku z  porzuceniem, w  tym koszty repatriacji, o  których m o-
wa w  art. 59 ust. 2; 
3) wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb maryn arzy, w  szczególności na: uzasadnione środki utrzymania, 
o których mowa w  ust. 2 pkt 2, oraz, w  razie potrzeby, ubranie, oraz wszelkie poniesione przez marynarzy w  sposób 
uzasadniony koszty i  opłaty związane z  porzuceniem do chwili powrotu marynarzy do mie jsca wskazanego zgodnie 
z art. 58 ust. 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 1889  
 
 5. Zabezpieczenie finansowe na wypadek porzucenia marynarza może wygasnąć przed upływem terminu, na  
jaki zostało udzielone, nie wcześniej jednak niż po upływie 30  dni od dnia zawiadomienia o  tym dyrektora urzędu m or-
skiego właściwego ze względu na port macierzysty statku przez podmiot, który udzielił zabezpieczenia finan sowego na 
wypadek porzucenia marynarza.  
6. W przypadku wygaśnięcia zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza zgodnie z  ust. 5 arm a-
tor, przed upływem terminu, o  którym mowa w  ust. 5, jest obowiązany uzyskać nowe zabezpieczenie finansowe na wyp a-
dek porzucenia marynarza.  
7. Ubezpieczenie, o  którym mowa w  ust. 1, nie stanowi ubezpieczenia obowiązkowego w  rozumieniu ustawy z  dnia 
22 maja 2003  r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i  Polskim Biurze Ube z-
pieczycieli Komunikacyjnych (Dz.  U. z 2018 r. poz. 473 i 2448 oraz z 2019 r. poz. 125 i 730 ). 
8. Przepisów ust.  1–7 nie stosuje się do statków o  pojemności  brutto (GT) mniejszej niż 200  jednostek, uprawiających 
żeglugę wyłącznie na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.  
Art. 62b. 1. Dla każdego statku, o  którym mowa w  art. 92 ust. 1 i 3, objętego zabezpieczeniem finansowym na wyp a-
dek porzucenia maryna rza podmiot, który go udzielił, wydaje certyfikat potwierdzający to zabezpieczenie. Zakres inform a-
cji zawartych w  certyfikacie określa załącznik A2 -I do Konwencji MLC.  
2. Certyfikat, o  którym mowa w  ust. 1, sporządza się w  języku angielskim albo w  języku p olskim wraz z tłumacz e-
niem na język angielski.  
3. Oryginał certyfikatu, o  którym mowa w  ust. 1, przechowuje się razem z  pozostałymi dokumentami statku i udo-
stępnia na żądanie właściwych władz lub na wniosek organizacji pracodawców i  organizacji pracowników . 
4. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu, o  którym mowa w  ust. 1, na statku, w widoc z-
nym i  dostępnym dla marynarzy miejscu.  
Art. 62c. 1. Marynarz lub osoba przez niego upoważniona może dochodzić roszczeń w  zakresie określonym 
w art. 62a ust.  4 bezpośrednio od podmiotu udzielającego zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza.  
2. Podmiot udzielający zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza wypłaca świadczenie ni e-
zwłocznie, nie później jednak niż w  terminie 7  dni od dnia złożenia wniosku przez marynarza lub osobę przez niego up o-
ważnioną.  
3. Wniosek, o  którym mowa w  ust. 2, zawiera wskazanie okoliczności, o  których mowa w  art. 62a ust.  2. 
4. W przypadku gdy wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do usta lenia wysokości należnego marynarzowi świa d-
czenia nie jest możliwe w  terminie 7  dni, podmiot udzielający zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia mar y-
narza wypłaca zaliczkę na pokrycie bieżących potrzeb marynarza. Wypłata zaliczki nie stanowi uznan ia odpowiedzialności 
i może zostać zaliczona na poczet późniejszych kwot wypłacanych marynarzowi na wypadek jego porzucenia.  
Rozdział 5  
Warunki pracy  i życia na statku  
Art. 63. 1. Armator jest obowiązany zapewnić, aby pomieszczenia pracy, pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne, 
higieniczno -sanitarne oraz mesy na statku spełniały wymagania określone  w Konwencji MLC  w zakresie powierzchni, 
oświetlenia, czystości powietrza, dopuszczalnego hałasu  i drgań.  
2. Armator zapewnia marynarzowi na statku bezpłatne z akwaterowanie oraz warunki do rekreacji oraz, jeżeli to mo ż-
liwe, inne udogodnienia mające na celu zaspokojenie potrzeb marynarzy.  
3. Armator, uwzględniając różnice kulturowe  i religijne oraz czas trwania  i charakter podróży morskiej, jest obowi ą-
zany zapewn ić marynarzom bezpłatne wyżywienie  o odpowiedniej jakości  i wodę pitną.  
Art. 64. 1. Armator jest obowiązany zapewnić, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje  i urządzenia na statku z a-
pewniały bezpieczne  i higieniczne warunki pracy  i życia marynarzy oraz innych osób znajdujących się na statku,  
w szczególności nie stwarzały zagrożeń wypadkami lub zagrożeń zdrowia  w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, 
szkodliwe lub uciążliwe  w środowisku pracy.  
2. Armator przeprowadza ocenę  i dokumentuje ryzyko zawodowe związane  z wykonywaniem pracy na poszczegó l-
nych stanowiskach pracy na statku, wykorzystując ogólne statystyki wypadków przy pracy  i chorób zawodowych maryn a-
rzy na statkach, ze szczególnym uwzględnieniem statków przez niego eksploatowanych.  
3. Arma tor informuje marynarzy  o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego, stosuje niezbędne środki 
profilaktyczne oraz szkoli marynarzy  w zakresie ochrony przed zagrożeniami.  
4. Armator przeprowadza na swój koszt badania  i pomiary czynników szkodliwych d la zdrowia  w środowisku pracy 
na statku, przechowuje wyniki tych pomiarów oraz udostępnia je marynarzom.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 1889  
 
 Art. 65. W przypadku przewozu na statkach towarów niebezpiecznych armator jest obowiązany poinformować 
członków załogi statku  o stwarzanych przez nie z agrożeniach, środkach zapobiegawczych  i procedurach postępowania  
z nimi na wypadek zagrożenia oraz zasadach udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej  w przypadku wystąpienia ni e-
pożądanych skutków tych zagrożeń.  
Art. 66. 1. Armator jest obowiązany dostarcz yć członkom załogi statku nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej 
oraz odzież  i obuwie robocze, zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych  i szkodliwych dla zdrowia czynników 
występujących  w środowisku pracy na morzu oraz poinformować ich  o sposoba ch posługiwania się tymi środkami.  
2. Środki ochrony indywidualnej muszą spełniać wymagania określone  w przepisach dotyczących oceny zgodności.  
3. Armator,  w porozumieniu  z kapitanem statku, ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży  i obuwi a 
roboczego, których stosowanie jest niezbędne na określonych stanowiskach pracy na statku.  
4. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież  i obuwie robocze,  o których mowa  w ust. 1, stanowią własność armatora.  
Art. 67. 1. Kapitan statku odpowiada za przestrzeganie przepisów  i zasad bezpieczeństwa  i higieny pracy na statku.  
2. Na statku, na którym jest zatrudnionych co najmniej 5 marynarzy, załoga statku ustanawia komisję do spraw be z-
pieczeństwa  i higieny pracy na statku, zwaną dalej „komisją ”. W praca ch komisji uczestniczy przedstawiciel załogi statku, 
jeżeli został wybrany.  
3. Komisja doradza kapitanowi statku  w podejmowaniu działań dotyczących  w szczególności:  
1) zmian  w organizacji pracy  i wyposażenia stanowisk pracy na statku, jeżeli mogą powodować  zagrożenie zdrowia lub 
życia marynarzy;  
2) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania marynarzy  o tym 
ryzyku;  
3) przydzielania marynarzom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży  i obuwia roboczego;  
4) ocen y stanu bezpieczeństwa  i higieny pracy na statku.  
4. Komisja może przedstawiać kapitanowi statku wnioski  w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zdrowia lub 
życia marynarzy na statku.  
5. Marynarze wchodzący  w skład komisji nie mogą ponosić niekorzystnych dla nich konsekwencji  z tytułu działalności  
w komisji.  
Art. 68. 1. Marynarz nie może zostać dopuszczony do pracy, do której wykonywania nie posiada wymaganych kwal i-
fikacji zawodowych,  a także dostatecznej znajomości przepisów  i zasad bezpiec zeństwa  i higieny pracy na statku.  
2. Kapitan statku zapewnia przeszkolenie marynarza  w zakresie bezpieczeństwa  i higieny pracy na statku przed d o-
puszczeniem go do pracy na określonym stanowisku pracy.  
3. Na statku udostępnia się marynarzom do stałego korzystania aktualne instrukcje bezpieczeństwa  i higieny pracy na 
statku, dotyczące  w szczególności:  
1) wykonywania prac związanych  z ryzykiem wystąpienia wypadku lub zagrożeniami zdrowia  i życia marynarzy;  
2) obsługi maszyn  i urządzeń;  
3) pracy  z materiał ami szkodliwymi dla zdrowia  i niebezpiecznymi;  
4) przeciwdziałania skutkom długotrwałego narażenia na hałas, drgania oraz inne czynniki szkodliwe dla zdrowia  
w środowisku pracy na statku;  
5) zasad stosowania środków ochrony indywidualnej przed hałasem, drg aniami  i innymi czynnikami szkodliwymi dla 
zdrowia  w środowisku pracy na statku;  
6) udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.  
Art. 69. 1. Jeżeli marynarz ulegnie wypadkowi przy pracy, kapitan statku jest obowiązany do ustalenia okoliczności  
i przyczyn te go wypadku.  
2. W czynnościach,  o których mowa  w ust. 1, uczestniczy przedstawiciel załogi statku, jeżeli został wybrany.  
3. O wypadku przy pracy  i podejrzeniu choroby zawodowej na statku kapitan statku niezwłocznie zawiadamia armatora.  
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 1889  
 
 Rozdział 6  
Ochrona z drowia  i ochrona socjalna  
Art. 70. 1. Armator jest obowiązany zapewnić marynarzowi dostęp do opieki medycznej,  w szczególności do:  
1) profilaktycznej opieki zdrowotnej;  
2) zaopatrzenia  w produkty lecznicze  i wyroby medyczne;  
3) leczenia ambulatoryjnego,  w tym stomatologicznego;  
4) leczenia szpitalnego.  
2. Podczas postoju  w porcie, do którego zawinął statek, armator umożliwia marynarzowi, bez zbędnej zwłoki, wizytę 
u lekarza lub lekarza dentysty.  
3. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej ponosi armator,  z wyjątkiem kosztów świadczeń udzielonych na podstawie 
ustawy  z dnia 2 7 sierpnia 200 4 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. 
z 2019 r. poz. 1373, 1394, 1590 i 1694 ) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego  i Rady  (WE)  nr 883/200 4 z dnia 
29 kwietnia 2004  r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 16 6 z 30.04.2004, str. 1,  
z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5,  t. 5, str. 72).  
4. Armator jest uprawniony do naby wania produktów leczniczych  i wyrobów medycznych na statek na podstawie z a-
potrzebowania,  o którym mowa  w art. 96 ustawy  z dnia 6 września 200 1 r. – Prawo farmaceutyczne ( Dz. U. z 2019 r. 
poz. 499, z późn. zm.9)). 
5. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.  
Art. 71. 1. Na statku zapewnia się odpowiednie zaplecze  i wyposażenie na potrzeby pomocy medycznej,  w szczegó l-
ności apteczka okrętowa  i poradnik medyczny zgodny  z wymaganiami Międzynarodowej Organizacji Zdrowia.  
2. Na statku odbywającym podróże międzynarodowe dłuższe niż 3 dni, na którym znajduje się co najmniej 10 0 osób, 
armator jest obowiązany zatrudnić lekarza.  
3. Jeżeli ze względu na charakter uprawianej przez statek żeglugi,  w tym czas trwania podróży morskich o raz liczbę 
znajdujących się na nim osób, obecność lekarza na statku nie jest wymagana,  w składzie załogi statku zapewnia się obe c-
ność co najmniej jednego marynarza posiadającego przeszkolenie spełniające wymagania Konwencji STCW  w zakresie 
sprawowania opie ki medycznej nad chorym.  
4. Statek  z załogą liczącą co najmniej 1 5 osób odbywający podróż morską trwającą co najmniej 3 dni powinien p o-
siadać pomieszczenie szpitalne zapewniające możliwość prowadzenia prawidłowej opieki medycznej.  
5. Prowadzenie apteczki o krętowej  i sprawowanie opieki medycznej na statku należy do osoby posiadającej przeszk o-
lenie,  o którym mowa  w ust. 3. Za czynności te odpowiada kapitan statku.  
6. Dla marynarza na statku kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona prowadzi kartę zdrow ia, w której są 
dokonywane adnotacje  o stanie zdrowia marynarza, których treść jest poufna  i może być wykorzystywana wyłącznie  w celu 
ułatwienia leczenia marynarza.  
Art. 72. Minister właściwy do spraw zdrowia,  w porozumieniu  z ministrem właściwym do spraw gospodarki mo r-
skiej, określi,  w drodze rozporządzenia:  
1) wymagania dotyczące wyposażenia apteczek okrętowych  w odpowiednie rodzaje  i ilości produktów leczniczych, 
wyrobów medycznych  i odtrutek, sposobu ich przechowywania, kontroli, wymiany oraz ewidencjon owania,  
2) wymagania dotyczące wyposażenia środków ratunkowych  w apteczki medyczne  w odpowiednie rodzaje  i ilości pr o-
duktów leczniczych  i wyrobów medycznych, sposobu ich kontroli, wymiany oraz ewidencjonowania,  
3) wykaz substancji  i materiałów stanowiących  zagrożenie dla zdrowia lub życia, znajdujących się na statku,  
4) wzór karty zdrowia dla marynarza na statku  
– mając na uwadze wymagania wynikające  z umów międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską  w tym zakresie, 
uwzględniając charakter uprawianej ż eglugi oraz konieczność zapewnienia marynarzom właściwej pomocy medycznej na 
statku.  
                                                           
9) Zmiany tekstu jed nolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z  2019 r. poz.  399, 959, 1495, 1542, 1556 i 1590.  
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 1889  
 
 Art. 73. 1. Armator jest obowiązany do poniesienia kosztów:  
1) związanych  z chorobą lub uszkodzeniem ciała marynarza  w okresie zatrudnienia lub powstałych  w jego wyniku,  
2) opieki medycznej  w przypadkach choroby lub uszkodzenia ciała marynarza,  o których mowa  w pkt 1, w tym kosztów 
leczenia  i zaopatrzenia  w niezbędne produkty lecznicze  i wyroby medyczne,  a w przypadku pobytu marynarza poza 
granicami kraju także zakwaterowania  i wyżywienia  
– do czasu, gdy marynarz wróci do zdrowia lub nabędzie uprawnienia do korzystania ze świadczeń na zasadach określ o-
nych  w art. 70 ust. 3, ale nie dłużej niż przez 1 6 tygodni licząc od dnia uszkodzenia ciała lub początku choroby.  
2. W przypadku niezdolności do pracy trwającej powyżej 3 miesięcy, wynikającej  z uszkodzenia ciała lub choroby 
powstałej na skutek wykonywania pracy, marynarzowi,  a w przypadku śmierci marynarza jego rodzinie, przysługuje o d-
szkodowanie od armatora. Do odsz kodowania stosuje się odpowiednio przepisy  art. 93 § 2 i 3 Kodeksu pracy.  
3. Armator jest obowiązany pokryć koszty sprowadzenia zwłok marynarza do kraju oraz koszty pogrzebu  w razie 
śmierci marynarza, mającej miejsce na statku lub na lądzie  w czasie wykony wania pracy,  a także  w czasie repatriacji mar y-
narza.  
4. W przypadku,  o którym mowa  w ust. 3, zwłoki sprowadza się do miejsca wskazanego  w marynarskiej umowie  
o pracę lub innego miejsca wskazanego  w układzie zbiorowym pracy.  
Art. 74. (uchylony)  
Art. 75. Jeżeli niezdolność do pracy marynarza powstała na skutek choroby lub uszkodzenia ciała, armator wypłaca 
wynagrodzenie za pracę,  o którym mowa  w art. 35 ust. 3: 
1) do czasu gdy chory lub ranny marynarz przebywa na statku albo do czasu repatriacji marynarza;  
2) od dnia repatriacji marynarza albo zejścia ze statku do czasu jego powrotu do zdrowia lub nabycia uprawnień do 
świadczeń na zasadach określonych  w ustawie  z dnia 25  czerwca 199 9 r. o świadczeniach pieniężnych  z ubezpiecz e-
nia społecznego  w razie choroby  i macierzyństwa ( Dz. U. z 2019 r. poz. 645 i 1590 ) lub  w ustawie  z dnia 30 paź-
dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym  z tytułu wypadków przy pracy  i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2019 r. 
poz. 1205), ale nie dłużej niż przez 1 6 tygodni licząc od dnia uszkodzenia ciała lub początku choroby.  
Art. 76. Armator jest zwolniony  z obowiązku,  o którym mowa  w art. 75, jeżeli:  
1) uszkodzenie ciała marynarza nastąpiło  w sytuacji niezwiązanej  z wykonywaniem pracy na statku;  
2) uszkodzenie ciała lub choroba wynika z e świadomego nieprawidłowego postępowania chorego lub rannego maryn a-
rza; 
3) choroba lub niepełnosprawność marynarza została przez niego umyślnie ukryta.  
Art. 76a. 1. Armator jest obowiązany posiadać ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie finansowe, takie jak gwarancja 
ubezpieczeniowa lub bankowa lub gwarancja innej instytucji finansowej podobnej do banku lub zakładu ubezpieczeń, 
odpowiedzialności w  zakresie, o  którym mowa w  art. 73 i art. 75, zwane dalej „zabezpieczeniem finansowym odpowi e-
dzialności armato ra”. 
2. Zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności armatora może wygasnąć przed upływem terminu, na jaki zostało 
udzielone, nie wcześniej jednak niż po upływie 30  dni od dnia zawiadomienia o  tym dyrektora urzędu morskiego właśc i-
wego ze względu na port maci erzysty statku przez podmiot, który udzielił zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności 
armatora.  
3. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 2, armator niezwłocznie zapewnia umieszczenie na statku, w widocznym 
i dostępnym dla marynarzy miejscu, informacji doty czącej terminu wygaśnię cia zabezpieczenia finansowego odpowi e-
dzialności armatora.  
4. W przypadku wygaśnięcia zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora zgodnie z  ust. 2, armator, 
przed upływem terminu, o  którym mowa w  ust. 2, jest obowiązany uzy skać nowe zabezpieczenie finansowe odpowiedzia l-
ności armatora.  
5. Ubezpieczenie, o  którym mowa w  ust. 1, nie stanowi ubezpieczenia obowiązkowego w  rozumieniu ustawy z  dnia 
22 maja 2003  r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyj nym i  Polskim Biurze Ube z-
pieczycieli Komunikacyjnych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 1889  
 
 Art. 76b. 1. Dla każdego statku objętego zabezpieczeniem finansowym odpowiedzialności armatora podmiot, który 
go udzielił, wydaje certyfikat potwierdzający to zabezpieczenie. Zakres informacji zawartych  w certyfikacie określa z a-
łącznik A4 -I do Konwencji MLC.  
2. Certyfikat, o  którym mowa w  ust. 1, sporządza się w  języku angielskim albo w  języku polskim wraz z tłumacz e-
niem na język angielski.  
3. Oryginał certyfikatu, o  którym mowa w  ust. 1, przechowuje się  razem z  pozostałymi dokumentami statku 
i udostępnia na żądanie właściwych władz lub na wniosek organizacji pracodawców i  organizacji pracowników.  
4. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu, o  którym mowa w  ust. 1, na statku, w wido cz-
nym i  dostępnym dla marynarzy miejscu.  
Art. 76c. 1. Marynarz, osoba przez niego upoważniona lub uprawnieni w  rozumieniu art.  93 § 4 Kodeksu pracy 
członkowie rodziny marynarza mogą dochodzić roszczeń w  zakresie, o  którym mowa w  art. 73 i art. 75, bezpośre dnio od 
podmiotu udzielającego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora. Podmiot udzielający zabezpieczenia 
finansowego odpowiedzialności armatora wypłaca świadczenie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7  dni od 
dnia złożenia wnios ku przez marynarza, osobę przez niego upoważnioną lub uprawnioną.  
2. W przypadku gdy w  wyniku długotrwałej niezdolności do pracy będącej skutkiem choroby lub uszkodzenia ciała 
zachodzą trudności w  ustaleniu wysokości należnego marynarzowi świadczenia, podm iot udzielający zabezpieczenia fina n-
sowego odpowiedzialności armatora wypłaca zaliczkę na pokrycie bieżących potrzeb marynarza. Wypłata zaliczki nie 
stanowi uznania odpowiedzialności i  może zostać zaliczona na poczet późniejszych kwot wypłacanych osobom, o  których 
mowa w  ust. 1, w zakresie, o  którym mowa w  art. 73 i art. 75. 
3. Wypłata świadczenia może być potwierdzona na formularzu, którego wzór określa załącznik B4 -I do Konwencji 
MLC.  
Art. 77. 1. Armator zabezpiecza rzeczy chorego, rannego lub zmarłego ma rynarza pozostawione na statku.  
2. Rzeczy należące do zmarłego marynarza armator zwraca członkom rodziny marynarza, uprawnionym  w rozumieniu  
art. 93 § 4 Kodeksu pracy.  
Art. 78. 1. W przypadku zaginięcia marynarza na morzu, armator wypłaca uprawnionym członkom rodziny marynarza:  
1) przez okres 6 miesięcy – comiesięczne świadczenie obliczane według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiw a-
lentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy;  
2) po upływ ie 6 miesięcy – do czasu uznania marynarza za zmarłego – comiesi ęczny zasiłek pieniężny.  
2. Zasiłek,  o którym mowa  w ust. 1 pkt 2, ustala się  w wysokości określonej  w art. 80 ustawy  z dnia 1 7 grudnia 
1998 r. o emeryturach  i rentach  z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz z 2019 r. 
poz. 39, 730, 752 i 1622 ). 
Rozdział 7  
Szczególne obowiązki  i uprawnienia marynarza  i armatora  
Art. 79. Marynarz jest obowiązany  w szczególności:  
1) przestrzegać przepisów  i zasad bezpieczeństwa żeglugi;  
2) przestrzegać przepisów obowiązujących  w portach  i na morzu;  
3) przestrzegać przepisów regulaminu pracy  i przebywania na statku – jeżeli został wprowadzony;  
4) dbać  o bezpieczeństwo pasażerów;  
5) dbać  o pomieszczenia własnego użytku, wspólne pomieszczenia załogi statku oraz ich wyposażenie;  
6) chronić statek,  jego urządzenia  i ładunek;  
7) chronić środowisko naturalne przed zanieczyszczeniem . 
Art. 80. 1. Marynarz nie może wnosić  i przewozić na statku przedmiotów zagrażających bezpieczeństwu statku lub 
znajdujących się na nim osób  i ładunku.  
2. W razie uzasadnio nego podejrzenia, że marynarz posiada na statku przedmioty,  o których mowa  w ust. 1, kapitan 
statku może zarządzić przeszukanie pomieszczenia własnego użytku  i rzeczy marynarza,  a w razie ujawnienia takich 
przedmiotów może usunąć je ze statku lub przekazać  właściwym władzom.  
  
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 1889  
 
 3. Przeszukania pomieszczenia własnego użytku  i rzeczy marynarza dokonuje się  w jego obecności  i przy udziale 
przedstawiciela załogi statku.  W przeszukaniu może uczestniczyć osoba wskazana przez marynarza.  
4. Z czynności przeszukania sp orządza się protokół. Kopię protokołu doręcza się marynarzowi.  
5. O przeszukaniu pomieszczenia własnego użytku  i rzeczy marynarza oraz wyniku przeszukania kapitan statku dok o-
nuje wpisu  w dzienniku pokładowym.  
6. Przepisy  ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do  praktykanta.  
Art. 81. 1. W razie grożącego statkowi niebezpieczeństwa,  w szczególności zatonięcia, rozbicia lub pożaru, albo  
w razie konieczności niesienia pomocy innemu statkowi lub osobom będącym  w niebezpieczeństwie na morzu, marynarz 
jest obowiązany, do czasu zakończenia akcji ratowniczej, do wykonywania pracy poleconej przez kapitana statku, jednak 
bez narażania siebie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia.  
2. Jeżeli czas akcji ratowniczej zakłóca czas odpoczynku, marynarzowi przy sługuje wyrównawczy okres odpoczynku 
bezpośrednio po zakończeniu akcji ratowniczej.  
Art. 82. 1. Armator, bez zgody marynarza wyrażonej na piśmie, nie może skierować go do pracy na statku udającym 
się w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych. Jeżeli  o skierowaniu statku do takiej strefy postanowiono po rozp o-
częciu podróży morskiej, marynarzowi, który nie wyraził zgody, armator umożliwia zejście ze statku przed osiągnięciem 
strefy konfliktów zbrojnych.  
2. Niedopełnienie wymagań,  o których mowa  w ust. 1, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków armatora wobec m a-
rynarza.  
Art. 83. Armator przenosi,  w miarę możliwości, marynarza, który pełnił wachty  w porze nocnej  i nabawił się chor o-
by, która na podstawie badania lekarskiego może być uznana za konsekwencję prac y w nocy, do pracy  w porze dziennej, 
do której posiada kwalifikacje zawodowe.  
Art. 84. 1. Na statku  z załogą liczącą co najmniej 1 5 osób wprowadza się regulamin pracy  i przebywania na statku.  
2. Regulamin pracy  i przebywania na statku określa  w szczególności zasady utrzymywania porządku, spokoju  
i czystości na statku.  
3. Do regulaminu pracy  i przebywania na statku,  w zakresie nieuregulowanym ustawą, stosuje się odpowiednio prz e-
pisy rozdziału IV działu czwartego Kodeksu pracy.  
Art. 85. 1. Armator będący przedsiębiorcą żeglugowym, który używa statek do przewozu ładunku lub pasażerów  
w żegludze międzynarodowej,  w rozumieniu ustawy  z dnia 24  sierpnia 200 6 r. o podatku tonażowym ( Dz. U. z 2019 r. 
poz. 31 i 1495 ), jest obowiązany do wystawienia, po zako ńczeniu roku, nie później niż do końca lutego następującego po 
tym roku, zaświadczenia marynarzowi zatrudnionemu na tym statku zawierającego:  
1) imię i nazwisko marynarza, jego adres zamieszkania  i numer PESEL lub  w przypadku jego braku – numer innego 
doku mentu potwierdzającego tożsamość;  
2) liczbę dni przepracowanych  w roku, którego dotyczy zaświadczenie, przez marynarza na statku spełniającym wym a-
gania,  o których mowa  w art. 21 ust. 1 pkt 23c ustawy  z dnia 2 6 lipca 199 1 r. o podatku dochodowym od osób fizyc z-
nych ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.10)), z podaniem okresów zatrudnienia  i nazwy statku;  
3) kwotę dochodu oraz zaliczek odprowadzonych na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych marynarza prz y-
padających za dni pracy,  o których mowa  w pkt 2; 
4) informacje dotyczące armatora, podawane  w przypadku ubiegania się  o pomoc inną niż pomoc de minimis  lub pomoc 
de minimis  w rolnictwie lub rybołówstwie, zgodnie  z przepisami wydanymi na podstawie  art. 37 ust. 6 ustawy  z dnia 
30 kwietnia 200 4 r. o postępowaniu  w sprawach dotyczących pomocy publicznej ( Dz. U. z 2018  r. poz. 362 oraz 
z 2019 r. poz.  730 i 1063 ), obejmujące:  
a) imię i nazwisko albo nazwę,  
b) adres miejsca zamieszkania albo adres siedziby,  
c) identyfikator gminy,  w której armator ma mi ejsce zamieszkania albo siedzibę,  
d) numer identyfikacji podatkowej (NIP),  
e) formę prawną,  
f) wielkość,  
g) klasę działalności,  w związku  z którą armator ubiega się  o pomoc publiczną, według Polskiej Klasyfikacji Dzi a-
łalności (PKD), zgodnie  z przepisami wy danymi na podstawie  art. 40 ust. 2 ustawy  z dnia 2 9 czerwca 199 5 r. 
o statystyce publicznej ( Dz. U. z 2019 r. poz. 649 i 730 ). 
                                                           
10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z  2019 r. poz.  1358, 1394, 1495, 1622, 1649 i  1655 . 
  
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 1889  
 
 2. Zaświadczenie,  o którym mowa  w ust. 1, wystawia się  w celu zastosowania zwolnienia,  o którym mowa  w art. 21 
ust. 1 pkt 23c ustawy  z dnia 2 6 lipca 199 1 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.  
3. Zwolnienie,  o którym mowa  w przepisach powołanych  w ust. 2, stanowi pomoc publiczną dla armatora na poprawę 
konkurencyjności.  
Art. 86. 1. Marynarzowi przysługuje dostęp do obiektów,  urządzeń  i udogodnień socjalnych na lądzie, niezależnie od 
narodowości, rasy, płci, wieku, wyznania, poglądów politycznych, przynależności związkowej, pochodzenia etnicznego lub 
społecznego.  
2. Dostęp do obiektów, urządzeń  i udogodnień socjalnych na lądzi e przysługuje marynarzowi niezależnie od przyn a-
leżności statku, na którym marynarz jest zatrudniony,  w czasie wolnym od pracy, na podstawie ważnej książeczki żegla r-
skiej.  
3. Nikt nie może utrudniać marynarzowi dostępu do obiektów, urządzeń  i udogodnień soc jalnych na lądzie.  
Art. 87. 1. Organizacje armatorów  i marynarzy oraz władze  i organizacje lokalne  w portach morskich Gdańsk, Gd y-
nia, Szczecin  i Świnoujście mogą tworzyć rady opiekuńcze dla marynarzy, zwane dalej „komisjami socjalnymi ”, które 
świadczą usłu gi socjalne, kulturalne  i rekreacyjne dla marynarzy oraz dokonują przeglądów znajdujących się  w tych po r-
tach ogólnodostępnych obiektów  i urządzeń socjalnych.  
2. Przeglądy,  o których mowa  w ust. 1, służą monitorowaniu dostosowania obiektów  i urządzeń socjal nych do zmi e-
niających się potrzeb marynarzy,  w szczególności  w związku  z postępem technicznym  i rozwojem żeglugi.  
3. Wyniki dokonanego przeglądu oraz propozycje  w tym zakresie komisja socjalna przedstawia podmiotom odpowi e-
dzialnym za utrzymanie obiektów  i urządzeń socjalnych.  
4. W pracach komisji socjalnych mogą  w szczególności uczestniczyć przedstawiciele kościołów  i związków wyzn a-
niowych, konsulowie państw bandery statków zawijających do tych portów  i lokalni przedstawiciele zagranicznych komisji 
socjalny ch. 
5. Działalność komisji socjalnych, związana ze świadczeniem usług socjalnych, kulturalnych  i rekreacyjnych oraz d o-
konywaniem przeglądów obiektów  i urządzeń socjalnych, może być finansowana  z części opłat portowych,  o których m o-
wa w art. 8 ust. 2 ustawy  z dnia 2 0 grudnia 199 6 r. o portach  i przystaniach morskich ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1933  oraz 
z 2019 r. poz. 1716 ), pobieranych od armatorów statków zawijających do portów,  o których mowa  w ust. 1. 
6. Komisje socjalne opracowują roczne programy działania n a podstawie informacji uzyskanych od armatorów, 
związków marynarzy  i organizacji społecznych  o potrzebach usług socjalnych, kulturalnych  i rekreacyjnych oraz związ a-
nych  z utrzymaniem ogólnodostępnych obiektów  i urządzeń socjalnych.  W przypadku otrzymania środków,  o których 
mowa  w ust. 5, komisje socjalne informują ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej  o podziale tych środków  
i sposobie ich wykorzystania  w danym roku  w terminie do dnia 3 0 kwietnia następnego roku.  
Rozdział 8  
Dokumenty MLC oraz in spekcje  i kontrole na statku  
Art. 88. 1. Na statku przechowuje się kopię Konwencji MLC, kopię Umowy zawartej między Stowarzyszeniem 
Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA)  a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF)  w sprawie Kon -
wencji  o pracy na morzu  z 2006 r., kopię ustawy oraz aktów wykonawczych wydanych na podstawie  art. 5 ust. 7, art. 50 
ust. 4, art. 94 ust. 2, art. 95 ust. 10, a także aktów wykonawczych wydanych na podstawie  art. 204 Kodeksu pracy.  
2. Kopie aktów prawnych,  o których mowa  w ust. 1, mogą być przechowywane  w postaci elektronicznej.  
Art. 89. 1. Potwierdzeniem spełnienia przez statek wymagań ustawy oraz Konwencji MLC  w zakresie warunków pr a-
cy i życia marynarzy jest Morski Certyfikat Pracy, zwany dalej „certyfikatem ”. 
2. Certyfik at wydaje, na wniosek armatora, dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku, na 
okres nieprzekraczający 5 lat. 
3. Certyfikat jest wydawany na podstawie pozytywnych wyników inspekcji warunków pracy i  życia marynarzy na 
statku przeprowa dzonej przez organ inspekcyjny w  zakresie określonym w  załączniku A5 -I do Konwencji MLC.  
4. Odmowa wydania certyfikatu następuje  w drodze decyzji.  
5. Ważność certyfikatu jest potwierdzana przez dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu macierzystego stat-
ku po przeprowadzeniu inspekcji,  o których mowa  w art. 94. 
  
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 1889  
 
 6. Certyfikat traci ważność, jeżeli:  
1) inspekcje warunków pracy  i życia marynarzy na statku,  o których mowa  w art. 94, nie zostały przeprowadzone  
w terminie;  
2) nie została potwierdzona ważnoś ć certyfikatu;  
3) statek zmienił przynależność;  
4) armator przestał być odpowiedzialny za eksploatację statku;  
5) zostały dokonane znaczące zmiany  w konstrukcji lub wyposażeniu statku mające wpływ na warunki pracy  i życia 
marynarzy.  
7. Właściwy dyrektor ur zędu morskiego może unieważnić certyfikat, jeżeli statek nie spełnia wymagań ustawy lub p o-
stanowień Konwencji MLC,  a armator nie podjął wymaganych środków naprawczych. Przy podejmowaniu decyzji  
o unieważnieniu certyfikatu bierze się pod uwagę rodzaj  i charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz częstotliwość ich  
występowania.  
Art. 90. 1. Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy, zwany dalej „certyfikatem tymczasowym ”, wydaje się dla statku:  
1) nowo zbudowanego, po oddaniu go do eksploatacji;  
2) który zmienił przynależność;  
3) na którym armator przejął odpowiedzialność za jego eksploatację.  
2. Dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku wydaje, na wniosek armatora, certyfikat ty m-
czasowy, na okres niezbędny do uzyskania certyfikatu, nie dłu ższy niż 6 miesięcy. Okres ten nie może być przedłużony.  
3. Certyfikat tymczasowy może zostać wydany, jeżeli:  
1) przeprowadzona przez dyrektora urzędu morskiego inspekcja warunków pracy  i życia marynarzy na statku zakończyła 
się pozytywnie;  
2) armator wyka zał, że na statku są stosowane właściwe procedury, zgodne  z wymaganiami ustawy  i Konwencji MLC;  
3) kapitanowi statku są znane wymagania Konwencji MLC odnoszące się do warunków pracy  i życia marynarzy na 
statku oraz obowiązki związane  z ich wprowadzaniem;  
4) dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku otrzymał niezbędne informacje umożliwiające 
sporządzenie Deklaracji Zgodności.  
4. Odmowa wydania certyfikatu tymczasowego następuje  w drodze decyzji.  
5. Certyfikat tymczasowy traci ważność  po zajściu okoliczności,  o których mowa  w art. 89 ust. 6 pkt 1 i 3–5. 
Art. 91. 1. Deklaracja Zgodności, zwana dalej „deklaracją ”, potwierdza, że na statku są przestrzegane przepisy 
dotyczące minimalnego wieku umożliwiającego podjęcie pracy na statku, świadectw zdrowia, kwalifikacji zawodowych 
marynarzy, marynarskiej umowy  o pracę, pośrednictwa pracy, czasu pracy  i odpoczynku, składu załogi statku, warunków 
zakwaterowania, wyżywienia  i przygotowania posiłków, pomieszczeń rekreacyjnych, bezpieczeństwa  i higieny pracy, 
opieki medycznej, wypłaty wynagrodzeń  i innych świadczeń oraz procedur składania skarg.  
2. Deklaracja składa się z:  
1) części  I – sporządzanej przez dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu macierzystego statku, obejmującej 
potwierdze nie przestrzegania przez statek wymagań Konwencji MLC  i ustawy, dotyczących warunków pracy  i życia 
marynarzy na statku, ze wskazaniem odpowiednich przepisów  w prawie krajowym albo wskazującej rozwiązania z a-
sadniczo równoważne lub zwolnienia udzielone przez  właściwy organ dla danego statku;  
2) części II – sporządzanej przez armatora, określającej środki ustanowione  w celu zapewnienia zgodności  z wymag a-
niami określonymi  w części  I deklaracji.  
3. Deklarację wydaje, na wniosek armatora, dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku, po 
weryfikacji informacji podanych przez armatora  w części II deklaracji, na podstawie pozytywnych wyników inspekcji 
warunków pracy  i życia na statku.  
4. Deklarację dołącza się do certyfikatu  i przechowuje  na statku.  
  
Dziennik  Ustaw  – 28 – Poz. 1889  
 
 Art. 92. 1. Statek o  pojemności brutto (GT) co najmniej 500  jednostek, uprawiający żeglugę międzynarodową lub ż e-
glugę pomiędzy portami innego państwa, posiada certyfikat wraz z  deklaracją albo certyfikat tymczasowy.  
2. Statek, o  którym mowa w  ust. 1, nie może być używany w  żegludze, jeśli nie posiada certyfikatu wraz z  deklaracją 
albo certyfikatu tymczasowego.  
3. Dla statku o  pojemności brutto (GT) mniejszej niż 500  jednostek certyfikat wraz z  deklaracją albo certyfikat ty m-
czasowy wydaje się na wniosek armatora.  
4. Certyfikat wraz z  deklaracją albo certyfikat tymczasowy wydaje się w  języku polskim i  angielskim.  
5. Oryginał certyfikatu wraz z  deklaracją albo certyfikatu tymczasowego przechowuje się razem z  pozostałymi dok u-
mentami statku i  udostępn ia na żądanie właściwych władz lub na wniosek organizacji pracodawców i  organizacji praco w-
ników.  
6. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu wraz z  deklaracją albo certyfikatu tymczasow e-
go na statku, w  widocznym i  dostępnym dla maryn arzy miejscu.  
7. Za przeprowadzenie inspekcji i  wydanie certyfikatu wraz z  deklaracją albo certyfikatu tymczasowego jest pobier a-
na opłata. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.  
8. Wzór certyfikatu i  dołączonej do niego deklaracji oraz wzór certyfikatu tym czasowego określa załącznik A5 -II do 
Konwencji MLC.  
Art. 93. 1. Wysokość opłaty za przeprowadzenie inspekcji  i wydanie certyfikatu wraz  z deklaracją wynosi dla statków  
o pojemności brutto (GT):  
1) do 50 0 jednostek – 1500 zł; 
2) powyżej 50 0 jednostek do 200 0 jednostek – 2000  zł; 
3) powyżej 200 0 jednostek do 10  000 jednostek – 2500 zł; 
4) powyżej 10  000 jednostek do 30  000 jednostek – 3500 zł; 
5) powyżej 30  000 jednostek – za każde następne 20  000 jednostek dodatkowo – 1000 zł. 
2. Wysokość opłaty za przeprowadzenie inspekcji  i wydanie certyfikatu tymczasowego wynosi dla statków  o pojem-
ności brutto (GT):  
1) do 50 0 jednostek – 750 zł; 
2) powyżej 50 0 jednostek do 200 0 jednostek – 1000  zł; 
3) powyżej 200 0 jednostek do 10  000 jednostek – 1250 zł; 
4) powyżej 10  000 jednostek do 30  000 jednostek – 1750 zł; 
5) powyżej 30  000 jednostek – za każde następne 20  000 jednostek dodatkowo – 500 zł. 
3. Opłata za przeprowadzenie inspekcji  w celu potwierdzenia ważności certyfikatu wraz  z deklaracją wynosi 50% war -
tości stawki określonej do przeprowadzenia inspekcji  w celu wydania certyfikatu wraz  z deklaracją, na którym dokonano 
potwierdzenia ważności.  
Art. 93a. 1. Statek inny niż statek, o  którym mowa w  art. 92 ust. 1 i 3, podlega inspekcji okresowej warunków pracy  
i życia marynarzy na statku przeprowadzanej przez organ inspekcyjny, w  zakresie określonym w  załączniku A5 -I do Ko n-
wencji MLC. Inspekcję okresową przeprowadza się nie rzadziej niż co 3  lata. 
2. Organ inspekcyjny w  przypadku uzasadnionego podejrzenia, że s tatek nie spełnia wymagań dotyczących warunków 
pracy i  życia marynarzy w  zakresie, o  którym mowa w  ust. 1, może przeprowadzić z  urzędu inspekcję doraźną.  
3. Za przeprowadzenie inspekcji, o  której mowa w  ust. 1, pobiera się opłatę w  wysokości 1000  zł. Opłata stanowi 
dochód budżetu państwa.  
Art. 94. 1. Statek, o  którym mowa w  art. 92 ust. 1 i 3, podlega inspekcji:  
1) wstępnej – przeprowadzanej  w celu uzyskania po raz pierwszy certyfikatu albo certyfikatu tymczasowego;  
2) pośredniej – przeprowadzanej  w celu potwierdzenia ważności certyfikatu pomiędzy drugą  i trzecią datą rocznicową,  
o której mowa  w art. 5 pkt 22 ustawy  o bezpieczeństwie morskim;  
  
Dziennik  Ustaw  – 29 – Poz. 1889  
 
 3) odnowieniowej – przeprowadzanej, w  związku z  upływem ważności certyfikatu, w  celu wydania nowego certyfikatu;  
4) doraźnej – przeprowadzanej  w celu dodatkowej weryfikacji warunków pracy  i życia marynarzy na statku.  
2. (uchylony)  
Art. 94a. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w  drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania 
poszczególnych rodzajów i nspekcji, o  których mowa w  art. 93a i  art. 94, mając na uwadze konieczność zapewnienia 
sprawności przeprowadzanych inspekcji, a  także prawidłowej weryfikacji spełniania warunków pracy i  życia marynarzy na 
statku.  
Art. 94b. 1. Jeżeli inspekcja odnowieniowa została zakończona w  okresie 3  miesięcy przed dniem upływu ważności 
certyfikatu, nowy certyfikat jest ważny od dnia zakończenia inspekcji przez okres nieprzekraczający 5  lat, licząc od dnia 
upływu ważności certyfikatu.  
2. Jeżeli inspekcja odnowieniowa zost ała zakończona wcześniej niż 3  miesiące przed dniem upływu ważności certy -
fikatu, nowy certyfikat jest ważny przez okres nieprzekraczający 5  lat, licząc od dnia zakończenia inspekcji.  
Art. 95. 1. Warunki pracy  i życia marynarzy na statku kontrolują organy inspekcyjne na podstawie ustawy oraz org a-
ny Państwowej Inspekcji Pracy zgodnie  z ustawą  z dnia 1 3 kwietnia 200 7 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. 
z 2019 r. poz. 1251 ), zwaną dalej „ustawą  o Państwowej Inspekcji Pracy ”. 
2. Kontrola przestrzegania przepisów  o czasie pracy  i odpoczynku marynarzy jest przeprowadzana  z urzędu albo na 
podstawie wniosku lub skargi pochodzącej od osoby, która posiada informacje  o nieprawidłowościach  w zakresie prz e-
strzegania przepisów  o czasie pracy  i odpoczynku marynarzy  na statku.  
3. Przeprowadzający kontrolę,  o której mowa  w ust. 1, zwany dalej „kontrolującym ”, jest obowiązany do nieujawni a-
nia danych osoby,  o której mowa  w ust. 2. 
4. Kontrolę przeprowadza się  w czasie postoju statku  w porcie,  w sposób niepowodujący opóź nienia wyjścia statku  
w morze.  
5. Kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona, na czas wykonywania kontroli, udostępnia kontrolującemu p o-
mieszczenie służbowe na statku.  
6. Na żądanie kontrolującego kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona udostępnia,  z zachowaniem przep i-
sów o ochronie danych osobowych, oryginalne dokumenty  i materiały dotyczące ewidencji czasu pracy  i odpoczynku m a-
rynarzy oraz rozkłady czasu pracy.  
7. Ustalanie stanu faktycznego może być dokonywane przez kontrolującego również na podstawie ustnych  i pisem-
nych wyjaśnień udzielanych przez marynarzy zatrudnionych na statku.  
8. Kontrolujący ustala, na podstawie dowodów zebranych  w toku kontroli, stan faktyczny co do przestrzegania prz e-
pisów  o czasie pracy  i odpoczynku maryna rzy zatrudnionych na statku.  
9. W razie stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przestrzegania przepisów  o czasie pracy  i odpoczynku mar y-
narzy na statku organ inspekcyjny podejmuje działania zgodnie  z art. 27 ustawy  o bezpieczeństwie morskim,  a organ Pa ń-
stwowej Inspekcji Pracy postępuje zgodnie  z art. 11 ustawy  o Państwowej Inspekcji Pracy.  
10. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi,  w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania kontroli  
przestrzegania przepisów  o czasie pracy  i odpoczynku  marynarzy, mając na uwadze skuteczność kontroli oraz właściwe 
wykorzystanie jej wyników.  
Rozdział 9  
Procedury wnoszenia  i rozpatrywania skarg  
Art. 96. 1. Marynarz ma prawo do składania skarg dotyczących niezapewnienia właściwych warunków pracy  i życia 
na statku.  
2. Zakazuje się podejmowania jakichkolwiek niekorzystnych działań  w stosunku do marynarza  w związku ze złożoną 
przez niego skargą.  
3. Osoba, do której marynarz złożył skargę, jest obowiązana do zapewnienia poufności źródła otrzymanej skargi.  
Art. 97. 1. Skarga może być złożona przez marynarza osobiście, za pośrednictwem upoważnionej przez niego osoby 
albo przedstawiciela załogi statku, jeżeli został wybrany.  
2. Marynarz może złożyć skargę do swojego bezpośredniego przełożonego albo do kapitana statk u. 
  
Dziennik  Ustaw  – 30 – Poz. 1889  
 
 3. Bezpośredni przełożony marynarza rozpatruje skargę niezwłocznie.  
4. W przypadku gdy rozstrzygnięcie skargi przez bezpośredniego przełożonego nie satysfakcjonuje marynarza, składa 
on skargę do kapitana statku.  
5. Kapitan statku rozpatruje skargę  w terminie 1 4 dni od dnia jej otrzymania.  
6. W przypadku gdy rozstrzygnięcie skargi na statku nie jest możliwe, kapitan statku przekazuje niezwłocznie skargę 
do armatora.  
7. Armator rozpatruje skargę  w terminie 3 0 dni od dnia jej otrzymania.  
Art. 98. Na stat ku prowadzi się ewidencję skarg.  
Art. 99. 1. Niezależnie od uprawnienia marynarza,  o którym mowa  w art. 97 ust. 2, marynarzowi przysługuje prawo 
złożenia skargi do organu inspekcyjnego  w porcie, do którego zawinął statek, oraz do agencji zatrudnienia, za p ośredni c-
twem której marynarz podjął pracę na statku.  
2. W przypadku gdy marynarz złożył skargę do organu inspekcyjnego, inspektor inspekcji państwa bandery podejm u-
je działania  w celu wstępnej oceny otrzymanej skargi.  
3. Inspektor inspekcji państwa bandery jest obowiązany do nieujawniania, że inspekcja jest przeprowadzana na skutek 
złożonej skargi.  
4. Wstępna ocena skargi,  w zależności od jej charakteru, obejmuje sprawdzenie, czy na statku skorzystano  z procedur 
wnoszenia skarg przewidzianych  w Konwencji MLC . 
5. Inspektor inspekcji państwa bandery podejmuje wszelkie działania, aby skarga została rozpatrzona na statku.  
6. W przypadku nierozstrzygnięcia skargi na statku  i nieprzekazania przez kapitana statku skargi do armatora zgodnie  
z art. 97 ust. 6, organ in spekcyjny niezwłocznie powiadamia  o tym armatora statku, wyznaczając termin na ustosunkowanie 
się i przekazanie planu działań naprawczych.  
7. W przypadku gdy nie udało się rozstrzygnąć skargi  w wyniku działań podjętych zgodnie  z ust. 6, organ inspekcyjny 
może,  w drodze decyzji, zatrzymać statek  w porcie,  a o złożonej skardze poinformować właściwe organizacje zrzeszające 
odpowiednio marynarzy lub armatorów oraz Państwową Inspekcję Pracy albo Państwową Inspekcję Sanitarną.  
8. W przypadku gdy skarga została z łożona do agencji zatrudnienia, agencja wyjaśnia skargę  z armatorem statku,  
a w przypadku niemożności wyjaśnienia skargi, jeżeli zawierała ona informacje,  o których mowa  w art. 24 ust.  1 pkt  1 lub  3, 
agencja zawiadamia dyrektora urzędu morskiego.  
9. Dyrektor urzędu morskiego sprawdza,  w jaki sposób agencja zatrudnienia wyjaśnia skargi złożone przez maryn a-
rzy, podczas przeprowadzania audytów,  o których mowa  w art. 18 ust. 4 i 5. 
Rozdział 10  
Praca na statkach niekonwencyjnych  
Art. 100. 1. Do stosunków p racy na statkach niekonwencyjnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące:  
1) minimalnych wymagań dla marynarzy do pracy na statku,  z uwzględnieniem obowiązujących wymagań między -
narodowych  i krajowych dotyczących rybaków morskich oraz pracownikó w szkół  i uczelni morskich;  
2) warunków zatrudnienia  i organizacji pracy na statku – z wyjątkiem przepisów  art. 34, art. 40, art. 41, art. 43–47, 
art. 50, art. 51 ust.  2 i art. 53–56; 
3) warunków pracy  i życia na statku – z wyjątkiem przepisów  art. 28 ust. 1 i 2, art. 63, art. 64 ust.  2–4, art. 65, art. 67 
ust. 2 i 3 oraz art.  69 ust.  2, z tym że przepis  art. 63 ust.  3 stosuje się do statków,  o których mowa  w art. 103; 
4) ochrony zdrowia  i ochrony  socjalnej.  
2. Do statków niekonwencyjnych mogą być stoso wane przepisy ustawy dotyczące pośrednictwa pracy.  
3. Na statkach niekonwencyjnych, które nie odbywają podróży międzynarodowych, nie stosuje się przepisów dot y-
czących repatriacji marynarzy.  
4. Na statkach niekonwencyjnych marynarska umowa  o pracę może prze widywać inne składniki wynagrodzenia niż 
określone  w art. 35 ust. 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 31 – Poz. 1889  
 
 Art. 101. 1. W okresie prowadzenia połowów lub innej działalności związanej bezpośrednio  z rybołówstwem czas 
pracy na statku rybackim może być przedłużony do 14  godzin na dobę  i 72 godzin  na tydzień.  
2. Statek rybacki przebywa  w morzu od chwili wyjścia  w morze  w celu wykonywania rybołówstwa do chwili przyb y-
cia do portu, po zakończeniu rybołówstwa. Dzień wyjścia  w morze  i przybycia do portu uznaje się za dni przebywania  
w morzu.  
3. W okresie przebywania statku rybackiego  w morzu dopuszcza się wprowadzenie wymiaru  i rozkładu czasu pracy 
uzależnionego od warunków połowowych  z zapewnieniem pracownikowi co najmniej sześciogodzinnego nieprzerwanego 
odpoczynku  w ciągu doby. Przerwa między dw oma następującymi po sobie okresami odpoczynku nie może być dłuższa 
niż 1 4 godzin.  
4. Praca wykonywana według wymiaru  i rozkładu czasu pracy określonych  w ust. 3 nie jest pracą  w godzinach na d-
liczbowych.  
5. Przepis  art. 81 stosuje się odpowiednio.  
Art. 102. 1. Stosunek pracy na statku rybackim może powstać na mocy spółdzielczej umowy  o pracę.  
2. Umowę  o pracę na statku rybackim można także zawrzeć na okres sezonu połowowego. Pracownikom zatrudni o-
nym na podstawie takiej umowy przysługuje prawo do urlopu wypo czynkowego  w wymiarze 2 dni roboczych za każdy 
przepracowany miesiąc.  
3. Umowa  o pracę na statku rybackim, oprócz elementów określonych  w art. 27, określa również:  
1) warunki wyżywienia na statku rybackim albo ustalenia dotyczące wypłaty ekwiwalentu za wyżywienie;  
2) normy przydziału środków ochrony indywidualnej oraz odzieży  i obuwia roboczego;  
3) wysokość wynagrodzenia za pozostawanie  w gotowości do pracy;  
4) wysokość wynagrodzenia za dni wolne.  
Art. 103. 1. Na statkach pełniących stałe pogotowie ratownicze marynarze są obowiązani do prowadzenia akcji p o-
szukiwawczych  i ratowniczych oraz do utrzymywania gotowości do podjęcia takich akcji.  
2. Marynarze,  o których mowa  w ust. 1, są obowiązani do wykonywania pracy związanej  z wymaganiami służby 
ratowni czej w wymiarze do 1 2 godzin na dobę  i 40 godzin przeciętnie na tydzień,  w przyjętym okresie rozliczeniowym nie 
dłuższym niż 1 miesiąc.  
3. Marynarzom,  o których mowa  w ust. 1, przysługuje czas odpoczynku  w wymiarze nie niższym niż 1 2 godzin na 
dobę  z zacho waniem gotowości do podjęcia akcji ratowniczej.  
4. W czasie odpoczynku,  o którym mowa  w ust. 3, kapitan statku może zarządzić pracę wynikającą tylko  z akcji 
ratowniczej. Czas prowadzenia akcji ratowniczej wlicza się do czasu pracy.  
5. Jeżeli czas prowadzen ia akcji ratowniczej zakłóca czas odpoczynku, marynarzowi przysługuje wyrównawczy okres 
odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu akcji ratowniczej.  
6. Za każdą godzinę gotowości do podjęcia akcji ratowniczej marynarzom przysługuje wynagrodzenie  w wysokości 
nie niższej niż 18% stawki godzinowej wynikającej  z minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie prz e-
pisów  o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.  
Art. 104. 1. Marynarze,  o których mowa  w art. 103, pozostają na statku przez okres zmiany liczący 15 dni bez prz e-
rwy. Po tym okresie marynarzom udziela się dni wolnych  w wymiarze nie niższym niż liczba dni pracy.  
2. W miesiącu liczącym 3 1 dni marynarze jednej zmiany pozostają na statku nieprzerwanie 1 6 dni. Marynarzom takiej 
zmiany udziela się dni woln ych w wymiarze co najmniej 1 6 dni w najbliższym miesiącu liczącym 3 1 dni. 
Art. 105. 1. Przepisy  art. 103 i art. 104 stosuje się odpowiednio do statków pełniących stałe pogotowie inne niż stałe 
pogotowie ratownicze,  o ile są na nich zachowane równoważne war unki zatrudnienia.  
2. Na statkach pełniących stałe pogotowie  i statkach, które muszą  w sposób nieprzerwany wykonywać obowiązki sp e-
cjalnej służby państwowej, można,  w celu uzupełnienia składu załogi statku, zatrudniać marynarzy na podstawie maryna r-
skich umó w o pracę na zastępstwo.  
Art. 106. 1. Na statkach szkolnych zatrudnienie marynarza może być uzależnione od posiadania przez niego kwali -
fikacji przydatnych  w pracy dydaktyczno -wychowawczej określonych przez armatora.  
2. Czas pracy marynarza posiadającego kwalifikacje,  o których mowa  w ust. 1, może obejmować pracę na statku  
i pracę  w morskich jednostkach edukacyjnych,  o których mowa  w art. 74 ust. 2 ustawy  o bezpieczeństwie morskim. Dod a-
tek morski przysługuje jedynie za pracę na statku.  
  
Dziennik  Ustaw  – 32 – Poz. 1889  
 
 Art. 107. 1. Na statkach używanych  w obsłudze ruchu turystycznego  z marynarzami mogą być zawierane marynarskie 
umowy  o pracę na okres sezonu turystycznego.  
2. Do pracy na statkach,  o których mowa  w ust. 1, przepis  art. 34 stosuje się odpowiednio.  
Art. 108. 1. Czas pracy n a platformach wiertniczych lub wydobywczych, obsługiwanych przez kolejno wymieniające 
się załogi lub część załogi, może być przedłużony do 1 4 godzin na dobę  i 84 godzin na tydzień.  W takim przypadku, po 
każdym, nie dłuższym niż 2 tygodnie, nieprzerwanym ok resie pracy zapewnia się pracownikowi co najmniej równy okres 
wolnego od pracy pobytu na lądzie. Za zgodą pracownika, okres pracy może być przedłużony do 3 tygodni.  
2. Praca  w granicach norm czasu pracy,  o których mowa  w ust. 1, nie jest pracą  w godzinach nadliczbowych, jeżeli 
liczba godzin pracy  w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekroczy przeciętnie 4 4 godzin.  
3. W przypadku wykonywania pracy zgodnie  z ust. 1, przepisów  art. 133 Kodeksu pracy nie stosuje się.  
Rozdział 11  
Odpowiedzialność karna  
Art. 109. 1. Za naruszenie regulaminu pracy  i przebywania na statku przez marynarza mogą być stosowane kary p o-
rządkowe zgodnie  z przepisami Kodeksu pracy,  z tym że:  
1) sprzeciw marynarza wobec zastosowanej kary rozpatruje kapitan statku;  
2) w przypadku gdy  naruszenie nastąpiło  w porcie będącym siedzibą armatora, sprzeciw marynarza wobec zastosowanej 
kary rozpatruje armator;  
3) kapitan statku nie może zastosować kary po upływie 7 dni od dnia,  w którym dowiedział się  o naruszeniu, nie później 
niż po upływie 3 miesięcy od dnia naruszenia;  
4) przed zastosowaniem kary kapitan statku jest obowiązany zasięgnąć opinii przedstawiciela załogi statku, jeżeli został 
wybrany;  
5) w okresie podróży morskiej  uznanie kary za niebyłą może nastąpić także na wniosek przedstawic iela załogi statku, 
jeżeli został wybrany.  
2. Marynarz lub przedstawiciel załogi statku może,  w terminie 7 dni od dnia podjęcia przez kapitana statku decyzji  
o odrzuceniu sprzeciwu wobec zastosowanej kary, złożyć na piśmie uzasadniony protest  w tej sprawie  do kapitana statku.  
W takim przypadku kapitan statku przekazuje sprawę do rozpatrzenia armatorowi. Armator podejmuje decyzję  o odrzuc e-
niu sprzeciwu,  w uzgodnieniu  z organizacją związkową reprezentującą marynarza,  w terminie 1 4 dni od dnia przybycia 
marynarza do miejsca zawarcia marynarskiej umowy  o pracę.  
3. Armator może ukarać kapitana statku  w terminie 3 0 dni od dnia jego przybycia do siedziby armatora, nie później 
niż po upływie 9 miesięcy od dnia naruszenia regulaminu pracy  i przebywania na statk u. 
Art. 110. 1. Kto, będąc armatorem lub działając  w jego imieniu, narusza przepisy o:  
1) przechowywaniu na statku kopii marynarskiej umowy  o pracę przez okres,  w którym marynarz jest wpisany na listę 
załogi statku,  
2) przechowywaniu na statku wzoru maryna rskiej umowy  o pracę, układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagr a-
dzania,  
3) wpisach  i adnotacjach dokonywanych na liście załogi statku,  
4) przeprowadzaniu oceny  i dokumentowaniu analizy ryzyka zawodowego związanego  z wykonywaniem pracy na p o-
szczególnych  stanowiskach pracy na statku,  
5) informowaniu marynarzy  o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego, stosowaniu niezbędnych środków 
profilaktycznych oraz szkoleniu marynarzy  w zakresie ochrony przed zagrożeniami,  
6) informowaniu marynarzy  o zagroże niach  stwarzanych przez towary niebezpieczne przewożone na statku, środkach 
zapobiegawczych  i procedurach postępowania  z nimi na wypadek zagrożenia oraz zasadach udzielania pierwszej 
pomocy przedmedycznej  w przypadku wystąpienia niepożądanych skutków tych zagrożeń  
– podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodz e-
nia w gospodarce narodowej za ubiegły rok, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego  w Dzienniku 
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ” do celów emerytalnych  i rentowych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 33 – Poz. 1889  
 
 2. Tej samej karze podlega kapitan statku, który:  
1) dokonuje wpisów do książeczki żeglarskiej  z naruszeniem  art. 8 ust.  2; 
2) nie dokonuje wymaganych wpisów  w dzienniku pokładowym;  
3) narusza przepisy  o rozpatrywaniu skarg dotyczących warunków pracy  i życia marynarzy na statku;  
4) nie przeprowadza kontroli żywności  i wody pitnej, miejsc przechowywania żywności  i wody pitnej, kuchni na statku 
oraz sprzętu do pr zyrządzania  i wydawania posiłków;  
5) nie umieszcza  w dostępnym miejscu na statku informacji  o rozkładzie czasu pracy dla każdego stanowiska na statku;  
6) nie zapewnia przeszkolenia marynarza  w zakresie bezpieczeństwa  i higieny pracy na statku przed dopuszczeniem go 
do pracy na określonym stanowisku pracy;  
7) nie ustala okoliczności  i przyczyn wypadku przy pracy;  
8) nie zawiadamia armatora  o wypadku przy pracy lub podejrzeniu choroby zawodowej na statku.  
3. Tej samej karze podlega ten, kto:  
1) wydaje marynarzowi świadectwo zdrowia, nie będąc do tego uprawnionym;  
2) nie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego  o okolicznościach,  o których mowa  w art. 14 ust.  2 pkt  2 i 3; 
3) nie przedkłada dyrektorowi urzędu morskiego książeczki żeglarskiej podlegającej uni eważnieniu;  
4) nie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego, zgodnie  z obowiązkiem określonym  w art. 24 ust.  1 oraz art.  99 ust.  8; 
5) nie udostępnia organom administracji morskiej, na ich żądanie, wykazu osób,  o którym mowa  w art. 25 ust.  1; 
6) utrudnia marynarzowi dostęp do obiektów, urządzeń  i udogodnień socjalnych na lądzie;  
7) nie zapewnia poufności źródła  otrzymanej skargi  w przypadku złożenia skargi przez marynarza.  
Art. 110a.  Kto, będąc armatorem:  
1) uprawia żeglugę z  naruszeniem obowiązku, o  który m mowa w  art. 62b ust.  4, art. 76a ust.  3, art.  76b ust.  4, 
art. 92 ust. 1 lub 6,  
2) nie poddał statku inspekcji warunków pracy i  życia marynarzy, o  której mowa w  art. 93a ust.  1 
– podlega karze pieniężnej w  wysokości od 5000  zł do 10  000 zł. 
Art. 111. 1. Kto, prowadząc agencję zatrudnienia:  
1) nie odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, składanej przez armatora,  w przypadku braku dołączonych do oferty 
pracy dokumentów,  o których mowa  w art. 20 ust.  2, 
2) nie odstępuje od realizacji oferty pracy na statku,  w przypadku uzyskania informacji,  o których mowa  w art. 24 ust.  1, 
3) świadczy usługi pośrednictwa pracy bez dokumentu uprawniającego do kierowania marynarzy do pracy na statkach, 
wydanego przez właściwego dyrektora  urzędu morskiego,  
4) nie posiada  ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności za szkody poniesione przez 
marynarzy  z tytułu nieskuteczności pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora zobowiązań wynikających  
z marynarskiej umowy  o pracę  
– podlega karze grzywny od 100 0 zł do 30  000 zł. 
2. Tej samej karze podlega ten, kto prowadząc pośrednictwo pracy pobrał bezpośrednio lub pośrednio od osoby p o-
szukującej pracy na statku opłatę za czynności związane  z pośrednictwem pracy oraz ten, kto nie zapewnił, aby osoba 
poszukująca pracy na statku nie ponosiła kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do pracy za granicą,  w tym 
kosztów dojazdu na statek  i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego  w marynarskiej umowie  o pracę, wydania wizy, 
badań lekarskich or az tłumaczenia dokumentów.  
Art. 112. Kto, będąc armatorem:  
1) nie pokrywa kosztów badania lekarskiego przeprowadzanego  w celu wydania marynarzowi świadectwa zdrowia,  
o którym mowa  w art. 4, 
2) nie wypłaca marynarzowi świadczenia,  o którym mowa  w art. 32, l ub odszkodowania  w przypadku zatonięcia, zag i-
nięcia lub utraty statku  w inny sposób,  
3) nie pokrywa kosztów poniesionych przez marynarza, pozostających  w bezpośrednim związku  z przesunięciem term i-
nu urlopu wypoczynkowego lub odwołaniem  z urlopu wypoczynkow ego, 
  
Dziennik  Ustaw  – 34 – Poz. 1889  
 
 4) nie zapewnia, aby pomieszczenia pracy  i pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne, higieniczno -sanitarne oraz mesy na 
statku spełniały wymagania określone  w Konwencji MLC  w zakresie powierzchni, oświetlenia, czystości powietrza, 
dopuszczalnego hałasu  i drgań,  
5) nie pokrywa kosztów związanych  z chorobą lub uszkodzeniem ciała marynarza oraz kosztów opieki medycznej,  
o których mowa  w art. 73 ust. 1, lub kosztów sprowadzenia zwłok  w przypadku śmierci marynarza,  o których mowa  
w art. 73 ust. 3, 
6) nie posiada wymaganego zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza lub zabezpieczenia fina n-
sowego odpowiedzialności armatora  
– podlega karze grzywny od 100 0 zł do 30  000 zł. 
Art. 113. 1. Kto, będąc armatorem lub działając  w jego imieniu:  
1) zatrudnia na statku osobę, która nie ukończyła 18. roku życia,  z wyjątkiem przypadku,  o którym mowa  w art. 3 ust. 3, 
2) zatrudnia na statku marynarza, nie wpisując go na listę załogi statku  
– podlega karze grzywny od 100 0 zł do 30  000 zł. 
2. Tej samej karze po dlega ten, kto na statku zatrudnia marynarza bez marynarskiej umowy  o pracę albo nieposiad a-
jącego odpowiednich dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe niezbędne do zajmowania stanowiska na 
statku, młodocianego  w celu innym niż przygotowanie zawod owe,  a także nieposiadającego aktualnego świadectwa zdr o-
wia, z uwzględnieniem  art. 6 ust. 2 i 3, oraz ważnej książeczki żeglarskiej.  
Art. 114. 1. Kto, będąc armatorem lub działając  w jego imieniu, kieruje marynarza, bez jego zgody wyrażonej na piś -
mie, do pracy na statku udającym się  w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych, podlega karze grzywny od 100 0 zł 
do 30  000 zł. 
2. Tej samej karze podlega armator, który  w przypadku gdy  o skierowaniu statku do strefy konfliktów zbrojnych p o-
stanowiono po rozpoc zęciu podróży morskiej, uniemożliwia marynarzowi, który nie wyraził zgody, zejście ze statku przed 
osiągnięciem tej strefy.  
Art. 115. 1. Kto, będąc armatorem lub działając  w jego imieniu, narusza przepisy:  
1) o wymaganej formie  i treści marynarskiej umowy  o pracę,  
2) dotyczące okresów zatrudnienia marynarza na podstawie marynarskiej umowy  o pracę na czas określony, określonych  
w art. 26 ust. 3, 
3) o czasie pracy  i odpoczynku marynarza,  
4) dotyczące procedur rozpatrywania skarg marynarzy, określonych  w art. 97 i art. 99 
– podlega karze grzywny od 100 0 zł do 30  000 zł. 
2. Tej samej karze podlega ten, kto będąc armatorem lub działając  w jego imieniu:  
1) uniemożliwia marynarzowi zapoznanie się  z treścią marynarskiej umowy  o pracę przed jej podpisaniem;  
2) nie in formuje marynarza  o warunkach marynarskiej umowy  o pracę przed jej podpisaniem;  
3) nie udziela marynarzowi wyjaśnień  w razie wątpliwości dotyczących marynarskiej umowy  o pracę przed jej podpisaniem;  
4) nie wypłaca  w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia związanego  z pracą na statku 
marynarzowi albo uprawnionym członkom rodziny, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie 
obniża lub dokonuje bezpodstawnych potrąceń;  
5) nie udziela przysługującego marynarzowi urlop u wypoczynkowego lub urlopu wyrównawczego lub bezpodstawnie 
obniża wymiar tego urlopu;  
6) dokonuje potrąceń kosztów repatriacji  z wynagrodzenia za pracę marynarza lub innych świadczeń wynikających  
z marynarskiej umowy  o pracę,  z wyjątkiem sytuacji,  o który ch mowa  w art. 59 ust. 3. 
Art. 116. Kto, będąc armatorem lub działając  w jego imieniu:  
1) nie dokonuje repatriacji marynarza  w przypadkach,  o których mowa  w art. 58 ust. 1, 
2) nie zapewnia, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje  i urządzenia na statku z apewniały bezpieczne  i higieniczne 
warunki pracy  i życia marynarzy oraz innych osób znajdujących się na statku,  w szczególności nie stwarzały zagrożeń 
wypadkami lub zagrożeń dla zdrowia  w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe  
w środowisku pracy,  
  
Dziennik  Ustaw  – 35 – Poz. 1889  
 
 3) nie zapewnia marynarzowi bezpłatnego wyżywienia  o odpowiedniej jakości  i wody pitnej,  
4) nie dostarcza członkom załogi statku nieodpłatnie środków ochrony indywidualnej oraz odzieży  i obuwia roboczego, 
zabezpieczających przed działaniem niebezpiecznych  i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących  w środo-
wisku pracy na morzu oraz nie informuje ich  o sposobach posługiwania się tymi środkami,  
5) nie zapewnia marynarzowi dostępu do opieki medycznej,  o której mowa  w art. 70 ust. 1 i 2, 
6) nie zapewnia, aby na statku,  o którym mowa  w art. 71 ust. 2, był zatrudniony lekarz,  
7) nie zapewnia, aby  w składzie załogi statku,  o którym mowa  w art. 71 ust. 3, znajdował się co najmniej jeden marynarz 
przeszkolony  w zakresie sprawowania opi eki medycznej nad chorym , 
8) nakłania marynarza, osobę przez niego upoważnioną lub uprawnionego w  rozumieniu art.  93 § 4 Kodeksu pracy 
członka rodziny marynarza do akceptacji świadczenia niższego niż wynikające z  art. 73 lub art.  75 
– podlega karze grzywny  od 100 0 zł do 30  000 zł. 
Art. 117. 1. Do właściwości organów oraz trybu wymierzania i  ściągania kar pieniężnych, o  których mowa w  art. 110 
oraz art.  110a, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z  dnia 21  marca 1991  r. o obszarach morskich Rzeczypospolite j 
Polskiej i  administracji morskiej (Dz.  U. z 2018 r. poz.  2214 oraz z 2019 r. poz. 125 , 730, 1495  i 1716 ). 
2. Orzekanie  w sprawach  o czyny,  o których mowa  w art. 111–116, następuje na podstawie wniosku pochodzącego od 
dyrektora urzędu morskiego lub od inspektora pracy,  w trybie przepisów ustawy  z dnia 2 4 sierpnia 200 1 r. – Kodeks p o-
stępowania  w sprawach  o wykroczenia ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1120 , 1123 , 1556 i 1694 ). 
Rozdział 12  
Zmiany  w przepisach obowiązujących  
Art. 118. (pominięty)  
Art. 119. (pominięty)  
Art. 120. (pominięty)  
Art. 121. (pominięty)  
Rozdział 13  
Przepisy przejściowe  i końcowe  
Art. 122. Z dniem wejścia  w życie ustawy pracownicy  w rozumieniu przepisów ustawy uchylanej  w art. 131 stają się 
marynarzami  w rozumieniu niniejszej ustawy.  
Art. 123. Umowy  o pracę zawarte  z pracownikami na podstawie ustawy uchylanej  w art. 131 przekształcają się  
w marynarskie umowy  o pracę  w rozumieniu niniejszej ustawy.  
Art. 124. Do spraw wszczętych  i niezakończonych przed dniem wejścia  w życie ustawy stosuj e się przepisy dotyc h-
czasowe.  
Art. 125. 1. Książeczki żeglarskie wystawione na czas nieokreślony zachowują ważność przez okres 1 0 lat od dnia 
wejścia  w życie ustawy.  
2. Za wystawienie książeczki żeglarskiej zgodnie  z przepisami dotychczasowymi pobiera się opłatę  w wysokości 
określonej  w niniejszej ustawie.  
3. Książeczki żeglarskie według wzoru określonego  w przepisach dotychczasowych mogą być wystawiane do czasu 
wyczerpania zapasów druków, nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia  w życie ustawy.  
Art. 126. 1. Lista załogi statku wystawiona zgodnie  z przepisami dotychczasowymi zachowuje ważność przez okres 
6 miesięcy od dnia wejścia  w życie ustawy.  
2. Ewidencja czasu pracy, czasu pracy  w nocy  i czasu wypoczynku po pracy prowadzona na formularzu według wzo-
ru określonego  w przepisach dotychczasowych zachowuje ważność przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia  w życie ustawy.  
Art. 127. Armator jest obowiązany uzyskać,  w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia  w życie ustawy, certyfikat lub ce r-
tyfikat tymczasowy dl a statku spełniającego wymagania,  o których mowa  w art. 92 ust. 1. 
  
Dziennik  Ustaw  – 36 – Poz. 1889  
 
 Art. 128. Agencja zatrudnienia, która  w dniu wejścia  w życie ustawy posiada dokument uprawniający do kierowania 
marynarzy do pracy na statkach, może prowadzić pośrednictwo pracy na dotychcz asowych zasadach do czasu uzyskania 
dokumentu,  o którym mowa  w art. 18 ust. 2, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia  w życie ustawy . 
Art. 129. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie  art. 16, art. 19 ust. 4, art. 57 ust. 7 i art. 57a 
ust. 3 ustawy uchylanej  w art. 131, zachowują moc do dnia wejścia  w życie przepisów wykonawczych wydanych odp o-
wiednio na podstawie  art. 15, art. 36 ust. 6, art. 50 ust. 4 i art. 95 ust. 10 niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż przez 
okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia  w życie.  
Art. 130. 1. W latach 2016 –2025 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem finansowym ustawy 
wynosi w:  
1) 2016 r. – 48 300,0 0 zł; 
2) 2017 r. – 1400,0 0 zł; 
3) 2018 r. – 1400,0 0 zł; 
4) 2019 r. – 1400,0 0 zł; 
5) 2020 r. – 48 300,0 0 zł; 
6) 2021 r. – 1400,0 0 zł; 
7) 2022 r. – 1400,0 0 zł; 
8) 2023 r. – 1400,0 0 zł; 
9) 2024 r. – 48 300,0 0 zł; 
10) 2025 r. – 1400,0 0 zł. 
2. W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu 
wydatków,  o których mowa  w ust. 1, zostaną zastosowane mechanizmy korygujące, polegające na racjonalizacji wykon y-
wania działań.  
3. Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków,  o którym mowa  w ust. 1, oraz wdrożenia 
mechanizmów korygujących,  o których mowa  w ust. 2, jest minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.  
Art. 131. Traci moc ustawa  z dnia 2 3 maja 199 1 r. o pracy na morskich statkach handlowych ( Dz. U. z 2014 r. 
poz. 430).  
Art. 132. Przepisy  art. 85 niniej szej ustawy oraz  art. 21 ust. 1 pkt 23c i ust. 35 ustawy zmienianej  w art. 118, 
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów uzyskanych począwszy od roku,  w którym Komisja 
Europejska wydała pozytywną decyzję  o zgodności pomocy publicznej  z rynkiem wewnętrznym,  i obowiązują  w okresie 
jej obowiązywania.  
Art. 133. Ustawa wchodzi  w życie po upływie 3 0 dni od dnia ogłoszenia11). 
                                                           
11) Ustawa została ogłosz ona w dniu 9 października  2015 r.