DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  5 lipca 2019  r. 
Poz. 1251  
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia  6 czerwca 2019  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy  
1. Na podstawie  art. 16 ust. 1 zdanie  pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1523  oraz z 2018 r. poz. 2243 ) ogłasza się w  załączniku do 
niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z  dnia 13  kwietnia 2007  r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. 
z 2018 r. poz.  623), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych : 
1) ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. po z. 1338 ), 
2) ustawą z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215) , 
3) ustawą z dnia 9  listopada 2018  r. o zmianie ustawy o  Państwowej Inspekcji Pracy  (Dz. U. poz. 22 82) 
oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszonych  przed dniem  6 czerwca  2019  r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy  nie obejmuje : 
1) art. 14 ustaw y z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1338),  który stanowi:  
„Art. 14. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 7  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem art.  1 pkt 6 lit. a, który 
wchodzi w  życie po upływie 12  miesięcy od dnia ogłoszenia. ”; 
2) art. 144 ustawy  z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215) , który 
stanowi:  
„Art. 144. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 2019  r., z wyjąt kiem:  
1) art. 124  pkt 4 lit. b, który wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 2021  r.; 
2) art. 49  ust. 5 i 6, który wchodzi w  życie z  dniem 30  czerwca 2021  r.; 
3) art. 77  ust. 3 pkt 4, który wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 2022  r.; 
4) art. 23  ust. 5 i 6, który wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 2023  r.”; 
3) art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 9  listopada 2018  r. o zmianie ustawy o  Państwowej Inspekcji Pracy  (Dz. U. poz. 22 82), 
które stanowią:  
„Art. 2. W terminie 30  dni od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy p racownicy nadzorujący lub wykonujący 
czynności  kontrolne zatrudnieni w  Państwowej Inspekcji Pracy w  dniu we jścia w  życie niniejszej ustawy  składają 
oświadczenie, o  którym mowa w  art. 44a ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustaw ą. 
Art. 3. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia. ”. 
Marszałek Sejmu : M. Kuchciński  
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 1251  
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej  z dnia 6 czerwca 2019  r. (poz. 1251 ) 
USTAWA  
z dnia 13 kwietnia 2007  r. 
o Państwowej Inspekcji Pracy1) 
Rozdział 1  
Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy  
Art. 1. Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i  kontroli przestrzegania pr awa 
pracy, w  szczególności przepisów i  zasad be zpieczeństwa i  higieny pracy, a  także przepisów dotyczących legalności 
zatrudnienia i  innej pracy zarobkowej w  zakresie określonym w  ustawie.  
Art. 2. Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi. Nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy w  zakresie określ onym 
w ustawie sprawuje Rada Ochrony Pracy.  
Art. 3. 1. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Inspekcji Pracy są: Główny Inspektorat Pracy, okręgowe  
inspektoraty pracy oraz Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana Rosnera we Wrocławiu, zwany 
dalej „Ośrodkiem ”. 
2. Państwową Inspekcją Pracy kieruje Główny Inspektor Pracy przy pomocy zastępców.  
Art. 4. 1. Głównego Inspektora Pracy powołuje i  odwołuje Marszałek Sejmu po zasięg nięciu opinii Rady Ochrony 
Pracy i  właściwej komisji sejmowej.  
2. Główn y Inspektor Pracy pełni obowiązki do dnia powołania jego następcy.  
3. Zastępców Głównego Inspektora Pracy powołuje i  odwołuje Marszałek Sejmu, na wniosek Głównego Inspektora 
Pracy po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy.  
Art. 5. 1. Okręgowy inspektorat p racy obejmuje zakresem swojej właściwości terytorialnej obszar jednego lub więcej 
województw. W  okręgowych inspektoratach pracy mogą być tworzone oddziały.  
2. Okręgowym inspektoratem pracy kieruje okręgowy inspektor pracy przy pomocy zastępców.  
3. Okręgowy ch inspektorów pracy powołuje i  odwołuje Główny Inspektor Pracy po zasięgnięciu opinii Rady Ochr ony 
Pracy.  
Art. 6. 1. Marszałek Sejmu na wniosek Głównego Inspektora Pracy ustali, w  drodze zarządzenia:  
1) statut Państwowej Inspekcji Pracy, określający jej organizację wewnętrzną;  
2) siedziby i  zakres terytorialnej właściwości okręgowych inspekto ratów pracy.  
2. Zarządzenia Marszałka Sejmu w  sprawach, o  których mowa  w ust. 1, podlegają ogłoszeniu w  Dzienniku Urzęd o-
wym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ”. 
Art. 7. 1. Powołuje się Radę Ochrony Pracy, zwaną dalej „Radą ”, jako organ nadzoru w  sprawach dotyczących prz e-
strzegania prawa pracy, w  tym bezpieczeństwa i  higieny pracy, a  także legalności zatrudnieni a oraz działalności Państw o-
wej Inspekcji Pracy.  
2. W skład Rady wchodzi 30  członków, w  tym przewodniczący, zastępcy przewodniczącego, sekretarz i  członkowie, 
których powołuje i  odwołuje Marszałek Sejmu. Kadencja Rady trwa cztery lata.  
3. Członkowie Rady pe łnią obowiązki do dnia powołania nowych członków.  
4. Członków Rady powołuje się spośród posłów, senatorów i kandydatów zgłoszonych przez Prezesa Rady Ministrów 
oraz przez organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r.  
o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialo gu społecznego (Dz. U. z 2018  r. poz. 2232 ), a także przez inne 
organizacje społeczne zajmujące się problematyką ochrony pracy. Do Rady powołuje się także ekspertów i przedstaw icieli 
nauki.  
                                                           
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/54/UE  z dnia 16 kwietnia 
2014 r. w sprawie środków ułatwiających korzystanie z praw przyznanych pracownikom  w kontekście swobodnego przepływu  
pracowników (Dz. Urz. UE L 128 z 30.04.2014, str. 8).  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 1251  
 
5. W skład Rady nie można powołać pracownika Państwowej Inspekcji Pracy, chyba że korzysta on z  urlopu be zpłat-
nego udzielonego w  celu wykonywania funkcji z  wyboru.  
6. Zasady reprezentacji w  Radzie oraz wysokość diety członków Rady za udział w  jej pracach określa Marszałek 
Sejmu w  drodze zarządzenia.  
7. Do zadań Rady należy wyrażanie stanowiska w  sprawach z  zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy, 
w szczególności dotyczących:  
1) programów działalności i  zadań Państwowej Inspekcji Pracy;  
2) okresowych ocen działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniosków wynikających z  tych ocen;  
3) problemów ochrony pracy o  zasięgu ogólnokrajowym.  
8. Rada wyraża opinię o  kandydatach na stanowiska Głównego Inspektora Pracy i  jego zastępców oraz okręgowy ch 
inspektorów pracy.  
9. Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, zatwierdzonego przez Marszałka Sejmu.  
Art. 8. 1. (uchylony)  
2. Do zadań Ośrodka należy szkolenie i  doskonalenie kadr Państwowej Inspekcji Pracy oraz upowszechnianie wied zy 
i informacji, a  także doradztwo w  zakresie ochrony pracy.  
3. (uchylony)  
Art. 9. 1. Główny Inspektor Pracy nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i  higieny pracy na 
wniosek Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców, zw anej dalej „Komisją ”, oraz prowadzi 
centralny rejestr wydanych uprawnień.  
2. Uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i  higieny pracy, zwanego dalej „rzeczoznawcą ”, mogą być 
nadane osobie, która:  
1) ukończyła wyższe studia techniczne;  
2) legitymuje  się co najmniej 5-letnią praktyką zawodową w  zakresie ukończonego kierunku studiów;  
3) ukończyła kurs przygotowujący do opiniowania projektów w  zakresie bezpieczeństwa i  higieny pracy oraz ergon omii, 
przeprowadzony przez podmiot upoważniony przez Głównego  Inspektora Pracy, według programu zatwierdz onego 
przez Głównego Inspektora Pracy;  
4) złożyła, z  wynikiem pozytywnym, egzamin przed Komisją.  
3. Nadane uprawnienia upoważniają rzeczoznawcę do opiniowania projektów nowo budowanych lub przebudow ywa-
nych obiektów budowlanych albo ich części, w  których przewiduje się pomieszczenia pracy, pod względem zgodności 
z przepisami bezpieczeństwa i  higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii.  
4. Główny Inspektor Pracy, z  własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego okr ęgowego inspektora pracy, może co f-
nąć uprawnienia rzeczoznawcy w  przypadku wydania przez niego opinii naruszającej w  sposób rażący przepisy bezpi e-
czeństwa i  higieny pracy. Główny Inspektor Pracy może także cofnąć uprawnienia rzeczoznawcy na wniosek okręgowego 
inspektora pracy, właściwego ze względu na lokalizację obiektu budowlanego, w  przypadku stwierdzenia podczas odbioru 
tego obiektu lub jego eksploatacji, że w  opinii wydanej przez rzeczoznawcę nie uwzględniono istotnych przepisów bezpi e-
czeństwa i  higieny pracy. Decyzja o  cofnięciu uprawnień rzeczoznawcy powinna być podjęta po uprzednim rozpatrzeniu 
jego wyjaśnień.  
5. Członków Komisji, na 4-letnią kadencję, powołuje Główny Inspektor Pracy w  porozumieniu z  ministrem właśc i-
wym do spraw pracy spośród kandydatów zgłoszonych przez:  
1) Główny Urząd Nadzoru Budowlanego,  
2) organizacje techniczne, stowarzyszenia zawodowe, izby samorządu zawodowego określone w  ustawie z  dnia 
15 grudnia 2000  r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r. 
poz. 1725, z 2018  r. poz.  1669 oraz z 2019 r. poz. 577 i 730 ) 
oraz spośród przedstawicieli nauki i  pracowników Państwowej Inspekcji Pracy. W  skład Komisji wchodzi 8  osób.  
6. Główny Inspektor Pracy w  porozumieniu z  ministrem właściwym do s praw pracy może odwołać członka Komisji:  
1) na wniosek podmiotu, który zgłosił jego kandydaturę;  
2) w przypadku systematycznego nieuczestniczenia w  pracach Komisji.  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 1251  
 
7. Członkowie Komisji otrzymują za udział w  pracach Komisji wynagrodzenie, a  także diety i  zwrot kosztów podr óży 
na zasadach określonych w  przepisach wydanych na podstawie  art. 775 § 2 ustawy z  dnia 26  czerwca 1974  r. – Kodeks 
pracy ( Dz. U. z 2019 r. poz.  1040 ). 
8. Koszty związane z  przygotowaniem kandydatów na rzeczoznawców, podnoszeniem kwalif ikacji przez rzecz o-
znawców oraz nadawaniem uprawnień rzeczoznawcom, ustalone przez Głównego Inspektora Pracy, ponosi odpowiednio 
kandydat na rzeczoznawcę lub rzeczoznawca.  
9. Minister właściwy do spraw pracy po zasięgnięciu opinii Głównego Inspektora Pracy  określi, w  drodze rozporz ą-
dzenia:  
1) szczegółowe warunki oraz tryb nadawania i  cofania uprawnień rzeczoznawców, a  także wymagania dotyczące prz y-
gotowania kandydatów na rzeczoznawców i  podnoszenia kwalifikacji przez rzeczoznawców, biorąc pod uwagę p o-
ziom wykształcenia, dotychczasową praktykę zawodową w  zakresie opiniowania projektów obiektów budowlanych, 
a także konieczność okresowego szkolenia;  
2) zakres nadawanych uprawnień, o  którym mowa  w ust. 3, wzór uprawnień rzeczoznawcy, wzór klauzuli i  pieczęci 
imiennej oraz wzór rejestru opiniowanych projektów, biorąc pod uwagę rodzaj budownictwa i  podział na grupy  
projektowe;  
3) wymagania dotyczące opinii rzeczoznawców o  projektach nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów 
budowlanych albo ich części, w  który ch przewiduje się wykonywanie pracy, oraz tryb postępowania odwoławczego 
od tych opinii, biorąc pod uwagę specyfikę, charakter i  przeznaczenie obiektu budowlanego, a  także zgodność 
przyjętych rozwiązań z  obowiązującymi przepisami i  normami;  
4) tryb powoływ ania i  odwoływania członków Komisji, sposób działania tej Komisji i  przeprowadzania egzaminu, bi o-
rąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komisji;  
5) wysokość wynagrodzenia członków Komisji, biorąc pod uwagę zakres wykonywanych czynno ści. 
Rozdział 2  
Zadania Państwowej Inspekcji Pracy  
Art. 10. 1. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy:  
1) nadzór i  kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w  szczególności przepisów i  zasad bezpieczeństwa i  higieny 
pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i  innych świadczeń wynikających ze stosunku 
pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z  rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych 
i osób niepełnosprawnych;  
2) (uchylony)  
3) kontrol a legalności zatr udnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania działalności oraz kontrola przestrzegania 
obowiązku:  
a) (uchylona)  
b) informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych o  podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej 
lub działalności,  
c) opłacania skł adek na Fundusz Pracy,  
d) dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania 
wpisu do tego rejestru,  
e) prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z  warunkami określonymi w  przepisach o  promocji za trudnienia 
i instytucjach rynku pracy,  
f) prowadzenia działalności przez podmioty, o których mowa w art. 18c us tawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pro-
mocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018  r. poz. 1 265, z późn. zm.2)), zgodnie  z warunkami 
określonymi w art. 19c, art. 19d, art. 19fa, art. 19ga, art. 85 ust. 2 i art. 85a tej ustawy;  
4) kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców;  
5) (uchylony)  
                                                           
2) Zmiany tekstu jednolitego wymi enionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1149, 1544, 1629, 1669, 2077, 2192, 
2215, 2245, 2432 i 2435  oraz z 201 9 r. poz. 60, 577, 622, 730,  743 i 986 . 
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 1251  
 
5a)3) kontrola spełniania przez wyr oby wymagań, kontrola w zakresie stwarzania przez wy roby zagrożenia oraz kontrola 
w zakresie niezgodności formalnych, w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r . o systemach oceny zgodności 
i nadzoru rynku (Dz. U. z 201 9 r. poz. 544), w odniesieniu do w yrobów przeznaczonych do stosowania u pracoda w-
ców, z wyłączeniem wyrobów podlegających kontroli innych właściwych organów nadzoru rynku w rozumieniu tej 
ustawy, oraz prowadzenie postępowań w tych sprawach;  
6) kontrola wyrobów wprowadzonych do obrotu lub od danych do użytku pod względem spełniania przez nie zasadn i-
czych lub innych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i  higieny pracy, określonych w  odrębnych przepisach;  
6a) nadzór nad spełnianiem przez pracodawców obowiązków określonych  w art. 35 oraz art.  37 ust. 5 i 6 rozporządzenia 
(WE)  nr 1907/2006  Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 18  grudnia 2006  r. w sprawie rejestracji, oceny, udziel a-
nia zezwoleń i  stosowanych ograniczeń w  zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chem i-
kaliów, zmie niającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG)  nr 793/9 3 i rozporz ą-
dzenie Komisji (WE)  nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i  dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 
93/67/EWG, 93/105/WE i  2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 396  z 30.12.2006, str. 1, z  późn. zm.), zwanego dalej „rozpo-
rządzeniem  nr 1907/2006 ”, zgodnie z  odrębnymi przepisami dotyczącymi ochrony pracy, w  zakresie swoich komp e-
tencji;  
6b) nadzór nad przestrzeganiem warunków stosowania substancji określonych przez Europej ską Agencję Chemikaliów na 
podstawie  art. 9 ust. 4 rozporządzenia  nr 1907/2006, w  zakresie swoich kompetencji;  
7) podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i  ograniczaniu zagrożeń w  środowisku pracy, a  w szczególności:  
a) badanie okoliczności i  przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym 
wypadkom,  
b) analizowanie przyczyn chorób zawodowych oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym chorobom,  
c) inicjowanie prac badawczych w  dziedzinie przestrzegania pr awa pracy, a  w szczególności bezpieczeństwa 
i higieny pracy,  
d) inicjowanie przedsięwzięć w  sprawach ochrony pracy w  rolnictwie indywidualnym,  
e) udzielanie porad służących ograniczaniu zagrożeń dla życia i  zdrowia pracowników, a  także w  zakresie prz e-
strze gania prawa pracy,  
f) podejmowanie działań prewencyjnych i  promocyjnych zmierzających do zapewnienia przestrzegania prawa pracy;  
8) współdziałanie z  organami ochrony środowiska w  zakresie kontroli przestrzegania przez pracodawców przepisów 
o przeciwdziałaniu zagrożeniom dla środowiska;  
9) kontrola:  
a) przestrzegania wymagań bezpieczeństwa  i higieny pracy,  o których mowa  w ustawie  z dnia 2 2 czerwca 200 1 r. 
o mikroorganizmach  i organizmach  genetycznie zmodyfikowanych ( Dz. U. z 2019 r. poz. 706) oraz określonych  
w zezwoleniach na  prowadzenie zakładów inżynierii genetycznej  i w zgodach na zamknięte  użycie mikroorgan i-
zmów genetycznie zmodyfikowanych oraz  w zgodach  na zamknięte użycie organizmów genetycznie zmodyfik o-
wanych,  w tym w zakresie:  
– oznako wania zakładu inżynierii genetycznej lub jego części,  
– środków bezpieczeństwa związanych  z daną kategorią zamkniętego  użycia,  
– urządzeń używanych podczas zamkniętego użycia  w odniesieniu do danej kategorii zamkniętego użycia okreś -
lonej  w zezwoleniu na  prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej oraz  w zgodzie na zamknięte  użycie,  
b) prowadzonej dokumentacji dotyczącej zamkniętego użycia mikroorganizmów  genetycznie zmodyfikowanych lub 
organizmów genetycznie zmodyfikowanych  przeprowadzanego  w zakładzie inżynierii genetycznej, jeżeli  doku-
mentacja ta zawiera informacje mające związek  z bezpieczeństwem  i higieną pracy;  
9a) kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w  szczególnych warunkach lub o  szczególnym charakterze, 
o której mowa  w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z  dnia 19  grudnia 2008  r. o emeryturach pomostowych ( Dz. U. z 2018 r. 
poz. 1924 ); 
10) opiniowanie projektów aktów prawnych z  zakresu prawa pracy;  
                                                           
3) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o  systemach oceny zgodności i nadzoru 
rynku oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1338 ), która weszła w życie z dniem 19 lipca 2018 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 1251  
 
11) prawo wnoszenia powództw, a  za zgodą osoby zainteresowanej – uczestnictwo w  postępowaniu prz ed sądem pracy, 
w sprawach o  ustalenie istnienia stosunku pracy;  
12) wydawanie i  cofanie zezwoleń w  przypadkach, o  których mowa  w art. 3045 ustawy z  dnia 26  czerwca 1974  r. – 
Kodeks pracy;  
13) (uchylony)  
14) wykonywanie zadań określonych w ustawie z dnia  10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świa d-
czenia usług (Dz. U. z 201 8 r. poz. 2206 ); 
14a) udzielanie porad w celu wspierania równego traktowania obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i państw 
członkowskich Europejskiego Stowar zyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze  
Gospodarczym, którzy korzystają z prawa do swobodnego przepływu pracowników, oraz członków ich rodzin w zakresie:  
a) dostępu do zatrudnienia,  
b) warunków zatrudnienia i pracy, w szczególn ości w odniesieniu do wynagrodzenia, rozwiązania umowy, bezpi e-
czeństwa i higieny pracy oraz, w przypadku utraty pracy, powrotu do pracy lub ponownego zatrudnienia,  
c) dostępu do przywilejów socjalnych i podatkowych,  
d) zasad członkostwa w związkach zawodow ych oraz korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do 
przedstawicielstw pracowniczych, w tym organów związków zawodowych i rad pracowników,  
e) dostępu do szkoleń,  
f) dostępu do zasobów mieszkaniowych,  
g) dostępu do kształcenia, nauki zawodu oraz szkolenia zawodowego dla dzieci pracowników,  
h) pomocy udzielanej przez urzędy pracy;  
14b)4)  ściganie wykroczeń, o których mowa w art. 106 i art. 107 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych 
planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215), oraz udział  w postępowaniu w sprawa ch dotyczących tych wykroczeń 
w charakterze oskarżyciela publicznego;  
15) ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych w  Kodeksie pracy, wykroczeń, o  których mowa  
w art. 119–123 ustawy z  dnia 20  kwietnia 2004  r. o promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy, a  także innych 
wykroczeń, gdy ustawy tak stanowią oraz udział w  postępowaniu w  tych sprawach w  charakterze oskarżyciela  
publicznego;  
15a) kontrola spełniania obowiązków, o których mowa w art. 23r ust. 3 i 4  ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo 
energetyczne (Dz. U. z 201 9 r. poz. 755 i 730 ), w zakresie paliw ciekłych w  ramach wykonywania kontroli, o  której 
mowa w pkt 1;  
15b) kontrola wypłacania wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej  stawki g odzinowej, zgodnie 
z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. 
poz. 2177 ); 
15c) kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i św ięta oraz 
w niektóre inne dni (Dz. U. z 2019 r. poz. 466 ), w zakresie powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykon y-
wania  pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem w placówkach handlowych;  
15d)5)  kontrola spełniania obowiązków wynik ających z ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach 
kapitałowych, w szczególności:  
a) obowiązku zawierania umów o prowadzenie PPK i umów o zarządzanie PPK,  
b) dokonywania wpłat do PPK.  
16) wykonywanie innych zadań określonych  w ustawie i  przepisach szczególnych.  
1a. Państwowa Inspekcja Pracy współpracuje z  ministrem właściwym do spraw pr acy oraz ministrem właściwym 
do spraw wewnętrznych przy określaniu – na podstawie oceny ryzyka powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom 
przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – sektorów dzi a-
łalności na poziomie sekcji, zgodnie z  Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), o  szczególnym natężeniu tego zjawiska.  
                                                           
4) Dodany przez art. 127 pkt 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215) , która 
weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.  
5) Dodany przez art. 127 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośnika 4. 
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 1251  
 
2. Do zadań Państwowej Inspekcji Pra cy należy ponadto nadzór i  kontrola zapewnienia bezpiecznych i  higienicznych 
warunków pracy:  
1) osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny 
rachunek działalność gospodarczą w  miejscu wyznaczony m przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego praco - 
dawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona;  
2) przez podmioty organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, 
w ramach prac społecznie użytecznych;  
3) osobom przebywającym w  zakładach karnych i  zakładach poprawczych, wykonującym pracę, a  także żołnierzom 
w służbie czynnej, wykonującym  powierzone im prace.  
3. Państwowa Inspekcja Pracy sprawuje także nadzór i  kontrolę zapewnienia przez pracodawcę bezpie cznych 
i higienicznych warunków zajęć odbywanych na jego terenie przez studentów i  uczniów niebędących pracownikami.  
4. Państwowa Inspekcja Pracy może podejmować działania w  zakresie prowadzenia badań i  pomiarów oraz analiz o-
wania zagrożeń powodowanych prze z czynniki szkodliwe i  uciążliwe w  środowisku pracy.  
Art. 11. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia 
właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do:  
1) nakazania usun ięcia stwierdzonych uchybień w  ustalonym terminie w  przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów 
i zasad bezpieczeństwa i  higieny pracy;  
2) nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia 
pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych prac pr a-
cowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, 
szkodliwych lub niebezpiecznych albo prac owników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebe z-
piecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w  tych sprawach podleg a-
ją natychmiastowemu wykonaniu;  
3) nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i  urządzeń w  sytuacji, gdy ich eks ploatacja powoduje bezpośrednie  
zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w  tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;  
4) zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w  miejscach, w  których stan wa runków pracy stanowi 
bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w  tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykon a-
niu; 
5) nakazania, w  przypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i  higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników 
lub osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w  tym osób wykonujących na własny 
rachunek działalność gospodarczą, zaprzestania prowadzenia działalności bądź działalności określonego rodzaju;  
6) nakazania ustalenia, w  określonym terminie, okoliczności i  przyczyn wypadku;  
6a) nakazania wykonania badań i  pomiarów czynników szkodliwych i  uciążliwych w  środowisku pracy w  przypadku 
naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i  pomiarów lub konieczności stwi erdzenia 
wykonywania pracy w  szczególnych warunkach;  
7) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a  także innego świadczenia przysługującego pr a-
cownikowi; nakazy w  tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;  
8) skierowania wyst ąpienia lub wydania polecenia , w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione  w pkt 1–7, 
w sprawie ich usunięcia, a  także wyciągnięcia konsekwencji w  stosunku do osób winnych.  
Art. 11a. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pr a-
cownika w  ewidencji pracowników wykonujących prace w  szczególnych warunkach lub o  szczególnym charakterze, 
o której mowa  w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z  dnia 19  grudnia 2008  r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewi-
dencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w  tej ewidencji.  
Art. 11b. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do skierowania wystą pienia lub wydania po-
lecenia w sprawie wypłacenia wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wyso kości minimalnej stawki godzinowej,  zgod-
nie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.  
Art. 12. W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w  sprawach nieuregulowanych w  ustawie bądź 
przepisach wyda nych na jej podstawie albo w  przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z  dnia 14  czerwca 
1960  r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019  r. poz. 60 i 730 ). 
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 1251  
 
Art. 13. Kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają:  
1) pracodawcy – a w zakresie bezpieczeństwa i  higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący 
pracodawcami przedsiębiorcy i  inne jednostki organizacyjne – na rzecz których je st świadczona praca przez osoby  
fizyczne, w  tym prz ez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę 
świadczenia tej pracy,  
2) podmioty świadczące usługi pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego oraz pracy ty m-
czasowej w  rozumieniu  art. 18 ust. 1 ustawy z  dnia 20  kwietnia 2004  r. o promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku 
pracy – w zakresie przestrzegania obowiązków, o  których mowa  w art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. d i e, 
3) podmioty, o których mowa w art. 18c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pro mocji zatrudnienia i instytucjach rynku 
pracy – w zakresie przestrzegania warunków określonych w art. 19c, art. 19d, art. 19fa, art. 19ga, art. 85 ust. 2 i art. 85a  
tej ustawy,  
3a) przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2 018 r. o ograniczeniu handlu  w niedziele 
i święta oraz w niektóre inne dni,  
4) pracodawcy delegujący pracowników na terytorium RP w zakresie określo nym w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. 
o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług , 
5) przedsiębiorcy albo inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działa l-
ności jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi przez przyjmującego zlece nie lub świadczącego usługi – 
w zakresie wypłacania takim osob om wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godz i-
nowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę  
– zwani dalej „podmiotami kontrolowanymi ”. 
Art. 14. 1. Państwowa Inspekcja Pra cy przy realizacji zadań współdziała ze związkami zawodowymi, organiza cjami 
pracodawców, organami samorządu załogi, radami pracowników, społeczną inspekcją pracy, publicznymi  służbami 
zatrudnienia w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucj ach rynku pracy, Pełnomocnikiem Rządu do 
Spraw Równego Traktowania oraz z organami administracji państwowej, w szczególności  z organami nadzoru i kontroli 
nad warunkami pracy oraz organami Krajowej Administracji Skarbowej, a także  z Policją, Strażą Graniczn ą, Zakładem 
Ubezpieczeń Społecznych i organami samorządu terytorialnego.  
2. Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do nieodpłatnego korzystania z  danych zgromadzonych:  
1) w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników;  
1a) w rejestrze podatników VAT;  
2) w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) prowadzonym przez Prezesa Głó w-
nego Urzędu Statystycznego;  
3) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na koncie ubezpieczonego i  koncie płatnika składek, o  których mowa 
odpowiednio  w art. 40 i 45 ustawy z  dnia 13  października 1998  r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2019 r. 
poz. 300, 303 i 730 ), w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym, a  także danych o  wypadkach przy pracy 
uzyskanych na podstawie ustawy z dnia 30  października 2002  r. o ubezpieczeniu społecznym z  tytułu wypadków przy 
pracy i  chorób zawodowych ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1376 i 1669 ); 
4) w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności (RCI PESEL);  
5) w rejestrze bezrobotnych;  
6) w Krajo wym Rejestrze Sądowym;  
7) w Krajowym Rejestrze Karnym.  
3. Państwowa Inspekcja Pracy może, na wniosek związków zawodowych, prowadzić szkolenie i  instruktaż oraz 
udzielać pomocy w  szkoleniu społecznych inspektorów pracy, a  także podejmować działania na rzecz  doskonalenia 
i zwiększenia skuteczności działania społecznej inspekcji pracy.  
4. Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo – w uzasadnionych przypadkach – występować do organów administracji  
publicznej, w tym naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb admin istracji skarbowej,  a także Zakładu Ubezpi e-
czeń Społecznych oraz innych właściwych podmiotów z wnioskiem o udzielenie informacji  niezbędnych do udzielenia 
porad, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 14a.  
5. Podmioty, o których mowa w ust. 4, mają obowiązek udzielenia i nformacji, o których mowa w tym przepisie, 
w terminie 15 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku Państwowej Inspekcji Pracy, chyba że  udzielenie informacji 
przez te podmioty wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego  lub ko ntroli. O przyczynach opó ź-
nienia podmiot informuje niezwłocznie Państwową Inspekcję Pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 1251  
 
Art. 15. W razie uzasadnionej potrzeby oraz w  celu zapewnienia bezpieczeństwa kontrolującym, organy Policji są 
obowiązane, na wniosek inspektora pracy, do udzielenia  stosownej pomocy.  
Art. 16. Prezes Rady Ministrów, w  drodze rozporządzenia, określi tryb i  formy współdziałania innych organów na dzoru 
i kontroli z  Państwową Inspekcją Pracy w  zakresie bezpieczeństwa i  higieny prac y oraz legalności zatrudnienia,  mając  
na względzie zapewnienie sprawnego i  efektywnego współdziałania.  
Rozdział 3  
Zakres działania organów Państwowej Inspekcji Pracy  
Art. 17. Organami Państwowej Inspekcji Pracy są:  
1) Główny Inspektor Pracy;  
2) okręgowi inspektorzy pracy;  
3) inspektorzy pracy, działający w  ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.  
Art. 18. 1. Do zakresu działania Głównego Inspektora Pracy należy:  
1) kierowanie działalnością Głównego Inspektoratu Pracy i  okręgowych inspektorów pracy;  
2) rozpatrywanie odwoła ń od decyzji okręgowych inspektorów pracy;  
3) opracowywanie rocznych i  wieloletnich programów działania Państwowej Inspekcji Pracy;  
4) sprawowanie ogólnego nadzoru nad:  
a) przestrzeganiem prawa pracy oraz przedkładanie właściwym organom ocen, opinii i  wnio sków w  tej dziedzinie,  
b) postępowaniem mandatowym w  sprawach o  wykroczenia, o  których mowa  w art. 17 § 2 ustawy z  dnia 24  sierpnia 
2001  r. – Kodeks postępowania w  sprawach o  wykroczenia ( Dz. U. z 2018 r. poz. 475, z późn. zm.6)); 
5) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyjnych w  tej dziedzinie;  
6) inicjowanie przedsięwzięć w  zakresie wdrażania postępu technicznego w  dziedzinie bezpieczeństwa i  higieny pracy;  
7) przedstawianie wniosków w  sprawach nauczani a i szkolenia w  dziedzinie bezpieczeństwa i  higieny pracy, organiz o-
wanie i  prowadzenie szkolenia inspektorów pracy oraz nadzór nad działalnością Ośrodka;  
8) prowadzenie działalności wydawniczej i  promocyjnej w  zakresie ochrony pracy;  
9) udział w  pracach ko misji rządowych badających wypadki przy pracy;  
10) sporządzanie i  przedkładanie informacji i  sprawozdań, o  których mowa  w ust. 3; 
11) nadawanie i  cofanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i  higieny pracy, o  których mowa  w art. 9. 
2. Główny Ins pektor Pracy udostępnia ministrowi właściwemu do spraw pracy zbiorcze wyniki kontroli oraz oceny 
przestrzegania prawa pracy, w  tym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i  higieny pracy oraz legalności zatrudnienia.  
2a. Główny Inspektor Pracy jest obowiązany  do przekazywania ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz min i-
strowi właściwemu do spraw wewnętrznych, nie później niż do dnia 30  kwietnia następnego roku, zbiorczych wyników 
kontroli, o  której mowa  w art. 10 ust. 1 pkt 4, w  zakresie dotyczącym powierzan ia wykonywania pracy cudzoziemcom 
przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z  uwzglę d-
nieniem liczby przeprowadzonych w  poprzednim roku kontroli oraz procentowego udziału podmiotów powierzających 
wykonywanie pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej w  każdym sektorze, o  którym mowa  w art. 10 ust. 1a. 
3. Główny Inspektor Pracy przedstawia Sejmowi oraz Radzie Ministrów, nie później niż do 30  czerwca następnego 
roku kalendarzowego, informacje z  działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz coroczne sprawozdanie z  jej działalności 
wraz z  wynikającymi z  tej działalności wnioskami dotyczącymi przestrzegania prawa pracy oraz przepi sów ustawy z  dnia 
20 kwietnia 2004  r. o promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy w  zakresie określonym  w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, 
przez podmioty kontrolowane i  organy sprawujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjn y-
mi państwowymi albo samorządowymi.  
4. Sprawozdanie roczne, o  którym mowa  w ust. 3, Główny Inspektor Pracy przedstawia Radzie Ochrony Pracy oraz 
podaje do wiadomości publicznej.  
5. Główny Inspektor Pracy wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu Główneg o Inspektoratu Pracy.  
                                                           
6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 201 8 r. poz.  1039, 1387, 1467, 1481 i 2077 oraz 
z 2019 r. poz. 76. 
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 1251  
 
6. Główny Inspektor Pracy dokonuje czynności w  sprawach z  zakresu prawa pracy wobec pracowników Głównego 
Inspektoratu Pracy oraz pracowników nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne.  
7. Główny Inspektor Pracy może upoważnić okręgowego inspektora pracy do dokonywania czynności w  sprawach 
z zakresu prawa pracy wobec pracowników okręgowego inspektoratu pracy nadzorujących lub wykonujących czynności 
kontrolne.  
Art. 19. 1. Do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy w  szczególności:  
1) kierowanie działalnością okręgowego inspektoratu pracy, nadzór nad działalnością inspektorów pracy oraz koordyn a-
cja ich działalności;  
2) dokonywanie podziału zadań między inspektorów pracy z  uwzględnieniem ich kwalifikacji zawodowych;  
3) zatwierdzanie planów pracy, sporządzanych przez inspektorów pracy;  
4) wydawanie decyzji, o  których mowa  w art. 11 pkt  5; 
5) rozpatrywanie odwołań od nakazów i  innych decyzji inspektorów pracy;  
6) prowadzenie ewidencji pracodawców działających na obszarze j ego właściwości terytorialnej;  
7) sporządzanie okresowych sprawozdań z  działalności okręgowego inspektoratu pracy;  
8) powiadamianie marszałka właściwego województwa o  stwierdzonych przypadkach naruszenia warunków prowadz e-
nia agencji zatrudnienia określonyc h w przepisach o  promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy;  
9) powiadamianie właściwego  starosty o  stwierdzonych przypadkach naruszenia przepisów o  promocji zatrudnienia 
i instytucjach rynku pracy przez bezrobotnego oraz przez podmiot kontrolowany.  
2. Okręgowy inspektor pracy wykonuje swoje zadania przy pomocy okręgowego inspektoratu pracy.  
3. Okręgowy inspektor pracy dokonuje czynności w  sprawach z  zakresu prawa pracy wobec pracowników okręgow e-
go inspektoratu pracy, z  wyłączeniem pracowników, o  których mowa  w art. 18 ust. 6. 
Art. 20. 1. Okręgowy inspektor pracy sporządza roczne sprawozdanie z  działalności inspektoratu zawierające ocenę 
stanu przestrzegania prawa pracy, w  szczególności stanu bezpieczeństwa i  higieny pracy, a  także przepisów dotycz ących 
legalności zatrudnienia na obszarze okręgu.  
2. Sprawozdanie, o  którym mowa  w ust. 1, okręgowy inspektor pracy przedstawia w  terminie  do ostatniego dnia  
lutego następnego roku kalendarzowego Głównemu Inspektorowi Pracy oraz właściwemu wojewodzie i  marszałkowi 
województwa.  
Rozdział 4  
Postępowanie kontrolne  
Art. 21. Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w  zakresie przestrzegania prawa pracy, 
w szczególności przepisów i  zasad bezpieczeństwa i  higieny pracy, a  także przepisów dotycz ących legalności zatrudnienia 
oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.  
Art. 22. 1. Kontrole przeprowadzają inspektorzy pracy, działający w  ramach właściwości terytorialnej okręgowych 
inspektoratów pracy.  
2. Główny Inspektor Pracy może wyznaczyć inspektora pracy do wykonywania określonych czynności kontrolnych 
i stosowania środków prawnych na obszarze działania innego okręgowego inspektoratu pracy, a  także poza terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie stosunek pracy podlega przepisom polskiego prawa pracy . 
3. Kontrole, o  których mowa  w ust. 1 i 2, wspólnie z  właściwymi inspektorami pracy, mogą również przeprowadzać 
inni pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy posiadający niezbędną wiedzę w  przedmiocie kontroli, jak również przedst a-
wiciele zagranicznych służb  i instytucji, do zadań których należy ochrona pracy, na podstawie imiennego upoważnienia 
wydanego odpowiednio przez Głównego Inspektora Pracy lub okręgowego inspektora pracy.  
Art. 23. 1. W  toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo:  
1) swobodn ego wstępu na teren oraz do obiektów i  pomieszczeń podmiotu kontrolowanego;  
2) przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i  urządzeń oraz przebiegu procesów 
technologicznych i  pracy;  
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 1251  
 
3) żądania od podmiotu kontrolowanego oraz o d wszystkich pracowników lub osób, które są lub były zatrudnione, albo 
które wykonują lub wykonywały pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w  tym osób wykonuj ą-
cych na własny rachunek działalność gospodarczą, a  także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, pise m-
nych i  ustnych informacji w  sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i  przesłuchiwania tych osób w  związku 
z przeprowadzaną kontrolą;  
4) żądania okazania dokumentów dotyczących budowy, przebudowy lub modernizacji oraz uru chomienia zakładu pracy, 
planów i  rysunków technicznych, dokumentacji technicznej i  technologicznej, wyników ekspertyz, badań i  pomiarów 
dotyczących produkcji bądź innej działalności podmiotu kontrolowanego, jak również dostarczenia mu próbek  
surowców i  materiałów używanych, wytwarzanych lub powstających w  toku produkcji, w  ilości niezbędnej do prz e-
prowadzenia analiz lub badań, gdy mają one związek z  przeprowadzaną kontrolą;  
5) żądania przedłożenia akt osobowych i  wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracown i-
ków lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy;  
5a) żądania od pracodawcy delegującego pracownika na terytorium RP lub osoby działającej w jego imieniu informacji, 
dokumentów lub oświadczeń w sprawach delegowania pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo 
z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , dotyczących kontroli, o której mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016  r. 
o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług;  
6) zapoznania się z  decyzjami wydanymi przez inne organy kontroli i  nadzoru nad warunkami pracy oraz ich realizacją;  
7) utrwalan ia przebiegu i  wyników oględzin, o  których mowa  w pkt 2, za pomocą aparatury i  środków technicznych 
służących do utrwalania obrazu lub dźwięku;  
8) wykonywania niezbędnych dla celów kontroli odpisów lub wyciągów z  doku mentów, jak również zestawień i obli-
czeń sporządzanych na podstawie dokumentów, a  w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego;  
9) sprawdzania tożsamości osób wykonujących pracę lub przebywających na terenie podmiotu kontrolowanego, a  także 
osób korzystających z  usług agencji zatrudn ienia, ich przesłuchiwania i  żądania oświadczeń w  sprawie legalności  
zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej;  
10) korzystania z  pomocy biegłych  i specjalistów oraz akredytowanych laboratoriów.  
2. Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udz ielenie inspektorowi pracy informacji w  sprawach objętych kontrolą 
przez pracownika lub osobę, o  których mowa  w ust. 1 pkt 3, mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek 
uszczerbek lub zarzut z  powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy  może wydać postanowienie o  zachowaniu 
w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w  tym danych osobowych.  
3. W razie wydania postanowienia, określonego  w ust. 2, okoliczności, o  których mowa w  tym przepisie, p ozostają 
wyłącznie do wiadomości inspektora pracy. Protokół przesłuchania pracownika lub osoby wolno udostępniać pracodawcy 
tylko w  sposób uniemożliwiający ujawnienie danych osobowych, o  których mowa  w ust. 2. 
4. Na postanowienie w  sprawie zachowania w  tajemnicy danych osobowych, o  których mowa  w ust. 2, pracodawcy 
przysługuje zażalenie w  terminie 3  dni od dnia doręczenia postanowienia. Zażalenie na postanowienie inspektora pracy 
rozpoznaje właściwy okręgowy inspektor pracy. Postępowanie dotyczące zażalenia  toczy się bez udziału pracodawcy 
i z wyłączeniem jawności.  
5. W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania pracownika lub osoby podlega zniszczeniu; o  zniszczeniu 
protokołu należy uczynić wzmiankę w  protokole pokontrolnym.  
6. Główny Inspektor Pr acy określi zasady postępowania z  protokołami przesłuchań i  innymi dokumentami, o  których 
mowa  w ust. 2–5. 
Art. 24. 1. Inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy, ko n-
troli przestrzegania przepisów prawa  pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli przestrzegania  
przepisów dotyczących legalności zatrudnienia w zakresie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, kontroli wypłacania  
wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami  ustawy z dnia 
10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz kontroli przestrzegania przepisów  dotyczących ogr a-
niczenia handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.  
2. Kontrolę p rzeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i  uprawnienia inspektora 
pracy lub innego upoważnionego pracownika Państwowej Inspekcji Pracy.  
3. Kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej i  upowa żnienia do jej przeprowadzenia.  
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 1251  
 
4. Upoważnienie do przeprowadzania kontroli u przedsiębiorcy powinno zawierać następujące dane:  
1) wskazanie podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli;  
2) oznaczenie organu kontroli;  
3) imię i  nazwisko, stanowisko służbowe o soby upoważnionej do przeprowadzenia kontroli oraz numer jej legitymacji 
służbowej;  
4) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;  
5) oznaczenie podmiotu objętego kontrolą;  
6) wskazanie daty rozpoczęcia i  przewidywanego terminu zakończenia kontroli;  
7) podpis osoby udzielającej upoważnienia, z  podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;  
8) pouczenie kontrolowanego podmiotu o  jego prawach i  obowiązkach;  
9) datę i  miejsce wystawienia upoważnienia.  
5. Jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli u przedsiębiorcy, może być ona podjęta po  
okazaniu legitymacji służbowej. Kontrolowanemu należy niezwłocznie, nie później jednak niż w  terminie 7  dni od dnia 
podjęcia kontroli, doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawierające  dane, o  których mowa  w ust. 4. 
6. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wydają Główny Inspektor Pracy i  jego zastępcy oraz okręgowi inspe k-
torzy pracy i  ich zastępcy.  
7. Okręgowi inspektorzy pracy mogą upoważnić nadinspektorów pracy – kierowników oddzia łów do wydawania 
upoważnień, o  których mowa  w ust. 3 i 5. 
Art. 25. Biegli i  specjaliści biorą udział w  kontroli na podstawie imiennego upoważnienia wydanego odpowiednio 
przez Głównego Inspektora Pracy lub okręgowego inspektora pracy.  
Art. 26. 1. Kontrolę przeprowadza się w  siedzibie podmiotu kontrolowanego oraz w  innych miejscach wykonywania 
jego zadań lub przechowywania dokumentów finansowych i  kadrowych.  
2. Poszczególne czynności kontrolne mogą być wykonywane także w  siedzibie jednostki organizacyjnej Pa ństwowej 
Inspekcji Pracy.  
3. Przed podjęciem czynności kontrolnych inspektor pracy zgłasza swoją obecność podmiotowi kontrolowanemu, 
z wyjątkiem przypadków, gdy zgłoszenie to mogłoby mieć wpływ na wynik kontroli.  
4. Inspektor pracy jest upoważniony do swob odnego poruszania się po terenie podmiotu kontrolowanego bez ob o-
wiązku uzyskiwania przepustki oraz jest zwolniony od rewizji osobistej, także w  przypadku, jeżeli przewiduje ją  
wewnętrzny regulamin podmiotu kontrolowanego.  
Art. 27. Podmiot kontrolowany ma o bowiązek zapewnić inspektorowi pracy warunki i  środki niezbędne do sprawn e-
go przeprowadzenia kontroli, a  w szczególności niezwłocznie przedstawić żądane dokumenty i  materiały, zapewnić term i-
nowe udzielanie informacji przez osoby, o  których mowa  w art. 23 ust. 1 pkt 3, udostępnić urządzenia techniczne oraz, 
w miarę możliwości, oddzielne pomieszczenie z  odpowiednim wyposażeniem.  
Art. 28. Inspektor pracy, przystępując do sprawdzenia tożsamości osoby, o  której mowa  w art. 23 ust. 1 pkt 9, jest 
obowiązany okazać  legitymację służbową w  taki sposób, aby osoba ta mogła odczytać i  zanotować jego dane osobowe.  
Art. 29. 1. W  toku wykonywania czynności kontrolnych inspektor pracy współdziała ze związkami zawodowymi, 
organami samorządu załogi, radami pracowników i  społec zną inspekcją pracy.  
2. Współdziałanie, o  którym mowa  w ust. 1, polega w  szczególności na:  
1) informowaniu o  tematyce i  zakresie przeprowadzanej kontroli;  
2) analizowaniu zgłoszonych uwag i  spostrzeżeń;  
3) informowaniu o  wynikach kontroli i  podjętych decyzjach;  
4) udzielaniu porad i  informacji z  zakresu prawa pracy.  
Art. 30. Podczas wykonywania czynności kontrolnych inspektor pracy oraz osoby, o  których mowa  w art. 22 ust. 3 
i art. 25, obowiązani są do przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz 
przepisów o  ochronie informacji niejawnych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 1251  
 
Art. 31. 1. Ustalenia kontroli dokumentowane są, z  zastrzeżeniem  ust. 10, w  formie protokołu.  
2. Protokół kontroli powinien zawierać:  
1) nazwę podmiotu kontrolowanego w  pełnym brzmieniu i  jego adres oraz numer z  krajowego rejestru urzędowego 
podmiotów gospodarki narodowej (REGON) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);  
2) imię i  nazwisko oraz stanowisko służbowe inspektora pracy;  
3) imię i  nazwisko osoby reprezentujące j podmiot kontrolowany oraz nazwę organu reprezentującego ten podmiot;  
4) datę rozpoczęcia działalności przez podmiot kontrolowany oraz datę objęcia stanowiska przez osobę lub powołania 
organu, o  których mowa  w pkt 3; 
5) oznaczenie dni, w  których przeprowa dzano kontrolę;  
6) informację o  realizacji uprzednich decyzji i  wystąpień organów Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniosków, zaleceń 
i decyzji innych organów kontroli i  nadzoru nad warunkami pracy;  
7) opis stwierdzonych naruszeń prawa oraz inne informacje m ające istotne znaczenie dla wyników kontroli;  
8) dane osoby legitymowanej oraz określenie czasu, miejsca i  przyczyny legitymowania;  
9) informację o  pobraniu próbek surowców i  materiałów używanych, wytwarzanych lub powstających w  toku produkcji;  
10) treść d ecyzji ustnych i  poleceń oraz informację o  terminach ich realizacji;  
11) informację o  liczbie i  rodzaju udzielonych porad z  zakresu prawa pracy;  
12) wyszczególnienie załączników stanowiących składową część protokołu;  
13) informacje o  osobach, w  obecności k tórych przeprowadzano kontrolę;  
14) na wniosek podmiotu kontrolowanego – wzmiankę o  informacjach objętych tajemnicą przedsiębiorstwa;  
15) wzmiankę o  wniesieniu lub niewniesieniu zastrzeżeń do treści protokołu oraz ewentualnym usunięciu stwierdzonych 
niepra widłowości przed zakończeniem kontroli;  
16) datę i  miejsce podpisania protokołu przez osobę kontrolującą oraz przez osobę lub organ reprezentujący podmiot 
kontrolowany.  
3. Protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezen tujący podmiot kontrol o-
wany.  
4. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywow a-
nych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w  protokole.  
5. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w  terminie 7  dni od dnia przedstawienia protokołu.  
6. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o  których mowa  w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany 
jest je zbadać, a  w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu.  
7. W protokole nie można dokonywać poprawek, skreśleń ani uzupełnień bez omówienia ich na końcu protokołu, 
z wyjątkiem sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i  rachunkowych, które parafuje inspektor pracy, oznaczając 
parafy datą ich dokonania.  
8. Odmo wa podpisania protokołu przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany nie stanowi przeszk o-
dy do zastosowania przez inspektora pracy stosownych środków prawnych przewidzianych ustawą.  
9. Kopię protokołu kontroli inspektor pracy pozostawia podmio towi kontrolowanemu.  
10. W przypadku niestwierdzenia uchybień wynik kontroli może być udokumentowany w  formie notatki urzędowej, 
która powinna zawierać zwięzły opis stanu faktycznego stwierdzonego w  czasie kontroli.  
11. Notatkę urzędową podpisuje inspektor  pracy. Przepis  ust. 9 stosuje się odpowiednio.  
Art. 32. 1. Wzór legitymacji służbowej, o  której mowa  w art. 24 ust. 2 ustala, w  drodze zarządzenia, Marszałek Se j-
mu, na wniosek Głównego Inspektora Pracy. Zarządzenie Marszałka Sejmu w  tej sprawie podlega og łoszeniu w  Dzienniku 
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ”. 
2. Wzory druków stosowanych w  działalności kontrolnej Państwowej Inspekcji  Pracy określa Główny Inspektor  
Pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 1251  
 
Art. 33. 1. W  wyniku ustaleń dokonanych w  toku kontroli właściwy inspektor pracy:  
1) wydaje decyzje, o  których mowa  w art. 11 pkt 1–4 i pkt 6–7 oraz art.  11a; 
2) kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b;  
3) wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w  sprawach, o  których mowa  w art. 10 ust. 1 pkt 11; 
4) podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z  odrębnych przepisów.  
2. Środki prawne, o  których mowa  w ust. 1 pkt 1 i 2, dotyczące terenowych jednostek organizacyjnych podmiotu ko n-
trolowanego, inspek tor pracy kieruje do tego podmiotu, bez względu na swoją właściwość terytorialną. Jeżeli usunięcie 
stwierdzonych nieprawidłowości nie wymaga decyzji pracodawcy, a  także gdy nie można inaczej uniknąć niebezpiecze ń-
stwa zagrażającego życiu lub zdrowiu pracown ików, decyzje, o  których mowa  w art. 34 ust. 1, wydaje się osobie kierującej 
tą jednostką.  
Art. 34. 1. Decyzje, o  których mowa  w art. 11 pkt 1–7 i art. 11a, wydawane są w  formie pisemnej lub stanowiącej 
wpis do dziennika budowy.  
1a. Decyzje, o  których mowa  w art. 11 pkt 1–4, mogą być wydawane w  formie ustnej.  
1b. Polecenia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b, wydawane są w formie ustnej.  
2. Decyzja wydana w  formie pisemnej lub stanowiąca wpis do dziennika budowy powinna za wierać: oznaczenie  
organu Pa ństwowej Inspekcji Pracy, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrz yg-
nięcie, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie o  przysługujących środkach odwoławczych.  
3. W przypadku wydania decyzji w  formie wpisu do dziennika budowy, kopia lub odpis tej decyzji stanowi załącznik 
do protokołu kontroli.  
4. Decyzje i  polecenia, o  których mowa  w ust. 1a i 1b, wydaje się w  celu usunięcia ujawnionych w  toku kontroli 
uchybień, jeżeli mogą być one usunięte podczas trwania kontroli lub niezwłocznie po jej zakończeniu.  
5. Od decyzji inspektora pracy wydanej w  formie pisemnej lub stanowiącej wpis do dziennika budowy, podmiotowi 
kontrolowanemu przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy. Odwołanie wnosi się w  terminie 7 dni od daty 
otrzymania decyzji.  
6. W razie wniesienia odwołania od decyzji wydanych w  przypadkach, o  których mowa  w art. 11 pkt 2–4, okręgowy 
inspektor pracy może wstrzymać jej wykonanie do czasu rozpatrzenia odwołania, jeżeli podjęte przez podmiot kontr olo-
wany przedsięwzięcia wyłączają bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.  
Art. 35. 1. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja, o  której mowa  w art. 11 pkt 1–7 oraz 
art. 11a, ma obowiązek informowania odpowiedniego organu Państw owej Inspekcji Pracy o  jej realizacji z  upływem term i-
nów określonych w  decyzji.  
2. Przepis  ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji i  poleceń, o  których mowa  w art. 34 ust. 4. 
Art. 36. 1. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b, powinny zaw ierać wnioski pokontrolne i ich po d-
stawę prawną.  
2. Podmiot kontrolowany lub organ sprawujący nad nim nadzór, do którego skierowano wystąpienie, jest obowiązany 
w terminie określonym w  wystąpieniu, nie dłuższym niż 30  dni, zawiadomić odpowiedni organ Państ wowej Inspekcji Pr a-
cy o terminie i  sposobie realizacji wniosków pokontrolnych.  
Art. 37. 1. W  razie stwierdzenia w  toku kontroli wykroczenia polegającego na naruszeniu przepisów ustawy z  dnia 
20 kwietnia 2004  r. o promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy w  zakresie określonym  w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, 
inspektor pracy prowadzi postępowanie mandatowe lub występuje z  wnioskiem do sądu o  ukaranie osób odpowiedzialnych 
za stwierdzone nieprawidłowości.  
2. Inspektor pracy niezwłocznie powiadamia o  narusze niu przepisów prawa właściwe organy, a  w szczególności:  
1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych – o naruszeniu przepisów w  zakresie ubezpieczeń społecznych;  
2) naczelnika urzędu celno -skarbowego – o naruszeniu przepisów prawa podatkowego;  
3) Policję lub Straż Graniczną – o naruszeniu przepisów o  cudzoziemcach;  
4) starostę – o stwierdzonych przypadkach naruszenia przez bezrobotnego lub przez podmiot kontrolowany przepisów 
o promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy.  
Na wniosek starosty inspektor pracy pow iadamia go o  wynikach kontroli podmiotu kontrolowanego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 1251  
 
3. Okręgowy inspektor pracy niezwłocznie powiadamia:  
1) marszałka województwa o:  
a) stwierdzonych przypadkach naruszenia warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w  przepisach 
o promocji z atrudnienia i  instytucjach rynku pracy,  
b) wynikach kontroli podmiotu kontrolowanego – na wniosek marszałka województwa;  
2) wojewodę – o stwierdzonych przypadkach naruszenia przepisów o  promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy 
związanych z  zatrudni aniem cudzoziemców lub powierzaniem im innej pracy zarobkowej.  
Art. 37a. W uzasadnionych przypadkach, wobec pracodawcy rozpoczynającego działalność, a  także jeżeli nie stwie r-
dzono:  
1) bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących pracę,  
2) popełnienia wykroczenia z  winy umyślnej  
– inspektor pracy może odstąpić od stosowania środków prawnych, o  których mowa  w art. 33, poprzestając na ustnym 
pouczeniu o  sposobach zgodnego z  wymogami prawa zorganizowania pracy i  odebraniu  od podmiotu kontrolowanego 
oświadczenia o  terminie usunięcia ujawnionych w  toku kontroli uchybień.  
Rozdział 5  
Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy  
Art. 38. 1. Pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy są:  
1) Główny Inspektor Pracy i  jego zastępcy;  
2) okręg owi inspektorzy pracy i  ich zastępcy;  
3) pracownicy wykonujący czynności kontrolne;  
4) pracownicy zatrudnieni na innych stanowiskach.  
2. Pracownikami wykonującymi czynności kontrolne są inspektorzy pracy zatrudnieni na stanowiskach:  
1) nadinspektora pracy – kierownika oddziału;  
2) nadinspektora pracy;  
3) starszego inspektora pracy – głównego specjalisty;  
4) starszego inspektora pracy – specjalisty;  
5) starszego inspektora pracy;  
6) inspektora pracy;  
7) młodszego inspektora pracy.  
3. Główny Inspektor Pracy i  jego zastępcy, okręgowi inspektorzy pracy i  ich zastępcy oraz wyznaczeni pracownicy 
Głównego Inspektoratu Pracy i  okręgowych inspektoratów pracy są pracownikami nadzorującymi czynności kontrolne.  
4. Wykaz pracowników, wyznaczonych do nadzorowania czynnośc i kontrol nych, ustala odpowiednio Główny Inspe k-
tor Pracy lub okręgowy inspektor pracy.  
Art. 39. Pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy nadzorującym lub wykonującym czynności kontrolne może być 
osoba, która:  
1) ma obywatelstwo polskie;  
2) ma pełną zdolność  do czynności prawnych oraz korzysta z  pełni praw publicznych;  
3) nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;  
4) posiada tytuł magistra lub równorzędny i  niezbędną znajomość zagadnień wchodzących w  zakres działania Państw o-
wej Inspekcji Pracy oraz złożyła, z  wynikiem pozytywnym, państwowy egzamin przed komisją powołaną przez 
Głównego Inspektora Pracy;  
5) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków służbowych;  
6) ma stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stan owisku.  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 1251  
 
Art. 40. 1. Główny Inspektor Pracy powołuje i  odwołuje:  
1) w Głównym Inspektoracie Pracy – dyrektora i  wicedyrektora Gabinetu Głównego Inspektora Pracy, dyrektorów 
i wicedyrektorów departamentów, głównego księgowego, doradców, rzecznika prasowego o raz kierowników sekcji;  
2) w okręgowym inspektoracie pracy – zastępców okręgowego inspektora pracy, głównego księgowego, nadinspektorów 
pracy – kierowników oddziałów, doradców oraz kierowników sekcji;  
3) w Ośrodku – dyrektora i  jego zastępców oraz głównego  księgowego.  
2. Osobie odwołanej ze stanowiska, o  którym mowa  w ust. 1 i art. 5 ust. 3, która przed powołaniem na to stanowisko 
była pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy, przysługuje prawo do nawiązania stosunku pracy na stanowisku równ o-
rzędnym z  zajmow anym przed powołaniem.  
3. Stosunek pracy z  pracownikami wymienionymi  w ust. 1 oraz z pracownikami, o  których mowa  w art. 5 ust. 3, 
nawiązuje się na podstawie powołania.  
Art. 41. 1. Stosunek pracy z  pracownikiem wykonującym czynności kontrolne nawiązuje się  na podstawie mianow a-
nia, poprzedzonego umową o  pracę na czas określony, nie dłuższy niż 3  lata, z  zastrzeżeniem  ust. 4. 
2. Pracowników wykonujących czynności kontrolne mianuje i  rozwiązuje z  nimi stosunek pracy Główny Inspektor 
Pracy.  
3. Mianowanie jest uzależnione od odbycia aplikacji inspektorskiej zakończonej złożeniem państwowego egzaminu 
z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Głównego Inspektora Pracy.  
4. Główny Inspektor Pracy może, w  przypadkach uzasadnionych kwalifikacjam i lub praktyką zawodową, mianować 
pracownika wykonującego czynności kontrolne bez uprzedniego zawierania umowy o  pracę, a  także bez zachowania 
wymogu aplikacji inspektorskiej.  
5. Główny Inspektor Pracy określi zakres i  tryb przeprowadzania aplikacji inspek torskiej i  państwowego egzaminu, 
o którym mowa  w art. 39 pkt 4. 
Art. 42. Pracownicy, o  których mowa  w art. 38 ust. 1 pkt 4, z wyłączeniem pracowników określonych  w art. 40 ust. 1, 
zatrudniani są na podstawie umowy o  pracę.  
Art. 43. 1. Przy mianowaniu praco wnik Państwowej Inspekcji Pracy składa pisemne ślubowanie następującej treści:  
„Ślubuję służyć Państwu Polskiemu, przestrzegać porządku prawnego, wykonywać obowiązki pracownika Pa ństwo-
wej Inspekcji Pracy sumiennie, bezstronnie, zgodnie z  najlepszą wiedzą i  wolą ”. 
2. Akt mianowania zawiera:  
1) imię i  nazwisko pracownika;  
2) datę mianowania;  
3) stanowisko służbowe i  jednostkę organizacyjną;  
4) składniki i  wysokość wynagrodzenia;  
5) wymiar czasu pracy.  
Art. 44. 1. Pracownicy wykonujący czynności kontrolne są o dpowiedzialni za sumienne wykonywanie swoich ob o-
wiązków, w  szczególności za rzetelne i  obiektywne ujmowanie i  dokumentowanie wyników kontroli oraz za przestrzeganie 
przepisów o  ochronie informacji niejawnych.  
2. Pracownicy, o  których mowa  w ust. 1, w zakresie swojego działania są niezależni od jakichkolwiek wpływów p o-
stronnych i  nie mogą uczestniczyć w  interesach podmiotów kontrolowanych.  
3. Pracownicy, o  których mowa  w ust. 1, są obowiązani do nieujawniania informacji, że kontrola przeprowadzana jest 
w następstwie skargi, chyba że zgłaszający skargę wyrazi na to pisemną zgodę.  
Art. 44a.7) 1. Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne składa pisemne oświadczenie o  wykon y-
waniu przez osobę najbliższą:  
1) działalności gospodarczej lub  
2) czynności na podstawie stosunku pracy lub innej podstawie prawnej  
– które mogą być przedmiotem kontroli prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy.  
                                                           
7) Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 9  listopada  2018  r. o zmianie ustawy o  Państwowej Inspekcji Pracy  (Dz. U. poz. 2282), która 
weszła w życie z dniem 22 grudnia 2018 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 1251  
 
2. Przez osobę najbliższą, o  której mowa w  ust. 1, rozumie się osoby wymienione w  art. 115 § 11 us tawy z  dnia 
6 czerwca 1997  r. – Kodeks karny (Dz.  U. z 2018  r. poz.  1600 i  2077  oraz z 2019 r. poz. 730 , 858 i 870 ). 
3. Oświadczenie, o  którym mowa w  ust. 1, składa się w  terminie 30  dni od dnia zatrudnienia pracownika na stanowisku , 
o którym mowa w  art. 38 ust. 2 lub 3.  
4. Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne dokonuje aktualizacji oświadczenia, o  którym mowa 
w ust. 1, w terminie 30  dni od dnia zaistnienia przyczyny zaktualizowania oświadczenia.  
5. Główny Inspektor Pracy określi, w  drodz e zarządzenia, wzór oświadczenia, o  którym mowa w  ust. 1. 
Art. 45. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy jest obowiązany zachować w  tajemnicy informacje, które uzyskał 
w związku z  wykonywaniem obowiązków służbowych.  
2. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa  również po ustaniu zatrudnienia.  
Art. 46. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy jest obowiązany starannie wypełniać polecenia służbowe przeł o-
żonych.  
2. Jeżeli polecenie służbowe w  przekonaniu pracownika jest niezgodne z  prawem lub zawiera znamiona pomył ki, pr a-
cownik powinien przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu; w  razie pisemnego potwierdzenia polecenia jest obowi ą-
zany je wykonać, z  zastrzeżeniem  ust. 3. 
3. Pracownikowi nie wolno wykonywać poleceń, których wykonanie stanowiłoby przestępstwo lub gr oziło niepow e-
towaną szkodą.  
Art. 47. 1. Pracownik wykonujący czynności kontrolne nie może prowadzić działalności politycznej.  
2. Pracownikowi, o  którym mowa  w ust. 1, ubiegającemu się o  mandat posła lub senatora udziela się urlopu bezpła t-
nego na czas kampanii wyborczej.  
Art. 48. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy nie może wykonywać zajęć, które godziłyby w  interes Państwowej 
Inspekcji Pracy lub byłyby niezgodne z  jej zadaniami, a  także pozostawałyby w  sprzeczności z  obowiązkami pracownika 
lub mogł yby wywoływać podejrzenie o  stronniczość lub interesowność.  
2. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy nie może podejmować zajęć zarobkowych bez uprzedniej zgody Głównego 
Inspektora Pracy.  
Art. 48a. 1. Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów poniesionych na oc hronę prawną, jeżeli postępowanie karne 
wszczęte przeciwko niemu o  przestępstwo popełnione w  związku z  wykonywaniem czynności służbowych zostanie zako ń-
czone prawomocnym orzeczeniem o  umorzeniu wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełn ienia 
przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym.  
2. Koszty w  wysokości odpowiadającej określonemu w  odrębnych przepisach wynagrodzeniu jednego obrońcy zwr a-
ca się ze środków Państwowej Inspekcji Pracy.  
Art. 49. 1. Pracownik wykonujący czynności kontrolne p odlega okresowym ocenom kwalifikacyjnym nie rzadziej niż 
raz na 3  lata. 
2. Oceny dokonuje przełożony pracownika i  o treści oceny kwalifikacyjnej powiadamia pracownika.  
3. Pracownik może odwołać się od oceny kwalifikacyjnej do Głównego Inspektora Pracy w  terminie 14  dni od p o-
wiadomienia go o  treści oceny.  
4. Główny Inspektor Pracy określi termin i  tryb dokonywania okresowych ocen kwalifikacyjnych.  
Art. 50. 1. Jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy można zlecić, na okres  
do trzech miesięcy w  roku kalendarzowym, wykonywanie innej pracy niż określona w  akcie mianowania lub w  umowie 
o pracę, zgodnej z  jego kwalifikacjami. W  okresie tym przysługuje mu wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, 
lecz nie niższe od dotychczaso wego.  
2. W razie reorganizacji jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy pracownika nadzorującego lub wyk o-
nującego czynności kontrolne można przenieść na inne stanowisko służbowe, odpowiadające kwalifikacjom pracownika, 
jeżeli ze względu na likwi dację stanowiska zajmowanego przez pracownika nie jest możliwe dalsze jego zatrudnienie na 
tym stanowisku. Po przeniesieniu przysługuje wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, lecz przez okres sześciu 
miesięcy nie niższe od dotychczasowego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 1251  
 
3. Jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególne potrzeby Państwowej Inspekcji Pracy, pracownika nadzorującego  
lub wykonującego czynności kontrolne można przenieść na inne stanowisko, odpowiadające jego kwalifikacjom i  równ o-
rzędne pod względem wynagrodzenia.  
4. Pracownika Państwowej Inspekcji Pracy można, na jego wniosek lub za jego zgodą, przenieść do pracy w  innej 
jednostce organizacyjnej.  
5. W uzasadnionych przypadkach pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne może być przeniesi o-
ny, na okres do sześciu miesięcy, do innej jednostki organizacyjnej, do pracy zgodnej z  posiadanymi kwalifikacjami. 
W okresie przeniesienia przysługuje mu wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, lecz nie niższe od dotychczas o-
wego. Przeniesienie takie dopuszczalne jes t tylko raz na dwa lata.  
6. Niedopuszczalne jest czasowe przeniesienie, bez zgody zainteresowanego, do jednostki organizacyjnej mającej 
siedzibę w  innej miejscowości kobiety w  ciąży lub pracownika sprawującego opiekę nad dzieckiem w  wieku do czternastu 
lat, a także w  wypadkach, gdy stoją temu na przeszkodzie ważne względy osobiste lub rodzinne pracownika.  
Art. 51. 1. Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności kontrolne, delegowanemu służbowo do zajęć 
poza stałym miejscem pracy, przysługują: zwrot  kosztów podróży i  zakwaterowania oraz diety na zasadach określonych 
w przepisach wydanych na podstawie  art. 775 § 2 Kodeksu pracy.  
2. (uchylony)  
Art. 52. Główny Inspektor Pracy może udzielić pracownikowi wykonującemu lub nadzorującemu czynności kontro l-
ne płatnego urlopu zdrowotnego na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową na 
okres ustalony w  tym skierowaniu, nieprzekraczający 30  dni w  roku kalendarzowym.  
Art. 53. 1. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy przysługuj e dodatek za wieloletnią pracę, w  wysokości wyn o-
szącej po pięciu latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o  1% za każdy dalszy 
rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.  
2. Do okresów pracy uprawniających do dodatku za wieloletnią pracę wlicza się wszystkie poprzednie zakończone 
okresy zatrudnienia oraz inne udowodnione okresy, jeżeli z  mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu 
pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze . 
3. Do okresów pracy, o  których mowa  w ust. 2, nie wlicza się okresów zatrudnienia w  partii komunistycznej (Polskiej 
Partii Robotniczej i  Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w  organach bezpieczeństwa państwa 
w rozumieniu  art. 2 ustawy z  dnia 18  października 2006  r. o ujawnianiu informacji o  dokumentach organów bezpiecze ń-
stwa państwa z  lat 1944 –1990 oraz treści tych dokumentów ( Dz. U. z 2019 r. poz. 430, 399, 447 i 534 ). 
Art. 54. 1. Pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy przysługują nagro dy jubileuszowe w  wysokości:  
1) po 20  latach pracy – 75% wynagrodze nia miesięcznego;  
2) po 25  latach pracy – 100% wynagrodzenia miesięcznego;  
3) po 30  latach pracy – 150% wynagrodzenia miesięcznego;  
4) po 35  latach pracy – 200% wynagrodzenia miesięcznego;  
5) po 40  latach pracy – 300% wynagrodzenia miesięcznego;  
6) po 45  latach pracy – 400% wynagrodzen ia miesięcznego.  
2. Do okresów pracy, o  których mowa  w ust. 1, wlicza się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz 
inne udowodnione okresy, jeż eli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą 
uprawnienia pracownicze.  
3. Do okresów pracy, o  których mowa  w ust. 2, nie wlicza się okresów zatrudnienia w  partii komunistycznej (Polskiej 
Partii Robotniczej i  Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w  organach bezpieczeństwa państwa w  rozu-
mieniu  art. 2 ustawy z  dnia 18  października 2006  r. o ujawnianiu informacji o  dokumentach organów bezpieczeństwa pa ń-
stwa z  lat 1944 –1990 oraz treści tych dokumentów.  
Art. 55. 1. W  Państwowej Inspekcji Pracy tworzy się zakładowy fundusz nagród, zwany dalej „funduszem ”, 
w wysokości 3% planowanych wynagrodzeń osobowych.  
2. Fundusz może być podwyższany przez Głównego Inspektora Pracy w  ramach posiadanych środków na wynagr o-
dzenia.  
3. Wysokość i  zasady przyznawania indywidualnych nagród z  funduszu określa Główny Inspektor Pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 1251  
 
Art. 56. 1. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy przechodzącemu na emeryturę lub rentę z  tytułu niezdolności 
do pracy przysługuje jednorazowa odp rawa w  wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, a  jeżeli przepracował co 
najmniej:  
1) dziesięć lat – w wysokości dwumiesięc znego wynagrodzenia;  
2) piętnaście lat – w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia;  
3) dwadzieścia lat – w wysokości sześciom iesięcznego wynagrodzenia.  
2. Do okresu pracy, o  którym mowa  w ust. 1, wlicza się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz 
inne udowodnione okresy, jeżeli z  mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą  
uprawnienia pracownicze.  
3. Do okresów pracy, o  których mowa  w ust. 2, nie wlicza się okresów zatrudnienia w  partii komunistycznej (Polskiej 
Partii Robotniczej i  Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w  organach bezpieczeństwa państwa w  rozu-
mieniu  art. 2 ustawy z  dnia 18  października 2006  r. o ujawnianiu informacji o  dokumentach organów bezpieczeństwa pa ń-
stwa z  lat 1944 –1990 oraz treści tych dokumentów.  
4. Odprawę, o  której mowa  w ust. 1, oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypocz ynkowy.  
Art. 57. 1. W  razie rozwiązania z  pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy stosunku pracy z  powodu likwidacji 
jednostki organizacyjnej albo jej reorganizacji uniemożliwiającej dalsze zatrudnienie pracownika, pracownikowi Państw o-
wej Inspekcji Pracy p rzysługuje emerytura, jeżeli mężczyzna ukończył sześćdziesiąt lat, a  kobieta – pięćdziesiąt pięć lat 
i ma wymagany okres zatrudnienia.  
2. W razie rozwiązania z  pracownikiem nadzorującym lub wykonującym czynności kontrolne stosunku pracy 
z przyczyn określon ych: 
1) w art. 62 ust. 1 pkt 3, 
2) w art. 62 ust.  1 pkt 6, z wyłączeniem przypadku, gdy pracownik odmówi zatrudnienia na stanowisku, o  którym mowa 
w tym przepisie,  
pracownikowi temu przysługuje emerytura, jeżeli mężczyzna ukończył sześćdziesiąt lat, a  kobieta – pięćdziesiąt pięć lat 
i ma wymagany okres zatrudnienia.  
3. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się do osób urodzonych przed dniem 1  stycznia 1949  r. 
Art. 58. 1. Czas pracy pracowników Państwowej Inspekcji Pracy nie może przekraczać 8  godzin na dobę i  średnio 
40 godzin tygodniowo w  przyjętym okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 3  miesiące.  
2. W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy i  jej organizacją mogą być stosowane rozkłady czasu pracy, 
w których jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 12  godzin na dobę. W  tych rozkładach czas pracy nie może je d-
nak przekraczać średnio 40  godzin na tydzień, w  przyjętym okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 3  miesiące.  
3. Jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, pracownik Państwowej Inspekcji Pracy może być zatr udniony poza norma l-
nymi godzinami pracy, a  w wyjątkowych przypadkach także w  nocy oraz w  niedziele i  święta.  
4. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy za pracę w  niedzielę przysługuje dzień wolny od pracy w  najbliższym 
tygodniu, a  za pracę w  święto inny d zień wolny.  
5. Przepisów  ust. 2 i 3 nie stosuje się do kobiet w  ciąży oraz w  innych przypadkach określonych w  odrębnych przep i-
sach.  
6. Przepisy  ust. 2 i 3 stosuje się do pracowników opiekujących się dziećmi w  wieku do ośmiu lat, pod warunkiem 
wyrażenia prz ez nich zgody.  
Art. 59. 1. Rozkład czasu pracy w  tygodniu oraz jego wymiar w  poszczególnyc h dniach tygodnia ustala Główny  
Inspektor Pracy.  
2. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego poza normalnymi 
godzinami pracy przysługuje czas wolny w  tym samym wymiarze, z  tym że czas wolny może być, na wniosek pracownika, 
udzielony w  okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.  
3. Pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy zatrudnionym na st anowiskach kierowniczych przysługuje wolny czas 
za pracę poza normalnymi godzinami pracy wykonywaną w  porze nocnej oraz w  niedzielę lub święto.  
Art. 60. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy zostaje z  mocy prawa zawieszony w  pełnieniu obowiązków służb o-
wych w razie tymczasowego aresztowania do czasu wygaśnięcia stosunku pracy, chyba że wcześniej rozwiązano z  nim 
stosunek pracy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 1251  
 
Art. 61. 1. Główny Inspektor Pracy może zawiesić w  pełnieniu obowiązków służbowych pracownika wykonującego 
czynności kontrolne, jeżel i zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne lub dyscyplinarne.  
2. Zawieszenie, o  którym mowa  w ust. 1, nie może trwać dłużej niż trzy miesiące.  
3. W okresie zawieszenia, o  którym mowa  w ust. 1, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia i  innych świad-
czeń przysługujących na podstawie stosunku pracy.  
Art. 62. 1. Rozwiązanie stosunku pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym czynności kontrolne może n a-
stąpić w  drodze wypowiedzenia w  razie:  
1) otrzymania ujemnej oceny kwalifikacyjnej, potwierdzonej  ponowną ujemną oceną, która nie może być dokonana 
wcześniej niż po upływie trzech miesięcy;  
2) likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy lub jej reorganizacji, jeżeli nie jest możliwe przeni e-
sienie pracownika na inne stanowisko w  tej samej jednostce;  
3) niezawinionej utraty uprawnień wymaganych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie ma mo ż-
liwości zaproponowania pracownikowi podjęcia pracy na innym stanowisku odpowiadającym posiadanym kwalifik a-
cjom;  
4) niedawania ręko jmi należytego wywiązywania się z  obowiązków służbowych;  
5) postępowania karnego toczącego się przeciwko pracownikowi przez okres dłuższy niż trzy miesiące;  
6) utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej orzec zeniem lekarza 
orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na innym stanowis -
ku, odpowiednim do jego stanu zdrowia i  kwalifikacji zawodowych, albo gdy pracownik odmawia przejścia do takiej 
pracy.  
7) (uchylon y) 
2. Okres wypowiedzenia stosunku pracy wynosi trzy miesiące i  kończy się ostatniego dnia miesiąca.  
Art. 63. 1. W  razie rozwiązania stosunku pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym czynności kontrolne, 
z przyczyn określonych  w art. 62 ust. 1 pkt 2, w okresie między ustaniem zatrudnienia a  podjęciem innej pracy lub działa l-
ności gospodarczej, pracownikowi temu przysługuje świadczenie pieniężne, przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, 
obliczane jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Świadczen ie to nie przysługuje pracownikowi, który nabył 
prawo do emerytury.  
2. W razie gdy w  okresie, o  którym mowa  w ust. 1, były pracownik pobiera zasiłek chorobowy albo macierzyński, 
wysokość świadczenia pieniężnego ulega odpowiedniemu obniżeniu.  
3. Okres pobie rania świadczenia pieniężnego, o  którym mowa  w ust. 1, wlicza się do okresów pracy wymaganych do 
nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów zatrudnienia w  rozumieniu przepisów o  emeryturach 
i rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – na takich warunkach, na jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla 
bezrobotnych, określonych w  przepisach o  promocji zatrudnienia i  instytucjach rynku pracy. Od świadczenia pieniężnego 
Państwowa Inspekcja Pracy odprowadza składkę na ubezpieczenie społ eczne na zasadach przewidzianych dla wynagr o-
dzenia wypłacanego w  czasie trwania stosunku pracy.  
Art. 64. 1. Stosunek pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym czynności kontrolne ulega z  mocy prawa 
rozwiązaniu z  jego winy bez wypowiedzenia, w  razie:  
1) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych albo zakazu wykonywania zawodu;  
2) prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z  pracy w  Państwowej Inspekcji Pracy;  
3) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy n a zajmowanym stanowisku.  
2. Stosunek pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym czynności kontrolne ulega z  mocy prawa rozwiązaniu 
bez wypowiedzenia również w  razie utraty obywatelstwa polskiego.  
3. Stosunek pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym cz ynności kontrolne może zostać rozwiązany bez w y-
powiedzenia z  jego winy w  razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych albo prawomocnego 
skazania za przestępstwo umyślne.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 1251  
 
4. Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z  pracownikiem mia nowanym wykonującym czynności kontrolne 
może nastąpić także w  razie jego nieobecności w  pracy z  powodu choroby trwającej dłużej niż rok lub odosobnienia ze 
względu na chorobę zakaźną, a  także w  razie usprawiedliwionej nieobecności w  pracy z  innych przyczyn  – po upływie 
okresów przewidzianych  w art. 53 Kodeksu pracy.  
5. W razie niezdolności do pracy z  powodu choroby, o  której mowa  w ust. 4, pracownik nadzorujący lub wykonujący 
czynności kontrolne zachowuje prawo do świadczeń pieniężnych przez okres przewidzi any w  przepisach o  świadczeniach 
pieniężnych z  ubezpieczenia społecznego w  razie choroby i  macierzyństwa.  
Art. 65. Rozwiązanie stosunku pracy z  pracownikiem mianowanym wykonującym czynności kontrolne może nastąpić:  
1) w drodze porozumienia stron;  
2) za trzymiesięcznym wypowiedzeniem dokonanym przez pracownika.  
Art. 66. W okresie wypowiedzenia pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne może być zwolniony 
z pełnienia obowiązków, z  zachowaniem prawa do wynagrodzenia i  innych świadczeń przysług ujących na podstawie st o-
sunku pracy.  
Art. 67. Postanowienia niniejszego rozdziału nie naruszają przepisów dotyczących szczególnej ochrony pracowników 
w zakresie wypowiedzenia i  rozwiązania stosunku pracy.  
Art. 68. Od decyzji Głównego Inspektora Pracy w  sprawach, o  których mowa  w art. 61, pracownikowi mianowanemu 
przysługuje skarga do sądu administracyjnego.  
Art. 69. 1. W  sprawach wynikających ze stosunku pracy pracowników Państwowej Inspekcji Pracy, nieuregulow a-
nych w  ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu p racy i  inne przepisy prawa pracy.  
2. Spory o  roszczenia ze stosunku pracy pracowników Państwowej Inspekcji Pracy rozpatrywane są przez sądy pracy, 
chyba że ustawa stanowi inaczej.  
Art. 70. Główny Inspektor Pracy ustali regulamin wynagradzania, zasady awans owania oraz wymagania kwalifik a-
cyjne w  zakresie wykształcenia i  praktyki zawodowej pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.  
Rozdział 6  
Odpowiedzialność porządkowa i  dyscyplinarna  
Art. 71. 1. Pracownik mianowany Państwowej Inspekcji Pracy ponosi odpowiedzial ność porządkową lub dyscypl i-
narną za naruszenie obowiązków służbowych.  
2. Karę porządkową za przewinienie mniejszej wagi stanowi upomnienie.  
3. Karami dyscyplinarnymi są:  
1) nagana;  
2) nagana z  ostrzeżeniem;  
3) nagana z  pozbawieniem możliwości awansowania przez okres do 2  lat do wyższej grupy wynagrodzenia lub na wy ż-
sze stanowisko;  
4) przeniesienie na niższe stanowisko z  jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia zasadniczego o  jedną kategorię;  
5) wydalenie z  pracy w  Państwowej Inspekcji Pracy.  
4. W sprawach dys cyplinarnych orzekają, na zasadzie niezawisłości:  
1) w I instancji – komisje dyscyplinarne, powoływane dla jednego lub więcej okręgowych inspektoratów pracy;  
2) w II instancji – Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Głównym Inspektorze Pracy.  
Art. 72. 1. Upomnienia udziela pisemnie Główny Inspektor Pracy lub, z  jego u poważnienia, okręgowy inspektor  
pracy.  
2. Pracownik może w  ciągu 7  dni od wymierzenia mu kary upomnienia wnieść sprzeciw do Głównego Inspektora Pracy.  
3. Nieodrzucenie sprzeciwu w  ciągu 14  dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z  uwzględnieniem sprzeciwu.  
4. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w  ciągu 14  dni od dnia zawiadomienia o  odrzuceniu tego sprzeciwu w y-
stąpić do sądu pracy o  uchylenie zastosowanej wobec jego kary.  
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 1251  
 
Art. 73. 1. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 3  miesięcy od dnia uzyskania przez Głó w-
nego Inspektora Pracy lub okręgowego inspektora pracy wiadomości o  popełnionym przewinieniu; nie można wszcząć 
postępowania ani wydać orzeczenia o  ukaraniu po u pływie 3  lat od popełnienia przewinienia. Jeżeli czyn zawiera znamiona 
przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przewidziano to w  przepisach Kodeksu karnego.  
2. Obwiniony może ustanowić obrońcę, także spośród pracowników mi anowanych Państwowej Inspekcji Pracy.  
3. Postępowanie dyscyplinarne może toczyć się w  razie nieusprawiedliwionej nieobecności pracownika.  
4. Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Państwowa Inspekcja Pracy.  
Art. 74. Członków komisji dyscyplinarnych, o  których mowa  w art. 71 ust. 4, w tym przewodniczącego i  zastępców 
przewodniczącego, powołuje Główny Inspektor Pracy na okres czterech lat spośród mianowanych pracowników Państw o-
wej Inspekcji Pracy, dających rękojmię należytego wykonywania obowiązków członk a komisji dyscyplinarnych.  
Art. 74a. 1. Kadencja członka komisji dyscyplinarnej wygasa w  razie jego śmierci, odwołania lub ustania stosunku 
pracy.  
2. Główny Inspektor Pracy odwołuje członka komisji dyscyplinarnej, jeżeli:  
1) zrzekł się on członkostwa w  komisji dyscyplinarnej;  
2) stał się on trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby;  
3) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa;  
4) zaistnieją inne okoliczności, które wskazują, że nie daje on rękojmi należytego w ykonywania obowiązków członka 
komisji dyscyplinarnej.  
Art. 75. 1. Rzecznika dyscyplinarnego w  Państwowej Inspekcji Pracy, na okres kadencji komisji dyscyplinarnych, 
powołuje Główny Inspektor Pracy.  
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Główny Inspekto r Pracy może wyznaczyć do prowadzenia sprawy dy s-
cyplinarnej innego pracownika.  
Art. 75a. 1. Kadencja rzecznika dyscyplinarnego wygasa w  razie jego śmierci, odwołania lub ustania stosunku pracy.  
2. Główny Inspektor Pracy odwołuje rzecznika dyscyplinarnego, jeżeli:  
1) zrzekł się on tej funkcji;  
2) stał się on trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby;  
3) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa;  
4) zaistnieją inne okoliczności, które wskazują, że nie daje on ręk ojmi należytego wykonywania obowiązków rzecznika 
dyscyplinarnego.  
Art. 76. Postępowanie dyscyplinarne składa się z  postępowania wyjaśniającego i  postępowania przed komisjami dy s-
cyplinarnymi.  
Art. 77. 1. Główny Inspektor Pracy, w  razie uzyskania wiadomości o naruszeniu przez pracownika mianowanego ob o-
wiązków służbowych lub uchybieniu godności stanowiska, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania 
dyscyplinarnego.  
2. Rzecznik dyscyplinarny jest związany poleceniami Głównego Inspektora Pracy.  
Art. 78. 1. Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, wydając postanowienie o  wszczęciu p o-
stępowania wyjaśniającego, w  którym wskazuje przyczyny wszczęcia.  
2. Odpis orzeczenia doręcza się obwinionemu i  okręgowemu inspektorowi pracy.  
3. W toku postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny podejmuje czynności niezbędne do wszechstronnego 
wyjaśnienia sprawy, zbiera i  utrwala dowody, w  szczególności dokumenty, oświadczenia i  wyjaśnienia.  
4. Rzecznik dyscyplinarny przedstawia obwinionemu p ostawione zarzuty i  przyjmuje od niego wyjaśnienia i  wnioski, 
a przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego zapoznaje obwinionego z  zebranymi w  sprawie dowodami, sporządz a-
jąc z  tej czynności notatkę podpisaną przez siebie i  obwinionego.  
5. Po zakończen iu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny przedkłada Głównemu Inspektorowi Pracy 
materiały postępowania wraz z  umotywowanym na piśmie wnioskiem o  umorzenie postępowania dyscyplinarnego albo 
o skierowanie sprawy do komisji dyscyplinarnej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 1251  
 
Art. 79. 1. Główny Inspektor Pracy poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wniesienie do komisji dyscyplinarnej wnios ku 
o ukaranie albo wydaje postanowienie o  umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; przepis  art. 78 ust. 2 stosuje się odp o-
wiednio.  
2. Rzecznik dyscypli narny kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o  ukaranie wraz z  materiałami postępowania, 
doręcza obwinionemu odpis wniosku oraz informuje go o  prawie do ustanowienia obrońcy, chyba że obrońca został ust a-
nowiony wcześniej.  
3. Wniosek o  ukaranie powinien zawierać:  
1) imię, nazwisko, adres zamieszkania, nazwę jednostki organizacyjnej i  stanowisko służbowe obwinionego;  
2) dokładne określenie zarzucanego przewinienia, ze wskazaniem miejsca i  czasu jego popełnienia;  
3) proponowaną karę dyscyplinarną;  
4) uzasad nienie wniosku;  
5) wykaz dowodów i  osób wzywanych na rozprawę.  
4. Po otrzymaniu odpisu wniosku o  ukaranie obwiniony i  jego obrońca mogą w  terminie 14  dni od dnia jego otrzym a-
nia składać do komisji dyscyplinarnej wnioski i  przedstawiać dowody.  
5. Jeżeli przeciwko obwinionemu wszczęto postępowanie karne o  ten sam czyn, który jest przedmiotem postępowania 
dyscyplinarnego, w  postępowaniu wyjaśniającym – rzecznik dyscyplinarny, a  w postępowaniu przed komisjami dyscypl i-
narnymi – zespół orzekający, może zawiesi ć postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postęp o-
wania karnego; postanowienie rzecznika dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu i  obrońcy, a  postanowienie komisji 
dyscyplinarnej także rzecznikowi dyscyplinarnemu.  
Art. 80. 1. Komisja dy scyplinarna rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne oraz prawne; komisja jest związana 
prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym winę obwinionego.  
2. Członkowie komisji dyscyplinarnej są w  zakresie orzekania niezawiśli.  
3. Komisja dyscyplinarna orz eka w  trzyosobowym zespole orzekającym, któremu przewodniczy przewodniczący 
komisji lub jeden z  jego zastępców.  
Art. 81. 1. Przewodniczący zespołu orzekającego wyznacza termin rozprawy; zarządza zawiadomienie o  terminie 
rzecznika dyscyplinarnego i  obrońcy,  jeżeli został ustanowiony, oraz wzywa na rozprawę obwinionego i  w razie potrzeby – 
świadków i  biegłych.  
2. W przypadku, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o  orzeczenie kary wydalenia z  pracy w  Państwowej Inspekcji 
Pracy, a  obwiniony nie ma obrońcy z  wyboru , przewodniczący składu orzekającego wyznacza obrońcę spośród pracown i-
ków mianowanych.  
3. Wezwania i  zawiadomienia, o  których mowa  w ust. 1, powinny być doręczone nie później niż 7  dni przed terminem 
rozprawy.  
4. W postępowaniu przed komisją dyscyplinarną obwiniony oraz jego obrońca mają prawo zapoznawać się z  aktami 
sprawy.  
5. Udział rzecznika dyscyplinarnego w  rozprawie jest obowiązkowy.  
6. Nieusprawiedliwiona  nieobecność obwinionego lub jego obrońcy na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.  
Art. 82. 1. Rozprawą kieruje przewodniczący zespołu orzekającego.  
2. Z przebiegu rozprawy sporządza się protokół.  
3. Protokół powinien  zawierać w  szczególności:  
1) oznaczenie czasu i  miejsca przeprowadzenia rozprawy oraz osób w  niej uczestniczących;  
2) treść wyjaśnień, oświadczeń i  wniosków uczestników rozprawy;  
3) postanowienia wydane w  toku rozprawy;  
4) w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu rozprawy;  
5) podpisy przewodniczącego zespołu orzekającego i  protokolanta.  
4. Rozp rawa jest jawna. W  uzasadnionych przypadkach zespół orzekający może wyłączyć jawność całości lub części 
rozprawy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 1251  
 
5. Na początku rozprawy rzecznik dyscyplinarny odczytuje wniosek o  ukaranie, po czym przewodniczący zespołu 
orzekającego zapytuje obwinionego,  czy przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia oraz czy i  jakie zami e-
rza złożyć wyjaśnienia.  
6. Przewodniczący zespołu orzekającego udziela obwinionemu głosu w  celu złożenia wyjaśnień, a  następnie w  miarę 
potrzeby wysłuchuje świadków, odbier a oświadczenia oraz bada dokumenty lub przeprowadza inne dowody.  
7. Na rozprawie rzecznik dyscyplinarny, obwiniony oraz jego obrońca mogą składać oświadczenia, zgłaszać wnioski 
i przedstawiać dowody.  
8. Odroczenie rozprawy może nastąpić jedynie z  ważnych p owodów; o  odroc zeniu postanawia przewodniczący  
zespołu orzekającego.  
9. Rozprawa ulega odroczeniu w  razie niestawienia się strony, której wezwanie nie zostało doręczone, lub w  razie jej 
usprawiedliwionego niestawiennictwa.  
10. Rozprawę odroczoną prowadzi s ię w dalszym ciągu, chyba że skład zespołu orzekającego uległ zmianie.  
11. Bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy przewodniczący zespołu orzekającego udziela głosu rzecznikowi 
dyscyplinarnemu, obrońcy i  obwinionemu.  
Art. 83. 1. Komisja dyscyplinarna, po p rzeprowadzeniu rozprawy i  odbyciu narady, wydaje orzeczenie o:  
1) ukaraniu;  
2) uniewinnieniu;  
3) umorzeniu postępowania.  
2. Orzeczenie o  umorzeniu postępowania komisja dyscyplinarna wydaje, gdy:  
1) obwiniony nie podlega właściwości komisji;  
2) obwiniony zm arł; 
3) upłynął termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego;  
4) rzecznik dyscyplinarny na polecenie Głównego Inspektora Pracy wycofał wniosek o  ukaranie.  
3. Orzeczenie o  umorzeniu postępowania komisja dyscyplinarna może wydać także na posiedzeniu niejawnym.  
4. Narada jest niejawna; w  pomieszczeniu, w  którym odbywa się narada, pozostają jedynie członkowie zespołu orz e-
kającego, a  w razie potrzeby także protokolant.  
5. Orzeczenie zapada większością głosów. Głosowanie odbywa się osobno co do winy i  osobno co do kary; członek 
zespołu orzekającego nie może wstrzymać się od głosowania.  
6. Przegłosowany członek zespołu orzekającego, podpisując orzeczenie, ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu swoje 
zdanie odrębne. Składający zdanie odrębne może do akt sprawy zło żyć jego uzasadnienie na piśmie.  
Art. 84. 1. Komisja dyscyplinarna wymierza karę biorąc pod uwagę stopień winy, szkodliwość społeczną i  skutki 
przewinienia, a  także zachowanie się obwinionego przed i  po popełnieniu przewinienia.  
2. Jeżeli obwiniony dopuści ł się kilku przewinień, wymierza się jedną karę za wszystkie przewinienia łącznie.  
3. Orzeczenie o  ukaraniu powinno zawierać:  
1) nazwę komisji dyscyp linarnej, imiona i  nazwiska członków zespołu orzekające go, rzecznika dyscyplinarnego i proto-
kolanta oraz datę rozpoznania sprawy i  wydania orzeczenia;  
2) imię, nazwisko, adres zamieszkania, nazwę jednostki organizacyjnej i  stanowisko służbowe obwinionego;  
3) dokładne określenie zarzucanego przewinienia;  
4) rozstrzygnięcie co do winy;  
5) określenie wymierzonej  kary;  
6) pouczenie o  terminie i  trybie wniesienia odwołania;  
7) podpisy członków zesp ołu orzekającego.  
4. Orzeczenie powinno być ogłoszone bezpośrednio po zakończeniu rozprawy i  odbyciu narady.  
5. W wyjątkowych wypadkach można odroczyć wydanie orzeczenia na czas nie dłuższy niż 3  dni. O  terminie ogł o-
szenia orzeczenia przewodniczący zespołu orzekającego zawiadamia strony bezpośrednio po postanowieniu o  odroczeniu 
wydania orzeczenia.  
  
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 1251  
 
6. Po ogłoszeniu orzeczenia przewodniczący zespołu orzekającego podaje ustn ie zasadnicze motywy rozstrzygnięcia.  
7. Orzeczenie wymaga pisemnego uzasadnienia, które powinno zawierać ustalenia faktyczne przez wskazanie, jakie 
fakty komisja dyscyplinarna uznała za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w  tym względzie oparła się dowodach 
i dlaczego nie dała wiary dowodom przeciwnym, a  także przytoczenie okoliczności, które komisja dyscyplinarna uwzglę d-
niła przy wymierzaniu kary.  
8. Uzasadnienie sporządza przewodniczący zespołu orzekającego; uzasadnien ie podpisują wszyscy członkowi e 
zespołu orzekającego.  
9. Orzeczenie na piśmie wraz z  uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu oraz obrońcy 
w ciągu 14  dni od dnia jego ogłoszenia albo wydania w  trybie określonym  w art. 83 ust. 3. 
Art. 85. 1. Od orzeczenia komis ji dyscyplinarnej rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu oraz obrońcy służy 
odwołanie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej.  
2. Odwołanie składa się za pośrednictwem przewodniczącego komisji dyscyplinarnej w  terminie 14  dni od dnia dor ę-
czenia orzeczenia.  
3. Przewodniczący wydaje postanowienie o  odmowie przyjęcia odwołania, jeżeli zostało wniesione po upływie term i-
nu lub przez osobę nieuprawnioną.  
4. Przewodniczący może przywrócić termin do wniesienia odwołania, gdy przekroczenie terminu nastąpiło z  przycz yn 
od strony niezależnych; wniosek o  przywrócenie terminu należy złożyć w  ciągu 7  dni od dnia ustania przeszkody. Jedn o-
cześnie z  wnioskiem należy wnieść odwołanie.  
5. Postanowienia o  odmowie przyjęcia odwołania oraz odmowie przywrócenia terminu do złożenia  odwołania, wsk a-
zujące podstawę odmowy, doręcza się zainteresowanemu wraz z  pouczeniem o  prawie i  terminie do wniesienia zażalenia; 
na postanowienia te zainteresowanemu służy zażalenie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w  terminie 7  dni od dnia 
doręczen ia postanowienia.  
6. Odwołanie można cofnąć do chwili rozpoczęcia rozprawy w  postępowaniu odwoławczym. Odwołania wniesionego 
na korzyść obwinionego nie można cofnąć bez jego zgody.  
Art. 86. 1. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna umarza postępowanie odwoławcze  w razie:  
1) wniesienia odw ołania przez osobę nieuprawnioną;  
2) bezzasadnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania;  
3) skutecznego cof nięcia odwołania.  
2. Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić także na posiedzeniu niejawnym.  
Art. 87. 1. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna po przeprowadzeniu rozprawy:  
1) utrzymuje w  mocy za skarżone orzeczenie;  
2) uchyla orzeczenie w  całości lub w  części i  wydaje nowe orzeczenie co do istoty;  
3) uchyla orzeczenie i  przekazuje sprawę komisji dyscyplinarnej do p onownego rozpatrzenia w  innym składzie;  
4) uchyla orzeczenie i  umarza po stępowanie w  przypadkach określonych  w art. 83 ust. 2 pkt 1–3. 
2. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna może orzec karę surowszą od orzeczonej przez komisję dyscyplinarną tylko 
wówczas, gdy  orzeczenie zostało zaskarżone na niekorzyść obwinionego.  
3. W postępowaniu przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną stosuje się odpowiednio przepisy o  postępowaniu 
przed komisją dyscyplinarną.  
Art. 88. 1. Od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej obw inionemu oraz Głównemu Inspektorowi Pracy 
przysługuje odwołanie do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego sądu apelacyjnego – sądu pracy 
i ubezpieczeń społecznych.  
2. Do rozpoznania odwołania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cyw ilnego o  apelacji. Od orzeczenia sądu 
apelacyjnego skarga kasacyjna nie przysługuje.  
Art. 89. 1. Orzeczenie komisji dyscyplinarnej staje się prawomocne w  razie niewniesienia odwołania w  terminie, 
a także umorzenia postępowania odwoławczego, a  orzeczenie Od woławczej Komisji Dyscyplinarnej w  razie niewniesienia 
odwołania w  terminie do sądu.  
2. Po uprawomocnieniu się orzeczenia przewodniczący komisji dyscyplina rnej przesyła jego odpis wraz z uzasadni e-
niem obwinionemu oraz Głównemu Inspektorowi Pracy, który zar ządza wykonanie orzeczenia.  
3. Odpis prawomocnego orzeczenia wraz z  uzasadnieniem włącza się do akt osobowych pracownika.  
  
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 1251  
 
Art. 90. 1. Kary dyscyplinarne określone  w art. 71 ust. 3 pkt 1 i 2 ulegają zatarciu po upływie dwóch lat, a  kary dy s-
cyplinarne, określone  w art. 71 ust. 3 pkt 3 i 4 – po upływie trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.  
2. Kara nagany i  nagany z  ostrzeżeniem może ulec wcześniejszemu zatarciu na wniosek ukaranego pracownika.  
Decyzję taką podejmuje Główny Inspektor Pracy na jwcześniej po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, 
biorąc pod uwagę nienaganne zachowanie pracownika w  tym okresie.  
3. W przypadkach, o  których mowa  w ust. 1 i 2, odpis orzeczenia wraz z  uzasadnieniem usuwa się z  akt osobowych, 
a ukaranie u waża się za niebyłe.  
Art. 91. 1. Obwiniony lub rzecznik dyscyplinarny mogą złożyć wniosek o  wznowienie postępowania dyscyplinarn e-
go, jeżeli po wydaniu prawomocnego orzeczenia wy jdą na jaw nowe fakty lub dowody, nieznane przedtem komisji dysc y-
plinarnej, a  mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.  
2. Wznowienie postępowania na niekorzyść obwinionego może nastąpić tylko wtedy, gdy okaże się, że orzeczenie 
wydane zostało na skutek przestępstwa stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu.  
3. Wniosek o  wznow ienie postępowania może być złożony w  terminie 30  dni od dnia ujawnienia się okoliczności, 
o których mowa  w ust. 1 i 2. 
4. Wznowienie postępowania po upływie przedawnienia dyscyplinarnego może nastąpić tylko na korzyść ukaranego.  
5. W przedmiocie wznowieni a postępowania orzeka na posiedzeniu niejawnym w  innym składzie komisja dyscypl i-
narna, która wydała prawomocne orzeczenie.  
6. Na postanowienie o  odmowie wznowienia postępowania, wydane przez komisję dyscyplinarną, przysługuje zażal e-
nie do Odwoławczej Komis ji Dyscyplinarnej; przepis  art. 85 ust.  5 stosuje się odpowiednio.  
7. Na postanowienie o  odmowie wznowienia postępowania, wydane przez Od woławczą Komisję Dyscyplinarną,  
zażalenie nie przysługuje.  
Art. 92. W postępowaniu przed komisjami dyscyplinarnymi, o  których mowa  w art. 71 ust. 4, w sprawach nieureg u-
lowanych w  niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.  
Art. 93. Główny Inspektor Pracy określi, w  drodze zarządzenia, organizację, skład oraz tryb pracy komisji dyscy pli-
narnych, o  których mowa  w art. 71 ust. 4 oraz tryb pracy rzecznika dyscyplinarnego.  
Rozdział 7  
Zmiany w  przepisach obowiązujących  
Art. 94–103. (pominięte)  
Rozdział 8  
Przepisy przejściowe i  końcowe  
Art. 104. Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy zachowuj ą uprawnienia pracownicze oraz prawo do wykonywania 
lub nadzorowania czynności kontrolnych wynikające z  aktów, na podstawie których powstał ich stosunek pracy lub na 
podstawie których przysługiwało im prawo do wykonywania lub nadzorowania czynności kontrol nych, przed dniem wejś -
cia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 105. Państwowa Inspekcja Pracy działająca na podstawie niniejszej ustawy przejmuje uprawnienia i  obowiązki 
Państwowej Inspekcji Pracy działającej na podstawie ustawy, o  której mowa  w art. 115. 
Art. 106. Ośrodek działający na podstawie niniejszej ustawy przejmuje uprawnienia i  obowiązki Ośrodka Szkolenia 
Państwowej Inspekcji Pracy działającego na podstawie ustawy, o  której mowa  w art. 115. 
Art. 107. 1. Z dniem wejścia w  życie ustawy pracownicy ur zędów wojewódzkich  wykonujący kontrolę legalności  
zatrudnienia na podstawie ustawy wymienionej  w art. 103, posiadający wykształcenie wyższe, stają się pracownikami Pa ń-
stwowej Inspekcji Pracy.  
2. Dotychczasowy pracodawca jest obowiązany w  terminie 7  dni od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy zawiadomić na 
piśmie pracowników, o  których mowa  w ust. 1, o zmianach, jakie mają nastąpić w  ich stosunkach pracy. Przepis  art. 231 
§ 4 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.  
3. Do pracowników, o  których mowa  w ust. 1, nie  stosuje się wymagań wynikających  z art. 39 pkt 4 w zakresie w y-
kształcenia.  
  
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 1251  
 
4. Pracownicy, o  których mowa  w ust. 1, przed dopuszczeniem do wykonywania czynności kontrolnych obowiązani 
są odbyć, w  okresie dwóch lat od dnia we jścia ustawy w  życie, szkolenie  z zagadnień wchodzących w  zakres działania 
Państwowej Inspekcji Pracy zakończone egzaminem państwowym, o  którym mowa  w art. 39 pkt 4. Koszty szkolenia pon o-
si Główny Inspektor Pracy.  
5. Stosunek pracy z  pracownikiem, o  którym mowa  w ust. 1 wygasa w  przypad ku, gdy nie spełni on warunku przew i-
dzianego  w ust. 4. 
Art. 108. 1. Dotychczasowy pracodawca, w  terminie do dnia 1  czerwca 2007  r., przekaże imienne wykazy pracown i-
ków, o  których mowa  w art. 107 ust. 1 Głównemu Inspektorowi Pracy.  
2. Minister właściwy do s praw administracji publicznej określi, w  drodze rozporządzenia, sposób i  tryb postępowania 
w sprawach pracowników, o  których mowa  w art. 107 ust. 1, kierując się koniecznością zapewnienia sprawnego i  efekty w-
nego wykonywania przekazanych zadań.  
Art. 109. 1. W toczących się postępowaniach w  sprawach o  wykroczenia, o  których mowa  w art. 119–123 ustawy 
wymienionej  w art. 103, w  których oskarżycielem publicznym był inspektor właściwego urzędu wojewódzkiego z  dniem 
wejścia w  życie ustawy oskarżycielem publicznym staje się właściwy inspektor pracy.  
2. Niezakończone postępowania administracyjne toczą się nadal przed właściwymi okręgowymi inspektorami pracy.  
3. Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w  drodze rozporządzenia, sposób i  tryb przejęc ia 
toczących się postępowań sądowych i  administracyjnych, w  szczególności sposób przekazania dokumentacji dotyczącej 
tych postępowań, kierując się koniecznością zapewnienia sprawnego i  efektywnego prowadzenia przejętych postępowań 
przez właściwego okręgowe go inspektora pracy.  
Art. 110. (pominięty) 
Art. 111. Rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i  higieny pracy, którym uprawnienia nadał Główny Inspektor Pr a-
cy w  trybie określonym w  ustawie, o  której mowa  w art. 115, zachowują te uprawnienia po dniu wejścia w  życie niniejszej 
ustawy.  
Art. 112. Do egzekucji wszczętych na podstawie ustawy, o  której mowa  w art. 94, przed dniem wejścia w  życie  
niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.  
Art. 113. Do postępowań dyscyplinarnych wszczętych wobec pracowników Państwowej Inspekcji Pracy przed dniem 
wejścia w  życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże należy stosować nowe przepisy, jeżeli są 
względniejsze dla sprawcy.  
Art. 114. (pominięty) 
Art. 115. Traci moc ustawa z  dnia 6  marca 1981  r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. z 2001  r. poz. 1362,  z późn. 
zm.8)). 
Art. 116. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  lipca 2007  r., z wyjątkiem  art. 108, który wchodzi w  życie z  dniem 
1 czerwca 2007  r. 
                                                           
8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z  2001  r. poz.  1405  i 1800, z  2002  r. poz. 1360, 
z 2003  r. poz. 1652  i 2081, z  2004  r. poz.  1808 oraz z 2005  r. poz. 564, 926 i 1399 .