DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Warszawa, dnia 14 czerwca 2021 r. 
Poz. 1064 
OBWIESZCZENIE 
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
z dnia 21 maja 2021 r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Więziennej 
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i nie-
których innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity 
tekst ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 848), z uwzględnieniem zmian wprow a-
dzonych: 
1) ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorow a-
nych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), 
2) ustawą z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom 
kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID- 19 (Dz. U. poz. 2112), 
3) ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), 
4) ustawą z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu 
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeci w-
działaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych 
(Dz. U. poz. 180), 
5) ustawą z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464) 
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 19 maja 2021  r. 
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje: 
1) art. 17, art. 19, art. 44, art. 47 ust. 2 i art. 48 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach 
dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, 
o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), które stanowią: 
„Art. 17. Do zwrotu kosztów poniesionych na ochronę prawną, zapewnienia ochrony prawnej oraz bezpłatnej 
ochrony prawnej przysługującej policjantowi, funkcjonariuszowi Straży Granicznej, Służby Więziennej oraz Służby 
Ochrony Państwa, w przypadku postępowań karnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie 
niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 66a–66c ustawy zmienianej w art. 1, art. 71a–71c ustawy zmienianej w art. 2 , 
art. 164 ust. 2–4 i art. 164a ustawy zmienianej w art. 6 oraz art. 142a i art. 142b ustawy zmienianej w art. 7 
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.” 
„Art. 19. W stosunku do funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy osiągnęli staż służby, 
o którym mowa w art. 120a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, art. 117d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2, art. 97e ust. 1 
ustawy zmienianej w art. 4, art. 208f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 6 oraz art. 172b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 7, 
decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego wydaje się w terminie 3 miesięcy od dn ia 
wejścia w życie niniejszej ustawy. W przypadku wydania decyzji o przyznaniu świadczenia motywacyjnego wypłata 
świadczenia następuje za okres od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.” 
  
Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 1064  
 
„Art. 44. 1. W latach 2020–2029 maksymalny limit wydatków Dyrektora Generalnego Służby Więziennej będących 
skutkiem finansowym wejścia w życie niniejszej ustawy wynosi 347 800 tys. zł, w tym w: 
1) 2020 r. – 1 970 tys. zł; 
2) 2021 r. – 12 190 tys. zł; 
3) 2022 r. – 15 940 tys. zł; 
4) 2023 r. – 20 560 tys. zł; 
5) 2024 r. – 28 410 tys. zł; 
6) 2025 r. – 35 770 tys. zł; 
7) 2026 r. – 42 680 tys. zł; 
8) 2027 r. – 51 850 tys. zł; 
9) 2028 r. – 62 660 tys. zł; 
10) 2029 r. – 75 770 tys. zł. 
2. Dyrektor Generalny Służby Więziennej monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, 
i dokonuje oceny wykorzystania tego limitu według stanu co najmniej na koniec półrocza  i na koniec każdego roku 
kalendarzowego według stanu na dzień 20 listopada danego roku.  
3. W przypadku zagrożenia przekroczeniem lub przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego 
limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, o 25% stosuje się mechanizm korygujący polegający na zmniejszeniu 
wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym niniejszej ustawy.  
4. Organem właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 3, jest Dyrektor Gen e-
ralny Służby Więziennej.” 
Art. 47. „2. Minister Sprawiedliwości, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw finansów public z-
nych, może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych między działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji 
wydatków budżetu państwa w celu wykonania niniejszej ustawy. 
Art. 48. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2020 r., z wyjątkiem: 
1) art. 1 pkt 1–3, które wchodzą w życie z dniem 30 listopada 2020 r.; 
2) art. 2 pkt 37–52 oraz art. 27–38, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.”; 
2) art. 31 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom 
kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112), który stanowi: 
„Art. 31. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem: 
1) art. 3–5, art. 7 pkt 2, art. 11, art. 13, art. 17, art. 19 i art. 20 pkt 2 w zakresie art. 4g i pkt 5, które wchodzą w życie 
z dniem następującym po dniu ogłoszenia z mocą od dnia 5 września 2020 r.; 
2) art. 9 w zakresie art. 96 § 1be, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia; 
3) art. 14 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.”; 
3) art. 16 6 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), który stanowi: 
„Art. 166. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r., z wyjątkiem: 
1) art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 
2) art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia; 
3) art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia 
ogłoszenia; 
4) art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5–7, art. 54 ust. 1–5 oraz art. 57 ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 
30 dni od dnia ogłoszenia; 
5) art. 9 ust. 1 pkt 1–8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt 2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, 
które wchodzą w życie z dniem 1 października 2021 r.; 
  
Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 1064  
 
6) art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 
1 stycznia 2026 r.; 
7) art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.; 
8) art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.; 
9) art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.; 
10) art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie z dniem 1 październik a 
2028  r.; 
11) art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3–21, art. 93, art. 96 pkt 1–17 i 19, art. 105 oraz art. 162, 
które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.”; 
4) art. 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu 
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeci w-
działaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych 
(Dz. U. poz. 180), który stanowi: 
„Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, który wchodzi 
w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.”; 
5) art. 92 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464) , który stanowi: 
„Art. 92. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.”. 
Marszałek Sejmu: E. Witek 
 
 
  
Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 1064  
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 21 maja 2021 r. (poz . 1064)  
USTAWA 
z dnia 9 kwietnia 2010 r. 
o Służbie Więziennej 
Rozdział 1 
Zadania Służby Więziennej 
Art. 1. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, 
posiadającą własną strukturę organizacyjną. 
Art. 1a. W celu realizacji uprawnień wynikających z podległości Służby Więziennej Minister Sprawiedliwości może, na 
podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224), prz e-
prowadzać kontrole organów Służby Więziennej i jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, o których mowa w art. 7 
i art. 8 ust. 1. 
Art. 2. 1. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny 
wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53 i 472) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar 
pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. 
2. Do podstawowych zadań Służby Więziennej należy: 
1) prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności , 
przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć 
kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutyc z-
nych; 
2) wykonywanie tymczasowego aresztowania w sposób zabezpieczający prawidłowy tok postępowania karnego o prze-
stępstwo lub przestępstwo skarbowe; 
3) zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec 
których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, prz e-
strzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej 
i religijnej; 
4) humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności; 
5) ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw lub przestępstw skarbowych osadzonymi w zakładach karnych 
i aresztach śledczych; 
6) zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa; 
7) wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności 
i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności jeżeli mają być wykonywane w zakładach karnych i aresz-
tach śledczych i jeżeli wynikają z realizacji orzeczenia wydanego przez właściwy organ; 
7a) prowadzenie Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, zwanej dalej „Centralną Bazą”; 
8) współdziałanie z odpowiednimi formacjami innych państw oraz z organizacjami międzynarodowymi na podstawie 
umów i porozumień międzynarodowych; 
9) realizacja czynności wykonywanych przez podmioty, o których mowa w art. 43g § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – 
Kodeks karny wykonawczy, w przypadku powierzenia tych czynności przez Ministra Sprawiedliwości. 
2a. (uchylony) 
2b. Służba Więzienna, w zakresie określonym przez Ministra Sprawiedliwości, zapewnia porządek i bezpieczeństwo 
w urzędzie obsługującym Ministra Sprawiedliwości oraz w Prokuraturze Krajowej. 
3. Organem doradczym Ministra Sprawiedliwości w zakresie zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, jest Rada Polityki 
Penitencjarnej. 
4. W skład Rady Polityki Penitencjarnej wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, Służby Więziennej, 
nauki oraz organizacji pozarządowych. Członków Rady Polityki Penitencjarnej powołuje na czteroletnią kadencję i odwo-
łuje Minister Sprawiedliwości. 
  
Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 1064  
 
5. Do zadań Rady Polityki Penitencjarnej należy w szczególności: 
1) inicjowanie nowych kierunków oddziaływań penitencjarnych; 
2) dokonywanie oceny bieżącej polityki penitencjarnej; 
3) inicjowanie, przeprowadzanie i wspieranie badań naukowych dotyczących zadań Służby Więziennej; 
4) inicjowanie i wspieranie przedsięwzięć służących poprawie bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników Służby 
Więziennej oraz osób, o których mowa w ust. 2 pkt 3; 
5) przedstawianie opinii w sprawach przekazanych przez Ministra Sprawiedliwości związanych z jego kompetencjami 
określonymi w niniejszej ustawie. 
6. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze zarządzenia, regulamin organizacyjny Rady Polityki Penitencjarnej. 
Art. 3. 1. Nazwa „Służba Więzienna”, jej skrót „ SW” oraz znak graficzny Służby Więziennej przysługują wyłącznie 
formacji, o której mowa w art. 1. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór znaku graficznego Służby Więziennej, uwzględ-
niając w szczególności kształt i warianty kolorystyczne tego znaku oraz szczegółowe zasady jego stosowania, mając na 
celu stworzenie spójnego systemu identyfikacji wizualnej Służby Więziennej. 
Art. 4.  1. Służba Więzienna współdziała z organami państwowymi i samorządu terytorialnego, stowarzyszeniami, fun-
dacjami, organizacjami oraz instytucjami, których celem jest współpraca w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, jak 
również z kościołami, związkami wyznaniowymi, szkołami wyższymi i placówkami naukowymi oraz osobami godnymi  
zaufania. 
2. Służba Więzienna współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym 
do realizacji jego zadań ustawowych. 
3. Służba Więzienna ma prawo do otrzymywania informacji kryminalnych z Krajowego Centrum Informacji Krym i-
nalnych w zakresie niezbędnym do realizacji swoich zadań ustawowych. 
Art. 5. Organy administracji państwowej, samorządu terytorialnego oraz państwowe jednostki organizacyjne są obo-
wiązane współdziałać z jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej w zakresie i na zasadach określonych w ustawie. 
Art. 6. Koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. 
Art. 6a.1) Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego dor ę-
czenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. 
o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320  oraz z 2021 r. poz. 72 i 802), nie stosuje się: 
1) w sprawach osobowych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej; 
2) w sprawach osobowych byłych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej; 
3) jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektr o-
nicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby wpłynąć negatywnie na sposób realizacji zadań przez 
Służbę Więzienną.  
Rozdział 2 
Organizacja Służby Więziennej 
Art. 7. Organami Służby Więziennej są: 
1) Dyrektor Generalny Służby Więziennej, zwany dalej „Dyrektorem Generalnym”; 
2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej, zwany dalej „dyrektorem okręgowym”; 
3) dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego; 
4) Rektor-Komendant uczelni Służby Więziennej, zwany dalej „Rektorem”, Komendant Centralnego Ośrodka Szkol e-
nia Służby Więziennej, komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendant ośrodka doskonalenia kadr Słu ż-
by Więziennej. 
                                                           
1) Dodany przez art. 116 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), która wejdzie w życie 
z dniem 1 lipca 2021 r. 
  
Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 1064  
 
Art. 8. 1. Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej, zwanymi dalej „jednostkami organizacyjnymi”, są: 
1) Centralny Zarząd Służby Więziennej; 
2) okręgowe inspektoraty Służby Więziennej; 
3) zakłady karne i areszty śledcze; 
3a) uczelnia Służby Więziennej, zwana dalej „Uczelnią”; 
4) Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej oraz ośrodki szkolenia Służby Więziennej i ośrodki doskonalenia 
kadr Służby Więziennej. 
1a. Uczelnia jest uczelnią służb państwowych nadzorowaną przez Ministra Sprawiedliwości, działającą na podstawie 
przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 i 619), p o-
siadającą osobowość prawną, która może realizować proces dydaktyczny również poza swoją siedzibą z wykorzystaniem 
infrastruktury Służby Więziennej. 
2. W ramach jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą, w razie potrzeby, działać szkoły i pod-
mioty lecznicze w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, a w ramach jednostek organizacyjnych, o których 
mowa w ust. 1 pkt 4 – podmioty lecznicze. 
3. W jednostkach organizacyjnych mogą być tworzone służby, działy, oddziały, zespoły i stanowiska prowadz ące 
działalność, w szczególności w zakresie oddziaływania penitencjarnego, specjalistycznego oddziaływania terapeutyczn e-
go, nauczania i szkolenia, działalności duszpasterskiej, zatrudnienia, czynności administracyjnych związanych z wykony-
waniem kary pozbawienia wolności, ochrony, spraw obronnych, zwalczania czynów mogących zagrozić porządkowi i bez-
pieczeństwu, zapewnienia stosownych warunków bytowych i pomocy socjalnej, opieki zdrowotnej i sanitarnej, a także 
składnice mundurowe i magazynowe. 
4. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, mogą posiadać podległe oddziały położone w tej samej 
lub innej miejscowości. 
5. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 4, z wyjątkiem Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Wię-
ziennej, mogą być prowadzone w formie instytucji gospodarki budżetowej, o której mowa w art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305). 
6. Instytucja gospodarki budżetowej, o której mowa w ust. 1, może otrzymywać dotacje z budżetu państwa na real i-
zację zadań publicznych związanych z prowadzeniem oddziaływań penitencjarnych wymienionych w art. 2 ust. 2 pkt 1, 
wykonywaniem zadań obronnych na podstawie przepisów odrębnych, organizowaniem i prowadzeniem szkolenia i d o-
skonalenia zawodowego funkcjonariuszy oraz pracowników, a także realizacji programów poprawy sprawności funkcj o-
nariuszy, w formie obozów kondycyjnych. 
Art. 9. 1. Liczbę etatów w poszczególnych jednostkach organizacyjnych nalicza się w oparciu o ustaloną w ustawie 
budżetowej na dany rok liczbę etatów funkcjonariuszy Służby Więziennej, zwanych dalej „funkcjonariuszami”, oraz przy-
znaną dla więziennictwa liczbę etatów pracowników Służby Więziennej, zwanych dalej „pracownikami”, uwzględniając 
następujące kryteria: 
1) zapewnienie bezpieczeństwa jednostek organizacyjnych i bezpieczeństwa osobistego funkcjonariuszy i pracow ników;  
2) zakres i stopień złożoności realizowanych przez funkcjonariuszy i pracowników ustawowych zadań Służby Więziennej; 
3) liczbę, typ i rodzaj jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez właściwe organy Służby Więziennej; 
4) terytorialny zasięg działania jednostek organizacyjnych oraz liczbę współpracujących z nimi organów ścigania i wy-
miaru sprawiedliwości; 
5) liczbę, typ i rodzaj posiadanych budowli i urządzeń. 
2. Przy naliczaniu liczby etatów, o których mowa w ust. 1, ponadto uwzględnia się następujące kryteria szczególne: 
1) w zakładach karnych: 
a) liczbę funkcjonariuszy i pracowników niezbędnych do zapewnienia realizacji zadań wynikających z celów w y-
konywania kary pozbawienia wolności, 
b) rodzaj realizowanych systemów wykonywania kary pozbawienia wolności i programów oddziaływań wobec 
osób pozbawionych wolności, 
c) typ, rodzaj oraz przeznaczenie zakładu karnego, 
d) strukturę organizacyjną, w tym oddziały aresztu śledczego, 
e) liczbę podległych oddziałów zewnętrznych, 
  
Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 1064  
 
f) liczbę miejsc zakwaterowania dla osób pozbawionych wolności oraz ruch osób pozbawionych wolności, 
g) liczbę działających szkół, ośrodków diagnostycznych, podmiotów leczniczych, aptek i przywięziennych zakładów 
pracy; 
2) w aresztach śledczych: 
a) liczbę miejsc zakwaterowania dla osób pozbawionych wolności oraz ruch osób pozbawionych wolności, 
b) strukturę organizacyjną, w tym oddziały zakładu karnego, 
c) liczbę podległych oddziałów zewnętrznych, 
d) liczbę działających szkół, ośrodków diagnostycznych, podmiotów leczniczych, aptek i przywięziennych zakł a-
dów pracy; 
2a) na Uczelni: 
a) programy studiów i studiów podyplomowych, 
b) liczbę studentów i liczbę miejsc zakwaterowania, 
c) harmonogramy szkoleń i doskonalenia zawodowego; 
3) w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej oraz w ośrodkach szkolenia i doskonalenia kadr Służby Więziennej : 
liczbę miejsc zakwaterowania oraz harmonogram szkoleń i doskonalenia zawodowego.  
Art. 10. 1. Centralnym Zarządem Służby Więziennej oraz jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w art. 8 
ust. 1, kieruje Dyrektor Generalny podległy Ministrowi Sprawiedliwości. 
2. Dyrektor Generalny jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy. 
3. Minister Sprawiedliwości nadaje, w drodze zarządzenia, statut Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej. 
Art. 11. 1. Do zakresu działania Dyrektora Generalnego należy w szczególności: 
1) ustalanie kierunków prowadzenia oddziaływań penitencjarnych i nadzór nad ich realizacją; 
2) tworzenie warunków prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresz-
towania; 
3) ustalanie zasad technicznego zabezpieczenia ochronnego i bezpieczeństwa w jednostkach organizacyjnych, rodzaju 
uzbrojenia i środków ochrony stosowanych przez funkcjonariuszy w różnych rodzajach jednostek organizacyjnych 
oraz szczegółowego sposobu wykorzystywania zwierząt do realizacji zadań Służby Więziennej; 
4) ustalanie metod i form działalności w zakresie ochrony i przygotowań obronnych w podległych jednostkach organ i-
zacyjnych; 
5) udział w pracach nad projektem budżetu państwa w zakresie dotyczącym więziennictwa oraz opracowywanie planu 
dochodów i wydatków budżetowych więziennictwa w ramach kwot wynikających z ustawy budżetowej; 
6) nadzorowanie działalności okręgowych inspektoratów Służby Więziennej, Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Wię-
ziennej, ośrodków szkolenia Służby Więziennej i ośrodków doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio mu 
podległych oraz sprawowanie nadzoru nad organizacją i realizowaniem zadań przez pozostałe jednostki organizacyjne; 
7) kształtowanie polityki kadrowej w Służbie Więziennej; 
8) ustalanie liczby etatów i stanowisk w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, liczby etatów w okręgowych 
inspektoratach Służby Więziennej oraz łącznej liczby etatów w podległych jednostkach organizacyjnych; 
9) ustalanie szczegółowego sposobu gospodarowania składnikami majątkowymi i racjonalnego wykorzystywania śro d-
ków finansowych przeznaczonych na działalność Służby Więziennej; 
9a) ustalanie programów szkoleń wstępnego, zawodowego oraz specjalistycznego w Służbie Więziennej dla funkcjonariu-
szy i pracowników; 
10) inicjowanie badań naukowych dotyczących zadań Służby Więziennej oraz współdziałanie z placówkami naukowymi 
w tym zakresie; 
11) ustalanie metod i form wykonywania zadań służbowych przez funkcjonariuszy w zakresie nieobjętym przepisami 
wydanymi na podstawie niniejszej ustawy; 
12) realizacja zadań wynikających z innych ustaw. 
2. W ramach realizacji swoich zadań Dyrektor Generalny może wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne. 
  
Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 1064  
 
Art. 12. 1. Okręgowym inspektoratem Służby Więziennej kieruje dyrektor okręgowy. 
2. Do zakresu działania dyrektora okręgowego należy w szczególności: 
1) koordynacja oddziaływań penitencjarnych prowadzonych w podległych jednostkach organizacyjnych i nadzór nad nimi; 
2) koordynacja sposobu i nadzór nad warunkami prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności 
i tymczasowego aresztowania w podległych jednostkach organizacyjnych oraz kontrola przestrzegania w nich praw 
osób pozbawionych wolności; 
3) organizowanie systemu współdziałania podległych jednostek organizacyjnych w zakresie utrzymania w nich bezpi e-
czeństwa i porządku oraz współpraca w tym zakresie z Policją i innymi służbami oraz instytucjami i organami ochro-
ny państwa; 
4) sprawowanie nadzoru i koordynowanie działalności w zakresie ochrony i przygotowań obronnych w podległych jed-
nostkach organizacyjnych; 
5) ustalanie rejonizacji osadzania tymczasowo aresztowanych w aresztach śledczych, sprawowanie nadzoru nad prz e-
strzeganiem ustalonego przeznaczenia aresztów śledczych i zakładów karnych oraz organizowanie i koordynowanie 
transportu osób pozbawionych wolności; 
6) tworzenie poza obrębem podległych zakładów karnych i aresztów śledczych podporządkowanych im oddziałów 
tymczasowego zakwaterowania skazanych; 
7) opracowywanie planu finansowego dochodów i wydatków budżetowych dla okręgowego inspektoratu Służby Wi ę-
ziennej i podległych jednostek organizacyjnych; 
8) nadzorowanie działalności podległych zakładów karnych i aresztów śledczych, ośrodków doskonalenia kadr Służby 
Więziennej oraz przywięziennych zakładów pracy funkcjonujących przy podległych jednostkach organizacyjnych; 
9) ustalanie liczby stanowisk w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej oraz liczby etatów w podległych jednos t-
kach organizacyjnych; 
10) realizacja zadań wynikających z innych ustaw. 
3. Dyrektor okręgowy jest przełożonym funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych jednostkach organizacy j-
nych. 
4. W ramach realizacji swoich zadań dyrektor okręgowy może wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne. 
5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania dyrektorów okręgowych 
oraz strukturę i siedziby okręgowych inspektoratów Służby Więziennej, a także jednostki organizacyjne podległe poszcze-
gólnym dyrektorom okręgowym. 
Art. 13. 1. Zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor. 
2. Do zakresu działania dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności: 
1) koordynacja oddziaływań penitencjarnych prowadzonych w podległej jednostce organizacyjnej i nadzór nad nimi; 
2) zapewnienie prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania 
oraz zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległej jednostce organizacyjnej; 
3) nadzorowanie działających w ramach zakładu karnego i aresztu śledczego szkół i podmiotów leczniczych; 
4) racjonalne wykorzystanie środków finansowych; 
5) zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właśc i-
wego wykonywania obowiązków i dyscypliny; 
6) ustalanie liczby stanowisk w podległej jednostce organizacyjnej; 
7) realizacja zadań wynikających z innych ustaw. 
3. W ramach realizacji swoich zadań dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego mogą wydawać zarz ą-
dzenia, instrukcje lub wytyczne. 
4. Dyrektor Generalny ustala, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania dyrektorów oraz strukturę organ i-
zacyjną zakładów karnych i aresztów śledczych. 
5. Zasady tworzenia zakładów karnych i aresztów śledczych określa odrębna ustawa. 
  
Dziennik Ustaw – 9 – Poz. 1064  
 
Art. 13a. 1. Uczelnią kieruje Rektor. 
2. Do zakresu działania Rektora należy: 
1) zapewnienie właściwych warunków realizacji studiów, studiów podyplomowych, szkoleń i doskonalenia zawodowego; 
2) koordynacja, nadzór i odpowiedzialność za prowadzone na Uczelni studia, szkolenia oraz doskonalenie zawodowe; 
3) realizacja zadań z zakresu spraw ochronnych i przygotowań obronnych; 
4) zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właśc i-
wego wykonywania obowiązków i dyscypliny; 
5) ustalanie liczby stanowisk na Uczelni; 
6) realizacja zadań wynikających z innych ustaw. 
3. W ramach realizacji swoich zadań Rektor może wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne. 
4. Rektor określi, w drodze zarządzenia, sposób ochrony Uczelni. 
Art. 14. 1. Centralnym Ośrodkiem Szkolenia Służby Więziennej, ośrodkiem szkolenia Służby Więziennej i ośrodkiem 
doskonalenia kadr Służby Więziennej kierują komendanci. 
2. W Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, w ośrodkach szkolenia Służby Więziennej i ośrodkach dosko-
nalenia kadr Służby Więziennej prowadzi się szkolenie funkcjonariuszy i pracowników. 
3. Do zakresu działania komendantów, o których mowa w ust. 1, należy w szczególności: 
1) zapewnienie właściwych warunków szkolenia oraz doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy i pracowników; 
2) koordynacja, nadzór i odpowiedzialność za prowadzone w podległym ośrodku szkolenia oraz doskonalenie zawodowe; 
3) zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległym ośrodku; 
4) realizacja zadań z zakresu spraw ochronnych i przygotowań obronnych; 
5) zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właśc i-
wego wykonywania obowiązków i dyscypliny; 
6) ustalanie liczby stanowisk w ośrodku; 
7) realizacja zadań wynikających z innych ustaw. 
4. W ramach realizacji swoich zadań komendanci mogą wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne. 
5. Dyrektor Generalny, w drodze zarządzenia: 
1) tworzy, przekształca i znosi ośrodki szkolenia Służby Więziennej i ośrodki doskonalenia kadr Służby Więziennej; 
2) określa siedzibę Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej oraz ośrodków szkolenia Służby Więziennej i ośrod-
ków doskonalenia kadr Służby Więziennej; 
3) nadaje statuty ustalające szczegółowy zakres działania Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więzien-
nej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej 
oraz strukturę organizacyjną ośrodków. 
6. Dyrektor Generalny określa, w drodze zarządzenia, ramowy regulamin pobytu w Centralnym Ośrodku Szkolenia 
Służby Więziennej oraz ośrodkach szkolenia Służby Więziennej i ośrodkach doskonalenia kadr Służby Więziennej. 
7. Przepisów ust. 5 i 6 nie stosuje się, jeżeli ośrodek szkolenia Służby Więziennej lub ośrodek doskonalenia kadr 
Służby Więziennej jest prowadzony w formie instytucji gospodarki budżetowej. 
Art. 15. Ustanawia się dzień 8 lutego świętem Służby Więziennej. 
Art. 16. 1. Jednostce organizacyjnej może zostać nadany sztandar. 
2. Sztandar jednostce organizacyjnej nadaje Minister Sprawiedliwości na wniosek kierownika jednostki organizacy j-
nej, zaopiniowany przez Dyrektora Generalne go. 
3. Sztandar może być ufundowany za zgodą Ministra Sprawiedliwości. Zgodę na ufundowanie sztandaru i jego 
zatwierdzony projekt doręcza się fundatorowi za pośrednictwem zainteresowanego kierownika jednostki organizacyjnej. 
  
Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 1064  
 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące sztandaru, wzór aktu nadania 
sztandaru, tryb i warunki jego nadania oraz sposób przechowywania i ewidencjonowania sztandarów, a także sposób przek a-
zywania ich w przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej albo ponownego nadania sztandaru. Sztandar powinien 
nawiązywać do tradycji Służby Więziennej. 
5. Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, wzór sztandaru, uwzględniając tradycje Służby 
Więziennej. 
Art. 17. 1. Funkcjonariusze otrzymują wyposażenie niezbędne do wykonywania czynności służbowych. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, uzbrojenie Służby Więziennej, rodzaje broni i środków 
ochrony stosowanych przez funkcjonariuszy w czasie pełnienia obowiązków służbowych, uwzględniając obowiązek pr a-
widłowej realizacji zadań przez Służbę Więzienną. 
3. Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, normy wyposażenia, o którym mowa w ust. 1, oraz szczegół o-
we warunki jego przydzielania i użytkowania. 
Rozdział 3 
Zakres uprawnień Służby Więziennej 
Art. 18. 1. Funkcjonariusze, wykonując czynności służbowe, mają prawo: 
1) legitymowania osób ubiegających się o wstęp oraz opuszczających teren jednostek organizacyjnych oraz deponow a-
nia dokumentów tożsamości osób przebywających na terenie jednostki organizacyjnej; 
2) legitymowania funkcjonariuszy i pracowników wchodzących i wychodzących z jednostki organizacyjnej; 
3) żądania od osób wymienionych w pkt 1 i 2 przekazania do depozytu przedmiotów niebezpiecznych i przedmiotów 
niedozwolonych, dokonywania kontroli osobistej tych osób i kontroli ich odzieży, ubrania i przeglądania zawartości 
bagaży oraz innych przedmiotów, które posiadają przy sobie, sprawdzenia pojazdów wjeżdżających oraz wyjeżdż a-
jących, a także ładunków tych pojazdów, również przy użyciu urządzeń technicznych i psów specjalnych wyszkol o-
nych w zakresie wyszukiwania środków odurzających i substancji psychotropowych lub materiałów wybuchowych; 
4) wzywania osób zakłócających spokój i porządek w bezpośrednim sąsiedztwie lub na terenie jednostki organizacy j-
nej, nawiązujących niedozwolone kontakty z osobami pozbawionymi wolności lub usiłujących bez zezwolenia funkcj o-
nariuszy dostarczyć jakiekolwiek przedmioty na teren jednostki organizacyjnej, do zaniechania takich zachowań; 
5) zatrzymania, na terenie jednostki organizacyjnej, celem niezwłocznego przekazania Policji, osób, co do których istnieje 
uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary; 
6) usunięcia z terenu jednostki organizacyjnej osoby, która nie stosuje się do polecenia wydanego na podstawie ob o-
wiązujących przepisów; 
7) zatrzymania osób pozbawionych wolności, które: 
a) dokonały ucieczki z aresztu śledczego lub zakładu karnego, 
b) dokonały ucieczki w trakcie konwojowania lub zatrudnienia, 
c) na podstawie zezwolenia właściwego organu opuściły areszt śledczy albo zakład karny i nie powróciły do niego 
w wyznaczonym terminie, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie aresztu śledczego lub zakładu ka r-
nego bez konwoju funkcjonariusza; 
8) żądania niezbędnej pomocy od funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, jak rów-
nież zwracania się w nagłych przypadkach do innych organów ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa pa ń-
stwa lub każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy w ramach obowiązujących przepisów prawa. 
2. Z obowiązków wynikających z realizacji praw funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 1 pkt 3, w zakresie podd a-
nia się kontroli osobistej oraz kontroli ubrania i obuwia, są wyłączeni: 
1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej; 
2) Prezes Rady Ministrów; 
3) członkowie Rady Ministrów; 
4) Rzecznik Praw Obywatelskich; 
5) Rzecznik Praw Dziecka; 
6) Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych; 
  
Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1064  
 
7) osoby korzystające z immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego; 
8) osoby korzystające z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów międzynarodowych 
albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych. 
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki organizacyjnej może: 
1) zwolnić funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, od obowiązku legitymowania osoby ubiegającej się o wstęp na teren 
jednostki organizacyjnej oraz z obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 3; 
2) zwolnić osobę ubiegającą się o wstęp na teren jednostki organizacyjnej z obowiązku przekazywania do depozytu przed-
miotów niebezpiecznych i przedmiotów niedozwolonych. 
3a. Kontrola osobista, o której mowa w ust. 1 pkt 3, może polegać na: 
1) oględzinach ciała, lub 
2) sprawdzeniu jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów, lub 
3) sprawdzeniu bielizny, a także, w szczególnie uzasadnionych przypadkach – miejsc intymnych. 
3b. Kontroli osobistej, o której mowa w ust. 1 pkt 3, dokonuje co najmniej dwóch funkcjonariuszy tej samej płci co 
osoba kontrolowana, w odrębnym pomieszczeniu niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych. 
Podczas sprawdzenia, o którym mowa w ust. 3a pkt 3, osoba kontrolowana powinna być częściowo ubrana. 
3c. Z kontroli osobistej, o której mowa w ust. 1 pkt 3, sporządza się protokół. 
4. Czynności wymienione w ust. 1 pkt 1–6 wykonuje się w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste 
osoby, wobec której zostały podjęte. 
5. Osobom niebędącym funkcjonariuszami i pracownikami na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1 
pkt 1 i 3–6, przysługuje zażalenie do właściwego miejscowo sądu rejonowego w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia 
tych czynności. 
6. Funkcjonariuszom i pracownikom na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przysługuje 
zażalenie do właściwego miejscowo sądu rejonowego w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia tych czynności. 
7. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1– 3 
i 5–8 oraz ust. 3a–3c, sposoby ich realizacji oraz sposób postępowania funkcjonariuszy w tym zakresie, mając na wzgl ę-
dzie zapewnienie skuteczności działań podejmowanych przez funkcjonariuszy. 
Art. 19. 1. W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–6, 8, 9 i 11–14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o śro d-
kach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2418), funkcjonariusze mogą użyć środków przymusu 
bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 6–9, 11, pkt 12 lit. a, c i d, pkt 13 oraz 14 tej ustawy, lub 
wykorzystać te środki. 
2. W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a, b i e, pkt 2, pkt 3 lit. a, pkt 5 oraz w art. 47 pkt 3, 6 i 7 
ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusze mogą użyć broni 
palnej lub ją wykorzysta ć. 
3. Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie tego użycia i w y-
korzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego 
i broni palnej. 
Art. 20. (uchylony) 
Art. 21. (uchylony) 
Art. 22. (uchylony) 
Art. 23. 1. W przypadku zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej lub konwoju, jeżeli 
bezpieczeństwo nie może być zapewnione siłami i środkami własnymi, Służba Więzienna współdziała z Policją. 
2. Siły Policji można wezwać w razie zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej albo ko n-
woju w szczególności związanego z przygotowywaniem, usiłowaniem lub dokonaniem zamachu terrorystycznego, nap a-
dem, buntem, zbiorową ucieczką osadzonych, najściem tłumu, pożarem, katastrofą lub klęską żywiołową. 
  
Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1064  
 
3. W zależności od stopnia i rodzaju zagrożenia, o którym mowa w ust. 2, współdziałanie Policji może polegać na 
przekazaniu informacji, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej lub osób pozbawionych 
wolności, zabezpieczeniu terenu jednostki lub konwoju od zewnątrz, wprowadzeniu sił Policji na teren jednostki organ i-
zacyjnej, przywróceniu porządku na terenie jednostki lub w jej sąsiedztwie, wzmocnieniu sił Służby Więziennej, odparciu 
napadu, organizacji pościgu, ujęciu osób pozbawionych wolności lub ich ewakuacji. 
4. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi, w drodze roz-
porządzenia, tryb współdziałania, o którym mowa w ust. 1, organy obowiązane do współdziałania oraz warunki użycia sił 
Policji na terenie jednostek organizacyjnych i w czasie konwojowania, mając na względzie konieczność zapewnienia 
poprawnej i skutecznej współpracy. 
Art. 23a. W zakresie wykonywania zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2b, przez jednostkę organizacyjną, o której 
mowa w przepisach niniejszego rozdziału, rozumie się także urząd obsługujący Ministra Sprawiedliwości oraz Prokuraturę 
Krajową. 
Rozdział 4 
Przetwarzanie informacji i danych osobowych niezbędnych do wykonywania zadań przez Służbę Więzienną 
Art. 24. 1. Służba Więzienna, w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, 2 i 2b, oraz zadań wynikaj ą-
cych z odrębnych ustaw, jest uprawniona do przetwarzania: 
1) informacji innych niż dane osobowe, 
2) danych osobowych, a w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2, także danych, o których mowa 
w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zap o-
bieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125) 
– niezbędnych do realizacji tych zadań. 
2. Zasady i warunki przetwarzania danych osobowych na podstawie niniejszej ustawy przez Służbę Więzienną w celu 
wykonywania orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym, postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe, w sprawach 
o wykroczenia lub wykroczenia skarbowe oraz wykonywania kar porządkowych i środków przymusu skutkujących p o-
zbawieniem wolności, a także ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego i za-
pobiegania takim zagrożeniom reguluje ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych 
w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, z wyjątkami określonymi w niniejszej ustawie. 
3. Służba Więzienna może przetwarzać dane osobowe także bez wiedzy i zgody osób, których dane dotyczą. 
4. Służba Więzienna może przetwarzać informacje i dane osobowe o następujących osobach: 
1) obecnie lub uprzednio pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych – w zakresie związanym 
z pozbawieniem wolności w tych zakładach i aresztach, w tym w zakresie niezbędnym do: 
a) wykonania orzeczenia, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny 
wykona wczy, 
b) zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładach karnych i aresztach śledczych, 
c) ochrony społeczeństwa przed przestępczością, 
d) wykonania zadań wynikających z odrębnych ustaw; 
2) które mają być pozbawione wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych, w wykonaniu orzeczenia wydanego 
przez właściwy organ i przesłanego przez sąd do zakładu karnego lub aresztu śledczego, w celu realizacji czynności, 
o których mowa w art. 79 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawcz y – w zakresie niezbę d-
nym do wykonania orzeczenia zgodnie z zasadami określonymi w tym kodeksie; 
3) wobec których kary, środki karne i środki zabezpieczające są wykonywane w systemie dozoru elektronicznego – 
w zakresie niezbędnym do wykonania zadania, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 9; 
4) innych niż wymienione w pkt 1–3, związane z realizacją wobec tych osób czynności przewidzianych w przepisach 
odrębnych oraz wykonywaniem praw lub obowiązków osób pozbawionych wolności, w tym dane osobowe: 
a) pokrzywdzonych i świadków – w zakresie niezbędnym do realizacji zadań, o których mowa w art. 168a § 1 i 6 
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, 
b) osób ubiegających się o wstęp oraz opuszczających teren jednostek organizacyjnych – w zakresie niezbędnym 
do zapewnienia realizacji czynności wykonywanych przez te osoby na terenie jednostek organizacyjnych, 
  
Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 1064  
 
c) osób zakłócających spokój lub naruszających porządek i bezpieczeństwo jednostek organizacyjnych – w zakre-
sie niezbędnym dla realizacji czynności przewidzianych w przepisach odrębnych, 
d) rodziny oraz innych osób bliskich – w zakresie realizacji praw przewidzianych w przepisach odrębnych; 
5) funkcjonariuszach i pracownikach oraz innych osobach pełniących służbę lub zatrudnionych w organach władzy pub-
licznej, dokonujących czynności z udziałem lub wobec osób, o których mowa w pkt 1–3 lub których dane osobowe 
zawarto w dokumentach przekazanych Służbie Więziennej – w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązków 
i zadań wymienionych w pkt 1–3. 
5. Osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się: 
1) jej akt osobowych, prowadzonych przez administrację zakładu karnego lub aresztu śledczego, z zastrzeżeniem art. 102 
pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy; 
2) informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatyc z-
nym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, o których mowa w pkt 1, uzasadniającym ogr a-
niczenie dostępu do tych akt. 
Art. 24a. 1. Służba Więzienna udziela informacji i udostępnia dane osobowe o osobach, na pisemny wniosek w p o-
staci papierowej lub elektronicznej, podmiotom ustawowo uprawnionym, w zakresie określonym w ustawach. 
2. Służba Więzienna, na pisemny i uzasadniony wniosek osoby najbliższej w postaci papierowej lub elektronicznej, udo-
stępnia dane osobowe osoby obecnie pozbawionej wolności, za pisemną zgodą tej osoby. 
3. Służba Więzienna udziela informacji o osobie pozbawionej wolności, która zmarła: 
1) podmiotom ustawowo uprawnionym, na zasadach określonych w ust. 1; 
2) osobie najbliższej, na pisemny i uzasadniony wniosek tej osoby; 
3) osobie innej niż najbliższa, tylko jeżeli zgon nastąpił w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, w zakresie infor-
macji o zgonie, jego miejscu i dacie, po wykazaniu w pisemnym wniosku interesu prawnego w potwierdzeniu tych 
faktów. 
4. Przepisy ust. 3 pkt 2 i 3 nie naruszają zasady udostępniania dokumentacji medycznej zmarłego, o której mowa w art. 26 
ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849). 
5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób składania oraz wzór wniosku o udziel e-
nie informacji lub udostępnienie danych osobowych o osobie obecnie lub uprzednio pozbawionej wolności w zakładzie 
karnym lub areszcie śledczym, zawierającego oznaczenie podmiotu ubiegającego się o udzielenie informacji lub udostę p-
nienie danych osobowych, podstawę prawną, zakres udostępnianych danych i udzielanych informacji oraz danych identy-
fikujących osobę pozbawioną wolności, a w przypadku osoby najbliższej albo osoby innej niż najbliższa – uzasadnienie 
wniosku, mając na względzie w szczególności zakres uprawnień ustawowych ubiegających się podmiotów. 
Art. 24b.  1. Służba Więzienna w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, 2 i 2b, oraz zadań w y-
nikających z odrębnych ustaw jest uprawniona do przetwarzania danych osobowych i informacji o kandydatach do służby 
w Służbie Więziennej, pracownikach oraz funkcjonariuszach – w zakresie niezbędnym do realizacji postępowania kwal i-
fikacyjnego oraz stosunku pracy i służby w Służbie Więziennej. 
2. Przetwarzanie danych osobowych, o których mowa w ust. 1, następuje z wyłączeniem stosowania art. 13 ust. 1 
lit. d i e oraz art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. 
w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu 
takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 
z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.2)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, w zakresie, w jakim przepisy szczególne 
przewidują odrębny tryb sprostowania. Zabezpieczenie przetwarzania danych osobowych polega co najmniej na dopus z-
czeniu do ich przetwarzania wyłącznie funkcjonariuszy lub pracowników posiadających pisemne upoważnienie wydane 
przez administratora danych po pisemnym zobowiązaniu funkcjonariuszy lub pracowników do zachowania przetwarz a-
nych danych w poufności. 
3. Informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób 
pozbawionych wolności lub innych podmiotów. 
4. Informacje o ograniczeniach w stosowaniu rozporządzenia 2016/679 udostępnia się na stronie podmiotowej Biul e-
tynu Informacji Publicznej Służby Więziennej.  
Art. 25. (uchylony) 
                                                           
2) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2. 
  
Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 1064  
 
Rozdział 4a 
Centralna Baza 
Art. 25a. 1. Centralna Baza jest zbiorem informacji i danych osobowych, zwanych w niniejszym rozdziale „informa-
cjami”, użytkowanym przez jednostki organizacyjne i prowadzonym w systemie teleinformatycznym. 
2. W Centralnej Bazie przetwarza się informacje niezbędne do realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez 
Służbę Więzienną, dotyczące: 
1) osób, o których mowa w art. 24 ust. 4 pkt 1, obejmujące: 
a) dane osobowe, takie jak: imiona, nazwisko, poprzednio używane imiona i nazwiska, pseudonimy, imiona i nazw i-
ska rodziców, nazwisko rodowe matki, datę i miejsce urodzenia, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu 
Ewidencji Ludności (PESEL), aktualne i poprzednie adresy zameldowania, zamieszkania lub pobytu, także cz a-
sowego, obywatelstwo, 
b) informacje pozwalające na identyfikację osoby pozbawionej wolności, w tym dane biometryczne, 
c) informacje wynikające z orzeczeń i innych dokumentów przesłanych przez sąd do zakładu karnego lub aresztu 
śledczego, w tym informacje, o których mowa w art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny 
wykonawczy, 
d) informacje dotyczące stawienia się skazanego lub ukaranego do odbycia kary we właściwym zakładzie karnym 
lub areszcie śledczym, 
e) informacje dotyczące osoby pozbawionej wolności zebrane w trybie art. 14 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – 
Kodeks karny wykonawczy, 
f) informacje związane z pobytem osoby pozbawionej wolności w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, w szcze-
gólności: 
– informacje o wprowadzonych do wykonania orzeczeniach oraz okresach wykonywania pozbawienia wolności, 
w tym także poza zakładem karnym lub aresztem śledczym, oraz inne informacje mające wpływ na ustalenie 
terminu końca kary lub środka przymusu, 
– informacje niezbędne do dokonania prawidłowej klasyfikacji, rozmieszczenia wewnątrz zakładu karnego lub 
aresztu śledczego oraz indywidualnego postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma służyć 
wykonanie kar pozbawienia wolności, środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz ty m-
czasowego aresztowania, w tym w szczególności informacje: 
– – o których mowa w art. 82 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, 
– – wynikające z badań osobopoznawczych, o których mowa w art. 82 § 3 i art. 212c § 1 zdanie pierwsze 
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, 
– – dotyczące diagnoz psychologicznych oraz udzielonej pomocy psychologicznej i terapeutycznej, 
– informacje o zakwalifikowaniu osoby pozbawionej wolności jako osoby stwarzającej poważne zagrożenie 
społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego, 
– informacje o objęciu osoby pozbawionej wolności szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji 
i zabezpieczenia, 
– dane dotyczące zdrowia, w tym o korzystaniu z usług opieki zdrowotnej, ujawniające informacje o stanie zdrowi a, 
– informacje dotyczące wykształcenia, zawodu, innych kwalifikacji zawodowych oraz nauki, w tym miejsca jej 
pobierania, 
– informacje dotyczące wniosków, skarg i próśb złożonych przez osobę pozbawioną wolności, 
– oznaczenia i cechy identyfikacyjne dokumentów, w tym dokumentów stwierdzających tożsamość, przekaz a-
nych do depozytu zakładu karnego lub aresztu śledczego, 
– informacje o rozmieszczeniu wewnątrz zakładu karnego lub aresztu śledczego, przenoszeniu między zakł a-
dami karnymi i aresztami śledczymi, o przebywaniu poza terenem tych zakładów lub aresztów pod konw o-
jem, o przepustce lub innym czasowym zezwoleniu na opuszczenie terenu zakładu karnego lub aresztu śle d-
czego, wydaniu poza teren tego zakładu lub aresztu, w tym do udziału w czynnościach procesowych, o ucieczce 
z zakładu karnego lub aresztu śledczego, a także o tym, że w wyznaczonym terminie osoba pozbawiona wo l-
ności nie powróciła z przepustki lub innego czasowego zezwolenia na opuszczenie terenu zakładu karnego 
lub aresztu śledczego, 
  
Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 1064  
 
– informacje dotyczące zgonu osoby pozbawionej wolności w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, 
– informacje dotyczące zatrudnienia osoby pozbawionej wolności, 
– informacje w zakresie spraw prowadzonych w szczególności w związku z postępowaniem o zezwolenie na 
odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, warunkowe przedterminowe zwolnienie oraz przerwę 
w wykonaniu kary, 
g) informacje związane ze zwolnieniem osoby pozbawionej wolności z zakładu karnego lub aresztu śledczego, w tym 
dotyczące zwolnienia skazanego lub ukaranego na przerwę w wykonaniu kary, 
h) inne informacje, jeżeli wynika to z przepisów szczególnych; 
2) osób, o których mowa w art. 24 ust. 4 pkt 2, obejmujące informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a–d; 
3) osób, o których mowa w art. 24 ust. 4 pkt 4, obejmujące: 
a) imię, nazwisko, jeżeli jest to konieczne – adres miejsca zamieszkania, 
b) informacje umożliwiające identyfikację osoby, zawarte w dokumentach stwierdzających tożsamość lub innych 
dokumentach, 
c) informacje o udzieleniu widzenia lub wykonaniu innych czynności na terenie zakładu karnego lub aresztu śle d-
czego, 
d) inne informacje, jeżeli wynika to z przepisów szczególnych; 
4) funkcjonariuszy, pracowników i innych osób, o których mowa w art. 24 ust. 4 pkt 5, obejmujące tylko informacje 
konieczne dla prawidłowego przetwarzania informacji w Centralnej Bazie i realizacji, przy wykorzystaniu informacji 
w tej bazie, ustawowych zadań Służby Więziennej, jeżeli wynika to z przepisów szczególnych. 
Art. 25b.  1. Dyrektor Generalny: 
1) prowadzi w systemie teleinformatycznym Centralną Bazę; 
2) jest administratorem informacji, w tym danych osobowych, przetwarzanych w Centralnej Bazie; 
3) dokonuje weryfikacji przydatności informacji w  Centralnej Bazie, mając na względzie ich niezbędność do realizacji 
ustawowych zadań wynikającą z rodzaju informacji oraz upływu czasu; 
4) zapewnia: 
a) bezpieczeństwo Centralnej Bazy, w szczególności zabezpiecza przetwarzane w niej informacje przed nieupra w-
nionym dostępem, zniszczeniem oraz utratą, 
b) utrzymanie i niezbędne modyfikacje Centralnej Bazy. 
2. Informacje w Centralnej Bazie: 
1) przetwarza się przez okres, w którym są niezbędne do realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez Służbę 
Więzienną. Dyrektor Generalny dokonuje, nie rzadziej niż co 5 lat, weryfikacji potrzeby dalszego przetwarzania tych 
informacji, ustalając informacje zbędne; 
2) uznane za zbędne, mogą być przetwarzane tylko w celu realizacji obowiązku, o którym mowa w pkt 3. Jeżeli prz e-
mawia za tym prawidłowość informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie, informacje uznane za zbędne mogą być 
przekształcone w sposób uniemożliwiający przyporządkowanie poszczególnych danych do określonej lub możliwej 
do zidentyfikowania osoby fizycznej albo w taki sposób, że przyporządkowanie takie wymagałoby niewspółmiernych 
kosztów, czasu lub działań; 
3) stanowią materiały archiwalne w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym 
i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164). 
3. Utrzymanie i niezbędne modyfikacje Centralnej Bazy są finansowane z budżetu państwa, z części, której dysp o-
nentem jest Minister Sprawiedliwości. 
4. Dyrektor Generalny powierza, w drodze zarządzenia, o którym mowa w ust. 5, podległym jednostkom organiz a-
cyjnym, przetwarzanie danych osobowych w Centralnej Bazie, w zakresie niezbędnym do realizacji ustawowych zadań 
Służby Więziennej. 
  
Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 1064  
 
5. Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, sposób oraz szczegółowe warunki użytkowania w jednostkach 
organizacyjnych Centralnej Bazy, w tym warunki powierzenia tym jednostkom danych osobowych przetwarzanych 
w Centralnej Bazie, mając na względzie prawidłową realizację zadań związanych z przetwarzaniem informacji w Centra l-
nej Bazie oraz jej funkcjonowaniem. 
Art. 25c. 1. Jeżeli jest to niezbędne do realizacji zadań ustawowych, o zgodę do Dyrektora Generalnego na wiel o-
krotne, nieograniczone w czasie udostępnianie informacji z Centralnej Bazy, za pośrednictwem systemu teleinfor matycz-
nego, bez konieczności każdorazowego składania wniosku, mogą wystąpić: 
1) sądy powszechne, sądy wojskowe oraz Sąd Najwyższy; 
2) organy prokuratury; 
3) Komendant Główny Policji; 
4) Komendant Główny Straży Granicznej; 
5) Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej; 
6) Komendant Służby Ochrony Państwa; 
7) Komendant Straży Marszałkowskiej; 
8) Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 
9) Szef Agencji Wywiadu; 
10) Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego; 
11) Szef Krajowej Administracji Skarbowej; 
12) Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego; 
13) Szef Służby Wywiadu Wojskowego; 
14) Minister Obrony Narodowej; 
15) Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej; 
16) Rzecznik Praw Obywatelskich. 
2. O zgodę, o której mowa w ust. 1, występuje: 
1) Minister Sprawiedliwości – w imieniu podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 1; 
2) Prokurator Generalny – w imieniu podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2. 
Art. 25d.  1. Dyrektor Generalny wyraża zgodę, w drodze decyzji, na wielokrotne, nieograniczone w czasie udo-
stępnianie informacji z Centralnej Bazy, z wyjątkiem danych dotyczących zdrowia osób obecnie lub uprzednio pozbawio-
nych wolności oraz informacji dotyczących diagnoz psychologicznych oraz udzielonej im pomocy psychologicznej i tera-
peutycznej, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, bez konieczności każdorazowego składania wniosku, pod-
miotom wymienionym w art. 25c ust. 1, jeżeli podmioty te spełniają łącznie następujące warunki: 
1) posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie kto, kiedy, w jakim celu oraz jakie informacje uzyskał; 
2) posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie informacji niezgodnie z celem 
ich uzyskania; 
3) jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności; 
4) po stronie tych podmiotów oraz Służby Więziennej istnieją warunki techniczne. 
2. Warunki udostępniania informacji podmiotowi wymienionemu w art. 25c ust. 1 pkt 16 określa Dyrektor Generalny , 
w decyzji, o której mowa w ust. 1, mając na względzie: 
1) że informacje z Centralnej Bazy udostępniane są Rzecznikowi Praw Obywatelskich lub osobie przez niego upowa ż-
nionej na terenie zakładu karnego lub aresztu śledczego; 
2) konieczność wprowadzenia zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych uniemożliwiających wykorzystanie info r-
macji niezgodnie z celem ich uzyskania; 
3) zasady przetwarzania informacji w Centralnej Bazie przez Służbę Więzienną. 
3. Informacje z Centralnej Bazy Dyrektor Generalny udostępnia w takim zakresie, określonym w decyzji, o której 
mowa w ust. 1, w jakim są one niezbędne do realizacji zadań ustawowych. 
  
Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 1064  
 
Art. 25e. Dyrektor Generalny, po wyrażeniu zgody w drodze decyzji, o której mowa w art. 25d ust. 1, umożliwia 
wielokrotne, nieograniczone w czasie udostępnianie informacji z Centralnej Bazy, w zakresie określonym w tej decyzji, za 
pośrednictwem systemu teleinformatycznego, bez konieczności każdorazowego składania wniosku.  
Art. 25f. 1. Dyrektor Generalny, w drodze decyzji, odmawia wyrażenia zgody na wielokrotne, nieograniczone w czasie, 
udostę
pnianie informacji z Centralnej Bazy, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, bez konieczności każdor a-
zowego składania wniosku, jeżeli: 
1) podmiot występujący z wnioskiem nie jest podmiotem wymienionym w art. 25c ust. 1 pkt 3– 16 lub ust. 2; 
2) podm
iot wymieniony w art. 25c ust. 1 pkt 3– 15 lub ust. 2 nie wykazał, że spełnione są warunki określone w art. 25d 
ust. 1 pkt 
1–3; 
3) nie istnieją warunki techniczne po stronie podmiotów wymienionych w art. 25c ust. 1 pkt 1– 15 lub Służby Więziennej; 
4) podmiot wymieniony w art. 25c ust. 1 pkt 16 nie spełnił warunków określonych przez Dyrektora Generalnego, o któ-
rych mowa w art. 25d ust. 2. 
2. Dyrektor Generalny cofa w drodze decyzji zgodę, o której mowa w art. 25d ust. 1, jeżeli zadania podmiotu, który 
uzyskał zgodę, nie czynią niezbędnym takiego dostępu lub ustalono, że podmiot taki nie spełnia warunków, o których 
mowa w art. 25d ust. 1, albo podmiot wymieniony w art. 25c ust. 1 pkt 16 nie spełnia warunków określonych przez 
Dyrektora Generalnego, o których mowa w art. 25d ust. 2. 
3. Decyzja, o której mowa w ust. 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu. 
4. Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 
Art. 25g. 1. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) tryb uzyskiwania zgody na udostępnianie informacji z Centralnej Bazy, o której mowa w art. 25c ust. 1; 
2) wzór wniosku o udostępnianie informacji z Centralnej Bazy, o którym mowa w art. 25c ust. 1; 
3) warunki techniczne i organizacyjne wykonania decyzji, o której mowa w art. 25d ust. 1; 
4) sposób i tryb udostępniania informacji z Centralnej Bazy, o którym mowa w art. 25c ust. 1. 
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, Minister Sprawiedliwości uwzględni w szczególności: 
1) warunki, o których mowa w art. 25d ust. 1, w tym zwłaszcza konieczność wykazania przez podmioty, o których 
mowa w art. 25c ust. 1 pkt 3– 15 i ust. 2, informacji, których udostępnianie jest niezbędne dla wykonywania zadań 
określonych w odrębnych ustawach, oraz konieczność wykazania przez te podmioty odpowiedniego poziomu zabe z-
pieczeń technicznych i organizacyjnych; 
2) warunki, o których mowa w art. 25d ust. 2, w przypadku podmiotu wymienionego w art. 25c ust. 1 pkt 16; 
3) potrzebę zapewnienia sprawności i bezpieczeństwa udostępniania informacji z Centralnej Bazy, za pośrednictwem 
systemu teleinformatycznego, oraz ochrony tych informacji przed nieuprawnionym dostępem.  
Art. 25h. Minister Sprawiedliwości i minister właściwy do spraw wewnętrznych określą, w drodze rozporządzenia, 
zakres informacji w Centralnej Bazie, do których bezpośredni dostęp posiada punkt kontaktowy, o którym mowa w art. 4 
ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Euro-
pejskiej, państw trzecich, agencjami Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 158), 
w celu ich wymiany z organami ścigania innych państw na zasadach i w trybie określonych w przepisach tej ustawy, m a-
jąc na względzie konieczność zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych do wykonywania zadań przez ten punkt 
kontaktowy oraz potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych przetwarzanych w Centralnej Bazie.  
Art. 25i.  Korzystając z informacji z Centralnej Bazy, Dyrektor Generalny: 
1) przekazuje, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, informacje o osobach pozbawionych wolności do Kr a-
jowego Rejestru Karnego, w zakresie określonym w ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym 
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1158  oraz z 2021 r. poz. 187) oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 3 tej 
ustawy; 
2) może przekazywać, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, informacje określone w odrębnych przepisach, 
do uprawnionych podmiotów, realizując ustawowe zadania Służby Więziennej wynikające z tych przepisów. 
  
Dziennik Ustaw – 18 – Poz. 1064  
 
Art. 25j. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem 
Obrony Narodowej może określić, w drodze rozporządzenia: 
1) sposób oraz warunki przekazywania z Centralnej Bazy informacji, o których mowa w art. 25i pkt 2, 
2) zadania Służby Więziennej realizowane w sposób określony w art. 25i pkt 2 
– uwzględniając w szczególności potrzebę stworzenia możliwości uproszczenia trybu przekazywania informacji przez 
organy Służby Więziennej uprawnionym podmiotom, zakres i sposób działania tych podmiotów, potrzebę minimalizow a-
nia kosztów realizacji zadań przez organy władzy publicznej oraz konieczność ochrony przekazywanych w tym trybie 
informacji. 
Rozdział 5 
Funkcjonariusze i pracownicy 
Art. 26. 1. W jednostkach organizacyjnych pełnią służbę funkcjonariusze oraz mogą być zatrudnieni pracownicy. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, stanowiska, na których mogą pełnić służbę wyłącznie 
funkcjonariusze, uwzględniając jednostki organizacyjne i rodzaje tych stanowisk oraz specyfikę zadań na poszczególnych 
stanowiskach. 
Art. 27. Funkcjonariusze i pracownicy powinni wykazywać się odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawo do-
wym oraz wysokim poziomem moralnym, systematycznie dokształcać się i podnosić kwalifikacje zawodowe. W postęp o-
waniu wobec osób pozbawionych wolności są obowiązani w szczególności: 
1) kierować się zasadami praworządności, bezstronności oraz humanitaryzmu; 
2) szanować ich prawa i godność; 
3) oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem. 
Art. 28. 1. Funkcjonariusze i pracownicy nie mogą uczestniczyć w takiej działalności, która podważa autorytet Służby 
Więziennej lub w której wykorzystuje się informacje o charakterze służbowym do celów pozasłużbowych. 
2. Funkcjonariuszom i pracownikom zabrania się utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych 
kontaktów z osobami pozbawionymi wolności oraz udzielania osobom nieupoważnionym informacji dotyczących osób 
pozbawionych wolności, także po ich zwolnieniu. 
Art. 29. Pracownikiem może być osoba, która: 
1) ukończyła 18 lat i ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; 
2) daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań; 
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe albo 
wobec której nie został wydany prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne o takie przestę p-
stwo, a także nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo; 
4) ma odpowiednie do zajmowanego stanowiska wykształcenie; 
5) daje rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 
2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742); 
6) posiada zdolność psychiczną i fizyczną pozwalającą na zatrudnienie na określonym stanowisku, którą ustala służba 
medycyny pracy. 
Art. 30. 1. Pracownikom wykonującym obowiązki służbowe w stałym i bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawi o-
nymi wolności przysługuje z tego tytułu, obok wynagrodzenia wynikającego z odrębnych przepisów, dodatek do wyn a-
grodzenia w wysokości do 50% wynagrodzenia zasadniczego. 
2. Pracownik, o którym mowa w ust. 1, podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych korzysta 
z ochrony prawnej przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517 ) 
dla funkcjonariuszy publicznych. 
3. Pracownikowi, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zwrot kosztów obrony, jeżeli postępowanie karne, wszczęte 
przeciwko niemu o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z wykonywaniem czynności służb o-
wych, zostanie prawomocnie zakończone: orzeczeniem o umorzeniu postępowania wobec braku ustawowych znamion 
czynu zabronionego lub niepopełnienia przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym. Koszty takie zwraca się ze śro d-
ków budżetu państwa na wniosek pracownika, w wysokości faktycznie poniesionych kosztów, nie wyższej niż stawka 
maksymalna wynagrodzenia jednego obrońcy, określona w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 
26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651 i 2320 ). 
  
Dziennik Ustaw – 19 – Poz. 1064  
 
Art. 31. 1. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze ro z-
porządzenia: 
1) rodzaje i wykaz stanowisk, na których pracownicy wykonują obowiązki służbowe w stałym i bezpośrednim konta k-
cie z osobami pozbawionymi wolności, uwzględniając w szczególności charakter wykonywanych prac oraz jednostki 
organizacyjne, w których te prace są wykonywane; 
2) tryb przyznawania dodatku, o którym mowa w art. 30 ust. 1, uwzględniając w szczególności stanowiska i funkcje, 
których zajmowanie lub pełnienie uprawnia do dodatku, a także wymiar czasu pracy w bezpośrednim kontakcie 
z osobami pozbawionymi wolności, mający wpływ na prawo do dodatku i jego wysokość. 
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i wykaz stanowisk, na których pracownicy są zatrudniani 
na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2020  r. 
poz. 537), uwzględniając w szczególności charakter wykonywanych prac oraz jednostki organizacyjne, w których te prace 
są wykonywane. 
Art. 32. 1. Kierownicy jednostek organizacyjnych: Dyrektor Generalny, dyrektorzy okręgowi, Rektor, Komendant Cen-
tralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych, komendanci ośro d-
ków szkolenia Służby Więziennej i ośrodków doskonalenia kadr Służby Więziennej są przełożonymi funkcjonariuszy 
i pracowników tych jednostek. 
2. Rektor, Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanci ośrodków szkolenia Służby 
Więziennej i ośrodków doskonalenia kadr Służby Więziennej są przełożonymi funkcjonariuszy i pracowników kształc o-
nych lub szkolonych w tych jednostkach. 
Art. 33. 1. Dyrektor Generalny określa w drodze regulaminu: 
1) zasady etyki zawodowej, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych, z uwzględnieniem ogólnych wartości i norm  
moralnych, zasad postępowania i zachowania się funkcjonariusza wobec osadzonych, wzajemnych relacji funkcjo-
nariuszy oraz specyfiki zawodu funkcjonariusza; 
2) sposób pełnienia służby przez funkcjonariuszy, z uwzględnieniem hierarchicznego podporządkowania funkcjonari u-
szy, drogi służbowej, obowiązków przełożonego i podwładnego, zasad usprawiedliwiania nieobecności lub spóźnień 
w służbie, uczestniczenia w naradach, szkoleniach i odpra wach służbowych; 
3) ceremoniał Służby Więziennej oraz musztrę ceremonialną, z uwzględnieniem zasad oddawania honorów, służbow e-
go przedstawiania się i składania meldunków przez funkcjonariuszy, zasad i form organizowania uroczystości, w tym 
z asystą honorow ą. 
2. Zasady etyki zawodowej, o których mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio do pracowników. 
Art. 34.  1. Funkcjonariusze mogą zrzeszać się w związkach zawodowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 
23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263), z tym że nie przysługuje im prawo do strajku.  
2. Przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z tym że:  
1) określone w przepisach prawa uprawnienia w sprawach indywidualnych przysługują zakładowej organizacji zwią z-
kowej, jeżeli jej członkiem jest co najmniej jeden funkcjonariusz inny niż ten, którego w danej sprawie reprezentuje 
zakładowa organizacja związkowa;  
2) uprawnienie, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, przysługuje zwią z-
kowi zawodowemu, którego terytorialny zakres działania obejmuje co najmniej obszar terytorialnego działania  
dyrektora okręgowego;  
3) funkcjonariusz może być członkiem międzyzakładowej organizacji związkowej, której zakresem działania objęte są 
wyłącznie jednostki organizacyjne. 
3. W przypadku realizacji określonych w przepisach prawa uprawnień w sprawach indywidualnych zakładowa org a-
nizacja związkowa niezwłocznie informuje właściwego dyrektora okręgowego lub właściwego komendanta o spełnieniu 
warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1.  
4. Związek zawodowy, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, mający zamiar korzystać z uprawnienia, o którym mowa 
w art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, informuje o tym zamiarze Dyrektora Generalnego.  
5. Funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku, dla którego ustawa przewiduje powołanie, nie może pełnić funkcji 
w związkach zawodowych oraz nie podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach 
zawodowych. 
  
Dziennik Ustaw – 20 – Poz. 1064  
 
Art. 35. Funkcjonariusze pozostający w stosunku służbowym w dniu ogłoszenia mobilizacji lub w dniu, w którym roz-
poczyna się czas wojny, określonym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 4a ustawy 
z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372), stają 
się z mocy prawa funkcjonariuszami pełniącymi służbę w czasie wojny i pozostają w tej służbie do czasu zwolnienia. 
Art. 36. 1. Ustanawia się odznakę „Za zasługi w pracy penitencjarnej”. 
2. Odznaka, o której mowa w ust. 1, może być nadawana funkcjonariuszom lub pracownikom wyróżniającym się 
szczególnymi osiągnięciami w służbie lub pracy. Odznaka może być nadawana także innym osobom. 
3. Odznakę „Za zasługi w pracy penitencjarnej” nadaje Minister Sprawiedliwości. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb nadawania oraz rodzaje i wzór odznaki 
„Za zasługi w pracy penitencjarnej”, uwzględniając szczególny i uroczysty charakter aktu wręczenia odznaki oraz: 
1) podział odznaki na trzy stopnie; 
2) terminy i kolejność jej nadawania; 
3) przełożonych uprawnionych do występowania z wnioskiem o nadanie odznaki; 
4) dane, które powinien zawierać wniosek o nadanie odznaki; 
5) sposób prowadzenia ewidencji osób odznaczonych; 
6) sposób postępowania w przypadku zagubienia albo zniszczenia odznaki lub legitymacji stwierdzającej nadanie 
odznaki, na wniosek osoby odznaczonej, oraz koszty wytworzenia odznaki. 
Art. 37. 1. Dokumentem potwierdzającym tożsamość funkcjonariusza oraz jego uprawnienia wynikające z prze-
pisów niniejszej ustawy oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy jest legitymacja służbowa. 
2. Funkcjonariusz przy wykonywaniu czynności służbowych poza terenem jednostki organizacyjnej jest obowiązany 
okazać na żądanie legitymację służbową, w sposób umożliwiający odczytanie i zanotowanie danych w niej zawartych. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór legitymacji służbowej funkcjonariusza, szczeg ó-
łowy sposób posługiwania się nią i dokonywania w niej zmian oraz podmioty właściwe do jej wydawania, mając na 
względzie możliwość odczytania przez osobę zainteresowaną danych w niej zawartych. 
4. Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze zarządzenia, rodzaje i wzory innych dokumentów służbowych 
funkcjonariuszy oraz rodzaje i wzory dokumentów służbowych pracowników. 
Rozdział 6 
Stosunek służbowy funkcjonariuszy 
Art. 38. W Służbie Więziennej może pełnić służbę osoba: 
1) posiadająca obywatelstwo polskie; 
2) posiadająca uregulowany stosunek do służby wojskowej; 
3) korzystająca z pełni praw publicznych; 
4) która daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań; 
5) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe 
albo wobec której nie został wydany prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne o takie prz e-
stępstwo, a także nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo; 
6) dająca rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji nie-
jawnych; 
7) posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe; 
8) posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. 
Art. 39. 1. Wstąpienie do służby w Służbie Więziennej jest dobrowolne i następuje po pozytywnym zakończeniu p o-
stępowania kwalifikacyjnego. Postępowanie kwalifikacyjne ma na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia 
do służby w Służbie Więziennej, oraz określenie jego kwalifikacji, kompetencji i przydatności do pełnienia tej służby. 
2. Nabór do służby w Służbie Więziennej jest otwarty i konkurencyjny. 
  
Dziennik Ustaw – 21 – Poz. 1064  
 
3. Dyrektor Generalny co najmniej raz w roku ustala planowane terminy przyjęć do służby w jednostkach organiz a-
cyjnych, z wyłączeniem Uczelni, oraz określa minimalną liczbę osób planowanych do przyjęcia w określonym roku kalend a-
rzowym, o czym informuje w formie ogłoszenia udostępnianego na stronie internetowej Służby Więziennej i w Biuletynie 
Informacji Publicznej Centralnego Zarządu Służby Więziennej. 
Art. 39a. 1. Postępowanie kwalifikacyjne jest poprzedzone: 
1) powołaniem komisji kwalifikacyjnej przez podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifik a-
cyjnego; 
2) zebraniem informacji o istniejących wakatach w Służbie Więziennej; 
3) podziałem wakatów pod kątem potrzeb Służby Więziennej oraz określeniem liczby wakatów w poszczególnych 
jednostkach organizacyjnych z podziałem na stanowiska służbowe; 
4) określeniem preferencji z tytułu posiadanego wykształcenia lub posiadanych umiejętności, z uwzględnieniem potrzeb 
działów Służby Więziennej; 
5) opublikowaniem ogłoszenia, o którym mowa w art. 39. 
2. W skład komisji kwalifikacyjnej, z wyłączeniem Uczelni, wchodzi co najmniej pięciu członków, w tym: 
1) przedstawiciel Dyrektora Generalnego jako przewodniczący; 
2) przedstawiciel podmiotu właściwego w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego właściwy z za-
kresu sp
raw kadrowych; 
3) psycholog; 
4) przedstawiciele okręgowego inspektoratu Służby Więziennej lub jednostek mu podległych, Centralnego Ośrodka 
Szkolenia Służby Więziennej, ośrodka szkolenia Służby Więziennej lub ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej. 
Art. 39b.  1. Postępowanie kwalifikacyjne kandydata do służby w Służbie Więziennej zarządza i prowadzi: 
1) Dyrektor Generalny – w stosunku do kandydatów: 
a) do służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, 
b) do służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej lub ośrod ku 
doskonalenia kadr Służby Więziennej, 
c) ubiegających się o przyjęcie do służby w Służbie Więziennej przed upływem 3 lat, licząc od dnia zwolnienia z tej 
służby, jeżeli podczas jej pełnienia uzyskali kwalifikacje zawodowe w ramach form kształcenia wymienionych 
w art. 43zk; 
2) dyrektor okręgowy – w stosunku do kandydatów do służby w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej oraz 
w jednostkach organizacyjnych funkcjonujących na terenie jego działania; 
3) Rektor – w stosunku do kandydatów do służby na Uczelni. 
2. Dyrektor Generalny może: 
1) zarządzić przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego przez Centralny Zarząd Służby Więziennej w stosunku 
do kandydatów do wszystkich jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem Uczelni; 
2) zarządzić przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego przez wyznaczonego dyrektora okręgowego dla kand y-
datów do jednostek podległych innym dyrektorom okręgowym. 
3. Podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego zarządza postępowanie kwalifik a-
cyjne i udostępnia odpowiednio na stronie internetowej Służby Więziennej i w Biuletynie Informacji Publicznej Centra l-
nego Zarządu Służby Więziennej, okręgowego inspektoratu Służby Więziennej, Uczelni, Centralnego Ośrodka Szkolenia 
Służby Więziennej, ośrodka szkolenia Służby Więziennej i ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej, a także w zakł a-
dach karnych i aresztach śledczych oraz w siedzibach tych jednostek i w wojewódzkich oraz powiatowych urzędach pracy 
ogłoszenie o przyjmowaniu do służby w jednostkach organizacyjnych objętych postępowaniem kwalifikacyjnym. 
4. Postępowanie kwalifikacyjne zarządza się z uwzględnieniem terminów wskazanych w ogłoszeniu, o którym mowa 
w art. 39 ust. 3, a w przypadku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez Rektora – z uwzględnieniem potrzeb 
Uczelni. 
  
Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 1064  
 
Art. 39c.  1. Kandydat do służby w Służbie Więziennej składa następujące dokumenty: 
1) podanie o przyjęcie do służby ze wskazaniem działu Służby Więziennej i stanowiska służbowego, o które się ubiega; 
2) wypełnioną ankietę personalną; 
3) świadectwa pracy lub służby; 
4) dokumenty potwierdzające posiadane wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i specjalistyczne; 
5) wypełnioną ankietę bezpieczeństwa osobowego lub odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa w rozumieniu przep i-
sów o ochronie informacji niejawnych, jeżeli stanowisko służbowe, o które ubiega się kandydat, jest związane z dost ę-
pem do informacji niejawnych o klauzuli „poufne” lub wyższej; 
6) oświadczenie kandydata o zdolności do przystąpienia do testu sprawności fizycznej. 
2. Postępowanie kwalifikacyjne składa się z: 
1) etapu wstępnego obejmującego: 
a) ocenę złożonych dokumentów i wstępną kwalifikację kandydatów z podziałem na działy Służby Więziennej i sta-
nowiska służbowe, 
b) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej, w trakcie której ocenie podlegają kompetencje personalne i społecz-
ne kandydata, 
c) przeprowadzenie testu wiedzy w zakresie funkcjonowania władzy publicznej oraz bezpieczeństwa państwa i po-
rządku publicznego, 
d) uzyskanie informacji o kandydacie z Krajowego Rejestru Karnego, 
e) przeprowadzenie testu sprawności fizycznej kandydata w zakresie określonym w przepisach wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 110 ust. 2, 
f) sporządzenie arkusza oceny kandydata, 
g) wyłonienie kandydatów dopuszczonych do kolejnych etapów postępowania kwalifikacyjnego; 
2) etapu sprawdzającego obejmującego: 
a) przeprowadzenie postępowania sprawdzającego w rozumieniu przepisów o ochronie informacji niejawnych, jeżeli 
kandydat ubiega się o stanowisko służbowe, które jest związane z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli 
„poufne” lub wyższej, i nie ma odpowiedniego poświadczenia bezpieczeństwa, 
b) ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Służbie Więziennej przez komisje lekarskie, o których 
mowa w art. 110 ust. 1; 
3) etapu końcowego obejmującego utworzenie rankingu kandydatów, którzy pozytywnie ukończyli etap wstępny i spra w-
dzający, przez podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. 
Art. 39d.  Podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego odmawia poddania kand y-
data postępowaniu kwalifikacyjnemu albo odstępuje od jego prowadzenia w przypadku: 
1) zatajenia informacji lub podania nieprawdziwych informacji w ankiecie personalnej; 
2) niespełnienia wymagań określonych w art. 38; 
3) niezłożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie; 
4) niepoddania się przez kandydata czynnościom lub badaniom przewidzianym w postępowaniu kwalifikacyjnym; 
5) negatywnego wyniku uzyskanego na choćby jednym z etapów postępowania kwalifikacyjnego. 
Art. 39e.  1. Ranking kandydatów, o którym mowa w art. 39c ust. 2 pkt 3, zawiera imiona i nazwiska kandydatów 
wraz z oceną kandydata uzyskaną w postępowaniu kwalifikacyjnym i liczbą porządkową wskazującą na jego miejsce 
w rankingu, podane z podziałem na działy Służby Więziennej i stanowiska służbowe. Ranking kandydatów komisja ogł a-
sza na stronie internetowej podmiotu przeprowadzającego postępowanie kwalifikacyjne w sposób zapewniający anonimi-
zację danych kandydatów. 
  
Dziennik Ustaw – 23 – Poz. 1064  
 
2. Na ocenę kandydata z etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w art. 39c ust. 2 pkt 1 i 2, składa się 
suma punktów uzyskanych: 
1) z testu sprawności fizycznej; 
2) z arkusza oceny kandydata sporządzonego na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej i testu wiedzy; 
3) z oceny kwalifikacji kandydata potwierdzonych złożonymi przez niego dokumentami; 
4) w związku z ukończeniem przez kandydata: 
a) szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej umożliwiającej mu uzyskanie świadectwa dojrzałości po zd a-
niu przez niego egzaminu maturalnego, w której ten kandydat zrealizował programy nauczania, o których mowa 
w art. 3 pkt 13b lub 13c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327 oraz 
z 2021 r. poz. 4), uwzględniające cele kształcenia i treści nauczania związane ze służbą, w szczególności 
w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Państwowej Straży 
Pożarnej, lub 
b) uczelni wojskowej, lub 
c) uczelni służb państwowych. 
3. O miejscu w rankingu decyduje ocena kandydata, o której mowa w ust. 2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów 
uzyska taką samą liczbę punktów, wszystkich tych kandydatów umieszcza się na jednym miejscu w rankingu. 
Art. 39f. 1. Kandydatom przysługuje wybór jednostki organizacyjnej, w której istnieje wakat na stanowisku zgodnym 
z kwalifikacjami danego kandydata i potrzebami Służby Więziennej, według kolejności miejsca zajmowanego w ran-
kingu. 
2. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi kwalifikacjami kandydata i potrzebami Służby Więziennej Dyrektor 
Generalny albo, za jego zgodą, inny podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego może 
wyznaczyć kandydatowi, za jego zgodą, miejsce pełnienia służby, z wyłączeniem kolejności miejsca zajmowanego w rankingu. 
Art. 39g. Dyrektor Generalny może wyrazić zgodę na przyjęcie do Służby Więziennej w pierwszej kolejności pr a-
cownika zatrudnionego co najmniej 2 lata w Służbie Więziennej, jeżeli w okresie zatrudnienia pracownik ten wykazał się 
odpowiednimi kwalifikacjami i kompetencjami szczególnie przydatnymi w Służbie Więziennej. Przepisów art. 39c ust. 2 pkt  1 
lit. a–c i f oraz pkt 3 nie stosuje się. 
Art. 39h.  Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) termin powoływania komisji kwalifikacyjnej, 
2) wzór ankiety personalnej oraz wzór arkusza oceny kandydata do służby w Służbie Więziennej, 
3) zakres informacji udzielanej w ogłoszeniu o przyjmowaniu do służby w jednostkach organizacyjnych objętych p o-
stępowaniem, 
4) punktację stosowaną do oceny kompetencji i wykształcenia kandydata do służby w Służbie Więziennej, 
5) sposób przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej i testu wiedzy oraz punktację stosowaną do ich oceny, 
6) punktację stosowaną do oceny testu sprawności fizycznej, 
7) sposób dokonywania anonimizacji rankingu kandydatów do służby w Służbie Więziennej ogłaszanego na stronie 
internetowej podmiotu przeprowadzającego postępowanie kwalifikacyjne, 
8) tryb dokonywania wyboru jednostki organizacyjnej przez kandydatów do służby w Służbie Więziennej 
– uwzględniając powszechność dostępu do informacji o postępowaniu kwalifikacyjnym, czynności niezbędne do przepro-
wadzenia tego postępowania i ustalenia w jego toku kwalifikacji kandydata, jego kompetencji i przydatności do pełnienia 
służby w Służbie Więziennej oraz potrzebę zapewnienia sprawności przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, przej-
rzystości stosowanych kryteriów oceny, obiektywności wyników postępowania i wyboru kandydatów posiadających 
w największym stopniu cechy, umiejętności oraz kwalifikacje przydatne do realizacji zadań służbowych, a także mając na 
względzie charakter służby w Służbie Więziennej oraz warunki jej pełnienia. 
Art. 40. 1. Stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje na podstawie mianowania. 
2. Mianowanie następuje: 
1) na okres służby przygotowawczej; 
2) na stałe. 
  
Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 1064  
 
3. Aktu mianowania funkcjonariusza dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz będzie pe ł-
nił służbę. 
4. Akt mianowania zawiera: 
1) imię i nazwisko funkcjonariusza; 
2) dzień rozpoczęcia służby; 
3) rodzaj mianowania, o którym mowa w ust. 2; 
4) stanowisko powierzone funkcjonariuszowi z oznaczeniem jednostki organizacyjnej; 
5) nadanie stopnia Służby Więziennej; 
6) uposażenie. 
Art. 41. 1. Podejmując służbę, funkcjonariusz składa pisemne ślubowanie według następującej roty: 
„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, wstępując do Służby Więziennej, ślubuję uroczyście: rzetelnie wyk o-
nywać powierzone mi zadania funkcjonariusza tej Służby i polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także 
zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością 
o dobre imię służby.”. 
Ślubowanie może być złożone z dodaniem słów „Tak mi dopomóż Bóg”. 
2. Odmowa złożenia ślubowania powoduje nieważność aktu mianowania. 
Art. 42. 1. Funkcjonariusz pełni służbę przygotowawczą przez okres 2 lat. 
2. Okres służby przygotowawczej ma na celu przygotowanie i wyszkolenie funkcjonariusza oraz sprawdzenie, czy 
cechy osobiste, charakter i zdolności uzasadniają jego przydatność do służby. 
3. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi kwalifikacjami funkcjonariusza, który ponadto ukończył odpowie d-
nie szkolenie zawodowe, Dyrektor Generalny, na wniosek właściwego kierownika jednostki organizacyjnej, może wyr a-
zić zgodę na skrócenie okresu służby przygotowawczej funkcjonariusza. 
4. W razie przerwy w wykonywaniu przez funkcjonariusza obowiązków służbowych trwającej dłużej niż 3 miesiące 
kierownik jednostki organizacyjnej może odpowiednio przedłużyć okres jego służby przygotowawczej, nie więcej jednak 
niż o 12 miesięcy. 
5. Okres służby przygotowawczej ulega przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego przeciwko 
funkcjonariuszowi postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne prz e-
stępstwo skarbowe, postępowania dyscyplinarnego oraz o okres urlopu wychowawczego lub bezpłatnego. 
6. Do funkcjonariuszy pełniących służbę przygotowawczą stosuje się przepisy dotyczące funkcjonariuszy mianow a-
nych na stałe, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. 
7. Po odbyciu służby przygotowawczej przez funkcjonariusza kierownik jednostki organizacyjnej mianuje go na st a-
łe, jeżeli uzyska on pozytywną opinię służbową potwierdzającą osiągnięcie celów, o których mowa w ust. 2. 
8. Akt mianowania na stałe, o którym mowa w ust. 7, zawiera: 
1) stopień Służby Więziennej, imię i nazwisko funkcjonariusza; 
2) stanowisko zajmowane przez funkcjonariusza z oznaczeniem jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę; 
3) dzień mianowania. 
Art. 43. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzi w aktach osobowych dokumentację przebiegu służby funkcj o-
nariuszy. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia dokumentacji w sprawach zwi ą-
zanych ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy w aktach osobowych, rodzaje gromadzonych w nich dokumentów, sposób 
ich ewidencjonowania oraz wzory dokumentów w tych sprawach, w szczególności: 
1) podział dokumentów w aktach na: 
a) zgromadzone w toku postępowania kwalifikacyjnego do Służby Więziennej, 
b) dotyczące powstania i przebiegu stosunku służbowego, 
c) związane ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, 
  
Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 1064  
 
2) sposób udostępniania i zapoznawania się z aktami osobowymi, 
3) sposób dokonywania wpisów i poprawek, 
4) sposób wyłączania dokumentów z akt osobowych, 
5) sposób zakładania akt zastępczych w razie konieczności przesłania akt osobowych funkcjonariusza do sądu, prokur a-
tury lub innego uprawnionego organu, 
6) sposób przechowywania akt osobowych 
– mając na względzie poprawność dokumentowania przebiegu służby. 
Rozdział 6a 
Kształcenie funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej 
Art. 43a. Kształcenie funkcjonariuszy i pracowników obejmuje: 
1) szkolenia wstępne, zawodowe i specjalistyczne; 
2) doskonalenie zawodowe; 
3) studia i studia podyplomowe na Uczelni.  
Art. 43b. 1. Organizacja i sposób prowadzenia szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego oraz dosko na-
lenia zawodowego powinny uwzględniać: 
1) wskazania nauki i doświadczeń pedagogicznych, w szczególności dydaktyki osób dorosłych; 
2) wyniki ewaluacji prowadzonej w ramach nadzoru nad realizacją szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycz-
nego oraz doskonalenia zawodowego. 
2. Kolejne etapy szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego oraz doskonalenia zawodowego opracowuje się 
i realizuje w taki sposób, aby były elementami procesu kształcenia ustawicznego i sprzyjały tworzeniu zintegrowanego 
systemu wiedzy i umiejętności zawodowych. 
3. W szkoleniach wstępnym, zawodowym i specjalistycznym oraz doskonaleniu zawodowym uwzględnia się zdalne 
nauczanie i dostęp do tej formy nauczania funkcjonariuszy i pracowników zarówno w godzinach pełnienia służby lub 
wykonywania pracy, jak i w czasie wolnym od służby lub pracy. 
Art. 43c.  1. Podstawę realizacji szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego funkcjonariuszy i pracown i-
ków stanowią programy szkoleń. 
2. Uczestnictwo funkcjonariuszy i pracowników w zajęciach objętych programem szkolenia jest obowiązkowe. 
3. Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, programy szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego 
w Służbie Więziennej dla funkcjonariuszy i pracowników, w tym zakres tematyczny i metodykę oraz efekty kształcenia, 
które mają być osiągane w blokach i modułach tematycznych, a także w odniesieniu do tych szkoleń: 
1) organizację procesu kształcenia, w tym czas jego trwania i formy; 
2) sposób uzyskiwania zaliczeń i zdawania egzaminów; 
3) skalę ocen z zaliczeń i egzaminów; 
4) stanowiska pracowników podlegających tym szkoleniom, z uwzględnieniem formy i wymiaru zatrudnienia. 
4. W programach szkolenia pracowników nie uwzględnia się zagadnień dotyczących szkolenia strzeleckiego, mus z-
try i technik działań interwencyjnych, z wyłączeniem technik i zagadnień dotyczących samoobrony. 
5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory zaświadczeń i świadectw ukończenia szkolenia 
wstępnego, zawodowego i specjalistycznego w Służbie Więziennej, mając na uwadze potrzebę umieszczenia w zaświad-
czeniach i świadectwach rodzaju, zakresu i czasu trwania szkolenia. 
Art. 43d. W szkoleniach wstępnym, zawodowym i specjalistycznym oraz doskonaleniu zawodowym obowiązuje z a-
sada doboru metod i środków dydaktycznych odpowiednich dla cech słuchaczy, w szczególności adekwatnych do rodzaju 
i poziomu ich wykształcenia, zdolności i umiejętności, a także specyfiki zadań służbowych, jakie będą realizowali na 
poszczególnych stanowiskach. 
  
Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 1064  
 
Art. 43e. Szkolenia wstępne, zawodowe i specjalistyczne oraz doskonalenie zawodowe mają na celu kształtowanie 
u funkcjonariuszy i pracowników kompetencji w szczególności w zakresie: 
1) radzenia sobie w sytuacjach trudnych i ekstremalnych; 
2) zachowań asertywnych i empatii; 
3) zdyscyplinowania i współdziałania; 
4) kreatywnego rozwiązywania problemów; 
5) postępowania etycznego; 
6) postępowania na podstawie i w granicach prawa. 
Art. 43f. 1. Funkcjonariusz i pracownik niezwłocznie po przyjęciu do służby albo pracy odbywają szkolenie wstę p-
ne, na które składa się wstępna adaptacja zawodowa, kurs przygotowawczy oraz praktyka zawodowa. 
2. Szkolenie wstępne ma na celu umożliwienie zdobycia przez funkcjonariusza i pracownika wiedzy i umiejętności 
praktycznych niezbędnych do wykonywania zadań służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym albo stanowisku 
pracy oraz sprzyjanie jego adaptacji zawodowej. 
3. Szkolenie wstępne powinno zakończyć się przed upływem 11 miesięcy od dnia przyjęcia do służby albo pracy. 
Art. 43g. Szkolenie wstępne odbywa się w trzech etapach, z których: 
1) pierwszy jest realizowany w jednostce organizacyjnej, w której funkcjonariusz lub pracownik pełni służbę albo w y-
konuje pracę w ramach wstępnej adaptacji zawodowej; 
2) drugi jest realizowany stacjonarnie na Uczelni, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szk o-
lenia Służby Więziennej albo ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej w ramach kursu przygotowawczego; 
3) trzeci jest realizowany w jednostce organizacyjnej w formie praktyki zawodowej. 
Art. 43h. 1. W ramach wstępnej adaptacji zawodowej oraz praktyki zawodowej funkcjonariusz lub pracownik poz o-
staje pod opieką bezpośredniego przełożonego oraz funkcjonariusza lub pracownika wyznaczonych do pełnienia funkcji 
mentora, którzy są opiekunami funkcjonariusza lub pracownika w trakcie szkolenia. 
2. Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, tryb i sposób wyznaczania mentorów oraz organizację ich pracy. 
Art. 43i.  1. Kurs przygotowawczy kończy się egzaminem, który obejmuje sprawdzenie stopnia przyswojenia wiedzy 
i opanowania umiejętności określonych w programie kursu przygotowawczego. 
2. Egzamin przeprowadza komisja egzaminacyjna powołana przez Rektora lub Komendanta Centralnego Ośrodka 
Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej albo komendanta ośrodka doskonalenia 
kadr Służby Więziennej. 
3. Z egzaminu sporządza się protokół, który podpisują członkowie komisji egzaminacyjnej i zatwierdza Rektor albo 
właściwy komendant. 
4. Funkcjonariusz lub pracownik, który uzyskał negatywny wynik egzaminu, ma prawo przystąpić do jednego egz a-
minu poprawkowego w terminie wyznaczonym przez Rektora albo właściwego komendanta. 
5. W przypadku uzyskania przez funkcjonariusza negatywnego wyniku egzaminu poprawkowego albo nieprzystą-
pienia lub niedopuszczenia do tego egzaminu wydaje się opinię służbową zawierającą ocenę przydatności tego funkcjon a-
riusza do służby. 
Art. 43j. 1. Szkolenie wstępne kończy się egzaminem, który obejmuje sprawdzenie wiedzy i umiejętności okreś-
lonych w programie szkolenia wstępnego, oraz oceną przydatności do służby lub pracy. 
2. Dyrektor Generalny wyznacza jednostki organizacyjne, w których przeprowadza się egzamin. 
3. Egzamin przeprowadza komisja egzaminacyjna powołana przez Dyrektora Generalnego. Przepisy art. 43i ust. 3– 5 
stosuje się odpowiednio. 
Art. 43k.  Funkcjonariusza ponownie przyjętego do służby przed upływem 18 miesięcy, licząc od dnia zwolnienia go 
ze służby, jeżeli podczas jej pełnienia ukończył szkolenie wstępne, nie kieruje się na takie szkolenie. 
Art. 43l. 1. Funkcjonariusz lub pracownik uczestniczy w kursie przygotowawczym w terminach ustalonych w cen-
tralnym harmonogramie szkolenia, w którym ustala się roczny plan realizacji szkolenia i doskonalenia zawodowego, okreś-
lonym przez Dyrektora Generalnego. 
  
Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 1064  
 
2. Terminy kursów przygotowawczych ustala Dyrektor Generalny w uzgodnieniu z Rektorem i komendantami, o któ-
rych mowa w art. 43i ust. 2. 
3. W uzasadnionych przypadkach Dyrektor Generalny z urzędu lub na wniosek Rektora lub właściwego komendanta 
może dokonywać zmiany terminów kursów przygotowawczych ustalonych w centralnym harmonogramie szkolenia. 
Art. 43m. Potwierdzeniem ukończenia szkolenia wstępnego jest: 
1) arkusz realizacji wstępnej adaptacji zawodowej sporządzony w jednostce organizacyjnej, w której funkcjonariusz na 
stałe pełni służbę albo pracownik jest zatrudniony; 
2) zaświadczenie o ukończeniu kursu przygotowawczego sporządzone w jednostce organizacyjnej, w której odbył się 
kurs; 
3) arkusz realizacji programu praktyki zawodowej sporządzony w jednostce organizacyjnej, w której funkcjonariusz albo 
pracownik realizował praktykę zawodową; 
4) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wstępnego sporządzone w jednostce organizacyjnej, w której przeprowadzono 
egzamin. 
Art. 43n.  Nadzór nad przebiegiem szkolenia wstępnego w okresie wstępnej adaptacji zawodowej i praktyki zaw o-
dowej sprawuje kierownik jednostki, a w okresie kursu przygotowawczego – Rektor, właściwy komendant lub kierownik 
jednostki, a także wyższy przełożony w ramach sprawowanego nadzoru. 
Art. 43o. 1. Funkcjonariusz lub pracownik może rozpocząć szkolenie zawodowe po ukończeniu szkolenia wstępnego. 
2. Szkolenie zawodowe stanowi kontynuację oraz rozszerzenie treści programowych szkolenia wstępnego i służy 
pogłębieniu wiedzy oraz umiejętności zawodowych funkcjonariusza koniecznych do należytego wykonywania zadań służ-
bowych w korpusie podoficerów, chorążych i oficerów lub wiedzy oraz umiejętności zawodowych pracownika na zajm o-
wanym stanowisku. 
3. Program szkolenia zawodowego składa się z części: 
1) wspólnej dla wszystkich uczestników szkolenia (część unitarna); 
2) dotyczącej zakresu działu Służby Więziennej właściwego dla funkcjonariusza albo pracownika (część specjalistyczna). 
Art. 43p. Celem szkolenia zawodowego jest: 
1) przygotowanie funkcjonariuszy lub pracowników do wykonywania zadań wynikających z ustawy oraz innych prz e-
pisów regulujących działalność Służby Więziennej; 
2) rozwijanie wiedzy ogólnej i zawodowej oraz wspieranie samokształcenia i umiejętności analizowania, a także rozw i-
janie i podtrzymywanie zdolności fizycznej i psychicznej do służby albo pracy w Służbie Więziennej oraz niezbę d-
nych umiejętności interpersonalnych; 
3) wspieranie wszechstronnego rozwoju zawodowego i osobistego funkcjonariuszy i pracowników oraz zapobieganie 
chorobom i schorzeniom pozostającym w związku ze służbą albo pracą przez promocję zdrowia, a także kształtow a-
nie praworządnych zachowań funkcjonariuszy i pracowników zgodnie z zasadami etyki oraz równości. 
Art. 43q. W szkoleniu zawodowym realizuje się zajęcia teoretyczne oraz praktyczne. 
Art. 43r. W szkoleniu zawodowym uwzględnia się dorobek polskiej penitencjarystyki oraz osiągnięcia i standardy 
międzynarodowe w zakresie obejmującym w szczególności: 
1) humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności; 
2) przeciwdziałanie dyskryminacji i nietolerancji; 
3) respektowanie prawa do indywidualnej skargi oraz znaczenia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowi e-
ka w ochronie praw człowieka w Europie; 
4) zapobieganie wiktymizacji, wykrywanie aktów przemocy oraz respektowanie potrzeb i praw ofiar przemocy; 
5) wykonywanie obowiązujących przepisów z zakresu ochrony praw człowieka i podstawowych wolności. 
Art. 43s. Szkolenie zawodowe prowadzi się na Uczelni, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, 
ośrodku szkolenia Służby Więziennej lub ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej. 
Art. 43t. 1. Na szkolenie zawodowe nie kieruje się funkcjonariusza, który: 
1) nie ukończył pozytywnie szkolenia wstępnego; 
2) ma negatywną opinię służbową; 
  
Dziennik Ustaw – 28 – Poz. 1064  
 
3) złożył raport o niekierowanie go na szkolenie zawodowe w określonym terminie z przyczyn losowych; 
4) opiekuje się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia i nie wyraził zgody na delegowanie go poza stałe mie j-
sce pełnienia służby. 
2. Pracownika nie kieruje się na szkolenie zawodowe w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4. 
Art. 43u. 1. Dyrektor Generalny, w drodze zarządzenia, ustala kryteria naboru na szkolenie zawodowe z uwzglę d-
nieniem potrzeb danego działu Służby Więziennej. 
2. Dyrektor okręgowy, Rektor i właściwy komendant zgłaszają potrzeby szkoleniowe komendantowi wyznaczonemu 
przez Dyrektora Generalnego, który prowadzi nabór kandydatów na szkolenie zawodowe w elektronicznym systemie 
obsługi szkolenia. 
3. Dyrektor Generalny na wniosek Rektora lub właściwego komendanta może dokonywać zmian ustalonych limitów 
miejsc i terminów szkolenia zawodowego. 
Art. 43v. 1. Postępowanie rekrutacyjne na szkolenie zawodowe, zwane dalej „postępowaniem rekrutacyjnym”, pr o-
wadzi komisja rekrutacyjna powołana przez Rektora lub komendanta prowadzącego nabór na szkolenie zawodowe. 
2. Postępowanie rekrutacyjne obejmuje ocenę kandydatów zgłoszonych przez kierowników jednostek w elektronic z-
nym systemie obsługi szkolenia zgodnie z ustalonymi kryteriami naboru na szkolenie zawodowe. 
3. Dyrektor Generalny może zarządzić przeprowadzenie testu wiedzy kwalifikującego do szkolenia zawodowego. 
4. Listę kandydatów zawierającą ich imiona i nazwiska oraz treść i organizację testu wiedzy opracowują Rektor lub 
komendant prowadzący nabór na szkolenie zawodowe, a zatwierdza – Dyrektor Generalny. 
Art. 43w. 1. Komisja rekrutacyjna sporządza protokół z przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego i przekaz u-
je go do zatwierdzenia Rektorowi lub właściwemu komendantowi. 
2. O wynikach przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego Rektor lub komendant, który prowadzi nabór na 
szkolenie zawodowe, informuje Dyrektora Generalnego. 
3. W przypadku przeprowadzenia testu wiedzy kwalifikującego do szkolenia zawodowego na to szkolenie kwalifik u-
ją się funkcjonariusze lub pracownicy, którzy uzyskali najwyższe oceny, z uwzględnieniem ustalonego limitu miejsc. 
W przypadku gdy kilku funkcjonariuszy lub pracowników uzyskało taką samą liczbę punktów i został przekroczony limit 
miejsc, na szkolenie kwalifikuje się funkcjonariusz albo pracownik z najdłuższym stażem służby lub pracy w Służbie Wię-
ziennej. 
4. W przypadku skreślenia, rezygnacji lub niemożności udziału funkcjonariusza lub pracownika w szkoleniu zaw o-
dowym dokonuje się ponownej kwalifikacji zgodnie z ust. 3. 
Art. 43x. 1. Rektor lub właściwy komendant sporządza listę funkcjonariuszy lub pracowników zakwalifikowanych 
na szkolenie zawodowe zawierającą ich imiona i nazwiska, a następnie jej kopię przekazuje niezwłocznie Dyrektorowi 
Generalnemu. 
2. Wyciąg z listy, o której mowa w ust. 1, Rektor lub właściwy komendant przekazuje niezwłocznie właściwym 
kierownikom jednostek organizacyjnych. 
Art. 43y. 1. Warunkiem ukończenia szkolenia zawodowego jest uzyskanie zaliczeń i zdanie egzaminów określonych 
w programie szkolenia. 
2. W przypadku gdy funkcjonariusz lub pracownik nie uzyskał zaliczenia lub nie zdał egzaminu w terminie podst a-
wowym, może złożyć do Rektora lub właściwego komendanta wniosek o dopuszczenie do zaliczenia poprawkowego lub 
egzaminu poprawkowego. Nieprzekraczalne terminy na złożenie wniosku określa Rektor lub właściwy komendant. 
3. Rektor lub właściwy komendant ustala skład komisji przeprowadzającej zaliczenie poprawkowe lub egzamin p o-
prawkowy i wyznacza jej przewodniczącego oraz zarządza przeprowadzenie zaliczenia poprawkowego lub egzaminu 
poprawkowego. 
4. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności funkcjonariusza lub pracownika na zaliczeniu, egzaminie, zalicz e-
niu poprawkowym lub egzaminie poprawkowym funkcjonariusz lub pracownik może złożyć do Rektora lub właściwego 
komendanta wniosek o wyznaczenie innego terminu zaliczenia lub egzaminu. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i ust. 3 stosuje 
się odpowiednio. 
  
Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 1064  
 
5. Funkcjonariusz lub pracownik może przystąpić jeden raz do zaliczenia poprawkowego lub egzaminu poprawk o-
wego z bloku tematycznego lub modułu w terminie wyznaczonym przez Rektora lub właściwego komendanta. 
Art. 43z. 1. Funkcjonariusz lub pracownik nie otrzymuje zaliczenia lub nie zdaje egzaminu również w przypadku, 
gdy w trakcie ich przeprowadzania: 
1) niesamodzielnie wykonuje zadania; 
2) posługuje się urządzeniami służącymi do przekazu lub odbioru informacji lub korzysta z pomocniczych materiałów 
niedopuszczonych przez komisję egzaminacyjną; 
3) w inny sposób zakłóca ich przebieg. 
2. Okoliczności, o których mowa w ust. 1, dokumentuje się w notatce służbowej sporządzonej przez przewodnicz ą-
cego komisji, którą załącza się do protokołu egzaminacyjnego. 
3. Przepisy art. 43y ust. 2−5 stosuje się odpowiednio. 
Art. 43za. Funkcjonariusz lub pracownik po ukończeniu szkolenia zawodowego otrzymuje świadectwo ukończenia 
szkolenia zawodowego. 
Art. 43zb.  1. Funkcjonariusza lub pracownika skreśla się z listy uczestników szkolenia zawodowego, jeżeli: 
1) złożył pisemny wniosek o zwolnienie ze szkolenia zawodowego, który został pozytywnie rozpatrzony; 
2) zgłosił na piśmie wystąpienie ze służby w Służbie Więziennej albo wystąpił o rozwiązanie stosunku pracy; 
3) bez usprawiedliwienia nie przystąpił w wyznaczonym terminie do zaliczeń lub egzaminów przeprowadzanych w ra-
mach szkolenia zawodowego lub do egzaminu końcowego; 
4) bez usprawiedliwienia przerwał udział w szkoleniu zawodowym; 
5) nie uzyskał zaliczenia lub nie zdał egzaminu przewidzianego w programie szkolenia zawodowego albo nie zdał egza-
minu końcowego; 
6) przełożony zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych. 
2. Funkcjonariusza lub pracownika można skreślić z listy uczestników szkolenia zawodowego, jeżeli: 
1) naruszył przepisy regulaminu pobytu na terenie Uczelni, Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, ośro d-
ka szkolenia Służby Więziennej lub ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej; 
2) w szkoleniu zawodowym nastąpiła jego usprawiedliwiona nieobecność trwająca ponad 7 dni, uniemożliwiająca uczest-
nictwo w zajęciach i przystąpienie do egzaminów oraz zaliczeń. 
3. Rektor lub właściwy komendant informuje niezwłocznie Dyrektora Generalnego oraz właściwego kierownika je d-
nostki organizacyjnej o skreśleniu funkcjonariusza lub pracownika z listy uczestników szkolenia zawodowego. 
Art. 43zc.  Dokumentację szkolenia zawodowego stanowią: 
1) protokoły postępowania rekrutacyjnego; 
2) pisma w sprawie zakwalifikowania na szkolenie zawodowe lub skreślenia z listy uczestników szkolenia zawodowego; 
3) plany zajęć; 
4) dzienniki szkoleń; 
5) protokoły zaliczeń i egzaminów; 
6) rejestry wydanych dokumentów potwierdzających ukończenie szkolenia. 
Art. 43zd. Szkolenie specjalistyczne stanowi uzupełnienie szkolenia wstępnego lub szkolenia zawodowego w zakresie 
przygotowującym funkcjonariusza lub pracownika do samodzielnej służby albo pracy na stanowisku służbowym i realizacji 
zadań związanych z: 
1) prowadzeniem oddziaływań penitencjarnych, resocjalizacyjnych oraz terapeutycznych; 
2) ochroną i obroną jednostek organizacyjnych oraz technikami działań interwencyjnych; 
3) kierowaniem zespołem ludzkim oraz zarządzaniem jednostkami organizacyjnymi; 
4) zagadnieniami prawnymi, kadrowymi, ewidencyjnymi, finansowo-kwatermistrzowskimi, dotyczącymi zatrudnienia osa-
dzonych, informatyki, ochrony informacji niejawnych, więziennej służby zdrowia, medycyny pracy, ochrony przeciw-
pożarowej oraz bezpieczeństwa i higieny pracy; 
5) realizacją innych zadań wynikających z obowiązujących przepisów, w szczególności z zakresu ochrony praw czł o-
wieka i podstawowych wolności. 
  
Dziennik Ustaw – 30 – Poz. 1064  
 
Art. 43ze. Do szkolenia specjalistycznego stosuje się odpowiednio przepisy art. 43t, art. 43y–43za, art. 43zg ust. 2 
oraz art. 43zj ust. 1. 
Art. 43zf. 1. Doskonalenie zawodowe jest elementem podnoszenia kwalifikacji zawodowych funkcjonariuszy i pra-
cowników, w szczególności w formie kursów, warsztatów, szkoleń i konferencji. 
2. Doskonalenie zawodowe powinno uwzględniać: 
1) podnoszenie poziomu wiedzy ogólnozawodowej lub specjalistycznej oraz umiejętności praktycznych funkcjonari u-
sza lub pracownika; 
2) zapoznanie funkcjonariusza lub pracownika z aktualnymi przepisami dotyczącymi działalności Służby Więziennej; 
3) utrzymanie i podnoszenie umiejętności strzeleckich funkcjonariuszy; 
4) instruktaż prowadzony w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania zadań i czynności służbowych na 
zajmowanym stanowisku służbowym. 
3. Doskonalenie zawodowe organizuje się w zależności od aktualnych potrzeb szkoleniowych jednostek organizacyj-
nych. 
4. W celu utrzymania i podnoszenia umiejętności, o których mowa w ust. 2 pkt 3, organizuje się w Służbie Więzie n-
nej szkolenie strzeleckie w formach określonych w art. 43zg ust. 1 pkt 1–3. 
5. Dyrektor Generalny określi w drodze zarządzenia: 
1) organizację szkolenia strzeleckiego w jednostkach organizacyjnych, 
2) dokumentację szkolenia strzeleckiego, 
3) obowiązki i funkcje związane z prowadzeniem szkolenia strzeleckiego, 
4) rodzaje i formy szkolenia strzeleckiego, 
5) warunki dopuszczenia do szkolenia strzeleckiego, 
6) podstawowe komendy podczas strzelań, 
7) obowiązki uczestników szkolenia strzeleckiego, 
8) zasady użytkowania i wymagania dotyczące strzelnic, będących w zarządzie Służby Więziennej 
– mając na względzie zapewnienie właściwego poziomu umiejętności strzeleckich funkcjonariuszy w zależności od potrzeb 
jednostek organizacyjnych oraz zapewnienie bezpiecznego przebiegu szkolenia strzeleckiego. 
Art. 43zg. 1. Doskonalenie zawodowe funkcjonariuszy i pracowników jest organizowane jako: 
1) doskonalenie centralne; 
2) doskonalenie okręgowe; 
3) doskonalenie zakładowe; 
4) doskonalenie zewnętrzne. 
2. Rekrutacja na doskonalenie zawodowe, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, może odbywać się z wykorzystaniem 
elektronicznego systemu obsługi szkolenia. Kryteria naboru oraz limity miejsc określa organizator doskonalenia zawodowego. 
3. Funkcjonariusze i pracownicy uczestniczą, nie rzadziej niż co 3 lata, w co najmniej jednej ze zorganizowanych 
form doskonalenia zawodowego, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, zgodnych z zakresem wykonywanych przez nich 
obowiązków służbowych. 
Art. 43zh. 1. Doskonalenie centralne jest organizowane przez Dyrektora Generalnego dla funkcjonariuszy i praco w-
ników. 
2. Doskonalenie okręgowe jest organizowane przez dyrektora okręgowego dla funkcjonariuszy i pracowników podleg-
łych mu jednostek organizacyjnych. 
3. Doskonalenie zakładowe jest organizowane przez kierownika jednostki organizacyjnej dla wszystkich funkcjon a-
riuszy i pracowników podległej mu jednostki lub dla funkcjonariuszy i pracowników określonych działów Służby Wi ę-
ziennej. 
4. Doskonalenie zewnętrzne jest prowadzone w szczególności w formach, o których mowa w art. 146 ust. 1. Przepisów 
art. 43zi oraz art. 43zj nie stosuje się. 
  
Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 1064  
 
Art. 43zi. Doskonalenie zawodowe prowadzi się na podstawie programu doskonalenia zawodowego określonego 
przez organizatora szkolenia. 
Art. 43zj. 1. Jeżeli doskonalenie zawodowe kończy się zaliczeniem lub egzaminem, organizator szkolenia prowadzi 
dokumentację, którą stanowią lista obecności oraz protokoły zaliczeń lub egzaminów. 
2. Funkcjonariusz lub pracownik po ukończeniu doskonalenia zawodowego otrzymuje zaświadczenie o jego zalicz e-
niu albo niezaliczeniu, o ile program tego szkolenia przewiduje ten sposób ukończenia doskonalenia zawodowego. 
Art. 43zk. 1. Kształcenie przygotowujące do zajmowania stanowisk oficerskich w Służbie Więziennej prowadzi się 
w formie studiów podyplomowych na Uczelni, studiów drugiego stopnia na Uczelni lub szkolenia zawodowego. 
2. Kształcenie przygotowujące do zajmowania stanowisk chorążych w Służbie Więziennej prowadzi się w formie stu-
diów pierwszego stopnia na Uczelni lub szkolenia zawodowego. 
3. Kształcenie przygotowujące do zajmowania stanowisk podoficerskich w Służbie Więziennej prowadzi się w for-
mie szkolenia zawodowego. 
Art. 43zl. 1. Funkcjonariusze, którzy ukończyli kształcenie w formach, o których mowa w art. 43zk, przystępują do 
egzaminu na pierwszy stopień w korpusie odpowiednio oficerów, chorążych albo podoficerów Służby Więziennej. 
2. Dyrektor Generalny, nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia ukończenia kształcenia, określi, w drodze 
zarządzenia, miejsce przeprowadzania egzaminów, skład komisji egzaminacyjnych i ich przewodniczących oraz terminy 
i zakres tematyczny egzaminów z uwzględnieniem terminów ukończenia kształcenia w odpowiednich formach. 
3. Zestawy egzaminacyjne opracowują osoby wyznaczone przez Dyrektora Generalnego niewchodzące w skład komisji 
egzaminacyjnej. 
4. Otwarcia zestawu egzaminacyjnego dokonuje komisja egzaminacyjna w obecności funkcjonariuszy uczestnicz ą-
cych w egzaminie. 
5. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja egzaminacyjna sporządza protokół, który przekazuje Dyrektorowi Gen e-
ralnemu w celu niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do nadania funkcjonariuszom pierwszego stopnia w kor-
pusie odpowiednio oficerów, chorążych albo podoficerów. 
6. Negatywny wynik egzaminu albo nieprzystąpienie do egzaminu oznacza nieuzyskanie kwalifikacji zawodowych, 
jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz na określonym stanowisku służbowym w korpusie oficerów, chorążych albo 
podoficerów. 
Art. 43zm. 1. Funkcjonariusz, który uzyskał negatywny wynik egzaminu, o którym mowa w art. 43zl ust. 1, może 
złożyć do Dyrektora Generalnego wniosek o dopuszczenie do egzaminu poprawkowego. 
2. Egzamin poprawkowy przeprowadza się w terminie kolejnego egzaminu. O terminie egzaminu poprawkowego 
zawiadamia się funkcjonariusza za pośrednictwem kierownika jednostki organizacyjnej. 
3. Funkcjonariusz, który uzyskał negatywny wynik egzaminu poprawkowego, może zostać skierowany ponownie na 
szkolenie zawodowe po upływie co najmniej roku od dnia uzyskania negatywnego wyniku egzaminu poprawkowego. 
Art. 43zn. 1. Nadzór nad organizacją szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego sprawuje Dyrektor Gen e-
ralny. 
2. Nadzór nad metodyką szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego sprawuje Rektor. 
3. Nadzór nad realizacją szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego na Uczelni, w Centralnym Ośrodku 
Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej i ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej spra-
wuje  odpowiednio Rektor lub właściwy komendant. 
4. Nadzór nad realizacją doskonalenia zawodowego centralnego sprawuje Dyrektor Generalny. 
5. Nadzór nad realizacją doskonalenia zawodowego okręgowego sprawuje w okręgowym inspektoracie Służby Wi ę-
ziennej oraz w podległych jednostkach organizacyjnych − dyrektor okręgowy, a nad realizacją doskonalenia zawodowego 
okręgowego realizowanego na Uczelni, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szkolenia Służby 
Więziennej i ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej − odpowiednio Rektor lub właściwy komendant. 
6. Nadzór nad realizacją doskonalenia zawodowego zakładowego sprawuje: 
1) w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej − Dyrektor Generalny; 
2) w okręgowym inspektoracie oraz w podległych jednostkach organizacyjnych − dyrektor okręgowy; 
3) na Uczelni − Rektor; 
  
Dziennik Ustaw – 32 – Poz. 1064  
 
4) w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej i ośrodku doskonalenia 
kadr Służby Więziennej − właściwy komendant; 
5) w zakładzie karnym i areszcie śledczym − dyrektor. 
7. Czynności związane z nadzorem nad realizacją szkoleń wstępnego, zawodowego i specjalistycznego podlegają udo-
kumentowaniu. 
Art. 43zo. Nadzór nad realizacją szkolenia zawodowego na Uczelni, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Wi ę-
ziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej i ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej jest sprawowany poprzez: 
1) ewaluację szkolenia polegającą w szczególności na badaniu opinii funkcjonariuszy i pracowników biorących udział 
w szkoleniu oraz ich oczekiwań związanych z wybranymi obszarami działalności w zakresie szkolenia zawodowego; 
2) kontrolę procesu szkolenia; 
3) analizę dokumentacji szkoleniowej; 
4) ocenę kwalifikacji i umiejętności kadry dydaktycznej; 
5) ocenę warunków pracy kadry dydaktycznej. 
Art. 43zp. 1. Dyrektor Generalny, Rektor lub właściwy komendant, sprawując nadzór, wyznacza zadania, określa spo-
soby ich realizacji oraz wskazuje osoby odpowiedzialne za realizację czynności i zadań wykonywanych w ramach nadz o-
ru, w  tym przygotowanie narzędzi badawczych, przeprowadzenie badań i opracowanie raportów. 
2. Osoby wyznaczone przez Dyrektora Generalnego, Rektora lub właściwego komendanta są obowiązane do: 
1) opracowania wyników sprawowanego nadzoru oraz przygotowania wniosków do dalszej pracy; 
2) przedstawiania modyfikacji i usprawnień sprzyjających zapewnieniu właściwych warunków szkolenia i doskonalenia 
zawodowego, jeżeli wyniki nadzoru to uzasadniają; 
3) przedkładania na piśmie, w miarę potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz w roku, odpowiednio Dyrektorowi Gene-
ralnemu, Rektorowi lub właściwemu komendantowi, sprawozdania z prowadzonych czynności związanych z nad-
zorem nad realizacją szkolenia zawodowego wraz z wnioskami, w tym również sprawozdania z prac zespołu w przy-
padku jego powołania. 
Art. 43zq. 1. Funkcjonariuszom i pracownikom uczestniczącym w szkoleniach wstępnym, zawodowym i specjal i-
stycznym oraz doskonaleniu zawodowym, organizowanych na Uczelni, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Wię-
ziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej i ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej, a także skierowanym na 
studia na Uczelni albo na studia podyplomowe na Uczelni przysługuje bezpłatne zakwaterowanie oraz wyżywienie albo 
równoważnik pieniężny w zamian za wyżywienie, gdy rodzaj i warunki pełnienia służby lub pracy lub względy techniczno-
-organizacyjne uniemożliwiają korzystanie z wyżywienia w ramach form kształcenia. 
2. Bezpłatne wyżywienie albo równoważnik pieniężny w zamian za wyżywienie oraz bezpłatne zakwaterowanie 
przysługują również funkcjonariuszom i pracownikom delegowanym do wykonywania czynności służbowych w ramach form 
kształcenia, o których mowa w ust. 1. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) uprawnienia funkcjonariuszy i pracowników do wyżywienia w trakcie wykonywania czynności służbowych w ra-
mach form kształcenia, o których mowa w ust. 1 i 2, uwzględniając normy wyżywienia oraz formy ich realizacji, 
a także wysokość dziennej pieniężnej wartości normy wyżywienia, jej waloryzację oraz dopuszczalne przekroczenia, 
a także inne przypadki, w których wyżywienie przysługuje, mając na względzie czas i charakter wykonywanych 
czynności służbowych; 
2) tryb i warunki otrzymywania równoważnika pieniężnego w zamian za wyżywienie oraz jego wysokość przez funk-
cjonariuszy i pracowników wykonujących czynności służbowe w ramach form kształcenia, uwzględniając sposób 
jego naliczania oraz wypłaty, mając na względzie czas i charakter wykonywanych czynności służbowych. 
Rozdział 7 
Stanowiska, stopnie Służby Więziennej i uposażenie funkcjonariuszy 
Art. 44. 1. Stanowiska służbowe w Służbie Więziennej dzieli się na oficerskie, chorążych i podoficerskie. 
2. Na stanowiskach oficerskich wymaga się posiadania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego oraz złoż e-
nia egzaminu na pierwszy stopień oficerski. 
3. Na stanowiskach chorążych wymaga się posiadania tytułu zawodowego licencjata lub równorzędnego oraz złoż e-
nia egzaminu na pierwszy stopień chorążego. 
4. Na stanowiskach podoficerskich wymaga się posiadania wykształcenia średniego lub średniego branżowego oraz 
złożenia egzaminu na pierwszy stopień podoficerski. 
  
Dziennik Ustaw – 33 – Poz. 1064  
 
Art. 45. (uchylony) 
Art. 46. Mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, z wyjątkiem wyższego stanowiska kierowniczego 
w Służbie Więziennej, o którym mowa w rozdziale 8, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej. 
Art. 47. 1. Funkcjonariusza przyjętego do służby mianuje się na stanowisko podoficerskie albo chorążego przed uzysk a-
niem kwalifikacji w zakresie szkolenia i stażu w służbie oraz przed złożeniem egzaminu na pierwszy stopień podoficerski 
albo chorążego, jeżeli spełnia wymogi w zakresie wykształcenia, o którym mowa w art. 44 ust. 3 i 4. Funkcjonariusza 
przyjętego do służby można mianować, za zgodą Dyrektora Generalnego, na stanowisko oficerskie przed uzyskaniem 
kwalifikacji w zakresie szkolenia i stażu w służbie oraz przed złożeniem egzaminu na pierwszy stopień oficerski, jeżeli 
spełnia wymogi w zakresie wykształcenia, o którym mowa w art. 44 ust. 2. 
1a. Funkcjonariusz może być mianowany na stanowisko oficerskie, jeżeli: 
1) mianowanie jest uzasadnione potrzebami Służby Więziennej oraz zgodne z kwalifikacjami i kompetencjami funkcj o-
nariusza; 
2) ukończył: 
a) studia drugiego stopnia na Uczelni lub 
b) studia podyplomowe na Uczelni, lub 
c) szkolenie zawodowe; 
3) pozytywnie złożył egzamin na pierwszy stopień oficerski. 
2. Do stażu służby wymaganego do zajmowania poszczególnych stanowisk służbowych nie wlicza się urlopu 
wychowawczego oraz urlopu bezpłatnego. 
3. Mianowanie funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe następuje na wniosek bezpośredniego przełożonego 
funkcjonariusza, skierowany do przełożonego właściwego do mianowania funkcjonariusza na to stanowisko. 
Art. 48. 1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Dyrektor Generalny, na wniosek właściwego przełożonego, 
może wyrazić zgodę na mianowanie funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe przed uzyskaniem przez niego kw a-
lifikacji zawodowych oraz stażu służby wymaganych na tym stanowisku, jeżeli spełnia on wymagania w zakresie w y-
kształcenia. Kwalifikacje zawodowe funkcjonariusz jest obowiązany uzyskać w okresie 3 lat od mianowania na stanowisko 
służbowe. 
2. Dyrektor Generalny może, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na wniosek właściwego przełożonego, nadać 
stopień młodszego chorążego Służby Więziennej funkcjonariuszowi, który nie spełnia wymagań w zakresie wykształcenia. 
Art. 49. Ustanawia się korpusy i stopnie Służby Więziennej w następującym porządku: 
1) w korpusie szeregowych Służby Więziennej: 
a) szeregowy Służby Więziennej, 
b) starszy szeregowy Służby Więziennej; 
2) w korpusie podoficerów Służby Więziennej: 
a) kapral Służby Więziennej, 
b) starszy kapral Służby Więziennej, 
c) plutonowy Służby Więziennej, 
d) sierżant Służby Więziennej, 
e) starszy sierżant Służby Więziennej, 
f) sierżant sztabowy Służby Więziennej, 
g) starszy sierżant sztabowy Służby Więziennej; 
3) w korpusie chorążych Służby Więziennej: 
a) młodszy chorąży Służby Więziennej, 
b) chorąży Służby Więziennej, 
c) starszy chorąży Służby Więziennej; 
  
Dziennik Ustaw – 34 – Poz. 1064  
 
4) w korpusie oficerów Służby Więziennej: 
a) podporucznik Służby Więziennej,  
b) porucznik Służby Więziennej, 
c) kapitan Służby Więziennej, 
d) major Służby Więziennej, 
e) podpułkownik Służby Więziennej, 
f) pułkownik Służby Więziennej, 
g) generał Służby Więziennej. 
Art. 50. 1. Stopień szeregowego i starszego szeregowego Służby Więziennej nadaje kierownik jednostki organiz a-
cyjnej. Stopień szeregowego nadaje się z dniem mianowania na pierwsze stanowisko służbowe. 
2. Stopnie w korpusie podoficerów Służby Więziennej nadają: 
1) dyrektor okręgowy – funkcjonariuszom pełniącym służbę w jednostkach organizacyjnych na terenie jego działania; 
2) Dyrektor Generalny – funkcjonariuszom pełniącym służbę w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, a także funk-
cjonariuszom pełniącym służbę w innych jednostkach organizacyjnych bezpośrednio podległych Dyrektorowi Gen e-
ralnemu. 
3. Stopnie w korpusie chorążych Służby Więziennej nadaje Dyrektor Generalny. 
4. Pierwszy stopień w korpusie oficerów Służby Więziennej oraz stopień generała Służby Więziennej nadaje Prezydent 
Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Sprawiedliwości. Pozostałe stopnie w korpusie oficerów Służby Więzien-
nej nadaje Minister Sprawiedliwości. 
Art. 51. 1. Pierwszy stopień w korpusie podoficerów, korpusie chorążych i korpusie oficerów nadaje się funkcjon a-
riuszowi, który złożył egzamin odpowiednio na pierwszy stopień podoficerski, chorążego albo oficerski. 
2. Stopnie, o których mowa w ust. 1, nadaje się z dniem złożenia egzaminu. 
Art. 52. 1. Nadanie kolejnego wyższego stopnia może nastąpić stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego 
i posiadanego wykształcenia oraz w zależności od oceny wyników uzyskiwanych w służbie. Nadanie stopnia może nast ę-
pować na podstawie stosownego wniosku właściwego przełożonego. 
2. Nadanie stopnia, o którym mowa w ust. 1, nie może nastąpić wcześniej niż po upływie, w posiadanym stopniu, 
odpowiedniego okresu służby, który wynosi: 
1) w korpusie szeregowych Służby Więziennej w stopniu starszego szeregowego Służby Więziennej – 1 rok; 
2) w korpusie podoficerów Służby Więziennej w stopniu: 
a) kaprala Służby Więziennej – 2 lata, 
b) starszego kaprala Służby Więziennej – 2 lata, 
c) plutonowego Służby Więziennej – 2 lata, 
d) sierżanta Służby Więziennej – 2 lata, 
e) starszego sierżanta Służby Więziennej – 2 lata, 
f) sierżanta sztabowego Służby Więziennej – 2 lata; 
3) w korpusie chorążych Służby Więziennej w stopniu: 
a) młodszego chorążego Służby Więziennej – 3 lata, 
b) chorążego Służby Więziennej – 3 lata; 
4) w korpusie oficerów Służby Więziennej w stopniu: 
a) podporucznika Służby Więziennej  – 3 lata, 
b) porucznika Służby Więziennej – 4 lata, 
c) kapitana Służby Więziennej – 4 lata, 
d) majora Służby Więziennej – 4 lata, 
e) podpułkownika Służby Więziennej – 4 lata. 
  
Dziennik Ustaw – 35 – Poz. 1064  
 
Art. 53. 1. Nadanie stopnia następuje z okazji dnia święta Służby Więziennej oraz Narodowego Święta Niepodległości. 
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach: 
1) nadanie stopnia może nastąpić w innym terminie niż określony w ust. 1; 
2) stopień może zostać nadany funkcjonariuszowi pośmiertnie. 
Art. 54. Stopnie Służby Więziennej są dożywotnie, z uwzględnieniem art. 53 ust. 2 pkt 2. 
Art. 55. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) rodzaje stanowisk oficerskich, chorążych i podof icerskich w jednostkach organizacyjnych, 
2) staż służby wymagany do zajmowania poszczególnych stanowisk, 
3) rodzaj wykształcenia wymagany do zajmowania poszczególnych stanowisk, 
4) rodzaj szkolenia specjalistycznego oraz zawodowego wymagany do zajmowania niektórych stanowisk, 
5) maksymalne stopnie przypisane do poszczególnych stanowisk, 
6) tryb nadawania funkcjonariuszom stopni 
– uwzględniając konieczność posiadania przez funkcjonariuszy odpowiednich kwalifikacji specjalistycznych i zawodowych 
na określonych stanowiskach służbowych. 
Art. 56. 1. Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje uposażenie. 
2. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na pierwsze stanowisko służbowe. 
3. Przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według od-
rębnych zasad określa ustawa budżetowa. Przez przeciętne uposażenie funkcjonariuszy należy rozumieć uposażenie wraz 
z miesięczną równowartością nagrody rocznej. 
4. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, uwzględ-
niając specyfikę i warunki pełnionej służby. 
Art. 57. 1. Uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia zasadnicz e-
go o charakterze stałym. 
2. Wysokość uposażenia zasadniczego funkcjonariusza jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska 
służbowego. 
3. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządz e-
nia, grupy zaszeregowania poszczególnych stanowisk oraz odpowiadające im mnożniki przeciętnego uposażenia stanowią ce 
uposażenie zasadnicze, uwzględniając zróżnicowanie wymogów kwalifikacyjnych oraz specyfikę służby na poszcze-
gólnych stanowiskach w różnych rodzajach jednostek organizacyjnych. 
Art. 58. 1. Funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym: 
1) dodatek za wysługę lat w wysokości: 
a) 5% uposażenia zasadniczego – po 2 latach służby, 
b) 10% uposażenia zasadniczego – po 5 latach służby, 
c) 15% uposażenia zasadniczego – po 10 latach służby, 
d) 20% uposażenia zasadniczego – po 15 latach służby, 
e) 25% uposażenia zasadniczego – po 20 latach służby, 
f) 30% uposażenia zasadniczego – po 25 latach służby, 
g) 35% uposażenia zasadnicze go – po 30 latach służby; 
2) dodatek za stopień; 
3) dodatek służbowy. 
2. Przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej w rozumieniu przep i-
sów rozdziału 3 działu III ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Po l-
skiej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. 
  
Dziennik Ustaw – 36 – Poz. 1064  
 
3. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządz e-
nia, warunki i tryb przyznawania dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, w szczególności wysokość 
tych dodatków, sposób ich obliczania, a w przypadku dodatku służbowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, także warunki 
jego obniżania, uwzględniając zakres obowiązków służbowych i ich specyfikę. 
Art. 59. 1. Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. 
2. Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca, uposażenie na czas do 
końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień. 
3. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło ustanie stosunku służbowego fun k-
cjonariusza lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. 
Art. 60. W razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz 
otrzymuje uposażenie zasadnicze oraz dodatki o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio za j-
mowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do 
uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. 
Art. 60a. 1. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu 
macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% mi e-
sięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 60. 
2. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicie l-
skiego wynosi: 
1) 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 102, za okres do: 
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 1821a § 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 Kodeksu 
pracy, 
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadkach, o których mowa w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 Kodeksu 
pracy, 
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 183 § 4 pkt 3 Kodeksu pracy; 
2) 60% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 102, za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po okresach , 
o których mowa w pkt 1. 
3. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza-kobiety, która we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po porodzie, 
wystąpi o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wynosi 
80% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 60, za cały okres odpowiadający okresowi tych urlopów. 
3a. W przypadku gdy wysokość uposażenia funkcjonariusza pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od 
osób fizycznych, obliczonego zgodnie z ust. 1–3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w usta-
wie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), kwotę uposażenia funkcjonari u-
sza pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia 
rodzicielskiego. 
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do funkcjonariusza, który we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po 
przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie 
przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej 
zawodowej, wystąpi o udzielenie mu, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicie l-
skiego w pełnym wymiarze. 
5. Funkcjonariuszowi, który z uwagi na wniosek złożony w trybie ust. 3 albo 4 otrzymał 80% uposażenia, o którym 
mowa w ust. 3, w przypadku rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo rezygnacji z urlopu rodzicie l-
skiego w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przysługuje jednorazowe wyrównanie otrzymywanego uposażenia, 
o którym mowa w ust. 3, do wysokości 100%, pod warunkiem niepobrania uposażenia za okres odpowiadający okresom 
tych urlopów. 
Art. 60b.  Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa funkcjonariusza w czasie jego nieobecności w służbie w związku 
z przebywaniem na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie ojcowskim, urlopie 
rodzicielskim lub urlopie wychowawczym, kierownik jednostki organizacyjnej może w tym celu zatrudnić pracownika na 
podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności. 
  
Dziennik Ustaw – 37 – Poz. 1064  
 
Art. 60c.  1. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz otrzymuje 80% uposażenia. 
2. Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu:  
1) choroby funkcjonariusza, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 
ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i maci e-
rzyństwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 870, 2112 i 2320 ); 
2) oddawania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu okresowego 
badania lekarskiego dawców krwi; 
3) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem własnym lub małżonka funkcjonariusza, dzie c-
kiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 14. roku życia; 
4) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny; za członków rodziny uważa się ma ł-
żonka, rodziców, rodzica dziecka funkcjonariusza, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz 
dzieci w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z funkcjonariuszem w okre-
sie sprawowania nad nimi opieki; 
5) konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub małżonka funkcjonariusza, dzieckiem prz y-
sposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia, w przypadku: 
a) nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęs z-
cza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa 
w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75), lub 
dziennego opiekuna, sprawujących opiekę nad dzieckiem, 
b) porodu lub choroby małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka funkcjonariusza, stale opiekujących się dziec-
kiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki nad dzieckiem, 
c) pobytu małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka funkcjonariusza, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu 
lub innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacj o-
narne i całodobowe świadczenia zdrowotne. 
3. Zwolnienie od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, o której mowa w ust. 2 
pkt 3 i 5, przysługuje przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku, o którym mowa w ust. 2 
pkt 4 – przez okres nie dłuższy niż 14 dni w roku kalendarzowym, przy czym okresy te łącznie nie mogą przekroczyć 
60 dni w roku kalendarzowym. 
4. Przepis ust. 3 stosuje się bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki. 
5. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu:  
1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, 
2) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 
3) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby, 
4) choroby przypadającej w czasie ciąży, 
5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narzą-
dów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, 
6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania leka r-
skiego dawców krwi, 
7) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską, 
8)3) stwierdzenia zakażenia lub zachorowania na chorobę, o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu 
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przy czym stwierdzone zakażenie lub zachorowanie powstało w związku z w y-
konywaniem zadań służbowych w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu 
tej choroby 
– zachowuje on prawo do 100% uposażenia. 
                                                           
3) Dodany przez art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytu a-
cjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112), która weszła w życie z dniem 29 listopada 2020 r.; 
wszedł w życie z dniem 29 listopada 2020 r., z mocą od dnia 5 września 2020 r. 
  
Dziennik Ustaw – 38 – Poz. 1064  
 
6. Prawo do 100% uposażenia przysługuje również wtedy, gdy funkcjonariusz został zwolniony od zajęć służbowych: 
1) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez funkcj o-
nariusza czynności służbowych, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ; 
2) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem 
wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, 
mienia lub bezpieczeństwa obywateli; 
3)4) na skutek podlegania obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych, o których mowa 
w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jeżeli podleganie tej kwarantannie 
lub izolacji powstało w związku z wykonywaniem zadań służbowych w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epid e-
micznego lub stanu epidemii z powodu tej choroby. 
7.5) Związek zwolnienia od zajęć służbowych w związku ze zdarzeniami, o których mowa w ust. 5 pkt 8 oraz w ust. 6 
pkt 2 i 3, stwierdza przełożony w formie pisemnej. 
Art. 60d.  Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 
ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 
choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, z tym że: 
1) przyczynę niezdolności do służby wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kand y-
datów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do służby wskutek poddania się zabiegowi pobr a-
nia komórek, tkanek i narządów – zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku zgodnie z przepisem 
art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 
choroby i macierzyństwa; 
2) w przypadku, o którym mowa w art. 60c ust. 2 pkt 2 – zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi; 
3) w przypadku, o którym mowa w art. 60c ust. 2 pkt 5 lit. a – oświadczenie funkcjonariusza; 
4) w przypadkach, o których mowa w art. 60c ust. 2 pkt 5 lit. b i c – zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza 
na zwykłym druku; 
5) w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych 
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – decyzja wydana przez właściwy organ albo upra w-
niony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. 
Art. 60da.  Doręczenie zaświadczenia lekarskiego odbywa się przy wykorzystaniu profilu informacyjnego, o którym 
mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 
choroby i macierzyństwa, na zasadach określonych w tej ustawie. Kierownicy jednostek organizacyjnych Służby Wi ę-
ziennej wykorzystują lub tworzą profil informacyjny płatnika składek, o którym mowa w art. 58 ust. 1 tej ustawy. 
Art. 60e.  1. Wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. 
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, 
o którym mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, 
o których mowa w art. 60c ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz w art. 60d pkt 1, zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej 
służby krwi albo decyzję, o której mowa w art. 60d pkt 5, funkcjonariusz jest obowiązany dostarczyć kierownikowi je d-
nostki organizacyjnej, w której pełni służbę, w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania. 
2. Oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 60c ust. 2 pkt 5 lit. a, funkcjonariusz jest ob o-
wiązany złożyć kierownikowi jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę, w terminie 7 dni od dnia ich 
zaistnienia. 
3. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub 2, nieobecność w służbie w okresie przeb y-
wania na zwolnieniu lekarskim uznaje się za nieobecność nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia 
albo oświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od funkcjonariusza. 
Art. 60f. 1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorz y-
stania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, 
o którym mowa w art. 60d pkt 3, może podlegać kontroli. 
                                                           
4) Dodany przez art. 17 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 29 listopada 2020 r., z mocą od dnia 
5 września 2020 r. 
5) W brzmieniu ustalonym przez art. 17 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 29 listopada 2020 r. , 
z mocą od dnia 5 września 2020 r. 
  
Dziennik Ustaw – 39 – Poz. 1064  
 
2. Kontrolę przeprowadzają: 
1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – w zakresie prawidłowości orzekania 
o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 
2) kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę – w zakresie prawidłowości wykorzystania 
zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia 
funkcjo
nariusza, o którym mowa w art. 60d pkt 3. 
3. Jeżeli 
w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz 
traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
4. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 60d pkt 3, 
zostało złożone niezgodnie z prawdą, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
5. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orz e-
czona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia. 
6. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że zwolnienie lekarskie zostało sfałszowane, funkcjonariusz traci prawo 
do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
7. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie 
orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie 
wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zaro b-
kowej. 
8. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 60d pkt 3, polega na ustaleniu, czy nastąpiło ni e-
przewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko funkcjonari u-
sza, lub na ustaleniu, czy niania lub dzienny opiekun dziecka przebywali na zwolnieniu lekarskim. 
9. Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa 
w art. 60d pkt 3, przeprowadza osoba upoważniona przez przełożonego funkcjonariusza. 
10. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwo l-
nienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym 
polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. 
11. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 60d pkt 3, nie 
jest zgodne z prawdą, osoba kontrolująca sporządza protokół. 
12. Protokół przedstawia się funkcjonariuszowi w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag 
funkcjonariusz potwierdza własnoręcznym podpisem. 
13. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym 
mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską podległą min i-
strowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli o nieprawidłowościach 
w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. 
14. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie: 
1) nie zostało sfałszowane; 
2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich. 
15. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 14 pkt 1, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zost a-
ło sfałszowane, przełożony występuje do lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, o wyjaśnienie sprawy. 
16. W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu 
wystawiania zaświadczeń lekarskich, przełożony występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej 
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 
Art. 60g. 1. Podstawę uposażenia, o którym mowa w art. 60c, stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o cha-
rakterze stałym, przysługujące funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem 
powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności lub ich wysokość. 
  
Dziennik Ustaw – 40 – Poz. 1064  
 
2. Przy obliczaniu uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przyjmuje się, że uposażenie za jeden 
dzień przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi 1/30 uposażenia, o którym mowa w art. 60c. 
3. W przypadku gdy funkcjonariusz pobrał już uposażenie za okres, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim, 
potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. 
4. Funkcjonariuszowi, który przebywał na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu pełnienia służby, potrąca się 
odpowiednią część uposażenia z należności przysługujących mu z tytułu zwolnienia ze służby albo funkcjonariusz ten zwra ca 
odpowiednią część uposażenia w dniu ustania stosunku służbowego. 
Art. 60h.  1. Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń funkcjonariuszy w okresie przebywania na 
zwolnieniu lekarskim przeznacza się w całości na nagrody uznaniowe za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie 
funkcjonariuszy przebywających na zwolnieniach lekarskich. 
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, zwiększają fundusz na nagrody uznaniowe i zapomogi. 
3. Rozdział środków finansowych, o których mowa w ust. 1, odbywa się po zakończeniu okresu rozliczeniowego, 
trwającego nie krócej niż miesiąc kalendarzowy i nie dłużej niż 3 miesiące kalendarzowe, przy czym wybór okresu roz-
liczeniowego uzależnia się od wielkości środków finansowych uzyskanych z tytułu zmniejszenia uposażeń funkcjonariuszy. 
Art. 60i.  Zmniejszenia wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres przeb y-
wania na zwolnieniu lekarskim nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń, o których mowa w art. 100, 
art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1 oraz art. 193 ust. 1 pkt 1, 4 i 7. 
Art. 61. 1. Funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie p o-
dejmuje służby, zawiesza się wypłatę uposażenia od najbliższego terminu płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już upo-
sażenie, potrąca mu się z najbliższej wypłaty 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobec-
ności. 
2. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, funkcjonariuszowi wypłaca się zawieszoną i potrąconą część 
uposażenia. 
3. W razie zawinionej niemożności pełnienia przez funkcjonariusza obowiązków służbowych stosuje się odpowiednio 
przepisy ust. 1 i 2. 
Art. 62. 1. Uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne bezpośrednio do rąk fun k-
cjonariusza, z zastrzeżeniem ust. 3. 
2. Uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry, w pierwszym 
dniu roboczym każdego miesiąca. 
3. Uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym na pisemny wniosek funkcjonariusza mogą 
być wypłacane w formie bezgotówkowej na wskazany numer rachunku bankowego w terminie, o którym mowa w ust. 2. 
Rozdział 7a 
Służba kandydacka 
Art. 62a. Służba kandydacka polega na: 
1) odbywaniu studiów zgodnie z programem studiów; 
2) wykonywaniu zadań służbowych w jednostkach organizacyjnych. 
Art. 62b. Funkcjonariuszem w służbie kandydackiej może zostać osoba, która została zakwalifikowana na studia pierw-
szego stopnia na Uczelni oraz która w trakcie procesu rekrutacji: 
1) spełniła wymagania, o których mowa w art. 38; 
2) złożyła podanie o przyjęcie do służby kandydackiej; 
3) złożyła zobowiązanie do pełnienia służby po ukończeniu nauki przez okres 5 lat od dnia mianowania funkcjonari u-
szem w służbie stałej. 
Art. 62c.  1. Osobę, o której mowa w art. 62b, Rektor kieruje na kurs przygotowawczy, o którym mowa w art. 43f 
ust. 1. Przepisy art. 43g pkt 2 i art. 43i stosuje się odpowiednio. 
  
Dziennik Ustaw – 41 – Poz. 1064  
 
2. W pierwszym dniu kursu przygotowawczego Rektor wydaje rozkaz personalny w sprawie przyjęcia kandydata do 
służby kandydackiej i nadania mu stopnia szeregowego Służby Więziennej. Przepis art. 41 stosuje się. 
3. Po ukończeniu kursu przygotowawczego funkcjonariusz w służbie kandydackiej podlega opiniowaniu, o którym 
mowa w rozdziale 10. 
Art. 62d.  Funkcjonariusz w służbie kandydackiej, który uzyskał pozytywną opinię służbową po ukończeniu kursu przy-
gotowawczego, odbywa studia. 
Art. 62e.  1. Rozkład czasu służby kandydackiej określają programy studiów. 
2. Studia dzielą się na lata i semestry oraz obejmują: 
1) zajęcia programowe; 
2) praktyki organizowane na Uczelni lub w innych jednostkach organizacyjnych; 
3) przeszkolenia i ćwiczenia w warunkach polowych; 
4) sesje egzaminacyjne; 
5) wykonanie pracy dyplomowej (końcowej) lub przystąpienie do egzaminu dyplomowego (końcowego); 
6) czas wolny. 
3. (uchylony) 
Art. 62f. 1. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej pełni służbę w systemie skoszarowanym. 
2. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej otrzymuje: 
1) zakwaterowanie oraz wyżywienie w naturze albo równoważnik pieniężny w zamian za wyżywienie; 
2) wyposażenie polowe oraz umundurowanie właściwe dla funkcjonariusza w służbie przygotowawczej; 
3) dodatek za stopień; 
4) należności z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na po d-
stawie art. 73 ust. 4. 
3. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej może otrzymać: 
1) nagrodę uznaniową, o której mowa w art. 203; 
2) zapomogę pieniężną, o której mowa w art. 204. 
Art. 62g. Funkcjonariuszowi w służbie kandydackiej mogą być udzielone następujące urlopy: 
1) okolicznościowy, na załatwienie spraw osobistych lub rodzinnych − w wymiarze do 5 dni w każdym roku nauki; 
2) krótkoterminowy, w drodze wyróżnienia − w wymiarze do 7 dni w każdym roku nauki. 
Art. 62h.  1. Funkcjonariuszowi w służbie kandydackiej w trakcie studiów pierwszego stopnia na Uczelni, w zależ-
ności od wyników w nauce i pozytywnej opinii, może być nadany stopień: 
1) starszego szeregowego Służby Więziennej − na pierwszym roku studiów; 
2) kaprala Służby Więziennej − na drugim roku studiów; 
3) starszego kaprala Służby Więziennej − na trzecim roku studiów. 
2. Funkcjonariuszowi w służbie kandydackiej w trakcie studiów drugiego stopnia na Uczelni, w zależności od wyn i-
ków w nauce i pozytywnej opinii, może być nadany stopień: 
1) chorążego Służby Więziennej − na pierwszym roku studiów; 
2) starszego chorążego Służby Więziennej − na drugim roku studiów. 
Art. 62i.  1. Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na Uczelni funkcjonariusz w służbie kandydackiej ma prawo 
przystąpić do egzaminu na pierwszy stopień w korpusie chorążych Służby Więziennej, o którym mowa w art. 43zl. 
2. Egzamin przeprowadza się w terminie do 2 miesięcy od dnia ukończenia studiów pierwszego stopnia. 
3. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej, który nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie albo uzyskał 
wynik negatywny tego egzaminu, jest kierowany do służby na stanowisko podoficerskie. 
  
Dziennik Ustaw – 42 – Poz. 1064  
 
4. W przypadku złożenia egzaminu i nadania pierwszego stopnia w korpusie chorążych Służby Więziennej funkcj o-
nariusz w służbie kandydackiej ma prawo do kontynuowania nauki na studiach drugiego stopnia na Uczelni albo zwróc e-
nia się o skierowanie do służby na stanowisko chorążego. 
5. Decyzję, o której mowa w ust. 4, funkcjonariusz w służbie kandydackiej przedkłada na piśmie Rektorowi w ter-
minie 7 dni od dnia nadania pierwszego stopnia w korpusie chorążych Służby Więziennej. 
Art. 62j. 1. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na Uczelni funkcjonariusz w służbie kandydackiej ma prawo 
przystąpić do egzaminu na pierwszy stopień w korpusie oficerów Służby Więziennej, o którym mowa w art. 43zl. 
2. Egzamin przeprowadza się w terminie do 2 miesięcy od dnia ukończenia studiów drugiego stopnia. 
3. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej, który nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie albo uzyskał 
wynik negatywny tego egzaminu, jest kierowany do służby na stanowisko chorążego. 
4. W przypadku złożenia egzaminu funkcjonariusz w służbie kandydackiej jest kierowany do służby na stanowisko 
oficerskie. 
Art. 62k.  1. Dyrektor Generalny na wniosek Rektora wskazuje stanowiska służbowe z uwzględnieniem działów 
Służby Więziennej w jednostkach organizacyjnych, na które może być kierowany do służby stałej funkcjonariusz po o d-
byciu służby kandydackiej. 
2. Przy kierowaniu do służby w jednostce organizacyjnej Dyrektor Generalny uwzględnia: 
1) wynik egzaminu na pierwszy stopień w korpusie chorążych lub w korpusie oficerów; 
2) potrzeby służby; 
3) miejsce zamieszkania funkcjonariusza. 
3. Przy kierowaniu do służby w jednostce organizacyjnej Dyrektor Generalny może uwzględnić umotywowaną pro ś-
bę funkcjonariusza. 
4. Dyrektor Generalny, kierując funkcjonariusza do pełnienia służby na stałe, wskazuje jednostkę organizacyjną, sta-
nowisko służbowe oraz datę rozpoczęcia służby, w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące, licząc od dnia zakończenia nauki. 
Art. 62l.  1. Funkcjonariusz po odbyciu służby kandydackiej zostaje mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej. 
Przepisy art. 40 ust. 3 i ust. 4 pkt 1–4 i 6 stosuje się. 
2. Wobec funkcjonariusza w służbie kandydackiej, w okresie od dnia ukończenia nauki na Uczelni do dnia mian o-
wania na stałe, przepisów art. 62f ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 4 oraz ust. 3 nie stosuje się. 
3. W razie niepodjęcia służby stałej w terminie wskazanym przez Dyrektora Generalnego dyrektor ten na wniosek 
funkcjonariusza w służbie kandydackiej może określić inną datę podjęcia służby stałej, jeżeli niepodjęcie służby nastąpiło 
z przyczyn nieleżących po stronie funkcjonariusza w służbie kandydackiej. W takim przypadku zakończenie służby ka n-
dydackiej następuje z dniem podjęcia służby stałej. 
4. W razie niepodjęcia służby stałej w terminie wskazanym przez Dyrektora Generalnego albo w terminie, o którym 
mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio art. 103–106. 
Art. 62m.  Funkcjonariusz w służbie kandydackiej, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub p o-
niósł szkodę w mieniu, otrzymuje świadczenia odszkodowawcze w trybie i na zasadach określonych dla funkcjonariuszy. 
W razie śmierci funkcjonariusza w służbie kandydackiej mającej związek ze służbą świadczenia odszkodowawcze otrz y-
mują pozostali po nim członkowie rodziny. 
Art. 62n.  1. Do funkcjonariuszy w służbie kandydackiej stosuje się: 
1) przepisy art. 18 ust. 1–6, art. 19, art. 27, art. 28, art. 34, art. 35, art. 37 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1, art. 86–92, art. 94–98, 
art. 101, art. 108 ust. 1 i 3, art. 109 ust. 1–3, art. 110 ust. 1, art. 111–113, art. 114 ust. 1–3, art. 115, art. 117 ust. 1 i 2, 
art. 118 ust. 1–13, 16 i 17, art. 119 ust. 1 i 2, art. 152, ar t. 154 ust. 1 i 2, art. 155 ust. 1–3, art. 156 ust. 1, art. 157– 159, 
art. 160 ust. 1–3, art. 161–165, art. 168 ust. 1–8, art. 209, art. 210 ust. 1–6, art. 213 ust. 1 i 2, art. 216–227, art. 228 ust. 1 i 2 
oraz art. 229–263; 
2) przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 18 ust. 7, art. 26 ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 37 ust. 3 i 4, art. 43 ust. 2, 
art. 93, art. 109 ust. 4, art. 110 ust. 2, art. 114 ust. 4, art. 117 ust. 3, art. 118 ust. 14, 15, 18 i 19, art. 119 ust. 3 i 4, 
art. 154 ust. 3, art. 155 ust. 4, art. 156 ust. 2, art. 160 ust. 4, art. 168 ust. 9, art. 205, art. 210 us t. 7, art. 213 ust. 3, art. 228 
ust. 3 i art. 264. 
2. Do funkcjonariuszy w służbie kandydackiej, którzy zrezygnowali z nauki na Uczelni lub którzy zostali z niej w y-
daleni, stosuje się odpowiednio art. 103–106. 
  
Dziennik Ustaw – 43 – Poz. 1064  
 
Rozdział 8 
Wyższe stanowiska kierownicze w Służbie Więziennej 
Art. 63. 1. Stanowiska: 
1) Dyrektora Generalnego, 
2) zastępcy Dyrektora Generalnego, 
3) dyrektora okręgowego, 
4) zastępcy dyrektora okręgowego, 
5) dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego, 
6) zastępcy dyrektora zakładu karnego i zastępcy dyrektora aresztu śledczego, 
7) Rektora, Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Wię-
ziennej i komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej, 
8) prorektora Uczelni, zastępcy Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zastępcy komendanta 
ośrodka szkolenia Służby Więziennej i zastępcy komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej 
– są wyższymi stanowiskami kierowniczymi w Służbie Więziennej. 
2. Przełożonym funkcjonariusza zajmującego wyższe stanowisko kierownicze w Służbie Więziennej, jeżeli przepisy 
ustawy nie stanowią inaczej, jest: 
1) Minister Sprawiedliwości – w odniesieniu do Dyrektora Generalnego; 
2) Dyrektor Generalny – w odniesieniu do zastępcy Dyrektora Generalnego, dyrektora okręgowego, Rektora, Kome n-
danta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej oraz 
komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio mu podległego; 
3) dyrektor okręgowy – w odniesieniu do zastępcy dyrektora okręgowego, dyrektora zakładu karnego i dyrektora ares z-
tu śledczego oraz komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej; 
3a) Rektor – w odniesieniu do prorektora Uczelni; 
4) dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego, Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więzie n-
nej, komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendant ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej – 
w odniesieniu do swoich zastępców. 
Art. 64. 1. Dyrektora Generalnego powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Sprawiedliwości. 
2. Zastępców Dyrektora Generalnego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej, i odwołuje ze stanowiska Mini-
ster Sprawiedliwości na wniosek Dyrektora Generalnego. 
Art. 65. 1. Dyrektora okręgowego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej, i odwołuje ze stanowiska Min i-
ster Sprawiedliwości na wniosek Dyrektora Generalnego. 
2. Zastępcę dyrektora okręgowego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej, i odwołuje ze stanowiska Dyre k-
tor Generalny na wniosek dyrektora okręgowego. 
Art. 66. 1. Dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej, 
i odwołuje ze stanowiska Dyrektor Generalny na wniosek właściwego dyrektora okręgowego. 
2. Zastępców dyrektora zakładu karnego i zastępców dyrektora aresztu śledczego powołuje, spośród oficerów Służby 
Więziennej, i odwołuje ze stanowiska dyrektor okręgowy na wniosek dyrektora tego zakładu karnego lub dyrektora tego 
aresztu śledczego. 
Art. 66a. 1. Minister Sprawiedliwości powołuje Rektora na pięcioletnią kadencję spośród oficerów Służby Więzie n-
nej posiadających co najmniej stopień naukowy doktora. 
2. Minister Sprawiedliwości może powołać prorektora Uczelni na pięcioletnią kadencję spośród osób posiadających 
co najmniej stopień naukowy doktora. 
  
Dziennik Ustaw – 44 – Poz. 1064  
 
3. Kadencja Rektora lub prorektora Uczelni wygasa w przypadku: 
1) upływu jego kadencji; 
2) jego śmierci; 
3) złożenia przez niego rezygnacji; 
4) pisemnego zgłoszenia przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby albo rozwiązania umowy o pracę przez pracownika; 
5) jego odwołania. 
4. Minister Sprawiedliwości odwołuje Rektora lub prorektora Uczelni przed upływem kadencji, jeżeli: 
1) nie wypełnia on swoich obowiązków na skutek choroby trwającej dłużej niż 180 dni w roku kalendarzowym; 
2) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyśl ne 
przestępstwo skarbowe. 
5. Minister Sprawiedliwości może powierzyć pełnienie obowiązków Rektora lub prorektora Uczelni osobie spe ł-
niającej warunki określone w ust. 1 lub 2 do czasu powołania Rektora lub prorektora Uczelni, na okres nie dłuższy niż 
18 miesięcy. 
Art. 67. 1. Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby 
Więziennej i komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej, 
i odwołuje ze stanowiska Dyrektor Generalny. 
2. Zastępców Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zastępców komendanta ośrodka szko-
lenia Służby Więziennej i zastępców komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej powołuje, spośród ofic e-
rów Służby Więziennej, i odwołuje ze stanowiska Dyrektor Generalny. 
Art. 68. 1. Funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku służbowym zajmowanym na podstawie powołania może 
być w każdym czasie albo w określonym terminie odwołany z tego stanowiska. 
2. Odwołanie funkcjonariusza ze stanowiska nie powoduje ustania stosunku służbowego. 
3. Funkcjonariusz zachowuje ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, dla którego ustawa nie przewiduje powoł a-
nia. Można go jednak przenieść na inne, co najmniej równorzędne stanowisko, w tej samej albo innej jednostce organiz a-
cyjnej. Przepis art. 72 ust. 1 stosuje się. 
4. Funkcjonariusza odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść za jego zgodą odpowiednio do dysp o-
zycji właściwego przełożonego, o którym mowa w art. 63 ust. 2. Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji nie 
może być dłuższy niż 6 miesięcy. Po upływie tego okresu funkcjonariusza powołuje się albo przenosi na inne stanowisko 
służbowe. Powołanie albo przeniesienie na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego następuje za zgodą 
funkcjonariusza . W przypadku niewyrażenia zgody, funkcjonariusza zwalnia się ze służby. 
5. W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz zachowuje prawo do uposażenia i innych świadczeń pi e-
niężnych przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie 
zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych albo na ich wysokość. 
6. W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz jest obowiązany wykonywać obowiązki służbowe na pol e-
cenie przełożonego, w którego dyspozycji pozostaje. 
Rozdział 9 
Zmiana warunków pełnienia służby funkcjonariuszy 
Art. 69. 1. Funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej 
w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Funkcjonariusz może być przeniesiony również na własną 
prośbę, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy służbowe. 
2. Do przenoszenia funkcjonariusza oraz określenia jego stanowiska służbowego właściwi są: 
1) Dyrektor Generalny – na obszarze kraju; 
2) dyrektor okręgowy – na obszarze swojego działania. 
  
Dziennik Ustaw – 45 – Poz. 1064  
 
Art. 70. 1. Funkcjonariusz może być z urzędu delegowany na okres do 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby 
w innej jednostce organizacyjnej, w tym do instytucji gospodarki budżetowej, o której mowa w art. 8 ust. 5, w przypad-
kach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby; ponowne lub dalsze delegowanie przed upływem 2 lat wymaga zgody 
funkcjonariusza. Funkcjonariusz może być delegowany również na własną prośbę, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie 
względy służbowe. 
2. Do delegowania funkcjonariusza oraz określenia jego stanowiska służbowego właściwi są: 
1) Dyrektor Generalny – na obszarze kraju; 
2) dyrektor okręgowy – na obszarze swojego działania. 
3. Do uczestnictwa w szkoleniu i doskonaleniu zawodowym funkcjonariusza deleguje właściwy kierownik jednostki 
organizacyjnej. 
Art. 70a. Przeniesienia albo delegowania funkcjonariusza do pełnienia służby na Uczelni oraz przeniesienia albo dele-
gowania funkcjonariusza pełniącego służbę na Uczelni dokonuje Dyrektor Generalny w porozumieniu z Rektorem. 
Art. 71. Nie można bez zgody zainteresowanego przenieść albo delegować do pełnienia służby w innej jednostce orga-
nizacyjnej: 
1) funkcjonariusza kobiety w ciąży; 
2) funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14; 
3) funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem niezdolnym do pracy lub do samodzielnej egz y-
stencji, przed osiągnięciem przez dziecko 18 lat życia lub do ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 
25 lat życia; 
4) funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy, bez względu na 
jego wiek. 
Art. 72. 1. Funkcjonariusz przeniesiony na stanowisko służbowe, zaszeregowane do niższego uposażenia zasadn i-
czego, zachowuje prawo do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania upos a-
żenia zasadniczego równego dotychczas pobieranemu lub wyższego. 
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariuszy przeniesionych na niższe stanowisko służbowe na podstawie 
art. 85 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 i 3, a także do funkcjonariuszy przeniesionych na własną prośbę. 
3. Dyrektor Generalny, na wniosek właściwego kierownika jednostki organizacyjnej, w przypadkach szczególnie 
uzasadnionych może wyrazić zgodę na zachowanie przez funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 2, przeniesionego na 
stanowisko służbowe zaszeregowane do niższego uposażenia zasadniczego, prawa do uposażenia należnego na poprze d-
nio zajmowanym stanowisku. 
Art. 73. 1. W razie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości albo delegowania do czasowego 
pełnienia służby funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, o których mowa 
w rozdziale 18. 
2. Funkcjonariuszowi delegowanemu do pełnienia służby w innej miejscowości przysługują należności z tytułu podróży 
służbowej na obszarze kraju. 
3. Funkcjonariuszowi przeniesionemu z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości przysługują należności 
z tytułu przeniesień: 
1) diety dla niego i członków rodziny, o których mowa w art. 176, za czas przejazdu i pierwszą dobę pobytu w nowym 
miejscu zamieszkania; 
2) ryczałt na pokrycie kosztów przejazdu do nowego miejsca zamieszkania osób, o których mowa w pkt 1; 
3) zasiłek osiedleniowy; 
4) ryczałt z tytułu przeniesienia; 
5) zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego; 
6) zwrot kosztów przejazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem, w przypadku gdy członkowie rodziny, o których 
mowa w art. 176, pozostają w dotychczasowym miejscu zamieszkania. 
4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządz e-
nia, wysokość oraz tryb przyznawania i wypłaty należności, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając czas podróży 
służbowej. 
  
Dziennik Ustaw – 46 – Poz. 1064  
 
Art. 74. 1. Dyrektor Generalny może oddelegować funkcjonariusza, na czas określony i za jego zgodą, do pełnienia 
służby poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa. 
2. Funkcjonariusz może być oddelegowany do pełnienia służby poza Służbą Więzienną w celu realizacji zadań okreś-
lonych w ustawie lub zadań określonych w innych ustawach lub w ratyfikowanych umowach międzynarodowych. 
3. Funkcjonariusz może być oddelegowany do: 
1) urzędu krajowego obsługującego organ władzy publicznej, w którym są wykonywane zadania o charakterze określ o-
nym w ust. 2, zwanego dalej „instytucją krajową”; 
2) urzędu, organizacji lub instytucji międzynarodowej albo państwa obcego, w których są wykonywane zadania, o któ-
rych mowa w ust. 2, zwanych dalej „instytucją zagraniczną”. 
Art. 74a. 1. Minister Sprawiedliwości może oddelegować funkcjonariusza, za jego zgodą, do wykonywania zadań 
służbowych w Ministerstwie Sprawiedliwości na wskazanym stanowisku służbowym na czas określony nie dłuższy niż 
2 lata albo na czas nieokreślony. 
2. Funkcjonariusz oddelegowany na czas nieokreślony może być odwołany z oddelegowania przez Ministra Sprawied-
liwości albo ustąpić z tego oddelegowania, z co najmniej miesięcznym wyprzedzeniem. W pozostałych przypadkach 
oddelegowania odwołanie lub ustąpienie funkcjonariusza następuje bez zachowania okresu wyprzedzenia. 
3. W okresie oddelegowania: 
1) przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, o którym mowa w art. 85 ust. 2, 
2) zwolnienie funkcjonariusza ze służby, o którym mowa w art. 96 ust. 2, 
3) zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 2 
– wymaga zgody Ministra Sprawiedliwości. 
4. Do funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 77 pkt 2 oraz art. 81. 
Art. 75. 1. Z wnioskiem o oddelegowanie funkcjonariusza do pełnienia służby poza Służbą Więzienną mogą wystąpić: 
1) organy Służby Więziennej; 
2) organy instytucji krajowych; 
3) organy instytucji zagranicznych. 
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien określać nazwę instytucji, stanowisko służbowe wyznaczone dla 
funkcjonariusza, kwalifikacje zawodowe wymagane do zajmowania tego stanowiska, charakter i zakres wykonywanych 
na tym stanowisku zadań i obowiązków oraz przewidywany okres oddelegowania. Wniosek instytucji zagranicznej powinien 
dodatkowo zawierać określenie uprawnień i należności przysługujących oddelegowanemu funkcjonariuszowi w tej inst y-
tucji. 
Art. 76. Oddelegowanie do pełnienia służby poza Służbą Więzienną następuje po wyrażeniu zgody przez funkcjo-
nariusza w formie pisemnego oświadczenia zawierającego w szczególności: nazwę instytucji i wyznaczone dla funkcjo-
nariusza stanowisko służbowe, charakter i zakres wykonywanych na tym stanowisku zadań i obowiązków, a także okres 
oddelegowania. 
Art. 77. W razie uwzględnienia wniosku , o którym mowa w art. 75, Dyrektor Generalny: 
1) zalicza – do celów związanych z pełnieniem służby w Służbie Więziennej oraz obliczania uposażenia i innych nale ż-
ności pieniężnych funkcjonariusza w okresie oddelegowania – stanowisko służbowe określone we wniosku do 
odpowiedniej grupy uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy oraz ustala stopień Służby Więziennej, do którego  
zaszeregowuje to stanowisko, przy czym uposażenie funkcjonariusza obliczone w ten sposób nie może być niższe 
od dotychczas otrzymywanego; 
2) oddelegowuje funkcjonariusza do określonej instytucji. 
Art. 78. 1. Organ instytucji krajowej lub zagranicznej wyznacza funkcjonariusza na stanowisko służbowe zgodnie 
z wnioskiem, o którym mowa w art. 75. 
2. Organ instytucji krajowej lub zagranicznej może wyznaczyć funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe niż 
określone we wniosku, o którym mowa w art. 75, jeżeli Dyrektor Generalny i funkcjonariusz wyrażą na to zgodę w formie 
pisemnego oświadczenia. 
  
Dziennik Ustaw – 47 – Poz. 1064  
 
Art. 79. 1. Funkcjonariuszowi oddelegowanemu przysługują uprawnienia i świadczenia, w tym uposażenie i inne 
świadczenia pieniężne, na zasadach określonych w ustawie. 
2. Do funkcjonariusza oddelegowanego stosuje się przepisy, które mają zastosowanie do pracownika zatrudnionego 
na stanowisku służbowym zajmowanym przez funkcjonariusza, w szczególności dotyczące obowiązków pracodawcy i pra-
cownika, wyróżnień i kar, czasu pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, przyznawania nagród, a także regulaminów pracy. 
3.6) Organ instytucji krajowej lub zagranicznej, do której oddelegowano funkcjonariusza, na wniosek Dyrektora 
Generalnego lub upoważnionej przez niego osoby przesyła informacje dotyczące oceny wykonywania przez funkcjonariusza 
zadań i obowiązków w czasie trwania oddelegowania, w celu i zakresie niezbędnym do sporządzenia opinii służbowej. 
Art. 80. 1. Instytucja krajowa, do której oddelegowano funkcjonariusza, wypłaca oddelegowanemu funkcjonariuszowi: 
1) uposażenie; 
2) nagrody roczne, proporcjonalnie do okresu trwania oddelegowania; 
3) nagrody uznaniowe. 
1a. W przypadku oddelegowania funkcjonariusza do wykonywania zadań służbowych w Ministerstwie Sprawiedl i-
wości na podstawie art. 74a ust. 1 świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca oddelegowanemu funkcjonariuszowi 
jednostka organizacyjna, w której pełnił on służbę przed oddelegowaniem. 
2. Jednostka organizacyjna, w której funkcjonariusz pełnił służbę przed oddelegowaniem, wydaje świadczenia w n a-
turze oraz wypłaca ich równoważniki, a także wypłaca inne niż wymienione w ust. 1 należności i świadczenia pieniężne, 
przysługujące funkcjonariuszowi z tytułu pełnienia służby. 
3. Oddelegowanemu funkcjonariuszowi urlopów udziela organ instytucji krajowej lub zagranicznej, do której został 
oddelegowany, albo Minister Sprawiedliwości, na zasadach i w wymiarze określonych w ustawie. 
Art. 80a. 1. Funkcjonariuszowi oddelegowanemu do Ministerstwa Sprawiedliwości przysługują należności z tytułu 
podróży służbowej na obszarze kraju. 
2. Należności, o których mowa w ust. 1, wypłaca Ministerstwo Sprawiedliwości. 
3. Należności, o których mowa w ust. 1, nie przysługują w przypadku, gdy odległość od miejsca stałego pełnienia 
służby lub miejsca stałego zamieszkania funkcjonariusza oddelegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości nie przekracza 
60 km, chyba że Minister Sprawiedliwości na wniosek funkcjonariusza oddelegowanego uzna, że nie jest celowy c o-
dzienny dojazd funkcjonariusza oddelegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości. 
Art. 81. 1. Dyrektor Generalny, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami Służby Więziennej, może odwołać funkcjon a-
riusza z oddelegowania, nawet bez jego zgody. 
2. Organ instytucji krajowej lub zagranicznej, co najmniej z miesięcznym wyprzedzeniem, może wystąpić z wnioskiem 
do Dyrektora Generalnego o odwołanie funkcjonariusza z oddelegowania. 
3. Dyrektor Generalny odwołuje funkcjonariusza z oddelegowania, na jego pisemny wniosek. 
Art. 82. Funkcjonariusza po odwołaniu z oddelegowania mianuje się na stanowisko nie niższe od zajmowanego 
przed oddelegowaniem. 
Art. 83. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej może powierzyć funkcjonariuszowi pełnienie obowiązków służb o-
wych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej na czas nieprzekraczający 12 miesięcy; w takim prz y-
padku uposażenie funkcjonariusza nie może być obniżone. 
2. Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa funkcjonariusza w czasie jego nieobecności w służbie, przełożony może 
w tym celu powierzyć innemu funkcjonariuszowi pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku zajmowanym przez 
nieobecnego funkcjonariusza, przez okres trwania jego nieobecności nieprzekraczający 12 miesięcy; w takim przypadku 
uposażenie funkcjonariusza nie może być obniżone. 
3. Po upływie maksymalnego okresu powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce 
organizacyjnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, ponowne powierzenie obowiązków na tym samym stanowisku służbowym 
jest niedopuszczalne. 
                                                           
6) Dodany przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb munduro-
wych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), która weszła w życie z dniem 1 października 2020 r. 
  
Dziennik Ustaw – 48 – Poz. 1064  
 
Art. 84. 1. Funkcjonariusza w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można prze-
nieść do dyspozycji określonego przełożonego na okres: 
1) zwolnienia z obowiązków wykonywania zadań służbowych, udzielonego na zasadach określonych w przepisach 
ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych; 
2) oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa. 
2. Przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji dokonuje przełożony właściwy do mianowania go na zajmowane st a-
nowisko służbowe. 
Art. 85. 1. Funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej 
wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. 
2. Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w następujących przypadkach: 
1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie 
ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne w zakresie pobieranego uposażenia zasadniczego; 
2) utraty kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku; 
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej 
w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 
4) likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości mianowania funkcjonariusza na stanowisko równorzęd ne 
w zakresie pobieranego uposażenia zasadniczego. 
3. Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę. 
Rozdział 10 
Opiniowanie funkcjonariuszy 
Art. 86. Funkcjonariusz podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu, które ma na celu: 
1) stworzenie podstaw do określenia indywidualnego programu rozwoju zawodowego; 
2) ustalenie przydatności do służby, ocenę wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz przydatności na zajm o-
wanym stanowisku; 
3) wyłanianie kandydatów do mianowania i powoływania na wyższe stanowiska służbowe oraz awansowania na wy ż-
sze stopnie Służby Więziennej. 
Art. 87. 1. W opiniowaniu służbowym w zależności od zajmowanego stanowiska i charakteru wykonywanych zadań 
służbowych uwzględnia się odpowiednio następujące kryteria: 
1) umiejętności zawodowe, z uwzględnieniem wymagań na zajmowanym stanowisku służbowym, kwalifikacji specjal i-
stycznych wynikających z ukończenia szkoleń lub studiów, znajomości języków obcych oraz wyniki osiągane przez 
funkcjonariusza podczas szkoleń; 
2) wykorzystywanie posiadanych umiejętności, z uwzględnieniem znajomości obowiązujących przepisów i procedur 
oraz ich stosowania, zasobu wiadomości i umiejętności pozwalających na wywiązywanie się z obowiązków i reali-
zację zadań służbowych na zajmowanym stanowisku; 
3) inicjatywę oraz podnoszenie kwalifikacji, a także umiejętności samodzielnego wyszukiwania i zdobywania niezbędnych 
informacji; 
4) umiejętność planowania i organizowania pracy, z uwzględnieniem zdolności stopniowania zadań według ich ważności, 
oraz sprawność i terminowość realizacji zadań; 
5) umiejętność pracy w zespole, z uwzględnieniem przejawiania postawy sprzyjającej kształtowaniu dobrej atmosfery 
pracy, niepowodowania sytuacji konfliktowych, a w razie potrzeby udzielania pomocy i doradzania; 
6) komunikatywność, z uwzględnieniem umiejętności przekazywania, odbierania i rozumienia informacji w mowie i piś-
mie, jasnego i wyrazistego formułowania wypowiedzi w sposób gwarantujący ich zrozumienie; 
7) zdolność analitycznego myślenia, z uwzględnieniem umiejętności oceny wartości informacji, ich źródeł i wyboru 
oraz interpretowania, wyciągania wniosków; 
8) samodzielność, z uwzględnieniem umiejętności działania bez angażowania innych osób oraz konieczności nadzoru 
przełożonych; 
  
Dziennik Ustaw – 49 – Poz. 1064  
 
9) motywację i kreatywność, z uwzględnieniem umiejętności tworzenia nowych rozwiązań oraz doskonalenia już istni e-
jących, inicjowania działań i przyjmowania odpowiedzialności za nie; 
10) dyspozycyjność, z uwzględnieniem możliwości i gotowości podejmowania oraz realizacji zadań i czynności służb o-
wych; 
11) radzenie sobie w sytuacjach kryzysowych, z uwzględnieniem umiejętności stanowczego i zdecydowanego działania 
w sytuacjach nietypowych, gdy nie wystarczają obowiązujące (standardowe) procedury postępowania, odporność na 
stres, opanowanie emocjonalne, umiejętność dostosowania działań do szybko zmieniających się warunków i sytuacji; 
12) przestrzeganie etyki zawodowej i zdyscyplinowanie, z uwzględnieniem przestrzegania zasad wynikających ze złoż o-
nego ślubowania. 
2. W opiniowaniu służbowym na wyższe stanowiska kierownicze w Służbie Więziennej oraz opiniowaniu funkcj o-
nariuszy zajmujących stanowiska kierownicze oprócz kryteriów wymienionych w ust. 1 ocenie podlegają: 
1) umiejętność efektywnego zarządzania, z uwzględnieniem umiejętności prawidłowego rozlokowania i wykorzystania 
potencjału ludzkiego oraz zasobów rzeczowych, finansowych i informacyjnych, niezbędnych w realizacji zadań służ-
bowych, umiejętności pozyskania nowych zasobów, nadzoru nad realizacją czynności służbowych oraz kontroli re a-
lizacji zadań, a także motywowania podległych funkcjonariuszy i pracowników do wyższej jakości pracy oraz ro z-
woju zawodowego; 
2) zdolność negocjowania, z uwzględnieniem umiejętności wypracowania pożądanego stanowiska, utrzymania właśc i-
wych stosunków międzyludzkich, a w sytuacji konfliktowej – podejmowania otwartej dyskusji na temat źródeł ko n-
fliktu w celu rozwiązania problemu; 
3) umiejętność strategicznego myślenia, rozpoznawania potrzeb i generowania kierunków działania, umiejętność oceny 
ryzyka, tworzenia strategii działania zgodnej z celami służby. 
3. W przypadku funkcjonariuszy nauczycieli oraz funkcjonariuszy nauczycieli akademickich w opiniowaniu służb o-
wym ocenie podlega również wywiązywanie się z obowiązków wynikających odpowiednio z przepisów o systemie oświ a-
ty oraz przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce. 
Art. 88. Opinie służbowe wydają: 
1) Minister Sprawiedliwości – o Dyrektorze Generalnym; 
2) Dyrektor Generalny – o swoich zastępcach, kierownikach komórek organizacyjnych w Centralnym Zarządzie Służby 
Więziennej, dyrektorach okręgowych, Rektorze, Komendancie Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, 
komendantach ośrodków szkolenia Służby Więziennej oraz komendantach ośrodków doskonalenia kadr Służby Wię-
ziennej bezpośrednio mu podległych; 
3) dyrektor okręgowy – na terenie swojego działania – o swoich zastępcach i funkcjonariuszach pełniących służbę w okrę-
gowym inspektoracie Służby Więziennej, dyrektorach zakładów karnych i dyrektorach aresztów śledczych oraz komen-
dantach ośrodków doskonalenia kadr Służby Więziennej; 
3a) Rektor – o prorektorach Uczelni, kierownikach komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszach pełniących służbę 
na stanowiskach samodzielnych; 
4) Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej, 
komendant ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej – odpowiednio – o swoich zastępcach, kierownikach 
komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszach pełniących służbę na stanowiskach samodzielnych; 
5) dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego – o swoich zastępcach, kierownikach komórek organizacy j-
nych oraz funkcjonariuszach pełniących służbę na stanowiskach samodzielnych; 
6) kierownik komórki organizacyjnej – o podległych mu bezpośrednio funkcjonariuszach; 
7) o funkcjonariuszach delegowanych do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej – przełożony właś-
ciwy w czasie delegowania. 
Art. 89. 1. Opinię służbową o funkcjonariuszu wydaje się: 
1) w okresie służby przygotowawczej – nie później niż 30 dni przed upływem pierwszego roku tej służby i 60 dni przed 
mianowaniem na stałe; 
2) w służbie stałej – nie później niż 30 dni przed upływem każdych 4 lat służby do osiągnięcia 20 lat służby oraz ka ż-
dych 5 lat służby po przekroczeniu 20 lat służby; 
3) w służbie kandydackiej – nie później niż w ciągu 7 dni po ukończeniu kursu przygotowawczego oraz nie później niż 
w terminie 30 dni przed ukończeniem każdego roku studiów. 
  
Dziennik Ustaw – 50 – Poz. 1064  
 
2. Termin wydania opinii liczy się od dnia przyjęcia do służby lub dnia ostatniego opiniowania. 
3. Termin wydania opinii może ulec przesunięciu o okres: 
1) zawieszenia w czynnościach służbowych; 
2) odbywania szkolenia zawodowego; 
3) urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego; 
4) urlopu wychowawczego; 
5) urlopu bezpłatnego lub zwolnienia od zajęć służbowych; 
6) choroby; 
7) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej; 
8) oddelegowania do pełnienia służby poza Służbą Więzienną. 
4. Opiniowanie służbowe przeprowadza się niezależnie od terminów, o których mowa w ust. 1, w następujących przy-
padkach: 
1) stwierdzenia nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, nieprzydatności do służby w okresie służby przygotowaw czej 
albo niewywiązywania się z obowiązków służbowych; 
2) jeżeli od dnia wydania opinii stwierdzającej niewywiązywanie się z obowiązków służbowych upłynęło 6 miesięcy; 
3) polecenia wyższego przełożonego. 
5. Opiniowanie służbowe można przeprowadzić niezależnie od terminów, o których mowa w ust. 1, w przypadku 
wniosku o mianowanie lub powołanie funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe albo o nadanie kolejnego wyższ e-
go stopnia Służby Więziennej, jeżeli od ostatniego opiniowania upłynęły co najmniej 3 lata. 
Art. 90. 1. Wydający opinię służbową zapoznaje z nią opiniowanego funkcjonariusza w terminie 14 dni od dnia jej 
sporządzenia. Funkcjonariusz potwierdza fakt zapoznania się z treścią opinii własnoręcznym podpisem. 
2. W razie odmowy złożenia podpisu wydający opinię sporządza na tę okoliczność adnotację na arkuszu opinii. 
3. Funkcjonariusz, który nie zgadza się z treścią opinii, może wnieść, za pośrednictwem wydającego opinię, wniosek 
o jej zmianę do wyższego przełożonego w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z nią. 
4. Jeżeli opinia została wydana przez Ministra Sprawiedliwości, Dyrektor Generalny może zwrócić się do Ministra 
Sprawiedliwości z wnioskiem o jej zmianę. 
Art. 91. 1. W razie uznania w całości wniosku funkcjonariusza o zmianę opinii, przełożony wydaje nową opinię. 
Opinia poprzednia podlega zniszczeniu. 
2. Jeżeli przełożony uzna wniosek o zmianę opinii za niezasadny, przesyła go w terminie 7 dni wyższemu przełoż o-
nemu wraz z opinią i własnym stanowiskiem w sprawie. 
3. Wyższy przełożony rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia jego wniesienia. 
Art. 92. 1. Wyższy przełożony może zaskarżoną opinię: 
1) utrzymać w mocy; 
2) uchylić w całości i polecić wydanie nowej opinii z uwzględnieniem wskazanych okoliczności. 
2. Funkcjonariusza informuje się na piśmie, za pośrednictwem wydającego opinię, o sposobie rozpatrzenia wniosku. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, poprzednia opinia podlega zniszczeniu. 
4. Opinię, co do której nie został złożony wniosek o jej zmianę, opinię utrzymaną w mocy, a także opinię wydaną w wy-
niku rozpoznania tego wniosku, włącza się do akt osobowych funkcjonariusza. 
Art. 93. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór arkusza opinii służbowej, uwzględniając 
w szczególności kryteria oceny wymagań na zajmowanym stanowisku służbowym, a także kryteria oceny cech osobowości, 
umiejętności i predyspozycji funkcjonariusza do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym. 
  
Dziennik Ustaw – 51 – Poz. 1064  
 
Rozdział 11 
Zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych 
Art. 94. 1. Funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych w razie tymczasowego aresztowania. 
2. Funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postęp o-
wania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo post ę-
powania dyscyplinarnego. 
3. Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres 
zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. 
4. Zawieszenia w czynnościach służbowych dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na za j-
mowane stanowisko służbowe. 
Art. 95. 1. Funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się, od najbliższego terminu płat-
ności, 50% należnego uposażenia. 
2. W razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposaż e-
nia oraz podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyr o-
kiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe z oskarżenia 
publicznego lub umyślnie popełnione przestępstwo skarbowe lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. 
3. W razie prawomocnego umorzenia postępowania karnego o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub uni e-
winnienia prawomocnym wyrokiem sądu w tej sprawie, funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz pod-
wyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, chociażby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwol-
nieniu funkcjonariusza ze służby. 
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się, w przypadku gdy postępowanie karne o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, 
o których mowa w ust. 2, umorzono z powodu przedawnienia, amnestii, a także w przypadku warunkowego umorzenia tego 
postępowania. 
Rozdział 12 
Ustanie stosunku służbowego funkcjonariuszy 
Art. 96. 1. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadkach: 
1) nieprzydatności do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej albo w okresie służby 
kandydackiej; 
2) pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. 
2. Funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadkach: 
1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kole j-
nych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 
1a) braku postępów w nauce w służbie kandydackiej; 
2) powołania do innej służby państwowej; 
3) osiągnięcia 30-letniego stażu służby w Służbie Więziennej; 
4) likwidacji jednostki organizacyjnej lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli prz e-
niesienie funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe; 
5) niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko w przypadkach określonych w pkt 4 oraz w art. 85 ust. 2; 
6) nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy; 
7) upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych; 
8) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 111 ust. 2, lub niepoddania się 
im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym, 
w przypadku wyrażenia zgody przez funkcjonariusza, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wni o-
sek funkcjonariusza; 
9) prawomocnej odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa osobowego w rozumieniu przepisów o ochronie 
informacji niejawnych; 
10) gdy dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby. 
  
Dziennik Ustaw – 52 – Poz. 1064  
 
3. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia przez niego pisemnego zgłosz e-
nia wystąpienia ze służby. 
4. W przypadkach określonych w ust. 2 pkt 4 zwolnienie ze służby stałej może nastąpić po upływie 6 miesięcy, a w przy-
padku służby przygotowawczej – po upływie 3 miesięcy od dnia podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej 
lub jej reorganizacji. 
5. O planowanym zwolnieniu funkcjonariusza ze służby z przyczyny określonej w ust. 2 pkt 3 uprzedza się na piśmi e 
funkcjonariusza co najmniej na 6 miesięcy przed terminem jego zwolnienia. 
Art. 97. 1. Stosunek służbowy funkcjonariusza wygasa w przypadku: 
1) ostatecznego orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby; 
2) prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby; 
2a) nieukończenia kursu przygotowawczego, o którym mowa w art. 62c ust. 1; 
2b) nieuzyskania pozytywnej opinii, o której mowa w art. 62c ust. 3; 
2c) niepodjęcia studiów, o których mowa w art. 62a pkt 1; 
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności, jeżeli wykonanie tej kary nie zostało waru n-
kowo zawieszone; 
4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne 
przestępstwo skarbowe z oskarżenia publicznego lub umyślnie popełnione przestępstwo skarbowe; 
5) orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu środka karnego pozbawienia praw publicznych lub środka karnego zakazu 
wykonywania zawodu funkcjonariusza Służby Więziennej; 
6) nieobecności w służbie przez okres powyżej 3 miesięcy z powodu tymczasowego aresztowania; 
7) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego; 
8) porzucenia służby przez funkcjonariusza; 
9) śmierci funkcjonariusza; 
10) stwierdzenia zaginięcia funkcjonariusza. 
2. Przez porzucenie służby należy rozumieć nieusprawiedliwioną nieobecność funkcjonariusza trwającą ponad 10 dni 
kalendarzowych. 
3. Wygaśnięcie stosunku służbowego jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku służbowego w rozumieniu ustawy 
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcy j-
nego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-
-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 i 2320 ). 
Art. 98. 1. Zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy 
do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe. 
2. Zwolnienia ze służby z przyczyny określonej w art. 96 ust. 2 pkt 10 dokonuje przełożony przełożonego, o  którym 
mowa w ust. 1. 
Art. 99. Funkcjonariusz w służbie stałej zwolniony ze służby na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 oraz funk-
cjonariusz w służbie stałej, którego stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1, otrzymuje odprawę. 
Art. 100. Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia 
zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. O d-
prawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy następny pełny 
rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z doda t-
kami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. 
Art. 101. 1. W razie śmierci lub zaginięcia funkcjonariusza pozostałej po nim rodzinie przysługuje odprawa p o-
śmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu funkcjonariuszowi odprawa, gdyby był zwolniony ze służby. 
2. Jeżeli śmierć lub zaginięcie funkcjonariusza nastąpiły w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków słu ż-
bowych, odprawa pośmiertna przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami 
o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. 
  
Dziennik Ustaw – 53 – Poz. 1064  
 
3. Świadczenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, przysługuje małżonkowi funkcjonariusza, który pozostawał z nim we 
wspólnym pożyciu, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom funkcjonariusza, jeżeli w dniu śmierci funkcjonariusza 
spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 97 ust. 3. 
Art. 102. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 3 i 4, oraz 
funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1, wypłaca się co miesiąc przez 
okres roku po zwolnieniu ze Służby Więziennej świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadn i-
czemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranemu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Świadcz e-
nie to wypłaca się również funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2, w przy-
padku gdy wypełnia on jednocześnie przesłanki, o których mowa w art. 96 ust. 2 pkt 3. 
2. Funkcjonariuszowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo do zaopatrzenia em e-
rytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. 
Art. 103. 1. Funkcjonariusz zwolniony ze służby z przyczyn określonych w art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 8 i 10 oraz 
funkcjonariusz, którego stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2–8 przed upływem 5 lat od odbycia 
kursu przygotowawczego lub szkolenia zawodowego, a także studiów na Uczelni albo studiów podyplomowych na Uczel-
ni, jest obowiązany zwrócić kwotę stanowiącą równowartość kosztów wyżywienia, zakwaterowania, umundurowania oraz 
kosztów podróży służbowych otrzymanych w czasie kształcenia. Koszty te funkcjonariusz zwraca także w przypadku nie-
ukończenia kursu przygotowawczego, szkolenia zawodowego lub przerwania studiów albo studiów podyplomowych 
z winy funkcjonariusza. 
2. Koszty wyżywienia, zakwaterowania, umundurowania oraz podróży służbowych otrzymane przez funkcjonariusza 
w czasie szkolenia lub nauki ustala się jako sumę: 
1) dziennych stawek budżetowych na wyżywienie i kosztów zakwaterowania funkcjonariusza w czasie szkolenia lub 
nauki; 
2) wartości przedmiotów umundurowania wydanych funkcjonariuszowi w czasie szkolenia lub nauki zgodnie z przep i-
sami o normach i zasadach przydzielania umundurowania i wyposażenia specjalnego funkcjonariuszom, wyliczonej na 
podstawie liczby dni użytkowania tych przedmiotów i kosztu jednorazowego ich czyszczenia; 
3) diet otrzymanych na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w czasie podróży służbowych; 
4) kwot otrzymanych za przejazd na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do Uczelni, Centralnego Ośrodka Szk o-
lenia Służby Więziennej, ośrodka szkolenia Służby Więziennej albo ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej 
i z powrotem oraz ryczałtów na dojazdy środkami komunikacji miejscowej. 
3. Wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania ustala się 
według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby. 
4. Koszty zakwaterowania funkcjonariusza, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i ust. 3, otrzymane w czasie szkolenia lub 
nauki ustala się na podstawie wysokości diety określonej w przepisach wykonawczych o zasadach ustalania oraz wysokości 
należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju wydanych na podstawie art. 775 
§ 2 Kodeksu pracy, w wysokości: 
1) za miejsce w pokoju z łazienką i WC zajmowanym samodzielnie – 1,2 diety za dobę; 
2) za miejsce w pokoju bez łazienki i WC zajmowanym samodzielnie – 1 diety za dobę; 
3) za miejsce w pokoju zajmowanym z inną osobą z łazienką i WC – 0,8 diety za dobę; 
4) za miejsce w pokoju zajmowanym z inną osobą bez łazienki i WC – 0,6 diety za dobę. 
Art. 104. 1. Przełożonym uprawnionym do ustalania kosztów wyżywienia, zakwaterowania, umundurowania oraz 
kosztów podróży służbowych otrzymanych w czasie kursu przygotowawczego lub szkolenia zawodowego oraz ich egz e-
kwowania, a także zwalniania z obowiązku zwrotu tych kosztów w całości lub w części, jest przełożony, o którym mowa 
w art. 98. 
2. Przełożony ustala koszty wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania otrzymane przez funkcjonariusza w czasie 
kursu przygotowawczego, szkolenia zawodowego lub studiów albo studiów podyplomowych na podstawie informacji 
Rektora, Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Wi ę-
ziennej lub komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej. 
  
Dziennik Ustaw – 54 – Poz. 1064  
 
Art. 105. Przełożony może zwolnić z obowiązku zwrotu kosztów wyżywienia, zakwaterowania, umundurowania 
oraz kosztów podróży służbowych otrzymanych w czasie kursu przygotowawczego lub szkolenia zawodowego w całości lub 
w części na pisemny wniosek funkcjonariusza, uzasadniony jego sytuacją życiową, rodzinną lub materialną. 
Art. 106. 1. Kwotę, o której mowa w art. 103, funkcjonariusz wpłaca jednostce organizacyjnej, w której pełnił słu ż-
bę przed zwolnieniem. 
2. Należności, o których mowa w ust. 1, niezwrócone przez funkcjonariusza, podlegają potrąceniu z jego uposażenia 
na zasadach określonych w art. 228. 
Art. 107. 1. Funkcjonariusz, którego stosunek służbowy ustał, może używać stopnia Służby Więziennej z dodaniem 
określenia „w stanie spoczynku”. 
2. Utrata stopnia Służby Więziennej następuje w razie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonari u-
sza w przypadkach: 
1) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego; 
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na środek karny w postaci pozbawienia praw publicznych; 
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskar-
żenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe z oskarżenia publicznego lub umyślnie popełnione przestę p-
stwo skarbowe, jeżeli jej wykonanie nie zostało warunkowo zawieszone. 
Art. 108. 1. Funkcjonariusza w okresie ciąży i w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu m a-
cierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego nie można zwolnić ze służby albo stwierdzić wygaśnięcia 
jego stosunku służbowego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 96 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 4 i przypadków 
określonych w art. 97 ust. 1 pkt 2–10. 
2. Funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 1, zwolnionemu ze służby w okresie służby przygotowawczej na po d-
stawie art. 96 ust. 2 pkt 4, przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 102 ust. 1. 
3. Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w okresie urlopu wychowawczego na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 4 
przysługują do końca okresu, na który ten urlop został udzielony: 
1) świadczenia pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu zasiłku wychowawczego; 
2) inne uprawnienia przewidziane dla pracowników zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego z przyczyn 
niedotyczących pracowników. 
Art. 109. 1. Funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy ustał, wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. 
2. Funkcjonariusz może żądać sprostowania świadectwa służby w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. 
3. Funkcjonariuszowi, któremu wyrządzono szkodę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świa-
dectwa służby, przyznaje się odszkodowanie w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia na ostatnio zajmowanym stan o-
wisku za każdy dzień pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłużej jednak niż za okres 6 tygodni. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, dane, które należy podać w świadectwie służby, tryb 
wydawania i prostowania świadectwa służby, jego wzór, a także tryb przyznawania odszkodowania z tytułu szkody w y-
rządzonej niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa służby, mając na względzie konieczność 
umieszczenia w świadectwie służby informacji niezbędnych do ustalenia uprawnień wynikających ze stosunku służbow e-
go i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. 
Rozdział 13 
Zdrowie i bezpieczeństwo funkcjonariuszy w służbie 
Art. 110. 1. Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do 
spraw wewnętrznych, zwane dalej „komisjami lekarskimi”. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przeprowadzania testu sprawności 
fizycznej, uwzględniając w szczególności charakter służby oraz warunki jej pełnienia. 
  
Dziennik Ustaw – 55 – Poz. 1064  
 
Art. 111. 1. Funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej: 
1) z urzędu lub na jego wniosek – w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do 
służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 
2) z urzędu – w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub 
prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. 
2. Funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom 
specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym. 
3. W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, 
funkcjonariusz może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyraża na to zgodę. 
Art. 112. 1. Zadania z zakresu: 
1) ochrony zdrowia funkcjonariuszy przed wpływem niekorzystnych warunków związanych ze środowiskiem służby 
i sposobem jej pełnienia, 
2) profilaktycznej opieki zdrowotnej nad funkcjonariuszami 
– wykonują jednostki służby medycyny pracy Służby Więziennej, zwane dalej „jednostkami służby medycyny pracy”, na 
zasadach określonych w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1175). 
2. Nadzór nad realizacją zadań, o których mowa w ust. 1, sprawuje właściwy dyrektor okręgowy oraz Dyrektor 
Generalny. 
3. Wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, jednostki służby medycyny pracy współdziałają z komisjami leka r-
skimi. Współdziałanie polega w szczególności na wymianie informacji o stanie zdrowia funkcjonariuszy, zwłaszcza o sta-
nach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami środowiska służby lub sposobem jej pełnienia, udostępnianiu 
dokumentacji lub wyników badań i konsultacji. 
4. Jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia funkcjonariusza, jednostka służby medycyny pracy może wystąpić do 
przełożonego z wnioskiem o jego skierowanie do komisji lekarskiej w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności 
fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. 
Art. 113. 1. Właściwa jednostka służby medycyny pracy może na wniosek właściwego przełożonego przeprowadzać 
badania funkcjonariusza, niezależnie od badań okresowych i kontrolnych, jeżeli jest to uzasadnione podejrzeniem pogo r-
szenia się jego stanu zdrowia, mogącego mieć negatywny wpływ na pełnienie służby na aktualnie zajmowanym stanow i-
sku służbowym lub bezpieczeństwo jednostki organizacyjnej. W uzasadnionym przypadku po przeprowadzeniu badania 
jednostka ta niezwłocznie informuje właściwego przełożonego o konieczności natychmiastowego odsunięcia funkcjon a-
riusza od wykonywania zadań służbowych. 
2. Funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom, o których mowa w ust. 1. 
Art. 114. 1. Funkcjonariusz może zostać poddany procedurze określającej jego predyspozycje do służby na określ o-
nych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych jednostek organizacyjnych polegającej na 
przeprowadzeniu testu sprawności fizycznej lub badań psychologicznych. 
2. Test i badania, o których mowa w ust. 1, zarządza właściwy przełożony. 
3. Test sprawności fizycznej przeprowadza właściwa komórka organizacyjna jednostki organizacyjnej, a badania psych o-
logiczne – jednostka służby medycyny pracy. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania procedury określającej pre-
dyspozycje funkcjonariuszy do służby, właściwość komórek organizacyjnych w tych sprawach, a także predyspozycje 
wymagane na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach jednostek organizacyjnych, uwzglę d-
niając w szczególności zapewnienie ochrony zdrowia funkcjonariusza w sposób umożliwiający prawidłowe wykonywanie 
obowiązków służbowych. 
Art. 115. Funkcjonariuszowi, na jego wniosek, przełożony może udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu prze-
prowadzenia zaleconego przez komisję lekarską leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy w roku kalendarz o-
wym. 
Art. 116. 1. Funkcjonariusz w celu poprawy sprawności może zostać skierowany, w ramach płatnego dodatkowego 
urlopu wypoczynkowego, o którym mowa w art. 141 ust. 1, na obóz kondycyjny. Udział funkcjonariusza w obozie ko n-
dycyjnym jest bezpłatny. 
2. Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, tryb kierowania i szczegółowe warunki korzystania z obozów 
kondycyjnych przez funkcjonariuszy. 
  
Dziennik Ustaw – 56 – Poz. 1064  
 
Art. 117. 1. Przełożeni są obowiązani zapewnić funkcjonariuszom bezpieczne i higieniczne warunki służby. 
2. Funkcjonariusz jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przep i-
sów przeciwpożarowych. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zakres stosowania do funkcjonariuszy przepisów 
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ) w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny 
pracy oraz właściwość przełożonych w tych sprawach, uwzględniając: 
1) odpowiednio przepisy działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem, art. 2092, 
art. 2093, art. 210, art. 229 § 1 i 8, art. 230, art. 231, art. 234 § 2, art. 235, art. 2351, art. 2352, art. 237, art. 2371, 
art. 2372, art. 2377 § 1 pkt 1 i § 2– 4, art. 2378, art. 2379 § 3, art. 23711 § 4, art. 23711a, art. 23712, art. 23713 i art. 23713a; 
2) charakter i warunki służby w Służbie Więziennej. 
Art. 118. 1. Funkcjonariusz, który wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo wskutek 
choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby doznał uszczerbku na zdrowiu lub 
poniósł szkodę w mieniu, otrzymuje jednorazowe odszkodowanie. W razie śmierci funkcjonariusza w związku z pełnieniem 
służby albo wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby odszkodow a-
nie otrzymują pozostali po nim członkowie rodziny, o których mowa w art. 101 ust. 3. 
2. Za wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby w Służbie Więziennej uważa się nagłe zdarzenie wyw o-
łane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku z: 
1) wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych; 
2) wykonywaniem czynności w interesie służby, nawet bez polecenia przełożonych; 
3) uczestniczeniem w obowiązkowych zajęciach związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych i sprawności 
fizycznej funkcjonariuszy; 
4) wykonywaniem funkcji lub zadań zleconych przez działający w Służbie Więziennej związek zawodowy funkcjo-
nariuszy albo organizacje zawodowe lub społeczne; 
5) ratowaniem ludzi lub ich mienia z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia Skarbu Państwa przed 
zniszczeniem lub zagarnięciem; 
6) udzielaniem przedstawicielowi organu państwowego pomocy przy spełnianiu przez niego czynności urzędowych; 
7) odbywaniem bezpośredniej drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1–6. 
3. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje: 
1) w razie wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione przez jednostkę organizacyjną umyśl-
ne lub rażąco niedbałe działanie lub zaniechanie funkcjonariusza, naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, 
jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór 
nad ich przestrzeganiem, a funkcjonariusz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności 
i był należycie przeszkolony w zakresie tych przepisów; 
2) w razie wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie funkcjonariusza spowodowane użyciem alkoholu lub 
środka odurzającego; 
3) jeżeli uszczerbek na zdrowiu lub śmierć funkcjonariusza zostały spowodowane przez niego z winy umyślnej. 
4. Funkcjonariusz, który uległ wypadkowi, niezwłocznie, jeżeli pozwala na to stan jego zdrowia, zawiadamia na piś-
mie o wypadku swojego przełożonego. O wypadku może również zawiadomić przełożonego inna osoba. 
5. Przełożony, który powziął wiadomość o wypadku, niezwłocznie zawiadamia o tym kierownika jednostki organ i-
zacyjnej właściwego ze względu na miejsce wypadku. 
6. Funkcjonariuszowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 70% miesięcznego najniższego upos a-
żenia zasadniczego funkcjonariusza należnego w dniu wydania decyzji w sprawie odszkodowania, za każdy procent 
uszczerbku na zdrowiu, a w razie śmierci funkcjonariusza osobom uprawnionym, o których mowa w ust. 7, przysługuje 
odszkodowanie w wysokości 30-krotności najniższego uposażenia zasadniczego funkcjonariusza; kwotę jednorazowego 
odszkodowania lub jego zwiększenia zaokrągla się do pełnych złotych w górę. 
7. W razie śmierci funkcjonariusza w trakcie pełnienia służby wskutek wypadku albo po zwolnieniu ze służby w cią-
gu 3 lat od tego wypadku, jeżeli przyczyną śmierci były jego skutki, do odszkodowania są uprawnieni członkowie rodziny. 
  
Dziennik Ustaw – 57 – Poz. 1064  
 
8. Jeżeli nastąpi dalsze pogorszenie stanu zdrowia funkcjonariusza pozostające w związku z wypadkiem lub chorobą, 
które spowodowały ustalony poprzednio uszczerbek na zdrowiu, i uszczerbek ten powiększy się co najmniej o 10 punk-
tów procentowych, w ciągu 3 lat od wypadku lub choroby, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 70% najniższego 
uposażenia zasadniczego funkcjonariusza za każdy procent uszczerbku na zdrowiu, przewyższający procent, według którego 
było ustalone odszkodowanie, o którym mowa w ust. 6. 
9. Jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę stanowiącą 10-krotność najniższego uposażenia zasadn i-
czego funkcjonariusza, jeżeli wskutek wypadku lub pogorszenia się stanu zdrowia wskutek wypadku w stosunku do fun k-
cjonariusza została orzeczona całkowita niezdolność do służby. 
10. Odszkodowanie za udowodnione szkody poniesione wskutek utraty, całkowitego zniszczenia lub uszkodzenia 
w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku, jak również przedmiotów służących do wykonywania obowią z-
ków służbowych, z wyjątkiem pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych, ustala się na podstawie ich ceny 
rynkowej z dnia orzekania o odszkodowaniu, z uwzględnieniem stopnia zużycia tych przedmiotów. Jeżeli nie jest możliwe 
ustalenie ceny zakupu takiego samego przedmiotu, jego wartość ustala się według ceny zakupu przedmiotu tego samego 
rodzaju o identycznych lub zbliżonych parametrach. 
11. W razie uszkodzenia przedmiotów, odszkodowanie stanowi równowartość kosztów przywrócenia ich do stanu 
używalności. Jeżeli jednak stopień uszkodzenia jest znaczny, albo koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego 
przedmiotu, przyznaje się odszkodowanie ustalone w sposób określony w ust. 10. 
12. Funkcjonariuszowi przysługuje zwrot kosztów zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortop e-
dycznymi i środki pomocnicze w wysokości udziału własnego nierefundowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 
13. Odszkodowanie należne członkom rodziny zmniejsza się o kwotę odszkodowania wypłaconego funkcjonari u-
szowi, z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku lub choroby, będących przyczyną późniejszego zgonu. 
14. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb ustalania okoliczności i przyczyn wy-
padków i chorób, o których mowa w ust. 1, przełożonych właściwych do ustalania okoliczności i przyczyn wypadków 
oraz szczegółowe obowiązki przełożonego i funkcjonariusza, który uległ wypadkowi, uwzględniając: 
1) sposób powoływania, skład i tryb postępowania, a także właściwość komisji powypadkowych; 
2) tryb zgłaszania i rozpatrywania zastrzeżeń do ustaleń komisji powypadkowej oraz zatwierdzania tych ustaleń; 
3) wzory rejestru wypadków, protokołu powypadkowego oraz innych dokumentów sporządzanych w toku postępowania; 
4) sposób postępowania w przypadku podejrzenia choroby, wzory dokumentów stosowanych w postępowaniu oraz po d-
mioty właściwe w tych sprawach; 
5) sposób dokumentowania chorób i ich skutków oraz prowadzenia ich rejestru. 
15. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) przełożonych właściwych do przyznawania odszkodowania; 
2) tryb, terminy i sposób ustalania: 
a) przysługującego odszkodowania z tytułu wypadku lub choroby pozostającej w związku z pełnioną służbą, 
b) wysokości odszkodowania za utracone lub zniszczone przedmioty osobistego użytku, jak również przedmioty 
służące do wykonywania obowiązków służbowych, z wyjątkiem pojazdów samochodowych oraz wartości pienięż-
nych, 
c) zwrotu kosztów zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze. 
Rozporządzenie powinno mieć na celu zapewnienie przejrzystości i sprawności postępowania oraz ochronę interesów 
osób poszkodowanych. 
16. O uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza wskutek wypadku lub choroby, o uznaniu za całkowicie niezdolnego 
do służby oraz do samodzielnej egzystencji, a także o związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą, orzek a-
ją komisje lekarskie. Koszty orzeczenia ponosi organ kierujący. 
17. Oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem lub chorobą dokonuje się po zakończeniu 
leczenia lub rehabilitacji. 
18. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, ministrem właści-
wym do spraw zdrowia i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, 
wykaz chorób, z tytułu których przysługuje funkcjonariuszowi odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnie-
niem szczególnych właściwości lub warunków służby powodujących powstawanie tych chorób oraz ich związek z peł-
nioną służbą. 
  
Dziennik Ustaw – 58 – Poz. 1064  
 
19. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) sposób ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy, uwzględniając możliwość wystąpienia wielomiej-
scowych naruszeń sprawności organizmu oraz wpływ upośledzeń czynności organizmu mogących istnieć przed w y-
padkiem lub chorobą na ocenę procentową uszczerbku na zdrowiu; 
2) wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy, mając na względzie aktualny stan wiedzy 
medycznej. 
Art. 119. 1. Funkcjonariuszom wykonującym czynności służbowe: 
1) w ramach wzmocnienia systemu ochrony jednostki organizacyjnej i sił wsparcia, 
2) podczas zapobiegania klęskom żywiołowym lub likwidacji ich skutków, 
3) (uchylony) 
4) podczas narad i odpraw służbowych 
– przysługuje wyżywienie na czas trwania tych czynności. 
2. Funkcjonariusz wykonujący czynności służbowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, któremu rodzaj i warunki peł-
nienia służby lub względy techniczno-organizacyjne uniemożliwiają korzystanie z wyżywienia, otrzymuje równoważnik 
pieniężny w zamian za wyżywienie. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, uprawnienia funkcjonariuszy do wyżywienia podczas 
pełnienia służby w warunkach, o których mowa w ust. 1, uwzględniając normy wyżywienia oraz formy ich realizacji, 
a także wysokość dziennej pieniężnej wartości normy wyżywienia, jej waloryzację oraz dopuszczalne przekroczenia, 
a także inne przypadki, w których wyżywienie przysługuje, mając na względzie czas i charakter wykonywanych czynności 
służbowych. 
4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w dro-
dze rozporządzenia, tryb i warunki otrzymywania równoważnika pieniężnego w zamian za wyżywienie podczas pełnienia 
służby oraz jego wysokość, uwzględniając sposób jego naliczania oraz wypłaty, mając na względzie czas i charakter w y-
konywanych czynności służbowych. 
Rozdział 14 
Czas służby funkcjonariuszy 
Art. 120. 1. Czasem służby jest czas, w którym funkcjonariusz pozostaje w dyspozycji przełożonego w jednostce 
organizacyjnej lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania zadań służbowych, w tym również związanych 
z ucze stnictwem w szkoleniu lub doskonaleniu zawodowym oraz odbywaniem podróży służbowych. 
2. Do celów rozliczenia czasu służby funkcjonariusza: 
1) przez dobę – należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której funkcjonariusz rozpoczyna słu ż-
bę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu służby; 
2) przez tydzień – należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozlicz e-
niowego. 
Art. 121. 1. Czas służby wynosi przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym od dnia 
1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku oraz od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku. 
2. Obowiązujący funkcjonariusza wymiar czasu służby w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się, mnożąc 40 go-
dzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie dodając do otrzymanej liczby godzin 
iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku. 
3. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar 
czasu służby o 8 godzin. 
4. Wymiar czasu służby funkcjonariusza w okresie rozliczeniowym ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin 
usprawiedliwionej nieobecności w służbie przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyję-
tym rozkładem czasu służby. 
Art. 122. 1. Tygodniowy czas służby łącznie z przedłużonym czasem służby nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin 
w przyjętym okresie rozliczeniowym. 
2. Ograniczenie przewidziane w ust. 1 nie dotyczy kierowników jednostek organizacyjnych i ich zastępców. 
  
Dziennik Ustaw – 59 – Poz. 1064  
 
Art. 123. 1. Wprowadza się rozkład czasu służby funkcjonariusza: 
1) wielozmianowy – na stanowiskach służbowych, na których wymaga się pełnienia służby w systemie zmianowym lub 
w sposób ciągły; 
2) jednozmianowy – na pozostałych stanowiskach służbowych. 
2. Rozkład czasu służby wprowadza przełożony. 
Art. 124. 1. Funkcjonariusz pełni służbę w jednozmianowym rozkładzie czasu służby przez 8 godzin dziennie od 
poniedziałku do piątku. 
2. Kierownik jednostki organizacyjnej określa godziny rozpoczęcia i zakończenia służby w jednostce organizacyjnej 
oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i posterunkach, uwzględniając potrzebę dostosowania czasu służby do 
potrzeb tej jednostki, do czasu pracy innych jednostek organizacyjnych, urzędów i organów współdziałających z jed-
nostką organizacyjną. 
3. Funkcjonariusz pełniący służbę w jednozmianowym rozkładzie czasu służby może być wyznaczony przez kiero w-
nika jednostki organizacyjnej do pełnienia służby w sobotę, niedzielę albo święto, jeżeli jest to niezbędne ze względu na 
potrzeby jednostki organizacyjnej. W zamian za czas służby w sobotę, niedzielę albo święto funkcjonariuszowi udziela się 
innego dnia wolnego od służby w najbliższym tygodniu przypadającym po tych dniach. 
Art. 125. Funkcjonariusz pełni służbę w wielozmianowym rozkładzie czasu służby na zmiany trwające po 12 godzin, po 
których następują 24 godziny wolne od służby albo 48 godzin, jeżeli zadania służbowe były wykonywane w porze nocnej, 
w dniach i godzinach rozpoczęcia i zakończenia służby ustalonych przez kierownika jednostki organizacyjnej. 
Art. 126. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki organizacyjnej lub upoważniony przez 
niego kierownik komórki organizacyjnej może ustalić indywidualny rozkład czasu służby funkcjonariusza, na jego wni o-
sek lub za jego zgodą, w wymiarze czasu służby przewidzianym dla jednozmianowego rozkładu czasu służby. 
Art. 127. 1. Funkcjonariuszowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odp o-
czynku, z zastrzeżeniem ust. 3. 
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy: 
1) kierowników jednostek organizacyjnych i ich zastępców; 
2) przypadków konieczności wprowadzenia wzmocnionego systemu ochrony, sił wsparcia, odwodu oraz prowadzenia 
działań związanych z zapobieganiem klęskom żywiołowym lub likwidacją ich skutków. 
3. W przypadkach określonych w ust. 2 pkt 2 funkcjonariuszowi przysługuje równoważny okres odpoczynku, którego 
należy udzielić bezpośrednio po pełnieniu służby powodującym naruszenie okresu odpoczynku. 
Art. 128. 1. Funkcjonariuszowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego 
odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. 
2. W przypadku określonym w art. 127 ust. 2 pkt 2 oraz w przypadku zmiany pory pełnienia służby przez funkcjo-
nariusza w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu służby, tygodniowy nieprzer-
wany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy niż 24 godziny. 
Art. 129. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej może ustalić dniem wolnym od służby, dla funkcjonariuszy pełni ą-
cych służbę w jednozmianowym rozkładzie czasu służby, dzień służby przypadający między dniami wolnymi od służby 
i wyznaczyć dniem służby najbliższą sobotę. Jeżeli sobota przypada po wolnym od służby piątku lub przed wolnym od 
służby poniedziałkiem, kierownik jednostki organizacyjnej wyznacza dniem służby sobotę następną. 
2. O ustaleniu dnia wolnego od służby oraz o sobocie wyznaczonej dniem służby funkcjonariusza informuje się, w spo-
sób przyjęty w jednostce organizacyjnej, co najmniej z 14-dniowym wyprzedzeniem. 
Art. 130. 1. Czas służby funkcjonariusza może zostać przedłużony do 48 godzin tygodniowo, w szczególności ze 
względu na konieczność: 
1) wykonania rozpoczętych zadań służbowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane; 
2) zapewnienia ciągłości służby na stanowiskach i posterunkach, na których jest wymagane utrzymanie pełnienia służby 
w sposób ciągły; 
3) realizacji innych zadań służbowych niecierpiących zwłoki. 
2. Czas pełnienia służby, o którym mowa w ust. 1, przedłuża kierownik komórki organizacyjnej, w której funkcjon a-
riusz pełni służbę. 
  
Dziennik Ustaw – 60 – Poz. 1064  
 
Art. 131.  W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 121 ust. 1 funkcjonariuszowi przysługuje:  
1) w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo  
2) po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od dnia zakończenia okresu 
rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. 
Art. 132. Funkcjonariusz, do którego obowiązków należy kierowanie pojazdem samochodowym, może pełnić służbę 
do 12 godzin na dobę, w tym kierować pojazdem nie dłużej niż 10 godzin. Czas nieprzerwanego kierowania samochodem 
nie może przekroczyć 6 godzin, po których następuje przerwa trwająca 30 minut. 
Art. 133. 1. Lekarze oraz inni funkcjonariusze posiadający wyższe wykształcenie wykonujący zawód medyczny, 
pełniący służbę w podmiocie leczniczym udzielającym świadczeń zdrowotnych dla osób pozbawionych wolności, których 
stan zdrowia wymaga całodobowych świadczeń zdrowotnych, mogą być obowiązani do pełnienia w tym podmiocie dyż u-
ru medycznego. 
2. Czas pełnienia dyżuru medycznego wlicza się do czasu służby. 
3. Służba w ramach pełnienia dyżuru medycznego może być planowana również w zakresie, w jakim będzie przekr a-
czać 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału. 
Art. 134. 1. Funkcjonariusz pełniący służbę: 
1) w pracowni radiologicznej, jeżeli do jego podstawowych obowiązków służbowych należy: 
a) stosowanie w celach diagnostycznych lub leczniczych źródeł promieniowania jonizującego, a w szczególności 
wykonujący badania lub zabiegi, asystujący lub wykonujący czynności pomocnicze przy badaniach lub zabiegach, 
obsługujący urządzenia zawierające źródła promieniowania lub wytwarzające promieniowanie jonizujące lub 
wykonujący czynności zawodowe bezpośrednio przy chorych leczonych za pomocą źródeł promieniotwórczych, 
lub 
b) dokonywanie pomiarów dozymetrycznych promieniowania jonizującego związanych z działalnością, o której mowa 
w lit. a, 
2) w pracowni fizykoterapii, jeżeli do jego podstawowych obowiązków służbowych należy kontrolowanie techniki sto-
sowanych zabiegów lub samodzielne wykonywanie zabiegów 
– wykonuje te obowiązki służbowe przez 5 godzin na dobę i przeciętnie 25 godzin na tydzień. 
2. Pozostałe 3 godziny dobowego wymiaru służby funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, pozostaje w dyspozycji 
kierownika jednostki organizacyjnej, który może polecić temu funkcjonariuszowi wykonywanie w tym czasie innych 
zadań służbowych. 
Art. 134a. Do wymiaru i czasu służby funkcjonariusza będącego nauczycielem akademickim stosuje się przepisy 
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określające czas pracy nauczyciela akademickiego.  
Art. 135. 1. W jednostce organizacyjnej prowadzi się listy obecności, roczne karty ewidencji obecności funkcjon a-
riusza w służbie, ewidencję wyjść w godzinach służbowych oraz ewidencję przedłużonego czasu służby. 
2. Ewidencje, o których mowa w ust. 1, udostępnia się funkcjonariuszowi na jego żądanie. 
Art. 136. 1. Kierownik jednostki organizacyjnej może wyznaczyć funkcjonariusza do pozostawania w gotowości do 
pełnienia służby na telefoniczne wezwanie, zwanego dalej „dyżurem telefonicznym”, przy czym dyżur ten nie może nar u-
szać prawa funkcjonariusza do odpoczynku, o którym mowa w art. 127 i 128. 
2. Do dyżuru telefonicznego nie wyznacza się funkcjonariusza bezpośrednio po zakończeniu służby pełnionej w po-
rze nocnej. 
3. Funkcjonariusz może być wyznaczony do dyżuru telefonicznego nie więcej niż 2 razy w miesiącu, w tym najw y-
żej raz w sobotę, niedzielę lub święto. Czas trwania dyżuru telefonicznego nie może przekroczyć 12 godzin na dobę. 
4. Czasu dyżuru telefonicznego nie wlicza się do czasu służby, jeżeli w tym czasie funkcjonariusz nie wykonywał 
czynności służbowych. 
5. Jeżeli funkcjonariusz wykonywał polecone czynności służbowe w czasie dyżuru telefonicznego: 
1) po godzinach służby – to za czas ich wykonywania udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego od służby; 
2) w dniu wolnym od służby, sobotę, niedzielę lub święto – udziela się innego dnia wolnego od służby. 
Art. 137. (uchylony) 
  
Dziennik Ustaw – 61 – Poz. 1064  
 
Rozdział 15 
Urlopy i zwolnienia od zajęć służbowych funkcjonariuszy 
Art. 138. 1. Funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynk o-
wego w wymiarze 26 dni. 
2. Funkcjonariusz nie może zrzec się prawa do urlopu wypoczynkowego. 
3. W okresie od dnia złożenia przez funkcjonariusza pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby do dnia zwolnienia 
ze służby funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu za dany rok kalendarzowy urlop wypoczynkowy 
i urlop dodatkowy, jeżeli w tym okresie przełożony udzieli mu tego urlopu. 
Art. 139. 1. Prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego funkcjonariusz nabywa z upływem każdego miesiąca 
służby w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu wypoczynkowego, o którym mowa w art. 138 ust. 1. 
2. Prawo do kolejnych urlopów wypoczynkowych funkcjonariusz nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym. 
Art. 140. 1. Urlopu wypoczynkowego udziela się w dni, które są dla funkcjonariusza dniami służby, zgodnie z obo-
wiązującym go rozkładem czasu służby, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu służby 
funkcjonariusza w danym dniu. 
2. Przy udzielaniu urlopu wypoczynkowego zgodnie z ust. 1 jeden dzień urlopu wypoczynkowego odpowiada 8 godz i-
nom służby. 
3. Udzielenie funkcjonariuszowi urlopu wypoczynkowego w dniu służby, w wymiarze godzinowym odpowiadaj ą-
cym części dobowego wymiaru czasu służby, jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu wypoczynkowego 
pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu służby funkcjonariusza w dniu, na który ma być 
udzielony urlop wypoczynkowy. 
Art. 141. 1. Funkcjonariuszowi przysługuje płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy, zwany dalej „urlopem doda t-
kowym”, w wymiarze do 13 dni rocznie, z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia albo szczególnie 
uciążliwych, a także z tytułu osiągnięcia przez funkcjonariusza stażu służby. 
2. Urlop dodatkowy przysługujący funkcjonariuszowi z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych dla zdr o-
wia albo szczególnie uciążliwych wynosi: 
1) 12 dni w roku – dla funkcjonariusza pełniącego służbę w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochr o-
ny i opieki nad osadzonymi w: 
a) oddziale przeciwgruźliczym szpitali ogólnych, 
b) laboratorium wykonującym analizy i badania dla oddziałów wymienionych w lit. a; 
2) 5 dni w roku – dla funkcjonariusza pełniącego służbę w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony 
i opieki nad osadzonymi w oddziale dla osadzonych stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne 
zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz dla funkcjonariuszy pełniących służbę 
w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych 
umysłowo. 
3. Urlop dodatkowy przysługujący funkcjonariuszowi z tytułu stażu służby wynosi: 
1) 5 dni – dla funkcjonariusza, który pełni służbę co najmniej przez 10 lat; 
2) 9 dni – dla funkcjonariusza, który pełni służbę co najmniej przez 15 lat; 
3) 13 dni – dla funkcjonariusza, który pełni służbę co najmniej przez 20 lat. 
4. W razie zbiegu uprawnień do urlopów dodatkowych z różnych tytułów funkcjonariuszowi przysługuje jeden urlop 
dodatkowy w wymiarze korzystniejszym. 
Art. 142. 1. Funkcjonariusz nabywa prawo do pierwszego urlopu dodatkowego: 
1) z upływem roku służby pełnionej w warunkach, o których mowa w art. 141 ust. 2; 
2) z dniem osiągnięcia określonego stażu służby. 
2. Prawo do kolejnych urlopów dodatkowych funkcjonariusz nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym, 
z tym że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, musi być to rok, w którym służba jest pełniona w warunkach szkod-
liwych dla zdrowia lub szczególnie uciążliwych. 
3. Funkcjonariuszowi, który wykorzystał urlop dodatkowy za dany rok kalendarzowy, a następnie nabył w ciągu 
tego roku prawo do urlopu dodatkowego w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający. 
  
Dziennik Ustaw – 62 – Poz. 1064  
 
Art. 143. 1. Jeżeli funkcjonariusz nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego lub urlopu dodatkowego w ustalo-
nym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w służbie, a w szczególności z powodu:  
1) czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, 
2) odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, 
3) urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego, 
4) zawieszenia w czynnościach służbowych 
– urlop wypoczynkowy lub urlop dodatkowy przesuwa się na termin późniejszy. 
2. Urlopu wypoczynkowego lub urlopu dodatkowego w części niewykorzystanej z powodów, o  których mowa w ust. 1 
pkt 1–3, udziela się w terminie późniejszym. 
Art. 144. Wymiar urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego funkcjonariusza ulega proporcjonalnemu obniż e-
niu o 1/12 za każdy miesiąc trwania zawieszenia w czynnościach służbowych lub stosowania tymczasowego aresztow a-
nia, chyba że funkcjonariusz urlop ten wykorzystał w przysługującym mu wymiarze. 
Art. 145. 1. Funkcjonariuszowi udziela się na jego wniosek płatnego urlopu okolicznościowego z tytułu przeniesienia 
z urzędu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, jeżeli z przeniesieniem wiąże się zmiana 
zamieszkania, w wymiarze 5 dni. 
2. Funkcjonariuszowi można udzielić na jego wniosek płatnego urlopu okolicznościowego na załatwienie szczegó l-
nie ważnych spraw osobistych lub rodzinnych, w wymiarze 3 dni w roku kalendarzowym. 
Art. 146. 1. Funkcjonariuszowi, który uzyskał zezwolenie na pobieranie nauki lub odbywanie studiów albo studiów 
podyplomowych i naukę tę pobiera lub odbywa studia albo studia podyplomowe, jak również funkcjonariuszowi, który 
uzyskał zezwolenie na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora lub stopnia doktora 
habilitowanego, a także na odbycie aplikacji radcowskiej, legislacyjnej albo specjalizacji lekarskiej, udziela się płatnego 
urlopu szkoleniowego w wymiarze: 
1) w szkołach wyższych, w każdym roku studiów – 21 dni; 
2) w szkołach pomaturalnych lub na studiach podyplomowych – 14 dni w celu przygotowania się i złożenia egzaminu 
końcowego; 
3) w celu przygotowania się do złożenia egzaminów doktorskich i obrony rozprawy doktorskiej lub przygotowania się do 
kolokwium habilitacyjnego – 28 dni; 
4) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu po zakończeniu aplikacji legislacyjnej – 14 dni; 
5) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego albo specjalizacji lekarskiej – 30 dni. 
2. Urlopu udziela się w dni, które są dla funkcjonariusza dniami służby, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu 
służby. 
Art. 147. 1. Funkcjonariuszowi, na jego pisemny wniosek, można udzielić urlopu bezpłatnego, jeżeli nie zakłóci to 
funkcjonowania służby w jednostce organizacyjnej. Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu służby w Służbie 
Więziennej. 
2.7) Funkcjonariuszowi, który wyjeżdża wspólnie z małżonkiem wyznaczonym do wykonywania zadań poza gran i-
cami państwa albo przeniesionym do wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej w rozumieniu 
przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 20 20 r. poz. 1854 ), na jego pisemny wniosek 
udziela się urlopu bezpłatnego na czas wykonywania przez małżonka zadań za granicą albo obowiązków służbowych 
w placówce zagranicznej. 
2.8) Funkcjonariuszowi, który wyjeżdża wspólnie z małżonkiem wyznaczonym do wykonywania zadań poza 
granicami państwa albo przeniesionym do wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej w rozu-
mieniu przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464), na jego pisemny wni o-
sek udziela się urlopu bezpłatnego na czas wykonywania przez małżonka zadań za granicą albo obowiązków słu ż-
bowych w placówce zagraniczne j. 
3. Funkcjonariuszowi pełniącemu z wyboru funkcje w związku zawodowym przysługują urlopy bezpłatne na zas a-
dach określonych w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. 
                                                           
7) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 8. 
8) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 69 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464), która wejdzie 
w życie z dniem 16 czerwca 2021 r. 
  
Dziennik Ustaw – 63 – Poz. 1064  
 
4. Funkcjonariuszowi, który rozpoczyna urlop bezpłatny w ciągu miesiąca kalendarzowego, przysługuje uposażenie 
w wysokości 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia urlopu bezpłatnego. Jeżeli 
funkcjonariusz pobrał już uposażenie za czas urlopu bezpłatnego, potrąca się odpowiednią część uposażenia przy najbli ż-
szej wypłacie. 
Art. 148. 1. Urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego udziela się funkcjonariuszowi zgodnie z harmono gra-
mem służby oraz rocznymi planami urlopów, biorąc pod uwagę wnioski funkcjonariuszy i konieczność zapewnienia no r-
malnego funkcjonowania służby w jednostce organizacyjnej. 
2. Na wniosek funkcjonariusza urlop wypoczynkowy może być podzielony na części, z tym że co najmniej jedna 
część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. 
3. Dodatkowy urlop wypoczynkowy może być dzielony na dwie części, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 141 
ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 1. 
Art. 149. 1. Funkcjonariusza można odwołać z urlopu wypoczynkowego, a także wstrzymać udzielenie mu urlopu 
wypoczynkowego w całości lub w części – z ważnych względów służbowych. 
2. Termin urlopu wypoczynkowego może być przesunięty na uzasadniony wniosek funkcjonariusza. 
3. Odwołanie funkcjonariusza z urlopu wypoczynkowego albo wstrzymanie udzielenia mu urlopu wypoczynkowego 
wymaga formy pisemnej. 
4. Wniosek o przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego powinien zawierać, poza uzasadnieniem przyczyn tego 
przesunięcia, także wskazanie innego terminu do końca danego roku kalendarzowego, w którym urlop wypoczynkowy 
zostanie wykorzystany. 
5. Funkcjonariuszowi, który nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, urlopu tego 
należy udzielić w ciągu pierwszych 3 miesięcy następnego roku. 
Art. 150. 1. Funkcjonariuszowi odwołanemu z urlopu wypoczynkowego lub któremu urlop ten został wstrzymany, 
przysługuje na jego pisemny wniosek zwrot poniesionych: 
1) opłat za pobyt w ośrodkach wczasowych, sanatoriach, kwaterach prywatnych lub za inne usługi związane z wypo-
czynkiem w czasie tego pobytu, niewykorzystane przez funkcjonariusza i członków jego rodziny, jeżeli organizator 
wypoczynku lub inny podmiot świadczący usługi w tym zakresie nie zwrócił wniesionych opłat; 
2) kosztów transportu funkcjonariusza oraz członków jego rodziny, jeżeli jego odwołanie z urlopu wypoczynkowego 
lub wstrzymanie spowodowało również ich powrót. 
2. Przez członków rodziny funkcjonariusza rozumie się osoby wymienione w art. 216. 
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariusz dołącza rachunki i bilety potwierdzające poniesione koszty. 
Jeżeli uzyskanie lub przedłożenie rachunków i biletów nie jest możliwe, funkcjonariusz składa pisemne oświadczenie 
o wysokości poniesionych kosztów oraz o przyczynach braku ich udokumentowania. 
Art. 151. 1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego lub urlopu dodatkowego w ca-
łości lub w
 części z powodu ustania stosunku służbowego funkcjonariuszowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. 
2. Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wyso-
kości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmo-
wanym stanowisku służbowym. 
Art. 152. W sprawach dotyczących udzielania zwolnień od zajęć służbowych oraz sposobu usprawiedliwiania nie-
obecności w służbie w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podst a-
wie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych 
i ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. 
Art. 153. Właściwym przełożonym w sprawach określonych w niniejszym rozdziale jest kierownik jednostki organ i-
zacyjnej, a w stosunku do funkcjonariuszy zajmujących wyższe stanowiska kierownicze – odpowiedni przełożony, o któ-
rym mowa w art. 63 ust. 2. 
Rozdział 1
6 
Umundurowanie i wyposażenie polowe funkcjonariuszy 
Art. 154. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany do noszenia w czasie służby: przepisowego umundurowania, wypos a-
żenia polowego, dystynkcji, odznak, oznak służby i znaków identyfikacyjnych. 
2. Umundurowanie, wyposażenie polowe, oznaki służby, dystynkcje i znaki identyfikacyjne mogą być noszone 
wyłącznie przez funkcjonariuszy. 
  
Dziennik Ustaw – 64 – Poz. 1064  
 
3. Minister Sprawiedliwości może określić, w drodz e rozporządzenia, stanowiska służbowe, na których funkcjonariusze 
w czasie wykonywania zadań służbowych nie mają obowiązku noszenia umundurowania i wyposażenia polowego, uwzglę d-
niając miejsce pełnienia służby oraz specyfikę wykonywanych zadań służbowych. 
Art. 155. 1. Funkcjonariusz otrzymuje bezpłatne umundurowanie oraz wyposażenie polowe dla poszczególnych rodza-
jów służby. 
2. Uprawnienie do umundurowania w ramach należności mundurowej realizuje się w następujących formach: 
1) gotowych składników umundurowania; 
2) tkanin ze zwrotem kosztów szycia i dodatków krawieckich; 
3) równowartości pieniężnej; 
4) wypłaty równoważnika pieniężnego. 
3. Funkcjonariusz mianowany na stałe nabywa na własność otrzymane składniki umundurowania. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 
1) szczegółowy tryb realizacji uprawnień funkcjonariuszy w służbie stałej i przygotowawczej do umundurowania i wy-
posażenia polowego oraz sposób ustalania okresów użytkowania i używalności przedmiotów mundurowych i wyp o-
sażenia polowego będących w użytkowaniu i częstotliwość ustalania stanu jakościowego posiadanego przez funkcjon a-
riusza umundurowania i wyposażenia polowego, z uwzględnieniem: 
a) funkcjonariuszy uprawnionych do wyposażenia polowego, pełniących służbę w działach ochrony jednostek 
organizacyjnych, uczestników szkolenia wstępnego i zawodowego oraz zasad przydziału takiego wyposażenia 
pozostałym funkcjonariuszom, 
b) warunków wydawania umundurowania funkcjonariuszom w służbie przygotowawczej, warunków wydawania 
umundurowania używanego i wyposażenia polowego używanego, warunków ponownego wydawania umund u-
rowania i wyposażenia polowego w przypadkach ich utraty z przyczyn niezawinionych przez funkcjonariuszy, 
c) warunków zwrotu przez funkcjonariuszy wyposażenia polowego i umundurowania, 
d) formy realizacji uprawnień funkcjonariuszy do umundurowania i wyposażenia polowego, w szczególności w po-
staci gotowych składników umundurowania, tkanin ze zwrotem kosztów szycia i dodatków krawieckich, równ o-
wartości pieniężnej za niepobrane składniki umundurowania, formy zwrotu przez funkcjonariuszy przedmiotów 
wyposażenia polowego i umundurowania lub ich wartości pieniężnej odpowiadającej stopniowi naturalnego zużycia; 
2) wzory umundurowania, oznaki służby i dystynkcje funkcjonariuszy oraz wzory wyposażenia polowego, z uwzględnie-
niem podziału na umundurowanie letnie i zimowe oraz służbowe i wyjściowe, kroju i barwy składników umundur o-
wania i wyposażenia polowego, wzorów oznak służby i dystynkcji na poszczególnych składnikach oraz wzorów zna-
ków identyfikacyjnych; 
3) warunki i sposób noszenia umundurowania i wyposażenia polowego oraz orderów, odznaczeń, medali, odznak i zna-
ków identyfikacyjnych, z uwzględnieniem okresów noszenia umundurowania letniego i zimowego, w których fun k-
cjonariusze noszą umundurowanie wyjściowe, sposobu noszenia poszczególnych składników umundurowania i wy-
posażenia polowego, umiejscowienia oznak służby i dystynkcji oraz znaków identyfikacyjnych na składnikach 
umundurowania i wyposażenia polowego oraz ze wskazaniem miejsca i kolejności noszenia orderów, odznaczeń, medali 
i ich baretek; 
4) normy umundurowania dla funkcjonariuszy w służbie stałej i służbie przygotowawczej, formy ich realizacji oraz ilości 
i okresy używalności przedmiotów umundurowania i wyposażenia polowego określonych w tych normach, które pod-
legają zwrotowi, z podziałem na: 
a) normy umundurowania dla funkcjonariuszy mężczyzn i kobiet, 
b) normy uzupełniające dla funkcjonariuszy, którym nadano wyższy stopień Służby Więziennej, 
c) normy wydawanych materiałów w zamian za gotowe umundurowanie, 
d) normy wyposażenia polowego funkcjonariuszy, 
e) dodatkowe normy dla uczestników szkolenia wstępnego i zawodowego, 
f) dodatkowe normy dla kompanii honorowej Służby Więziennej oraz dowódcy uroczystości, dowódcy kompanii 
honorowej i  pocztu sztandarowego, 
g) dodatkowe normy dla przewodników psów, drużyn strzeleckich i drużyn przeciwpożarowych 
– z uwzględnieniem rodzaju wykonywanych zadań i zajmowanych stanowisk służbowych. 
  
Dziennik Ustaw – 65 – Poz. 1064  
 
Art. 156. 1. W zamian za umundurowanie i czyszczenie chemiczne umundurowania funkcjonariusz otrzymuje równ o-
ważnik pieniężny. 
2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w dro-
dze rozporządzenia, wysokość, szczegółowy tryb otrzymywania i zwrotu oraz przypadki zawieszania i wznawiania wy-
płaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie oraz wysokość równoważnika pieniężnego za czyszczenie 
chemiczne umundurowania dla funkcjonariuszy w służbie stałej i przygotowawczej, uwzględniając w szcze gólności w y-
sokość równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie dla poszczególnych stopni Służby Więziennej i należ-
nych norm umundurowania oraz wysokość równoważnika pieniężnego za czyszczenie chemiczne. 
Rozdział 17 
Obowiązki i prawa funkcjonariuszy 
Art. 157. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz przestrzegać prz e-
pisów prawa, w szczególności niniejszej ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie. 
2. Funkcjonariusz jest obowiązany odmówić wykonania polecenia przełożonego, jeśli jego wykonanie łączyłoby się 
z popełnieniem przestępstwa lub przestępstwa skarbowego. 
3. O odmowie wykonania polecenia funkcjonariusz powinien zameldować wyższemu przełożonemu, Dyrektorowi 
Generalnemu lub Ministrowi Sprawiedliwości z pominięciem drogi służbowej. 
4. Przełożony jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Przepisy art. 943 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – 
Kodeks pracy stosuje się odpowiednio. 
Art. 158. Przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny mają odpowie d-
nie zastosowanie do funkcjonariuszy Służby Więziennej. 
Art. 159. Małżonkowie, osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub 
powinowactwa pierwszego stopnia oraz osoby pozostające ze sobą we wspólnym pożyciu nie mogą pełnić służby lub być 
zatrudnione w tej samej jednostce organizacyjnej, jeżeli powstałby między tymi osobami stosunek podległości służbowej. 
Art. 160. 1. Funkcjonariusz nie może bez zezwolenia przełożonego podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą. 
2. Przełożony może zezwolić funkcjonariuszowi na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, jeżeli zajęcie takie: 
1) nie zakłóca wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych w zakresie zadań Służby Więziennej okreś-
lonych w ustawie; 
2) nie narusza prestiżu służby; 
3) nie podważa zaufania do bezstronności funkcjonariusza. 
3. Udzielone zezwolenie na podjęcie zajęcia zarobkowego cofa się w przypadku naruszenia któregokolwiek z warun-
ków, o których mowa w ust. 2. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach udzielania zezwoleń 
na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, dane, jakie powinien zawierać wniosek funkcjonariusza o udzielenie z e-
zwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą oraz sposób i termin zawiadamiania funkcjonariusza o udzieleniu 
zezwolenia, odmowie jego udzielenia albo cofnięciu zezwolenia, uwzględniając sprawność postępowania. 
Art. 161. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, obejmującym maj ą-
tek stanowiący małżeńską wspólność majątkową i jego majątek osobisty, przy nawiązaniu stosunku służbowego, a następnie 
co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także przy rozwiązaniu stosunku służb o-
wego. 
2. Funkcjonariusz składający oświadczenie o swoim stanie majątkowym podaje informacje o osiągnięciu dochodu 
oraz nabyciu mienia od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego, ich zwią z-
ków lub innej osoby prawnej jednostki samorządu terytorialnego, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, w okresie 
ostatnich 12 miesięcy przed dniem składania oświadczenia. 
3. Oświadczenie, o którym mo wa w ust. 1, funkcjonariusz składa kierownikowi jednostki organizacyjnej, a funkcjo-
nariusz zajmujący wyższe stanowisko kierownicze – odpowiedniemu przełożonemu, o którym mowa w art. 63 ust. 2. 
Właściwy przełożony dokonuje analizy informacji zawartych w oświadczeniu w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku. 
Osoba dokonująca analizy jest uprawniona do porównania treści analizowanego oświadczenia z treścią uprzednio złoż o-
nego oświadczenia. 
  
Dziennik Ustaw – 66 – Poz. 1064  
 
4. Do złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio formularz określony przepisami 
wydanymi na podstawie art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez 
osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 2399 ), dotyczącymi oświadczenia, o którym mowa w art. 10 
ust. 1 tejże ustawy. 
5. Informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, stanowią tajemnicę służbową w rozumieniu przep i-
sów o ochronie informacji niejawnych, chyba że funkcjonariusz, który złożył oświadczenie, wyraził pisemną zgodę na ich 
ujawnienie. Oświadczenie przechowuje się przez 6 lat. Po upływie tego okresu oświadczenie o stanie majątkowym podlega 
zniszczeniu. 
6. W sprawach nieuregulowanych w ust. 1–5 do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, i jego analizy stosuje się 
odpowiednio przepisy ustawy, o której mowa w ust. 4. 
Art. 162. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany poinformować przełożonego o podjęciu przez małżonka lub osoby p o-
zostające we wspólnym gospodarstwie domowym zatrudnienia lub innych czynności zarobkowych w podmiotach świa d-
czących usługi detektywistyczne lub usługi w zakresie ochrony osób i mienia lub podjęciu działalności gospodarczej 
w tym zakresie, a także o fakcie bycia wykonawcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo 
zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019, z późn. zm.9)) na rzecz organów i jednostek organizacyjnych podległych lub 
nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji o wystąpieniu takiej 
sytuacji. 
2. Funkcjonariusz jest obowiązany poinformować przełożonego o objęciu przez niego, małżonka lub osoby pozost a-
jące we wspólnym gospodarstwie domowym akcji lub udziałów w podmiotach świadczących usługi detektywistyczne lub 
usługi w zakresie ochrony osób i mienia, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji o wystąpieniu takiej sytuacji. 
Art. 163. 1. Funkcjonariusz nie może być członkiem partii politycznej. 
2. Z chwilą przyjęcia funkcjonariusza do służby ustaje jego dotychczasowe członkostwo w partii politycznej. 
3. Funkcjonariusz jest obowiązany poinformować przełożonego o przynależności do stowarzyszeń krajowych dział a-
jących poza Służbą Więzienną. 
4. Przynależność do organizacji lub stowarzyszeń zagranicznych albo międzynarodowych wymaga zezwolenia 
Dyrektora Generalnego lub upoważnionego przez niego przełożonego. 
Art. 164. 1. Funkcjonariusz podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych korzysta z ochrony praw-
nej przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny dla funkcjonariuszy publicznych. 
2.10) Funkcjonariuszowi przysługuje zwrot kosztów poniesionych na ochronę prawną, jeżeli wszczęte przeciwko 
niemu postępowanie karne o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych zostanie z a-
kończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu braku ustawowych znamion czynu zabroni o-
nego lub niepopełnienia przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym. 
3.10) Zwrot kosztów poniesionych na ochronę prawną następuje ze środków budżetowych Służby Więziennej, na 
wniosek funkcjonariusza, w wysokości faktycznie poniesionych kosztów, nie wyższej niż czterokrotność przeciętnego 
uposażenia funkcjonariuszy, o którym mowa w art. 56 ust. 3, obowiązującego w roku poprzedzającym dzień złożenia wniosku.  
4.11) W szczególnie uzasadnionych przypadkach, kierując się dobrem służby, Dyrektor Generalny może zapewnić 
funkcjonariuszowi, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne o przestępstwo popełnione w związku z wykonyw a-
niem czynności służbowych, ochronę prawną jeszcze przed zakończeniem tego postępowania. Przepis ust. 3 stosuje się 
odpowiednio. Poniesione przez Służbę Więzienną koszty ochrony prawnej nie podlegają zwrotowi przez funkcjonariusza, 
niezależnie od wyniku postępowania karnego. 
Art. 164a.12) 1. Funkcjonariuszowi pokrzywdzonemu przestępstwem, o którym mowa w art. 222, art. 223 lub art. 226 
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w związku z wykonywaniem czynności służbowych przysługuje, na 
jego wniosek, bezpłatna ochrona prawna w postępowaniu karnym, w którym uczestniczy w charakterze pokrzywdzonego 
lub oskarżyciela posiłkowego. 
2. Ochronę prawną, o której mowa w ust. 1, zapewnia jednostka organizacyjna Służby Więziennej, w której funkcj o-
nariusz pokrzywdzony przestępstwem pełni służbę, a jeżeli jednostka ta nie ma zapewnionej obsługi prawnej realizowanej 
przez radców prawnych lub adwokatów, ochronę prawną zapewnia właściwy miejscowo okręgowy inspektorat Służby 
Więziennej albo Centralny Zarząd Służby Więziennej. 
                                                           
9) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 288, 1492, 1517, 2275 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 464. 
10) W brzmieniu ustalonym przez art. 6  pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
11) Dodany przez art. 6  pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
12) Dodany przez art. 6  pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
  
Dziennik Ustaw – 67 – Poz. 1064  
 
3. W przypadku braku możliwości zapewnienia ochrony prawnej przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej, 
o której mowa w ust. 2, funkcjonariuszowi przysługuje zwrot kosztów ochrony prawnej, o której mowa w ust. 1, w wys o-
kości faktycznie poniesionych kosztów, nie wyższej niż czterokrotność przeciętnego uposażenia funkcjonariuszy, o którym 
mowa w art. 56 ust. 3, obowiązującego w roku poprzedzającym dzień złożenia wniosku.  
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz sposób dokumentowania 
przez funkcjonariusza kosztów poniesionych na ochronę prawną w przypadkach, o których mowa w ust. 3 oraz w art. 164 
ust. 2 i 4, a także podmioty właściwe w sprawie zwrotu kosztów ochrony prawnej, o których mowa w ust. 3 oraz w art. 164 
ust. 3, kierując się koniecznością korzystania przez funkcjonariusza z ochrony prawnej na wysokim poziomie, a także 
szybkiego zwrotu kosztów poniesionych przez funkcjonariusza na ochronę prawną.  
Art. 165. Funkcjonariuszowi przysługują szczególne uprawnienia związane z rodzicielstwem określone w ustawie 
z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem art. 1867, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. 
Art. 166. (uchylony) 
Art. 167. (uchylony) 
Art. 168. 1. Jeżeli funkcjonariusz, którego stosunek służbowy ustał, nie spełnia warunków do nabycia prawa do 
emerytury policyjnej lub policyjnej renty inwalidzkiej, od uposażenia wypłaconego funkcjonariuszowi po dniu 31 grudnia 
1998  r. do dnia zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, prz e-
kazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za ten okres przewidziane na podstawie przepisów ustawy z dnia 
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, 432 i 619 ). 
2. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o którym mowa 
w ust. 1, rozumie się: 
1) uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia, nagrody roczne i uznaniowe oraz dodatkowe wynagrodzenie wypł a-
cane na podstawie art. 208, odpowiednio przeliczone zgodnie z art. 110 ustawy, o której mowa w ust. 1; 
2) kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podst a-
wie odrębnych przepisów – za okres służby kandydackiej. 
3. Składki przekazuje się również w przypadku, gdy funkcjonariusz spełnia jedynie warunki do nabycia prawa do p o-
licyjnej renty inwalidzkiej. Przekazanie składek następuje na wniosek funkcjonariusza. 
4. Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym na podstawie przepisów ustawy 
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2 91, 353 i 794 ). 
5. Przy obliczaniu kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie ust. 4, stosuje się odpowiednio art. 19 
ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, o której mowa w ust. 1. 
6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się również do funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., 
jeżeli po zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury na podstawie ustawy, 
o której mowa w art. 97 ust. 3, zgłosił wniosek o przyznanie emerytury przewidzianej w przepisach, o których mowa w ust. 4. 
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, kwotę należnych zwaloryzowanych składek przekazuje się niezwłocznie 
po zawiadomieniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o nabyciu przez funkcjonariusza prawa do emerytury przew i-
dzianej w przepisach, o których mowa w ust. 4. 
8. Kwota należnych zwaloryzowanych składek stanowi przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 
9. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, 
w drodze rozporządzenia, tryb i terminy przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, o których mowa 
w ust. 1, 3, 4 i 7, oraz jednostki organizacyjne do tego właściwe, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłow e-
go i niezwłocznego wykonywania czynności związanych z przekazywaniem tych składek. 
Art. 169. 1. Funkcjonariuszowi, który wzorowo wykonuje obowiązki, przejawia inicjatywę w służbie i doskonali kwa-
lifikacje zawodowe, mogą być udzielane następujące wyróżnienia: 
1) pochwała; 
2) nagroda pieniężna lub rzeczowa; 
3) krótkoterminowy urlop, nieprzekraczający 5 dni; 
4) przyznanie odznaki, o której mowa w art. 36; 
5) mianowanie na wyższe stanowisko służbowe; 
6) przedterminowe nadanie wyższego stopnia; 
7) przedstawienie do odznaczenia państwowego. 
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania wyróżnień oraz właściwość przełoż o-
nych w tych sprawach, uwzględniając w szczególności sposób i formę dokonywania wyróżnień. 
  
Dziennik Ustaw – 68 – Poz. 1064  
 
Rozdział 18 
Mieszkania funkcjonariuszy 
Art. 170. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której 
stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. 
2. Członkom rodziny funkcjonariusza wymienionym w art. 176 przysługuje prawo do zamieszkania w przydzielonym 
funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnym. 
3. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny oraz 
stopień służbowy lub zajmowane stanowisko. 
4. Za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu prz e-
widziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (prz y-
stanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie 
wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której funkcjonariusz dojeżdża, oraz miejscowości, 
w której wykonuje obowiązki służbowe. 
5. Funkcjonariusz w służbie przygotowawczej może otrzymać kwaterę tymczasową. 
Art. 171. Prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez: 
1) przydział lokalu albo 
2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zwanej dalej „pomocą finansową”. 
Art. 172. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się decyzją administracyjną lokal mieszkalny, o którym mowa 
w art. 177, uwzględniając następujące okoliczności: 
1) brak lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej; 
2) przydatność do służby, kwalifikacje zawodowe oraz staż służby w Służbie Więziennej; 
3) przeniesienie z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, niebędącej miejscowością pobliską; 
4) zajmowanie kwatery tymczasowej w budynku jednostki organizacyjnej przeznaczonym na cele służbowe lub znajd u-
jącym się na terenie zamkniętym. 
Art. 173. 1. Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej, zwana dalej „normą”, wynosi od 7 m2 do 10 m2. 
2. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługują następujące normy: 
1) samotnemu – dwie normy; 
2) posiadającemu rodzinę – po jednej normie dla funkcjonariusza i każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 176. 
3. Normy dodatkowe przysługują: 
1) funkcjonariuszowi posiadającemu stopień majora, podpułkownika, pułkownika lub generała Służby Więziennej albo 
zajmującemu stanowisko służbowe przysługujące tym oficerom – jedna norma; 
2) Dyrektorowi Generalnemu oraz jego zastępcom – dwie normy. 
4. W razie zbiegu uprawnień do norm dodatkowych z tytułu służby obojga małżonków w Służbie Więziennej uwzglę d-
nia się korzystniejsze normy dodatkowe przysługujące tylko jednemu z nich. 
Art. 174. 1. Funkcjonariuszowi przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przy-
sługujących mu norm. 
2. Powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi. 
3. Za lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej większej od przysługującej zgodnie z normami uważa się lokal, 
w którym zwiększenie powierzchni mieszkalnej przekracza połowę górnej granicy normy. 
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą Dyrektora Generalnego, funkcjonariuszowi można przydzi e-
lić lokal mieszkalny, o którym mowa w ust. 3. 
5. Funkcjonariuszowi za jego pisemną zgodą lub na jego pisemny wniosek może być przydzielony lokal mieszkalny 
o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej mu zgodnie z normami. 
6. Przydział lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 5, nie pozbawia funkcjonariusza prawa do uzyskania lokalu 
mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej normom mu przysługującym. 
  
Dziennik Ustaw – 69 – Poz. 1064  
 
Art. 175. 1. Funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pe ł-
nienia służby zajmuje przydzielony mu decyzją administracyjną lokal mieszkalny, może być przydzielony lokal mieszka l-
ny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli: 
1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny w dotychczasowej miejscowości pełnienia służby albo 
2) zwróci przyznaną mu pomoc finansową, o której mowa w art. 184 ust. 1. 
2. Funkcjonariusz przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości, który nie zwolnił lokalu mieszkalnego, o któ-
rym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz funkcjonariusz, który nie zwrócił pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może 
otrzymać w nowym miejscu pełnienia służby kwaterę tymczasową. 
3. Funkcjonariusz delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości otrzymuje zakwaterowanie. Koszt 
zakwaterowania pokrywa się ze środków jednostki organizacyjnej, do której funkcjonariusz został delegowany. 
Art. 176. Członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mie-
szkalnej lokalu mieszkalnego, są: 
1) małżonek; 
2) dzieci (własne, małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) wspólnie 
zamieszkujące z funkcjonariuszem i pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez 
nie 25 lat życia; 
3) rodzice funkcjonariusza lub jego małżonka wspólnie zamieszkujący z funkcjonariuszem i pozostający na jego 
wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. 
Art. 177. 1. Na lokale mieszkalne lub kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale uzyskane 
w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej oraz pozostające i przekazane do dyspozycji Służby Więziennej. 
2. Przepisy ustawy nie naruszają wynikających z prawa własności uprawnień do rozporządzania lokalem mieszka l-
nym właściciela innego niż Skarb Państwa. 
Art. 178. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli: 
1) on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego 
do lokalu mieszkalnego lub domu; 
2) funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1. 
2. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przeniesionemu z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości przysług u-
je równoważnik pieniężny, o którym mowa w ust. 1, jeżeli w nowej miejscowości pełnienia służby: 
1) nie przyznano mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; 
2) nie przydzielono mu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej. 
Art. 179. 1. Wysokość równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ust. 1, wynosi 8 zł dziennie. 
2. Wysokość równoważnika pieniężnego, o której mowa w ust. 1, podlega corocznej waloryzacji o ustalony w ustawie 
budż etowej na dany rok średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Podstawę waloryzacji 
stanowi kwota równoważnika pieniężnego obowiązująca w roku poprzedzającym rok, w  którym waloryzacja następuje. 
Art. 180. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić przełożonego o każdej zmianie mającej wpływ 
na uprawnienie do otrzymywania równoważnika z tytułu braku mieszkania. 
2. Równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego 
pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. 
Art. 181. 1. W przypadku pobrania nienależnego równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ust. 1, w y-
daje się decyzję o jego zwrocie. 
2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w dro-
dze rozporządzenia, szczegółowy tryb wypłaty równoważnika, o którym mowa w art. 178 ust. 1, oraz sposób zwrotu ni e-
należnie pobranego równoważnika pieniężnego, uwzględniając termin wypłaty i zwrotu równoważnika oraz jednostki orga-
nizacyjne właściwe do jego wypłaty. 
Art. 182. 1. Funkcjonariuszowi przysługuje corocznie równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego lub 
domu, zajmowanego na podstawie przysługującego mu lub jego małżonkowi tytułu prawnego. 
  
Dziennik Ustaw – 70 – Poz. 1064  
 
2. W przypadku funkcjonariuszy będących małżonkami uprawnionymi do równoważnika pieniężnego za remont albo 
do równoważnika z tytułu braku mieszkania, świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich; nie dotyczy to funkcjon a-
riuszy przeniesionych z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości niebędącej miejscowością pobliską. 
3. Równoważnik pieniężny za remont nie przysługuje w razie zajmowania części lokalu mieszkalnego lub domu, 
o których mowa w ust. 1. 
4. Wysokość równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, wynosi 339,79 zł. 
5. Wysokość równoważnika pieniężnego, o której mowa w ust. 4, podlega corocznej waloryzacji o ustalony w ustawie 
budżetowej na dany rok średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Podstawę waloryzacji 
stanowi kwota równoważnika pieniężnego obowiązująca w roku poprzedzającym rok, w  którym waloryzacja następuje. 
6. W przypadku pobrania nienależnego równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, wydaje się decyzję o jego 
zwrocie. 
7. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w dro-
dze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty równoważnika, o którym mowa w ust. 1, oraz sposób 
zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego, uwzględniając wzór wniosku o przyznanie równoważnika, 
termin wypłaty i zwrotu równoważnika, a także jednostki organizacyjne właściwe do jego wypłaty. 
Art. 183. (uchylony) 
Art. 184. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który 
lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie 
lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego 
odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. 
2. W razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko 
jednemu z nich. 
Art. 185. 1. Pomoc finansową przyznaje się funkcjonariuszowi w wysokości 25% wartości lokalu mieszkalnego 
o powierzchni użytkowej 50 m2. 
2. Wartość lokalu mieszkalnego, na podstawie której oblicza się wysokość pomocy finansowej, stanowi iloczyn 
50 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego i ceny metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku 
mieszkalnego, publikowanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, służącej wyliczaniu premii gwarancyjnej od 
wkładów oszczędnościowych na budownictwo mieszkaniowe dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek miesz kaniowych. 
3. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w dro-
dze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w zakresie przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, 
o której mowa w art. 184 ust. 1, uwzględniając rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej 
pomocy oraz jednostki organizacyjne właściwe do wypłaty pomocy finansowej, a także termin i miejsce zwrotu pomocy 
finansowej. 
Art. 186. 1. Pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 
15 lat służby w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który przed upływem tego okresu nabył prawo do renty 
inwalidzkiej Służby Więziennej. 
2. Do ustalenia kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się kwotę przyznanego świadczenia 
waloryzowanego corocznie o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, ustalony w ustawie 
budżetowej, w przypadku gdy obowiązek zwrotu powstał w latach następujących po roku przyznania pomocy finansowej. 
3. Na pisemny wniosek funkcjonariusza zwrot pomocy finansowej może nastąpić w ratach. 
Art. 187. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: 
1) w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1; 
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni 
mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrę b-
ną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej; 
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2. 
  
Dziennik Ustaw – 71 – Poz. 1064  
 
Art. 188. 1. Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 177, wydaje się, jeżeli funkcjonariusz: 
1) podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część; 
2) używa lokalu mieszkalnego w sposób sprzeczny z umową najmu lub niezgodnie z przeznaczeniem, zaniedbuje 
obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez 
mieszkańców; 
3) wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych 
lokali; 
4) jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej 
dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu 
i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności; 
5) otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 184 ust. 1; 
6) został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości i przydzielono mu w tej lub pobliskiej miejscowości 
następny lokal mieszkalny; 
7) zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego; 
8) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne 
przestępstwo skarbowe z oskarżenia publicznego lub umyślnie popełnione przestępstwo skarbowe, popełnione w związku 
z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestę p-
stwo określone w art. 258 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny lub wobec którego orzeczono praw o-
mocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. 
2. Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: 
1) jeżeli funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi przysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego, o którym 
mowa w art. 177; w takim przypadku osobom tym przysługuje prawo wyboru jednego z zajmowanych lokali; 
2) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 177, przez funkcjonariusza lub członków jego 
rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. 
3. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. 
Art. 189. 1. Funkcjonariusz przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, któremu przydzielono 
kwaterę tymczasową, ponosi koszty dostawy do niej energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, odbioru ścieków, odp a-
dów i nieczystości ciekłych oraz wydatki związane z korzystaniem z urządzeń radiowo-telewizyjnych, windy, telefonu, 
internetu i domofonu. Pozostałe koszty pokrywa się ze środków jednostki organizacyjnej, do której funkcjonariusz został 
przeniesiony. 
2. Funkcjonariusz w służbie przygotowawczej, któremu przydzielono kwaterę tymczasową, uiszcza opłaty czynszowe 
oraz ponosi koszty dostawy mediów, o których mowa w ust. 1. 
Art. 190. Decyzję o opróż nieniu kwatery tymczasowej wydaje się w przypadkach: 
1) ustania stosunku służbowego funkcjonariusza albo przeniesienia go do służby w innej miejscowości; 
2) zakończenia okresu służby przygotowawczej; 
3) o których mowa w art. 188 ust. 1 pkt 1–4, 7 i 8 oraz ust. 2. 
Art. 191. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania 
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przydziału 
i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych, a także szczegółowe warunki odpłatności za zajmowanie kw a-
ter tymczasowych, uwzględniając wzór wniosku o przydział lokalu mieszkalnego i kwatery tymczasowej, a także rodzaj 
dokumentu przyjęcia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej. 
Art. 192. Decyzje w sprawach realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających z przepisów niniejszego rozdziału 
wydają następujące organy: 
1) Minister Sprawiedliwości w odniesieniu do Dyrektora Generalnego i jego zastępców; 
2) Dyrektor Generalny w odniesieniu do: 
a) funkcjonariusza pełniącego służbę w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, 
b) dyrektora okręgowego i jego zastępców, 
  
Dziennik Ustaw – 72 – Poz. 1064  
 
c) Rektora, prorektora Uczelni, Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka 
szkolenia Służby Więziennej albo komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio mu 
podległego i ich zastępców; 
3) dyrektor okręgowy w odniesieniu do: 
a) funkcjonariusza pełniącego służbę w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej, 
b) dyrektora aresztu śledczego i dyrektora zakładu karnego położonego na terenie działania okręgowego inspekt o-
ratu i jego zastępców, 
c) komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej położonego na terenie działania okręgowego inspe k-
toratu i jego zastępców; 
4) dyrektor aresztu śledczego, dyrektor zakładu karnego, Rektor, Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby 
Więziennej oraz komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendant ośrodka doskonalenia kadr Służby 
Więziennej w odniesieniu do funkcjonariusza pełniącego służbę w tych jednostkach. 
Rozdział 19 
Świadczenia funkcjonariuszy 
Art. 193. 1. Funkcjonariuszowi przysługują następujące świadczenia pieniężne: 
1) zasiłek na zagospodarowanie; 
2) zwrot kosztów przejazdu; 
3) nagrody roczne i uznaniowe oraz zapomogi; 
4) nagrody jubileuszowe; 
5) dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zleconych zadań wykraczających poza obowiązki służbowe; 
6) ryczałt za dojazd do miejsca pełnienia służby; 
7) rekompensata pieniężna za czas służby przekraczający normę, o której mowa w art. 121 ust. 1; 
8)13) świadczenie motywacyjne. 
2. W razie śmierci funkcjonariusza lub członka jego rodziny przysługuje zasiłek pogrzebowy. 
3. W razie śmierci funkcjonariusza w związku ze służbą przysługuje pomoc finansowa na kształcenie dzieci. 
4. Świadczenia pieniężne przyznaje kierownik jednostki organizacyjnej, a w odniesieniu do wyższych stanowisk kie-
rowniczych w Służbie Więziennej odpowiedni przełożony, o którym mowa w art. 63 ust. 2. 
Art. 194. 1. Funkcjonariuszowi w związku z mianowaniem na stałe przysługuje zasiłek na zagospodarowanie w w y-
sokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w dniu mianow a-
nia na stałe. 
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariuszy, którzy służbę w Służbie Więziennej pełnią po zwolnieniu z z a-
wodowej służby wojskowej lub innej służby, w czasie której otrzymali taki zasiłek. 
Art. 195. 1. Funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny, o których mowa w art. 216, przysługuje raz w roku zwrot 
kosztów przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego do jednej z obranych przez siebie miejscowości w kraju 
i z powrotem. 
2. W razie niewykorzystania przysługującego przejazdu osoba uprawniona otrzymuje zryczałtowany równoważnik 
pieniężny. 
3. Zwrotu kosztów przejazdu albo wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego dokonuje właściwa jednostka 
organizacyjna. 
4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb oraz warunki zwrotu kosztów prze-
jazdu i wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego oraz wzór wniosków, na podstawie których następować będzie 
zwrot poniesionych kosztów lub wypłata tego równoważnika, uwzględniając w szczególności rodzaj środka transportu 
i odległość, które stanowić mają podstawę wyliczenia zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd. 
                                                           
13) Dodany przez art. 6  pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
  
Dziennik Ustaw – 73 – Poz. 1064  
 
Art. 195a. 1. Funkcjonariuszowi, który mieszka poza miejscowością pełnienia służby, przysługuje ryczałt za dojazd 
do miejsca pełnienia służby. 
2. Wypłaty ryczałtu za dojazd do miejsca pełnienia służby dokonuje, na wniosek funkcjonariusza, właściwa jednostka 
organizacyjna. W razie zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 4, funkcjonariusz składa ponowny wniosek o wypłatę 
ryczałtu za dojazd do miejsca pełnienia służby. 
3. Ryczałt za dojazd do miejsca pełnienia służby wypłaca się uprawnionemu funkcjonariuszowi na zasadach określ o-
nych w art. 62. 
4. Zmiana miejsca zamieszkania funkcjonariusza wstrzymuje wypłatę ryczałtu za dojazd do miejsca pełnienia służby. 
Funkcjonariusz jest obowiązany do składania kierownikowi jednostki organizacyjnej oświadczenia o każdej zmianie mie j-
sca zamieszkania. 
5. Ryczałt za dojazd do miejsca pełnienia służby nie przysługuje funkcjonariuszowi, który otrzymuje zwrot kosztów 
przejazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem na podstawie art. 73 ust. 3 pkt 6. 
6.14) Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, uwzględ-
niając odległość miejsca zamieszkania od miejsca pełnienia służby, konieczność zachowania rocznego i maksymalnego 
limitu wydatków, o których mowa w art. 272a  ust. 1, oraz liczbę funkcjonariuszy uprawnionych do ryczałtu. 
6.15) Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, 
uwzględ niając odległość miejsca zamieszkania od miejsca pełnienia służby, konieczność zachowania rocznego i maksy-
malnego limitu wydatków, o których mowa w art. 272a ust. 1a, oraz liczbę funkcjonariuszy uprawnionych do r y-
czałtu. 
Art. 195b.  1. Rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 7, za jedną godzinę służby stanowi 1/172 
miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na stanowisku 
zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, o którym mowa w art. 121 ust. 1, lub w ostatnim dniu służby za 
każdą godzinę służby przekraczającą normę, o której mowa w art. 121 ust. 1. Łączny czas służby przekraczający normę 
w danym okresie rozliczeniowym zaokrągla się w górę do pełnej godziny.  
2. Należną rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 7, wypłaca się do końca kwartału następuj ą-
cego po okresie rozliczeniowym, lecz nie później niż do dnia ustania stosunku służbowego funkcjonariusza.  
3. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 7, należną zmarłemu lub zaginionemu funkcjonari u-
szowi wypłaca się jego małżonkowi lub członkom rodziny uprawnionym do policyjnej renty rodzinnej. Wypłata reko m-
pensaty pieniężnej następuje niezwłocznie po wydaniu rozkazu personalnego o wygaśnięciu stosunku służbowego. 
Art. 196. 1. Funkcjonariuszowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna 
w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. 
2. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli funkcjonariusz w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co naj-
mniej 6 miesięcy kalendarzowych. 
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się przy ustalaniu uprawnień do nagrody rocznej za rok kalendarzowy, w którym funkcj o-
nariusz korzystał: 
1) z urlopu wypoczynkowego, urlopu wychowawczego, urlopu dodatkowego, urlopu krótkoterminowego, urlopu 
macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego; 
2) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych, z przyczyn, o których mowa w art. 185 § 2 lub art. 188 ustawy 
z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; 
3) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych w razie urodzenia się dziecka funkcjonariusza, zgodnie z prze-
pisami wydanymi na podstawie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; 
4) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, 
o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia 
społecznego w razie choroby i macierzyństwa. 
4. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny 
miesiąc kalendarzowy. 
                                                           
14) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 15. 
15) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej, ustawy 
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z z a-
pobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzyso-
wych (Dz. U. poz. 180), która weszła w życie z dniem 12 lutego 2021 r.; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. 
  
Dziennik Ustaw – 74 – Poz. 1064  
 
5. Nagroda roczna przysługuje funkcjonariuszowi, który z p owodu:  
1) śmierci, 
2) zaginięcia, 
3) ustania stosunku służbowego, jeżeli w dniu ustania tego stosunku spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury 
– pełnił w danym roku służbę przez część roku kalendarzowego, w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalend a-
rzowym, za który nagroda przysługuje. 
6. Funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 5, który pełnił w danym roku kalendarzowym służbę przez okres kró t-
szy od jednego miesiąca kalendarzowego, nagroda roczna przysługuje w wysokości 1/12 miesięcznego uposażenia. 
7. Funkcjonariuszowi, który na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą poniósł śmierć albo 
którego stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1, nagroda roczna przysługuje za ostatni rok służby 
w wysokości miesięcznego uposażenia, bez względu na okres służby pełnionej w tym roku. 
8. Do uposażenia, o którym mowa w ust. 1, nie zalicza się uposażenia otrzymywanego w okresie zawieszenia w czyn-
nościach służbowych, tymczasowego aresztowania lub wykonywania kary dyscyplinarnej, od dnia jej prawomocnego 
wymierzenia do dnia zatarcia. 
Art. 197. (uchylony) 
Art. 198. 1. Do okresu służby, o którym mowa w art. 196 ust. 1, nie wlicza się okresów: 
1) korzystania z urlopu bezpłatnego; 
2) przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które funkcjonariusz nie zachował prawa do uposażenia, 
wymienionych w art. 61; 
3) zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania; 
4) wykonywania kary dyscyplinarnej od dnia jej prawomocnego wymierzenia do dnia zatarcia. 
2. Przepisu ust. 1 pkt 3 i 4 nie stosuje się, jeżeli postępowanie karne w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe 
lub postępowanie dyscyplinarne, w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem, zawieszeniem w czynnościach 
służbowych lub postępowaniem dyscyplinarnym zostało umorzone prawomocnym orzeczeniem, bądź funkcjonariusz został 
uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscypli narnym. 
3. Umorzenie postępowania, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy warunkowego umorzenia postępowania karnego 
lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe ani umorzenia tego postępowania z powodu przedawnienia lub 
amnestii. 
Art. 199. Nagroda roczna nie przysługuje za rok kalendarzowy, w którym: 
1) skazano funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego 
lub umyślne przestępstwo skarbowe z oskarżenia publicznego lub umyślnie popełnione przestępstwo skarbowe; 
2) wymierzono funkcjonariuszowi orzeczeniem karę dyscyplinarną wydalenia ze służby; 
3) wydano funkcjonariuszowi opinię służbową o: 
a) niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonym w okresie służby 
stałej, 
b) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku w okresie służby stałej, 
c) nieprzydatności do służby w okresie służby przygotowawczej. 
Art. 200. W przypadkach określonych w art. 198 i art. 199 funkcjonariuszowi, który w dniu ustania stosunku słu ż-
bowego spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, przyznaje się nagrodę roczną w wyso-
kości 1/12 miesięcznego uposażenia. 
Art. 201. Nagrodę roczną wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych 4 miesięcy kalendarzowych następujących 
po roku, za który przysługuje nagroda, z tym że funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się 
nie później niż w ostatnim dniu służby. 
Art. 202. 1. Jeżeli przeciwko funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskar-
żenia publicznego, umyślne przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne w roku kalendarzowym, za który 
nagroda jest przyznawana, ustalenie uprawnień do nagrody rocznej za ten rok kalendarzowy oraz za lata następne następuje 
po zakończeniu tego postępowania. 
2. Nagrodę roczną wypłaca się nie później niż w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowań, o których mowa 
w ust. 1. 
  
Dziennik Ustaw – 75 – Poz. 1064  
 
Art. 203. Funkcjonariuszowi może być przyznana nagroda uznaniowa, w szczególności za sumienne wykonywanie 
zadań służbowych, wykonywanie zadań służbowych wymagających znacznego nakładu pracy, a także dokonanie czynu 
świadczącego o odwadze funkcjonariusza. 
Art. 204. 1. Funkcjonariuszowi, którego warunki bytowe uległy znacznemu pogorszeniu, w szczególności w związ ku 
ze zdarzeniami losowymi, długotrwałą chorobą własną lub członka rodziny, śmiercią członka rodziny, można przyznać 
bezzwrotną zapomogę pieniężną. 
2. Przy przyznawaniu zapomogi pieniężnej należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na sytuację 
materialną funkcjonariusza i jego rodziny. 
Art. 205. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze ro z-
porządzenia: 
1) wysokość funduszu na nagrody uznaniowe i zapomogi dla funkcjonariuszy, 
2) sposoby ustalania i warunki zwiększania jego wysokości dla poszczególnych jednostek organizacyjnych, 
3) tryb zwiększenia funduszu na nagrody uznaniowe i zapomogi o środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia 
uposażeń, o którym mowa w art. 60h, 
4) tryb postępowania oraz właściwość przełożonych w zakresie przyznawania i wypłaty nagród uznaniowych i zapomóg 
– mając na względzie celową i racjonalną politykę w zakresie dysponowania środkami finansowymi. 
Art. 206. Funkcjonariuszowi przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości: 
1) po 20 latach służby – 75%, 
2) po 25 latach służby – 100%, 
3) po 30 latach służby – 150%, 
4) po 35 latach służby – 200%, 
5) po 40 latach służby – 300%  
– miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. 
Art. 207. 1. Do okresu służby uprawniającego do nagrody jubileuszowej wlicza się: 
1) wszystkie zakończone okresy służby i pracy, wykonywanej w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru 
czasu pracy; 
2) inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawni e-
nia pracownicze; 
3) okres studiów w szkole wyższej przewidziany programem nauczania w łącznym wymiarze nie większym niż 5 lat, 
pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia. 
2. Jeżeli funkcjonariusz w dniu udokumentowania prawa do nagrody jubileuszowej jest jednocześnie uprawniony 
do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca się tylko jedną nagrodę w wymiarze wyższym. 
3. W razie nabycia prawa do nagrody wyższego stopnia w ciągu 12 miesięcy od dnia nabycia prawa do nagrody 
danego stopnia funkcjonariuszowi wypłaca się różnicę między kwotą nagrody wyższej a kwotą nagrody niższej. 
4. W przypadku zwolnienia ze służby funkcjonariusza uprawnionego do emerytury lub renty nagrodę jubileuszową 
wypłaca się w dniu ustania stosunku służbowego, jeżeli w tym dniu brakuje mu do stażu jubileuszowego, od którego zależy 
nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, nie więcej niż 12 miesięcy. 
5. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporz ą-
dzenia, szczegółowy tryb obliczania i wypłacania nagrody jubileuszowej, a także okresy służby, pracy i nauki powodujące 
nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, sposób dokumentowania tych okresów oraz termin wypłacania nagrody, 
uwzględniając zapewnienie sprawności postępowania i zabezpieczenie praw funkcjonariuszy. 
Art. 208. 1. Za wykonywanie zadań polegających na: 
1) opiece nad psem specjalnym lub służbowym, 
2) pełnieniu funkcji rzecznika dyscyplinarnego, 
3) pełnieniu funkcji mentora w okresie wstępnej adaptacji zawodowej, praktyki zawodowej lub mentora wyznaczonego 
do organizacji i prowadzenia szkolenia dla mentorów w trakcie doskonalenia okręgowego, 
4) pełnieniu funkcji na Uczelni 
− funkcjonariusz otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. 
  
Dziennik Ustaw – 76 – Poz. 1064  
 
2. Wynagrodzenie za dokonane przez funkcjonariuszy wynalazki, udoskonalenia techniczne i usprawnienia określają 
odrębne przepisy. 
3. (uchylony) 
Art. 208a. 1. Funkcjonariuszowi za wykonywanie zadań, o których mowa w art. 208 ust. 1 pkt 1, przysługuje miesięcznie 
dodatkowe wynagrodzenie w wysokości do 153 zł, proporcjonalnie do liczby dni sprawowanej opieki nad psem w mie-
siącu. 
2. W przypadku sprawowania opieki: 
1) nad więcej niż jednym psem specjalnym lub służbowym dodatkowe wynagrodzenie stanowi wielokrotność stawki 
określonej w ust. 1; 
2) przez kilku funkcjonariuszy nad jednym psem specjalnym lub służbowym dodatkowe wynagrodzenie dzieli się mię-
dzy nich, proporcjonalnie do liczby dni sprawowanej przez każdego z nich opieki nad psem specjalnym lub służ-
bowy m w miesiącu. 
3. Dodatkowe wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad psem specjalnym lub służbowym jest wypłacane na wniosek 
bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza. 
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera: 
1) nazwę jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz sprawował opiekę nad psem specjalnym lub służbowym; 
2) informację o liczbie dni w miesiącu, w których funkcjonariusz wykonywał czynności związane z zapewnieniem opieki 
psu specjalnemu lub służbowemu; 
3) informację o liczbie psów specjalnych lub służbowych, nad którymi funkcjonariusz sprawował opiekę. 
Art. 208b.  Funkcjonariuszowi za wykonywanie zadań, o których mowa w art. 208 ust. 1 pkt 2, przysługuje dodatko-
we wynagrodzenie w wysokości do 762 zł za pełnienie funkcji rzecznika dyscyplinarnego w postępowaniu dyscyplina r-
nym lub do 153 zł w przypadku uczestniczenia w postępowaniu dyscyplinarnym w związku z udzielaniem pomocy inn e-
mu rzecznikowi dyscyplinarnemu. 
Art. 208c.  1. Funkcjonariuszowi, o którym mowa w art. 208 ust. 1 pkt 3, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie mie-
sięczne w wysokości do 153 zł: 
1) za pełnienie funkcji mentora w odniesieniu do każdego funkcjonariusza lub pracownika w okresie: 
a) wstępnej adaptacji zawodowej, 
b) praktyki zawodowej; 
2) w okresie organizacji i prowadzenia szkolenia dla mentorów. 
2. Dodatkowe wynagrodzenie za pełnienie funkcji mentora jest wypłacane na wniosek funkcjonariusza po wyzn a-
czeniu go na mentora oraz po zakończeniu czynności, o których mowa w ust. 1. 
3. Wniosek w sprawie wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie funkcji mentora zawiera określenie je d-
nostki organizacyjnej, w której były prowadzone czynności przez mentora, oraz ich opis i termin ich realizacji. 
Art. 208d.  Funkcjonariuszowi za wykonywanie zadań, o których mowa w art. 208 ust. 1 pkt 4, przysługuje doda t-
kowe wynagrodzenie miesięczne w wysokości do 1219 zł.  
Art. 208e.  1. Ustalenia wysokości dodatkowego wynagrodzenia i jego wypłaty dokonuje kierownik właściwej je d-
nostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pobiera uposażenie. 
2. Wypłaty dokonuje się wraz z wypłatą należnego uposażenia za miesiąc następujący po miesiącu, w którym funkcj o-
nariusz wykonywał zadania służbowe, o których mowa w art. 208 ust. 1. 
Art. 208f.16) 1. Funkcjonariuszowi przyznaje się świadczenie motywacyjne po osiągnięci u: 
1) 25 lat służby, ale nie więcej niż 28 lat i 6 miesięcy – w wysokości 1500 zł miesięcznie, albo 
2) 28 lat i 6 miesięcy służby – w wysokości 2500 zł miesięcznie. 
2. Do stażu służby, o którym mowa w ust. 1, zalicza się okresy: 
1) służby w Służbie Więziennej; 
                                                           
16) Dodany przez art. 6  pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
  
Dziennik Ustaw – 77 – Poz. 1064  
 
2) służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, 
Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, 
Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej i Służbie Celno-Skarbowej; 
3) traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 
1994  r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji 
Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego , 
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-
-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 
3. Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego przełożony, o którym mowa w art. 32 
ust. 1 lub art. 63 ust. 2, wydaje nie później niż w terminie 30 dni po osiągnięciu przez funkcjonariusza stażu służby, 
o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2. 
4. Przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia motywacyjnego funkcjonariusz podlega opiniowaniu służb o-
wemu na zasadach, o których mowa w art. 86, jeżeli od dnia wydania ostatniej opinii o tym funkcjonariuszu upłynęły co 
najmniej 3 miesiące. 
5. Świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi: 
1) który podczas ostatniego opiniowania służbowego otrzymał opinię służbową, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1 albo 
ust. 2 pkt 1 – przez okres jednego roku od dnia wydania ostatecznej opinii służbowej; 
2) przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne – do czasu prawomocnego zakończenia tego 
postępowania; 
3) ukaranemu karą dyscyplinarną – do czasu jej zatarcia; 
4) skazanemu wyrokiem sądu lub w stosunku do którego postępowanie karne zostało warunkowo umorzone – przez 
okres jednego roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. 
6. Jeżeli po przyznaniu świadczenia motywacyjnego wystąpią okoliczności, o których mowa w ust. 5, niezwłocznie 
wydaje się decyzję stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia. 
7. Od decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego oraz od decyzji stwierdzającej ustanie prawa do 
wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego w terminie 
7 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku decyzji wydanej przez Ministra Sprawiedliwości lub Dyrektora Genera l-
nego przysługuje, w takim samym terminie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 
8. Świadczenia motywacyjnego nie wypłaca się za okres: 
1) korzystania z urlopu bezpłatnego, 
2) przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które funkcjonariusz nie zachował prawa do uposażenia, 
wymienionych w art. 61, 
3) zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania; 
4) zwolnienia z zajęć służbowych, o którym mowa w art. 60c ust. 2 pkt 1 i 3– 5, 
5) innej nieobecności trwającej co najmniej jeden miesiąc 
– proporcjonalnie do tego okresu. 
9. Świadczenie motywacyjne wypłaca się w każdym kolejnym miesiącu kalendarzowym, począwszy od miesiąca 
następującego po miesiącu, w którym wydano decyzję o przyznaniu świadczenia motywacyjnego. 
10. Świadczenie motywacyjne płatne jest z dołu do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który 
świadczenie motywacyjne przysługuje. 
11. Prawo do wypłaty świadczenia motywacyjnego ustaje w miesiącu, w którym decyzja, o której mowa w ust. 6, 
stała się ostateczna lub nastąpiło rozwiązanie stosunku służbowego w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, 
z jego śmiercią lub zaginięciem. Świadczenia motywacyjnego za ten miesiąc nie wypłaca się. 
Art. 209. 1. W razie śmierci funkcjonariusza przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości: 
1) 4000  zł, jeżeli koszty pogrzebu ponosi małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo lub rodzice; 
2) kosztów rzeczywiście poniesionych, najwyżej jednak do wysokości określonej w pkt 1 – jeżeli koszty pogrzebu 
ponosi inna osoba. 
2. W razie pokrycia kosztów pogrzebu funkcjonariusza ze środków Służby Więziennej pozostałej po funkcjonariuszu 
rodzinie przysługuje 50% zasiłku pogrzebowego określonego w ust. 1 pkt 1. 
  
Dziennik Ustaw – 78 – Poz. 1064  
 
Art. 210. 1. Koszty pogrzebu pokrywa się ze środków Służby Więziennej, jeżeli śmie rć funkcjonariusza nastąpiła 
na skutek wypadku pozostającego w związku ze służbą. 
2. Dyrektor Generalny może wyrazić zgodę na pokrycie kosztów pogrzebu funkcjonariusza zmarłego wskutek choroby 
pozostającej w związku ze służbą. 
3. Koszty pogrzebu funkcjonariusza wypłaca jednostka organizacyjna, w której funkcjonariusz pełnił służbę bezp o-
średnio przed śmiercią. 
4. Koszty pogrzebu jednostka organizacyjna pokrywa do wysokości nie wyższej niż sześciokrotność przeciętnego 
wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym datę pogrzebu, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego 
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. 
5. Niezależnie od wysokości kosztów pogrzebu jednostka organizacyjna dodatkowo pokrywa koszty związane 
z przewozem zwłok do miejscowości, w której zmarły funkcjonariusz ma być pochowany. 
6. Jeżeli rodzina funkcjonariusza zmarłego wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą: 
1) podjęła się zorganizowania pogrzebu we własnym zakresie – koszty pogrzebu funkcjonariusza podlegają zwrotowi 
do wysokości kwoty, o której mowa w ust. 4; przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio; 
2) wybudowała nagrobek na własne zamówienie – koszty pogrzebu funkcjonariusza podlegają w tej części zwrotowi do 
wysokości różnicy między kwotą, o której mowa w ust. 4, a kwotą faktycznie wydatkowaną na pokrycie kosztów 
pogrzebu funkcjonariusza, zorganizowanego przez jednostkę organizacyjną. 
7. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, terminy i tryb wypłaty kosztów 
pogrzebu oraz sposób ich dokumentowania, uwzględniając rodzaje poniesionych wydatków mających wpływ na to świa d-
czenie. 
Art. 211. 1. W razie śmierci członka rodziny funkcjonariuszowi przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości 4000 zł. 
2. W razie zbiegu uprawnień do zasiłku pogrzebowego określonego w ust. 1 z uprawnieniami do zasiłku pogrzeb o-
wego przysługującymi na podstawie odrębnych przepisów funkcjonariusz jest obowiązany w pierwszej kolejności zreal i-
zować uprawnienie do zasiłku wynikające z przepisów odrębnych. 
Art. 212. 1. Zasiłek pogrzebowy z tytułu śmierci członka rodziny funkcjonariusza przysługuje w razie śmierci: 
1) małżonka; 
2) dzieci własnych lub małżonka oraz dzieci przysposobionych; 
3) dzieci wychowywanych w ramach rodziny zastępczej; 
4) dzieci przyjętych na wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli rodzice nie żyją albo nie mogą im zape w-
nić utrzymania bądź zostali pozbawieni lub ograniczeni w sprawowaniu władzy rodzicielskiej; 
5) rodziców funkcjonariusza lub jego małżonka, a także ich ojczyma, macochy lub osób ich przysposabiających; 
6) osób, których opiekunem prawnym został ustanowiony funkcjonariusz lub jego małżonek. 
2. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku pogrzebowego w związku z pokryciem przez funkcjonariusza kosztów 
pogrzebu członka jego rodziny będącego również funkcjonariuszem uprawnionemu przysługuje jeden zasiłek. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb wypłaty zasiłku pogrzebowego oraz rodzaje 
dokumentów wymagane do jego wypłaty, uwzględniając sprawność realizacji wypłaty. 
Art. 213. 1. W przypadku funkcjonariusza, którego śmierć nastąpiła w związku ze służbą, każdemu z dzieci będ ą-
cych na jego utrzymaniu, które w dniu jego śmierci spełniały warunki do uzyskania renty rodzinnej, Dyrektor Generalny 
przyznaje pomoc finansową na kształcenie ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie Służby Więziennej. 
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, przysługuje uczniom i słuchaczom szkół publicznych i niepublicznych 
oraz publicznych i niepublicznych szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne, a także słuchaczom kolegiów pra-
cowników służb społecznych, oraz studentom szkół wyższych do czasu ukończenia kształcenia, nie dłużej jednak niż do 
ukończenia 25. roku życia. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy, 
o której mowa w ust. 1, uwzględniając wysokość pomocy w zależności od poziomu kształcenia i typu szkoły. 
  
Dziennik Ustaw – 79 – Poz. 1064  
 
Art. 214. 1. Funkcjonariuszowi, który nabył prawo do urlopu wypoczynkowego, oraz każdemu z członków jego rodziny 
przysługuje świadczenie w postaci dopłaty do wypoczynku, w wysokości 35% najniższego uposażenia zasadniczego 
w Służbie Więziennej, według stawek obowiązujących w dniu wypłaty świadczenia. 
2. W razie zbiegu uprawnień, o których mowa w ust. 1, z tytułu służby obojga małżonków w Służbie Więziennej 
dopłata przysługuje tylko jednemu z nich. 
Art. 215. 1. Funkcjonariusze i członkowie ich rodzin mają prawo do korzystania z następujących świadczeń socjalnych: 
1) pobytów wypoczynkowych organizowanych przez jednostki organizacyjne; 
2) kolonii i obozów wypoczynkowych dla dzieci i młodzieży organizowanych przez jednostki organizacyjne; 
3) pobytów zagranicznych wymiennych organizowanych przez jednostki organizacyjne; 
4) zagranicznych kolonii i obozów wymiennych organizowanych przez jednostki organizacyjne; 
5) żywienia w stołówkach pracowniczych prowadzonych przez jednostki organizacyjne; 
6) działalności sportowej lub rekreacyjnej organizowanej przez jednostki organizacyjne. 
2. Świadczenia socjalne mają charakter odpłatny, z wyjątkiem działalności sportowej. Odpłatność powinna pokrywać 
koszty związane z organizacją danego rodzaju świadczenia i nie obejmuje narzutów z tytułu zysku. 
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki przyznawania świadczeń socjalnych, 
z uwzględnieniem: 
1) przełożonych uprawnionych do przyznawania świadczeń socjalnych; 
2) dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia i pobytu w jednostkach organizacyjnych związanych z realizacją 
świadczeń socjalnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4 i 6; 
3) właściwości i warunków służby oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej funkcjonariusza – w przypadku prz y-
znawania świadczeń socjalnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4; 
4) warunków pobytu wypoczynkowego oraz udziału w koloniach i obozach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4; 
5) sposobu określenia potrzeb w zakresie ilości miejsc do korzystania ze świadczeń socjalnych, o których mowa w ust. 1 
pkt 1–5, oraz sposobu prowadzenia ewidencji osób przebywających w jednostkach organizacyjnych i wykorzystania 
przydzielonych miejsc; 
6) przypadków ustalenia odszkodowania za utracone lub zniszczone mienie oraz opłat z tytułu rezygnacji ze świadczeń 
socjalnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4, a także przyjazdu w innym terminie niż określony w skierowaniu albo 
wcześniejszego wyjazdu z jednostki organizacyjnej; 
7) przypadków korzystania z połowy porcji żywnościowej lub wyżywienia w postaci suchego prowiantu; 
8) sposobu i terminów ustalania wysokości opłat oraz przypadków pobierania przedpłat; 
9) terminów dokonywania opłat za pobyt lub wyżywienie w jednostkach organizacyjnych korzystających ze świadczeń 
socjalnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1–5. 
Art. 216. 1. Za członków rodziny funkcjonariusza uprawnionych do świadczeń przewidzianych w art. 213– 215 uważa się 
małżonka i dzieci. 
2. Za dzieci uważa się pozostające na utrzymaniu dzieci własne, małżonka, przysposobione, wzięte na wychowanie, 
które: 
1) nie ukończyły 18. roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły – 25 lat; 
2) bez względu na wiek, stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do 
pracy przed osiągnięciem wieku, o którym mowa w pkt 1. 
Rozdział 20 
Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego 
Art. 217. 1. Sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. 
2. Przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mia-
nowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, na-
dawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaś-
nięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności zwią-
zane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służb o-
wego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. 
  
Dziennik Ustaw – 80 – Poz. 1064  
 
Art. 218. 1. Sprawy dotyczące: 
1) zwolnienia ze służby, 
2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 
3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 
4) zawieszenia w czynnościach służbowych 
– rozstrzyga się w formie decyzji. 
2. Od decyzji wymienionych w ust. 1 funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego prz e-
łożonego. 
3. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. 
4. Do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – 
Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735). 
5. Od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach 
określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 
z 2019 r. poz. 2325 , z 2020 r. poz. 2299 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 54 i 159 ). 
Art. 219. 1. Sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące: 
1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, 
2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, 
3) nadawania stopni Służby Więziennej, 
4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 
5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, 
5a) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych w Ministerstwie Sprawiedliwości, 
6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym 
– rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. 
2. Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego. 
3. Rozkaz personalny jest wykonalny z dniem w nim określonym. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. 
Art. 220. Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 
i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. 
Art. 221. 1. Uchylenie: 
1) ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby, 
2) prawomocnego wyroku skazującego i wydanie w nowym postępowaniu prawomocnego wyroku uniewinniającego, 
3) prawomocnego orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oska r-
żenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe z oskarżenia publicznego lub umyślnie popełnione przestę p-
stwo skarbowe i wydanie w nowym postępowaniu prawomocnego orzeczenia o umorzeniu tych postępowań, 
4) prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uchylenie lub stwierdz e-
nie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej 
– stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadz o-
nego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39. 
2. W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami sprawy, można odstąpić od przepro-
wadzenia postępowania kwalifikacyjnego lub przeprowadzić je w ograniczonym zakresie. 
3. Postępowanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza przełożony właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku 
służbowego albo zwolnienia ze służby funkcjonariusza. 
  
Dziennik Ustaw – 81 – Poz. 1064  
 
Art. 222. 1. Pozytywne zakończenie postępowania, o którym mowa w art. 221, stanowi podstawę do wydania aktu 
mianowania, o którym mowa w art. 42 ust. 8, na określone stanowisko służbowe co najmniej równorzędne w zakresie 
uposażenia zasadniczego ze stanowiskiem zajmowanym przez funkcjonariusza bezpośrednio przed ustaniem stosunku służb o-
wego. 
2. Ponowne nawiązanie stosunku służbowego następuje z dniem uchylenia przez właściwy organ skutków ustania st o-
sunku służbowego, o których mowa w art. 221. Prawo do uposażenia powstaje z dniem określonym w akcie mianowania. 
3. W przypadku braku możliwości mianowania, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariusza mianuje się na stanowisko 
służbowe odpowiednio niższe, z uwzględnieniem art. 72 ust. 1. 
4. Mianowanie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe następuje za jego zgodą. W przypadku niewyrażenia 
przez funkcjonariusza zgody zwalnia się go ze służby. 
5. W przypadku negatywnego zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 221, wydaje się decyzję o umo-
rzeniu tego postępowania. Przepisy art. 218 stosuje się odpowiednio. 
6. Decyzja ostateczna o umorzeniu postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego stanowi 
podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego z dniem faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez 
funkcjonariusza. 
Art. 223. 1. Funkcjonariuszowi, z którym ponownie nawiązano stosunek służbowy albo wobec którego umorzono 
postępowanie, o którym mowa w art. 221, przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe 
uposażeniu na stanowisku służbowym zajmowanym bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego, nie więcej je d-
nak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. 
2. Jeśli w okresie pozostawania poza służbą funkcjonariusz otrzymywał świadczenie emerytalno-rentowe, wypłacane 
na podstawie odrębnych przepisów, lub świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 102 ust. 1, wypłaca się mu kwotę 
stanowiącą różnicę pomiędzy należnym uposażeniem a wypłaconym świadczeniem emerytalno-rentowym lub świadcz e-
niem, o którym mowa w art. 102 ust. 1. 
3. Okres pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenia określone w ust. 1, traktuje się na równi ze słu ż-
bą w zakresie wszystkich uprawnień uzależnionych od stażu służby. 
Art. 224. 1. W razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie 
Więziennej z przyczyn innych niż określone w art. 221 ust. 1 funkcjonariuszowi wypłaca się jedynie świadczenie pienię ż-
ne, o którym mowa w art. 223 ust. 1, z uwzględnieniem ust. 2. 
2. Świadczenie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się w terminie 14 dni od dnia złożenia przez funkcjonariusza wniosku 
w tej sprawie wraz z dokumentem potwierdzającym uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze słu ż-
by w Służbie Więziennej. 
3. Przełożony, o którym mowa w art. 221 ust. 3, stwierdza, na podstawie dokumentu, o którym mowa w ust. 2, wygaś-
nięcie stosunku służbowego z dniem faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez funkcjonariusza. 
Art. 225. Funkcjonariuszowi przywraca się stopień w razie uchylenia prawomocnego wyroku orzekającego środek 
karny pozbawienia praw publicznych lub uchylenia prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne ścigane 
z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, na karę pozbawienia wolności, której wykonanie nie zostało 
warunkowo zawieszone. 
Art. 226. 1. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają prz e-
dawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. 
2. Roszczenie z tytułu prawa do pierwszej należności mundurowej wydawanej funkcjonariuszowi w naturze ulega 
przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. 
3. Przełożony właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w docho-
dzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. 
4. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 
1) każda czynność przed przełożonym właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodz e-
nia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; 
2) uznanie roszczenia. 
  
Dziennik Ustaw – 82 – Poz. 1064  
 
Art. 227. W przypadku niewypłacenia uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia o charakterze stałym 
w terminie, o którym mowa w art. 62 ust. 2, funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania odsetek ustawowych 
za opóźnienie, naliczanych za każdy dzień zwłoki. 
Art. 228.
 1. Z uposażenia funkcjonariuszy mogą być dokonywane potrącenia na zasadach określonych w przepisach 
o egzekucji sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w innych przepisach szczególnych, jeżeli da l-
sze przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. 
2. Przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze 
stałym, a także świadczenia związane z ustaniem stosunku służbowego, określone w art. 99 i art. 102 ust. 1. 
3. 
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, przełożonych właściwych do dokonywania potrąceń 
z uposażenia oraz tryb postępowania w tych sprawach, z uwzględnieniem w szczególności podstaw do dokonania potr ą-
ceń i sposobu postępowania z kwotami potrąconymi. 
Art. 229. Potrąceń na zasadach określonych w przepisach o egzekucji sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym w ad-
ministracji albo w innych przepisach szczególnych nie stosuje się do zaliczek pobieranych do rozliczenia, a w szczególności 
na koszty podróży służbowej, delegacji lub przeniesienia. Należności te potrąca się z uposażenia w pełnej wysokości, 
niezależnie od potrąceń z innych tytułów. 
Rozdział 21 
Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy 
Art. 230. 1. Funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na 
naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. 
2. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza popełniony umyślnie lub nieumyślnie polegający na 
naruszeniu dobrego imienia służby lub na przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z prze-
pisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. 
3. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: 
1) odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia lub rozkazu przełożonego bądź organu uprawnionego na podst a-
wie ustawy do wydawania poleceń funkcjonariuszom; 
2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy; 
3) niehumanitarne traktowanie, uwłaczające godności osób pozbawionych wolności; 
4) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa; 
5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli wyrządziło to lub mogło wyrządzić szkodę służ-
bie lub innej osobie; 
6) postępowanie przełożonego przyczyniające się do rozluźnienia dyscypliny służbowej; 
7) stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub 
podobnie działającego środka w czasie służby; 
8) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej; 
9) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrz ą-
dziło szkodę obywatelowi lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego; 
10) utrata dokumentu zawierającego informacje stanowiące tajemnicę państwową lub służbową; 
11) nadużycie zajmowanego stanowiska służbowego lub służby dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej; 
12) samowolne oddalenie się funkcjonariusza z rejonu zakwaterowania, jeśli pełni służbę w systemie skoszarowanym, a tak że 
nieusprawiedliwione opuszczenie lub niestawienie się w miejscu pełnienia służby. 
4. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa, wykroczenia, prze-
stępstwa skarbowego, wykroczenia skarbowego podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzia l-
ności karnej lub karnej skarbowej. 
5. W przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, wypełniającego jednocześnie zn a-
miona wykroczenia lub wykroczenia skarbowego, za które obwiniony został ukarany, przełożony dyscyplinarny może 
odstąpić od wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć. 
  
Dziennik Ustaw – 83 – Poz. 1064  
 
6. W przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny, o którym 
mowa w art. 231, może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego 
udokumentowaną rozmowę dyscyplinującą. 
Art. 231. 1. Przełożonym dyscyplinarnym funkcjonariusza jest odpowiedni kierownik jednostki organizacyjnej, o któ-
rym mowa w art. 32. Tę samą władzę dyscyplinarną posiada funkcjonariusz, któremu powierzono pełnienie obowiązków 
na tym stanowisku. 
2. Przełożonym dyscyplinarnym funkcjonariusza zajmującego wyższe stanowisko kierownicze w jednostce organ i-
zacyjnej oraz funkcjonariusza, o którym mowa w art. 68 ust. 4, jest odpowiedni przełożony, o którym mowa w art. 63 
ust. 2. 
3. Przełożonym dyscyplinarnym funkcjonariusza delegowanego do czasowego pełnienia służby albo którego del e-
gowano na szkolenie wstępne, zawodowe, specjalistyczne lub kurs doskonalenia zawodowego w Centralnym Ośrodku 
Szkolenia Służby Więziennej, ośrodku szkolenia Służby Więziennej lub ośrodku doskonalenia kadr Służby Więziennej 
jest przełożony dyscyplinarny w miejscu czasowego pełnienia służby, odbywania szkolenia lub doskonalenia zawodow e-
go, z wyłączeniem możliwości orzekania kar określonych w art. 232 pkt 3–7, które wymierza odpowiednio przełożony, 
o którym mowa w ust. 1 i 2. 
4. W przypadku przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej i związanej z tym 
zmiany przełożonego dyscyplinarnego postępowanie dyscyplinarne wszczęte wobec funkcjonariusza przejmuje i orzeka 
w pierwszej instancji nowy przełożony dyscyplinarny. 
5. Funkcjonariusz oddelegowany do pełnienia zadań służbowych poza Służbą Więzienną podlega władzy dyscypl i-
narnej przełożonego, o którym mowa w ust. 1 i 2. 
6. Przełożony dyscyplinarny może w formie pisemnej upoważnić swoich zastępców lub innych funkcjonariuszy z kiero-
wanej przez niego jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu w ustalonym zakresie. 
7. Wątpliwości w zakresie ustalenia właściwości przełożonego w sprawach dyscyplinarnych rozstrzyga wyższy prz e-
łożony dyscyplinarny w drodze postanowienia. 
8. Wyższym przełożonym dyscyplinarnym w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko: 
1) Dyrektorowi Generalnemu, zastępcy Dyrektora Generalnego, dyrektorowi okręgowemu, Rektorowi, Komendantowi 
Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendantowi ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komenda n-
towi ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio podległego Dyrektorowi Generalnemu oraz funk-
cjonariuszom Centralnego Zarządu Służby Więziennej – jest Minister Sprawiedliwości; 
2) zastępcy dyrektora okręgowego, dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego, prorektorowi Uczelni, zastępcy 
Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zastępcy komendanta ośrodka szkolenia Służby 
Więziennej, zastępcy komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio podległego Dyrekt o-
rowi Generalnemu oraz funkcjonariuszom okręgowego inspektoratu Służby Więziennej, Uczelni, Centralnego Ośrodka 
Szkolenia Służby Więziennej, ośrodka szkolenia Służby Więziennej i ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej 
bezpośrednio podległego Dyrektorowi Generalnemu – jest Dyrektor Generalny; 
3) zastępcy dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego, zastępcy komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby 
Więziennej oraz funkcjonariuszom tych jednostek – jest dyrektor okręgowy. 
Art. 232. Karami dyscyplinarnymi są: 
1) nagana; 
2) ostrzeżenie o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym; 
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej; 
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 
5) obniżenie stopnia; 
6) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe wraz z obniżeniem stopnia; 
7) wydalenie ze służby. 
Art. 233. Kara nagany polega na wytknięciu ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego post ę-
powania. 
  
Dziennik Ustaw – 84 – Poz. 1064  
 
Art. 234. 1. Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym polega na przepr o-
wadzeniu rozmowy dyscyplinującej i wytknięciu ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli 
ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscy pli-
narnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. 
2. Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej polega na przeprowadzeniu rozmowy, 
wytknięciu niewłaściwego postępowania i ostrzeżeniu, że za ponowne popełnienie czynu ukarany może zostać wydalony 
ze służby. 
Art. 235. 1. Kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe polega na zwolnieniu z dotychczas zajmowanego st a-
nowiska służbowego i mianowaniu na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego. 
2. Przed zatarciem kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe funkcjonariusza nie można mianować na wy ż-
sze stanowisko służbowe. 
Art. 236. Kara obniżenia stopnia polega na wydaniu rozkazu personalnego o utracie posiadanego stopnia i nadaniu 
stopnia bezpośrednio niższego. 
Art. 237. 1. Kara wydalenia ze służby polega na stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego. 
2. Karę wydalenia ze służby oficerowi wymierza Dyrektor Generalny. 
Art. 238. 1. Za popełnione przewinienie dyscyplinarne można wymierzyć tylko jedną karę dyscyplinarną. 
2. Za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio 
surowszą, mając na uwadze względy wychowawcze lub prewencyjne wymierzonej kary. 
Art. 239. 1. Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia 
zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym 
następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie 
obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. 
2. Na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 
1) działanie z pobudek i motywów zasługujących na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego 
podobnie działającego środka; 
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej; 
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Służby Więziennej lub 
naruszenie dobrego imienia Służby Więziennej; 
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę. 
3. Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 
1) nieumyślność jego popełnienia; 
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie jego skutków; 
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych; 
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o  popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczę-
ciem postępowania dyscyplinarnego. 
4. Przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1–3, wyłącznie w stosunku do funkcjo-
nariusza, którego one dotyczą. 
Art. 240. 1. Przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez funkcjonariusza 
przewinienia dyscyplinarnego: 
1) wszczyna postępowanie dyscyplinarne: 
a) z własnej inicjatywy, 
b) na wniosek bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza, 
c) na polecenie wyższego przełożonego, 
d) na żądanie sądu lub prokuratora; 
2) może wszcząć postępowanie dyscyplinarne na wniosek pokrzywdzonego. 
  
Dziennik Ustaw – 85 – Poz. 1064  
 
2. Wyższy przełożony dyscyplinarny może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed 
wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d oraz pkt 2, przełożony dyscyplinarny zawiadamia odpowiednio 
sąd lub prokuratora albo pokrzywdzonego o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wyniku tego postępowania, prz e-
syłając odpis wydanego orzeczenia lub postanowienia. Materiały przekazane przez sąd, prokuratora albo pokrzywdzonego 
włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. 
4. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej, tożsamości 
sprawcy albo charakter sprawy jest skomplikowany i złożony, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego przeł o-
żony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni. 
5. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscypl i-
narnego. Funkcjonariusza, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za 
obwinionego. 
6. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera: 
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 
2) datę wydania postanowienia; 
3) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną; 
5) uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego; 
6) oznaczenie rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie; 
7) podpis z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego; 
8) pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego. 
Art. 241. 1. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza: 
1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 
2) po upływie terminów określonych w ust. 3– 5; 
3) w razie śmierci funkcjonariusza; 
4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne; 
5) gdy ze względu na wagę przewinienia okaże się wystarczające zastosowanie środków dyscyplinujących w postaci: 
a) przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej, 
b) zobowiązania obwinionego do przeproszenia pokrzywdzonego, 
c) zobowiązania obwinionego do naprawienia wyrządzonej szkody; 
6) gdy zachodzi inna okoliczność wyłączająca postępowanie. 
2. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania 
dyscyplinarnego doręcza się pokrzywdzonemu, jeżeli złożył on wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Na po-
stanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz na orzeczenie o umorzeniu tego postępowania 
pokrzywdzony może wnieść zażalenie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia. 
Art. 240 ust. 1 pkt 1 lit. c stosuje się. 
3. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dysc y-
plinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. 
4. Kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. 
Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. 
5. Jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa, wykroczenia, prze-
stępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu, o którym mowa w ust. 4, nie może nastąpić wcześniej niż 
upływ terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. 
  
Dziennik Ustaw – 86 – Poz. 1064  
 
Art. 242. 1. Jeżeli wina funkcjonariusza i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości i nie zachodzi potrzeba wymi e-
rzenia jednej z kar, o których mowa w art. 232 pkt 3–7, po wysłuchaniu obwinionego i złożeniu przez niego wyjaśnień na 
piśmie oraz uzyskaniu jego pisemnej zgody na dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej bez przeprowadzenia post ę-
powania dyscyplinarnego sporządza się protokół z powyższych czynności i wydaje się orzeczenie o wymierzeniu kary 
dyscyplinarnej. 
2. Na orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, zażalenie nie przysługuje. 
Art. 243. 1. Postępowanie dyscyplinarne prowadzi rzecznik dyscyplinarny. 
2. Przełożony dyscyplinarny wyznacza rzeczników dyscyplinarnych na okres 4 lat spośród funkcjonariuszy w służbie 
stałej. Funkcjonariusz może być wyznaczany ponownie do pełnienia funkcji rzecznika dyscyplinarnego. 
3. Przełożony dyscyplinarny do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyznacza rzecznika dyscyplinarnego 
w stopniu co najmniej: 
1) młodszego chorążego, jeżeli postępowanie ma dotyczyć funkcjonariusza posiadającego stopień w korpusie szereg o-
wych, podoficerów lub chorążych; 
2) podporucznika, jeżeli postępowanie ma dotyczyć funkcjonariusza posiadającego stopień oficerski do stopnia kapitana;  
3) kapitana, jeżeli postępowanie ma dotyczyć funkcjonariusza posiadającego stopień majora lub wyższy. 
4. Przełożony dyscyplinarny do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego może wyznaczyć zespół złożony co naj-
mniej z dwóch rzeczników dyscyplinarnych, w szczególności jeżeli jest to uzasadnione złożonym i skomplikowanym 
charakterem sprawy lub wagą popełnionego przewinienia. 
Art. 244. 1. Przełożony dyscyplinarny odwołuje rzecznika dyscyplinarnego w przypadkach: 
1) zaistnienia okoliczności, które stanowią podstawę zwolnienia go ze służby w Służbie Więziennej; 
2) prawomocnego ukarania go karą dyscyplinarną; 
3) przeniesienia go do innej jednostki organizacyjnej niepodlegającej bezpośrednio przełożonemu dyscyplinarnemu. 
2. Rzecznik dyscyplinarny, za zgodą przełożonego dyscyplinarnego, może skorzystać z pomocy innego rzecznika dys-
cyplinarnego przy przeprowadzaniu czynności dowodowych. 
3. Przełożony dyscyplinarny zawiesza rzecznika dyscyplinarnego w sprawowaniu jego funkcji w przypadku wszcz ę-
cia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego lub karnego. 
Art. 245. 1. Wyższy przełożony dyscyplinarny, przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlega wył ą-
czeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli: 
1) sprawa dotyczy go bezpośrednio; 
2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu prze-
pisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534); 
3) był świadkiem czynu; 
4) istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej 
sprawie. 
2. Wyższego przełożonego dyscyplinarnego, przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można 
wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn. 
3. O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym wyższy przełożony 
dyscyplinarny, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny zawiadamiają niezwłocznie odpowiednio wyższego prze-
łożonego dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego. 
4. Wyłączenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego od 
udziału w postępowaniu dyscyplinarnym może nastąpić również na wniosek obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został 
ustanowiony. 
5. Przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplina r-
nego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. 
6. Wyższy przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia odpowiednio wyż-
szego przełożonego lub przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. 
Art. 246. 1. W przypadku wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym 
na podstawie art. 245 ust. 1 i 2 postępowanie dyscyplinarne przejmuje wyższy przełożony dyscyplinarny albo wyznacza 
przełożonego dyscyplinarnego z równorzędnej jednostki organizacyjnej. 
  
Dziennik Ustaw – 87 – Poz. 1064  
 
2. W przypadku wyłączenia Dyrektora Generalnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie art. 245 
ust. 1 i 2 postępowanie dyscyplinarne przejmuje jeden z jego zastępców. 
3. W przypadku wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie 
art. 245 ust. 1 i 2 postępowanie dyscyplinarne przejmuje do prowadzenia inny wyznaczony rzecznik dyscyplinarny. 
4. Do czasu wydania przez przełożonego dyscyplinarnego postanowienia o wyłączeniu rzecznik dyscyplinarny 
podejmuje wyłącznie czynności niecierpiące zwłoki. 
Art. 247. 1. Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, 
w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia i dokonuje oględzin. Z czynności 
tych rzecznik dyscyplinarny sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowie d-
nich badań. 
2. Z czynności innych niż wymienione w ust. 1 sporządza się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo 
przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny uzna to za potrzebne. W pozostałych przypadkach można ogran i-
czyć się do sporządzenia notatki urzędowej. 
3. Proto
kół powinien zawierać: 
1) oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca, osób w niej uczestniczących lub przy niej obecnych oraz charakteru ich 
uczestnictwa; 
2) opis przebiegu czynności; 
3) w miarę potrzeby: 
a) stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności, 
b) oświadczenia i wnioski uczestników czynności, 
c) pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach. 
4. Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności przez rzecznika dy s-
cyplinarnego lub kierownika jednostki organizacyjnej zapisuje się w protokole z możliwą dokładnością, a osoby biorące 
udział w czynności mają prawo żądać zapisania w protokole z pełną dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw i in-
teresó w. 
5. Osoby biorące udział w czynności, z której jest sporządzany protokół, a także osoby przy niej obecne, po zap o-
znaniu się z treścią protokołu podpisują każdą jego stronę. Odmowę zapoznania się z treścią protokołu, a także odmowę 
lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy opisać w protokole. 
6. Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wydaje postanowienia, jeżeli ich wydanie nie jest zastrzeżone do 
właściwości przełożonego dyscyplinarnego. 
7. Postanowienie wydane w toku postępowania, z wyjątkiem postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplina r-
nego, powinno zawierać: 
1) oznaczenie wydającego postanowienie rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego; 
2) datę wydania postanowienia; 
3) podstawę prawną wydania postanowienia; 
4) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 
5) rozstrzygnięcie; 
6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 
7) pouczenie, czy i w jakim trybie przysługuje prawo złożenia zażalenia; 
8) podpis z podaniem stopnia, imienia i nazwiska wydającego postanowienie. 
8. W przypadku konieczności przeprowadzenia czynności poza miejscowością, w której toczy się postępowanie dy s-
cyplinarne, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się o jej przeprowadzenie do kierownika jednostki organizacyjnej 
właściwego według miejsca, w którym czynność ma być dokonana. 
9. Jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, 
w tym postępowania przygotowawczego, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostęp-
nienie akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu potrzebne odpisy lub wyciągi z udostęp-
nionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. 
  
Dziennik Ustaw – 88 – Poz. 1064  
 
10. Jeżeli materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie zarzutów. 
11. Jeżeli w trakcie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusz popełni kolejne przewinienie, pr o-
wadzi się jedno postępowanie. Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio. 
Art. 248. 1. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do: 
1) odmowy składania wyjaśnień; 
2) zgłaszania wniosków dowodowych; 
3) przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, z zastrzeżeniem ust. 2; 
4) ustanowienia obrońcy, którym może być adwokat, radca prawny lub wskazany przez obwinionego funkcjonariusz, 
który wyraził zgodę na reprezentowanie obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego i postępowania odw o-
ławczego; 
5) wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika 
dyscyplinarnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia i w przypadkach wskazanych w ustawie; na postanowienia 
wydane przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenie przysługuje do wyższego przełożonego dyscyplinarnego, z za-
strzeżeniem art. 253 ust. 8. 
2. Rzecznik dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, odmówić udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu 
dobro postępowania dyscyplinarnego. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 
3. Ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności 
po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego 
do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz 
rzecznika dyscyplinarnego. 
4. Obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Może on zrezygnować z reprezentowania 
obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego, zawiadamiając o tym obwinionego oraz rzecznika dyscyplinarnego. 
Do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż przez 14 dni od dnia zawiadomienia obwinionego, obrońca 
jest obowiązany podejmować niezbędne czynności. 
5. Udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego. 
6. Orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się 
obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach 
pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia dor ę-
czenia, dla każdego z nich z osobna. 
7. Wniosek dowodowy obwiniony zgłasza na piśmie rzecznikowi dyscyplinarnemu, który rozstrzyga o uwzględ-
nieniu wniosku albo odmawia, w drodze postanowienia, uwzględnienia wniosku, jeżeli: 
1) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona 
zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy; 
2) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności lub nie da się go przeprowadzić; 
3) przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne. 
8. Na postanowienie w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku dowodowego przysługuje zażalenie. 
9. Nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego w służbie oraz nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezw a-
nie rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymują biegu postępowania dyscyplinarnego. 
Art. 249. 1. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności 
przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. 
2. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym 
orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. 
Art. 250. 1. Czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie miesiąca 
od dnia wszczęcia tego postępowania. Wyższy przełożony dyscyplinarny, w drodze postanowienia, może przedłużyć ter-
min prowadzenia czynności dowodowych do 2 miesięcy. 
2. Przełożony dyscyplinarny może zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia długotrwałej prze-
szkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego przy-
sługuje zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte 
na wniosek pokrzywdzonego, zażalenie to może również złożyć pokrzywdzony. 
  
Dziennik Ustaw – 89 – Poz. 1064  
 
3. Przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego po usta-
niu przeszkody, o której mowa w ust. 2. 
Art. 251. 1. Rzecznik dyscyplinarny po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione 
wszystkie istotne okoliczności sprawy, zawiadamia obwinionego i jego obrońcę o możliwości zapoznania się z aktami 
postępowania dyscyplinarnego w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. 
2. Z czynności zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego sporządza się protokół. 
3. Niezapoznanie się z aktami postępowania dyscyplinarnego lub odmowa zapoznania się z nimi albo złożenia po d-
pisu stwierdzającego tę okoliczność nie wstrzymuje postępowania. Rzecznik dyscyplinarny dokonuje wzmianki o odmo-
wie w aktach postępowania. 
4. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego zgłosić 
wniosek o ich uzupełnienie. Na wydane przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienie o odmowie uzupełnienia akt 
postępowania dyscyplinarnego obwinionemu służy prawo złożenia zażalenia. 
5. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplina r-
nego zgłosić wniosek o ich uzupełnienie w zakresie wynikającym z przeprowadzonych czynności dowodowych uzupe ł-
niających akta tego postępowania. 
6. Rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydaje postan o-
wienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządza sprawozdanie, które: 
1) wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który wydał postanowienie o wszczęciu postę-
powania dyscyplinarnego; 
2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego i praw-
nego, ustalonym na podstawie zebranych dowodów; 
3) przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, stwierdzenia winy, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo 
umorzenia postępowania. 
Art. 252. 1. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony 
dyscyplinarny wydaje orzeczenie o: 
1) uniewinnieniu albo 
2) odstąpieniu od ukarania, albo 
3) ukaraniu, albo 
4) umorzeniu postępowania. 
2. Orzeczenie powinno zawierać: 
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 
2) datę wydania orzeczenia; 
3) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; 
5) rozstrzygnięcie; 
6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia; 
7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania; 
8) podpis, z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz pieczęć jednostki organizacyjnej. 
3. Przełożony dyscyplinarny uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 251 ust. 6, oraz przekazuje akta sprawy 
rzecznikowi dyscyplinarnemu do uzupełnienia w przypadku stwierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okolicz-
ności sprawy. 
4. Przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 241 ust. 1. 
5. Przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia 
dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste funkcjonariusza oraz dotychczasowy prz e-
bieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej 
oraz zasad etyki zawodowej. 
  
Dziennik Ustaw – 90 – Poz. 1064  
 
6. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, wraz z uzasadnieniem powinno być sporządzone na piśmie w terminie 14 dni 
od dnia wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. 
7. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się niezwłocznie obwinionemu. 
8. Jeżeli przełożony dyscyplinarny, o którym mowa w art. 231 ust. 1, uzna, że należy wymierzyć karę dyscyplinarną, 
do której wymierzenia nie jest właściwy, wniosek w tej sprawie wraz z aktami postępowania dyscyplinarnego przesyła 
przełożonemu dyscyplinarnemu właściwemu do wymierzenia tej kary. 
9. W przypadku zamiaru wymierzenia kary wydalenia ze służby przełożony dyscyplinarny, przed wydaniem orz e-
czenia dyscyplinarnego, wysłuchuje obwinionego w obecności rzecznika dyscyplinarnego. W wysłuchaniu obwinionego 
może uczestniczyć obrońca. O terminie wysłuchania należy zawiadomić wskazaną przez obwinionego, w terminie 3 dni 
od dnia doręczenia wezwania w sprawie, zakładową organizację związkową. Przedstawiciel zakładowej organizacji zw iąz-
kowej będący funkcjonariuszem może uczestniczyć w wysłuchaniu, chyba że obwiniony nie wyrazi na to zgody. 
10. Przepisu ust. 9 nie stosuje się w przypadku: 
1) tymczasowego aresztowania obwinionego; 
2) odmowy obwinionego stawienia się w celu wysłuchania lub nieusprawiedliwionej nieobecności w wyznaczonym 
terminie wysłuchania; 
3) zaistnienia innej przeszkody uniemożliwiającej obwinionemu stawienie się w celu wysłuchania w terminie 14 dni 
od dnia doręczenia postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. 
Art. 253. 1. Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne, z zastrzeżeniem art. 242. Od orzeczenia wydanego 
w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia; odwołanie 
może zostać wycofane. 
2. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał 
orzeczenie w pierwszej instancji. 
3. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesi o-
ne po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Przepis art. 263 stosuje się odpowiednio. 
4. Jeżeli niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło z przyczyn od obwinionego niezależnych, o b-
winiony w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jedn o-
cześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. 
5. W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem wyższy przełożony, przed którym należało dokonać 
czynności. 
6. Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie. 
7. Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże przełożony dyscyplinarny, do 
którego wniosek złożono, lub wyższy przełożony dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie 
orzeczenia; odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia. 
8. Jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał Minister Sprawiedliwości, odwołanie lub zażal e-
nie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się do Ministra Sprawiedli-
wości z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań 
od orzeczeń. 
Art. 254. 1. W postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustal o-
nego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony 
dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie 
dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. 
2. Z materiałami uzyskanymi w wyniku czynności dowodowych, o których mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny 
zapoznaje obwinionego. W terminie 3 dni od dnia zapoznania się z tymi materiałami obwiniony ma prawo zgłoszenia 
wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu, o którym mowa w ust. 1, uwag dotyczących przeprowadzonych czynności 
dowodowych. Przepisy art. 251 ust. 1–3 stosuje się odpowiednio. 
Art. 255. 1. Wyższy przełożony dyscyplinarny w terminie 7 dni od dnia wniesienia odwołania powołuje komisję do 
zbadania zaskarżonego orzeczenia, zwaną dalej „komisją”. 
2. Komisja składa się z trzech oficerów w służbie stałej, posiadających wiedzę i doświadczenie zawodowe niezbędne 
dla właściwego wykonywania obowiązków członków komisji, z których dwóch wyznacza wyższy przełożony dyscyplinarny , 
a jednego wskazana przez obwinionego zakładowa organizacja związkowa.  
  
Dziennik Ustaw – 91 – Poz. 1064  
 
3. O wyznaczeniu przedstawiciela związku zawodowego funkcjonariuszy do składu komisji zakładowa organizacja 
związkowa zawiadamia wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia 
o powołaniu takiej komisji. W przypadku niewyznaczenia przedstawiciela związku zawodowego, trzeciego członka komisji 
wyznacza wyższy przełożony dyscyplinarny. 
4. Wyższy przełożony dyscyplinarny wyznacza przewodniczącego spośród członków komisji. 
5. Przepisy art. 245 ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do członków komisji. 
6. Komisja może wysłuchać rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcę. 
7. Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych: rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzy-
muje rozpoznawania sprawy. 
8. Komisja może wystąpić do wyższego przełożonego dyscyplinarnego o uzupełnienie materiału dowodowego w trybie 
art. 254 ust. 1. 
Art. 256. 1. Z przeprowadzonych czynności komisja sporządza sprawozdanie wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu 
załatwienia odwołania. 
2. Komisja przedstawia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, w ter-
minie 21 dni od dnia jej powołania. 
3. Rozpatrzenie odwołania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego powinno nastąpić w terminie 14 dni od 
dnia otrzymania sprawozdania, o którym mowa w ust. 1. 
4. Wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 
1) utrzymać w mocy albo 
2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, bądź wymierzyć 
inną karę, bądź uchylając to orzeczenie – umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo 
3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzyg-
nięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. 
5. Postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku cofnięcia odwołania. 
6. W postępowaniu odwoławczym wyższy przełożony dyscyplinarny nie może wymierzyć surowszej kary dyscypl i-
narnej w przypadku wniesienia odwołania przez obwinionego. 
Art. 257. Orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne: 
1) z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono; 
2) w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy. 
Art. 258. 1. Przełożony, po uprawomocnieniu się orzeczenia, niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę. Przepis art. 237 
ust. 2 stosuje się odpowiednio. 
2. Prawomocne orzeczenie o odstąpieniu od ukarania albo o ukaraniu włącza się do akt osobowych funkcjonariusza. 
Art. 259. 1. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się 
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego w zakresie dotyczącym wezwań, 
terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. 
2. O zwolnieniu od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osoby pozostającej z obwinionym w szczególnie blis-
kim stosunku osobistym rozstrzyga rzecznik dyscyplinarny. Na odmowę zwolnienia od złożenia zeznania lub odpowiedzi 
na pytania służy zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. 
Art. 260. 1. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą. 
2. Kary dyscyplinarne podlegają zatarciu po upływie: 
1) 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary nagany; 
2) 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym sta-
nowisku służbowym lub do służby w Służbie Więziennej; 
3) 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia 
stopnia, wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe wraz z obniżeniem stopnia. 
  
Dziennik Ustaw – 92 – Poz. 1064  
 
3. W przypadku nienagannej służby, stwierdzonej w opinii służbowej, przełożony dyscyplinarny może zatrzeć karę 
dyscyplinarną przed upływem terminu określonego w ust. 2, jednak nie wcześniej niż przed upływem: 
1) 3 miesięcy od dnia orzeczenia kary nagany; 
2) 6 miesięcy od dnia orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym lub 
kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej; 
3) 12 miesięcy od dnia orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. 
4. Za wykazanie męstwa lub odwagi oraz za poważne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych przełożony 
dyscyplinarny może w każdym czasie zatrzeć karę dyscyplinarną. 
5. Jeżeli funkcjonariusz zostanie ponownie ukarany przed zatarciem kary dyscyplinarnej, okres wymagany do zata r-
cia nowej kary dyscyplinarnej biegnie od dnia zatarcia poprzedniej kary. 
6. W przypadku jednoczesnego wykonywania więcej niż jednej kary dyscyplinarnej zatarcie kar następuje z upły-
wem terminu przewidzianego dla kary surowszej. 
7. Zatarcie kary dyscyplinarnej powoduje usunięcie z akt osobowych funkcjonariusza orzeczenia o ukaraniu. Orz e-
czenie o odstąpieniu od ukarania usuwa się z akt osobowych po upływie 6 miesięcy od dnia jego uprawomocnienia się. 
8. Przełożony dyscyplinarny prowadzi rejestr wymierzonych kar dyscyplinarnych. 
Art. 261. 1. Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: 
1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe; 
2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego; 
3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia; 
4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inne rozstrzygnięcie, które zostało następnie uchylone lub zmienione; 
4a) prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia zostało zakończone 
prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności 
określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego albo w art. 5 
§ 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2021 r. 
poz. 457); 
5) w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą 
wydania orzeczenia dyscyplinarnego; 
6) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej 
ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. 
2. Postępowanie dyscyplinarne wznawia się z urzędu lub na wniosek ukaranego. W przypadku jego śmierci post ę-
powa nie wznawia się na wniosek jego małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub przysp o-
sobionego. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia 
wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego albo rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na 
mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. 
4. Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się na niekorzyść ukaranego po ustaniu karalności przewinienia dys-
cyplinarnego. 
5. Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. 
5a. Przepisu ust. 5 nie stosuje się do spraw o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym 
orzeczeniem o wydaleniu ze służby. 
6. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu zawiadamia się ukaranego albo, w przypadku jego śmierci, 
jego małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwo, przysposabiającego lub przysposobionego. 
7. Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał 
orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym ukarany dowiedział się o okoliczności stanowiącej 
podstawę do wznowienia postępowania. 
8. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność przełożonego dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 7 , 
o wznowieniu rozstrzyga wyższy przełożony dyscyplinarny. 
  
Dziennik Ustaw – 93 – Poz. 1064  
 
9. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego ukaranemu oraz osobom, o których mowa 
w ust. 6, służy zażalenie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia; na postanowi e-
nie wydane przez Ministra Sprawiedliwości przysługuje w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 
Art. 262. 1. Po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do 
przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie: 
1) uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego lub umorzenie postępowania dyscyp-
linarnego albo 
2) zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną, albo 
3) odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia. 
2. Zmiana dotychczasowego orzeczenia i wymierzenie innej kary dyscyplinarnej nie może nastąpić po ustaniu kara l-
ności przewinienia dyscyplinarnego. 
3. Orzeczenie kary surowszej od dotychczasowej jest możliwe tylko wtedy, gdy wznowienie następuje z urzędu 
i orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. 
4. Jeżeli w następstwie wznowienia postępowania wymierzono karę łagodniejszą, ulegają uchyleniu skutki kary 
dotychczasowej, a w razie wymierzenia kary surowszej jej wykonanie rozpoczyna się od dnia wymierzenia. 
5. Na orzeczenie i postanowienie wydane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego służy ukaranemu, 
a w przypadku jego śmierci – członkowi rodziny uprawnionemu do renty rodzinnej, odwołanie lub zażalenie do wyższego 
przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia; na postanowienie wydane przez Ministra Sprawiedl i-
wości przysługuje w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 
6. Termin zatarcia kary zmienionej w następstwie wznowienia postępowania liczy się od dnia uprawomocnienia się 
orzeczenia o wymierzeniu nowej kary. Na poczet okresu zatarcia nowej kary zalicza się okres zatarcia, który upłynął od 
uprawomocnienia się orzeczenia kary dotychczasowej. 
Art. 263. Od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszowi przysługuje 
prawo wniesienia odwołania do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego sądu pracy, w terminie 
14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lub postanowienia wraz z uzasadnieniem. 
Art. 264. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb wykonywania czynności zwią-
zanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do funkcjonariuszy, w tym obieg dokumentów związanych z postę-
powaniem dyscyplinarnym, prostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, oraz określi 
wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym, mając na względzie spra w-
ność prowadzonego postępowania. 
Rozdział 22 
Przepisy przejściowe i końcowe 
Art. 265. 1. Osoba powołana na stanowisko Dyrektora Generalnego oraz mianowana na stanowisko zastępcy Dyre k-
tora Generalnego, a także funkcjonariusz mianowany na stanowisko dyrektora okręgowego, zastępcy dyrektora okręg o-
wego, dyrektora zakładu karnego lub dyrektora aresztu śledczego, zastępcy dyrektora zakładu karnego lub zastępcy dy rek-
tora aresztu śledczego, Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia 
Służby Więziennej i komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej oraz zastępcy Komendanta Centralnego 
Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zastępcy komendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej i zastępcy komendanta 
ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 273, wykonuje swoje 
obowiązki lub pełni służbę na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy 
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 
2. Jeżeli w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, nie 
zostanie powołany odpowiednio na stanowisko Dyrektora Generalnego, zastępcy Dyrektora Generalnego, dyrektora okr ę-
gowego, zastępcy dyrektora okręgowego, dyrektora zakładu karnego lub dyrektora aresztu śledczego, zastępcy dyrektora 
zakładu karnego lub zastępcy dyrektora aresztu śledczego, Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więzie n-
nej, ko
mendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej oraz 
zastępcy Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zastępcy komendanta ośrodka szkolenia Służby 
Więziennej i zastępcy komendanta ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej w trybie określonym w rozdziale 8, 
wówczas zwalnia się go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. Przepisy art. 68 stosuje się odpowiednio. 
  
Dziennik Ustaw – 94 – Poz. 1064  
 
3. Funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 2, zwalnia się ze służby, jeżeli nie wyrazi zgody na przeniesienie na st a-
nowisko, o którym mowa w art. 68 ust. 3. Funkcjonariuszowi przysługują świadczenia i należności przysługujące fun k-
cjonariuszowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 4. 
Art. 266. Funkcjonariusz pozostający w dniu wejścia w życie ustawy bez przydziału służbowego we właściwości 
osobowej właściwego przełożonego staje się funkcjonariuszem pozostającym w dyspozycji. Przepisy art. 68 ust. 4–6 oraz 
art. 265 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 
Art. 267. Funkcjonariusz, który nie spełnia wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych przew i-
dzianych dla stanowiska służbowego zajmowanego przez niego przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowuje to stanowisko. 
Art. 268. 1. Sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy, o której 
mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie 
niniejszej ustawy. 
2. Postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie 
lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego 
za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i nie-
zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej 
ustawy. 
Art. 269. Jednostki organizacyjne, którym nadano sztandary przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zach o-
wują te sztandary. 
Art. 270. (pominięty) 
Art. 271. 1. Postępowanie dyscyplinarne niezakończone wydaniem orzeczenia do dnia wejścia w życie niniejszej 
ustawy podlega dalszemu rozpoznaniu na zasadach określonych w rozdziale 21; bieg terminu, o którym mowa w art. 241 
ust. 3, rozpoczyna się od dnia wejścia w życie ustawy. 
2. Nieprawomocne orzeczenie, na które zostało złożone zażalenie do sądu dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 131 
ustawy, o której mowa w art. 273, nierozpoznane przez ten sąd do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, podlega rozp o-
znaniu na zasadach określonych w rozdziale 21 przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego. 
3. Przewodniczący sądu dyscyplinarnego po wejściu w życie niniejszej ustawy niezwłocznie przekaże: 
1) wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu dokumentację dotyczącą postępowań dyscyplinarnych, o których mowa 
w ust. 2, celem rozpoznania zgodnie z właściwością; 
2) przełożonemu dyscyplinarnemu dokumentację zakończonych postępowań dyscyplinarnych, w zakresie niepodlegaj ą-
cym archiwizacji. 
Art. 272. (pominięty) 
Art. 272a. 1. W latach 2012– 2021  maksymalny limit wydatków budżetu państwa na świadczenie, o którym mowa 
w art. 195a, wynosi 75 930 tys. zł, z tym że w poszczególnych latach limit wynosi: 
1) 2012  r. – 6785  tys. zł; 
2) 2013  r. – 6954  tys. zł; 
3) 2014  r. – 7128  tys. zł; 
4) 2015  r. – 7306  tys. zł; 
5) 2016  r. – 7489  tys. zł; 
6) 2017  r. – 7676  tys. z ł; 
7) 2018  r. – 7861  tys. zł; 
8) 2019  r. – 8049  tys. zł; 
9) 2020  r. – 8242  tys. zł; 
10) 2021  r. – 8440  tys. zł. 
  
Dziennik Ustaw – 95 – Poz. 1064  
 
1a.17) W latach 2022–2031 maksymalny limit wydatków budżetu państwa na świadczenie, o którym mowa w art. 195a, 
wynosi 96 923 tys. zł, z tym że w poszczególnych latach limit wynosi w:  
1) 2022 r. – 8 651 tys. zł;  
2) 2023 r. – 8 867 tys. zł;  
3) 2024 r. – 9 089 tys. zł;  
4) 2025 r. – 9 316 tys. zł;  
5) 2026 r. – 9 549 tys. zł;  
6) 2027 r. – 9 788 tys. zł;  
7) 2028 r. – 10 033 tys. zł;  
8) 2029 r. – 10 284 tys. zł;  
9) 2030 r. – 10 541 tys. zł;  
10) 2031 r. – 10 805 tys. zł. 
2. Minister Sprawiedliwości monitoruje wykorzystanie rocznych limitów wydatków, dokonując przynajmniej cztery 
razy w roku, według stanu na koniec każdego kwartału, oceny  wykorzystania limitu wydatków na dany rok. 
3. W przypadku zagrożenia przekroczenia rocznego i maksymalnego limitu wydatków oraz w przypadku gdy w okresie 
od początku roku kalendarzowego do dnia ostatniej oceny, o której mowa w ust. 2, część limitu rocznego przypadającego 
proporcjonalnie na ten okres została przekroczona co najmniej o 10%, stosuje się mechanizm korygujący, polegający 
na proporcjonalnej zmianie wysokości ryczałtu. 
Art. 273. Traci moc ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. poz. 1761, z późn. zm.18)). 
Art. 274. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia19). 
 
                                                           
17) Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 15. 
18) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. poz. 844, 1380, 1609 i 2036, z 2004 r. poz. 2703  
oraz z 2006 r. poz. 708 i 711. 
19) Ustawa została ogłoszona w dniu 12 maja 2010 r.