DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  27 maja 2022  r. 
Poz. 1125  
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
z dnia  7 kwietnia 2022  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o  kosztach sądowych w  sprawach cywilnych  
1. Na podstawie  art. 16 ust. 1 zdanie  pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i  nie-
których  innych aktów prawnych ( Dz. U. z 201 9 r. poz.  1461 ) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity 
tekst ustawy z  dnia 28  lipca 2005  r. o kosztach sądowyc h w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2021 r. poz.  2257 ), z uwzględ-
nieniem zmian y wprowadzon ej ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. poz. 2328)  oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszon ych przed dniem  6 kwietnia  2022  r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje  art. 23 ustawy z dnia 2 grudnia  
2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328) , który stanowi:  
„Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:  
1) art. 1 pkt 1 i 3, które wchodzą w życie z dniem wdrożenia rozwią zań technicznych, o których mowa w komunikacie  
ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14;  
2) art. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wpro wadzanie, 
przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie danych na zasadach określonych w art. 100aa –100aq ustawy z dnia 
20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.a)), o których mowa w art. 13  
ustawy zmienianej w art. 14; 
3) art. 1 pkt 5 w zakresie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz art. 1 pkt 6 w zakresie art. 135a ust. 1 pkt 1 lit. h, art. 3 pkt 2 , 
art. 10 pkt 5, art. 14, art. 17 i art. 18, które wchodzą w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia;  
4) art. 8 pkt 1 , 2 i 4, art. 13, art. 15 i art. 16, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;  
5) art. 12, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. ”. 
Marszałek Sejmu: E. Witek  
 
 
 
a) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 463, 694, 720, 1641, 1997, 2165, 2269 
i 2328.  
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 1125  
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej  z dnia 7 kwietnia 2022  r. (poz. 1125 ) 
USTAWA  
z dnia 28  lipca 2005  r. 
o kosztach sądowych w  sprawach cywilnych  
TYTUŁ I  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Ustawa określa zasady i  tryb pobierania kosz tów sądowych w  sprawach cywilnych, zasady ich zwrotu, wysokość  
opłat sądowych w  sprawach cywilnych, zasady zwalniania od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i  od-
raczania terminu zapłaty należności sądowych.  
Art. 2. 1. Koszty sądowe obejmują opłaty i  wydatki.  
2. Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodu-
jące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej.  
Art. 3. 1. Opłacie podlega pismo, jeżeli przepis ustawy przewiduje j ej pobranie.  
2. Opłacie podlegają w  szczególności następujące pisma:  
1) pozew i  pozew wzajemny;  
1a) pismo zawierające oświadczenie o  rozszerzeniu powództwa lub jego zmianie w  sposób powodujący wzrost wartości 
przedmiotu sporu;  
2) apelacja i  zażalenie;  
3) skarga kasacyjna i  skarga o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia;  
4) sprzeciw od wyroku zaocznego;  
5) zarzuty od nakazu zapłaty;  
6) interwencja główna i  uboczna;  
7) wniosek:  
a) o wszczęcie postępowania nieprocesowego,  
b) o ogłoszenie upadłości,  
c) o wpis i  wykreślenie w  księdze wieczystej,  
d) o wpis w  Krajowym Rejestrze Sądowym i  w rejestrze zastawów oraz o  zmianę i  wykreślenie tych wpisów;  
8) skarga:  
a) o wznowienie postępowania,  
b) o uchylenie wyroku sądu polubownego,  
c) na orzeczeni e referendarza sądowego,  
d) na czynności komornika;  
9) odwołanie od decyzji oraz zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i  Konsumentów, Prezesa 
Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Prezesa Urzędu Tra nsportu Kolejowego, 
Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i  Telewizji oraz organu regulacyjnego, o  którym mowa w  ustawie z  dnia 
7 czerwca 2001  r. o zbiorowym zaopatrzeniu w  wodę i  zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.  U. z 2020 r. poz. 2 028). 
3. Opłacie  podlega wniosek o  wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu, zaświadczenia, wyciągu, innego dokumentu  
oraz kopii, a  nadto wniosek o  wydanie odpisu księgi wieczystej (opłata kancelaryjna).  
Art. 4. 1. Pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie. J eżeli jednak przedmiotem sprawy są roszczenia 
lub zobowiązania jednego rodzaju i  oparte na jednakowej podstawie faktycznej i  prawnej (współuczestnictwo formalne), 
każdy współuczestnik uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiąza nia. 
2. Opłatę od wniosku o  dokonanie wpisu w  księdze wieczystej pobiera się od osoby, która wystąpiła z  takim wnios -
kiem, także wówczas, gdy na jego podstawie mają być ujawnione prawa osób, które nie są wnioskodawcami.  
3. (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 1125  
 
Art. 5. 1. Wydatki obe jmują w  szczególności:  
1) koszty podróży strony zwolnionej od kosztów sądowych związane z  nakazanym przez sąd jej osobistym stawiennictwem;  
2) zwrot kosztów podróży i  noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów świadków;  
3) wynagrodzenie i  zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy oraz kuratorów ustanowionych dla strony w  danej  
sprawie;  
3a) zryczałtowane koszty przeprowadzenia dowodu  z opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów;  
4) wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów;  
5) koszty przeprowadzenia innych dowodów;  
6) koszty przewozu zwierząt i  rzeczy, utrzymywania ich lub przechowywania;  
7) koszty ogłoszeń;  
8) koszty osadzenia i  pobytu w  areszcie;  
9) ryczałty należne kur atorom sądowym za przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w  sprawach: o  unieważnienie mał-
żeństwa, o  rozwód oraz separację, a  także za uczestniczenie przy ustalonych przez sąd kontaktach rodziców z dziećmi;  
10) koszty wystawienia zaświ adczenia przez lekarza sądowego;  
11) koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd.  
2. Wydatki związane z  doręczaniem pism sądowych nie obciążają stron, z  wyjątkiem kosztów doręczenia za pośred-
nictwem komornika oraz dodatkowych kosztów doręczenia za granicą, w  tym kosztów tłumaczenia.  
3. Wydatki związane ze zwrotem opłat nie obciążają stron.  
Art. 6. (uchylony)  
Art. 7. 1. Stroną w  rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w  tym także świadek, biegły i  tłu-
macz , a kosztami procesu są również koszty innych rodzajów postępowania.  
2. Przez pismo wnoszone do sądu rozumie się również składany ustnie do protokołu pozew, wniosek wszczynający 
innego rodzaju postępowanie lub inny wniosek, jeżeli podlega opłacie.  
Art. 8. 1. W  postępowaniu dotyczącym kosztów są dowych stosuje się przepisy  ustawy z  dnia 17  listopada 1964  r. – 
Kodeks postępowania cywilnego (Dz.  U. z 2021 r. poz.  1805 , z późn. zm.1)), chyba że ustawa stanowi inaczej.  
2. Postanowienie w  przedmiocie kosztów sądowych może wydać także referendarz sądowy.  
3. Uiszczenie opłaty wyższej niż należna nie powoduje dla strony niekorzystnych skutków procesowych.  
Art. 9. Minister Sprawiedliwości określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) sposób uiszczania opłat sądowych w  sprawach cywilnych, w  tym wnos zonych  na rachunek bankowy sądu lub w formie  
znaków opłaty sądowej według ustalonego wzoru, mając na względzie łatwość uiszczenia opłat przez strony oraz sku-
tek w  postaci zwrotu lub odrzucenia pisma, od którego przy jego wniesieniu nie została uiszczona na leżna opłata;  
2) wzór oświadczenia o  stanie rodzinnym, majątku, dochodach i  źródłach utrzymania, o  którym mowa  w art. 102 ust. 2, 
a także sposób udostępniania osobom fizycznym wzoru druków tych oświadczeń w  siedzibach sądów, mając na wzglę-
dzie komunikatywn ość niezbędnych pouczeń dla stron co do sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia lub złożenia 
nieprawdziwego oświadczenia;  
3) wysokość wynagrodzenia i  zwrot wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w  danej sprawie , 
mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i  nakład pracy kuratorów ; 
4) wysokość zryczałtowanych kosztów przeprowadzenia dowodu  z opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów,  
mając na względzie zakres przeprowadzanych przez zespół badań, wymagania dotyczące kwalifikacji  specjalistów 
zespołu oraz nakład pracy niezbędny do wydania opinii.  
 
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 202 1 r. poz.  1981, 2052, 2262, 2270, 2289, 2328 i 2459 
oraz z 2022 r. poz. 1, 366 i 480.  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 1125  
 
TYTUŁ II  
Opłaty  
DZIAŁ 1  
Przepisy ogólne  
Art. 10. Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.  
Art. 11. Opłata jest stała, stos unkowa albo podstawowa.  
Art. 12. Opłatę stałą pobiera się w  sprawach o  prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w  ustawie niektórych spra-
wach o  prawa majątkowe, w  wysokości jednakowej, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu 
zaskarżen ia. Opłata stała nie może być niższa niż 30  złotych i  wyższa niż 10  000 złotych.  
Art. 13. 1. W  sprawach o  prawa majątkowe pobiera się od pisma opłatę stałą ustaloną według wartości przedmiotu 
sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej:  
1) do 500  złotych – w kwocie 30  złotych;  
2) ponad 500  złotych do 1 500 złotych – w kwocie 100  złotych;  
3) ponad 1500  złotych do 4 000 złotych – w kwocie 200  złotych;  
4) ponad 4000  złotych do 7 500 złotych – w kwocie 400  złotych;  
5) ponad 7 500 złotych do 10 000 złotych – w kwocie 500  złotych;  
6) ponad 10  000 złotych do 15  000 złotych – w kwocie 750  złotych;  
7) ponad 15  000 złotych  do 20  000 złotych – w kwocie 1 000 złotych.  
2. W sprawach o  prawa majątkowe przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmio tu zaskarżenia ponad 
20 000 złotych pobiera się od pisma opłatę stosunkową wynoszącą 5% tej wartości, nie więcej jednak niż 200  000 złotych.  
Art. 13a. W sprawach o  roszczenia wynikające z  czynności bankowych od strony będącej konsumentem lub osobą 
fizyczną  prowadzącą gospodarstwo rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wyno-
szącej ponad 20  000 złotych pobi era się opłatę stałą w  kwocie 1 000 złotych.  
Art. 13b. W sprawach o  roszczenia wynikające z  art. 36 ustawy z  dnia 27 marca 2003  r. o planowaniu i zagospodaro-
waniu przestrzennym (Dz.  U. z 2022 r. poz. 503) przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wy-
noszącej ponad 20  000 złotych pobi era się opłatę stałą w  kwocie 1 000 złotych.  
Art. 13c. W sprawach o:  
1) usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z  rzeczywistym stanem prawnym,  
2) pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,  
3) zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji  
– przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 40  000 złotych pobiera się opłatę  
stałą w  kwocie 2 000 złotych.  
Art. 13d. W sprawach o  prawa majątkowe dochodzone w  postępowaniu grupowym opłata stała lub stosunkowa wynosi  
połowę opłaty ustalonej zgodnie z  art. 13, art.  13a i  art. 13b, jednak nie mniej niż 100  złotych i  nie więcej niż 200  000 złotych.  
Art. 13e. W sprawach, w  których powód przed wytoczeniem powództwa wziął udział w  mediacji prowadzonej na pod-
stawie umowy o  mediację zgodnie z  ustawą z  dnia 17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego lub podjął próbę 
rozwiązania sporu przez złożenie wniosku o  rozpatrzenie sporu przez właściwy sąd polubowny ustanowiony ustawą w  celu 
rozpatrywania sporów konsumenckich albo wniosku o  wszczęcie postępowania w  sprawie pozasądowe go rozwiązania sporu 
konsumenckiego, opłata stała lub stosunkowa od pozwu podlega obniżeniu o  dwie trzecie, nie więcej jednak niż o  400 złotych . 
Art. 14. 1. Opłatę podstawową pobiera się w  sprawach, w  których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunko wej 
lub tymczasowej.  
2. (uchylony)  
3. Opłata podstawowa wynosi 30  złotych i  stanowi minimalną opłatę, którą strona jest obowiązana uiścić od pisma 
podlegającego opłacie, chyba że ustawa stanowi inaczej.  
4. Pobranie od pisma opłaty podstawowej wyłącza pobra nie innej opłaty.  
5. Przepisów o  opłacie podstawowej nie stosuje się w  postępowaniu wieczystoksięgowym oraz w  postępowaniu rejestrowym.  
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 1125  
 
Art. 14a. 1. W  sprawie, w  której powództwo oddalono na podstawie art.  1911 ustawy z  dnia 17  listopada 1964  r. – 
Kodeks postępowania cywilnego, powoda nie obciąża się kosztami sądowymi.  
2. Jeżeli jednak apelację oddalono na podstawie art.  3911 ustawy z  dnia 17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania 
cywilnego, sąd drugiej instanc ji obciąży powoda opłatą podstawową od pozwu i  od apelacji. Jeżeli powód wniósł o  zwol-
nienie od kosztów sądowych, sąd drugiej instancji może mu je przyznać.  
Art. 15. 1. Od pisma wniesionego w  sprawie o  prawa majątkowe, w  której wartości przedmiotu sprawy n ie da się ustalić  
w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa opłatę tymczasową.  
2. Opłatę tymczasową określa się  w granicach od 30  złotych do 2 000 złotych, a  w sprawach dochodzonych w postępo-
waniu grupowym od 300  złotych do 20  000 złotych.  
3. W orzecze niu kończącym postępowanie w  pierwszej instancji sąd określa wysokość opłaty ostatecznej, która jest 
bądź opłatą stosunkową, obliczoną od wartości przedmiotu sporu ustalonej w  toku postępowania, bądź opłatą określoną 
przez sąd, jeżeli wartości tej nie udał o się ustalić. W  tym wypadku opłatę ostateczną sąd określa w  kwocie nie wyższej niż 
5000  złotych, mając na względzie społeczną doniosłość rozstrzygnięcia i  stopień zawiłości sprawy.  
Art. 16. 1. Jeżeli opłata ostateczna jest wyższa od opłaty tymczasowej, są d orzeka o  obowiązku uiszczenia różnicy, 
stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu.  
2. (uchylony)  
Art. 17. W wypadku wstąpienia do sprawy osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek  
o wszczęcie postę powania, pobiera się od tej osoby opłatę należną od takiego pozwu lub wniosku.  
Art. 18. 1. Całą opłatę pobiera się od pozwu i  pozwu wzajemnego oraz wniosku o  wszczęcie postępowania nieproceso-
wego  lub samodzielnej jego części, chyba że przepis szczególny st anowi inaczej.  
2. Przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie w  sprawie 
stosuje się również do opłaty od apelacji, skargi kasacyjnej, skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego 
orzeczenia, int erwencji głównej, skargi o  wznowienie postępowania, skargi o  uchylenie wyroku sądu polubownego, chyba że  
przepis szczególny stanowi inaczej.  
Art. 19. 1. Połowę opłaty pobiera się od sprzeciwu od wyroku zaocznego i  od wniosku o  uchylenie europejskiego na-
kazu zapłaty.  
2. Czwartą  część opłaty pobiera się od pozwu:  
1) spełniającego przesłanki do rozpoznania w  postępowaniu nakazowym;  
2) w elektronicznym postępowaniu upominawczym, z  tym że w  przypadku, o  którym mowa w  art. 50537 § 2 ustawy 
z dnia 17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego, uiszczoną opłatę od pozwu w elektronicznym postępo-
waniu upominawczym  zalicza się na poczet opłaty od nowo wniesionego pozwu.  
3. Piątą  część opłaty pobiera się od:  
1) interwencji ubocznej;  
2) zażalenia, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej ; 
3) wniosku  o zawezwanie do próby ugodowej.  
4. Trzy czwarte części opłaty pobiera się od pozwanego w razie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty wydanego 
w postępowaniu nakazowym, jednakże w przypad ku gdy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym został wydany przeciwko  
konsumentowi, od pozwanego konsumenta pobiera się opłatę nie większą niż 750 złotych.  
Art. 20. 1. Opłata, o  której mowa  w art. 19, nie może wynosić mniej niż 30  złotych.  
2. Jeżeli opłata  ta ma być pobrana przed ustaleniem opłaty ostatecznej, pobiera się odpowiednią część opłaty tym czasowej , 
nie mniej jednak niż 30  złotych.  
Art. 21. Końcówkę opłaty zaokrągla się w  górę do pełnego złotego.  
Art. 21a. W przypadku przekazania sprawy innemu są dowi nie przekazuje się temu sądowi pobranych w  tej sprawie 
opłat.  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 1125  
 
DZIAŁ 2  
Wysokość opłat we wszystkich rodzajach spraw  
Art. 22. Opłatę stałą w  kwocie  100 złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie w  przedmiocie:  
1) oddalenia wniosku o  wyłączenie sędziego lub ławnika;  
2) skazania na grzywnę strony, świadka, biegłego, tłumacza lub innej osoby oraz odmowy zwolnienia od grzywny;  
3) przymusowego sprowadzenia lub aresztowania świadka oraz odmowy zwolnienia od przymusowego sprowadzenia;  
4) wynagrodzenia i  zwrotu kosztów poniesionych przez mediatora, biegłego, tłumacza, kuratora lub uprawnioną osobę 
trzecią;  
5) należności  świadka.  
Art. 23. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od:  
1) wniosku o  wszczęcie postępowania nieprocesowego lub samodzielnej jego części, chyba że przepis szczególny stanowi  
inaczej;  
2) apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej, skargi o  wznowienie postępowania i  skarg i o stwierdzenie niezgodności z prawem  
prawomocnego orzeczenia w  sprawie, w  której postępowanie nieprocesowe zostało wszczęte z  urzędu;  
3) (uchylony)  
4) wniosku o  zabezpieczenie dowodu.  
Art. 24. 1. Opłatę stałą w  kwocie 300  zł pobiera się od wniosku o: 
1) ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego lub rozstrzygnięcie innego organu państwa obcego podlega albo nie podlega  
uznaniu;  
2) stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego lub rozstrzygnięcia innego organu państwa obcego albo 
ugody za wartej przed tym sądem lub organem lub zatwierdzonej przez ten sąd lub organ;  
2a) odmowę wykonania,  o którym mowa  w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego  i Rady (UE)  nr 1215/201 2 
z dnia 1 2 grudnia 201 2 r. w sprawie jurysdykcji  i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania  w sprawach 
cywilnych  i handlowych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 35 1 z 20.12.2012,  str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia 
(WE)  nr 805/200 4 Parlamentu Europejskiego  i Rady  z dnia 2 1 kwietnia 200 4 r. w sprawie utworzenia Europejskiego 
Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych (Dz. Urz. UE L 14 3 z 30.04.2004,  str. 15, z późn. zm.; Dz. Urz. 
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19,  t. 7, str. 38), rozporządzenia (WE)  nr 1896/200 6 Parlamentu Europejskiego  i Rady  
z dnia 1 2 grudnia 200 6 r. ustanawiającego postępowanie  w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz. Urz. UE L 39 9 
z 30.12.2006,  str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia  (WE)  nr 861/200 7 Parlamentu Europejskiego  i Rady  z dnia 1 1 lipca 
2007 r. ustanawiającego europejskie  postępowanie  w sprawie  drobnych roszczeń (Dz. Urz. UE L 19 9 z 31.07.2007,  
str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia Rady (WE)  nr 4/200 9 z dnia 1 8 grudnia 200 8 r. w sprawie  jurysdykcji, prawa właści-
wego, uznawania  i wykonywania orzecz eń oraz współpracy  w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 
z 10.01.2009,  str. 1, z późn. zm.) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego  i Rady (UE)  nr 606/201 3 z dnia 
12 czerwca 201 3 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony  w sprawach cywilnych (Dz. Urz. UE  L 18 1 
z 29.06.2013,  str. 4); 
2b) odmowę uznania albo stwierdzenie braku podstaw do odmowy uznania,  o których mowa  w przepisach rozporządzenia  
Parlamentu Europejskiego  i Rady (UE)  nr 1215/201 2 z dnia 1 2 grudnia 201 2 r. w sprawie jurysdykcji  i uznawania 
orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania  w sprawach cywilnych  i handlowych (wersja przekształcona);  
2c) odmowę uznania,  o którym mowa  w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego  i Rady (UE)  nr 606/201 3 
z dnia 1 2 czerwca 201 3 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony  w sprawach cywilnych;  
3) uznanie lub stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu polubownego lub  ugody zawartej przed tym sądem;  
4) wydanie europej skiego poświadczenia spadkowego;  
5) (uchylony)  
2. Opłatę stałą w  kwocie 200  zł pobiera się od wniosku o  dokonanie przez sąd czynności w  trakcie postępowania przed 
sądem polubownym niewymienionych  w ust. 1. 
Art. 25. 1. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od skargi na czynności komornika.  
1a. Opł atę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od zażalenia na odmowę dokonania czynności notarialnej.  
2. Opłatę od skargi na orzeczenie referendarza pobiera się w  wysokości opłaty od wniosku o  wydanie tego orzeczenia , 
nie więcej jednak niż 100 złotych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 1125  
 
Art. 25a. Opłatę od pisma zawierającego oświadczenie o  rozszerzeniu powództwa lub jego zmianie w  sposób powodu-
jący wzrost wartości przedmiotu sporu pobiera się w  wysokości różnicy między opłatą należną od powództwa rozszerzonego 
lub zmienioneg o a opłatą należną sprzed rozszerzenia lub zmiany powództwa, nie niższej jednak niż 30  złotych.  
Art. 25b. 1. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o  doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z  uzasad-
nieniem  zgłoszonego w  terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia.  
2. W przypadku wniesienia środka zaskarżenia opłatę uiszczoną od wniosku o  doręczenie orzeczenia albo zarządzenia  
z uzasadnieniem zalicza się na poczet op łaty od środka zaskarżenia. Ewentualna nadwyżka nie podlega zwrotowi.  
DZIAŁ 3  
Wysokość opłat w  procesie  
Rozdział 1  
Sprawy z  zakresu prawa cywilnego i  rodzinnego  
Art. 26. 1. Opłatę stałą w  kwocie 600  złotych pobiera się od pozwu o:  
1) rozwód;  
2) separację;  
3) ochronę dóbr osobistych;  
4) (uchylony)  
5) (uchylony)  
6) ochronę innych praw niemajątkowych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;  
7) ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w  postępowaniu grupowym.  
2. W sprawach o  rozwód, o  separację lub o  uniew ażnienie małżeństwa, w  razie zasądzenia alimentów na rzecz mał-
żonka w  orzeczeniu kończącym postępowanie w  instancji, pobiera się od małżonka zobowiązanego opłatę stosunkową od 
zasądzonego roszczenia, a  w razie nakazania eksmisji jednego z  małżonków albo po działu wspólnego majątku pobiera się 
także opłatę w  wysokości przewidzianej od pozwu lub wniosku w  takiej sprawie.  
Art. 26a. 1. W  sprawach o:  
1) ochronę praw autorskich i  praw pokrewnych jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów 
przemys łowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i  topografii układów scalonych oraz ochronę innych 
praw na dobrach niematerialnych, w  tym europejskich praw własności intelektualnej,  
2) zapobieganie i  zwalczanie nieuczciwej konkurencji  
– pobiera się od pozwu opłatę stałą lub stosunkową w  kwocie określonej w  art. 13–13d od każdego roszczenia pieniężnego,  
a od każdego innego roszczenia stałą w  kwocie 300  złotych.  
2. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) zabezpieczenie środka dowodo wego, o  którym mowa w  art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 4  lutego 1994  r. o prawie 
autorskim  i prawach pokrewnych (Dz.  U. z 2021 r. poz.  1062  oraz z 2022 r. poz. 655 ), art.  2861 ust. 1 pkt  1 ustawy z  dnia 
30 czerwca 2000  r. – Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. z 2021 r. poz.  324), art.  36b ust.  1 pkt 1 ustawy z  dnia 
26 czerwca 2003  r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.  U. z 2021 r. poz.  213) oraz  art. 11a ust.  1 pkt 1 ustawy z  dnia 
27 lipca 2001  r. o ochronie baz danych (Dz.  U. z 2021  r. poz.  386); 
2) wezwanie do udzielenia informacji, o  którym mowa w  art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy z  dnia 4  lutego 1994  r. o prawie au-
torskim i  prawach pokrewnych, art.  2861 ust. 1 pkt 3 ustawy z  dnia 30  czerwca 2000  r. – Prawo własności przemysło-
wej, art. 36b ust.  1 pkt 3 ustawy z  dnia 26  czerwca 2003  r. o ochronie prawnej odmian roślin oraz art.  11a ust.  1 pkt 3 
ustawy z  dnia 27  lipca 2001  r. o ochronie baz danych.  
Art. 27. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od pozwu w  sprawie o:  
1) ustalenie istnienia lub niei stnienia małżeństwa;  
2) unieważnienie małżeństwa;  
3) rozwiązanie przysposobienia;  
4) zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa;  
5) unieważnienie uznania dziecka;  
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 1125  
 
6) ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej;  
7) naruszenie posiadania;  
8) uchylenie uchwa ły organu spółdzielni;  
8a) stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni;  
8b) ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółdzielni;  
9) uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej;  
10) przyjęcie w  poczet członków spółdzielni mieszkaniowej;  
11) opróżnienie lokalu mieszkalnego lub lokalu o  innym przeznaczeniu;  
12) ustalenie wstąpienia w  stosunek najmu.  
Art. 27a. Opłatę stałą w  kwocie 500  zł pobiera się od pozwu w  sprawie wydania orzeczenia zastępującego uchwałę 
walnego zgromadzenia spółdzielni o  podziale.  
Art. 27b. Opłatę stałą w  kwocie 100  zł pobiera się od pozwu w  sprawie rozpoznawanej w  europejskim postępowaniu 
w sprawie drobnych roszczeń.  
Art. 28.  (uchylony)  
Art. 28a. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobiera się od pozwu w  sprawie o  naruszenie prawa do znaku towaro-
wego lub wzoru przemysłowego, obejmującego żądanie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na 
znak towarowy, wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy, unieważnienia prawa z rejestracji wzoru prze mysłowego, 
unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na wspólny znak towarowy, prawa ochronnego na znak 
towarowy gwarancyjny, uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego, 
oraz unieważnienia uz nania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego wzoru przemysłowego.  
Rozdział 2  
Sprawy gospodarcze  
Art. 29. Opłatę stałą w  kwocie 5 000 złotych pobiera się od pozwu w  sprawie o:  
1) rozwiązanie spółki;  
2) wyłączenie wspólnika ze spółki ; 
3) uchylenie uchwały wspólników lub uchwały walnego zgromadzenia spółki;  
4) stwierdzenie nieważności uchwały wspólników lub uchwały walnego zgromadzenia spółki;  
5) ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółki ; 
6) uchylenie uchwały zgromadze nia obligatariuszy;  
7) stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia obligatariuszy.  
Art. 30. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od pozwu w  sprawie z  zakresu ochrony środowiska.  
Art. 31. Opłatę stałą w  kwocie 1500  złotych pobiera się od pozwu:  
1) w sprawie z  umowy o  przekazanie mienia w  ramach prywatyzacji;  
2) w sprawie o  unieważnienie przetargu.  
Art. 32. 1. Opłatę stałą w  kwocie 1 000 złotych pobiera się od odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konku-
rencji i  Konsumentów, Prezesa Urz ędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Prezesa 
Urzędu Transportu Kolejowego, a  także od apelacji, skargi kasacyjnej i  skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem pra-
womocnego orzeczenia w  takiej sprawie.  
2. Opłatę stałą w  kwocie 500  złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji  
i Konsumentów, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Prezesa Urzędu 
Transportu Kolejowego.  
3. (uchylony)  
4. (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 1125  
 
Art. 32a. 1. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od odwołania od decyzji organu regulacyjnego, o  którym 
mowa w  ustawie z  dnia 7  czerwca 2001  r. o zbiorowym zaopatrzeniu w  wodę i  zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a  także 
od apelacji, ska rgi kasacyjnej i  skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia w  takiej sprawie.  
2. Opłatę stałą w  kwocie 50  złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie organu regulacyjnego, o  którym mowa  
w ustawie z  dnia 7  czerwca 2001  r. o zbiorowym zaopatrzeniu w  wodę i  zbiorowym odprowadzaniu ścieków.  
Art. 33. Opłatę stałą w  kwocie 3000  złotych pobiera się od odwołania od decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady 
Radiofonii i  Telewizji, a  także od apelacji, skargi kasacyjnej i  skargi o  stwierdz enie niezgodności z  prawem prawomocnego  
orzeczenia w  takiej sprawie.  
Art. 34. 1. Od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych pobiera się  
opłatę stałą w wysokości trzykrotności wpisu wniesionego od odwołania w  sprawie, której dotyczy skarga.  
2. (utracił moc)2) 
Art. 34a. 1. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych od każdej osoby, której wniosek dotyczy, pobiera się od wniosku o  wezwanie  
na rozprawę świadka, biegłego lub strony, jeżeli wniosek został złożony po zatwierdzeniu planu rozprawy.  
2. W przypadku konieczności zarządzenia przymusowego sprowadzenia świadka pobiera się dodatkowo opłatę w  kwocie  
200 złotych.  
Rozdział 3  
Sprawy z  zakre su prawa pracy i  ubezpieczeń społecznych  
Art. 35. 1. W sprawach z  zakresu prawa pracy od pracodawcy pobiera się opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, 
zażalenia, skargi kasacyjnej i  skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia. Jed nakże w  sprawach , 
w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50  000 złotych, od pracownika i  pracodawcy pobiera się opłatę sto-
sunkową od wszystkich podlegających opłacie pism.  
1a. (uchylony)  
2. Pracodawca uiszcza opłatę podstawową od pism podlegaj ących opłacie wymienionych w  ust. 1, także w  sprawie 
o ustalenie istnienia stosunku pracy wytoczonej z  powództwa inspektora pracy.  
Art. 36. 1. W  sprawach z  zakresu ubezpieczeń społecznych i  w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy 
i ubezpieczeń sp ołecznych pobiera się opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i  skargi 
o stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia.  
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do strony wnoszącej odwołanie do sądu pracy i  ubezpieczeń społecznych.  
DZIAŁ 4  
Wysokość opłat w  postępowaniu nieprocesowym  
Rozdział 1  
Sprawy z  zakresu prawa rodzinnego i  opiekuńczego  
Art. 37. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego;  
2) zmianę wyroku orzekającego rozwód lub separację w  części dotyczącej władzy rodzicielskiej;  
3) separację na zgodne żądanie małżonków;  
4) zniesienie separacji;  
5) zezwolenie na udzielenie pełnomocnictwa do oświadczenia o  wstąpieniu w  związek małżeński;  
6) zwolnienie od obowiązku złożenia lub przedstawienia kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumentu potrzebnego  do 
zawarcia związku małżeńskiego.  
Art. 38. 1. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobiera się od wniosku o  podział majątku wspólnego po ustaniu mał-
żeńskiej wspólności majątkowej.  
2. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą w  kwocie 300  złotych.  
 
2) Z dniem 28  kwietnia 2014  r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z  dnia 15  kwietn ia 2014  r. sygn. akt SK 12/13 (Dz.  U. 
poz. 545).  
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 1125  
 
Rozdział 2  
Sprawy z  zakresu prawa rzeczowego  
Art. 39. 1. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) ustanowienie drogi koniecznej;  
2) rozgraniczenie nieruchomości;  
3) stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie.  
2. Opłatę w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) ustalenie sposobu korzystania z  rzeczy wspólnej;  
2) ustanowienie zarządcy rzeczy wspólnej lub przedmiotu użytkowania;  
3) rozstrzygnięcie co do dokonania czynności dotyczącej rzeczy wspólnej.  
Art. 40. Opłatę stałą w  kwocie 2000  złotych pobiera się od wniosku o  stwierdzenie nabycia własności nier uchomości 
przez zasiedzenie.  
Art. 41. 1. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobiera się od wniosku o  zniesienie współwłasności.  
2. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w  kwocie 300  złotych.  
Rozdział 3  
Sprawy z  zakresu prawa o  księgach wieczystych  
Art. 42. 1. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od wniosku o  wpis w  księdze wieczystej własności, użytko-
wania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.  
2. Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w  prawie, pobiera się część opłaty stałej proporcjonalną do wysokości udziału, 
nie mniej jednak niż 100  złotych.  
3. Od wniosku o  wpis w  księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własno ściowego 
prawa do lokalu na podstawie dziedziczenia, zapisu lub działu spadku albo zniesienia współwłasności pobiera się jedną 
opłatę stałą w  wysokości 150  złotych niezależnie od liczby udziałów w  tych prawach.  
Art. 43. Opłatę stałą w  kwocie 150  złotych po biera się od wniosku o  wpis:  
1) własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w  wyniku podziału 
majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami;  
2) własności nieruchomości rolnej o  powierzch ni do 5  ha; 
3) praw osobistych i  roszczeń;  
4) zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych.  
Art. 43a.  1. Op łatę stałą w kwocie 40 z ł pobiera si ę od wniosku o wpis s łużebno ści przesy łu na rzecz przedsi ębiorcy  
telekomunikacyjnego.  
2. Op łatę stałą w kwocie 30 z ł pobiera si ę od wniosku o wpis, o kt órym mowa w art. 30 ust. 5a ustawy z dnia  7 maja 
2010 r. o wspieraniu rozwoju us ług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 202 1 r. poz. 7 77, 784 i 2333 ), oraz wniosku o wpis, 
o którym mowa w art. 33 ust. 3a tej ustawy.  
Art. 44. 1. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) założenie księgi wieczystej;  
2) połączenie nieruchomości w  jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, niezależnie od liczby łączonych 
nieruchomości;  
3) odłączenie nieruchomości lub jej części;  
4) sprostowanie działu I –O; 
5) wpis ostrzeżenia o  niezgodności stanu prawnego ujawnionego w  księdze wieczystej z  rzeczywistym stanem prawnym;  
6) dokonanie innych wpisów, poza określonymi  w art. 42 i 43. 
2. Jeżeli założenie księgi wieczystej następuje w  związku z  odłączeniem nieruchomości lub jej części z  istniejącej 
księgi wieczystej, pobiera się tylko jedną opłatę stałą określoną  w ust. 1. 
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 1125  
 
Art. 45. 1. Opłatę stałą określoną  w art. 44 ust. 1 pkt 1–3 pobiera się niezależnie od opłaty za dokonanie wpisu włas -
ności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.  
2. Opłatę stałą określoną  w art. 42 i 43 pobiera się odrębnie od wniosku o  wpis każdego prawa, choćby wpis dwu lub 
więcej praw miał być dokonany na tej samej podstawie prawnej.  
3. Od wniosku o  wpis hipoteki łącznej lub służebności pobiera się jedną opłatę stałą, choćby wniosek ten obejmował 
więcej niż jedną księgę wieczystą.  
Art. 46. Od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o  wpis.  
Art. 47. Wydatki związane z  drukiem księgi wieczystej i  teczki akt tej księgi nie obciążają stron.  
Art. 48. Od wniosku o  złożenie do zbioru dokumentów pobiera się opłatę stałą, przew idzianą dla wniosku o  wpis do 
księgi wieczystej.  
Rozdział 4  
Sprawy z  zakresu prawa spadkowego  
Art. 49. 1. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) stwierdzenie nabycia spadku;  
2) zabezpieczenie spadku;  
3) sporządzenie spisu inwentarza;  
4) odebranie oświadczenia o  przyjęciu lub odrzuceniu spadku.  
2. Jeżeli wnioski, o  których mowa  w ust. 1, są umieszczone w  jednym piśmie lub we wniosku o  dział spadku, opłatę 
pobiera się od każdego z  nich odrębnie.  
Art. 50. Opłatę stałą w  kwocie  100 złotych pobiera się od:  
1) apelacji, skargi kasacyjnej i  skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia w  sprawie 
o stwierdzenie nabycia spadku;  
2) wniosku o  zabezpieczenie spadku po cudzoziemcu;  
3) wniosku o  wydanie właściwemu ko nsulowi spadku po cudzoziemcu.  
Art. 51. 1. Opłatę stałą w  kwocie 500  złotych pobiera się od wniosku o  dział spadku, a  jeżeli zawiera on zgodny projekt  
działu spadku, pobiera się opłatę stałą w  kwocie 300  złotych.  
2. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobie ra się od wniosku o  dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności,  
a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i  zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w  kwocie 600  złotych.  
Rozdział 5  
Sprawy z  zakresu działania Krajowego Rejestru Sądowego  
Art. 52. 1. Opłatę stałą w  kwocie 500  złotych pobiera się od wniosku o  zarejestrowanie podmiotu w  rejestrze przed-
siębiorców w  Krajowym Rejestrze Sądowym, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.  
2. Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się  od wniosku o zarejestrowanie w rejestrze przedsiębiorców w Krajo-
wym Rejestrze Sądowym spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostej spółki 
akcyjnej, których umowy zostały zawarte przy wykorzystaniu wzorców umowy udostępnionych w systemie tele informa-
tycznym.  
Art. 53. 1. Opłatę stałą w  kwocie 250  złotych pobiera się od wniosku o  zarejestrowanie w  Krajowym Rejestrze 
Sądowym w  rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i  zawodowych, fundacji oraz publiczn ych zakładów 
opieki zdrowotnej.  
2. Opłatę stałą w  kwocie 500  złotych pobiera się od wniosku, o  którym mowa  w ust. 1, jeżeli dotyczy on jednocześ nie 
wpisu do rejestru przedsiębiorców.  
Art. 54. Opłatę stałą w  kwocie 300  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) (uchylony)  
2) wykreślenie podmiotu z  rejestru przedsiębiorców lub z  rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i  zawodo-
wych , fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej połączone z  wykreśleniem z  Krajowego Rejestru Sądowego . 
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 1125  
 
Art. 55. 1. Opłatę stałą w  kwocie 250  złotych pobiera się od wniosku o  dokonanie zmiany wpisu dotyczącego pod-
miotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców.  
2. Opłatę stałą  w kwocie 20 0 złotych pobiera się od wniosku  o zarejestrowanie w  rejestrze przedsiębiorców  w Krajowym  
Rejestrze Sądowym zmiany dotyczącej spółki jawnej, spółki komandytowej oraz spółki  z ograniczoną  odpowiedzialnością 
dokonanej przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego  w systemie teleinformatycznym.  
Art. 56. Opłatę stałą w  kwocie 150  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) dokonanie zmiany wpisu dotyczącego podmiotu wpisanego tylko w  rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych  
i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, niewpisanego do rejestru przedsiębiorców;  
2) wykreślenie z  rejestru przedsiębiorców – bez wykreślenia z  Krajowego Rejestru Sądowego;  
3) wykreślenie z  rejestru dłużników niewypłacalnych.  
Art. 57. W wypadku jednoczesnego wniesienia przez tego samego wnioskodawcę, na kilku formularzach, kilku wnios ków 
o wpis lub o  dokonanie zmian w  Krajowym Rejestrze Sądowym – pobiera się tylko jedną opłatę, z  tym że jeżeli przepis 
przewiduje dla danego rodzaju spraw opłaty w  różnych wysokościach – pobiera się opłatę wyższą.  
Art. 58. Jedną opłatę stałą w kwocie 100  złotych pobiera się od skargi na orzeczenie referendarza sądowego, chociażby  
dotyczyło kilku wpisów w  rejestrze przedsiębiorców lub rejestrze stowarzyszeń, i nnych organizacji społecznych i zawodo-
wych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.  
Art. 59. Opłatę stałą w  kwocie 300  złotych pobiera się od innych wniosków niż wymienione  w art. 52–58, jeżeli należą 
do właściwości sądu dokonującego wpisów w  Krajowym Rejestrze Sądowym.  
Art. 60. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od  wniosku o  wpis zastawu rejestrowego do rejestru zastawów.  
Art. 61. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o  zmianę wpisu w  rejestrze zastawów.  
Art. 62. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o  wykreślenie zastawu rejest rowego z  rejestru za-
stawów.  
Art. 63. Opłatę stałą w  kwocie 40  złotych pobiera się od wniosku o  przyjęcie dokumentów, o  których sąd czyni wzmiankę  
w rejestrze, oraz dokumentów zawierających dane niepodlegające według przepisów ustawy wpisowi do okreś lonego  działu 
Krajowego Rejestru Sądowego.  
Art. 64. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o  uwierzytelnienie odpisu statutu w postępowaniu  
rejestrowym.  
Rozdział 6  
Inne sprawy rozpoznawane w  postępowaniu nieprocesowym  
Art. 65. Opłatę stałą w kwocie 300  złotych pobiera się od wniosku w  sprawie między organami przedsiębiorstwa pań-
stwowego i  między przedsiębiorstwem państwowym lub jego organami a  jego organem założycielskim albo organem spra-
wującym nadzór.  
Art. 66. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od wniosku o  umorzenie utraconego dokumentu.  
Art. 67. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego;  
2) wydanie z  depozytu przedmiotu świadczenia.  
Art. 67a.  (uchylony)  
Art. 67b.  1. Opłatę stałą w kwocie 300 zł pobiera się od wniosku o:  
1) odwołanie zarządcy sukcesyjnego;  
2) przedłużenie okresu zarządu sukcesyjnego.  
2. Jeżeli wnioski, o których mowa w ust. 1, umieszczone są w jednym piśmie lub wraz z innym wnio skiem,  opłatę 
pobiera się od każdego z nich odrębnie.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 1125  
 
DZIAŁ 5  
Wysokość opłat w  postępowaniu zabezpieczającym  
Art. 68. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia roszczenia;  
2) wydanie, zmianę, uchylenie, stwierdzenie wygaśnięcia, zmianę wykonania, ograniczenie wykonania lub zakończenie 
wykonania europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym;  
3) uzyskanie informacji o  rachunku bankowym, o  którym mowa w  rozporządzeniu P arlamentu Europejskiego i  Rady 
(UE) nr  655/2014 z  dnia 15  maja 2014  r. ustanawiającym procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku  
bankowym w  celu ułatwienia transgraniczne go dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych 
(Dz. Urz. UE  L 189 z  27.06.2014, str.  59). 
Art. 69. 1. Od wniosku o  udzielenie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego złożonego przed wniesieniem pisma 
wszczynającego postępowanie pobiera się czwartą część opłaty należnej od pozwu o  to roszczenie.  
2. Uiszczoną opł atę zalicza się na poczet opłaty od pisma wszczynającego postępowanie, jeżeli zostało wniesione 
w terminie przewidzianym do tego w  przepisach o  zabezpieczeniu. W  przypadku oddalenia wniosku termin ten wynosi dwa 
tygodnie od dnia doręczenia postanowienia, a  jeżeli postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego 
ogłoszenia.  
DZIAŁ 6  
Wysokość opłat w  postępowaniu egzekucyjnym  
Art. 70. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera sąd od wniosku o:  
1) wezwanie dłużnika do wykonania egzekwowanej czynności w  wyznaczonym terminie oraz umocowanie wierzyciela 
do wykonania tej czynności na koszt dłużnika, w  razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu;  
2) ukaranie grzywną dłużnika niewykonującego obowiązku zaniechania czynności lub nie przeszkadzania czynnościom 
wierzyciela;  
3) przeprowadzenie przez sąd egzekucji czynności, której inna osoba nie może za dłużnika wykonać;  
4) (uchylony)  
5) nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.  
Art. 71. Opłatę stałą w  kwocie 50  złotych pobiera sąd od wni osku o:  
1) nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, innemu niż orzeczenie sądu, ugoda sądowa, nakaz zapłaty 
albo ugoda zawarta przed mediatorem w  wyniku prowadzenia mediacji na podstawie postanowienia sądu kierującego 
strony do mediacji;  
2) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika;  
3) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko lub na rzecz osoby innej niż wskazana w  tytule egzekucyjnym, na którą 
przeszły uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu lub w  toku sprawy przed wydan iem tytułu;  
4) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez ograniczenia całym 
swoim majątkiem za zobowiązania spółki;  
5) ustanowienie zarządcy nieruchomości lub innej rzeczy albo prawa, z  których prowadzi się egzeku cję według przepisów 
o egzekucji z  nieruchomości;  
6) umorzenie książeczki oszczędnościowej w  związku z  zajęciem wkładu, na który ją wystawiono;  
7) (uchylony)  
8) wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;  
9) uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;  
10) wydanie zaświadczenia o  utracie lub ograniczeniu wykonalności tytułu egzekucyjnego opatrzonego zaświadczeniem 
europejskiego tytułu egzekucyjnego ; 
11) ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utracone go. 
Art. 72.  1. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera sąd od:  
1) zarzutów przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji;  
2) zażalenia oraz skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie klauzuli wykonalności.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 1125  
 
2. Opłatę stałą w kwocie 1 50 złotych pobiera sąd od:  
1) wniosku o podział złożonej do depozytu sądowego sumy odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość  i wypłatę 
odszkodowania;  
2) zażalenia oraz skargi na orzeczenie referendarza sądowego niewymienionych w ust. 1 pkt 2.  
Art. 73. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobiera się od wniosku o:  
1) wszczęcie egzekucji przez zarząd przymusowy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego;  
2) wszczęcie egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego.  
DZIAŁ 7  
Wysokość opłat  w postępowaniach  upadłościowym  i restrukturyzacyjnym  
Art. 74. Opłatę stałą w  kwocie 1000  złotych pobiera się od:  
1) wniosku o  ogłoszenie upadłości;  
2) wniosku zarządcy zagranicznego w  przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego ; 
3) wniosku  o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.  
Art. 75. Opłatę stałą w  kwocie 200  złotych pobiera się od:  
1) (uchylony)  
2) wniosku o  wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego;  
3) zażale nia na postanowienia wydane  w postępowaniach upadłościowym i  restrukturyzacyjnym;  
4) (uchylony)  
5) (uchylony)  
6) uproszczonego wniosku  o otwarcie postępowania sanacyjnego;  
7) uproszczonego wniosku  o ogłoszenie upadłości.  
Art. 76. Opłatę stałą w  kwocie 100  złotych pobiera się od:  
1) zarzutów przeciwko planowi podziału;  
2) wniosku o  uchylenie lub zmianę układu;  
3) wniosku o  uchylenie lub zmianę orzeczenia o  uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego;  
4) wniosku w  sprawie zakazu prowadzenia działalności  gospodarczej ; 
5) wniosku upadłego przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną  o ustalenie planu spłaty i  umorzenie pozostałej części zo-
bowiązań, które nie zostały zaspokojone w  postępowaniu upadłościowym.  
Art. 76a.  Opłatę podstawow ą pobiera si ę od: 
1) wniosku o og łoszenie upad łości osoby fizycznej nieprowadz ącej dzia łalności gospodarczej;  
2) wniosku osoby fizycznej nieprowadz ącej dzia łalności gospodarczej o otwarcie post ępowania o zawarcie uk ładu na 
zgromadzeniu wierzycieli;  
3) skargi na czynno ści syndy ka; 
4) skargi na odmowę dokonania obwieszczenia o  ustaleniu dnia układowego przez nadzorcę układu.  
Art. 76b. Piątą część opłaty stosunkowej pobiera się od sprzeciwu oraz od zażalenia na postanowienie sędziego -komi-
sarza wydane  w wyniku rozpoznania sprzeciw u. 
DZIAŁ 8  
Opłaty kancelaryjne  
Art. 77. 1. Opłatę od wniosku o  wydanie na podstawie akt:  
1) poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu,  
2) odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności,  
3) odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności,  
4) zaświadczenia  
– pobiera się w  kwocie 20  złotych za każde rozpoczęte 10  stron wydanego dokumentu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 1125  
 
1a. Opłatę od wniosku o  wydanie na podstawie akt zapisu dźwięku albo obrazu i  dźwięku z  przebiegu posiedzenia 
pobiera się w  kwocie 20  złotych za każdy wydany i nformatyczny nośnik danych.  
2. (uchylony)  
3. Opłatę, o  której mowa  w ust. 1, pobiera się od wniosku o  odpis księgi wieczystej, o  ile przepis szczególny nie stanowi 
inaczej . 
Art. 77a. Nie pobiera się opłaty od pierwszego wniosku o  wydanie na podstawie akt o dpisu orzeczenia kończącego 
postępowanie z  klauzulą wykonalności, złożonego przez stronę, która wszczęła postępowanie.  
Art. 78. Opłatę od wniosku o  wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w  aktach sprawy, pobiera się w  kwocie 
20 złotych za każde rozpoczę te 20  stron wydanej kopii.  
DZIAŁ 9  
Zwrot opłaty  
Art. 79. 1. Sąd z  urzędu zwraca stronie:  
1) całą uiszczoną opłatę od:  
a) pisma zwróconego wskutek braków formalnych,  
b) pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu pisma innym 
stronom, a  w braku takich stron – przed wysłaniem zawiadomienia o  terminie posiedzenia,  
c) zażalenia na postanowienie w  przedmiocie ukarania grzywną albo aresztem, zamiany grzywny na areszt albo 
w przedmiocie przymusowego sprow adzenia, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione w  całości,  
d) zażalenia na postanowienie o  przyznaniu wynagrodzenia biegłemu lub tłumaczowi, jeżeli zażalenie zostało uwzględ-
nione  w całości,  
e) apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej w  razie uwzględnienia śro dka zaskarżenia z  powodu oczywistego naruszenia  
prawa i  stwierdzenia tego naruszenia przez sąd odwoławczy lub Sąd Najwyższy,  
f) skargi na orzeczenie referendarza sądowego, jeżeli została uwzględniona w  sprawie, w  której postępowanie 
wszczęto z  urzędu, a  w pozostałych sprawach tylko w  razie uwzględnienia skargi z  powodu oczywistego naruszenia  
prawa i  stwierdzenia tego naruszenia przez sąd,  
g) skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzec zenia w  razie jej uwzględnienia,  
h) pisma wszczynająceg o postępowanie  w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli postępowanie  
zakończyło się zawarciem ugody przed rozpoczęciem rozprawy przed sądem pierwszej instancji;  
2) trzy czwarte uiszczonej opłaty od:  
a) pisma wszczynającego postępowanie  w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli  w toku postę-
powania sądowego zawarto ugodę przed mediatorem po rozpoczęciu rozprawy,  
b) skargi kasacyjnej lub skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia nieprzyjętej do  roz-
poznania przez Sąd Najwyższy,  
c) (uchylona)  
d) (uchylona)  
3) połowę uiszczonej opłaty od:  
a) pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana,  
b) pozwu o  rozwód lub separację w  razie orzeczenia rozwodu lub separacji na zgodny wniosek stron bez orzekania 
o winie – po uprawomocnieniu się wyroku, z  zastrzeżeniem  art. 26 ust. 2, 
c) pisma wszczynającego postępowanie  w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli postępowanie  
w pierwszej instancji z akończyło się zawarciem ugody sądowej po rozpoczęciu rozprawy,  
d) pisma wszczynającego postępowanie  w drugiej instancji,  w której sprawa zakończyła się zawarciem ugody sądowej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 1125  
 
2. Poza wypadkami przewidzianymi  w ust. 1 sąd z  urzędu zwraca stronie całą uisz czoną opłatę od pozwu o  rozwód lub 
separację albo wniosku o  separację w  razie cofnięcia pozwu lub wniosku na skutek pojednania się stron w  pierwszej instancji.  
W razie pojednania się stron przed zakończeniem postępowania apelacyjnego, zwraca się połowę uis zczonej opłaty od apelacji . 
3. Opłatę zwracaną na podstawie ust.  1 pkt 1 lit. a, b i  h, pkt  2 oraz pkt  3 lit. a, c i  d obniża się o  kwotę równą opłacie 
minimalnej.  
Art. 80. 1. Sąd z  urzędu zwraca stronie różnicę między opłatą pobraną od strony a opłatą należną.  
1a. Nie zwraca się różnicy, jeżeli jest niższa niż koszt jej zwrotu.  
2. (uchylony)  
Art. 80a. Zwrotów, o  których mowa w  art. 79 i art. 80, dokonuje sąd, przed którym sprawa toczyła się w  pierwszej 
instancji, a  sąd drugiej instancji – jeżeli opłatę pobrał. Jeżeli opłatę pobrał notariusz, zwrotu dokonuje sąd, który rozpoznawał 
wniosek w  pierwszej instancji.  
Art. 81. Roszczenie strony o  zwrot opłaty sądowej przedawnia się z  upływem trzech lat, licząc od dnia powstania tego 
roszczenia.  
Art. 82. Zwrot opłat, o  którym mowa w  niniejszym rozdziale, może również zarządzić przewodniczący lub referendarz 
sądowy.  
TYTUŁ III  
Wydatki  
DZIAŁ 1  
Przepisy ogólne  
Art. 83. 1. Jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i  dokonywania czy nności połączonej z  wydatkami 
z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a  kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa. 
Dotyczy to także dopuszczenia i  przeprowadzenia przez sąd z  urzędu dowodu niewskazanego przez stronę.  
2. W orzeczeniu kończącym postępowanie w  sprawie sąd orzeka o  poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa 
wydatkach, stosując odpowiednio przepisy  art. 113. 
Art. 84. 1. Sąd z  urzędu zwraca stronie wszelkie należności z  tytułu wydatków, stanowiące różnicę między ko sztami 
pobranymi od strony a  kosztami należnymi.  
2. Przepisy  art. 80–82 stosuje się odpowiednio do zwrotu zaliczki.  
3. Przepis  art. 5 ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
DZIAŁ 2  
Należności świadków, biegłych, tłumaczy i  stron  w postępowaniu cywilnym  
Art. 85. 1. Świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania 
czynności sądowej na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i  celowych kosztów przejazdu  
własnym samochodem lub innym odpowiedni m środkiem transportu.  
2. Górną granicę należności, o  których mowa  w ust. 1, stanowi wysokość  kosztów przysługujących pracownikowi zatrud-
nionemu w  państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z  tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.  
3. Wedłu g tych samych zasad świadkowi przysługuje zwrot kosztów noclegu oraz utrzymania w  miejscu wykonywania 
czynności sądowej.  
4. Wysokość kosztów, o  których mowa  w ust. 1 i 3, świadek powinien należycie wykazać.  
Art. 86. 1. Świadkowi przysługuje zwrot zarobku l ub dochodu utraconego z  powodu stawiennictwa na wezwanie sądu.  
2. Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód za każdy dzień udziału w  czynnościach sądowych przyznaje się 
świadkowi w  wysokości jego przeciętnego dziennego zarobku lub dochodu. W  przypadku ś wiadka pozostającego w sto-
sunku pracy przeciętny dzienny utracony zarobek oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu należnego pra-
cownikowi ekwiwalentu pieniężnego za urlop.  
3. Górną granicę należności, o  których mowa  w ust. 2, stanowi równowartość 4,6% kwoty bazowej dla osób zajmują-
cych kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. 
W przypadku gdy ogłoszenie ustawy budżetowej nastąpi po dniu 1  stycznia roku, którego dotyczy  ustawa budżetowa, pod-
stawę obliczenia należności za okres od 1  stycznia do dnia ogłoszenia ustawy budżetowej stanowi kwota bazowa w  wyso-
kości obowiązującej w  grudniu roku poprzedniego.  
4. Utratę zarobku lub dochodu, o  których mowa  w ust. 1, oraz ich wysok ość świadek powinien należycie wykazać.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 1125  
 
Art. 87. 1. Prawo do żądania należności przewidzianych  w art. 85 i 86 służy osobie wezwanej w  charakterze świadka,  
jeżeli się stawiła, choćby nie została przesłuchana.  
2. W wypadku gdy osoba uprawniona do otrzymania należności przewidzianych  w art. 85 i 86 zostanie wezwana 
w charakterze świadka w  kilku sprawach na ten sam dzień, przyznaje się jej te należności tylko raz.  
3. Świadkowi, który zgłosił się bez wezwania sądu, należności przewidziane  w art. 85 i 86 mogą być  przyznane tylko 
w wypadku, jeżeli został przesłuchany przez sąd.  
Art. 88. Przepisy  art. 85–87 stosuje się odpowiednio do osoby towarzyszącej świadkowi, jeżeli świadek nie mógł 
stawić się na wezwanie sądu bez opieki tej osoby.  
Art. 88a. Przepisów  art. 85–87 nie stosuje się do świadka zatrudnionego w  organie władzy publicznej, jeżeli powołany 
został do zeznawania w  związku z  tym zatrudnieniem. W  tym przypadku świadkowi służy prawo do należności na zasadach 
określonych w  przepisach regulujących wysokość i  warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnio-
nemu w  państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z  tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.  
Art. 89. 1. Biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną prac ę oraz zwrot poniesionych 
przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii.  
2. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny 
do wydania opinii czas i  nakład pracy, a  wysokość wydatków, o  których mowa  w ust. 1 – na podstawie złożonego  rachunku.  
3. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej  
określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w  której są  oni specjalistami. Podstawę obliczenia 
stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i  taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierow-
nicze  stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa.  
4. Wynagrodzenie biegłego bę dącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i  usług podwyż-
sza się o  kwotę podatku od towarów i  usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w  dniu orzekania  o tym 
wynagrodzeniu.  
4a. (uchylony)  
4b. (uchylony)  
5. Minister  Sprawiedliwości określi, w  drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia biegłych za wykonaną pracę oraz 
taryfy zryczałtowane, o  których mowa  w ust. 3, mając na uwadze nakład pracy i  kwalifikacje biegłego oraz poziom wyna-
grodzeń uzyskiwanych przez pracowników wykonujących podobne zawody, stopień złożoności problemu będącego przed-
miotem opinii oraz warunki, w  jakich opracowano opinię, a  także sposób dokumentowania wydatków niezbędnych dla wy-
dania opinii.  
Art. 89a. 1. Jeżeli można oszacować przewidywa ny nakład pracy bieg łego przy sporządzeniu opinii i przewidywaną 
wysokość wydatków przewodniczący zlecając biegłemu sporządzenie opinii może oznaczyć wysokość wynagrodzenia lub 
zwrotu wydatków.  
2. W terminie tygodnia od dnia otrzymania zlecenia sporządzeni a opinii biegły może zażądać wynagrodzenia lub 
zwrotu wydatków w  innej wysokości. Jeżeli strony zgodzą się na żądanie biegłego i  zostanie uiszczona odpowiednia za-
liczka, przewodniczący zleci biegłemu sporządzenie opinii za wynagrodzeniem lub ze zwrotem wyd atków żądanymi przez 
biegłego, a  jeżeli nie – za wynagrodzeniem lub ze zwrotem wydatków ustalonymi zgodnie z  art. 89. 
3. Przyznając biegłemu wynagrodzenie lub zwrot wydatków sąd jest związany wysokością, na którą strony wyraziły 
zgodę na podstawie ust.  2. 
Art. 89b. 1. Jeżeli okoliczności sprawy uzasadniają przewidywanie, że w  przypadku ustalenia wynagrodzenia lub 
zwrotu wydatków biegłego zgodnie z  art. 89 wystąpią trudności ze sprawnym przeprowadzeniem dowodu z  opinii biegłego , 
a nie ma podstaw do oznaczeni a wysokości wynagrodzenia lub zwrotu wydatków biegłego zgodnie z  art. 89a, stosuje się 
przepisy ust.  2–4. 
2. Zlecając biegłemu sporządzenie opinii przewodniczący może zakreślić biegłemu termin do zgłoszenia żądania usta-
lenia wynagrodzenia lub zwrotu wydatk ów w  określonej kwocie. Jeżeli strony zgodzą się na żądanie biegłego i  zostanie 
uiszczona odpowiednia zaliczka, przewodniczący zleci biegłemu sporządzenie opinii za wynagrodzeniem lub ze zwrotem 
wydatków żądanymi przez biegłego, a  jeżeli nie – za wynagrodz eniem lub ze zwrotem wydatków ustalonymi zgodnie z  art. 89. 
3. Termin, o  którym mowa w  ust. 2, przewodniczący ustala stosownie do obszerności materiału sprawy i  stopnia jej 
zawiłości. Termin ten nie może być krótszy niż tydzień ani dłuższy niż miesiąc od d nia otrzymania zlecenia.  
4. Przyznając biegłemu wynagrodzenie lub zwrot wydatków sąd jest związany wysokością, na którą strony wyraziły 
zgodę na podstawie ust.  2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 1125  
 
Art. 89c. 1. Jeżeli opinia jest nierzetelna lub została sporządzona lub złożona ze znacznym nieusprawiedliwionym 
opóźnieniem, wynagrodzenie lub zwrot wydatków ulega odpowiedniemu obniżeniu; w  szczególnie rażących przypadkach 
sąd może odmówić przyznania wynagrodzenia lub zwrotu wydatków.  
2. Jeżeli opinia jest fałszywa, wynagrodzenie ani z wrot wydatków nie przysługują.  
Art. 89d. 1. Tłumaczowi powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesio-
nych przez niego wydatków niezbędnych do wykonania tłumaczenia.  
2. Wysokość wynagrodzenia i  zwrotu wydatków tłumacza ustala się stosując odpowiednio przepisy o wynagrodzeniu 
i zwrocie wydatków biegłego.  
3. Wysokość wynagrodzenia tłumacza przysięgłego ustala się według przepisów ustawy z  dnia 25  listopada 2004  r. 
o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz.  U. z 2019 r. poz.  1326). 
Art. 90. Do biegłego i  tłumacza powołanych przez sąd stosuje się odpowiednio  art. 85. Dotyczy to również sytuacji, 
gdy sąd nie skorzystał z  usług takiego biegłego lub tłumacza.  
Art. 90a. 1. Biegłemu lub tłumaczowi wezwanemu przez sąd, w  razie nieskorzy stania z  jego usług, przysługuje zwrot 
utraconego zarobku lub dochodu.  
2. Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód przyznaje się biegłemu lub tłumaczowi, uwzględniając ich kwalifi-
kacje i  czas zużyty w  związku z  wezwaniem. Przepisy  art. 86 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.  
Art. 90b. W razie wezwania biegłego lub tłumacza do sądu w  kilku sprawach na ten sam dzień, zwrot kosztów podróży , 
noclegu, utrzymania w  miejscu wykonywania czynności sądowej, utraconego zarobku lub dochodu z  powodu stawiennictwa  
na wezwanie sądu, przysługuje im tylko raz.  
Art. 91. W wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w  związku z  jej udziałem 
w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w  wysokości przewidzianej d la świadków.  
Art. 92. 1. Wynagrodzenie oraz zwrot kosztów podróży, wydatków, utraconego zarobku lub dochodu przyznaje się na 
wniosek świadka, osoby towarzyszącej świadkowi, o  której mowa w  art. 88, biegłego lub tłumacza, a  także strony lub osoby 
trzeciej u prawnionej do otrzymania należności.  
2. Wniosek o  przyznanie należności, o  których mowa  w ust. 1, składa się ustnie do protokołu lub na piśmie, w  terminie 
3 dni od dnia zakończenia czynności z  udziałem osoby uprawnionej do tych należności, a  w przypadku os oby, o  której mowa  
w art. 88 – z udziałem świadka, któremu ona towarzyszyła.  
3. Roszczenie o  zwrot należności, o  których mowa  w ust. 1, przedawnia się z  upływem lat trzech, licząc od dnia po-
wstania tego roszczenia.  
4. Osobę uprawnioną do otrzymania należno ści, o  której mowa w  ust. 1, poucza się o  prawie i  sposobie złożenia wniosku  
o jej przyznanie oraz skutkach niezachowania terminu wskazanego w  ust. 2. 
Art. 93. 1. Należności, o  których mowa w  art. 92, ustala i  przyznaje sąd albo referendarz sądowy.  
1a. Przewodniczący może zarządzeniem w  całości uwzględnić wniosek świadka o  przyznanie każdej z  należności, 
o których mowa w  art. 85 i art. 86, jeżeli jego uwzględnienie nie pociągnie za sobą zobowiązania strony do uiszczenia dal-
szych kwot albo strona zgodziła si ę na pokrycie należności świadka w  żądanej przez niego wysokości. Zarządzenie to nie 
podlega zaskarżeniu.  
2. Przyznaną należność należy wypłacić niezwłocznie. W  przypadku niemożności niezwłocznej wypłaty należność 
przekazuje się przekazem pocztowym lub prz elewem bankowym bez obciążania osoby, której ją przyznano, opłatą pocztową  
lub kosztami przelewu.  
Art. 93a. Przepisy art.  92 oraz art.  93 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do przyznawania należności mediatorowi 
w przypadku, o  którym mowa w  art. 1835 § 2 zdanie drugie ustawy z  dnia 17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego.  
TYTUŁ IV  
Zwolnienie od kosztów sądowych  
Art. 94. Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat.  
Art. 95. 1. Nie pobiera się opłat od wniosku:  
1) o udzielenie zabezpieczenia, zgłoszonego w  piśmie rozpoczynającym postępowanie;  
2) o przyjęcie oświadczenia o  uznaniu dziecka, o  nadanie dziecku nazwiska, o  przysposobienie dziecka, o  odebranie 
osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką oraz o  umieszczenie dziecka w  rodzinie zastęp-
czej lub rodzinnym domu dziecka;  
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 1125  
 
3) o przesłuchanie świadka testamentu ustnego, o  otwarcie i  ogłoszenie testamentu oraz o  zwolnienie z  obowiązków wy-
konawcy testamentu;  
4) będącego podstawą wszczęcia przez sąd postępow ania z  urzędu, a  także od pism składanych sądowi opiekuńczemu 
w wykonaniu obowiązku wynikającego z  ustawy albo nałożonego przez ten sąd;  
5) o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt;  
6) o wpis w  księdze wieczystej prawa własności uzyskanego na podstaw ie przekształcenia, o  którym mowa  w art. 1 
ust. 1a ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w  prawo własności nie rucho-
mości ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1314 ); 
6a) naczelnika urzędu skarbowego o wpis w księdze wieczystej hi poteki przymusowej na zabezpieczenie należności państw  
członkowskich lub państw trzecich w rozumieniu art. 1a pkt 8c i 8d us tawy z dnia 17 czerwca 1966  r. o postępowaniu 
egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479); 
7) o wpis do Krajowego Rejes tru Sądowego organizacji społecznych oraz kościołów i  związków wyznaniowych ubiegają-
cych się o status organizacji pożytku publicznego;  
8) wynikającego ze zmian  w podziale terytorialnym państwa,  o wpis  w księdze wieczystej prawa własności  i prawa użyt-
kowani a wieczystego na rzecz jednostek samorządu terytorialnego;  
9) o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem  w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie umowy  o mediację ; 
10) komornika o wykreślenie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji.  
1a. Nie pobiera się opłat od pozwu o  odszkodowanie, o  którym mowa  w art. 6 ustawy z  dnia 22  listopada 2002  r. o wy-
równywaniu strat majątkowych wynikających z  ograniczenia w  czasie stanu nadzwyczajnego wolności i  praw człowieka  i oby-
watela ( Dz. U. poz.  1955).  
1b. Nie pobiera si ę opłat od pozwu o ochron ę dóbr osobistych, gdy sprawa dotyczy patriotycznych tradycji zmaga ń 
Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem, wniesionego przez kombatanta w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy 
z dnia 24 stycznia 1 991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach b ędących ofiarami represji wojennych i okresu powo-
jennego (Dz. U. z  2021 r. poz.  1858  oraz z 2022 r. poz. 655 ) lub jego zstępnego, a także osobę prawną lub jednostkę organiza-
cyjną niebędącą  osob ą prawn ą, której  ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą, których statutowym celem jest ochrona patriotycz-
nych tradycji zmaga ń Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem.  
1c. Nie pobiera się opłat od pozwu o roszczenie majątkowe z tytułu zbrodni ludobójstwa, zbrodni p rzeciwko ludzkości,  
zbrodni wojennej lub zbrodni agresji.  
1d. Nie pobiera się opłat od pozwu o ochronę dobrego imienia Rzeczypospolitej P olskiej lub Narodu Polskiego, o  którym  
mowa w art. 53o i art. 53p ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pami ęci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni 
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z  2021 r. poz. 1 77 oraz z 2022 r. poz. 375 ). 
2. Nie pobiera się opłat od:  
1) zażalenia na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cof nięcie 
takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;  
2) zażalenia na postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków;  
3) skargi na orzeczenie referendarza sądowego w  przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych;  
4) skargi na orzeczenie referendarza sądowego w  przedmiocie odmowy ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.  
3. Nie pobiera się opłat od wniosku, zażalenia i  apelacji nieletniego w  postępowaniu w  sprawach nieletnich.  
4. Nie pobiera się  opłat od skargi na orzeczenie referendarza sądowego i  zażalenia w  elektronicznym postępowaniu 
upominawczym.  
Art. 96. 1. Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych:  
1) strona dochodząca ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa oraz roszczeń z  tym związanych;  
2) strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w  sprawie o  obniżenie alimentów;  
3) strona wnosząca o  uznanie postanowień umownych za niedozwolone;  
4) pracownik wnoszący powództwo  albo sk ładający wniosek  o wszcz ęcie post ępowan ia nieprocesowego , z zastrzeżeniem 
art. 35 ust. 1 zdanie drugie, lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i  ubezpieczeń społecznych;  
5) kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy;  
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 1125  
 
6) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelski ch, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta  i Rzecznik Finansowy;  
7) powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w  sprawach dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz prak-
tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;  
8) inspektor pracy oraz  związki zawodowe w  sprawach z  zakresu prawa pracy;  
9) strona w  sprawach związanych z  ochroną zdrowia psychicznego;  
9a) osoba ubezwłasnowolniona w  sprawach o  uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia;  
10) strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd – w zakresie przyznanego jej zwolnienia;  
11) powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w  sprawach dotyczących ochrony indywidualnych interesów konsumenta;  
12) strona dochodząca naprawienia szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego, o  których m owa w  dziale VIII 
ustawy z  dnia 9  czerwca 2011  r. – Prawo geologiczne i  górnicze ( Dz. U. z 2021 r. poz. 1420 i 2269 ); 
13) osoba ubiegająca się  o uzyskanie kompensaty na podstawie ustawy  z dnia 7 lipca 2005  r. o państwowej kompensacie 
przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych ( Dz. U. z 2016 r. poz. 325); 
14) strona w  sprawach dotyczących wypłat oraz zwrotu należności powstałych w  wyniku realizacji przepisów z  zakresu 
ochrony roszczeń pracowniczych w  razie niewypłacalności pr acodawcy ; 
15) osoba dotknięta przemocą w  rodzinie w  sprawach o  zobowiązanie osoby stosującej przemoc w  rodzinie do opuszczenia 
wspólnie zajmowanego mieszkania i  jego bezpośredniego otoczenia lub zakazanie zbliżania się do tego mieszkania 
i jego bezpośredni ego otoczenia ; 
16)3) osoba wnosząca pozew o  przyznanie renty na podstawie przepisów art.  444 § 2 lub art.  446 § 2 ustawy z  dnia 23 kwiet-
nia 1964  r. – Kodeks cywilny (Dz.  U. z 2020  r. poz.  1740 i  2320 oraz z  2021  r. poz.  1509  i 2459 ) lub występująca 
z żądaniem udzielenia zabezpieczenia takiego roszczenia.  
2. Za kuratora wydatki ponosi tymczasowo strona, dla której kurator został ustanowiony, a  gdyby to nie było możliwe – 
strona, która swym wnioskiem lub swą czynnością spowodowała ustanowienie kuratora, chyb a że przepis szczególny sta-
nowi inaczej.  
3. W pozostałych wypadkach, o  których mowa  w ust. 1, za stronę zwolnioną od kosztów sądowych wydatki ponosi 
tymczasowo Skarb Państwa.  
4. W wypadku gdy powództwo o  ustalenie ojcostwa okaże się oczywiście bezzasadne, sąd w  orzeczeniu kończącym 
postępowanie w  sprawie może obciążyć powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi, biorąc pod uwagę wszystkie okolicz-
ności sprawy.  
Art. 97. W toku postępowania w  sprawach z  zakresu prawa pracy o  roszczenia pracownika wydatki obciążają ce pracow-
nika ponosi tymczasowo Skarb Państwa. Sąd pracy w  orzeczeniu kończącym postępowanie w  instancji rozstrzyga o tych 
wydatkach, stosując odpowiednio przepisy  art. 113, z  tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić  w wypad-
kach szczególni e uzasadnionych.  
Art. 98. W toku postępowania w  sprawach z  zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa.  
Art. 98a. W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z  dnia 22  listopada 2013  r. o postępowaniu wobec osób 
z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób ( Dz. U. z 2021 r.  
poz. 1 638) nie pobiera się opłat, a  wydatki ponosi Skarb Państwa.  
Art. 98b. W elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.  
Art. 99. Nie pobiera się opłaty sądowej, a  uiszczoną opłatę zwraca się, jeżeli zażalenie, wniesione na zarządzenie prze-
wodniczącego o  zwrocie pisma albo na postanowienie sądu o  odrzuceniu środka zaskarżenia, sąd uzna za oczywiście uzasad-
nione . 
Art. 100. 1. Strona w  całości zwolniona od kosztów sądowych z  mocy ustawy nie uiszcza opłat sądowych i  nie ponosi  
wydatków, które obciążają tymcza sowo Skarb Państwa.  
2. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w  całości. Przepis  ust. 1 stosuje się odpowiednio.  
 
3) Dodany przez art. 9 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.  
poz. 2328) , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 1125  
 
Art. 101. 1. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w  części, jeżeli strona jest w  stanie ponieść tylko część 
tych kosztów.  
2. Części owe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia albo ułamkowej lub procentowej 
ich części, albo określonej ich kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co 
do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; roszczenia te lub ich części sąd oznacza 
w postanowieniu o  przyznaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.  
3. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz ponieść w ydatki w  takiej 
wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd. Przepis  art. 100 ust. 1 stosuje się odpowiednio.  
Art. 102. 1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z  którego  
wynika, że nie jest w  stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i  rodziny lub ich poniesienie 
narazi ją na taki uszczerbek.  
2. Do wniosku o  zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe 
dane o  stani e rodzinnym, majątku, dochodach i  źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o  zwolnienie od kosztów. 
Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich  
wymaganych danych, stosuje się  art. 130 ustawy z  dnia 17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego . 
3. Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o  zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o  treści: „Świadomy 
znaczenia mych słów i  odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o  stanie 
rodzinnym, majątku, dochodach i  źródłach utrzymania jest prawdziwe i  rzetelne ”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy 
pouczyć osobę ubiegającą się o  zwolnienie od kosztów sądowych o  treści  art. 111. 
4. Wniosek o  zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołą-
czenia oświadczenia, o  którym mowa  w ust. 2, przewodniczący zwraca bez wzywania o  uzupełnienie braków formalnych 
wniosku o  zwolnienie od kosztów sądo wych.  
Art. 103. 1. Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej  
osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.  
2. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na 
zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki.  
3. Przepisu ust.  2 nie stosuje się do spółki handlowej, której jedynym wspólnikiem albo akcjona riuszem jest Skarb 
Państwa.  
Art. 104. 1. Nie mają obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów  
o działalności pożytku publicznego i  o wolontariacie, z  wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organiza cje 
działalności gospodarczej, stowarzyszenia ogrodowe w  rozumieniu ustawy z  dnia 13  grudnia 2013  r. o rodzinnych ogrodach 
działkowych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 ), a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione  w art. 3 ust. 3 
ustawy z  dnia 24  kwietnia 2003  r. o działalności pożytku publicznego i  o wolontariacie ( Dz. U. z 2020 r. poz.  1057  oraz z 2021 r.  
poz. 1038 , 1243 , 1535  i 2490 ) w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów 
o działalności pożytku publ icznego i  o wolontariacie.  
2. Innym organizacjom społecznym, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, sąd może 
przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w  ich własnych sprawach prowadzonych w  związku z  działalnością społeczną, 
naukową, oświatową, kulturalną, sportową, dobroczynną, samopomocową, w  zakresie ochrony konsumenta, ochrony śro-
dowiska i  opieki społecznej. Przyznając zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uwzględnia przede wszystkim statutowe cele 
działalności danej organizacj i i możliwości oraz potrzeby realizacji tych celów na drodze postępowania cywilnego.  
Art. 104a.  W elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz do złożenia wniosku o  wpis do Krajowego Rejestru  
Sądowego spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego  w systemie tele infor-
matycznym, przepisów  art. 96 ust. 1 pkt 10, art. 100–103, art. 104 ust. 2 i art. 105 nie stosuje  się. 
Art. 105. 1. Wniosek o  przyznanie zwoln ienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu  
w sądzie, w  którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W  razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie,  
o którym mowa  w art. 102 ust. 2, może być złożone także do protokołu.  
2. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w  siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o  przyznanie zwol-
nienia od kosztów sądowych w  sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła  nie-
zwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi.  
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 1125  
 
Art. 106. 1. Zwolnienie od kosztów sądowych w  postępowaniu wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie przed 
złożeniem wniosku o  wpis do księgi wieczystej.  
2. Jeżeli wniosek o  dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma być zamieszczony w  akcie notarialnym, zwolnienie od 
kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie przed zawarciem tego aktu notarialnego.  
3. Wniosek o  dokonanie wpisu do księgi wieczystej powinien być złożony w  terminie 3  miesięcy od doręczenia po sta-
nowienia o  zwolnieniu od kosztów sądowych, pod rygorem upadku zwolnienia.  
4. Przepisów  ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli obowiązek poniesienia kosztów sądowych powstał po wydaniu orzeczenia,  
w postępowaniu wieczystoksięgowym.  
Art. 107. 1. W  razie oddal enia wniosku o  zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie domagać się 
zwolnienia powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku.  
2. Ponowny wniosek o  zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych  okolicznościach, podlega odrzuceniu.  
Na odrzucenie wniosku nie przysługuje zażalenie.  
Art. 108. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.  
Art. 109. 1. Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeże li na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony 
przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów 
sądowych lub z  niego korzystającej.  
2. Sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych st ronie w  razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia  lub 
obrony praw.  
Art. 110. Sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okazało się, że okoliczności, na podstawie których je przy-
znano, nie istniały lub przestały istnieć. W  obu wypadkach s trona obowiązana jest uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz 
zwrócić wydatki, jednakże w  drugim wypadku sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem także częściowo, stosownie  do 
zmiany, jaka nastąpiła w  jej stosunkach. W  takim wypadku stosuje się przepis  art. 111. 
Art. 111. 1. Stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie świadomego podania nieprawdzi-
wych okoliczności, sąd, cofając zwolnienie, skazuje na grzywnę w  wysokości do 1000  złotych. Niezależnie od obowiązku 
uiszczenia grzywny stro na powinna uiścić wszystkie przepisane opłaty i  pokryć obciążające ją wydatki.  
2. Osobę, która ponownie zgłosiła wniosek o  zwolnienie od kosztów sądowych, świadomie podając nieprawdziwe oko-
liczności o  stanie rodzinnym, majątku, dochodach i  źródłach utrzyma nia, sąd, odrzucając wniosek, skazuje na grzywnę 
w wysokości do 2000  złotych.  
Art. 111a.  Postanowienie o  odmowie zwolnienia od kosztów sądowych lub o  cofnięciu takiego zwolnienia doręcza się  
tylko stronie, która złożyła wniosek o  zwolnienie od kosztów.  
Art. 112. 1. Zgłoszenie wniosku o  zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienie środka odwoławczego od posta-
nowienia o  odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi 
o zwolnienie powoda od kosztów sądo wych na skutek wniosku zgłoszonego w  pozwie lub przed wytoczeniem powództwa.  
2. Jeżeli wniosek o  zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został 
prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożone go pisma, na podstawie  art. 130 ustawy z  dnia 
17 listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego.  
3. Przepisu  ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w  wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od 
wskazanej przez stronę wartości przedm iotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata,  
radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W  takim przypadku, jeżeli wniosek o  zwolnienie od kosztów sądowych złożony  
przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony,  tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia dorę-
czenia stronie postanowienia, a  gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli 
jednak o  zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancj i, a strona wniosła zażalenie w przepisanym  terminie, 
termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a  jeżeli postanowienie 
sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia.  
4. Ponowny wniosek o  zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, nie ma wpływu na 
bieg terminu do opłacenia pisma.  
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 1125  
 
Art. 113. 1. Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić 
kurator albo prokurator, sąd w  orzeczeniu kończącym sprawę w  instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego pod-
stawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.  
2. Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w  orzeczen iu kończącym sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia 
zasądzonego na rzecz:  
1) strony, której czynność spowodowała ich powstanie;  
2) strony zastąpionej przez kuratora lub  
3) osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania.  
3. Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić kurator, sąd może nakazać ściągnąć z  innego majątku strony 
zastąpionej przez kuratora.  
3a. Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić wnioskodawca lub uczestnik w sprawie  o zabezpieczenie 
spadku lub sporządzenie spisu inwentarza, sąd może nakazać ściągnąć także ze spadku.  
4. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego  w ust. 2–3a obciążenia kosztami.  
5. Przepisu  ust. 2 nie stosuje się do opłat, których nie miał obowiązku uiścić Skarb Państwa.  
Art. 114. W wypadkach uregulowanych  w art. 113 ust.  2 i 3 Skarbowi Państwa przysługuje na zasądzonym roszczeniu  
ustawowe prawo zastawu.  
Art. 115. Należność Skarbu Państwa z  tytułu koszt ów sądowych obciążających przeciwnika strony podlega zaspoko-
jeniu w  postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym w  tej samej kolejności i  w tych samych granicach, co należność 
tej strony z  tytułu zasądzonego na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.  
Art. 115a.  W celu zaspokojenia należności z  tytułu kosztów sądowych, o  których mowa  w art. 113 ust.  3a, sąd może 
pobrać odpowiednią sumę z  pieniędzy wchodzących w  skład spadku złożonych do depozytu sądowego lub znajdujących się 
na rachunku bankowym lub rachunku prowad zonym przez sp ółdzielczą kasę oszczędnościowo -kredytową. Sąd może rów-
nież zarządzić sprzedaż przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do spadku, oznaczając przy tym sposób 
sprzedaży.  
Art. 116. Roszczenie Skarbu Państwa o  uiszczenie kosztów sądow ych przedawnia się z  upływem trzech lat, licząc od 
dnia, w  którym nastąpiło prawomocne zakończenie sprawy.  
Art. 117. Strony mogą w  ugodzie sądowej ustalić, którą z  nich i  w jakiej części mają obciążać nieuiszczone koszty 
sądowe. Jeżeli ugoda nie stanowi in aczej, w  sprawie zakończonej ugodą koszty, o  których mowa  w art. 113 ust.  1, ponoszą  obie 
strony w  równych częściach. Przepisy  art. 113 ust. 2–5 stosuje się odpowiednio.  
Art. 118. Czynności w  zakresie zwalniania od kosztów sądowych, przewidziane w  ustawie,  może wykonywać referen-
darz sądowy.  
TYTUŁ V  
Wykonanie orzeczeń w  zakresie należności sądowych  
Art. 119. Zapłata należności Skarbu Państwa z  tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych 
w postępowaniu cywilnym, zwanych dalej „należnościa mi sądowymi ”, może być rozłożona na raty albo umorzona, jeżeli 
natychmiastowe ich ściągnięcie byłoby połączone z  niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi 
skutkami.  
Art. 120. 1. Zapłata należności sądowych może być na wniosek dłu żnika rozłożona na raty lub odroczona na okres do 
dwóch lat, a  w wyjątkowych wypadkach na okres do trzech lat. Niezapłacenie którejkolwiek raty w  terminie powoduje na-
tychmiastową wymagalność pozostałej części należności.  
2. Rozłożenie na raty lub odroczeni e terminu zapłaty może być cofnięte w  razie stwierdzenia, że nie istnieją już oko-
liczności, które je uzasadniały.  
3. Zapłata sumy niższej niż trzykrotna wysokość opłaty podstawowej nie może być rozłożona na raty.  
Art. 121. Należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w  całości albo w  części, jeżeli wykazał on, że 
ze względu na swoją sytuację rodzinną, majątkową i  wysokość dochodów nie jest w  stanie ich uiścić, a  ściągnięcie należności  
pociągnęłoby wyjątkowo ciężkie skutki dla niego lub jego  rodziny. Do wniosku dłużnik powinien dołączyć oświadczenie, 
o którym mowa  w art. 102 ust. 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 1125  
 
Art. 121a.  Należności sądowe podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika w  razie stwierdzenia przez Europejski Try-
bunał Praw Człowieka, że w  postępowaniu, w  którym je  zasądzono, naruszono wobec dłużnika Konwencję o  ochronie praw 
człowieka i  podstawowych wolności, sporządzoną w  Rzymie dnia 4 listopada 195 0 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. 
zm.4)) lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.  
Art. 122. Należności sądow e mogą być umorzone w  całości albo w  części z  urzędu, jeżeli ich egzekucja okazała się 
bezskuteczna, a  ponowne jej wszczęcie w  późniejszym czasie byłoby bezcelowe.  
Art. 123. O rozłożeniu na raty lub umorzeniu należności sądowych orzeczonych w  postępowaniu przed sądami po-
wszechnymi oraz przed Sądem Najwyższym rozstrzyga ostatecznie prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy 
w pierwszej instancji. Uprawnienia te przysługują również kierownikowi ośrodka zamiejscowego sądu lub przewodniczą-
cemu wydziału zamiej scowego sądu.  
Art. 124. 1. Wnioski o  rozłożenie na raty lub umorzenie należności sądowych wnosi się do prezesa sądu właściwego 
do rozpoznania sprawy w  pierwszej instancji.  
2. Po rozpoznaniu wniosku o  rozłożenie na raty lub umorzenie należności sądowych, albo w  razie wystąpienia okolicz-
ności dających podstawę do wszczęcia postępowania o  umorzenie należności sądowych z  urzędu, prezes sądu wydaje sto-
sowne zarządzenie.  
Art. 125. Czynności w  sprawach odroczenia lub rozłożenia na raty należności sądow ych może – na zarządzenie prezesa  
sądu rejonowego lub okręgowego – wykonywać referendarz sądowy. Na zarządzenie referendarza przysługuje skarga do sądu.  
TYTUŁ VI  
Zmiany w  przepisach obowiązujących  
Art. 126–147. (pominięte)  
TYTUŁ VII  
Przepisy przejściowe i  końcowe  
Art. 148. 1. Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na przepisy ustawy o  kosztach sądowych w  sprawach cywil-
nych albo odsyłają ogólnie do tych przepisów, stosuje się odpowiednie przepisy niniejszej ustawy.  
2. Do czasu wydania przepisów wykonawczy ch na podstawie ustawy zachowują moc przepisy wydane przed wejś ciem  
w życie ustawy.  
Art. 149. 1. W  sprawach wszczętych przed dniem wejścia w  życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępo-
wania w  danej instancji, dotychczasowe przepisy o  kosztach s ądowych.  
2. W sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w  życie ustawy dotychczasowe przepisy o  kosztach 
sądowych stosuje się aż do zakończenia postępowania.  
Art. 150. Traci moc ustawa z  dnia 13  czerwca 1967  r. o kosztach sądowych w  sprawach cy wilnych ( Dz. U. z 2002  r. 
poz. 88, z  późn. zm.5)). 
Art. 151. Ustawa wchodzi w  życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia6). 
 
4) Zmiany wym ienionej Konwencji zostały ogłoszone w  Dz. U. z 1993  r. poz.  285, z 1995  r. poz. 175, 176  i 177, z  1998  r. poz. 962, 
z 2001  r. poz. 266, z  2003  r. poz. 364, z 2010  r. poz. 587, z 2021 r. poz. 2161 oraz z 2022 r. poz. 643 . 
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2002  r. poz.  1955, z  2003  r. poz.  391, 874 i  1323, 
z 2004  r. poz.  2135 oraz z  2005  r. poz.  609. 
6) Ustawa została ogłoszona w  dniu 1  września 2005  r.