DZIENNIK USTAW 
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Warszawa, dnia 11 października 2019 r. 
Poz. 1940 
OBWIESZCZENIE 
MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
z dnia 17 września 2019 r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Straży Marszałkowskiej 
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia 
jednolity tekst ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. poz. 729), z uwzględnieniem zmian 
wprowadzonyc h: 
1) ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 
poz. 1669), 
2) ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399 oraz 
z 2019 r. poz. 1091), 
3) ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem 
i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125), 
4) ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1091), 
5) ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji 
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojsk o-
wego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Poża r-
nej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1635) 
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 12 września 2019 r. 
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 
1) art. 329 ust. 1 i art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie 
wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), które stanowią: 
Art. 329. „1. Ilekroć w ustawach zmienianych w art. 4, art. 34, art. 37, art. 42, art. 43, art. 46, art. 76, art. 84, 
art. 87, art. 108, art. 121, art. 126, art. 127, art. 140, art. 150, art. 163, art. 165 oraz art. 166 jest mowa o szkole dok-
torskiej, należy przez to rozumieć, do dnia 31 grudnia 2023 r., również studia doktoranckie, o których mowa 
w przepisach ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3.” 
„Art. 350. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem: 
1) art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogł o-
szenia; 
2) art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt 1, art. 127 pkt 33–36 i 39 oraz 
art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.”; 
  
Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 1940 
 
2) art. 15–17 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
poz. 2399 oraz z 2019 r. poz. 1091), które stanowią: 
„Art. 15. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie: 
1) art. 15 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych w y-
danych na podstawie art. 15 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
2) art. 11 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych w y-
danych na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
3) art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych w y-
danych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
4) art. 22 ustawy zmienianej w art. 6 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych 
na podstawie art. 22 ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
5) art. 23 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 7 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 23 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
6) art. 14 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 10 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 14 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
7) art. 18 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 11 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 18 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
8) art. 30 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 13 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 13, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
9) art. 12 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 14 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych 
wydanych na podstawie art. 12 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 14, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą 
– nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 
Art. 16. W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożono zażalenie na sposób 
przeprowadzenia kontroli osobistej lub przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunków, niezakończonych 
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustaw zmienianych niniejszą ustawą w brzmieniu 
nadanym niniejszą ustawą. 
Art. 17. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 15, który wchodzi 
w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia.”; 
3) odnośnika nr 1 oraz art. 108 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych 
w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125), które stanowią: 
„1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 
(UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem d a-
nych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań prz y-
gotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego prz e-
pływu takich danych oraz uchylającej decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (Dz. Urz. UE L 119 
z 04.05.2016, str. 89).” 
„Art. 108. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 
1) art. 58 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2019 r.; 
2) art. 82 pkt 5 w zakresie art. 25c–25h, które wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia.”; 
4) art. 14 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1091), 
który stanowi: 
„Art. 14. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 
1) art. 10, który wchodzi w życie z dniem 12 lipca 2019 r.; 
2) art. 9 pkt 1 i art. 11 pkt 2, które wchodzą w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia; 
3) art. 7 pkt 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem 23 stycznia 2020 r.”; 
  
Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 1940 
 
5) art. 18, art. 19 i art. 26 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy 
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby 
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Pa ń-
stwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. poz. 1635), które stanowią: 
„Art. 18. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 23 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu d o-
tychczasowym, za czas służby w okresie rozliczeniowym poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy 
przyznaje się w wysokości określonej w art. 23 ust. 4 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym. 
Art. 19. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 33 ust. 6 ustawy zmienianej 
w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 33 ust. 6 tej 
ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie 
niniejszej ustawy. 
2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy zmienianej 
w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 118 ust. 4 tej 
ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie 
niniejszej ustawy. 
3. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 23 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 8 zacho-
wują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 23 ust. 7 tej ustawy, 
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ninie j-
szej ustawy.” 
„Art. 26. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.”. 
Marszałek Sejmu: E. Witek 
  
Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 1940 
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 17 września 2019 r. (poz. 1940) 
USTAWA 
z dnia 26 stycznia 2018 r. 
o Straży Marszałkowskiej 
Rozdział 1 
Przepisy ogólne 
Art. 1. 1. Straż Marszałkowska jest umundurowaną i uzbrojoną formacją wykonującą zadania w zakresie ochrony 
Sejmu i Senatu. 
2. Straż Marszałkowska podlega Marszałkowi Sejmu. 
3. Zakres i sposób wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, w zakresie ochrony Senatu, określi Marszałek Se j-
mu w uzgodnieniu z Marszałkiem Senatu, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych. 
4. Nazwa „Straż Marszałkowska” przysługuje wyłącznie formacji, o której mowa w ust. 1. 
Art. 2. 1. Do zadań Straży Marszałkowskiej należy: 
1) ochrona terenów, obiektów i urządzeń będących w zarządzie Kancelarii Sejmu i zarządzie Kancelarii Senatu, w tym 
przy użyciu urządzeń służących do rejestracji obrazu i dźwięku; 
2) zapewnienie, w zakresie niezastrzeżonym dla Służby Ochrony Państwa i Żandarmerii Wojskowej, bezpieczeństwa 
osobom przebywającym na terenach i w obiektach, o których mowa w pkt 1, oraz w miejscach odbywania posiedzeń 
Zgromadzenia Narodowego, Sejmu i Senatu; 
3) kontrola uprawnień do przebywania na terenach i w obiektach, o których mowa w pkt 1, oraz wydawanie przepustek 
uprawniających do przebywania na tych terenach i w tych obiektach, a także zapewnienie tam porządku; 
4) kontrola uprawnień do wjazdu i przebywania na terenach i w obiektach, o których mowa w pkt 1, oraz wydawanie 
przepustek uprawniających do wjazdu i przebywania na tych terenach i w tych obiektach, a także zapewnienie tam p o-
rządku; 
5) wykonywanie zarządzeń porządkowych Marszałka Sejmu wydawanych na podstawie regulaminu Sejmu i zarządzeń 
porządkowych Marszałka Senatu wydawanych na podstawie regulaminu Senatu; 
6) prowadzenie rozpoznania pirotechniczno-radiologicznego osób, pojazdów, terenów i obiektów, o których mowa 
w pkt 1, oraz podejmowanie działań zmierzających do neutralizacji zagrożeń; 
7) wykrywanie urządzeń podsłuchowych na terenach, w obiektach i w urządzeniach będących w zarządzie Kancelarii 
Sejmu i zarządzie Kancelarii Senatu; 
8) wykonywanie zadań w zakresie obrony cywilnej i ochrony przeciwpożarowej; 
9) konwojowanie wartości pieniężnych, mienia i dokumentów; 
10) udział w wykonywaniu zadań reprezentacyjnych, w szczególności w ceremoniale powitań i pożegnań podczas wizyt 
parlamentarnych oraz w asystach honorowych. 
2. W celu zapewnienia ochrony obiektów i osób Straż Marszałkowska w szczególności: 
1) planuje sposoby zabezpieczenia obiektów, o których mowa w ust. 1 pkt 1; 
2) planuje sposoby zabezpieczenia osób oraz możliwości ich ewakuacji w przypadku powstania zagrożenia, w zakresie 
niezastrzeżonym dla Służby Ochrony Państwa i Żandarmerii Wojskowej; 
3) rozpoznaje i analizuje potencjalne zagrożenia; 
4) zapobiega powstawaniu zagrożeń; 
5) koordynuje realizację działań ochronnych; 
6) wykonuje bezpośrednią ochronę; 
7) zabezpiecza obiekty; 
  
Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 1940 
 
8) doskonali metody pracy; 
9) planuje wspólnie z Służbą Ochrony Państwa, Żandarmerią Wojskową oraz Policją sposoby i metody współdziałania 
w sytuacjach potencjalnych zagrożeń. 
Art. 3. 1. W zakresie swoich zadań Straż Marszałkowska wykonuje czynności administracyjno-porządkowe, reprezen-
tacyjne oraz podejmuje działania profilaktyczne. 
2. Straż Marszałkowska w zakresie działań, o których mowa w ust. 1: 
1) zapobiega popełnianiu przestępstw przeciwko ochranianym osobom i obiektom; 
2) ujawnia osoby i zdarzenia oraz rozpoznaje miejsca i zjawiska mogące mieć związek z zagrożeniem osób ochrani a-
nych oraz bezpieczeństwa obiektów i urządzeń objętych ochroną. 
3. Straż Marszałkowska prowadzi działania, o których mowa w ust. 1, poprzez: 
1) gromadzenie i przetwarzanie informacji mogących wpłynąć na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1; 
2) planowanie i systematyczne sprawdzanie obiektów objętych ochroną w celu zapewnienia bezpiecznej realizacji zadań, 
o których mowa w art. 2 ust. 1; 
3) korzystanie z informacji i danych, przechowywanych w zbiorach ewidencji kryminalnej i zbiorach archiwalnych, dla 
wyeliminowania potencjalnego zagrożenia dla ochranianych osób i obiektów. 
4. Zadania Straży Marszałkowskiej są wykonywane przez funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej. 
5. Wykonywanie czynności z zakresu obsługi administracyjnej i materialno-technicznej Straży Marszałkowskiej mo ż-
na powierzyć osobom niebędącym funkcjonariuszami Straży Marszałkowskiej. 
6.1) Do pracowników Straży Marszałkowskiej, o których mowa w ust. 5, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 
ust. 1, 2, 4, art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24, art. 27–29, art. 30 ust. 1a–3 oraz art. 48 ust. 1a pkt 3 oraz ust. 1b i 1c ustawy 
z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1915 oraz z 2019 r. poz. 1043). 
7.1) Uprawnienia kierowników urzędów przewidziane w art. 48 ust. 1a pkt 3 oraz ust. 1b i 1c ustawy z dnia 16 wrześ-
nia 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w odniesieniu do pracowników Straży Marszałkowskiej, o których 
mowa w ust. 5, wykonuje Komendant Straży Marszałkowskiej. 
8.1) Regulamin wynagradzania pracowników Straży Marszałkowskiej, o których mowa w ust. 5, zatwierdza Marszałek 
Sejmu. 
Art. 4. 1. Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz instytucje państwowe są obowiązane, 
w zakresie swojego działania, do współpracy ze Strażą Marszałkowską, a w szczególności do udzielania pomocy 
w realizacji jej zadań. 
2. W zakresie niezbędnym do wykonywania zadań Straż Marszałkowska może: 
1) korzystać z informacji o osobach i zagrożeniach udostępnianych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 
Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Policję, Straż Graniczną, 
Służbę Ochrony Państwa, Służbę Celno-Skarbową i Żandarmerię Wojskową; 
2) gromadzić i przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, mogące wpłynąć na realizację jej zadań. 
2a.2) Administratorem danych osobowych, o których mowa w ust. 2 pkt 2, jest Komendant Straży Marszałkowskiej. 
3. Straż Marszałkowska może przetwarzać dane osobowe bez wiedzy i zgody osoby, której one dotyczą, jeżeli służy 
to realizacji zadań, o których mowa w art. 2. 
4. (uchylony)3) 
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, warunki i tryb przekazywania Straży Marsza ł-
kowskiej informacji uzyskanych przez podmioty, o których mowa w ust. 2, z uwzględnieniem: 
1) sytuacji, w których informacje są przekazywane; 
                                                           
1) Dodany przez art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieg a-
niem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125), która weszła w życie z dniem 6 lutego 2019 r. 
2) Dodany przez art. 95 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
3) Przez art. 95 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 1940 
 
2) przypadków nieprzekazania informacji lub ograniczenia ich zakresu; 
3) sposobu dokumentowania tych informacji. 
Art. 5. Dzień 20 maja ustanawia się świętem Straży Marszałkowskiej. 
Art. 6. Marszałek Sejmu, w drodze zarządzenia, nadaje Straży Marszałkowskiej sztandar oraz określa jego wzór. 
Rozdział 2 
Organizacja Straży Marszałkowskiej 
Art. 7. 1. Straż Marszałkowska jest komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu. 
2. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, organizację wewnętrzną, szczegółowy tryb działania Straży 
Marszałkowskiej oraz zakres zadań realizowanych na rzecz Straży Marszałkowskiej przez Kancelarię Sejmu. 
Art. 8. 1. Strażą Marszałkowską kieruje Komendant Straży Marszałkowskiej bezpośrednio lub przez swoich zastę p-
ców. 
2. Zakres zadań i obowiązków Komendanta Straży Marszałkowskiej określa Szef Kancelarii Sejmu. 
3. Zakres zadań i obowiązków zastępców Komendanta Straży Marszałkowskiej określa, na wniosek Komendanta 
Straży Marszałkowskiej, Szef Kancelarii Sejmu. 
4. W razie nieobecności Komendanta Straży Marszałkowskiej jego obowiązki wykonuje wyznaczony przez niego 
zastępca. 
5. Komendant Straży Marszałkowskiej jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej oraz 
osób, o których mowa w art. 3 ust. 5. 
Art. 9. Komendantem Straży Marszałkowskiej oraz jego zastępcą może zostać osoba posiadająca wykształcenie wy ż-
sze i spełniająca warunki, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1, 2 i 4– 9. 
Art. 10. 1. Komendanta Straży Marszałkowskiej powołuje i odwołuje Szef Kancelarii Sejmu. 
2. Zastępcę Komendanta Straży Marszałkowskiej powołuje i odwołuje Szef Kancelarii Sejmu. 
3. W razie opróżnienia stanowiska Komendanta Straży Marszałkowskiej Szef Kancelarii Sejmu powierza pełnienie 
obowiązków Komendanta Straży Marszałkowskiej jego zastępcy na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. 
4. W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez Komendanta Straży Marszałkowskiej Szef Kancelarii 
Sejmu, do czasu ustania przeszkody w sprawowaniu tej funkcji, nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy, powierza pełnienie 
obowiązków Komendanta Straży Marszałkowskiej jego zastępcy. 
Rozdział 3 
Formy działania i zakres uprawnień Straży Marszałkowskiej 
Art. 11. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej w czasie wykonywania czynności służbowych jest obowiązany do 
poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka, działania z poczuciem powagi 
i z zachowaniem zasad kultury osobistej, przestrzegania zasad dyscypliny oraz udzielania niezbędnej pomocy i ochrony 
osobom znajdującym się w obiektach, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1. 
Art. 12. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej, wykonując zadania, o których mowa w art. 2, ma prawo: 
1) wydawać polecenia osobom, których zachowanie stwarza lub może stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa osób, 
terenów, obiektów i urządzeń podlegających ochronie Straży Marszałkowskiej, a w szczególności wydawać polec e-
nia: 
a) opuszczenia przez osoby miejsca, w którym przebywanie może stanowić zagrożenie dla realizacji zadania, 
b) zatrzymania pojazdu, 
c) usunięcia pojazdu z miejsca postoju, 
d) usunięcia innych przedmiotów i urządzeń lub oddania ich do depozytu; 
2) legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości; 
  
Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 1940 
 
3) ujmować osoby stwarzające w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz dla 
mienia, a także osoby w sposób rażący naruszające porządek publiczny; 
4)4) dokonywać kontroli osobistej polegającej na sprawdzeniu zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej oraz 
przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, włącznie z żądaniem zdjęcia odzieży i obuwia, sprawdzeniu jamy ustnej, 
nosa, uszu i włosów osoby kontrolowanej, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianych osób 
i obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2; 
4a)5) przeglądać zawartość bagaży i sprawdzać ładunki poprzez manualne sprawdzenie ładunków i elementów konstru k-
cyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich przedmiotów lub sprawdzenie bagaży i ładunków z wykorzystaniem 
urządzeń i sprzętu specjalistycznego lub psa służbowego, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa 
ochranianych osób i obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2; 
4b)5) sprawdzać pomieszczenia oraz środki transportu z wykorzystaniem urządzeń i sprzętu specjalistycznego lub psa słu ż-
bowego, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianych osób lub obiektów, o których mowa 
w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2; 
5) żądać udzielenia niezbędnej pomocy, w zakresie ich działania, od instytucji państwowych, organów administracji 
rządowej i organów samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie 
użyteczności publicznej; 
6) zwracać się o udzielenie niezbędnej pomocy do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych, a w nag-
łych przypadkach również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy; 
7) dokonywać kontroli bezpieczeństwa osób wchodzących na teren obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, p o-
jazdów, bagaży, przesyłek, pomieszczeń, obiektów i terenu w formie: 
a) kontroli manualnej lub 
b) sprawdzenia za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i urządzeń niebezpiec z-
nych, lub 
c) sprawdzenia biochemicznego, lub 
d) sprawdzenia z wykorzystaniem psów służbowych 
– w zakresie niezbędnym do realizacji zadań. 
1a.6) Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, można dokonać w formie, o której mowa w ust. 1 pkt 7 lit. a i b. 
1b.6) Kontrola bezpieczeństwa, o której mowa w ust. 1 pkt 7, polega na sprawdzeniu zawartości odzieży i obuwia 
osoby oraz przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, włącznie z żądaniem zdjęcia odzieży i obuwia, sprawdzeniu jamy 
ustnej, nosa, uszu i włosów osoby, przeglądaniu zawartości jej bagaży lub sprawdzaniu ładunków oraz znajdujących się 
w nich przedmiotów. 
2. Osobie ujętej przysługują uprawnienia osoby zatrzymanej przewidziane w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 
1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 150, 679, 1255 i 1694). 
3. Ujęcie osoby określone w ust. 1 pkt 3 może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazały się bezcel o-
we lub nieskuteczne. 
4. Osobę ujętą należy niezwłocznie poddać, w przypadku uzasadnionej potrzeby, badaniu lekarskiemu lub udzielić jej 
pierwszej pomocy medycznej. 
5. Osoby ujęte w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz odebrane osobie ujętej broń i przedmioty, 
o których mowa w art. 15 pkt 2, są niezwłocznie przekazywane właściwej jednostce organizacyjnej Policji. 
6.7) Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4b i 7, wykonuje się w sposób możliwie najmniej naruszający dobra 
osobiste osoby, wobec której zostają podjęte oraz w zakresie niezbędnym w danych okolicznościach do zrealizowania celu 
dokonywanej czynności. 
6a.8) Po przeprowadzeniu czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4b lub 7, funkcjonariusz poucza osobę, wobec 
której dokonano czynności, o prawie do złożenia zażalenia, o którym mowa odpowiednio w ust. 7 lub 7a. 
                                                           
4) W brzmieniu ustalonym przez art. 14 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji ora z 
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399), która weszła w życie z dniem 25 grudnia 2018 r. 
5) Dodany przez art. 14 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
6) Dodany przez art. 14 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
7) W brzmieniu ustalonym przez art. 14 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
8) Dodany przez art. 14 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
  
Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 1940 
 
7.9) Na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3 i 4b–7, przysługuje zażalenie do właściwego 
miejscowo prokuratora w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy 
rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. 
7a.10) W celu zbadania zasadności, legalności i prawidłowości dokonania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4 
i 4a, przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce przeprowadzania czynności w terminie 
7 dni od dokonania czynności. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 
1997 r. – Kodeks postępowania karnego. 
7b.10) Zażalenie, o którym mowa w ust. 7a, składa się za pośrednictwem Komendanta Straży Marszałkowskiej, który 
jest obowiązany do niezwłocznego przekazania zażalenia sądowi rejonowemu właściwemu ze względu na miejsce prz e-
prowadzania czynności. 
7c.10) W przypadku gdy w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4–4b, znaleziono przedmi o-
ty mogące stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia lub przedmioty, które służą do popełnienia 
czynu zabronionego pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione, lub na żądanie osoby złożone bezpośrednio 
po dokonaniu czynności, sporządza się odpowiednio protokół z kontroli osobistej, protokół przeglądania zawartości bag a-
ży i sprawdzenia ładunków lub protokół sprawdzenia pomieszczenia oraz środków transportu. Czynności, o których mowa 
w ust. 1 pkt 3, dokumentuje się w protokole ujęcia. 
7d.10) Protokoły, o których mowa w ust. 7c, zawierają w szczególności: 
1) oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, jej miejsca oraz danych osoby, wobec której dok o-
nano czynności i osób w nich uczestniczących, obejmujących w szczególności imię, nazwisko, numer PESEL lub datę 
urodzenia oraz rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby; 
2) datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności; 
3) dane funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej dokonującego czynności obejmujące stopień, imię i nazwisko; 
4) przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników; 
5) spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis; 
6) pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach; 
7) w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności. 
7e.10) Jeżeli w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4–4b, znaleziono przedmioty mogące 
stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia lub przedmioty, które służą do popełnienia czynu 
zabronionego pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione protokół, o którym mowa w ust. 7d, przekazuje się 
do jednostki organizacyjnej Policji właściwej dla miejsca przeprowadzenia czynności. 
7f.10) W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności służbowych stwarzają niebezpieczeństwo dla ż y-
cia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz jest obowiązany podjąć działania zmierzające do usunięcia niebezpi e-
czeństwa. 
7g.10) W przypadku gdy w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4–4b, nie znaleziono 
przedmiotów mogących stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia lub przedmiotów, które służą 
do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione, lub osoba poddana tym czy n-
nościom nie zgłosiła żądania sporządzenia protokołu z dokonanej czynności, dokonanie czynności dokumentuje się 
w dokumentacji służbowej, odnotowując rodzaj, czas, miejsce i wynik czynności oraz imiona, nazwiska i funkcje osób 
w nich uczestniczących. 
8.11) Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, treść pouczeń o prawach przysługujących osobie kontrolow a-
nej lub ujętej oraz wzory protokołów, o których mowa w ust. 7c, mając na względzie prawidłowe pouczenie osoby kontr o-
lowanej albo ujętej o przysługującej jej prawach oraz z uwzględnieniem niezbędnych danych osobowych osób objętych 
tymi czynnościami, uczestniczących w tych czynnościach oraz dokonujących tych czynności, a także informacji niezbę d-
nych do ustalenia przebiegu i wyniku tych czynności. 
                                                           
9) W brzmieniu ustalonym przez art. 14 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
10) Dodany przez art. 14 pkt 1 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
11) W brzmieniu ustalonym przez art. 14 pkt 1 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia 
w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 12. 
  
Dziennik Ustaw – 9 – Poz. 1940 
 
8.12) Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia: 
1) szczegółowe warunki przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3 i 4a–7, 
2) obowiązki funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej podczas wykonywania tych czynności, 
3) uprawnienia osób, wobec których czynności są podejmowane, w tym treść pouczeń o prawach przysługujących 
tym osobom, 
4) wzory protokołów, o których mowa w ust. 7c, 
5) sposób dokumentowania czynności niewymagających spisania protokołów 
– uwzględniając niezbędne środki ostrożności przy wykonywaniu uprawnień, a  także skuteczność działań pode j-
mowanych przez Straż Marszałkowską oraz poszanowanie praw osób, wobec których działania te są podejmowane.  
9. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb i przypadki przeprowadzania badań  
lekarskich, o których mowa w ust. 4, oraz sposób ich dokumentowania, uwzględniając przypadki uzasadniające potrzebę 
niezwłocznego udzielenia osobie ujętej pierwszej pomocy medycznej, podmioty właściwe do przeprowadzenia badań  
lekarskich, przypadki użycia specjalnego środka transportu oraz sposób dokumentowania przypadków uniemożliwienia 
przeprowadzania badania lekarskiego, mając na względzie konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej pomocy osobie 
ujętej. 
Art. 13. 1.13) Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej, przystępując do czynności służbowych, o których mowa 
w art. 12 ust. 1 pkt 1–4b, jest obowiązany: 
1) podać stopień oraz imię i nazwisko; 
2) podać podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności służbowej. 
2. W przypadku realizacji czynności służbowych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7, podanie informacji wskaz a-
nych w ust. 1 następuje na żądanie osoby, wobec której czynność służbowa jest realizowana. 
3.14) Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może odstąpić od obowiązku, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy 
jego realizacja mogłaby spowodować bezpośrednie zagrożenie dla osób lub obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 
lub 2, podlegających ochronie Straży Marszałkowskiej. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej o każdym przypadku ujęcia osoby jest obowiązany powiadomić swojego 
przełożonego. 
Art. 14. 1. Tożsamość osoby legitymowanej funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ustala na podstawie: 
1) dokumentów tożsamości; 
2) oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona na podstawie dokumentów tożsamości; 
3) oświadczenia osoby, która jest funkcjonariuszowi znana. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ustala tożsamość osoby, o której mowa w ust. 1, w sposób umożliwiający 
odnotowanie: 
1) imienia lub imion oraz nazwiska oraz adresów zamieszkania lub pobytu; 
2) numeru PESEL, a w przypadku braku informacji o numerze PESEL – daty i miejsca urodzenia oraz imion rodziców 
i nazwiska rodowego; 
3) rodzaju i cech identyfikacyjnych dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby legitymowanej. 
3. W razie legitymowania osób znajdujących się w pojeździe, gdy uzasadniają to względy bezpieczeństwa, funkcjon a-
riusz Straży Marszałkowskiej ma prawo żądać opuszczenia pojazdu przez te osoby. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może odstąpić od legitymowania osoby, która jest mu znana. 
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów, o których mowa w ust. 1, mając na 
względzie zapewnienie prawidłowego ustalenia tożsamości osoby oraz dokumentowania procesu legitymowania. 
                                                           
12) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. poz. 1091), która weszła w życie z dniem 27 czerwca 2019 r.; wejdzie w życie z dniem 13 października 2019 r. 
13) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 14 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
14) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 14 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
  
Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 1940 
 
Art. 14a.15) 1. Osoba kontrolowana może żądać obecności przy tej czynności osoby wskazanej przez siebie oraz osoby 
przybranej przez prowadzącego czynności, jeżeli obecność tych osób nie utrudni lub nie umożliwi dokonania kontroli. 
2. Kontroli osobistej dokonuje funkcjonariusz tej samej płci, co osoba kontrolowana, w miejscu niedostępnym w cza-
sie wykonywania kontroli dla osób postronnych. 
3. W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie, w szczególności ze względu na okoliczności 
mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia, może jej dokonać funkcjonariusz płci odmiennej niż 
osoba kontrolowana, a także może ona zostać dokonana w miejscu niespełniającym warunku określonego w ust. 2. 
4. Funkcjonariusz dokonujący kontroli osobistej, poza czynnościami, o których mowa w art. 13 ust. 1: 
1) legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności; 
2) może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub innych niebezpiecznych przedmi o-
tów służących do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione oraz może 
żądać opróżnienia przez osobę kontrolowaną kieszeni, innych części odzieży, przedmiotów znajdujących się na ciele 
osoby kontrolowanej lub przez nią posiadanych; 
3) odbiera osobie kontrolowanej broń lub inne niebezpieczne przedmioty, które służą do popełnienia czynu zabronion e-
go pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione; 
4) sprawdza czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub dokumentach posiadanych przez tę osobę są prz e-
twarzane w dostępnych Straży Marszałkowskiej krajowych i międzynarodowych systemach informacyjnych, w któryc h 
przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw, osobach zagini o-
nych lub osobach poszukiwanych w związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub w których przetwarza 
się informacje o skradzionych lub utraconych dokumentach lub przedmiotach w celu ich odnalezienia. 
Art. 15. Przy wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3, funkcjonariusz jest obowiązany: 
1) wydawać osobie ujętej polecenia; 
2) sprawdzić, czy osoba ujęta posiada broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestę p-
stwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać przepadkowi; 
3) odebrać broń i przedmioty, o których mowa w pkt 2; 
4) poinformować osobę o ujęciu i jego przyczynach oraz uprzedzić o obowiązku zastosowania się do wydanych poleceń. 
Art. 16. 1. Przy wykonywaniu zadań funkcjonariuszom Straży Marszałkowskiej przysługuje prawo użycia lub wyk o-
rzystania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5, 7, 9, 11, 12 lit. a, pkt 13, 18 
i 20 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1834 oraz 
z 2019 r. poz. 15), w przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–6 i 8– 14 tej ustawy. 
2. W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a–c i e, pkt 2, pkt 3 lit. a i pkt 4 lit. a oraz w art. 47 pkt 1, pkt 2 
lit. a, pkt 3 i 5–7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusze Str a-
ży Marszałkowskiej mogą użyć broni palnej lub ją wykorzystać. 
3. Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie tego użycia 
i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośre d-
niego i broni palnej. 
Art. 17. 1. W przypadku zagrożenia realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, 4, 6 i 7, jeżeli siły Straży 
Marszałkowskiej są niewystarczające lub mogą okazać się niewystarczające do wykonania swoich zadań, do udzielenia pomo-
cy Straży Marszałkowskiej, Prezes Rady Ministrów, na wniosek Szefa Kancelarii Sejmu, uzgodniony z ministrem właściwym 
do spraw wewnętrznych, może zarządzić użycie funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa lub funkcjonariuszy Policji. 
2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, może zostać udzielona przez funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa lub fun k-
cjonariuszy Policji również w formie samodzielnych działań. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariuszom Służby Ochrony Państwa lub funkcjonariuszom Policj i 
przysługują, w zakresie niezbędnym do wykonania ich zadań, wobec wszystkich osób uprawnienia funkcjonariuszy Straży 
Marszałkowskiej określone w art. 12 i art. 16. 
4. Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 3, następuje na zasadach i w trybie określonych dla funkcjonari u-
szy Straży Marszałkowskiej. 
                                                           
15) Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
  
Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1940 
 
Rozdział 4 
Służba w Straży Marszałkowskiej 
Art. 18. 1. Funkcjonariuszem Straży Marszałkowskiej może być osoba: 
1) posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie; 
2) korzystająca z pełni praw publicznych; 
3) posiadająca co najmniej wykształcenie średnie; 
4) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 
5) ciesząca się nieposzlakowaną opinią; 
6) dająca rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji ni e-
jawnych; 
7) posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji uzbrojonej i gotowa podporządkować się dyscypl i-
nie służbowej; 
8) mająca uregulowany stosunek do służby wojskowej; 
9) która nie pełniła służby, nie pracowała i nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa wymieni o-
nych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpi e-
czeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 430, 399, 447, 534 i 1571). 
2. Przyjęcie kandydata do służby poprzedza się postępowaniem kwalifikacyjnym mającym na celu ustalenie, czy ka n-
dydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Straży Marszałkowskiej, oraz określenie jego predyspozycji do pełnienia tej 
służby, na które składa się: 
1) przyjęcie kwestionariusza osobowego, a także dokumentów stwierdzających wykształcenie i kwalifikacje zawodowe 
oraz zawierających dane o uprzednim zatrudnieniu; 
2) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej; 
3) ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 
4) przeprowadzenie testu sprawności fizycznej; 
5) sprawdzenie w ewidencjach, rejestrach i kartotekach prawdziwości danych zawartych w kwestionariuszu osobowym 
kandydata do służby; 
6) przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych. 
3. Ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby dokonuje komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu 
do spraw wewnętrznych na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich 
podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345 i 730). 
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komendant Straży Marszałkowskiej może zwolnić kandydata do słu ż-
by w Straży Marszałkowskiej z obowiązku odbycia testu sprawności fizycznej. 
5. W stosunku do kandydata ubiegającego się o przyjęcie do służby w Straży Marszałkowskiej na stanowisko wym a-
gające szczególnych umiejętności lub predyspozycji postępowanie kwalifikacyjne może być rozszerzone o czynności m a-
jące na celu sprawdzenie przydatności kandydata do służby na takim stanowisku, w tym o przeprowadzenie badania psycho-
fizjologicznego. 
6. Postępowanie kwalifikacyjne zarządza i prowadzi Komendant Straży Marszałkowskiej. 
7. Komendant Straży Marszałkowskiej odmawia poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu albo odstępuje 
od jego prowadzenia w przypadku: 
1) niezłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1; 
2) niespełnienia wymagań określonych w ust. 1; 
3) uzyskania negatywnego wyniku z jednego z etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w ust. 2 pkt 2– 4; 
4) zatajenia lub podania nieprawdziwych danych w kwestionariuszu osobowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1; 
5) niepoddania się przez kandydata przewidzianym w postępowaniu kwalifikacyjnym czynnościom lub etapom tego 
postępowania; 
  
Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1940 
 
6) przystąpienia do ponownego postępowania kwalifikacyjnego pomimo uzyskania przez niego w poprzednim postęp o-
waniu kwalifikacyjnym negatywnego wyniku z etapu postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 
i 6, gdy z informacji posiadanych przez Komendanta Straży Marszałkowskiej wynika, że nie uległy zmianie okolic z-
ności stanowiące podstawę negatywnego wyniku z danego etapu. 
8. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, tryb 
przeprowadzania i oceniania postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów do służby, zakres i sposób przeprowadzania 
testu sprawności fizycznej oraz sposób sprawdzania wymogów posiadania obywatelstwa polskiego, korzystania z pełni 
praw publicznych i niekaralności za popełnienie przestępstwa, mając na względzie specyfikę zadań związanych ze służbą 
funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej. 
Art. 19. 1. Funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa  
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Ochrony 
Państwa, Służby Więziennej, Służby Celno-Skarbowej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę 
przeniesiony do służby w Straży Marszałkowskiej, jeżeli wykazuje predyspozycje do jej pełnienia. 
2. Funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, do służby w Straży Marszałkowskiej przenosi Komendant Straży  
Marszałkowskiej za zgodą Szefa Kancelarii Sejmu oraz w porozumieniu odpowiednio z Komendantem Głównym Policji, 
Komendantem Głównym Straży Granicznej, Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej, Szefem Agencji Be z-
pieczeństwa Wewnętrznego, Szefem Agencji Wywiadu, Szefem Służby Wywiadu Wojskowego, Szefem Służby Kontr-
wywiadu Wojskowego, Komendantem Służby Ochrony Państwa, Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej, Szefem 
Krajowej Administracji Skarbowej lub Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego. 
3. Funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 
Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa, Służby 
Więziennej, Służby Celno-Skarbowej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeniesiony do służby w Straży Marsza ł-
kowskiej zachowuje ciągłość służby. 
4. Funkcjonariuszowi przenoszonemu w trybie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje odprawa ani inne należności 
przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby. 
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb prowadzenia postępowania 
w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 1, uwzględniając posiadane umiejętności predestynujące 
do służby w Straży Marszałkowskiej, równorzędność okresów służby i stażu, przysługujące należności oraz uzyskane 
w dotychczasowych jednostkach kwalifikacje zawodowe. 
6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, jakie stopnie służb wymienionych w ust. 1 odpowiadają poszcz e-
gólnym stopniom Straży Marszałkowskiej, uwzględniając równorzędność pierwszych stopni w poszczególnych korpusach. 
Art. 19a.16) 1. Straż Marszałkowska jest uprawniona do przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, w zakresie 
niezbędnym do prowadzenia postępowań kwalifikacyjnych do służby w Straży Marszałkowskiej, przenoszenia do służby 
w Straży Marszałkowskiej oraz w zakresie wynikającym z przebiegu stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Marsza ł-
kowskiej, także po jego ustaniu, w tym ma prawo przetwarzać dane osobowe, o których mowa w art. 9 i art. 10 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku 
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE 
(ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.17)), zwanego dalej „rozp o-
rządzeniem (UE) 2016/679”, z wyłączeniem danych dotyczących kodu genetycznego oraz danych daktyloskopijnych. 
2. Do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 13 ust. 1 lit. d i e oraz 
art. 16 rozporządzenia (UE) 2016/679 w zakresie, w jakim przepisy szczególne przewidują odrębny tryb sprostowania. 
Zabezpieczenie przetwarzania danych osobowych polega co najmniej na dopuszczeniu do ich przetwarzania wyłącznie 
funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej lub pracowników posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administr a-
tora danych po pisemnym zobowiązaniu funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej lub pracowników do zachowania prz e-
twarzanych danych w poufności. 
Art. 20. 1. Przed podjęciem służby funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej składa ślubowanie według następującej roty: 
„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
ślubuję wiernie służyć Narodowi Polskiemu, przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczy-
pospolitej Polskiej, sumiennie wykonywać obowiązki funkcjonariusza Straży Marszałkow skiej, nawet z narażeniem wł asnego 
życia, a  także strzec honoru i  dobrego imienia służby oraz przestrzegać dyscypliny służbowej i  zasad etyki zawodo wej.”.  
Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej składający ślubowanie może dodać na końcu zdanie „Tak mi dopomóż Bóg”. 
2. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, ceremoniał składania ślubowania. 
                                                           
16) Dodany przez art. 95 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
17) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.  
  
Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 1940 
 
Art. 21. 1. Stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej powstaje w drodze mianowania na podstawie 
dobrowolnego zgłoszenia się do służby. 
2. Osobę przyjętą do służby mianuje się funkcjonariuszem Straży Marszałkowskiej w służbie przygotowawczej na 
okres 3 lat. 
3. Po upływie okresu służby przygotowawczej i uzyskaniu pozytywnej opinii służbowej funkcjonariusza Straży Ma r-
szałkowskiej mianuje się funkcjonariuszem Straży Marszałkowskiej w służbie stałej. 
4. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi kwalifikacjami funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej Szef Kanc e-
larii Sejmu może skrócić okres służby przygotowawczej funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej albo zwolnić go z odby-
wania tej służby. 
5. Szef Kancelarii Sejmu może przedłużyć okres służby przygotowawczej o okres przerwy w wykonywaniu przez 
funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej obowiązków służbowych w przypadku przerwy trwającej łącznie ponad 3 miesiące. 
6. Szef Kancelarii Sejmu wydaje funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej identyfikator służbowy i legitymację 
służbową oraz dokonuje w niej wpisów. 
7. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, wzór 
legitymacji służbowej funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej oraz tryb postępowania w przypadku utraty lub odnale-
zienia legitymacji, z uwzględnieniem informacji zawartych w tej legitymacji. 
Art. 22. 1. Szef Kancelarii Sejmu, w drodze decyzji, mianuje funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej na stanowisko 
służbowe, przenosi oraz zwalnia ze stanowiska. 
2. Mianowanie może nastąpić po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do inform a-
cji niejawnych wymaganego na określonym stanowisku służbowym. 
Art. 23. 1. Czas pełnienia służby przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej jest określony wymiarem jego ob o-
wiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. 
2.18) Czas pełnienia służby funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej wynosi przeciętnie 40 godzin tygodniowo w prz y-
jętym okresie rozliczeniowym od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku oraz od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 
danego roku. 
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej skierowanych na szkolenie w systemie 
skoszarowanym lub przebywających w podróży służbowej. 
4.19) W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej 
przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozlicz e-
niowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od dnia zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi 
z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. 
5.19) Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 4, przyznaje się w wysokości 1/172 części miesięcznego uposażenia 
zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej na stanowisku 
zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każdą godzinę służby przekraczającą normę, o której mowa w ust. 2. 
Łączny czas służby przekraczający normę w danym okresie rozliczeniowym zaokrągla się w górę do pełnej godziny. 
6.19) Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 4, wypłaca się do końca kwartału następującego po okresie rozl i-
czeniowym, o którym mowa w ust. 2, lecz nie później niż w dniu zwolnienia ze służby. 
7.19) Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, podstawowy i zmianowy rozkład czasu służby, dzienny 
i tygodniowy wymiar czasu służby, przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę, sposób ewidencjonowania 
i rozliczania czasu służby, tryb przyznawania i termin wypłaty rekompensaty pieniężnej, o której mowa w ust. 4, sposób 
pełnienia przez funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej dyżurów domowych oraz grupę funkcjonariuszy Straży Marsza ł-
kowskiej zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta. 
                                                           
18) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym fun k-
cjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby  
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży  
Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1635), która  
weszła w życie z dniem 12 września 2019 r., z mocą od dnia 1 lipca 2019 r. 
19) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 18. 
  
Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 1940 
 
Art. 24. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej podlega opiniowaniu służbowemu. 
2. Opiniowanie służbowe funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w służbie stałej odbywa się co najmniej raz na 
2 lata, zaś funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w służbie przygotowawczej – co najmniej raz na rok. 
3. Opiniowanie służbowe funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej ma: 
1) ocenić jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym; 
2) ocenić jego kompetencje i predyspozycje; 
3) wyznaczać kierunki rozwoju zawodowego i określać potrzeby szkoleniowe opiniowanego. 
4. Na podstawie ocen, o których mowa w ust. 3, opiniujący wystawia ogólną ocenę opiniowanego funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej, wyrażoną z zastosowaniem następującej skali ocen: 
1) wzorowa (6); 
2) bardzo dobra (5); 
3) dobra (4); 
4) dostateczna (3); 
5) niedostateczna (2). 
5. Właściwy do opiniowania służbowego Komendanta Straży Marszałkowskiej i jego zastępców jest Szef Kancelarii 
Sejmu, zaś w stosunku do pozostałych funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej – Komendant Straży Marszałkowskiej. 
6. Osoba opiniująca doręcza, za pokwitowaniem, potwierdzoną kopię opinii służbowej funkcjonariuszowi Straży 
Marszałkowskiej, którego ona dotyczy, w terminie 30 dni od dnia jej sporządzenia. W opinii służbowej zamieszcza się 
pouczenie o przysługującym opiniowanemu prawie do wniesienia odwołania od opinii. 
7. W przypadku gdy nie jest możliwe doręczenie funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej kopii opinii służbowej 
w terminie, o którym mowa w ust. 6, termin ten biegnie od dnia ustania przeszkody. 
8. W przypadku odmowy przyjęcia opinii służbowej przez opiniowanego za równoznaczne z doręczeniem, o którym 
mowa w ust. 6, uznaje się zapoznanie opiniowanego z treścią opinii przez jej odczytanie w obecności funkcjonariusza. 
Opiniujący poucza opiniowanego o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania od opinii i dokonuje o tym fakcie 
adnotacji w arkuszu opinii służbowej. 
9. W terminie 14 dni od dnia zapoznania się z opinią służbową Komendantowi Straży Marszałkowskiej i jego zastę p-
com przysługuje odwołanie od niej do Marszałka Sejmu, zaś pozostałym funkcjonariuszom Straży Marszałkowskiej – do 
Szefa Kancelarii Sejmu. 
10. Opinia służbowa wydana wskutek odwołania jest ostateczna. 
11. Do opiniowania Komendanta Straży Marszałkowskiej i jego zastępców mają zastosowanie przepisy ust. 3, 4, 6– 8 
i 12. 
12. Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu określi, w drodze rozporządzenia: 
1) szczegółowy tryb opiniowania służbowego oraz sposób oceniania funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, doręcz a-
nia mu i zapoznawania go z treścią opinii służbowej, wnoszenia i rozpatrywania odwołania od niej, 
2) wzór arkusza opinii służbowej 
– mając na względzie, aby sporządzana opinia służbowa jednoznacznie wskazywała na przydatność lub brak przydatności 
funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej na zajmowanym stanowisku służbowym oraz na poziom i  rzetelność wykonyw a-
nia zadań służbowych, a  wzór arkusza opinii służbowej zawierał wszystkie dane niezbędne do jej sporządzenia oraz umo ż-
liwiał opiniowanemu wypowiedzenie się w  sprawie dalszego przebiegu służby.  
Art. 25. 1. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej przenosi się na niższe stanowisko służbowe w przypadku wymi e-
rzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. 
2. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku: 
1) orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie ma 
możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne; 
2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym stwierdzonej w opinii służbowej sporządzonej w okresie 
służby przygotowawczej; 
  
Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 1940 
 
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym stwierdzonego w czasie 
służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych; 
4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie 
ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne. 
3. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe 
z przyczyn, o których mowa w ust. 2, może być zwolniony ze służby. 
Art. 26. 1. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia 
przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo ska r-
bowe. 
2. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeci w-
ko niemu postępowania karnego o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego albo postępowania dyscypl i-
narnego – jeżeli jest to celowe ze względu na dobro postępowania. 
3. Zawieszenie w czynnościach służbowych następuje na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. 
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do 
czasu ukończenia postępowania karnego. 
Art. 27. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi 
właściwemu do spraw wewnętrznych: 
1) z urzędu lub na jego wniosek – w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do 
służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 
2) z urzędu – w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub 
prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. 
Art. 28. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję 
lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym. 
2. W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, 
funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyraża na 
to zgodę. 
3. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może być również poddany badaniom psychofizjologicznym. O skierow a-
niu funkcjonariusza na te badania decyduje Szef Kancelarii Sejmu. Decyzja Szefa Kancelarii Sejmu nie wymaga uzasa d-
nienia. 
Art. 29. 1. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zwalnia się ze służby w przypadku: 
1) orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby; 
2) nieprzydatności do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 
3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby; 
4) utraty obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa; 
5) podania nieprawdy w oświadczeniu składanym na podstawie art. 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu 
prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1393 oraz 
z 2019 r. poz. 371 i 492), stwierdzonego w drodze postępowania dyscyplinarnego; 
6) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub 
przestępstwo skarbowe; 
7) objęcia kierowniczego stanowiska państwowego albo objęcia funkcji z wyboru w organach samorządu terytorialneg o; 
8) odmowy wydania mu poświadczenia bezpieczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochr o-
nie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742). 
2. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej można zwolnić ze służby w przypadku: 
1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej stwierdzonego w dwóch kole j-
nych opiniach służbowych; 
  
Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 1940 
 
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego; 
3) nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze określonego w przepisach odrębnych; 
4) niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu pr o-
wadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne; 
5) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 28 ust. 1, lub niepoddania się 
im albo – dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym w przypadku 
wyrażenia zgody przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło 
na wniosek funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej; 
6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby; 
7) popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą 
wątpliwości; 
8) osiągnięcia wieku wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn; 
9) odmowy poddania się badaniu, o którym mowa w art. 28 ust. 3. 
3. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłosz e-
nia przez niego wystąpienia ze służby. Termin ten może być skrócony za zgodą stron. 
Art. 30. 1. W przypadku uchylenia prawomocnego wyroku skazującego lub prawomocnego orzeczenia o warunk o-
wym umorzeniu postępowania karnego lub postępowania karno-skarbowego i wydania orzeczenia o umorzeniu postęp o-
wania karnego albo w przypadku uchylenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe lub kary w y-
dalenia ze służby, ulegają uchyleniu skutki, jakie powstały dla funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w związku 
z wyznaczeniem na niższe stanowisko służbowe. O uchyleniu innych skutków decyduje Szef Kancelarii Sejmu. 
2. W przypadku uchylenia prawomocnego wyroku skazującego lub prawomocnego orzeczenia o warunkowym um o-
rzeniu postępowania karnego lub postępowania karno-skarbowego i wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego 
ulegają uchyleniu wszystkie skutki, jakie powstały dla funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w wyniku postępowania 
dyscyplinarnego przeprowadzonego w związku z oskarżeniem o popełnienie przestępstwa stanowiącego przedmiot ro z-
strzygnięcia sądu. 
3. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 2, podstawę orzeczenia kary dyscyplinarnej stanowiły przesłanki inne 
niż tylko oskarżenie o popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, o uchyleniu skutków, jakie powstały dla 
funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w wyniku postępowania dyscyplinarnego, decyduje Szef Kancelarii Sejmu. Prz e-
pis ust. 1 stosuje się odpowiednio. 
Art. 31. Zwolnienie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy 
od dnia zaprzestania wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz Straży Marsza ł-
kowskiej zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. 
Art. 32. 1. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu 
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu 
wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 29 ust. 1 pkt 3, 4, 6 i 7 oraz ust. 2 pkt 2 i 3. 
2. W przypadku zwolnienia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej ze służby na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 3 
w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub 
urlopu rodzicielskiego przysługuje mu uposażenie do końca okresu ciąży oraz trwania wymienionego urlopu. 
3. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 3 w czasie urlopu wych o-
wawczego przysługują do końca okresu, na który ten urlop został udzielony: 
1) świadczenie pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu zasiłku wychowawczego; 
2) inne uprawnienia przewidziane dla zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego z przyczyn niedotyczących 
pracowników. 
Art. 33. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej może żądać sprostowania świadectwa służby w terminie 7 dni od dnia jego 
otrzymania. 
3. Właściwy w sprawach wydawania świadectwa służby i sprostowania świadectwa służby jest Szef Kancelarii Sejmu. 
  
Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 1940 
 
4. Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu określi, w drodze rozporządzenia, dane, kt ó-
re należy podać w świadectwie służby, a także tryb wydawania i sprostowania świadectwa służby oraz formularz świade c-
twa służby, uwzględniając specyfikę służby. 
Rozdział 5 
Stopnie Straży Marszałkowskiej 
Art. 34. Ustanawia się następujące korpusy i stopnie służbowe w Straży Marszałkowskiej: 
1) korpus szeregowych: 
a) aplikant, 
b) starszy aplikant; 
2) korpus podoficerski: 
a) młodszy strażnik, 
b) strażnik, 
c) starszy strażnik; 
3) korpus chorążych: 
a) młodszy aspirant, 
b) aspirant, 
c) starszy aspirant, 
d) aspirant sztabowy; 
4) korpus oficerów: 
a) podkomisarz, 
b) komisarz, 
c) nadkomisarz, 
d) podinspektor, 
e) młodszy inspektor, 
f) inspektor, 
g) nadinspektor. 
Art. 35. 1. Na stopień aplikanta mianuje się funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej z dniem wyznaczenia na stan o-
wisko służbowe. 
2. Na stopnie Straży Marszałkowskiej, o których mowa w art. 34 pkt 1–3, mianuje Szef Kancelarii Sejmu. 
3. Na stopnie Straży Marszałkowskiej, o których mowa w art. 34 pkt 4 lit. b–f, mianuje Marszałek Sejmu. 
4. Na stopnie podkomisarza Straży Marszałkowskiej oraz nadinspektora Straży Marszałkowskiej mianuje Prezydent 
Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Marszałka Sejmu. 
Art. 36. 1. Na stopnie Straży Marszałkowskiej, o których mowa w art. 34 pkt 4, może być mianowany funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej posiadający wykształcenie wyższe. 
2. Na stopień inspektora Straży Marszałkowskiej może być mianowany zastępca Komendanta Straży Marszałko w-
skiej. 
3. Na stopień nadinspektora Straży Marszałkowskiej może być mianowany funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej 
będący Komendantem Straży Marszałkowskiej. 
Art. 37. 1. Mianowanie na pierwszy stopień podoficerski następuje po zakończeniu służby przygotowawczej. 
2. Mianowanie na pierwszy stopień w korpusie chorążych może nastąpić po ukończeniu szkolenia specjalistycznego 
zakończonego zdanym egzaminem. 
  
Dziennik Ustaw – 18 – Poz. 1940 
 
3. Na pierwszy stopień oficerski może być mianowany funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej spełniający warunek 
określony w art. 36 ust. 1, który odbył szkolenie specjalistyczne zakończone zdaniem egzaminu oficerskiego. 
4. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, sposób i tryb przeprowadzania egzaminów, o których mowa 
w ust. 2 i 3. 
Art. 38. 1. Mianowanie na kolejny wyższy stopień Straży Marszałkowskiej następuje stosownie do zajmowanego st a-
nowiska służbowego oraz w zależności od opinii służbowej. Nadanie tego stopnia nie może jednak nastąpić wcześniej niż 
po przesłużeniu w Straży Marszałkowskiej: 
1) aplikanta – do 1 roku służby; 
2) starszego aplikanta – 1–2 lata służby; 
3) młodszego strażnika – 2–5 lat służby; 
4) strażnika – 5–8 lat służby; 
5) starszego strażnika – 8– 11 lat służby; 
6) młodszego aspiranta – 11–14 lat służby; 
7) aspiranta – powyżej 12 lat służby; 
8) starszego aspiranta – 14–17 lat służby; 
9) aspiranta sztabowego – powyżej 17 lat służby; 
10) podkomisarza – powyżej 5 lat służby; 
11) komisarza – powyżej 8 lat służby; 
12) nadkomisarza – powyżej 11 lat służby; 
13) podinspektora – powyżej 14 lat służby; 
14) młodszego inspektora – powyżej 17 lat służby. 
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Marszałka Sejmu, 
może mianować funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej na stopień podkomisarza Straży Marszałkowskiej z pominięciem 
wymogu przesłużenia w dotychczasowym stopniu Straży Marszałkowskiej co najmniej 5 lat. 
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Marszałek Sejmu może mianować każdego funkcjonariusza Straży 
Marszałkowskiej, z wyłączeniem stopnia podkomisarza i nadinspektora Straży Marszałkowskiej, na wyższy stopień Straży 
Marszałkowskiej, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 36. 
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach: 
1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Marszałka Sejmu, może mianować na stopień podkomisarza 
i nadinspektora Straży Marszałkowskiej, 
2) Marszałek Sejmu może mianować na pozostałe stopnie Straży Marszałkowskiej 
– funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, który poniósł śmierć w  związku z  wykonywaniem czynności służbowych.  
Art. 39. 1. Stopnie Straży Marszałkowskiej są dożywotnie. 
2. Funkcjonariusze Straży Marszałkowskiej zwolnieni ze służby mogą używać posiadanych stopni Straży Marsza ł-
kowskiej z dodaniem określenia „w stanie spoczynku”. 
3. Utrata stopnia Straży Marszałkowskiej następuje w razie: 
1) utraty obywatelstwa polskiego; 
2) prawomocnego orzeczenia przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych; 
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w wyniku mot y-
wacji zasługującej na szczególne potępienie. 
Art. 40. 1. O obniżeniu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej stopnia Straży Marszałkowskiej decyduje właśc i-
wy przełożony dyscyplinarny. 
2. O pozbawieniu funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej stopnia Straży Marszałkowskiej decyduje Marszałek Sej-
mu. 
  
Dziennik Ustaw – 19 – Poz. 1940 
 
Art. 41. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przywraca się stopień Straży Marszałkowskiej w razie uchyl e-
nia: 
1) prawomocnego orzeczenia o zastosowaniu przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych; 
2) prawomocnego orzeczenia skazującego na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w wyniku mot y-
wacji zasługującej na szczególne potępienie; 
3) decyzji, na podstawie której nastąpiło pozbawienie stopnia Straży Marszałkowskiej; 
4) orzeczenia dyscyplinarnego obniżającego stopień Straży Marszałkowskiej. 
2. Decyzję o przywróceniu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej stopnia Straży Marszałkowskiej podejmuje 
Marszałek Sejmu. 
Art. 42. 1.20) Osobę przyjmowaną do służby w Straży Marszałkowskiej i posiadającą stopień wojskowy, Policji, Str a-
ży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, 
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wo j-
skowego lub Służby Więziennej mianuje się na odpowiedni stopień Straży Marszałkowskiej. 
2.21) Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, równorzędność stopni w formacjach, o których mowa w ust. 1 , 
mając na względzie zapewnienie adekwatności tych stopni w służbach, o których mowa w ust. 1, oraz w odniesieniu do 
żołnierzy zawodowych. 
Art. 43. Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu określi, w drodze rozporządzenia, 
sposób i tryb mianowania funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej na stopnie Straży Marszałkowskiej oraz wzory wniosku 
o mianowanie na stopień i aktu mianowania, a także tryb ich sporządzania, uwzględniając potrzebę zapewnienia sprawnego 
postępowania i informowania zainteresowanych funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej o działaniach podejmowanych 
przez przełożonych w tych sprawach. 
Rozdział 6 
Obowiązki i prawa funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej 
Art. 44. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty zł o-
żonego ślubowania. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany odmówić wykonania polecenia przełożonego, jeżeli w y-
konanie polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. 
3. O odmowie wykonania polecenia, o którym mowa w ust. 2, funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej informuje 
Komendanta Straży Marszałkowskiej, z pominięciem drogi służbowej. 
Art. 45. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej nie wolno pozostawać w stosunku pracy oraz podejmować 
innego zajęcia zarobkowego poza służbą. 
2. W stosunku do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej mają zastosowanie ograniczenia w prowadzeniu działal-
ności gospodarczej wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej 
przez osoby pełniące funkcje publiczne. 
3. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym na 
zasadach, w trybie i w terminach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 3, Szefowi Kancelarii Sejmu, 
który dokonuje analizy zawartych w nim danych. 
Art. 46. Szef Kancelarii Sejmu może zezwolić funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej na wykonywanie zajęcia 
zarobkowego poza służbą o charakterze naukowym lub naukowo-dydaktycznym, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem 
przez niego zadań służbowych. 
Art. 47. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej nie może być członkiem partii politycznej ani uczestniczyć 
w działalności takiej partii lub na jej rzecz. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej nie może pełnić funkcji publicznej. 
                                                           
20) Oznaczenie ust. 1 nadane przez art. 95 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
21) Dodany przez art. 95 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 20 – Poz. 1940 
 
3. Funkcjonariusze Straży Marszałkowskiej nie mogą zrzeszać się w związkach zawodowych. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany uzyskać zezwolenie Szefa Kancelarii Sejmu na przyn a-
leżność do organizacji lub stowarzyszeń krajowych, zagranicznych lub międzynarodowych. 
Art. 48. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany powiadomić Komendanta Straży Marszałko w-
skiej o zamiarze wyjazdu za granicę. 
2. Komendant Straży Marszałkowskiej i zastępcy Komendanta Straży Marszałkowskiej powiadamiają o zamiarze 
wyjazdu za granicę Szefa Kancelarii Sejmu. 
3. Jeżeli wyjazd, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest planowany na okres dłuższy niż 3 dni, powiadomienie składa się na 
piśmie. 
Art. 49. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej podczas wykonywania czynności służbowych jest obowiązany 
nosić umundurowanie oraz odznakę. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej otrzymuje bezpłatne umundurowanie. 
3. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, przypadki, w których funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej mo-
że wykonywać czynności służbowe bez obowiązku noszenia umundurowania. 
4. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługuje ryczałt pieniężny na czyszczenie przedmiotów umundur o-
wania. 
5. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, wysokość ryczałtu pieniężnego na czyszczenie przedmiotów umund u-
rowania, a także sposób oraz termin wypłaty tego ryczałtu. 
6. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia: 
1) rodzaje, wzory, kolory i normy umundurowania oraz wzory odznak i oznak funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, 
sposób noszenia umundurowania, orderów, odznaczeń, medali, odznak i oznak, uwzględniając tradycyjne elementy 
ubioru oraz odznaki stosowane przez Straż Marszałkowską, okoliczności, w których funkcjonariusz Straży Marsza ł-
kowskiej występuje w poszczególnych rodzajach umundurowania, przy zapewnieniu estetyki i praktyczności wyko-
rzystania umundurowania w różnych warunkach pogodowych; 
2) przypadki, w których funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany zwrócić przedmioty umundurowania 
lub ich równowartość, biorąc pod uwagę stopień zużycia tych przedmiotów oraz okresy ich używalności. 
Art. 50. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą 
wykonywanie przez niego zadań służbowych, w szczególności przez uczestnictwo w zajęciach z wychowania fizycznego 
oraz zajęciach sportowych. 
2. Sprawność fizyczną, o której mowa w ust. 1, ocenia się na podstawie wyników testu sprawności fizycznej funkcj o-
nariusza Straży Marszałkowskiej. 
3. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, zakres, warunki i tryb przeprowadzania oraz sposób oceniania  
testu sprawności fizycznej funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, uwzględniając charakter służby w Straży Marszałko w-
skiej. 
4. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, zadania z zakresu wychowania fizycznego realizowane przez Straż 
Marszałkowską oraz formy organizacyjne zajęć wychowania fizycznego i sposób ich finansowania, uwzględniając chara k-
ter służby w Straży Marszałkowskiej. 
5. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej może, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określić, 
w drodze rozporządzenia, wymagania wobec osób prowadzących zajęcia z wychowania fizycznego, uwzględniając 
konieczność utrzymania sprawności fizycznej przez funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej zapewniającej wykonywanie 
przez nich zadań służbowych i uwzględniając charakter służby w Straży Marszałkowskiej. 
Art. 51. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej otrzymuje nieodpłatnie uzbrojenie i wyposażenie niezbędne do 
wykonywania czynności służbowych. 
2. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, normy wyposażenia i uzbrojenia oraz warunki dostępu do wyp o-
sażenia i uzbrojenia, jego przyznawania i użytkowania. 
3. Marszałek Sejmu określi, w drodze zarządzenia, rodzaje broni paradnej przysługującej funkcjonariuszom Straży 
Marszałkowskiej oraz jej wzory, a także przypadki występowania z tą bronią. 
  
Dziennik Ustaw – 21 – Poz. 1940 
 
Art. 52. 1. Za stan bezpieczeństwa i higieny służby w stosunku do podległych funkcjonariuszy Straży Marszałko w-
skiej odpowiadają Szef Kancelarii Sejmu i Komendant Straży Marszałkowskiej. 
2. W przypadku funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej odbywających szkolenia zawodowe lub doskonalenie zaw o-
dowe za stan bezpieczeństwa i higieny służby odpowiadają komendanci (kierownicy) szkół lub ośrodków szkolenia, 
w których odbywają się szkolenia zawodowe lub doskonalenia zawodowe, realizując obowiązki, o których mowa w art. 207 
§ 2 pkt 1–6, art. 2071, art. 2091 § 1–3, art. 2092, art. 214, art. 215, art. 2374 i art. 2376 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – 
Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej „Kodeksem pracy”. 
3. Za pracodawcę, w rozumieniu przepisów działu dziesiątego Kodeksu pracy, a także przepisów wykonawczych w y-
danych na jego podstawie, w stosunku do funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej uważa się przełożonych wymienionych 
w ust. 1. 
4. Za osobę kierującą pracownikami, w rozumieniu przepisów działu dziesiątego Kodeksu pracy, a także przepisów 
wykonawczych wydanych na jego podstawie, uważa się funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej pełniącego służbę lub 
wykonującego obowiązki na stanowisku kierowniczym. 
5. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny 
służby. 
6. W sprawach bezpieczeństwa i higieny służby stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy, 
a także przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie, z wyłączeniem przepisów art. 207 § 2 pkt 7, art. 2091 § 4, 
art. 228 § 1 i 2, art. 229 § 1–12, 4a i 8 w zakresie niedotyczącym wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania 
badań profilaktycznych pracowników oraz dokumentowania i kontroli badań okresowych i kontrolnych, art. 230 § 2, 
art. 232, art. 234 § 1–31, art. 235–2352, art. 237–2372, art. 2377 § 1 pkt 1 i § 2–4, art. 2378 § 1, art. 2379 § 3, art. 23711 § 4 
oraz art. 23711a § 4. 
7. Przepisów art. 2092, art. 2093, art. 210 § 1–5 i art. 226 oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie 
art. 210 § 6 Kodeksu pracy nie stosuje się do wykonywanych przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zadań okreś-
lonych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 9. 
Art. 53. 1. W celu ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej jest obowiązany poddać się badaniom okresowym lub kontrolnym w terminie wskazanym 
w skierowaniu na takie badanie. 
2. Skierowanie na badanie okresowe lub kontrolne zawiera w szczególności imię i nazwisko, numer PESEL, adres 
zamieszkania, stanowisko służbowe funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej kierowanego na badanie oraz opis warunków 
pełnienia służby występujących na zajmowanym stanowisku służbowym, w tym czynników szkodliwych lub uciążliwych, 
o których mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy, i innych wynikających 
z warunków pełnienia służby. 
3. Na pierwsze badanie okresowe funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest kierowany w terminie 3 lat od dnia 
przyjęcia do służby. 
4. Rodzaj, zakres i częstotliwość badań okresowych są uzależnione od rodzaju pełnionej służby i wieku funkcjonari u-
sza Straży Marszałkowskiej. 
5. Lekarz przeprowadzający badanie okresowe lub kontrolne, w celu uwzględnienia wszystkich czynników szkodl i-
wych lub uciążliwych i innych wynikających z warunków pełnienia służby wskazanych w skierowaniu na badanie, może 
poszerzyć jego zakres o dodatkowe badania lekarskie, konsultacje u lekarzy specjalistów lub badania diagnostyczne, 
a także wyznaczyć termin następnego badania okresowego krótszy niż określony w przepisach wykonawczych wydanych 
na podstawie ust. 18, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne dla ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym 
stanowisku służbowym. Badania i konsultacje stanowią część badania okresowego lub kontrolnego. 
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, lekarz wykorzystuje wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania 
badań profilaktycznych pracowników określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodek-
su pracy. 
7. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej kieruje się na badanie okresowe w przypadku przeniesienia go na stan o-
wisko służbowe, na którym występują czynniki szkodliwe lub uciążliwe i inne wynikające z warunków pełnienia służby, 
inne niż występujące na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem terminu określonego w ust. 3. 
8. Badania okresowe i kontrolne są wykonywane na podstawie skierowania na badanie wystawionego przez: 
1) Komendanta Straży Marszałkowskiej – w stosunku do podległych mu funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej; 
2) Szefa Kancelarii Sejmu – w stosunku do Komendanta Straży Marszałkowskiej i jego zastępców. 
  
Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 1940 
 
9. Skierowanie na badanie: 
1) kontrolne – wystawia się najpóźniej w dniu zgłoszenia się funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej do służby, 
2) okresowe – wystawia się nie później niż w terminie 30 dni przed upływem ważności orzeczenia lekarskiego 
– w 3 egzemplarzach, z których jeden przeznaczony jest dla funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej kierowanego na b a-
danie. 
10. Badania okresowe i kontrolne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym: 
1) brak przeciwwskazań zdrowotnych do służby na określonym stanowisku służbowym, 
2) istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do służby na określonym stanowisku służbowym 
– w warunkach służby opisa nych w skierowaniu na badanie. 
11. Od orzeczenia lekarskiego funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej i przełożonym, o których mowa w art. 52 
ust. 1, przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia. 
12. Odwołanie od orzeczenia lekarskiego wraz z uzasadnieniem wnosi się na piśmie za pośrednictwem lekarza, który 
wydał to orzeczenie, do: 
1) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Warszawie; 
2) instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej 
w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim 
ośrodku medycyny pracy. 
13. Lekarz, za którego pośrednictwem jest składane odwołanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania wraz 
z uzasadnieniem przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego do właściw e-
go podmiotu, o którym mowa w ust. 12. 
14. Badanie w trybie odwołania przeprowadza w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania właściwy podmiot, 
o którym mowa w ust. 12. 
15. Orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania jest ostateczne. 
16. Badania okresowe i kontrolne podlegają dokumentowaniu i kontroli w sposób określony w przepisach wykona w-
czych wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy. 
17. Kontrolę badań okresowych i kontrolnych wykonują podmioty, o których mowa w ust. 12. 
18. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia: 
1) rodzaj, zakres i częstotliwość badań okresowych, uwzględniając rodzaj pełnionej służby i wiek funkcjonariusza Str a-
ży Marszałkowskiej; 
2) wzór skierowania na badanie okresowe lub kontrolne, uwzględniając konieczność zamieszczenia w tym wzorze 
informacji niezbędnych do jednoznacznego ustalenia zakresu badań; 
3) wzór orzeczenia lekarskiego, uwzględniając jednolitość informacji znajdujących się w orzeczeniu. 
Art. 54. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby podlega następuj ą-
cym szkoleniom: 
1) wstępnemu ogólnemu; 
2) wstępnemu na stanowisku służby; 
3) okresowemu. 
2. Szkoleniu wstępnemu ogólnemu podlega wyłącznie funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej nowo przyjęty do słu ż-
by w Straży Marszałkowskiej. 
3. Szkoleniu wstępnemu na stanowisku służby podlega funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej w przypadku zmiany 
stanowiska służbowego, w związku z którym zmieniają się czynniki szkodliwe lub uciążliwe, lub inne czynniki wynikające 
z warunków pełnienia służby. 
4. Szkoleniu okresowemu podlega funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej, w tym także pełniący służbę na stanowis-
ku kierowniczym – nie rzadziej niż raz na 5 lat, a w przypadku służby na stanowisku służbowym, na którym występują 
warunki szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia – nie rzadziej niż raz na 3 lata. 
  
Dziennik Ustaw – 23 – Poz. 1940 
 
5. Szkolenie okresowe funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej pełniącego służbę na stanowisku kierowniczym z a-
wiera tematykę z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Art. 55. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej w związku z wykonywaniem zadań służbowych korzysta z ochrony 
przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. 
z 2018 r. poz. 1600, z późn. zm.22)). 
Art. 56. 1. Jeżeli funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej zwolniony ze służby nie spełnia warunków do nabycia prawa 
do emerytury policyjnej lub policyjnej renty inwalidzkiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. 
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby 
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, 
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Wi ę-
ziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, 730 i 1635), od uposażenia wypłaconego funkcjonariuszowi do dnia 
zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, przekazuje się do 
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie 
ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.23)). 
2. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o którym mowa 
w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia oraz nagrody roczne i uznaniowe, odpowiednio przel i-
czone zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 
3. Składki przekazuje się również w przypadku, gdy funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej spełnia jedynie warunki 
do nabycia prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. 
4. Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym na podstawie ustawy z dnia 
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz 
z 2019 r. poz. 39, 730, 752 i 1622). 
5. Do obliczania kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie ust. 4, stosuje się odpowiednio art. 19 
ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 
6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się również do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, jeżeli po zwolnieniu ze służby, 
pomimo spełnienia warunków nabycia prawa do emerytury policyjnej, zgłosił wniosek o przyznanie emerytury z tytułu 
podlegania ubezpieczeniom społecznym. 
7. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 6, kwotę należnych, zwaloryzowanych składek przekazuje się ni e-
zwłocznie na podstawie zawiadomienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o nabyciu przez funkcjonariusza Straży 
Marszałkowskiej prawa do emerytury przewidzianej w przepisach, o których mowa w ust. 4. 
8. Kwota należnych, zwaloryzowanych składek stanowi przychód Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 
9. Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu określi, w drodze rozporządzenia, tryb 
i terminy przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, o których mowa w ust. 1, 3, 4 i 7, mając na uw a-
dze konieczność zapewnienia prawidłowego i niezwłocznego wykonywania czynności związanych z przekazywaniem tych 
składek. 
Art. 57. 1. Okres służby funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej traktuje się jako pracę w szczególnym charakterze 
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 
2. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który po zwolnieniu ze służby w Straży Marszałkowskiej podjął pracę, 
okres tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z prawa pracy. 
Art. 58.24) Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysł u-
gują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, z wyjątkiem art. 1867. Przepis 
art. 189 wymienionego kodeksu stosuje się odpowiednio. 
Art. 59. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczy n-
kowego w wymiarze 26 dni roboczych. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego po upływie roku służby. 
                                                           
22) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2077 oraz z 2019 r. poz. 730, 858, 870, 
1135 i 1579. 
23) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 303, 730, 1495, 1553, 1590 i 1655. 
24) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 9 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12. 
  
Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 1940 
 
3. Wymiar urlopu wypoczynkowego ulega zwiększeniu do: 
1) 30 dni roboczych – po osiągnięciu 15 lat służby; 
2) 33 dni roboczych – po osiągnięciu 20 lat służby; 
3) 36 dni roboczych – po osiągnięciu 25 lat służby. 
4. Do okresu służby, od którego zależy prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, wlicza się 
okresy poprzedniego zatrudnienia i służby, bez względu na przerwy w zatrudnieniu i służbie oraz sposób rozwiązania st o-
sunku pracy lub stosunku służbowego. 
5. Przez dni robocze rozumie się dni od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. 
Art. 60. 1. Z ważnych względów służbowych funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej można odwołać z urlopu w y-
poczynkowego, a także wstrzymać udzielenie mu urlopu w całości lub w części. Termin urlopu może być także przesunięty 
na wniosek funkcjonariusza umotywowany ważnymi względami. 
2. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej odwołanemu z urlopu wypoczynkowego przysługuje, na jego wniosek, 
zwrot kosztów przejazdu spowodowanych odwołaniem, według norm ustalonych w przepisach o należnościach służbowych 
w przypadku przeniesienia lub delegowania, jak również innych kosztów związanych z odwołaniem z urlopu wypoczy n-
kowego, określonych przez Marszałka Sejmu. 
3. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w danym roku kale n-
darzowym, urlopu tego udziela się do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. 
Art. 61. 1. Szef Kancelarii Sejmu udziela funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej płatnego urlopu okoliczności o-
wego: 
1) w celu zawarcia związku małżeńskiego; 
2) w przypadku urodzenia się dziecka; 
3) ślubu dziecka własnego, przysposobionego, pasierba, dziecka obcego przyjętego na wychowanie i utrzymanie, w tym 
także w ramach rodziny zastępczej; 
4) pogrzebu małżonka, dziecka, rodziców, rodzeństwa, teściów, dziadków i opiekunów oraz innej osoby pozostającej na 
utrzymaniu funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej lub pod jego bezpośrednią opieką. 
2. Szef Kancelarii Sejmu może udzielić funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej płatnego urlopu okolicznościow e-
go do załatwienia ważnych spraw osobistych albo w innych przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie. 
3. Czas trwania urlopu okolicznościowego wynosi od 1 do 5 dni. 
Art. 62. 1. Szef Kancelarii Sejmu może udzielić, na pisemny wniosek funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
w służbie stałej uzasadniony ważnymi względami osobistymi, urlopu bezpłatnego w wymiarze do 6 miesięcy. 
2. Szef Kancelarii Sejmu, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem służby lub na wniosek funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej, może w każdym czasie odwołać funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej z urlopu bezpłatnego. 
Art. 63.25) 1. Szef Kancelarii Sejmu udziela płatnego urlopu szkoleniowego funkcjonariuszowi Straży Marszałko w-
skiej, który uzyskał zezwolenie na pobieranie nauki lub odbywanie studiów i który pobiera tę naukę lub odbywa studia, jak 
również funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który uzyskał zezwolenie na wszczęcie postępowania w sprawie nad a-
nia stopnia doktora lub stopnia doktora habilitowanego, a także odbycie aplikacji radcowskiej lub legislacyjnej. 
2. Urlop szkoleniowy jest przeznaczony na udział w zajęciach obowiązkowych, przygotowanie się do egzaminów 
i złożenie ich, przygotowanie pracy dyplomowej, rozprawy doktorskiej, przygotowanie i złożenie egzaminu dyplomowego, 
przygotowanie się do obrony rozprawy doktorskiej lub kolokwium habilitacyjnego. 
Art. 64. 1. Wymiar urlopu szkoleniowego dla funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej wynosi: 
1) na przygotowanie się do egzaminu wstępnego i jego złożenie – 7 dni; 
2) w szkołach wyższych, w każdym roku studiów – 21 dni; 
                                                           
25) W brzmieniu ustalonym przez art. 166 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie 
wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. 
  
Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 1940 
 
3) dla pobierających naukę w szkołach pomaturalnych i na studiach podyplomowych w celu przygotowania się do egz a-
minu końcowego i złożenia go – 14 dni; 
4)26) w celu przygotowania się do złożenia egzaminów doktorskich, obrony rozprawy doktorskiej lub kolokwium habilit a-
cyjnego – 28 dni; 
5) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego – 30 dni; 
6) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu po zakończeniu aplikacji legislacyjnej – 14 dni. 
2. Urlop szkoleniowy może być udzielony funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej jednorazowo albo w częściach 
w okresie danego roku szkolnego lub akademickiego. 
Rozdział 7 
Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej 
Art. 65. 1. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej. 
2. Z tytułu pełnienia służby funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej otrzymuje tylko jedno uposażenie określone 
w ustawie. 
3. Zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę. 
4. Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana wysokości uposażenia nastąpiła w określonym dniu miesiąca k a-
lendarzowego, uposażenie za każdy następny dzień do końca tego miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięc z-
nego uposażenia. 
5. Przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której w y-
sokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. 
6. Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 5, rozumie się uposażenie wraz z miesięczną równowartością 
nagrody rocznej. 
7. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 5, 
uwzględniając specyfikę i warunki pełnionej służby. 
Art. 66. Prawo do uposażenia ustaje z ostatnim dniem miesiąca, w którym funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej: 
1) został zwolniony ze służby; 
2) zmarł albo zaginął; 
3) otrzymał urlop bez prawa do uposażenia. 
Art. 67. 1. Uposażenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków 
o charakterze stałym. 
2. Uposażenie zasadnicze funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej obejmuje: 
1) uposażenie według stopnia Straży Marszałkowskiej; 
2) uposażenie według stanowiska służbowego z uwzględnieniem wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. 
3. Dodatkami o charakterze stałym są: 
1) dodatek specjalny; 
2) dodatek uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami lub warunkami pełnienia służby. 
4. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej otrzymuje dodatek specjalny, którego wysokość wynosi do 50% uposaż e-
nia zasadniczego, jednak nie mniej niż 1%, i jest uzależniona od: 
1) stopnia trudności, złożoności i sposobu realizacji zadań wykonywanych przez funkcjonariusza Straży Marszałko w-
skiej; 
2) efektów pracy funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej; 
3) opinii służbowej poprzedzającej ustalenie wysokości dodatku specjalnego. 
                                                           
26) W brzmieniu ustalonym przez art. 166 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 25. 
  
Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 1940 
 
5. Wysokość dodatku specjalnego funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, który uzyskał opinię służbową zawieraj ą-
cą ogólną ocenę bardzo dobrą albo wzorową, nie może być niższa niż 5% uposażenia zasadniczego. 
6. Wysokość dodatku uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami lub warunkami pełnienia służby nie może przekr o-
czyć 20% uposażenia zasadniczego. 
7. Szef Kancelarii Sejmu ustala wysokość dodatku specjalnego funkcjonariusza na wniosek Komendanta Straży Ma r-
szałkowskiej. 
8. Szef Kancelarii Sejmu ustala wysokość dodatku specjalnego Komendantowi Straży Marszałkowskiej i jego zastępcom. 
9. Szef Kancelarii Sejmu ustala wysokość dodatku specjalnego na okres 6 miesięcy w terminach: 
1) od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku; 
2) od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku. 
10. Ustalenie wysokości dodatku specjalnego następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji nie jest wymagane 
w sytuacji, gdy wysokość dodatku specjalnego nie ulega zmianie. 
11. Szef Kancelarii Sejmu w uzasadnionych przypadkach, a w szczególności w przypadku: 
1) popełnienia przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej przewinienia dyscyplinarnego oraz naruszenia zasad etyki 
zawodowej funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej, 
2) niewywiązywania się przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej z realizacji zadań służbowych, 
3) znacznego obniżenia efektywności pracy funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
– obniża wysokość dodatku specjalnego przed upływem sześciomiesięcznego okresu, na który został ustalony.  
12. Szef Kancelarii Sejmu w przypadku przedstawienia funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej w toku postęp o-
wania przygotowawczego zarzutu popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego obniża wysokość dodatku sp e-
cjalnego przed upływem sześciomiesięcznego okresu. 
13. Szef Kancelarii Sejmu może ustalić wyższą wysokość dodatku specjalnego przed upływem sześciomiesięcznego 
okresu, na który został ustalony, jeżeli jest to uzasadnione charakterem i efektami bieżąco realizowanych zadań lub wyk o-
nywaniem przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej czynności wykraczających poza zakres jego obowiązków słu ż-
bowych. 
14. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj oraz wysokość dodatku uzasadnionego szcz e-
gólnymi kwalifikacjami lub warunkami pełnienia służby, uwzględniając przesłanki przyznania dodatku oraz okoliczności 
uzasadniające jego podwyższanie, obniżanie i cofanie. 
15.27) Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługują także należności pieniężne: 
1) zasiłek na zagospodarowanie w związku z mianowaniem do służby stałej; 
2) nagrody roczne i zapomogi; 
3) nagrody uznaniowe; 
4) nagrody jubileuszowe; 
5) należności za podróże służbowe; 
5a)28) rekompensata pieniężna w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 23 ust. 2; 
6) należności w związku ze zwolnieniem ze służby; 
7) należności pośmiertne. 
16. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, stawki 
uposażenia zasadniczego dla poszczególnych: 
1) stanowisk służbowych z uwzględnieniem wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, kierując się rangą stanowiska, z a-
kresem wykonywanych zadań służbowych, ponoszoną odpowiedzialnością i wymaganymi kwalifikacjami; 
2) stopni Straży Marszałkowskiej. 
                                                           
27) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 95 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
28) Dodany przez art. 8 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 18. 
  
Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 1940 
 
17. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, terminy 
płatności uposażenia i innych należności pieniężnych oraz przypadki odstąpienia od tych terminów, uwzględniając specyf i-
kę i warunki pełnionej służby. 
Art. 68. 1. Do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość uposażenia według stanowiska służbowego Straży 
Marszałkowskiej, zalicza się służbę w Straży Marszałkowskiej, czynną służbę wojskową oraz służbę w Policji, Biurze 
Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celno-Skarbowej, 
Służbie Więziennej, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie 
Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. 
2.27) Do wysługi lat, o której mowa w ust. 1, zalicza się również inne okresy służby lub pracy wykonywanej przed 
mianowaniem funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej do służby, zaliczane na podstawie przepisów prawa pracy. 
3. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który ukończył studia w szkole wyższej, zalicza się do wysługi lat, 
o której mowa w ust. 1, również okres tych studiów, nie dłuższy jednak od programowego czasu trwania studiów. 
Art. 69. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej 
grupy uposażenia zachowuje stawkę dotychczasową do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska 
służbowego. 
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, który został wyznaczony na stanowisko 
służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia: 
1) w okresie służby przygotowawczej; 
2) w razie otrzymania negatywnej opinii służbowej; 
3) na podstawie prawomocnego orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, 
wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym; 
4) wskutek obniżenia stopnia Straży Marszałkowskiej. 
Art. 70. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej odbywający studia lub pobierający naukę w szkołach albo na ku r-
sach otrzymuje uposażenie według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem do szkoły lub na kurs. 
Art. 71. Szef Kancelarii Sejmu przyznaje funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej uposażenie i inne należności 
pieniężne. 
Art. 72. 1. Roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych ulega przedawnieniu z upływem 
3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. 
2. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu 
roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. 
3. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych przerywa: 
1) każda czynność przed Szefem Kancelarii Sejmu podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zasp o-
kojenia roszczenia; 
2) uznanie roszczenia. 
Art. 73. 1.27) Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej w związku z mianowaniem do służby stałej przysługuje je d-
norazowy zasiłek na zagospodarowanie. 
2. Zasiłek na zagospodarowanie przysługuje w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz 
z dodatkami o charakterze stałym. 
3. Zasiłek na zagospodarowanie nie przysługuje funkcjonariuszowi, który podjął służbę w Straży Marszałkowskiej po 
zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej albo innej służby, w czasie pełnienia której otrzymał taki zasiłek. 
Art. 74. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi. 
Art. 75. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do 
nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. 
2. Nagrodę roczną przysługującą zmarłemu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej wypłaca się uprawnionym do 
policyjnej renty rodzinnej członkom rodziny funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej. 
  
Dziennik Ustaw – 28 – Poz. 1940 
 
3. Nagrodę roczną obniża się, nie więcej niż o 50% jej wysokości określonej w ust. 1, w przypadkach: 
1) warunkowego umorzenia prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej postępowania karnego 
lub postępowania karno-skarbowego albo odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary; 
2) wymierzenia funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej kary dyscyplinarnej nagany; 
3) skazania funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej prawomocnym wyrokiem sądu za nieumyślne przestępstwo ścigane 
z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. 
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, przy ustalaniu wysokości nagrody rocznej uwzględnia się charakter p o-
pełnionego czynu, jego skutki i rodzaj oraz dotychczasowe wyniki funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w służbie. 
5. Nagroda roczna nie przysługuje w przypadkach: 
1) skazania funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane 
z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 
2) wymierzenia funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej kary dyscyplinarnej: 
a) wydalenia ze służby, 
b) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, 
c) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 
3) zwolnienia ze służby na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2, 4 lub 5 albo art. 29 ust. 2 pkt 1. 
6. Obniżenie nagrody rocznej lub pozbawienie prawa do niej następuje za rok kalendarzowy, w którym funkcjon a-
riusz Straży Marszałkowskiej popełnił czyn będący przedmiotem postępowania karnego, karnego skarbowego lub dyscyp-
linarnego, a jeżeli nagroda została funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej wypłacona – za rok, w którym postępowanie 
zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. 
7. Nagrodę roczną wypłaca się w ciągu pierwszych 3 miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który prz y-
sługuje nagroda roczna, z wyjątkiem nagrody rocznej przysługującej funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwalni a-
nemu ze służby oraz nagrody rocznej przysługującej zmarłemu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, które wypłaca 
się niezwłocznie. 
Art. 76. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej w przypadku zdarzenia losowego powodującego pogorszenie 
sytuacji materialnej jego i jego rodziny można przyznać zapomogę. 
2. Przy określaniu wysokości zapomogi uwzględnia się wszystkie okoliczności mające wpływ na sytuację materialną. 
3. W związku ze śmiercią funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zapomogę można przyznać również członkom 
jego rodziny uprawnionym do policyjnej renty rodzinnej. 
Art. 77. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej można przyznać nagrodę uznaniową za uzyskiwanie znacz ą-
cych wyników w służbie, wykonywanie zadań służbowych w szczególnie trudnych warunkach lub wymagających znaczn e-
go nakładu pracy, zaangażowania i odpowiedzialności, a także w razie dokonania czynu świadczącego o odwadze funkcj o-
nariusza Straży Marszałkowskiej. 
2. Wysokość nagrody uznaniowej powinna być adekwatna do warunków uzasadniających jej przyznanie. 
Art. 78. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości: 
1) po 20 latach służby – 75%, 
2) po 25 latach służby – 100%, 
3) po 30 latach służby – 150%, 
4) po 35 latach służby – 200%, 
5) po 40 latach służby – 300% 
– miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z  dodatkami o charakterze stałym.  
2. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, okresy 
wliczane do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz sposób jej obliczania 
i wypłacania, z uwzględnieniem podstawy obliczania nagrody, daty nabycia praw do niej, a także terminu wypłacania n a-
grody. 
  
Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 1940 
 
Art. 79. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej z tytułu podróży służbowej przysługują: 
1) dieta stanowiąca ekwiwalent pieniężny na pokrycie kosztów wyżywienia w czasie podróży służbowej; 
2) zwrot kosztów przejazdów na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podróży 
służbowej i z powrotem oraz noclegów albo ryczałt za noclegi. 
2. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, wys o-
kość należności pieniężnych z tytułu podróży służbowej oraz tryb ich przyznawania, a także sposób ich wypłacania, 
uwzględniając charakter zadań funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej odbywającego podróż służbową. 
Art. 80. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu ze służby stałej przysługuje odprawa w wyso-
kości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodat-
kami o charakterze stałym. 
2. Wysokość odprawy ulega zwiększeniu o 20% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakte-
rze stałym za każdy pełny rok wysługi ponad 10 lat nieprzerwanej służby – aż do wysokości sześciomiesięcznego uposaż e-
nia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. 
3. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu ze służby przygotowawczej przysługuje odprawa w w y-
sokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku wraz z dodatkami 
o charakterze stałym. 
4. Odprawa nie przysługuje funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu ze służby wskutek utraty sto p-
nia Straży Marszałkowskiej albo skazania na karę pozbawienia wolności. Szef Kancelarii Sejmu może ze względu na 
szczególne okoliczności przyznać temu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej albo jego rodzinie do 50% odprawy. 
Art. 81. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za 
urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe. 
Art. 82. 1. W przypadku śmierci funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej pozostałej po nim rodzinie przysługuje, 
niezależnie od zasiłku pogrzebowego: 
1) odprawa pośmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej 
odprawa, gdyby był zwolniony ze służby; 
2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe; 
3)29) rekompensata pieniężna w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 23 ust. 2. 
2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują małżonkowi funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, który 
pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom, jeżeli w dniu śmierci fun k-
cjonariusza Straży Marszałkowskiej spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 
18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji 
Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, 
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ce l-
no-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 
3. Przepis ust. 1 stosuje się także do zaginionych funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej. Zaginięcie funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej i związek tego zaginięcia ze służbą stwierdza Szef Kancelarii Sejmu. 
Art. 83. 1. W przypadku śmierci funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, niezależnie od odprawy pośmiertnej, prz y-
sługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości: 
1) 4000 zł – jeżeli koszty pogrzebu ponoszą małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo lub rodzi ce; 
2) kosztów rzeczywiście poniesionych, jednak nie więcej niż do wysokości określonej w pkt 1 – jeżeli koszty pogrzebu 
ponosi inna osoba. 
2. Jeżeli śmierć funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej nastąpiła na skutek wypadku pozostającego w związku ze 
służbą, koszty pogrzebu pokrywa się ze środków Kancelarii Sejmu. Szef Kancelarii Sejmu może wyrazić zgodę na pokr y-
cie kosztów pogrzebu funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej zmarłego wskutek choroby pozostającej w związku ze 
służbą. 
                                                           
29) Dodany przez art. 8 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 18. 
  
Dziennik Ustaw – 30 – Poz. 1940 
 
Art. 84. 1. Osobie, która pokryła koszty pogrzebu członka rodziny funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, przysł u-
guje zasiłek pogrzebowy: 
1) funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej – w wysokości 4000 zł; 
2) innej osobie – w wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych, nie większej jednak niż określona w pkt 1. 
2. Zasiłek pogrzebowy, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w przypadku śmierci członków rodziny funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej: 
1) małżonka; 
2) dzieci własnych lub małżonka oraz dzieci przysposobionych; 
3) dzieci wychowywanych w ramach rodziny zastępczej; 
4) dzieci przyjętych na wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli ich rodzice nie żyją albo nie mogą zape w-
nić im utrzymania bądź zostali pozbawieni lub ograniczeni w sprawowaniu władzy rodzicielskiej; 
5) rodziców funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, a także jego ojczyma, macochy oraz jego przysposabiających; 
6) osób, których opiekunem prawnym został ustanowiony funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej lub jego małżonek. 
Art. 85. W czasie urlopu i zwolnienia od zajęć służbowych funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej zachowuje prawo 
do pobieranego ostatnio uposażenia i innych należności pieniężnych, z uwzględnieniem powstałych zmian, mających 
wpływ na wysokość uposażenia zasadniczego lub na prawo do dodatków i innych należności pieniężnych. 
Art. 86. 1. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej za okres ustalony przepisami Kodeksu 
pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojco w-
skiego wynosi 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 85. 
2. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako 
okres urlopu rodzicielskiego wynosi: 
1) 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 85, za okres do:30) 
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego w przypadku, o którym mowa w art. 1821a § 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 Kodeksu 
pracy, 
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego w przypadkach, o których mowa w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 
Kodeksu pracy, 
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego w przypadku, o którym mowa w art. 183 § 4 pkt 3 Kodeksu pracy; 
2) 60% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 85, za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po okresach, 
o których mowa w pkt 1. 
3. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej – kobiety, która we wniosku złożonym nie później 
niż 21 dni po porodzie wystąpi o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym 
wymiarze, wynosi 80% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 85, za cały okres odpowiadający okresowi tych 
urlopów. 
4. W przypadku gdy wysokość uposażenia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej pomniejszonego o zaliczkę na 
podatek dochodowy od osób fizycznych, obliczonego zgodnie z ust. 1–3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego 
określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.31)), 
kwotę uposażenia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób 
fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego. 
5. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, który we wniosku złożonym nie 
później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie 
postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, 
z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, wystąpi o udzielenie mu bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu maci e-
rzyńskiego urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. 
                                                           
30) Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez art. 95 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
31) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 
730, 752, 924, 1257 i 1394. 
  
Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 1940 
 
6. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który z uwagi na wniosek złożony w trybie ust. 3 albo 5 otrzymał 
80% uposażenia, o którym mowa w ust. 3, w przypadku rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, o którym 
mowa w ust. 2 pkt 2, przysługuje jednorazowe wyrównanie otrzymywanego uposażenia, o którym mowa w ust. 3, do wyso-
kości 100%, pod warunkiem niepobrania uposażenia za okres odpowiadający okresom tych urlopów. 
Art. 87. 1. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej otrzymuje 
80% uposażenia. 
2. Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest zwolniony od zajęć 
służbowych z powodu: 
1) choroby funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn 
określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społeczn e-
go w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645 i 1590); 
2) oddawania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu okresowego 
badania lekarskiego dawców krwi; 
3) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem własnym lub małżonka funkcjonariusza Straży 
Marszałkowskiej, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia 
przez nie 14. roku życia; 
4) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny; za członków rodziny uważa się małżo n-
ka, rodziców, rodzica dziecka funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wn u-
ki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym 
z funkcjonariuszem Straży Marszałkowskiej w okresie sprawowania nad nimi opieki; 
5) konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub małżonka funkcjonariusza Straży Marsza ł-
kowskiej, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 
8. roku życia, w przypadku: 
a) nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, 
a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają umowę uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy 
z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2019 r. poz. 409 i 730), lub dziennego 
opiekuna, sprawujących opiekę nad dzieckiem, 
b) porodu lub choroby małżonka funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej lub rodzica dziecka funkcjonariusza Str a-
ży Marszałkowskiej, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi 
lub rodzicowi sprawowanie opieki nad dzieckiem, 
c) pobytu małżonka funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej lub rodzica dziecka funkcjonariusza Straży Marsza ł-
kowskiej, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu lub innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wyk o-
nującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne. 
3. Zwolnienie od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, o której mowa 
w ust. 2 pkt 3 i 5, przysługuje przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku, o którym mowa 
w ust. 2 pkt 4 – przez okres nie dłuższy niż 14 dni w roku kalendarzowym, przy czym okresy te łącznie nie mogą przekr o-
czyć 60 dni w roku kalendarzowym. 
4. Przepis ust. 3 stosuje się bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki. 
5. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest zwolniony od z a-
jęć służbowych z powodu: 
1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, 
2) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 
3) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby, 
4) choroby przypadającej w czasie ciąży, 
5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek 
i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, 
6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania leka r-
skiego dawców krwi, 
7) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską 
– zachowuje on prawo do 100% uposażenia.  
  
Dziennik Ustaw – 32 – Poz. 1940 
 
6. Prawo do 100% uposażenia przysługuje również wtedy, gdy funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej został zwo l-
niony od zajęć służbowych: 
1) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez funkcj o-
nariusza Straży Marszałkowskiej czynności służbowych stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony  
organ; 
2) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem 
wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, 
mienia lub bezpieczeństwa obywateli. 
7. Związek zwolnienia od zajęć służbowych z czynami, o których mowa w ust. 6 pkt 2, stwierdza, w drodze decyzji, 
Szef Kancelarii Sejmu. 
8. Od decyzji, o której mowa w ust. 7, funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługuje odwołanie do Marsza ł-
ka Sejmu. 
Art. 88. Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie 
z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego 
w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, 
z tym że: 
1) przyczynę niezdolności do służby wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kand y-
datów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do służby wskutek poddania się zabiegowi pobrania 
komórek, tkanek i narządów – zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku zgodnie z przepisem 
art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 
choroby i macierzyństwa; 
2) w przypadku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 pkt 2 – zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi; 
3) przyczynę niezdolności, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 5 lit. a – oświadczenie funkcjonariusza Straży Marsza ł-
kowskiej; 
4) w przypadkach, o których mowa w art. 87 ust. 2 pkt 5 lit. b i c –  zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza na 
zwykłym druku; 
5) w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych 
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – decyzja wydana przez właściwy organ albo upra w-
niony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. 
Art. 89. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej jest obowiązany dostarczyć komórce organizacyjnej Kancelarii 
Sejmu właściwej w sprawach osobowych zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej 
służby krwi albo decyzję, o której mowa w art. 88 pkt 5, w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania. 
2. Oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 87 ust. 2 pkt 5 lit. a, funkcjonariusz Straży Ma r-
szałkowskiej jest obowiązany złożyć przełożonemu w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia. 
3. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub 2, nieobecność w służbie w okresie przeb y-
wania na zwolnieniu lekarskim uznaje się za nieobecność nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia 
albo oświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej. 
Art. 90. 1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzys-
tania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej, o którym mowa w art. 88 pkt 3, może podlegać kontroli. 
2. Kontrolę przeprowadzają: 
1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – w zakresie prawidłowości orzekania 
o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 
2) Szef Kancelarii Sejmu lub upoważniony przez niego pracownik – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolni e-
nia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjon a-
riusza Straży Marszałkowskiej, o którym mowa w art. 88 pkt 3. 
3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
  
Dziennik Ustaw – 33 – Poz. 1940 
 
4. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że oświadczenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, o którym 
mowa w art. 88 pkt 3, zostało złożone niezgodnie z prawdą, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwo l-
nienia. 
5. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orz e-
czona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej traci prawo do uposażenia za okres od tej daty 
do końca zwolnienia. 
6. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że zwolnienie lekarskie zostało sfałszowane, funkcjonariusz Straży 
Marszałkowskiej traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. 
7. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie 
orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie 
wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zaro b-
kowej. 
8. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, o którym mowa w art. 88 pkt 3, polega na ustal e-
niu, czy nastąpiło nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza 
dziecko funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, lub na ustaleniu, czy niania lub dzienny opiekun dziecka przebywali na 
zwolnieniu lekarskim. 
9. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej wykonuje pracę zarobkową 
albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, 
w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. 
10. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, o którym m o-
wa w art. 88 pkt 3, nie jest zgodne z prawdą, osoba kontrolująca sporządza protokół. 
11. Protokół przedstawia się funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej w celu wniesienia do niego ewentualnych 
uwag. Wniesienie uwag funkcjonariusz potwierdza własnoręcznym podpise m. 
12. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole Szef Kancelarii Sejmu stwierdza utratę prawa do uposażenia za 
okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską 
podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli 
o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. 
13. Od decyzji, o której mowa w ust. 12, funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przysługuje odwołanie do Ma r-
szałka Sejmu. 
14. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie: 
1) nie zostało sfałszowane; 
2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich. 
15. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 14 pkt 1, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało 
sfałszowane, Szef Kancelarii Sejmu występuje do lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, o wyjaśnienie sprawy. 
16. W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu 
wystawiania zaświadczeń lekarskich, Szef Kancelarii Sejmu występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki org a-
nizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 
Art. 91. 1. Podstawę uposażenia, o którym mowa w art. 85, stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami 
o charakterze stałym przysługujące funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej na ostatnio zajmowanym stanowisku słu ż-
bowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności 
lub ich wysokość. 
2. Przy obliczaniu uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przyjmuje się, że uposażenie za jeden 
dzień przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi 1/30 uposażenia, o którym mowa w art. 87. 
3. W przypadku gdy funkcjonariusz pobrał już uposażenie za okres, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim, 
potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. 
4. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który przebywał na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu pełni e-
nia służby, potrąca się odpowiednią część uposażenia z należności przysługujących mu z tytułu zwolnienia ze służby albo 
funkcjonariusz ten zwraca odpowiednią część uposażenia w dniu ustania stosunku służbowego. 
  
Dziennik Ustaw – 34 – Poz. 1940 
 
Art. 92. 1. Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej 
w okresie przebywania na zwolnieniach lekarskich przeznacza się w całości na nagrody za wykonywanie zadań służb o-
wych w zastępstwie funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej przebywających na zwolnieniach lekarskich. 
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, zwiększają fundusz na nagrody i zapomogi. 
3. Rozdział środków finansowych, o których mowa w ust. 1, odbywa się po zakończeniu okresu rozliczeniowego 
trwającego nie krócej niż miesiąc kalendarzowy i nie dłużej niż 3 miesiące kalendarzowe, przy czym wybór okresu rozl i-
czeniowego uzależnia się od wielkości środków finansowych uzyskanych z tytułu zmniejszenia uposażeń funkcjonariuszy 
Straży Marszałkowskiej. 
Art. 93.32) Zmniejszenia wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres prz e-
bywania na zwolnieniu lekarskim nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru należności, o których mowa w art. 67 
ust. 15 pkt 1, 4, 5a i 6 oraz art. 82 ust. 1. 
Art. 94. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który został zawieszony w czynnościach służbowych 
w związku z wszczętym postępowaniem dyscyplinarnym albo postępowaniem karnym lub postępowaniem karnym-
-skarbowym, zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy uposażenia według stanowiska służbowego 
oraz wypłatę dodatków. 
2. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który został tymczasowo aresztowany w związku z wszczętym post ę-
powaniem karnym lub postępowaniem karnym-skarbowym, zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy 
uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków. 
3. W przypadku uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania funkcjonari u-
szowi Straży Marszałkowskiej wypłaca się zawieszoną część uposażenia, chociażby nawet został już zwolniony ze służby, 
jeżeli: 
1) postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone, a funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej nie została wymierz o-
na kara dyscyplinarna wydalenia ze służby lub nie został obniżony stopień; 
2) postępowanie karne lub postępowanie karno-skarbowe zostało umorzone albo funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej 
został uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu. 
Art. 95. 1. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej, który samowolnie opuścił swoje miejsce służbowe lub poza 
nim pozostaje, zawiesza się wypłatę uposażenia. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną wypłaca się funkcj o-
nariuszowi Straży Marszałkowskiej zawieszone uposażenie. 
2. Za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej traci prawo do 
1/30 części uposażenia miesięcznego. Odpowiednią kwotę potrąca się przy najbliższej wypłacie uposażenia. 
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w razie stwierdzenia zawinionej przez funkcjonariusza Straży Marszałko w-
skiej niemożności pełnienia obowiązków służbowych. 
Art. 96. 1. Z uposażenia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej dokonuje się potrąceń na podstawie: 
1) tytułów egzekucyjnych sądowych i administracyjnych; 
2) prawomocnych orzeczeń o wymierzeniu kary pieniężnej oraz o ustaleniu kosztów postępowania, wydanych 
w postępowaniu dyscyplinarnym; 
3) dobrowolnych obciążeń uposażenia z tytułu: 
a) zobowiązań do zapłaty odszkodowania, 
b) zobowiązań wobec koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych, 
c) świadczeń socjalnych; 
4) odrębnych przepisów. 
2. Przepis ust. 1 stosuje się również do potrąceń z uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących fun k-
cjonariuszowi Straży Marszałkowskiej zwolnionemu ze służby. 
Art. 97. 1. Egzekucja z uposażenia funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej na podstawie tytułów egzekucyjnych s ą-
dowych i administracyjnych następuje odpowiednio według przepisów o egzekucji sądowej lub egzekucji administracyjnej. 
                                                           
32) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 18. 
  
Dziennik Ustaw – 35 – Poz. 1940 
 
2. Potrąceń na podstawie dobrowolnych obciążeń uposażenia, o których mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3, dokonuje się 
w wysokości ustalonej przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej w jego zobowiązaniu, niezależnie od potrąceń dok o-
nywanych na podstawie tytułów egzekucyjnych sądowych i administracyjnych. 
Art. 98. 1. Z odprawy przysługującej funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej mogą być dokonywane potrącenia 
na zaspokojenie: 
1) zaległych świadczeń alimentacyjnych – na podstawie tytułów egzekucyjnych sądowych; 
2) roszczeń z tytułu szkody – na podstawie tytułów egzekucyjnych sądowych lub administracyjnych albo dobrowolnych 
zobowiązań do zapłaty odszkodowania; 
3) zobowiązań funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej wobec koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych – na 
podstawie dobrowolnego obciążenia uposażenia przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej. 
2. Przy zbiegu należności potrąceń dokonuje się w kolejności określonej w ust. 1. Potrącenia nie mogą przekraczać 
łącznie połowy należnej odprawy. 
Art. 99. 1. Przepisów art. 96–98 nie stosuje się przy potrącaniu z przysługujących funkcjonariuszowi Straży Marsza ł-
kowskiej uposażenia lub odprawy: 
1) zaliczek pobranych do rozliczenia; 
2) należności z tytułu opłat za świadczenia w naturze. 
2. Należności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, potrąca się z uposażenia i odprawy w pełnej wysokości, niezależnie od 
potrąceń z innych tytułów. 
Rozdział 8 
Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej 
Art. 100. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestę p-
stwo lub wykroczenie, niezależnie od odpowiedzialności karnej. 
Art. 101. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej również za narusz e-
nie dyscypliny służbowej. 
2. Naruszeniem dyscypliny służbowej jes t: 
1) 
odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia przełożonego, z wyłączeniem przypadku, gdy wykonanie polecenia 
łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa; 
2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy; 
3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa; 
4) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, jeżeli spowodowało to lub 
mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej lub innej osobie; 
5) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej; 
6) stawienie się do służby w stanie po spożyciu alkoholu lub po użyciu podobnie działającego środka oraz spożywanie 
alkoholu lub używanie podobnie działającego środka w czasie służby; 
7) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej; 
8) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządz i-
ło szkodę lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego; 
9) utrata materiału zawierającego informacje niejawne; 
10) ujawnienie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności służbowych. 
Art. 102. Przewinienie dyscyplinarne, w tym naruszenie dyscypliny służbowej, jest zawinione wtedy, gdy funkcjon a-
riusz Straży Marszałkowskiej: 
1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 
2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych 
okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. 
  
Dziennik Ustaw – 36 – Poz. 1940 
 
Art. 103. 1. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej odpowiada dyscyplinarnie, jeżeli popełnia przewinienie dysc y-
plinarne sam albo wspólnie lub w porozumieniu z inną osobą, a także w przypadku gdy kieruje popełnieniem przez innego 
funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej przewinienia dyscyplinarnego. 
2. Funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej odpowiada dyscyplinarnie także w przypadku, gdy nakłania innego fun k-
cjonariusza Straży Marszałkowskiej do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego albo ułatwia jego popełnienie. 
3. Każdy z funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej, o których mowa w ust. 1 i 2, odpowiada w granicach swojej 
winy, niezależnie od odpowiedzialności innych osób. 
Art. 104. 1. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte na wniosek sądu lub prokuratora, Szef Kancelarii 
Sejmu informuje sąd lub prokuratora o wyniku postępowania. 
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli sąd nakazał wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Str a-
ży Marszałkowskiej, nie określając jednak jej rodzaju. 
Art. 105. Funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej mogą być wymierzone następujące kary dyscyplinarn e: 
1) upomnienie; 
2) nagana; 
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 
5) obniżenie stopnia Straży Marszałkowskiej; 
6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby; 
7) wydalenie ze służby. 
Art. 106. Karę upomnienia wymierza się przez wytknięcie funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przewinienia 
dyscyplinarnego, jakiego się dopuścił. 
Art. 107. Karę nagany wymierza się przez wytknięcie funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przewinienia dy s-
cyplinarnego, jakiego się dopuścił, oraz ostrzeżenie, że kolejne naruszenie dyscypliny służbowej przed zatarciem ukarania 
może skutkować ukaraniem surowszą karą dyscyplinarną. 
Art. 108. Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym polega na wytknięciu 
ukaranemu funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej niewłaściwego postępowania i uprzedzeniu go, że jeżeli ponownie 
popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub 
ukarany surowszą karą dyscyplinarną. 
Art. 109. 1. Kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe polega na odwołaniu z dotychczas zajmowanego st a-
nowiska służbowego i mianowaniu na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego. 
2. Przed zatarciem kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej nie 
można mianować na wyższe stanowisko służbowe. 
Art. 110. 1. Kara obniżenia stopnia Straży Marszałkowskiej oznacza obniżenie posiadanego stopnia w Straży Mar-
szałkowskiej. 
2. Karę obniżenia stopnia Straży Marszałkowskiej można wymierzyć tylko obok kary wyznaczenia na niższe stanow i-
sko służbowe albo kary wydalenia ze służby. 
Art. 111. Karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Straży Marszałkowskiej wymierza się przez wytknięcie 
funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej przewinienia dyscyplinarnego, jakiego się dopuścił, oraz ostrzeżenie, że kole j-
ne naruszenie dyscypliny służbowej przed zatarciem ukarania może skutkować ukaraniem karą usunięcia ze służby. 
Art. 112. Kara wydalenia ze służby polega na zwolnieniu ze służby w Straży Marszałkowskiej. 
Art. 113. 1. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania przez przeł o-
żonego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. 
2. Nie można wymierzyć funkcjonariuszowi Straży Marszałkowskiej kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia 
popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1. 
3. W przypadku gdy czyn, o którym mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie przestępstwo, przedawnienie karalności 
dyscyplinarnej następuje dopiero z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa. 
  
Dziennik Ustaw – 37 – Poz. 1940 
 
Art. 114. 1. Za popełnione przewinienie dyscyplinarne można wymierzyć tylko jedną karę dyscyplinarną. 
2. Za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio suro w-
szą. 
Art. 115. 1. Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia 
zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, 
rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed 
popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. 
2. Na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 
1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po spożyciu alkoholu lub użyciu innego 
podobnie działającego środka; 
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplina r-
nej; 
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Straży Marszałkowskiej 
lub naruszenie dobrego imienia Straży Marszałkowskiej; 
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę. 
3. Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 
1) nieumyślność jego popełnienia; 
2) podjęcie przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej starań o zmniejszenie jego skutków; 
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych; 
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postęp o-
wania dyscyplinarnego. 
4. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności, o których mowa w ust. 1–3, wyłącznie 
w stosunku do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, którego one dotyczą. 
Art. 116. 1. Za czyny, za które w myśl odrębnych przepisów właściwe organy są uprawnione do nakładania kar p o-
rządkowych, funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ponosi wyłącznie odpowiedzialność dyscyplinarną. 
2. W przypadkach gdy właściwe organy są uprawnione do stosowania grzywny w celu przymuszenia, funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej ponosi wyłącznie odpowiedzialność dyscyplinarną. 
3. O wszczęcie postępowania dyscyplinarnego organy, o których mowa w ust. 1 i 2, występują do Szefa Kancelarii 
Sejmu. 
Art. 117. 1. Komendant Straży Marszałkowskiej jest przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do funkcjonariuszy 
Straży Marszałkowskiej. 
2. Szef Kancelarii Sejmu jest przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do Komendanta Straży Marszałkowskiej 
i jego zastępców. 
3. Prawo do obrony jest realizowane w szczególności przez powołanie obrońcy. Obrońcą może być funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej, pracownik Straży Marszałkowskiej, adwokat albo radca prawny. 
Art. 118. 1. Przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez funkcjonariusza 
Straży Marszałkowskiej przewinienia dyscyplinarnego: 
1) wszczyna postępowanie dyscyplinarne: 
a) z własnej inicjatywy, 
b) na wniosek bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, 
c) na polecenie wyższego przełożonego, 
d) na żądanie sądu lub prokuratora; 
2) może wszcząć postępowanie dyscyplinarne na wniosek pokrzywdzonego. 
2. Wyższy przełożony dyscyplinarny może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed 
wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. 
  
Dziennik Ustaw – 38 – Poz. 1940 
 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 2, przełożony dyscyplinarny zawiadamia odpowiednio sąd 
lub prokuratora albo pokrzywdzonego o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wyniku tego postępowania, przesyłając 
odpis wydanego orzeczenia lub postanowienia. Materiały przekazane przez sąd, prokuratora albo pokrzywdzonego włącza 
się do akt postępowania dyscyplinarnego. 
4. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo to ż-
samości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie 
czynności wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni. 
5. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplina r-
nego. Funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscypl i-
narnego, uważa się za obwinionego. 
6. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera: 
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 
2) datę wydania postanowienia; 
3) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną; 
5) uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego; 
6) oznaczenie rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie; 
7) podpis z podaniem stopnia Straży Marszałkowskiej, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego; 
8) pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego. 
Art. 119. 1. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się niezwłocznie, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie pope ł-
nienia przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej czynu, za który ponosi on odpowiedzialność dyscyplinarną. 
2. Postępowanie dyscyplinarne ma na celu w szczególności: 
1) ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, fa k-
tycznie został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą; 
2) wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności czynu, o którym mowa w pkt 1; 
3) zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie; 
4) orzeczenie kary dyscyplinarnej współmiernej do zaistniałego przewinienia. 
Art. 120. 1. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, jeżeli: 
1) czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia czynu, za który funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ponosi 
odpowiedzialność dyscyplinarną; 
2) upłynął termin określony w art. 113 ust. 1. 
2. Postępowania dyscyplinarnego można nie wszczynać, jeżeli: 
1) funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej wystąpi pisemnie o niezwłoczne zwolnienie ze służby; 
2) wina funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzi potrzeba 
wymierzenia kary surowszej niż upomnienie. 
Art. 121. 1. Postępowanie dyscyplinarne prowadzi rzecznik dyscyplinarny. 
2. Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, 
w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia i dokonuje oględzin. Z czynności 
tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. 
3. Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności przez rzecznika dyscyp-
linarnego w postępowaniu dyscyplinarnym zapisuje się w protokole z możliwą dokładnością, a osoby biorące udział 
w czynnościach mają prawo żądać zapisania w protokole z pełną dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw 
i interesów. 
  
Dziennik Ustaw – 39 – Poz. 1940 
 
4. Osoby biorące udział w czynności, z której sporządzany jest protokół, a także osoby przy niej obecne po zapozn a-
niu się z treścią protokołu podpisują każdą jego stronę. Odmowę zapoznania się z treścią protokołu, a także odmowę lub 
brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. 
5. Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wydaje postanowienia, na które obwinionemu, jego obrońcy, jeżeli 
został ustanowiony, oraz pokrzywdzonemu, o ile pozwala na to niniejsza ustawa, służy zażalenie w terminie 3 dni od dnia 
doręczenia postanowienia. 
Art. 122. 1. Szef Kancelarii Sejmu wyznacza, na wniosek Komendanta Straży Marszałkowskiej, rzecznika dyscypl i-
narnego na okres 4 lat spośród funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej służby stałej. 
2. Rzecznika dyscyplinarnego odwołuje się w przypadku: 
1) zaistnienia okoliczności, które stanowią podstawę zwolnienia go ze służby; 
2) prawomocnego ukarania go karą dyscyplinarną. 
3. Rzecznik dyscyplinarny podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli: 
1) sprawa dotyczy go bezpośrednio; 
2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu prz e-
pisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego; 
3) był świadkiem czynu; 
4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać 
wątpliwości co do jego bezstronności. 
4. Rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasa d-
nionych przyczyn. 
Art. 123. 1. O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym rzecznik dys-
cyplinarny zawiadamia niezwłocznie Szefa Kancelarii Sejmu. 
2. Wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym może nastąpić również na 
wniosek obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony. 
3. Szef Kancelarii Sejmu wydaje postanowienie o wyłączeniu albo odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego 
od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. 
4. W przypadku wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym postępowanie 
dyscyplinarne prowadzi wskazany przez Szefa Kancelarii inny funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej. 
5. Do funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, o którym mowa w ust. 4, mają zastosowanie przepisy ust. 1– 3 
i art. 121 ust. 5. 
Art. 124. 1. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do: 
1) składania wyjaśnień; 
2) odmowy składania wyjaśnień; 
3) zgłaszania wniosków dowodowych; 
4) przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek; 
5) ustanowienia obrońcy; 
6) wnoszenia do Komendanta Straży Marszałkowskiej zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez 
rzecznika dyscyplinarnego. 
2. Rzecznik dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, odmówić udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu d o-
bro postępowania dyscyplinarnego. 
3. Ustanowienie obrońcy, jeżeli nie zawiera ograniczeń, uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscypl i-
narnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniając e-
go do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz 
rzecznika dyscyplinarnego. 
  
Dziennik Ustaw – 40 – Poz. 1940 
 
4. Obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Może on zrezygnować z reprezentowania 
obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego, zawiadamiając o tym obwinionego oraz rzecznika dyscyplinarnego. 
Do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż 14 dni od dnia zawiadomienia obwinionego, obrońca jest 
obowiązany podejmować niezbędne czynności. 
5. Udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania obwinionego. 
Art. 125. 1. Orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, 
doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy 
w różnych terminach pisma, od którego przysługuje zażalenie, termin do złożenia zażalenia liczy się od dnia doręczenia, 
które nastąpiło wcześniej. 
2. Wniosek dowodowy obwiniony zgłasza na piśmie rzecznikowi dyscyplinarnemu, który rozstrzyga o uwzględnieniu 
wniosku albo odmawia, w drodze postanowienia, uwzględnienia wniosku, jeżeli: 
1) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona 
zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy; 
2) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności lub nie da się przeprowadzić; 
3) przeprowadzenie dowodu jest sprzeczne z prawem. 
3. Nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego w służbie, zwolnienie obwinionego od zajęć służbowych z powodu 
choroby oraz nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymują biegu post ę-
powania dyscyplinarnego, a czynności, w których jest przewidziany udział obwinionego, nie przeprowadza się lub prz e-
prowadza się w miejscu jego pobytu. 
4. Udział w czynnościach dowodowych oraz zapoznanie z aktami postępowania dyscyplinarnego obwinionego zwo l-
nionego od zajęć służbowych z powodu choroby wymaga zgody lekarza, który orzekł czasową niezdolność obwinionego 
do służby. W przypadku braku możliwości nawiązania kontaktu z lekarzem lub zmiany lekarza zgody takiej może udzielić 
lekarz, który obecnie leczy obwinionego, a w dalszej kolejności lekarz o takiej samej specjalności. 
Art. 126. 1. Czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie miesiąca od 
dnia wszczęcia tego postępowania. Komendant Straży Marszałkowskiej może, w drodze postanowienia, przedłużyć termin 
prowadzenia czynności dowodowych do 2 miesięcy. 
2. Szef Kancelarii Sejmu może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony powyżej 
2 miesięcy. 
3. Szef Kancelarii Sejmu może, w drodze postanowienia, zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia 
długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszcz ę-
te z inicjatywy pokrzywdzonego, zażalenie na to postanowienie może również złożyć pokrzywdzony. 
4.33) Szef Kancelarii Sejmu wydaje postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego po ustaniu 
przeszkody, o której mowa w ust. 3. 
Art. 127. 1. Rzecznik dyscyplinarny po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione 
wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. 
2. Obrońca może zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego, o których mowa w ust. 1, nie później niż do 
dnia zapoznania obwinionego z tymi aktami. 
3. Z czynności zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego sporządza się protokół. 
4. Odmowa zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego lub złożenia podpisu stwierdzającego tę okolic z-
ność nie wstrzymuje tego postępowania. Rzecznik dyscyplinarny dokonuje wzmianki o odmowie w aktach postępowania. 
5. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego zgłosić 
wniosek o ich uzupełnienie, który rozstrzyga rzecznik dyscyplinarny w drodze postanowienia. 
6. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplina r-
nego zgłosić wniosek o ich uzupełnienie w zakresie wynikającym z przeprowadzonych czynności dowodowych uzupełni a-
jących akta tego postępowania. 
                                                           
33) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 95 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 41 – Poz. 1940 
 
7. Rzecznik dyscyplinarny po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego wydaje postanowi e-
nie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządza sprawozdanie, w którym: 
1) wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który wydał postanowienie o wszczęciu 
postępowania dyscyplinarnego; 
2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne z opisem stanu faktycznego ustalonym 
na podstawie zebranych dowodów; 
3) przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo umorzenia post ę-
powania. 
Art. 128. 1. Przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, jeżeli: 
1) nastąpiło przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej; 
2) w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że czyn przypisany obwinionemu nie wypełnia znamion czynu, za 
który funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną; 
3) obwiniony zmarł; 
4) obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu; 
5) postępowanie co do tego samego czynu tego samego obwinionego zostało prawomocnie ukończone lub wszczęte 
wcześniej toczy się; 
6) zaistniały inne okoliczności wyłączające postępowanie dyscyplinarne wymienione w art. 120. 
2. Postępowanie dyscyplinarne można umorzyć w razie długotrwałej choroby obwinionego lub złożenia przez niego 
pisemnego wniosku o niezwłoczne zwolnienie go ze służby, jeżeli postępowanie dotyczy czynu, za który funkcjonariusz 
Straży Marszałkowskiej ponosi wyłącznie odpowiedzialność dyscyplinarną. 
3. Postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego zawiera: 
1) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe przełożonego dyscyplinarnego, który wydaje postanowienie; 
2) datę i miejsce wydania; 
3) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe obwinionego; 
4) określenie czynu zarzucanego obwinionemu; 
5) uzasadnienie postanowienia; 
6) pouczenie o prawie wniesienia zażalenia; 
7) podpis przełożonego dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie. 
Art. 129. 1. Przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie dyscyplinarne, sprawuje nadzór nad prawidł o-
wym przebiegiem tego postępowania. 
2. W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie dyscyplina r-
ne, może uchylić postanowienie, o którym mowa w art. 127 ust. 7, oraz przekazać akta sprawy rzecznikowi dyscyplinarn e-
mu do uzupełnienia w przypadku stwierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. 
Art. 130. 1. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dys-
cyplinarny wydaje orzeczenie o: 
1) uniewinnieniu; 
2) odstąpieniu od ukarania; 
3) ukaraniu; 
4) umorzeniu postępowania. 
2. Orzeczenie powinno zawierać: 
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 
2) datę wydania orzeczenia; 
3) imię i nazwisko oraz stopień i stanowisko służbowe obwinionego; 
  
Dziennik Ustaw – 42 – Poz. 1940 
 
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; 
5) rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej 
albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; 
6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia; 
7) podpis z podaniem imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego; 
8) pouczenie o prawie wniesienia odwołania do wyższego przełożonego dyscyplinarnego, zaś orzeczenie wydane 
w postępowaniu w drugiej instancji – pouczenie o prawie wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego. 
3. Przełożony dyscyplinarny uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 127 ust. 7, oraz przekazuje akta sprawy 
rzecznikowi dyscyplinarnemu do uzupełnienia w przypadku stwierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności 
sprawy. 
4. Przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia 
dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrz e-
gał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. 
5. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, wraz z uzasadnieniem sporządza się na piśmie nie później niż w terminie 
14 dni od dnia wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. 
6. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się niezwłocznie obwinionemu. 
7. Jeżeli przełożony dyscyplinarny uzna, że należy wymierzyć karę dyscyplinarną, do której wymierzenia nie jest 
uprawniony, wniosek w tej sprawie wraz z aktami postępowania przesyła Szefowi Kancelarii Sejmu. 
8. W przypadku zamiaru wymierzenia kary wydalenia ze służby w Straży Marszałkowskiej Szef Kancelarii Sejmu, 
przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, wzywa obwinionego w celu wysłuchania go. W wysłuchaniu uczestniczy 
rzecznik dyscyplinarny. Obwinionemu doręcza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 127 ust. 7, w terminie umożliwi a-
jącym zapoznanie się z nim przed wysłuchaniem. 
9. Przepisu ust. 8 nie stosuje się w przypadku: 
1) tymczasowego aresztowania obwinionego; 
2) odmowy obwinionego stawienia się lub jego nieusprawiedliwionej nieobecności; 
3) zaistnienia innej przeszkody uniemożliwiającej obwinionemu stawienie się w terminie 14 dni od dnia doręczenia post a-
nowienia o zakończeniu czynności dowodowych. 
Art. 131. 1. Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obw i-
nionemu służy odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. 
2. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał 
orzeczenie w pierwszej instancji. 
3. W stosunku do orzeczeń wydanych przez Komendanta Straży Marszałkowskiej wyższym przełożonym dyscypl i-
narnym jest Szef Kancelarii Sejmu, zaś w stosunku do orzeczeń wydanych przez Szefa Kancelarii Sejmu wyższym przeł o-
żonym dyscyplinarnym jest Marszałek Sejmu. 
4. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione 
po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. 
Art. 132. 1. W postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalone-
go w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony 
dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie 
dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. 
2. Z materiałami uzyskanymi w wyniku czynności dowodowych, o których mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny z a-
poznaje obwinionego. W terminie 3 dni od dnia zapoznania obwiniony ma prawo zgłoszenia wyższemu przełożonemu 
dyscyplinarnemu uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych. Przepisy art. 127 ust. 2–4 stosuje się 
odpowiednio. 
  
Dziennik Ustaw – 43 – Poz. 1940 
 
Art. 133. 1. Wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 
1) utrzymać w mocy; 
2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, wymierzyć inną karę 
albo, uchylając to orzeczenie, postępowanie dyscyplinarne umorzyć; 
3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzyg-
nięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. 
2. Postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku cofnięcia odwołania. 
3. W postępowaniu odwoławczym wyższy przełożony dyscyplinarny nie może wymierzyć surowszej kary dyscypl i-
narnej. 
Art. 134. 1. Orzeczenie staje się prawomocne: 
1) z upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli go nie wniesiono; 
2) w dniu jego wydania przez organ odwoławczy. 
2. Przełożony dyscyplinarny po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę. 
3. Szef Kancelarii Sejmu po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę: 
1) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 
2) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe przez wydanie decyzji o zwolnieniu lub odwołaniu ukaranego 
z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowaniu go na niższe stanowisko służbowe; 
3) wydalenia ze służby w Straży Marszałkowskiej przez wydanie decyzji o zwolnieniu ukaranego funkcjonariusza ze 
służby. 
4. Prawomocne orzeczenie o odstąpieniu od ukarania albo o ukaraniu oraz prawomocne postanowienie o odstąpieniu 
od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego włącza się do akt osobowych funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej. 
Art. 135. Od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszowi Straży Ma r-
szałkowskiej przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. 
Art. 136. 1. W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odp o-
wiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń 
i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz zatrzymania i doprowadzenia świadków. 
W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się art. 184 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postęp o-
wania karnego. 
2. O zwolnieniu od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osoby pozostającej z obwinionym w szczególnie 
bliskim stosunku osobistym rozstrzyga, w drodze postanowienia, rzecznik dyscyplinarny. 
Art. 137. 1. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą. 
2. Kary dyscyplinarne podlegają zatarciu po upływie: 
1) 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary upomnienia albo nagany; 
2) 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajm o-
wanym stanowisku; 
3) 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe albo kary 
ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. 
3. W przypadku nienagannej służby, stwierdzonej w opinii służbowej, przełożony dyscyplinarny może zatrzeć karę 
dyscyplinarną przed upływem terminu określonego w ust. 2, jednak nie wcześniej niż przed upływem: 
1) 3 miesięcy od dnia orzeczenia kary upomnienia albo nagany; 
2) 6 miesięcy od dnia orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 
3) 12 miesięcy od dnia orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe albo kary ostrzeżenia o niepełnej 
przydatności do służby. 
4. Za wykazanie męstwa lub odwagi oraz znaczące wyniki w służbie przełożony dyscyplinarny może w każdym czasie 
zatrzeć karę dyscyplinarną. 
5. Jeżeli funkcjonariusz Straży Marszałkowskiej zostanie ponownie ukarany przed zatarciem kary dyscyplinarnej, 
okres wymagany do zatarcia nieodbytej kary biegnie na nowo od dnia orzeczenia nowej kary. 
  
Dziennik Ustaw – 44 – Poz. 1940 
 
6. W przypadku jednoczesnego wykonywania więcej niż jednej kary dyscyplinarnej zatarcie skazania następuje 
z upływem terminu przewidzianego dla kary surowszej. 
7. Zatarcie skazania powoduje usunięcie z akt osobowych funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej orzeczenia o uka-
raniu. Orzeczenie o odstąpieniu od ukarania usuwa się z akt osobowych po upływie 6 miesięcy od dnia jego uprawomo c-
nienia się; przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. Prawomocne postanowienie o odstąpieniu od wszczęcia postępow a-
nia dyscyplinarnego usuwa się z akt osobowych po upływie 6 miesięcy od dnia jego uprawomocnienia się; przepisy ust. 3 
i 4 stosuje się odpowiednio. 
Art. 138. 1. Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: 
1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe; 
2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego; 
3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia; 
4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmi e-
nione; 
5)34) prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia zostało zakończone 
prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności 
określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego albo w art. 5 § 1 
pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2019 r. 
poz. 1120, 1123, 1556 i 1694). 
2. Postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego albo w przypadku jego śmierci 
na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego 
stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. 
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia 
w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. 
4.35) Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dy s-
cyplinarnego. 
5.35) Przepisu ust. 4 nie stosuje się do spraw o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomo c-
nym orzeczeniem o wydaleniu ze służby. 
6. Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się na niekorzyść ukaranego funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej 
po ustaniu karalności przewinienia dyscyplinarnego. 
7.36) Przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscypl i-
narne z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek jego małżonka, 
krewnych w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub przysposobionego. O wznowieniu postępowania dyscypl i-
narnego z urzędu zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, jego małżonka, krewnych 
w linii prostej, rodzeństwo, przysposabiającego lub przysposobionego. 
8. Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał 
orzeczenie, w terminie 30 dni od dnia, w którym ukarany lub obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podst a-
wę do wznowienia postępowania. 
9. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie, 
o wznowieniu rozstrzyga wyższy przełożony dyscyplinarny. 
Art. 139. 1. Po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do 
przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie: 
1) uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego lub umorzenie postępowania dyscyp-
linarnego albo 
2) zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną, albo 
3) odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia. 
                                                           
34) Dodany przez art. 9 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 12. 
35) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 12. 
36) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 12. 
  
Dziennik Ustaw – 45 – Poz. 1940 
 
2. Zmiana dotychczasowego orzeczenia i wymierzenie innej kary dyscyplinarnej nie może nastąpić po ustaniu kara l-
ności przewinienia dyscyplinarnego. 
3. Orzeczenie kary surowszej od dotychczasowej jest możliwe tylko wtedy, gdy wznowienie następuje z urzędu 
i orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. 
4. Jeżeli w następstwie wznowienia postępowania wymierzono karę łagodniejszą, ulegają uchyleniu skutki kary d o-
tychczasowej, a w przypadku wymierzenia kary surowszej jej wykonanie rozpoczyna się od dnia wymierzenia. 
5. Termin zatarcia kary zmienionej w następstwie wznowienia postępowania liczy się od dnia uprawomocnienia si ę 
orzeczenia o wymierzeniu nowej kary. Na poczet okresu zatarcia nowej kary zalicza się okres zatarcia, który upłynął od 
uprawomocnienia się orzeczenia kary dotychczasowej. 
Art. 140. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, określi, w drodze rozporządzenia, 
szczegółowy tryb wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do funkcjonariuszy 
Straży Marszałkowskiej, w tym obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, prostowania błędów 
pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, oraz określi wzory postanowień i innych dokumentów sporz ą-
dzanych w postępowaniu dyscyplinarnym, mając na względzie sprawność prowadzonego postępowania. 
Rozdział 9 
Przepis końcowy 
Art. 141. Ustawa wchodzi w życie w terminie37) i na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 2018 r. – 
Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. poz. 730 oraz z 2019 r. poz. 303, 1622, 1635 i 1726). 
                                                           
37) Ustawa weszła w życie z dniem 20 maja 2018 r., z wyjątkiem art. 18, który wszedł w życie z dniem 28 kwietnia 2018 r., oraz art. 56, 
który wejdzie w życie z dniem 14 kwietnia 2020 r., na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. – Przepisy wprowadzające 
ustawę o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 730 oraz z 2019 r. poz. 303, 1622, 1635 i 1726), która weszła w życie 
z dniem 20 maja 2018 r.