DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia 21 września 2020  r. 
Poz. 1619  
 
ROZPORZĄDZENIE  
MINISTRA SPRAWIEDLIW OŚCI  
z dnia 14  września 2020  r. 
w sprawie określenia wzoru pouczenia o  uprawnieniach i  obowiązkach pokrzywdzonego w  postępowaniu karnym1) 
Na podstawie  art. 300 § 4 ustawy z  dnia 6  czerwca 1997  r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.  U. z 2020  r. poz.  30, 
413, 568, 1086 i  1458) zarządza się, co następuje:  
§ 1. Określa się wzór pouczenia o  uprawnieniach i  obowiązkach pokrzywdzonego w  postępowaniu karnym, st anowi ą-
cy załącznik do rozporządzenia.  
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w  życie z  dniem 5  października 2020  r.2) 
Minister Sprawiedliwości : Z. Ziobro  
  
                                                           
1) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i  Rady 2012/29/UE 
z dnia 25  października 2012  r. ustanawiającej normy minimalne w  zakresie praw, wsparcia i  ochrony ofiar przestępstw oraz zastęp u-
jącej decyzję ramową Rady 2001/220/WS iSW (Dz.  Urz. UE  L 315 z  14.11.2012, str.  57) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego 
i Rady 2011/99/UE z  dnia 13  grudnia 2011  r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony (Dz.  Urz. UE L 338 z  21.12.2011, str.  2). 
2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z  dnia 13  kwietnia 2016  r. w sprawie okreś - 
lenia wzoru pouczenia o  uprawnieniach i  obowiązkach pokrzywdzonego w  postępowaniu karnym (Dz.  U. poz.  514), które traci moc 
z dniem wejścia w  życie niniejszego rozporządze nia zgodnie z  art. 21 ust. 2 ustawy z  dnia 19  lipca 2019  r. o zmianie ustawy – 
Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. poz.  1694). 
      
Dziennik Ustaw  – 2 – Poz. 1619  
 
 Załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 
z dnia 14  września 2020  r. (poz. 1619 ) 
WZÓR  
POUCZENIE O  UPRAWNIENIACH I  OBOWIĄZKACH POKRZYWDZONEGO  
W POSTĘPOWANIU KARNYM  
Pokrzywdzony jest stroną w  postępowaniu przygotowawczym poprzedzającym wnie sienie sprawy do sądu (art.  299 
§ 1)1). 
W postępowaniu sądowym pokrzywdzony może być stroną (oskarżycielem posiłkowym), jeżeli tego zażąda. Oświa d-
czenie w  tej sprawie składa się najpóźniej do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego (art. 53 i  art. 54 § 1). Jeżeli nie zł o-
żysz takiego oświadczenia, nie będziesz mógł/mogła skorzystać z  uprawnień oskarżyciela posiłkowe go w  postępowaniu 
sądowym. Oświadczenie możesz złożyć na piśmie lub ustnie do protokołu.  
Przedstawiciel lub opiekun pokrzywdzonego małoletniego, całkowicie albo częściowo ubezwłasnowolnionego lub 
nieporadnego może wykonywać jego prawa (art. 51). Osoba najb liższa lub pozostająca na utrzymaniu zmarłego pokrzy w-
dzonego może wykonywać jego prawa (art. 52).  
Jeżeli jesteś pokrzywdzonym lub wykonujesz jego prawa , przysługują Ci wymienione poniżej uprawnienia:  
1. Pomoc prawna  
– Masz prawo do korzystania z  pomocy ust anowionego przez Ciebie pełnomocnika, którym może być adwokat lub 
radca prawny. Nie możesz mieć więcej niż trzech pełnomocników z  wyboru jednocześnie (art. 77, art.  87 § 1 i 2 
i art. 88). 
– Jeżeli wykażesz, że nie stać Cię na pełnomocnika, sąd może na Twój  wniosek wyznaczyć pełnomocnika 
z urzędu, również w  celu dokonania określonej czynności procesowej (art. 78 i  art. 88). Wniosek możesz złożyć 
także za pośrednictwem prokuratora, który przekaże go do sądu (art. 116 i  art. 118 § 3). 
2. Korzystanie z  pomocy t łumacza  
Masz prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza przy przesłuchaniu lub zapoznaniu z  treścią dowodu, jeżeli nie mówisz 
po polsku, a  także – w razie potrzeby – jeżeli jesteś osobą głuchą lub niemą (art. 204  § 1 i 2). 
3. Dostęp do akt sprawy  
Możesz żądać dos tępu do akt sprawy, sporządzenia z  nich odpisów i  kopii, także po zakończeniu postępowania prz y-
gotowawczego (śledztwa lub dochodzenia). W  postępowaniu przygotowawczym można odmówić Ci dostępu do akt 
ze względu na ważny interes państwa lub dobro postępowani a. W  przypadku odmowy, gdy złożysz wniosek, zost a-
niesz poinformowany/poinformowana o  możliwości udostępnienia Ci akt w  późniejszym terminie. Akta mogą być 
udostępnione w  postaci elektronicznej. Prokurator nie może odmówić Ci dostępu do akt sprawy, jeżeli z ostał wyzn a-
czony termin końcowego zaznajomienia z  materiałami sprawy przez podejrzanego (art. 156).  
4. Usprawiedliwianie nieobecności  
W wypadku gdy zostałeś wezwany  / zostałaś wezwana do osobistego stawiennictwa, usprawiedliwienie nieobecności 
z powodu cho roby jest możliwe wyłącznie po przedstawieniu zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego. 
Inne zaświadczenie lub zwolnienie jest niewystarczające (art. 117 § 2a). 
5. Postępowanie mediacyjne  
– Możesz żądać skierowania sprawy do postępowania mediacyjn ego, aby pogodzić się z  oskarżonym i  ewentualnie 
uzgodnić z  nim sposób naprawienia szkody (art. 23a §  1). Udział w  postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny.  
– Postępowanie mediacyjne prowadzi ustanowiony mediator, który jest obowiązany zachować w  tajemnicy  prze-
bieg postępowania mediacyjnego (art. 178a).  
                                                           
1) Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej, przepisy w  nawiasach oznaczają odpowiednie artykuły u stawy z  dnia 6  czerwca 1997  r. – 
Kodeks postępowania karnego (Dz.  U. z 2020  r. poz. 30, 413, 568, 1086 i  1458).  
      
Dziennik Ustaw  – 3 – Poz. 1619  
 
 6. Odszkodowanie  
Możesz złożyć wniosek o  naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę aż do zamknięcia przewodu 
sądowego (art. 49a). Wniosek możesz złożyć na piśmie lub ustnie do protokołu.  
7. Prawo do informacji  
– Będziesz poinformowany/poinformowana, że tymczasowe aresztowanie stosowane wobec podejrzanego zostało 
uchylone lub zmienione na inny środek zapobiegawczy oraz o  jego ucieczce z  aresztu śledczego, chyba że z  tego 
uprawnienia zrezygnujesz (art. 253  § 3). 
– Możesz złożyć wniosek do sądu o  poinformowanie o  zarzutach przedstawionych oskarżonemu oraz o  ich kwal i-
fikacji prawnej. Jeżeli wnioski złoży wielu pokrzywdzonych , informacja o  zarzutach i  ich kwalifikacji prawnej 
może być umi eszczona w  ogłoszeniu na stronie internetowej sądu (art. 337a).  
– Będziesz poinformowany/poinformowana o  miejscu i  terminie rozprawy (art. 350  § 4). 
– Będziesz poinformowany/poinformowana o  miejscu i  terminie posiedzenia sądu w  przedmiocie: umorzenia p o-
stępowania, warunkowego umorzenia postępowania oraz wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia ro z-
prawy (art.  339, art.  341 i  art. 343).  
– W postępowaniu przygotowawczym możesz złożyć wniosek o  poinformowanie przez sąd o  sposobie zakończenia 
sprawy listem  zwykłym, za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. Otrzymasz wówczas odpis praw o-
mocnego orzeczenia kończącego postępowanie w  sprawie lub jego wyc iąg, które mogą być przesłane w postaci ele k-
tronicznej (art. 299a §  2). 
8. Kompensata państwowa  
Możesz złożyć do sądu wniosek o  kompensatę, gdy jesteś obywatelem polskim lub obywatelem innego państwa 
członkowskiego Unii Europejskiej na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 7  lipca 2005  r. o państwowej kompe n-
sacie przysługującej ofiarom niektórych czynó w zabronionych (Dz.  U. z 2016  r. poz.  325). Wniosek obejmuje utr a-
cone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty związane z  leczeniem i  rehabilitacją i  koszty pogrzebu, gdy są sku t-
kiem czynu zabronionego. Wniosek możes z złożyć jedynie wówczas, gdy  nie może sz uzyskać środków od sprawcy, 
z tytułu ubezpieczenia lub ze środków pomocy społecznej.  
9. Anonimizacja danych  
Dane dotyczące Twojego miejsca zamieszkania i  miejsca pracy, adresu poczty elektronicznej i  numeru telefonu lub 
telefaksu nie są ujawniane w  aktach sprawy. Będą umieszczone w  odrębnym załączniku wyłącznie do wiadomości o r-
ganu prowadzącego postępowanie. Można je ujawnić tylko wyjątkowo (art. 148a i  art. 156a).  
10. Ochrona, pomoc i  wsparcie  
– W razie zagrożenia dla Twojego życia lub zdrowia lub osób Ci najbliższych możesz złożyć wniosek o  ochronę Pol i-
cji na czas czynności procesowej, a  jeżeli stopień zagrożenia jest wysoki – o ochronę osobistą lub pomoc w  zakresie 
zmiany miejsca pobytu. Wniosek o  udzielenie ochrony należy skierować do komendanta wojew ódzkiego Policji 
za pośrednictwem organu prowadzące go postępowanie albo sądu (art.  1–17 ustawy z  dnia 28  listopada 2014  r. 
o ochronie i  pomocy dla pokrzywdzonego i  świadka (Dz.  U. z 2015  r. poz.  21)).  
– Masz prawo otrzymać bezpłatną pomoc medyczną, psychologiczną, rehabilitacyjną, prawną oraz materialną w  Sieci 
Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem (art. 43  § 8 pkt 1 ustawy z  dnia 6  czerwca 1997  r. – Kodeks ka r-
ny wykonawczy (Dz.  U. z 2020  r. poz.  523 i  568)). Prawo to przysługuje także osobom Ci najbliższym. Szczegół o-
we informacje możesz uzyskać na stronie internetowej  https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl lub pod numerem 
telefonu: +48  222 309 900. 
– Możesz wskazać osobę, która będzie obecna podczas czynności z  Twoim udziałem w  postępowaniu  przygotowa w-
czym, o  ile nie uniemożliwi to przeprowadzenia czynności lub nie utrudni jej w  istotny sposób (art. 299a §  1). 
– Możesz złożyć wniosek o  wykonanie zakazu zbliżania się lub kontaktowania się przez sprawcę także w  innym 
państwie członkowskim Unii  Europejskiej na podstawie europejskiego nakazu ochrony (art. 611w –611wc).  
11. Zwrot kosztów poniesionych w  związku z  postępowaniem karnym  
Możesz złożyć wniosek do sądu o  zwrot wydatków, które poniosłeś/poniosłaś w  związku z  postępowaniem karnym, 
w tym wyd atków związanych z  ustanowieniem pełnomocnika lub ze stawiennictwem w  sądzie (art. 618j i  art. 627).  
      
Dziennik Ustaw  – 4 – Poz. 1619  
 
 12. Uprawnienia procesowe  
– Jeżeli złożyłeś/złożyłaś zawiadomienie o  przestępstwie, na Twój wniosek wydaje się potwierdzenie złożenia z a-
wiadomienia (art. 3 04b).  
– Możesz złożyć wniosek o  dokonanie czynności w  prowadzonym postępowaniu, np. o  przesłuchanie świadka, 
uzyskanie dokumentu, dopuszczenie opinii biegłego (art. 315  § 1). 
– Twój wniosek zostanie nieuwzględniony, jeżeli  (art. 170  § 1): 
 przeprowadzenie  dowodu jest niedopuszczalne,  
 okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowo d-
niona zgodnie z  Twoim twierdzeniem,  
 dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności,  
 dowodu nie da się przeprowadzić,  
 wniosek o  dokonanie czynności w  sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania lub został złoż o-
ny po terminie zakreślonym przez prowadzącego postępowanie, o  którym zostałeś zawiadomiony  / zostałaś 
zawiadomiona . 
– Prowadzący postępow anie nie może odmówić Ci udziału w  czynności, jeżeli złożyłeś/złożyłaś wniosek o  jej 
przeprowadzenie (art. 315  § 2). 
– Możesz zażądać dopuszczenia do udziału w  innych czynnościach postępowania. Prokurator może odmówić Ci udziału 
w tych czynnościach w  szcze gólnie uzasadnionym przypadku ze względu na ważny interes postępowania (art. 317).  
– Jeżeli czynności postępowania nie będzie można powtórzyć , możesz wziąć w  niej udział, chyba że zachodzi ni e-
bezpieczeństwo utraty lub zniekształcenia dowodu w  razie zwłoki (art. 316  § 1). 
– Jeżeli istnieje obawa, że świadka nie będzie można przesłuchać na rozprawie, możesz wystąpić o  jego przesłuchanie 
przez sąd lub zwrócić się do prokuratora o  spowodowanie przesłuchania  świadka w  tym trybie (art.  316 § 3). 
– Jeżeli w  postęp owaniu zostanie dopuszczony dowód z  opinii biegłego, możesz wziąć udział w  przesłuchaniu bieg - 
łego oraz zapoznać się z  jego opinią, jeżeli została złożona na piśmie (art. 318).  
– Możesz zażądać , by Cię przesłuchano, jeżeli odstąpiono od tej czynności w  śledztwie lub dochodzeniu. Twoje 
żądanie nie zostanie uwzględnione, gdy będzie to prowadziło do przewlekłości postępowania (art. 315a).  
– Możesz złożyć zażalenie na postanowienie o  odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania (śledztwa lub do cho-
dzenia) (art.  306 § 1 i 1a) w  terminie 7  dni od daty doręczenia postanowienia. Przysługuje Ci w  związku z  tym pr a-
wo do przejrzenia akt sprawy, które prokurator może udostępnić Ci takż e w formie elektronicznej (art.  306 § 1b). 
– Możesz złożyć zażalenie na b ezczynność organu, jeżeli w  ciągu 6  tygod ni od złożenia zawiadomienia o przestę p-
stwie nie zostaniesz powiadomiony/powiadomiona o  wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodz e-
nia (art.  306 § 3). 
– Możesz złożyć wniosek o  uzupełnienie śledztwa lub d ochodzenia. Wniosek należy złożyć w  terminie 3  dni od d a-
ty końcowego zaznajomienia podejrzanego z  materiałami postępowania (art. 321  § 5). 
– Możesz złożyć zażalenie na postanowienia i  zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku (chyba że ustawa 
stanowi inaczej), co do środka zabezpieczającego oraz jeżeli jest to przewidziane w  ustawie (art. 459) . Oprócz 
zażaleń na postanowienia i  zarządzenia możesz złożyć także zażalenie na czynnośc i naruszające Twoje prawa 
(art. 302 § 2). 
Pamiętaj, że jesteś obowiązany/ obowiązana:  
– poddać się oględzinom i  badaniom niepołączonym z  zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w  zakładzie lec z-
niczym, jeżeli od stanu Twojego zdrowia zależy karalność czynu (art. 192  § 1), 
– wskazać adresata (tzn. osobę lub instytucję z  danymi adre sowymi) dla doręczeń w  kraju lub w  innym państwie 
członkowskim Unii Europejskiej, kiedy tam nie przebywasz; jeżeli tego nie zrobisz , pismo zostanie wysłane na 
ostatnio znany adres i  uznane za skutecznie doręczone (art. 138),  
– podać nowy adres, gdy zmieniłe ś/zmieniłaś miejsce zamieszkania lub pobytu, w  tym także z  powodu pozbawi e-
nia wolności w  innej sprawie (tymczasowego aresztowania, osadzenia w  zakładzie karnym w  celu odbycia kary); 
jeżeli tego nie zrobisz , pismo zostanie wysłane na dotychczasowy adres (w tym na adres oznaczonej skrytki poc z-
towej) i  uznane za skutecznie doręczone (art. 139).  
      
Dziennik Ustaw  – 5 – Poz. 1619  
 
 Przesłuchanie przez konsula  
Jeżeli przebywasz za granicą , możesz być przesłuchany/przesłuchana przez konsula. Przesłuchanie może się o d-
być tylko wtedy, gdy wyrazisz na to zgodę. W  takim wypadku nie stosuje się przepisów o  obowiązku stawienni c-
twa i  konsekwencji z  tym związanych czy też przepisów pozwalających na przesłuchanie w  drodze wideokonf e-
rencji, przepisów o  ochronie pokrzywdzonego, przepisów o  udziale w  przesłuchan iu innych osób, jak biegły l e-
karz czy psycholog (art. 26  ust. 1 pkt 2 ustawy z  dnia 25  czerwca 2015  r. – Prawo konsularne (Dz.  U. z 2020  r. 
poz. 195 i  1086) ). 
Pamiętaj, że jeżeli przedstawione pouczenie wydaje Ci się niejasne lub niepełne, możesz żądać od prowadzącego 
postępowanie dodatkowych, szczegółowych informacji o  Twoich uprawnieniach i  obowiązkach.  
Masz obowiązek złożenia w  aktach sprawy oświadczenia potwierdzającego otrzymanie niniejszego pouczenia.