DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  17 marca 202 2 r. 
Poz. 623 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia 10 marca 2022  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Najwyższej  Izbie  Kontroli  
1. Na pods tawie art.  16 ust. 1 zdanie  pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i  nie-
których innych aktów prawych (Dz.  U. z 2019 r. poz.  1461 ) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity 
tekst ustawy z  dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższ ej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2020 r. poz.  1200 ), z uwzględnieniem zmian 
wprowadzonych ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320  oraz z 2021 r. poz. 1135 ) 
oraz zmian wynikający ch z przepisów ogłoszonych przed  dniem 9 marca  2022 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy  nie obejmuje  odnośnika nr 1 oraz art. 166  
ustawy  z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320  oraz z 2021 r. poz. 1135 ), które  stanowi ą: 
„1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 29 października 2019 r. pod numerem 2019/533/PL,  
zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania 
krajowego systemu notyfikacji n orm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża 
dyrektywę (U E) 2015/1535 Parlamentu Europej skiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę 
udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informa-
cyjnego (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). ” 
„Art. 166. Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r. , z wyjątkiem:  
1) art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;   
2) art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia;  
3) art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w życie  po upływie 14 dni od dnia 
ogłoszenia;  
4) art. 38 ust. 6, a rt. 50, art. 52 ust. 5 –7, art. 54 ust. 1 –5 oraz art. 57 ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 30 dni 
od dnia ogłoszenia;  
5) art. 9 ust. 1 pkt 1 –8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt 2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, 
które wchodzą w życie z dniem 5 lipca 2022 r. ;  
6) art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 
1 stycznia 2026 r.;  
7) art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;  
8) art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;  
9) art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;  
10) art. 82 pkt 2, w  zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2028 r.;  
11) art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3 –21, art. 93, art. 96 pkt 1 –17 i 19, art. 105 oraz art. 162, 
które wchodzą w życie z dniem 1 pa ździernika 2029 r. ”. 
Marszałek Sejmu:  E. Witek  
 
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 623 
 
 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 10 marca 2022  r. (poz. 623)  
USTAWA  
z dnia 23 grudnia  1994  r. 
o Najwyższej  Izbie  Kontroli  
Rozdział  1 
Zadania  i zakres  działania  
Art. 1. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  jest naczelnym  organem  kontroli  państwowej.  
2. Najwyższa  Izba Kontroli  podlega  Sejmowi.  
3. Najwyższa  Izba Kontroli  działa  na zasadach  kolegialności.  
Art. 2. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  kontroluje  działalność  organów  administracji  rządowej,  Narodowego  Banku  Pol-
skiego,  państwowych  osób  prawnych  i innych  państwowych  jednostek  organizacyjnych.  
2. Najwyższa  Izba Kontroli  może  kontrolować  działalność  organów  samorządu  terytorialnego,  samorządowych  osób  
prawnych  i innych  samorządowych  jednostek  organizacyjnych.  
3. Najwyższa Izba Kontroli może również kontrolować działalność innych jednostek organizacyjnych i  podmiotów 
gospodarczych (przedsiębiorców) w  zakresie, w  jakim wykorzystują one majątek lub środki państwowe lub komunalne oraz 
wywiązują się z  zobowiązań finansowych na rzecz państwa, w  szczególności:  
1) wykonują  zadania  zlecone  lub powierzone  przez  państwo  lub samorząd  terytorialny;  
2) wykonują  zamówienia  publiczne  na rzecz  państwa  lub samorządu  terytorialnego;  
3) organizują  lub wykonują  prace  interwencyjne  albo roboty  publiczne;  
4) działają  z udziałem  państwa  lub samorządu  terytorialnego,  korzystają  z mienia  państwowego  lub samorządowego,  
w tym także  ze środków  przyznanych  na podstawie  umów  międzynarodowych;  
5) korzystają  z indywidualnie  przyznanej  pomocy,  poręczenia  lub gwarancji  udzielonych  przez  państwo,  samorząd  tery-
torialny lub podmioty określone w  ustawie z  dnia 8  maja 1997  r. o poręczeniach i  gwarancjach udzielanych prze z Skarb  
Państwa  oraz niektóre  osoby  prawne  (Dz. U. z 2022 r. poz. 445); 
5a) udzielają  lub korzystają  z pomocy  publicznej  podlegającej  monitorowaniu  w rozumieniu  odrębnych  przepisów;  
6) wykonują  zadania  z zakresu  powszechnego  ubezpieczenia  zdrowotnego;  
7) wywiązują  się z zobowiązań,  do których  stosuje  się przepisy  ustawy  z dnia 29 sierpnia  1997  r. – Ordynacja  podatkowa  
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328 ), z innych należności budżetowych, gospodarki pozabud że-
towej  i państwowych funduszy celowych oraz świadczeń pieniężnych na rzecz państwa wynikających ze stosunków 
cywilno prawnych . 
4. (uchylony)  
5. Najwyższa  Izba Kontroli  może  kontrolować  pod względem  legalności  i gospodarności  działalność  jednostek  orga-
nizacyjnych  i podmiotów  gospodarczych  wykonujących  zadania  z zakresu  funkcjonowania  systemów  gwarantowania  środ-
ków pieniężnych  i udzielania  pomocy  podmiotom  objętym  systemem  gwarantowania,  o których  mowa  w przepisach  o Ban-
kowym  Funduszu  Gwarancyjnym  w zakresie,  w jakim  wykorzystują  one majątek  lub środki  państwowe  lub komunalne  oraz 
wywiązują  się z zobowiązań  finansowych  na rzecz  państwa.  
Art. 2a. Ilekroć w  ustawie mówi się o:  
1) samorządzie  terytorialnym  – należy  przez  to rozumieć  gminę,  powiat,  samorząd  województwa  oraz inne samor ządowe  
osoby  prawne  i samorządowe  jednostki  organizacyjne;  
2) właściwej  jednostce  kontrolnej  – należy  przez  to rozumieć  kontrolną  jednostkę  organizacyjną  Najwyższej  Izby Kontroli  
przeprowadzającą  postępowanie  kontrolne  w jednostce  kontrolowanej;  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 623 
 
 3) kierowniku jednostki kontrolowanej – należy przez to rozumieć osobę, która zgodnie z  przepisami określającymi ustrój 
jednostki jest odpowiedzialna za działalność tej jednostki i  jest uprawniona do jej reprezentowania, a  także:  
a) osobę  pełniącą  obowiązki  kierownika  jednostki  kontrolowanej  lub upoważnionego  zastępcę,  
b) upoważnionego  sekretarza  lub podsekretarza  stanu,  zastępcę  kierownika  urzędu  centralnego  albo dyrektora  gene -
ralnego  – w zakresie  przydzielonych  im zadań  objętych  zakresem  kontroli,  jeżeli  jednostką  kontrolowaną  jest 
naczelny  lub centralny  organ  administracji  rządowej,  
c) pełnomocnika  Rządu  powołanego  na podstawie  innych  przepisów  – w zakresie  powierzonych  mu zadań,  
d) osobę  kierującą  pracami  organu  wieloosobowego.  
Art. 3. Najwyższa Izba Kon troli, kontrolując jednostki wymienione w  art. 2, bada w  szczególności wykonanie bud -
żetu państwa oraz realizację ustaw i  innych aktów prawnych w  zakresie działalności finansowej, gospodarczej i  organiza -
cyjno -administracyjnej, w  tym realizację zadań audytu wewnętrznego, tych jednostek.  
Art. 4. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  kontroluje  wykonanie  budżetu,  realizację  zadań  audytu  wewnętrznego,  gospodarkę  
finansową  i majątkową  Kancelarii  Sejmu,  Kancelarii  Senatu,  Kancelarii  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej,  Sądu  Naj-
wyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Krajowej Rady Sądownictwa, Trybunału Konstytucyj nego, Rzecznika  Praw  
Obywatelskich,  Rzecznika  Praw  Dziecka,  Krajowej  Rady  Radiofonii  i Telewizji,  Prezesa Urz ędu Ochrony Danych Osobo -
wych , Instytutu  Pamięci  Narodowej  – Komisji  Ścigania  Zbrodni  przeciwko  Narodowi  Polskiemu,  Krajowego  Biura  Wybor -
czego  oraz Państwowej  Inspekcji  Pracy.  
2. Na zlecenie  Sejmu  Najwyższa  Izba Kontroli  przeprowadza  kontrolę  działalności  Kancelarii  Prezydenta  Rzeczy -
pospolitej  Polskiej,  Kancelarii  Sejmu,  Kancelarii  Senatu,  Krajowej  Rady  Radiofonii  i Telewizji,  Rzecznika  Praw  Dziecka,  
Prezesa Urz ędu Ochrony Danych Osobowych , Instytutu  Pamięci  Narodowej  – Komisji  Ścigania  Zbrodni  przeciwko  Naro -
dowi  Polskiemu  oraz Państwowej  Inspekcji  Pracy,  tak jak działalności  organów  i jednostek,  o których  mowa  w art. 2 ust. 1. 
3. Kontrolę  działalności  Kancelarii  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej,  tak jak działalności  organów  i jednostek,  
o których  mowa  w art. 2 ust. 1, Najwyższa  Izba Kontroli  przeprowadza  również  na wniosek  Prezydenta  Rzeczypospolitej  
Polskiej,  a Kancelarii  Senatu  na wniosek  Senatu.  
Art. 4a. 1. Najwyższa Izba Kontroli bada roczne sprawozdanie finansowe Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego. 
Badanie przepro wadza kontroler, o  którym mowa w  art. 66a, wpisany do rejestru biegłych rewidentów.  
2. Badanie, o  którym mowa w  ust. 1, nie stanowi wykonywania zawodu biegłego rewidenta.  
Art. 5. 1. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrolę pod względem legalności, gos podarności, celowości i  rzetel -
ności , z zastrzeżeniem  ust. 2 i 3. 
2. Kontrola działalności samorządu terytorialnego przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i  rzetel -
ności . 
3. Kontrola  działalności  jednostek  organizacyjnych  i przedsiębiorców,  o których  mowa  w art. 2 ust. 3, jest przeprowa-
dzana  pod względem  legalności  i gospodarności.  
Art. 6. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  podejmuje  kontrole  na zlecenie  Sejmu  lub jego organów,  na wniosek  Prezydenta  
Rzeczypospolitej  Polskiej,  Prezesa  Rady  Ministrów  oraz z własnej  inicjatywy.  
2. Najwyższa  Izba Kontroli  wykonuje  swoje  zadania  na podstawie  rocznego  planu  pracy,  który  przedkłada  Sejmowi;  
może  też przeprowadzać  kontrole  doraźne.  
Art. 7. 1. Najwyższa Izba Kontroli przedkłada Sejmowi:  
1) analizę  wykonania  budżetu  państwa  i założeń  polityki  pieniężnej;  
2) opinię  w przedmiocie  absolutorium  dla Rady  Ministrów;  
3) informacje  o wynikach  kontroli  zleconych  przez  Sejm  lub jego organy;  
4) informacje  o wynikach  kontroli  przeprowadzonych  na wniosek  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej,  Prezesa  Rady  
Ministrów  oraz innych  ważniejszych  kontroli;  
5) wnioski  w sprawie  rozpatrzenia  przez  Sejm  określonych  problemów  związanych  z działalnością  organów  wykonują-
cych  zadania  publiczne;  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 623 
 
 6) wystąpienia  zawierające  wynikające  z kontroli  zarzuty,  dotyczące  działalności  osób  wchodzących  w skład  Rady  Mini-
strów, kierujących urzędami centralnymi, Prezesa Narodowego Banku Polskiego i  osób kierujących instytucjami, o  któ-
rych mowa  w art. 4 ust. 1; 
6a) analizę  wykorzystania  wynikających  z kontroli  wniosków  dotyczących  stanowienia  lub stosowania  prawa.  
7) (uchylony)  
1a. Najwyższa  Izba Kontroli  przedstawia  Sejmowi  coroczne  sprawozdanie  ze swojej  działalności.  
2. Tryb  wykonywania  przez  Najwyższą  Izbę Kontroli  obowi ązków  wobec  Sejmu  i jego organów  określa  regulamin  
Sejmu.  
Art. 7a. 1. Nie rzadziej  niż raz na 3 lata przeprowadza  się audyt  zewnętrzny  w zakresie  wykonania  budżetu  oraz gos-
podarki  finansowej  Najwyższej  Izby Kontroli.  Audyt  zewnętrzny  obejmuje  okres  następujący  po okresie  objętym  ostatnim  
audytem.  
2. Audyt zewnętrzny oznacza ogół działań służących do wyrażenia opinii obejmującej:  
1) ocenę  prawidłowości  i wiarygodności  rocznego  sprawozdania  z wykonania  budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli;  
2) ocenę  zgodności  stanu  faktycznego  ze stanem  wymaganym  w zakresie  dotyczącym  procesów  pobierania  i gromadzenia  
środków publicznych, dokonywania wydatków ze środków publicznych, udzielania zamówień publicznych oraz zwrotu  
środków  publicznych;  
3) ocenę  gospodarnośc i, celowości  i rzetelności  dokonywania  wydatków  ze środków  publicznych  oraz udzielania  zamó-
wień  publicznych,  a także  ocenę  wykorzystania  zasobów;  
4) ocenę  sposobu  prowadzenia  gospodarki  finansowej  oraz stosowania  procedur  dotyczących  procesów  wymienionych  
w pkt 2. 
Art. 7b. 1. Przeprowadzenie audytu zewnętrznego zleca Marszałek Sejmu podmiotowi wybranemu zgodnie z  przepisami  
o zamówieniach  publicznych.  
2. Audyt zewnętrzny przeprowadza podmiot niezależny od Najwyższej Izby Kontroli posiadający odpowiednie kwa li-
fikacje i  wiedzę z  zakresu audytu. Audyt mogą przeprowadzać:  
1) osoby  spełniające  warunki  przewidziane  dla audytora  wewnętrznego  określone  w przepisach  o finansach  publicznych;  
2) osoby prawne i  jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zatrudniające przy przeprowadzaniu audytu  
osoby  wymienione  w pkt 1. 
3. Koszty przeprowadzenia audytu zewnętrznego są pokrywane z  budżetu państwa w  części dotyczącej Kancelarii Sejmu.  
Art. 7c. 1. Audytor  zewnętrzny  ma prawo  wglądu  do dokumentów  związanych  z przeprowadzanym  audytem,  w tym 
zawartych  na nośnikach  elektronicznych,  oraz do wykonywania  z nich kopii,  odpisów,  wyciągów,  zestawień  lub wydruków.  
2. Pracownicy  Najwyższej  Izby Kontroli,  o których  mowa  w art. 66, są obowiązani,  na żądanie  audytora  zewnęt rznego,  
udzielać  informacji  i wyjaśnień  oraz potwierdzać  zgodność  z oryginałem  kopii  dokumentów,  ich odpisów,  wyciągów,  ze-
stawień  oraz wydruków.  
3. Z przyjęcia ustnych informacji i  złożonych ustnie wyjaśnień sporządza się protokół, który podpisuje audytor zewnętrzny  
oraz osoba,  która  ich udzieliła  lub je złożyła.  
Art. 7d. 1. Audytor  zewnętrzny  sporządza  pisemne  sprawozdanie  z przeprowadzonego  audytu,  w którym  przedstawia  
w sposób  jednoznaczny,  rzetelny  i zwięzły  ustalenia  i wnioski  poczynione  w trakcie  audy tu. Sprawozdanie  powinno  zawie-
rać sformułowanie  opinii,  o której  mowa  w art. 7a ust. 2. 
2. Audytor  zewnętrzny  przekazuje  sprawozdanie,  o którym  mowa  w ust. 1, Prezesowi  Najwyższej  Izby Kontroli  w ter-
minie  14 dni od zakończenia  audytu.  
3. Prezes Najwyższej Izby Kontroli, w  terminie 14  dni od przekazania sprawozdania, może przedstawić do niego swoje  
stanowisko.  
4. Audytor  zewnętrzny  przekazuje  Marszałkowi  Sejmu  sprawozdanie  wraz  ze stanowiskiem,  o których  mowa  w ust. 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 623 
 
 Art. 8. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  przedkłada  Prezydentowi  Rzeczypospolitej  Polskiej  informacje  o wynikach  kon-
troli przeprowadzonych  na jego wniosek  oraz informacje  o wynikach  kontroli  przeprowadzonych  na zlecenie  Sejmu  lub jego 
organów,  na wniosek  Prezesa  Rady  Ministrów,  a także  o wynikach  innych  ważniejszych  kontroli.  
2. Najwyższa  Izba Kontroli  przedkłada  Prezesowi  Rady  Ministrów  informacje  o wynikach  kontroli  przeprowadzonych 
na jego wniosek oraz informacje o  wynikach kontroli przedkładane Sejmowi i  Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.  
Art. 9. Najwyższa Izba Kontroli może przedkładać:  
1) właściwym  wojewodom  informacje  o wynikach  ważniejszych  kontroli  dotyczących  działalności  terenowych  organów  
administracji  rządowej;  
2) właściwym wojewodom i  organom jednostek samorządu terytorialnego informacje o  wynikach ważniejszych kontroli  
dotyczących  działalności  samorządu  terytorialnego.  
Art. 10. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  podaje  do wiadomości  publicznej,  z zachowaniem  przepisów  o tajemnicy  
ustawowo  chronionej,  dokumenty,  o których  mowa  w art. 7 ust. 1 i 1a, art. 8 i art. 9, oraz wystąpienia  pokontrolne.  
Art. 11. Prezes Najwyższej Izby Kontroli może występować do Trybunału Konstytucyjnego z  wnioskami o:  
1) stwierdzenie  zgodności  ustaw  i umów  międzynarodowych  z Konstytucją;  
2) stwierdzenie zgodności ustaw z  ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała  uprzedniej  
zgody  wyrażonej  w ustawie;  
3) stwierdzenie  zgodności  przepisów  prawa,  wydawanych  przez  centralne  organy  państwowe,  z Konstytucją,  ratyfikowa-
nymi  umowami  międzynarodowymi  i ustawami;  
4) stwierdzenie  zgodności  z Konstytucją  celów  lub działalności  partii  politycznych;  
5) rozstrzygnięcie  sporu  kompetencyjnego  pomiędzy  centralnymi  konstytucyjnymi  organami  państwa.  
Art. 11a. 1. Prezes Najwyższej Izby Kontroli mo że wystąpić do Marszałka Sejmu o  skierowanie do Prezesa Rady Mini -
strów  wniosku  o zajęcie  stanowiska  wobec  wynikających  z kontroli  wniosków  dotyczących  stanowienia  lub stosowania  
prawa.  
2. Stanowisko,  o którym  mowa  w ust. 1, wraz  z uzasadnieniem  Prezes  Rady  Ministrów  przedkłada  Marszałkowi  Sejmu  
w terminie  60 dni od dnia otrzymania  wniosku.  
3. Uznając  w stanowisku,  o którym  mowa  w ust. 1, potrzebę  zmian  w przepisach  powszechnie  obowiązującego  prawa,  
określa  się termin  podjęcia  prac legislacyjnych  w zakre sie tych zmian  oraz organ  odpowiedzialny  za opracowanie  projektu  
odpowiednich  przepisów.  
Art. 12. Organy kontroli, rewizji, inspekcji, działające w  administracji rządowej i  samorządzie terytorialnym, współ-
pracują z  Najwyższą Izbą Kontroli i  są obowiązane do: 
1) udostępniania  Najwyższej  Izbie  Kontroli,  na jej wniosek,  wyników  kontroli  przeprowadzonych  przez  te organy;  
2) przeprowadzania  określonych  kontroli  wspólnie  pod kierownictwem  Najwyższej  Izby Kontroli;  
3) przeprowadzania  kontroli  doraźnych  na zleceni e Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 12a. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  może  przeprowadzać  kontrole  wspólnie  z naczelnymi  organami  kontroli  Wspól-
not Europejskich  oraz naczelnymi  organami  kontroli  innych  państw.  
2. Zasady  i zakres  prowadzenia  kontroli,  o których  mowa  w ust. 1, określa  porozumienie  zawarte  pomiędzy  Najwyższą  
Izbą Kontroli  i organami,  o których  mowa  w ust. 1. 
Rozdział  2 
Organizacja  Najwyższej  Izby  Kontroli  
Art. 13. Prezes Najwyższej Izby Kontroli kieruje Najwyższą Izbą Kontroli i  odpowiada przed Sej mem za jej działalność.  
Art. 14. 1. Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  – na wniosek  Marszałka  Sejmu  lub grupy  co najmniej  35 posłów  – 
powołuje  Sejm  bezwzględną  większością  głosów  za zgodą  Senatu.  
2. Senat  podejmuje  uchwałę  w sprawie  powołania  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  w ciągu  miesiąca  od dnia otrzy-
mania  uchwały  Sejmu.  Niepodjęcie  uchwały  w tym terminie  oznacza  wyrażenie  zgody  przez  Senat.  
3. Jeżeli  Senat  odmawia  wyrażenia  zgody  na powołanie  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli,  Sejm  powołuje  na stano-
wisko  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  inną osobę;  przepisy  ust. 1 i 2 stosuje  się odpowiednio.  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 623 
 
 Art. 15. Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Prezes Najwyższej Izby Kontroli składa przed Sejmem 
przysięgę następującej treści:  
„Obejmując  stano wisko Prezesa Najwyższej Izby Kontroli uroczyście przysięgam, że dochowam wierności po-
stanowieniom Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a  powierzone mi obowiązki będę wypełniał bezstronnie 
i z najwyższą starannością. ”. 
Przysięga  może  być również  złożona  z dodaniem  słów:  „Tak mi dopomóż  Bóg. ”. 
Art. 16. 1. Kadencja  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  trwa 6 lat, licząc  od dnia złożenia  przysięgi.  Po upływie  
kadencji  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  pełni  obowiązki  do czasu  objęcia  stanowiska  przez  nowego  Prezesa  Najwyższej  
Izby Kontroli.  
2. Ta sama  osoba  może  być Prezesem  Najwyższej  Izby Kontroli  nie dłużej  niż przez  dwie  kolejne  kadencje.  
3. Kadencja  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  wygasa  w razie  jego śmierci,  orzeczenia  przez  Trybunał  Stanu  utraty  
zajmowanego  stanowiska  lub odwołania.  
Art. 17. 1. Sejm odwołuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, jeżeli:  
1) zrzekł  się on stanowiska;  
2) uzna,  że stał się on trwale  niezdolny  do pełnienia  obowiązków  na skutek  choroby;  
3) został  on skazany  prawomocnym  wyrokiem  sądu za popełnienie  przestępstwa;  
3a) złożył  on niezgodne  z prawdą  oświadczenie  lustracyjne,  stwierdzone  prawomocnym  orzeczeniem  sądu;  
4) Trybunał  Stanu  orzekł  w stosunku  do niego  zakaz  zajmowania  kierowniczych  stanowisk  lub pełnienia  funkcji  zwią za-
nych  ze szczególną  odpowiedzialnością  w organach  państwowych.  
2. Do odwołania  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  stosuje  się odpowiednio  przepisy  art. 14. 
Art. 18. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  nie może  być bez uprzedniej  zgody  Sejmu  pociągnięty  do odpowiedzial ności  
karnej  ani pozbawiony  wolności.  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  nie może  być zatrzymany  lub aresztowany,  z wyjątkiem  
ujęcia  go na gorącym  uczynku  przestępstwa  i jeżeli  jego zatrzymanie  jest niezbędne  do zapewnienia  prawidłowego  toku 
postępowania. O  zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się Marszałka Sejmu, który może nakazać natychmiastowe zwolnie nie 
zatrzymanego.  
Art. 18a. Przedawnienie w postępowaniu karnym czynu objętego immunitetem nie biegnie w okresie korzystania  
z immunitetu.  
Art. 18b. 1. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do odpowiedzialności  
karnej w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego składa się za pośrednictwem Prokuratora  Generalnego.  
2. Wniosek o wyrażenie zgody na  pociągnięcie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do odpowiedzialności karnej  w spra-
wie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego składa oskarżyciel prywatny, po wniesieniu sprawy do  sądu.  
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, sporządza i podpisuje adwokat  lub radca prawny, z wyjątkiem wniosków  skła-
danych w swoich sprawach przez sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz profesorów  i dok-
torów habilitowanych nauk prawnych.  
4. Wnioski, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny zawierać:  
1) oznaczenie wnioskodawcy oraz pełnomocnika, o ile został ustanowiony;  
2) imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia Prezesa Najwyższej Izby Kontroli;  
3) wskazanie podstawy prawnej wniosku;  
4) dokładne określenie czynu, którego dotyczy wniosek, ze wskazan iem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności  jego po-
pełnienia oraz jego skutków, a zwłaszcza charakteru powstałej szkody;  
5) uzasadnienie.  
Art. 18c. 1. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do odpowiedzialności  kar-
nej skł ada się Marszałkowi Sejmu.  
2. Jeżeli wniosek nie spełnia wymogów formalnych, o których mowa w art. 18b ust. 3 lub 4, Marszałek Sejmu  wzywa 
wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni, wskazując niezbędny zakres poprawienia  lub 
uzupełnienia. W przypadku niepoprawienia lub nieuzupełnienia wniosku we wskazanym terminie  i zakresie Marszałek 
Sejmu postanawia o pozostawieniu wniosku bez biegu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 623 
 
 3. Jeżeli wniosek spełnia wymogi formalne, o których mowa w art. 18b ust. 3 i 4, Marszałek S ejmu kieruje go  do  
organu właściwego na podstawie regulaminu Sejmu do rozpatrzenia wniosku, zawiadamiając jednocześnie Prezesa  Najwyż-
szej Izby Kontroli o treści wniosku.  
4. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku powiadamia Prezesa Najwyższej Izby Kontroli  o terminie rozpatrzenia  
wniosku. Pomiędzy doręczeniem powiadomienia a terminem rozpatrzenia wniosku, o ile nie zachodzi wypadek  niecierpiący 
zwłoki, powinno upłynąć co najmniej 7 dni.  
5. Na żądanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku sąd albo odpowi edni organ, przed którym toczy się  postę-
powanie wobec Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, udostępnia akta postępowania.  
6. Prezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawia organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku wyjaśnienia  i własne 
wnioski w tej sprawie w fo rmie pisemnej lub ustnej.  
7. Po rozpatrzeniu sprawy, organ właściwy do rozpatrzenia wniosku uchwala sprawozdanie wraz z propozycją  przyję-
cia lub odrzucenia wniosku.  
8. W trakcie rozpatrywania przez Sejm sprawozdania, o którym mowa w ust. 7, Prezesowi Najwy ższej Izby  Kontroli 
przysługuje prawo do zabrania głosu.  
9. Sejm wyraża zgodę na pociągnięcie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do odpowiedzialności karnej w drodze uchwały  
podjętej bezwzględną większością ustawowej liczby posłów. Nieuzyskanie wymaganej wię kszości  głosów oznacza podjęcie 
uchwały o niewyrażeniu zgody na pociągnięcie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do odpowiedzialności  karnej.  
Art. 18d. 1. Zakaz zatrzymania, o którym mowa w art. 18, obejmuje wszelkie formy pozbawienia lub ograniczenia  
wolnośc i osobistej Prezesa Najwyższej Izby Kontroli przez organy stosujące przymus.  
2. Wniosek o wyrażenie zgody na zatrzymanie lub aresztowanie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli składa się za pośred -
nictwem  Prokuratora Generalnego.  
3. Wniosek, o którym mowa w ust . 2, powinien zawierać:  
1) oznaczenie wnioskodawcy;  
2) imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia Prezesa Najwyższej Izby Kontroli;  
3) dokładne określenie czynu oraz jego kwalifikację prawną;  
4) podstawę prawną zastosowania określonego środka;  
5) uzasad nienie, wskazujące w szczególności na konie czność zastosowania określonego środka.  
4. Do postępowania z wnioskiem o wyrażenie zgody na zatrzymanie lub aresztowanie Prezesa Najwyższej Izby  Kon-
troli przepisy art. 18c ust. 1 –8 stosuje się odpowiednio.  
5. Sejm  wyraża zgodę na zatrzymanie lub aresztowanie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w drodze uchwały  podjętej 
bezwzględną większością ustawowej liczby posłów. Nieuzyskanie wymaganej większości głosów oznacza podjęcie uchwały  
o niewyrażeniu zgody na zatrzymanie lub aresztowanie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.  
6. Wymóg uzyskania zgody Sejmu nie dotyczy wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym  
wyrokiem sądu.  
Art. 18e. 1. Marszałek Sejmu przesyła wnioskodawcy niezwłocznie uchwałę, o której mowa w  art. 18c ust. 9 i art. 18d  
ust. 5.  
2. Uchwały, o których mowa w ust. 1, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej  
„Monitor Polski ”. 
Art. 18f. Przepisy ustawy dotyczące odpowiedzialności karnej Prezesa Najwyższej Izby Kontroli st osuje się  odpo-
wiednio do odpowiedzialności za wykroczenia.  
Art. 18g. Szczegółowy tryb postępowania w sprawach, o których mowa w art. 18a –18f, określa regulamin  Sejmu.  
Art. 19. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  nie może  należeć  do partii  politycznej,  zajmować  innego  stanowiska,  
z wyjątkiem  stanowiska  profesora  szkoły  wyższej,  wykonywać  innych  zajęć  zawodowych  ani prowadzić  działalności  pub-
licznej,  niedającej  się pogodzić  z godnością  jego urzędu.  
Art. 20. 1. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  bierze  udział  w posiedzeniach  Sejmu.  
2. (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 623 
 
 Art. 21. 1. Wiceprezesów  Najwyższej  Izby Kontroli,  w liczbie  3, powołuje  i odwołuje  Marszałek  Sejmu,  po zasięg nię-
ciu opinii  właściwej  komisji  sejmowej,  na wniosek  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  za zgodą  Marszałka  Sejmu,  powołuje  i odwołuje  dyrektora  generalnego  Najwyż-
szej Izby Kontroli.  
3. Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  w razie  potrzeby  zastępuje  wyznaczony  przez  niego  jeden  z wiceprezesów.  
4. Do wiceprezesów  oraz dyrektora  generalnego  Najwyższej  Izby Kontroli  stosuje  się przepis  art. 19. 
5. Ze stanowiskiem wiceprezesa oraz dyrektora generalnego Najwyższej Izby Kontroli nie można łączyć mandatu posła,  
senatora,  posła  do Parlamentu  Europejskiego  lub radnego.  
Art. 22. 1. W skład Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  wchodzą:  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  jako przewodni-
czący,  wiceprezesi  i dyrektor  generalny  Najwyższej  Izby Kontroli  oraz 14 członków  Kolegium.  
2. Marszałek Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, po zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej, 
powołuje na członków Kolegium:  
1) 7 przedstawicieli  nauk  prawnych  lub ekonomicznych;  
2) 7 dyrektorów  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli  lub radców  Prezesa  Najwyższej  Izby 
Kontroli,  spośród których Prezes Najwyższej Izby Kontroli wyznacza sekretarza Kolegium Najwyższej Izby Kontroli.  
3. Osoby  wchodzące  w skład  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  są w sprawowaniu  swych  funkcji  niezawisłe  i mogą  
w sprawie  podejmowanych  uchwał  zgłaszać  do protokołu  zdanie  odrębne.  
4. Kadencja członka Kolegium Najwyższej Izby Kontroli trwa 3  lata, licząc od dnia powołania, z  zastrzeżeniem ust.  5 i 6. 
5. Kadencja  członka  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  wygasa  w razie  jego śmierci  lub odwołania.  
6. Marszałe k Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, odwołuje członka Kolegium Najwyższej Izby 
Kontroli, jeżeli:  
1) zrzekł  się on funkcji;  
2) przestał  zajmować  stanowisko,  o którym  mowa  w ust. 2 pkt 2; 
3) nie uczestniczył  w posiedzeniach  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  przez  okres  przekraczający  1 rok; 
4) został  on skazany  prawomocnym  wyrokiem  sądu za popełnienie  przestępstwa  z winy  umyślnej.  
7. W przypadku  upływu  albo wygaśnięcia  kadencji  członka  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  stosuje  się odpowied-
nio przepisy  ust. 2. 
Art. 23. 1. Kolegium Najwyższej Izby Kontroli zatwierdza:  
1) analizę  wykonania  budżetu  państwa  i założeń  polityki  pieniężnej;  
2) sprawozdanie  z działalności  Najwyższej  Izby Kontroli  w roku ubiegłym.  
2. Kolegium Najwyższej Izby Kontroli uchwala:  
1) opinię  w przedmiocie  absolutorium  dla Rady  Ministrów;  
2) wnioski  w sprawie  rozpatrzenia  przez  Sejm  określonych  problemów  związanych  z działalnością  organów  wykonują-
cych  zadania  publiczne;  
3) wystąpienia zawierające wynikające z  kontrol i zarzuty, dotyczące działalności osób wchodzących w  skład Rady Mini-
strów , kierujących  urzędami  centralnymi,  Prezesa  Narodowego  Banku  Polskiego  i osób  kierujących  instytucjami,  
o których  mowa  w art. 4 ust. 1; 
4) projekt  statutu  Najwyższej  Izby Kontroli;  
5) projekt  budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli;  
6) roczny  plan pracy  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Kolegium Najwyższej Izby Kontroli opiniuje:  
1) wniesione  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  programy  kontroli  i informacje  o wynikach  szczególnie  ważnych  
kontr oli; 
2) inne sprawy  wniesione  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  albo przedstawione  przez  co najmniej  1/3 członków  
Kolegium.  
4. Kolegium Najwyższej Izby Kontroli rozpatruje również zastrzeżenia do wystąpień pokontrolnych, o  których mowa  
w art. 54 ust. 3. 
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 623 
 
 Art. 24. 1. Posiedzeniom  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  przewodniczy  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  lub 
wyznaczony  przez  niego  wiceprezes.  
2. Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  podejmuje  uchwały  większością  głosów  w obecności  co najmniej  połowy  
składu  Kolegium  w głosowaniu  tajnym.  
3. (uchylony)  
4. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  zapraszać  na posiedzenia  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  osoby  nie-
wchodzące  w skład  Kolegium.  
5. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  może  na posiedzeniu  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  składać  oświadczenia  
i wyjaśnienia  dotyczące  złożonych  zastrzeżeń.  
Art. 24a. 1. Za udział  w posiedzeniu  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  jego członkom  niebędącym  pracownikami  
Najwyższej Izby Kontroli przysługuje wynagrodzenie, którego wysokość określa Prezes Najwyższej Izby Kontroli  w drodze  
zarządzenia.  Wynagrodzenie  nie może  być wyższe  niż półtorakrotność  minimalnego  wynagrodzenia  za pracę  określonego  
na podstawie  przepisów  o minimalnym  wynagrodzeniu  za pracę.  
2. Koszty  wynagr odzenia,  o którym  mowa  w ust. 1, są pokrywane  z budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 25. 1. Jednostkami  organizacyjnymi  Najwyższej  Izby Kontroli  są departamenty,  delegatury  i biura.  
1a. Departamenty i  delegatury są kontrolnymi jednostkami organizacyjnymi  Najwyższej Izby Kontroli. Kontrolne  jed-
nostki  organizacyjne  wykonują  zadania  w zakresie  postępowania  kontrolnego  lub wspomagają  czynności  kontrolne.  
1b. Biura  wykonują  zadania  w zakresie  organizacji  i obsługi  funkcjonowania  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. Organizację  wewnętrzną  Najwyższej  Izby Kontroli,  w tym siedziby  delegatur  i zakres  ich właściwości  terytorialnej  
oraz zasady  udzielania  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  upoważnień  do załatwiania  spraw  i podejmowania  decyzji  
w jego imieniu,  określa  statut  Najwyższej  Izby Kontroli  nadawany  w drodze  zarządzenia  przez  Marszałka  Sejmu,  na wnio-
sek Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  po zasięgnięciu  opinii  właściwej  komisji  sejmowej.  
3. Marszałek  Sejmu  może  w statucie  upoważnić  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  do określania,  w drodze  zarządze-
nia, szczegółowej  organizacji  wewnętrznej  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli  oraz ich właściwości,  
a także  wprowadzania  zmian  w tym zakresie.  
Art. 26. 1. Projekt  budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli  w brzmieniu  uchwalonym  przez  Kolegium  Najwyższej  Izby 
Kontroli  minister  właściwy  do spraw  budżetu  włącza  do projektu  budżetu  państwa.  
2. Prezesowi  Najwyższej  Izby Kontroli  w zakresie  wykonywania  budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli  przysługują  
uprawnienia  ministra  właściwego  do spraw  budżetu . 
3. Wykonanie  budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli  kontroluje  Sejm.  Tryb  przeprowadzania  kontroli  określa  regulamin  
Sejmu.  
Rozdział  3 
Postępowanie  kontrolne  
Art. 27. Postępowanie  kontrolne  przeprowadza  się według  przepisów  niniejszej  ustawy.  
Art. 28. 1. Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w  zakresie działalności jednostek poddanych  
kontroli, rzetelne jego udokumentowanie i  dokonanie oceny kontrolowanej działalności według kryteriów określonych w  art. 5. 
2. Przygotowanie kontroli obejmuje w  szczególności opracowanie programu kontroli lub tematyki kontroli,  w których 
uwzględnia się:  
1) wyniki  wcześniejszych  kontroli;  
2) wyniki  badań  analitycznych  określonych  problemów  oraz skarg  i wniosków;  
3) opinie  naukowe  i specjalistyczne;  
4) informacje  i dane  pochodzące  od jednostek,  o których  mowa  w art. 2 i art. 4, i innych  podmiotów.  
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 623 
 
 Art. 28a. 1. Kontrolę  ujętą  w rocznym  planie  pracy  Najwyższej  Izby Kontroli  prowadzi  się według  programu  kontroli  
zatwierdzonego  przez  Prezesa  lub wiceprezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. Kontrolę  doraźną  prowadzi  się za zgodą  Prezesa  lub wiceprezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  według  tematyki  kontroli  
zatwierdzonej  przez  dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej.  Jeżeli  kontrola  doraźna  prowadzona  jest przez  kilka  jednostek  
kontrolnych,  tematykę  kontroli  zatwierdza  dyrektor  jednostki  koordynującej  kontrolę.  
3. Program  kontroli  i tematyka  kontroli  są dokumentami  chronionymi  tajemnicą  kontrolerską,  udostępnianymi  pracow -
nikom  Najwyż szej Izby Kontroli  w związku  z wykonywaniem  zadań  służbowych.  Innym  osobom  program  kontroli  lub 
tematyka  kontroli  może  zostać  udostępniona  w uzasadnionych  przypadkach  za zgodą  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 29. 1. Dla realizacji celu, o  którym mowa  w art. 28: 
1) kierownicy  jednostek,  o których  mowa  w art. 2 i art. 4, mają  obowiązek  niezwłocznie  przedkładać  na żądanie  Najwyż-
szej Izby Kontroli  wszelkie  dokumenty  i materiały,  w tym na nośnikach  elektronicznych,  niezbędne  do przygotowania 
lub przeprowad zenia kontroli, a  także umożliwić dostęp do baz danych, z  zachowaniem przepisów  o tajemnicy  ustawowo  
chronionej;  
2) upoważnieni przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli mają prawo do:  
a) swobodnego  wstępu  do obiektów  i pomieszczeń  jednostek  kontrolowanych,  
b) wglądu  do wszelkich  dokumentów  związanych  z działalnością  jednostek  kontrolowanych,  pobierania  oraz zabez-
pieczania  dokumentów  i innych  materiałów  dowodowych,  z zachowaniem  przepisów  o tajemnicy  ustawowo  chro-
nionej,  
c) przeprowadzania  oględzin  obiektów,  składników  majątkowych  i przebiegu  określonych  czynności,  
d) wzywania  i przesłuchiwania  świadków,  
e) żądania  udzielenia  wyjaśnień  przez  osoby,  które  wykonują  lub wykonywały  pracę  na podstawie  stosunku  pracy  
lub innej  umowy  w jednostkach  kontrolowanych,  
f) zasięgania  w związku  z przygotowywaną  lub przeprowadzaną  kontrolą  informacji  oraz żądania  dokumentów  od 
jednostek  niekontrolowanych,  a także  żądania  wyjaśnień  od pracowników  tych jednostek,  
g) korzystania  z pomocy  biegłych  i specjalistów,  
h) zwoływania  narad  w związku  z przeprowadzaną  kontrolą,  
i) przetwarzania danych osobowych, z wyj ątkiem danych ujawniaj ących pogl ądy polityczne, przekonania religijne 
lub światopogl ądowe, jak równie ż danych genetycznych, o na łogach, o seksualno ści lub o orientacji seksu alnej.  
2. Dostęp  Najwyższej  Izby Kontroli  do dokumentów  i materiałów  potrzebnych  do ustalenia  stanu  faktycznego  w zakre -
sie kontrolowanej działalności lecz zawierających informacje stanowiące tajemnicę ustawowo chronioną może być wyłączony  
lub ograniczony  jedynie  na podstawie  innych  ustaw.  
Art. 30. 1. Kontrolę  przeprowadzają  pracownicy  Najwyższej  Izby Kontroli,  o których  mowa  w art. 66a, zwani  dalej  
„kontrolerami ”. Kontrolę  mogą  przeprowadzać  również:  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  wiceprezesi  oraz dyrekt or gene-
ralny  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  wiceprezesi,  dyrektor  generalny  oraz kontrolerzy,  o których  mowa  w art. 66a 
pkt 1–4, przeprowadzają  kontrolę  na podstawie  legitymacji  służbowej,  a kontrolerzy,  o których  mowa  w art. 66a pkt 5–9, 
przeprowadzają kontrolę na podstawie legitymacji służbowej i  upoważnienia do przeprowadzenia kontroli,  z zastrzeżeniem  
ust. 5. 
3. Upoważnienia  do przeprowadzenia  kontroli  wydają:  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  wiceprezesi  oraz dyrektor zy 
i wicedyrektorzy  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli.  
4. W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli należy w  szczególności wskazać:  
1) imię i nazwisko  kontrolera  oraz kontrolną  jednostkę  organizacyjną  Najwyższej  Izby Kontroli;  
2) podstawę  prawną  podjęcia  kontroli;  
3) numer  i tytuł kontroli;  
4) zakres  przedmiotowy  i okres  objęty  kontrolą;  
5) nazwę  i adres  jednostki  kontrolowanej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 623 
 
 5. Kontrolę  spraw  lub dokumentów  zawierających  informacje  niejawne  oznaczone  jako ściśle  tajne  przeprowadza  się 
na podstawie  legitymacji  służbowej  i odrębnego  upoważnienia  wydanego  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
6. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  wzór  legitymacji  służbowej.  Zarządzenie  podlega  
ogłoszeniu  w Dzienniku  Urzędowym  Rzeczypospolitej  Polskiej  „Monitor  Polski ”. 
Art. 31. 1. Kontroler  podlega  wyłączeniu,  na wniosek  lub z urzędu,  z postępowania  kontrolnego,  jeżeli  wyniki  kontroli  
mogłyby  oddziaływać  na jego prawa  lub obowiązki,  na prawa  lub obowiązki  jego małżonka  albo osoby  pozostającej  z nim 
faktycznie  we wspólnym  pożyciu,  krewnych  i powinowatych  do drugiego  stopnia  bądź  osób  związanych  z nim z tytułu  
przysposobienia,  opieki  lub kurateli.  Powody  wyłączenia  kontrolera  trwają  także  po ustaniu  małżeństwa,  przysposobienia,  
opieki  lub kurateli.  
2. Kontroler  może  być wyłączony,  na wniosek  lub z urzędu,  z postępowania  kontrolnego  w każdym  czasie,  jeżeli  za-
chodzą  uzasadnione  wątpliwości  co do jego bezstronności.  
3. O przyczynach  powodujących  wyłączen ie kontroler  lub kierownik  jednostki  kontrolowanej  niezwłocznie  zawiada-
mia na piśmie  dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej,  w której  kontroler  wykonuje  obowiązki . 
4. O wyłączeniu  kontrolera  postanawia  dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej.  Na postanowienie  o wyłączeniu  zaża-
lenie  nie przysługuje.  
5. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może,  na wniosek  lub z urzędu,  postanowić  o wyłączeniu  z postępowania  kontrol-
nego  właściwej  jednostki  kontrolnej,  jeżeli  wyniki  kontroli  mogłyby  oddziaływać  na prawa  lub obowiązki  dyrektora  albo 
wicedyrektora  tej jednostki,  lub osób  im bliskich,  o których  mowa  w ust. 1; w przypadku  wyłączenia  Prezes  Najwyższej  
Izby Kontroli  wyznacza  do postępowania  kontrolnego  inną jednostkę  kontrolną,  powiadamiając  o tym Kolegium  Najwyż-
szej Izby Kontroli.  
6. Do czasu  wydania  postanowienia,  o którym  mowa  w ust. 4 i 5, kontroler  podejmuje  jedynie  czynności  niecierpiące  
zwłoki.  
Art. 32. 1. Postępowanie  kontrolne  prowadzone  jest w siedzibie  jednostki  kontrolowanej  oraz w miejscach  i czasie  
wykonywania jej zadań, a  jeżeli tego wymaga dobro kontroli – również w  dniach wolnych od pracy i  poza godzinami pracy.  
2. Postępowanie  kontrolne  lub poszczególne  jego czynności  przeprowadza  się w miarę  potrzeby  również  w siedzibie  
jednostki  organiza cyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 33. 1. Kontroler  jest upoważniony  do swobodnego  poruszania  się na terenie  jednostki  kontrolowanej  bez obo-
wiązku  uzyskiwania  przepustki  oraz zwolniony  jest od rewizji  osobistej,  jeżeli  przewiduje  ją wewnętrzny  regulamin  jed-
nostki  kontrolowanej.  
2. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  zapewnia  kontrolerowi  warunki  i środki  niezbędne  do sprawnego  przeprowa-
dzenia  kontroli,  w szczególności  niezwłoczne  przedstawianie  do kontroli  żądanych  dokumentów  i materiałów,  terminowe  
udziel anie wyjaśnień  przez  pracowników  jednostki,  udostępnianie  urządzeń  technicznych  oraz środków  transportu  z ich 
obsługą,  a w miarę  możliwości  oddzielnych  pomieszczeń  z odpowiednim  wyposażeniem.  
Art. 34. 1. Jednostka  kontrolowana  ma prawo  do uzyskania  zwrotu  kosztów  wynagrodzenia  dla pracowników  jednostki  
kontrolowanej  uczestniczących  w postępowaniu  kontrolnym  prowadzonym  w dniach  wolnych  od pracy  i poza  godzinami  
pracy  oraz kosztów  związanych  z korzystaniem  przez  kontrolera  z urządzeń  technicznych  i środków  transportu  jednostki  
kontrolowanej.  
2. Koszty,  o których  mowa  w ust. 1, są pokrywane  z budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  składa,  do dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej,  w terminie  14 dni od dnia 
otrzymania  wystąpie nia pokontrolnego,  pod rygorem  utraty  roszczenia,  umotywowany  wniosek  o pokrycie  poniesionych  
kosztów,  o których  mowa  w ust. 1. 
Art. 35. 1. Kontroler  ustala  stan faktyczny  na podstawie  zebranych  w toku postępowania  dowodów.  
2. Dowodami są w  szczególności dokumenty, zabezpieczone rzeczy, wyniki oględzin, zeznania świadków, opinie bieg -
łych oraz pisemne  wyjaśnienia  i oświadczenia.  
Art. 35a. 1. Kontroler  dokumentuje  ustalenia  kontroli  w aktach  kontroli.  
2. Akta  kontroli  obejmują  w szczególności  upoważnienie  do przeprowadzenia  kontroli,  protokoły  z przeprowadzonych  
czynności  dowodowych,  notatki  służbowe  oraz inne dokumenty  i materiały  dowodowe,  a także  wystąpienie  pokontrolne,  
zastrzeżenia  i dokumenty  związane  z ich rozpatrywaniem.  
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 623 
 
 3. Kierownik  jednostki  kontr olowanej  lub osoba  przez  niego  upoważniona  ma prawo  wglądu  do akt kontroli  i sporzą-
dzania  z nich odpisów,  z zachowaniem  przepisów  o tajemnicy  ustawowo  chronionej.  
4. Za zgodą  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  akta kontroli  lub poszczególne  dokumenty  wchodzące  w ich skład  mogą  
być udostępniane  także  innym  osobom,  z zachowaniem  przepisów  o tajemnicy  ustawowo  chronionej.  
Art. 35b. 1. Kontroler sporządza protokół z  przeprowadzenia czynności dowodowej, gdy ustawa tak stanowi. W  innych 
przypadkach kontroler  może sporządzić notatkę służbową albo wydruk potwierdzający przekazanie informacji w  formie  elek-
tronicznej.  
2. Protokół powinien zawierać:  
1) oznaczenie  czynności,  czasu  i miejsca  jej przeprowadzania  oraz osób  w niej uczestniczących;  
2) opis przebiegu  czynności  wraz  z oświadczeniami  i wnioskami  osób  w niej uczestniczących;  
3) opis innych  istotnych  okoliczności  dotyczących  przebiegu  czynności.  
3. Protokół  oraz każdą  jego stronę  podpisują  wszystkie  osoby  biorące  udział  w czynności  dowodowej.  Przed  podpisa-
niem protokołu kontroler daje go do przeczytania osobom biorącym udział w  czynności dowodowej lub odczytuje go, czyniąc  
o tym wzmiankę.  
4. Osoby  biorące  udział  w czynności  dowodowej,  przed  podpisaniem  protokołu  mogą  żądać  sprostowania  jego treści  
i zamieszczenia  w nim informacji  dotyczących  ich praw  lub interesów.  
5. Skreślenia  lub uzupełnienia  poczynione  w protokole  wymagają  omówienia  podpisanego  przez  osoby  uczestniczące  
w czynności.  
6. W razie  niemożliwości  lub odmowy  podpisania  protokołu  należy  uczynić  o tym wzmiankę,  podając  przyczyny  braku  
podpisu.  
7. Jeżeli  zeznania,  wyjaśnienia  lub oświadczenia  są składane  do protokołu  przez  osobę  niewładającą  językiem  polskim  
do udziału  w czynności  dowodowej  należy  wezwać  tłumacza,  który  przekłada  treść  zeznania,  wyjaśnienia  lub oświadczenia  
na język  polski  oraz podpisuje  protokół.  Do tłumacza  stosuje  się odpowiednio  przepisy  art. 49 ust. 4–6 i art. 50 ust. 2 doty-
czące  specjalistów.  
Art. 35c. 1. Oczywiste  omyłki  pisarskie  lub rachunkowe  w dokumentach  wytworzonych  przez  kontrolną  jednostkę  
organizacyjną  Najwyższej  Izby Kontroli  można  sprostować  w każdym  czasie.  
2. Sprostowania  dokonuje  kontroler  lub dyrektor  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli,  spo-
rządzając  w dokumencie  adnotację  zawierającą  treść  i datę sprostowania  oraz podpis.  
3. O treści  sprostowania  dokumentu  należy  powiadomić  podmioty,  którym  dokument  został  uprzednio  przekazany.  
Art. 36. 1. Zebrane w  toku postępowania kontrolnego materiały dowodowe kontroler odpowi ednio zabezpiecza, w  miarę  
potrzeby przez:  
1) oddanie  na przechowanie  kierownikowi  lub innemu  pracownikowi  jednostki  kontrolowanej  za pokwitowaniem;  
2) przechowanie  w jednostce  kontrolowanej  w oddzielnym,  zamkniętym  i opieczętowanym  pomieszczeniu;  
3) zabranie  z jednostki  kontrolowanej  za pokwitowaniem.  
2. Postanowienie  o zwolnieniu  materiałów  dowodowych  spod  zabezpieczenia  wydaje  kontroler.  Na postanowienie  
o odmowie  zwolnienia  materiałów  spod  zabezpieczenia  służy  zażalenie.  
3. Zwrot  zabezpieczonych  materiałów  dowodowych  następuje  za pokwitowaniem.  
Art. 37. 1. Kontroler  może  sporządzać,  a w razie  potrzeby  może  zażądać  od kierownika  jednostki  kontrolowanej  spo-
rządzenia  w terminie  wyznaczonym  przez  kontrolera,  niezbędne  dla kontroli  kopie  lub wyciągi  z dokumentów,  jak również  
zestawienia  i obliczenia  na podstawie  dokumentów  lub elektronicznych  baz danych.  
2. Zgodność  kopii  i wyciągów  oraz zestawień  i obliczeń  z oryginalnymi  dokumentami  lub danymi  z elektronicznych  
baz danych  potwierdza  kierownik  komórki  organizacyjnej,  w której  dokumenty  się znajdują,  lub osoba  do tego upoważ-
niona.  
3. Kopie  i wyciągi  oraz zestawienia  i obliczenia  na podstawie  dokumentów  zabezpieczonych  w trybie  art. 36 mogą  być 
sporządzane  tylko  za zgodą  i w obecności  kontrolera,  który  potwierdza  ich zgodność  z oryginałem  i wydaje  je za pokwito-
waniem  odbioru.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 623 
 
 Art. 38. 1. Kontroler  dokonuje  pobrania  rzeczy  w obecności  kierownika  komórki  organizacyjnej,  w której  rzecz  się 
znajduje,  a w razie  jego nieobecności  – pracownika  wyznaczonego  przez  kierownika  jednostki  kontrolowanej.  Pobrana  rzecz  
powinna  być zaopatrzona  przez  uczestników  pobrania  w trwałe  cechy  lub znaki  uniemożliwiające  zastąpienie  jej inną.  
2. Z pobrania  rzeczy  sporządza  się protokół.  
Art. 39. 1. W razie  potrzeby  ustalenia  stanu  faktycznego  obiektów  lub innych  składników  majątkowych  albo przebiegu  
określonych  czynności,  kontroler  może  przeprowadzić  oględziny.  
2. Oględziny  przeprowadza  się w obecności  kierownika  komórki  organizacyjnej,  odpowiedzialnego  za przedmiot  lub 
czynności  poddane  oględzinom,  a w razie  jego nieobecności  – pracownika  wyznaczonego  przez  kierownika  jednostki  kon-
trolowanej.  
2a. W związku  z przeprowadzaną  kontrolą  w zakresie  niezbędnym  dla ustalenia  stanu  faktycznego  kontroler  może  
przeprowadzić  oględziny  obiektów  i innych  składników  majątkowych,  które  nie stanowią  własności  jednostki  kontrolowa-
nej lub znajdują  się poza  tą jednostką;  przepis  ust. 2 stosuje  się odpowiednio.  
3. Z przebiegu  i wyniku  oględzin  sporządza  się protokół.  
4. Przebieg  i wyniki  oględzin  mogą  być ponadto  utrwalone  za pomocą  urządzeń  technicznych  służących  do utrwalania  
obrazu  lub dźwięku;  nośnik,  na którym  został  utrwalony  obraz  lub dźwięk,  stanowi  załącznik  do protokołu.  
Art. 40. 1. Kontroler  może  żądać  od osób,  które  wykonują  lub wykonywały  pracę  w jednostce  kontrolowanej  na pod-
stawie  stosunku  pracy  lub innej  umowy,  udzielenia  mu, w terminie  przez  niego  wyznaczonym,  ustnych  lub pisemnych  wy-
jaśnień  w sprawach  dotyczących  przedmiotu  kontroli.  
2. Odmowa udzielenia wyjaśnień może nastąpić jedynie  w przypadkach, gdy wyjaśnienia mają dotyczyć:  
1) informacji  objętych  tajemnicą  ustawowo  chronioną  inną niż tajemnica  służbowa,  do których  dostęp  Najwyższej  Izby 
Kontroli  został  wyłączony  albo nie zostały  spełnione  warunki  do przekazania  informacji,  do których  dostęp  Najwyższej  
Izbie  Kontroli  został  ograniczony;  
2) faktów  i okoliczności,  których  ujawnienie  mogłoby  narazić  na odpowiedzialność  karną  lub majątkową  wezwanego  do 
złożenia  wyjaśnień,  a także  jego małżonka  albo osoby  pozostającej  z nim faktyczni e we wspólnym  pożyciu,  krewnych  
i powinowatych  do drugiego  stopnia  bądź  osób  związanych  z nim z tytułu  przysposobienia,  opieki  lub kurateli.  
3. Prawo  odmowy  udzielenia  wyjaśnień  w przypadkach,  o których  mowa  w ust. 2 pkt 2, trwa mimo  ustania  małżeństwa  
lub przysposobienia.  
4. Udzielający  wyjaśnień  może  uchylić  się od odpowiedzi  na pytania,  jeżeli  zachodzą  okoliczności,  o których  mowa  
w ust. 2. 
5. Warunkiem  przyjęcia  pisemnych  wyjaśnień  jest wskazanie  osoby  składającej  wyjaśnienia,  podanie  zajmowanego  
przez  nią stanowiska  w jednostce  kontrolowanej  oraz jej podpis.  
6. Z przyjęcia  ustnych  wyjaśnień  sporządza  się protokół.  
7. W razie  zasięgania  przez  kontrolera,  w związku  z prowadzoną  kontrolą,  informacji  w jednostkach  niekontrolowa-
nych  lub uzyskiwania  dokumentó w lub wyjaśnień  od pracowników  tych jednostek,  informacje  lub wyjaśnienia  powinny  być 
utrwalone  na piśmie  i podpisane  przez  osobę,  która  je złożyła.  Przepisy  ust. 1–6 stosuje  się odpowiednio.  
Art. 41. 1. Każdy  może  złożyć  kontrolerowi  ustne  lub pisemne  oświadczenie  dotyczące  przedmiotu  kontroli.  Warun-
kiem  przyjęcia  pisemnego  oświadczenia  jest wskazanie  osoby  składającej  oświadczenie  i jej podpis.  
2. Kontroler  nie może  odmówić  przyjęcia  oświadczenia,  jeżeli  ma ono związek  z przedmiotem  kontroli.  
3. Z przyjęcia  ustnego  oświadczenia  sporządza  się protokół.  
Art. 42. 1. Kontroler  może  wezwać  pracownika  jednostki  kontrolowanej  lub inną osobę  do stawienia  się w wyznaczo-
nym miejscu  i czasie  w celu złożenia  zeznań  w charakterze  świadka.  
2. W razie  potrzeby  kontroler  może  zwrócić  się do dyrektora  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby 
Kontroli z wnioskiem  o wezwanie  wskazanych  osób  do osobistego  stawienia  się w wyznaczonym  miejscu  i czasie,  i prze-
słuchanie  ich w charakterze  świadków  przez  upoważ nionego  pracownika  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  
Izby Kontroli.  
3. Jeżeli  osoba  wezwana  nie może  stawić  się z powodu  choroby  lub innej  niedającej  się pokonać  przeszkody,  kontroler  
lub pracownik  wymieniony  w ust. 2 może  dokonać  przesłuchania  w miejscu  pobytu  tej osoby.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 623 
 
 4. W wezwaniu należy wskazać:  
1) nazwę  i adres  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli;  
2) imię,  nazwisko  i adres  osoby  wzywanej;  
3) podstawę  prawną,  charakter  i cel wezwania;  
4) datę,  godzinę  i miejsce  stawienia  się; 
5) skutki  prawne  niezastosowania  się do wezwania;  
6) imię,  nazwisko  i stanowisko  służbowe  wzywającego.  
5.  Wezwanie doręcza się za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – 
Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) lub innego podmiotu zajmu jącego się doręczaniem korespon dencji albo 
na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach 
elektronicznych (Dz. U. poz. 2320  oraz z 2021 r. poz. 72, 802, 1135, 1163 i 1598 ).1) W sprawach  niecierpiących  zwłoki  
można dokonać wezwania w  formie elektronicznej, za pomocą telefaksu, telefonicznie albo w  inny sposób z  podaniem danych,  
o których  mowa  w ust. 4; sposób  wezwania  należy  udokumentować  dołączając  do akt kontroli  notatkę  służbową  lub 
potwierdzenie  transmisji  danych.  
Art. 43. Nie wolno przesłuchiwać jako świadków:  
1) obrońcy  co do faktów,  o których  dowiedział  się udzielając  porady  prawnej  lub prowadząc  sprawę;  
2) duchownego  co do faktów,  o których  dowiedział  się przy spowiedzi.  
Art. 44. 1. Osoba  obowiązana  do zachowania  w tajemnicy  informacji  niejawnych  o klauzuli  tajności  „zastrzeżone ” lub 
„poufne ” może  być przesłuchana  w charakterze  świadka  co do okoliczności,  których  dotyczy  ten obowiązek.  
2. Osoba  obowiązana  do zachowania  w tajemnicy  informacji  niejawnych  o klauzuli  tajności  „tajne ” lub „ściśle  tajne ” 
może  być przesłuchana  w charakterze  świadka  co do okoliczności,  których  dotyczy  ten obowiązek,  tylko  po zwolnieniu  od 
obowiązku  zachowania  tajemnicy,  udzielonym  na piśmie  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Osoba  obowiązana  do zachowania  tajemnicy  ustawowo  chronionej,  innej  niż określona  w ust. 1 i 2, może  być prze-
słuchana  w charakterze  świadka  co do okoliczności,  których  dotyczy  ten obowiązek,  tylko  po zwolnieniu  od obowiązku  
zachowania  tajemnicy,  udzielonym  na piśmie  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli,  chyba  że przepisy  innych  ustaw  
wyłączają  dostęp  Najwyższej  Izby Kontroli  do takiej  tajemnicy.  
Art. 45. 1. Prawo odmowy zeznań w  charakterze świadka przysługuje:  
1) pracownikowi  jednostki  kontrolowanej  ponoszącemu  odpowiedzialność  za działalność  będącą  przedmiotem  kontroli;  
2) każdej  osobie,  jeżeli  złożenie  zeznań  mogłoby  ją lub osoby  wymienione  w art. 40 ust. 2 pkt 2 narazić  na odpowiedzial-
ność karną  lub majątkową.  
2. Przepisy  art. 40 ust. 3 i 4 stosuje  się odpowiednio.  
Art. 46. Przed  rozpoczęciem  przesłuchania  kontroler  obowiązany  jest uprzedzić  świadka  o odpowiedzialności  karnej  
za zeznanie  nieprawdy  lub zatajenie  prawdy,  a w sytuacji  określonej  w art. 45 informuje  go o przysługujących  mu upraw-
nieniach.  
Art. 47. 1. Przesłuchanie  świadka,  za jego zgodą,  może  być utrwalone  za pomocą  urządzeń  technicznych  służących  do 
utrwalania  obrazu  lub dźwięku.  
2. Z zeznań  świadka  sporządza  się protokół;  nośnik,  na którym  został  utrwalony  obraz  lub dźwięk,  stanowi  załącznik  
do protokołu.  
Art. 48. 1. Na osobę  wezwaną  w charakterze  świadka,  która  mimo  prawidłowego  wezwania  nie stawiła  się bez uza-
sadnionej  przyczyny  we wskazanym  czasie  i miejscu,  kontroler  może  nałożyć  karę pieniężną  do wysokości  minimalnego  
wynagrodzenia  za pracę  określonego  na podstawie  przepisów  o minimalnym  wynagrodzeniu  za pracę.  
2. Na postanowienie  o nałożeniu  kary pieniężnej  służy  ukaranemu  zażalenie.  
3. Kara  pieniężna  podlega  egzekucji  w trybie  przepisów  o postępowaniu  egzekucyjnym  w administracji.  
                                                           
1) Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 76 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych ( Dz. U.  
poz. 2320  oraz z 2021 r. poz. 1135 ), która weszła w życie z dniem 5 października 2021 r.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 623 
 
 4. Postanowienie  o nałożeniu  kary pieniężnej  podlega  uchyleniu  przez  kontrolera,  jeżeli  osoba  wezwana  usprawiedliwi  
niestawienie  się na wezwanie.  Na postanowienie  o odmowie  uchylenia  kary pieniężnej  przysługuje  zażalenie.  
5. Środki  uzyskane  z kar pieniężnych  stanowią  dochód  budżetu  państwa.  
Art. 49. 1. Jeżeli  w toku kontroli  konieczne  jest zbadanie  określonych  zagadnień  wymagających  wiadomości  specjal-
nych,  dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej,  z własnej  inicjatywy  lub na wniosek  kontrolera,  powołuje  biegłego.  
2. W postanowieniu  o powołaniu  biegłego  określa  się przedmiot  i zakres  badań  oraz termin  wydania  opinii.  
3. W wyniku  przeprowadzonych  bada ń biegły  sporządza  szczegółowe  sprawozdanie  zawierające  opis przeprowadzo-
nych  badań  wraz  z wydaną  na ich podstawie  opinią.  
4. Jeżeli  w toku kontroli  ujawni  się potrzeba  dokonania  przez  kontrolera  określonych  czynności  badawczych  z udzia-
łem specjalisty  w danej  dziedzinie  wiedzy  lub praktyki,  kontroler  może,  w drodze  postanowienia,  powołać  specjalistę  do 
udziału  w tych czynnościach,  określając  przedmiot  i czas jego działania.  
5. Biegły  i specjalista  działają  na podstawie  postanowienia  o ich powołaniu.  Przepisy  art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. a–c stosuje  
się odpowiednio.  Biegłemu  lub specjaliście  można  udostępnić  akta kontroli  w zakresie  niezbędnym  do przeprowadzenia  
dowodu.  Biegły  i specjalista  są obowiązani  do zachowania  w tajemnicy  informacji,  o których  dowiedzieli  się w związku  
z wykonywaniem  zadań,  określonych  w postanowieniu  o ich powołaniu.  
6. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  może  wystąpić  za pośrednictwem  kontrolera  do dyrektora  właściwej  jednostki  
kontrolnej  z wnioskiem  o wyłączenie  z postępowania  kontrolnego  powołanego  biegłego  lub specjalisty  z przyczyn  okreś lo-
nych  w art. 31 ust. 1 i 2. Przepisy  art. 31 ust. 4 i 6 stosuje  się odpowiednio.  
Art. 49a. Jeżeli w toku kontroli powstanie wątpliwość wymagająca interpretacji przepisów prawnych związanych 
z ochroną praw lub interesów Rzeczypospolitej Polskiej, dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kon-
troli lub upoważniona przez niego osoba zwraca się do Prezesa Prokuratorii General nej Rzeczypospolitej Polskiej o  wydanie 
opinii prawnej w tej sprawie.  
Art. 50. 1. Świadkowi,  który  nie jest pracownikiem  jednostki  kontrolowanej,  przysługuje  zwrot  utraconego  zarobku,  
poniesionych  przez  niego  kosztów  podróży  i zakwaterowania  oraz dieta  na zasadach  określonych  w odrębnych  przepisach  
w sprawie  diet i innych  należności  z tytułu  podróży  służbowych  na obszarze  kraju.  
2. Biegłemu i  specjaliście przysługuje wynagrodzenie oraz zwrot poniesionych przez nich uzasadnionych i  udokumen to-
wanych  wydatków.  Wysokość  wynagrodzenia  ustala  się w umowie  zawartej  między  dyrektorem  właściwej  jednostki  kon-
trolnej  a biegłym  lub specjalistą,  uwzględniając  czas i nakład  pracy  niezbędne  do wydania  opinii,  a także  stopień  złożoności  
problemu  będącego  jej przedmiotem.  
3. Koszty,  o których  mowa  w ust. 1 i 2, są pokrywane  z budżetu  Najwyższej  Izby Kontroli.  
4. Przepisy  ust. 1 i 3 stosuje  się odpowiednio  do osoby  wezwanej  do złożenia  wyjaśnień  w trybie  art. 40 ust. 1 i 7. 
Art. 51. 1. Kontroler  jest obowiązany  niezwłocznie  poinformować  kierownika  jednostki  kontrolowanej  lub kierownika  
jednostki  nadrzędnej  oraz właściwe  organy  lub jednostki  organizacyjne  o stwierdzeniu  bezpośredniego  niebezpieczeństwa  
dla życia  lub zdrowia  ludzkiego  albo powstania  znacznej  szkody  w mieniu,  w celu zapobieżenia  występującemu  niebezpie-
czeństwu  lub szkodzie.  
2. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  obowiązany  jest niezwłocznie  poinformować  kontrolera  o podjętych  działaniach  
zapobiegających  stanowi  zagrożenia,  o którym  mowa  w ust. 1. 
3. (uchylony)  
4. Kontroler  może  w toku kontroli  informować  kierownika  jednostki  kontrolowanej  o ustaleniach  wskazujących  na 
nieprawidłowości  w działalności  tej jednostki.  
Art. 52. 1. Kontroler  ma prawo  zwołać  w toku kontroli,  w szczególnie  uzasadnionych  okolicznościach,  naradę  z pra-
cownikami  jednostki  kontrolowanej  dla omówi enia kwestii  związanych  z przeprowadzaną  kontrolą.  
2. O planowanym  zwołaniu  narady  kontroler  uprzedza  kierownika  jednostki  kontrolowanej,  uzgadniając  z nim czas 
i miejsce  narady.  
Art. 53. 1. Kontroler przygotowuje wystąpienie pokontrolne, które zawiera:  
1) numer  i tytuł kontroli;  
2) imię i nazwisko  oraz stanowisko  służbowe  kontrolera,  nazwę  właściwej  jednostki  kontrolnej  oraz numer  i datę upo-
ważnienia  do przeprowadzenia  kontroli;  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 623 
 
 3) oznaczenie  jednostki  kontrolowanej,  jej adres  oraz imię i nazwisko  kierownika;  
4) zwięzły  opis ustalonego  stanu  faktycznego  i ocenę  kontrolowanej  działalności,  w tym ustalone,  na podstawie  materia-
łów dowodowych  znajdujących  się w aktach  kontroli,  nieprawidłowości  i ich przyczyny,  zakres  i skutki  oraz osoby  za 
nie odpowied zialne;  
5) uwagi  i wnioski  w sprawie  usunięcia  stwierdzonych  nieprawidłowości;  
6) wzmiankę  o przekazaniu  informacji,  o których  mowa  w art. 51 ust. 1, oraz wzmiankę  o podjętych  w związku  z tym 
działaniach  zapobiegających  i ich skutkach  do czasu  zakończenia  kontroli  albo o niepodjęciu  takich  działań;  
7) pouczenie  o prawie  zgłoszenia  zastrzeżeń,  o których  mowa  w art. 54. 
2. W wystąpieniu  pokontrolnym  może  być także  zawarta  ocena  wskazująca  na niezasadność  zajmowania  stanowiska  
lub pełnienia  funkcji  przez  osobę  odpowiedzialną  za stwierdzone  nieprawidłowości  w jednostkach,  o których  mowa  w art. 2 
ust. 1 i art. 4 ust. 1. 
3. Wystąpienie  pokontrolne  podpisuje  kontroler  prowadzący  kontrolę  oraz dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej,  
z zastrzeżeniem  ust. 4 i 5. 
4. Wystąpienie pokontrolne do:  
1) Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej,  Marszałka  Sejmu,  Marszałka  Senatu,  Prezesa  Rady  Ministrów,  Prezesa  Naro-
dowego  Banku  Polskiego  oraz osób  kierujących  instytucjami,  o których  mowa  w art. 4 ust. 1, podpisuje  Prezes  Naj-
wyższej  Izby Kontroli;  
2) ministra  oraz kierownika  urzędu  centralnego  podpisuje  wiceprezes.  
5. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  zastrzec  dla siebie  prawo  do podpisania  każdego  wystąpienia  pokontrolnego  
a także  upoważnić  wiceprezesa  do podpisywania  wystąpień  pokontrolnych,  o których  mowa  w ust. 4. 
6. Wystąpienie  pokontrolne  sporządza  się w dwóch  egzemplarzach.  Jeden  egzemplarz  wystąpienia  pokontrolnego  
przekazuje  się kierownikowi  jednostki  kontrolowanej,  a drugi  włącza  się do akt kontroli.  
7. Ocena, o której mowa w  ust. 2, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, rozwiązania 
stosunku pracy z  winy pracownika bez wypowiedzenia albo odwołania go z  zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.  
Art. 54. 1. Kierownikowi  jednostki  kontrolowanej  przysługuje  prawo  zgłoszenia  umotywowanych  zastrzeżeń  do wy-
stąpienia  pokontrolnego,  w terminie  21 dni od dnia jego przekazania.  
2. Zastrzeżenia  zgłasza  się na piśmie  do dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej,  z zastrzeżeniem  ust. 3. 
3. Prezes  Narodowego  Banku  Polskiego,  kierownicy  naczelnych  i centralnych  organów  administracji  rządowej  oraz 
kierownicy  podmiotów,  o których  mowa  w art. 4 ust. 1, zgłaszają  zastrzeżenia  do Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli;  przepis  
ust. 4 zdanie pierwsze  stosuje  się odpowiednio.  
4. Dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej  odmawia  przyjęcia  zastrzeżeń,  jeżeli  zostały  one zgłoszone  przez  osobę  
nieuprawnioną  lub po upływie  terminu  lub są niedopuszczalne  z mocy  ustawy,  i informuje  o tym zgłaszającego.  Na posta-
nowienie  o odmowie  przyjęcia  zastrzeżeń  przysługuje  zażalenie  do Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 55. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  może  cofnąć  zgłoszone  zastrzeżenia  do wystąpienia  pokontrolnego  do 
chwili  podjęcia  uchwały  w sprawie  ich rozstrzygnięcia.  Cofnięte  zastrzeżenia  pozostawia  się bez rozpoznania.  Postanowie-
nie w tej sprawie  wydaje  odpowiednio  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli,  dyrektor  
właściwej  jednostki  kontrolnej  lub zespół  orzekający.  Na postanowienie  o pozostawieniu  zastrzeżeń  bez rozpoznania  zaża-
lenie  nie przysługuje.  
Art. 56. 1. Jeżeli  nie zachodzą  okoliczności,  o których  mowa  w art. 54 ust. 4, dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej  
przekazuje  zastrzeżenia,  wraz  z aktami  kontroli  i swoim  stanowiskiem  w sprawie  zastrzeżeń  dyrektorowi  kontrolnej  jed-
nostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  właściwej  w sprawach  orzecznictwa.  
2. Dyrektor  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  właściwej  w sprawach  orzecznictwa  nie-
zwłocznie  przekazuje  zastrzeżenia  komisji  rozstrzygającej  wyznaczając  zespół  orzekający  w celu ich rozpatrzenia.  
Art. 57. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  zgłoszone  mu zastrzeżenia  przekazuje  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  
wraz  z wystąpieniem  pokontrolnym  i stanow iskiem  przedłożonym  przez  dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej.  Do roz-
patrywania zastrzeżeń przez Kolegium Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio art.  61a ust.  4, 5 i  8 i art. 61b. 
Art. 58. Członków  komisji  rozstrzygającej,  o której  mowa  w art. 56 ust. 2, powołuje  i odwołuje  Prezes  Najwyższej  
Izby Kontroli,  spośród  kontrolerów  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli.  Prezes  Najwyższej  
Izby Kontroli  ustala  także  liczbę  członków  komisji  rozstrzygającej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 623 
 
 Art. 59. 1. Komi sja rozstrzygająca  orzeka  w trzyosobowych  zespołach  orzekających.  
2. Przewodniczącym  zespołu  orzekającego  jest kontroler  posiadający  wyższe  wykształcenie  prawnicze.  
3. Członek  zespołu  orzekającego  i protokolant  podlegają  wyłączeniu  z przyczyn  określonych  w art. 31 ust. 1 i 2. 
Art. 60. Członkowie  komisji  rozstrzygającej  są w zakresie  orzekania  niezależni.  
Art. 61. 1. Zastrzeżenia  do wystąpienia  pokontrolnego  rozpatrywane  są, z zastrzeżeniem  ust. 2, na posiedzeniu  jawnym  
dla stron  postępowania  kontrolnego.  
2. Na posiedzeniu  niejawnym  zespół  orzekający  może  uwzględnić  zastrzeżenia  w całości.  
Art. 61a. 1. Przebiegiem  posiedzenia  zespołu  orzekającego  kieruje  przewodniczący  zespołu.  Przewodniczący  czuwa  
również  nad sprawnym  przebiegiem  posiedzenia.  
2. Przewodniczą cy zespołu  wyznacza  termin  posiedzenia.  
3. O terminie  posiedzenia  zespołu  zawiadamia  się kierownika  jednostki  kontrolowanej  oraz dyrektora  właściwej  jed-
nostki  kontrolnej  i kontrolera;  przepisy  art. 42 ust. 2 i 3 stosuje  się odpowiednio.  Obecność  dyrektora  właściwej  jednostki  
kontrolnej  lub kontrolera  nie jest obowiązkowa,  chyba  że komisja  rozstrzygająca  uzna  ich udział  za konieczny.  Jeżeli  na 
posiedzeniu  zespołu  obecni  są kierownik  jednostki  kontrolowanej,  dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej  lub kontrol er, 
przewodniczący  zespołu  udziela  im głosu.  
4. Dla wyjaśnienia  wszystkich  kwestii  związanych  z rozpatrywaniem  zastrzeżeń  zespół  orzekający  może  żądać  przed-
stawienia  dokumentów.  
5. Zespół  orzekający  orzeka  o uwzględnieniu  zastrzeżeń  w całości  lub w części  albo o ich oddaleniu.  
6. Uchwałę  w sprawie  zastrzeżeń  podpisują  wszyscy  członkowie  zespołu.  Członek  zespołu  ma prawo  zgłosić  zdanie  
odrębne.  Zdanie  odrębne  wymaga  pisemnego  uzasadnienia.  
7. Z posiedzenia  zespołu  sporządza  się protokół,  który  podpisują  przewodniczący  zespołu  i protokolant.  
8. Uchwałę  w sprawie  zastrzeżeń  wraz  z uzasadnieniem  przekazuje  się kierownikowi  jednostki  kontrolowanej  i dyrek-
torowi  właściwej  jednostki  kontrolnej.  
Art. 61b. 1. Dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej  dokonuje  zmian  w wystąpieniu  pokontrolnym  zgodnie  z treścią  
uchwały  w sprawie  zastrzeżeń,  podpisuje  zmienione  wystąpienie  pokontrolne  i przesyła  je kierownikowi  jednostki  kontro-
lowanej.  
2. Do wystąpienia,  o którym  mowa  w ust. 1, nie przysługuje  prawo  zgłoszenia  zastrzeżeń.  
Art. 62. Kierownik  jednostki  kontrolowanej  jest obowiązany,  w terminie  określonym  w wystąpieniu,  nie krótszym  niż 
14 dni od dnia otrzymania  wystąpienia  pokontrolnego,  a w przypadku  wniesienia  zastrzeżeń,  od dnia otrzymania  uchwały  
o oddaleniu  zastrzeżeń  w całości  lub zmienionego  wystąpienia  pokontrolnego,  poinformować  Najwyższą  Izbę Kontroli 
o sposobie wykorzystania uwag i  wykonania wniosków sformułowanych w  wystąpieniu pokontrolnym oraz o podjętych  dzia-
łaniach  lub przyczynach  niepodjęcia  tych działań.  
Art. 62a. 1.2) Prezes Najwyższej Izby Kontroli może na piśmie powiadomić kierownika jednostki nadrzędnej lub właś -
ciwy  organ  państwowy  lub samorządowy  o uwagach,  ocenach  i wnioskach  dotyczących  kontrolowanej  działalności,  sfor-
mułowanych  w wystąpieniu  pokontrolnym.  Przepis  art. 53 ust. 2 stosuje  się odpowiednio.  
2. Podmioty,  o których  mowa  w ust. 1, są obowiązane,  w wyznaczonym  terminie  nie krótszym  niż 14 dni, poinformo-
wać Najwyższą  Izbę Kontroli  o zajętym  stanowisku  oraz o podjętych  działaniach  lub przyczynach  niepodjęcia  działań.  
Art. 63. 1. W razie  uzasadnionego  podejrzenia  popełnienia  przestępstwa  lub wykroczenia  Najwyższa  Izba Kontroli  
zawiadamia  organ  powołany  do ścigania  przestępstw  lub wykroczeń  oraz informuje  o tym kierownika  jednostki  kontrolo-
wanej  lub kierownika  jednostki  nadrzędnej  i właściwy  organ  państwowy  lub samorządowy.  
2. Organ  powołany  do ścigania  przestępstw  lub wykroczeń  obowiązany  jest zawiadomić  Najwyższą  Izbę Kontroli  
o wynikach  postępowania.  
3. W razie  ujawnienia  innych  czynów  niż określone  w ust. 1, za które  ustawowo  przewidziana  jest odpowiedzialność,  
Najwyższa  Izba Kontroli  zawiadamia  o tym właściwe  organy;  przepis  ust. 2 stosuje  się odpowiednio.  
4. (uchylony)  
                                                           
2) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 76 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 623 
 
 Art. 64. 1. Najwyższa  Izba Kontroli  opracowuje  informacje  o wynikach  kontroli  w celu przedłożenia  ich Sejmowi,  
Prezydentowi  Rzeczypospolitej  Polskiej  i Prezesowi  Rady  Ministrów.  Podstawę  do opracowania  informacji  o wynikach  
kontroli  stanowią  w szczególności  wystąpienia  pokontrolne  i materiał y dowodowe  zgromadzone  w aktach  kontroli.  
1a. Informacje  o wynikach  kontroli  podpisują  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  lub upoważniony  wiceprezes  oraz 
dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej.  
2. Informacje, o  których mowa w  ust. 1, przed przedłożeniem Sejmowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesowi  
Rady  Ministrów,  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  przesyła  właściwym  naczelnym  lub centralnym  organom  państwowym,  
które  w terminie  14 dni od dnia otrzymania  mogą  przedstawić  swoje  stanowisko.  Stanowisko  dołącza  się do informacji;  
Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  do tego stanowiska  przedstawić  swoją  opinię.  
3. Na żądanie  Sejmu,  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej  lub Prezesa  Rady  Ministrów  albo gdy wystąpiły  szczegól-
nie ważne  okoliczności  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  niezwłocznie  przekazuje  informacje  o wynikach  przeprowadzo-
nych  kontroli  nie czekając  na stanowisko,  o którym  mowa  w ust. 2. 
Art. 64a. 1. Zażalenia  na postanowienia  wydane  na podstawie  przepisów  niniejszego  rozdziału  wnosi  się w terminie  
7 dni od dnia otrzymania  postanowienia,  do dyrektora  właściwej  jednostki  kontrolnej,  z zastrzeżeniem  art. 54 ust. 4. 
2. Dyrektor  właściwej  jednostki  kontrolnej,  a w przypadku,  o który m mowa  w art. 54 ust. 4, Prezes  Najwyższej  Izby 
Kontroli,  w drodze  postanowienia,  uwzględnia  zażalenie  albo utrzymuje  zaskarżone  postanowienie  w mocy;  na wydane  po-
stanowienie  zażalenie  nie przysługuje.  
Art. 64b. 1. Do biegu  terminów  przewidzianych  w niniejszym  rozdziale  nie wlicza  się dnia,  w którym  dokonano  czyn-
ności  rozpoczynającej  bieg terminu.  
2. Jeżeli  koniec  terminu  przypada  na dzień  ustawowo  wolny  od pracy,  czynność  może  zostać  dokonana  następnego  
dnia powszedniego.  
3.3) Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce pocztowej operatora 
wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo wysłane na adres do doręczeń elek tro-
nicznych , o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listop ada 2020 r. o doręczeniach elek tronicznych, a w przypadku 
przekazania go za pośrednictwem poczty elektroniczne j lub telefaksu – po potwierdze niu jego przyjęcia.  
Art. 65. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  szczegółowe  zasady  przygotowywania  kon-
troli,  zadania  kontrolerów  oraz zasady  sporządzania  informacji  o wynikach  kontroli.  
Rozdział  4 
Pracownicy  Najwyższej  Izby  Kontroli  
Art. 66. 1. Pracownikami Najwyższej Izby Kontroli są: Prezes, wiceprezesi,  dyrektor generalny Najwyższej Izby  Kon-
troli,  kontrolerzy  oraz pracownicy  zatrudnieni  na stanowiskach  administracyjnych  i obsługi.  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
Art. 66a. Kontrolerami są pracownicy zatrudnieni na stanowiskach:  
1) dyrektorów  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli;  
2) wicedyrektorów  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli;  
3) radców  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli;  
4) doradców  prawnych,  ekonomicznych  i technicznych;  
5) głównych  specjalistów  kontroli  państwowej;  
6) specjalistów  kontroli  państwowej;  
7) starszych  inspektorów  kontroli  państwowej;  
8) inspektorów  kontroli  państwowej;  
9) młodszych  inspektorów  kontroli  państwowej.  
                                                           
3) W brzmieniu ustalonym przez art. 76 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 623 
 
 Art. 67. Kontrolerem może być osoba, która:  
1) ma obywatelstwo  polskie ; 
2) ma pełną  zdolność  do czynności  prawnych  oraz korzysta  z pełni  praw  publicznych;  
3) nie była karana  za przestępstwo  popełnione  z winy  umyślnej;  
4) ma wyższe  wykształcenie;  
5) ma stan zdrowia  pozwalający  na zatrudnienie  na określonym  stanowisku.  
Art. 68. 1. Stosunek  pracy  z kontrolerem  nawiązuje  się na podstawie  mianowania,  poprzedzonego  umową  o pracę  na 
czas nie dłuższy  niż 3 lata. 
2. Kontrolerów  mianuje  i rozwiązuje  z nimi stosunek  pracy  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Rozwiązanie stosunku pracy z  mianowanymi kontrolerami – członkami Kolegium Najwyższej Izby Kontroli – wymaga  
zgody  Kolegium.  
4. Stosunek  pracy  z kontrolerem,  o którym  mowa  w ust. 1, nawiązuje  się na podstawie  umowy  o pracę,  jeżeli  jest on 
zatrudniony  w niepełnym  wymiarze  czasu  pracy.  
5. Mianowanie  jest uzależnione  od aplikacji  kontrolerskiej  zakończonej  złożeniem  egzaminu  z wynikiem  pozytywnym  
przed  komisją  egzaminacyjną  powołaną  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  Aplikacja  kontrolerska  ma na celu teore-
tyczne  i praktyczne  przygotowanie  kontrolera  do wykonywania  i nadzorowania  czynności  kontrolnych.  
6. (uchylony)  
7. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  sposób  przeprowadzania  aplikacji  kontrolerskiej  
i egzaminu.  
Art. 68a. 1. Na stanowisko kontrolera może zostać przeniesiony członek korpusu służby cywilnej w  rozumieniu ustawy  
z dnia 21  listopada 2008  r. o służbie cywilnej (Dz.  U. z 2021 r. poz. 1233, 2447 i 2448 ) w drodze porozumienia pracodawców.  
2. Do przeniesienia,  o którym  mowa  w ust. 1, stosuje  się art. 68 ust. 1 i 5 zdanie pierwsze.  
3. (uchylony)  
Art. 69. Dyrektorzy  i wicedyrektorzy  biur oraz inni pracownicy  administracyjni  i obsługi  są zatrudniani  na podstawie  
umowy  o pracę.  
Art. 69a. 1. Nabór kandydatów na stanowiska kontrolerów, o  których mowa w  art. 66a pkt  3–9, odbywa się  w drodze  
otwartego  i konkurencyjnego  postępowania  kwalifikacyjnego.  
2. O przeprowadzeniu  naboru  decyduje  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 69b. 1. Ogłoszenie o  naborze upublicznia się, w  szczególności przez umieszczenie w  miejscu powszechnie dostęp -
nym we wszystkich  jednostkach  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli,  a także  przez  udostępnienie  w Biuletynie  Infor -
macji  Publicznej.  
2. Ogłoszenie o  naborze powinno zawierać:  
1) określenie  stanowiska,  którego  nabór dotyczy;  
2) zakres zadań wykonywanych na stanowisku i  wymagania związane ze stanowiskiem, zgodne z  jego opisem, ze  wskaza-
niem,  które  z nich są niezbędne,  a które  dodatkowe;  
3) wskazanie  wymaganych  dokumentów;  
4) termin  i miejsce  składania  dokumentów.  
3. Termin  do składania  dokumentów,  określony  w ogłoszeniu  o naborze,  nie może  być krótszy  niż 14 dni od dnia udo-
stępnienia  tego ogłoszenia  w Biuletynie  Informacji  Publicznej.  
4. Informacje dotyczące kandydatów, w  zakresie objętym wymaganiami określonymi w  ogłoszeniu o  naborze, są jawne.  
Art. 69c. 1. Listę  osób  zakwalifikowanych  do pracy  w wyniku  naboru  udostępnia  się w sposób,  o którym  mowa  
w art. 69b ust. 1, w terminie  14 dni od dnia zakończenia  naboru.  
2. Informację o  wyniku naboru udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres co najmniej  3 miesięcy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 623 
 
 Art. 69d. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  szczegółowe  zasady  przeprowadzania  na-
boru,  w tym sposób  sprawdzenia  i oceny  wiedzy  oraz kwalifikacji  kandydatów;  treść  zarządzenia  udostępnia  się w Biulety-
nie Informacji  Publicznej.  
Art. 69e. 1. Stanowiska,  o których  mowa  w art. 66a pkt 1 i 2, są obsadzane  w drodze  konkursu.  O przeprowadzeniu  
konkursu  decyduje  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. O stanowiska, o  których mowa w  art. 66a pkt  1 i 2, mogą ubiegać się mianowani kontrolerzy, którzy spełniają wy-
magania określone w  ogłoszeniu o  konkursie, a  w przypadku stanowisk, o  których mowa w  art. 66a pkt  1, dodatkowo:  
1) przez  okres  co najmniej  5 lat poprzedzających  konkurs  byli pracownikami  Najwyższej  Izby Kontroli  lub 
2) przez  okres co najmniej 5  lat wykonywali lub nadzorowali czynności kontrolne jako pracownicy komórek kontroli 
w innej jednostce sektora finansów publicznych i  w tym czasie oraz w  okresie co najmniej  5 lat bezpośrednio poprze-
dzających konkurs nie wchodzili w  skład organów partii politycznych reprezentujących partie polityczne na zewnątrz 
lub uprawnionych do zaciągania zobowiązań.  
Przepis  art. 69b stosuje  się odpowiednio.  
3. Po rozstrzygnięciu  konkursu  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  mianuje  na stanowisko,  o którym  mowa  w art. 66a 
pkt 1 i 2, na okres  5 lat. 
4. Wraz  z upływem  5 lat od dnia mianowania  na stanowisko,  o którym  mowa  w art. 66a pkt 1 i 2, Prezes  Najwyższej  
Izby Kontroli mianuje osobę zajmującą to stanowisko, na stanowisko, o  którym mowa w  art. 66a pkt  4, w kontrolnej jed nostce  
organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  w tej samej  miejscowości,  w której  znajduje  się siedziba  kontrolnej  jednostki  orga-
nizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli,  w której  zajmowała  dotychczasowe  stanowisko.  
Art. 69f. 1. W celu przeprowadzenia  konkursu,  o którym  mowa  w art. 69e ust. 1, Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  
powołuje  komisję  konkursową.  
2. W toku konkursu  sprawdzeniu  podlega  wiedza  niezbędna  do wykonywania  zadań  na stanowisku,  na które  przepro-
wadzany  jest konkurs,  predyspozycje  i umiejętności  kierownicze;  art. 69c stosuje  się odpowiednio.  
Art. 69g. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  szczegółowe  zasady  przeprowadzania  kon-
kursu,  o którym  mowa  w art. 69e ust. 1, w tym skład,  organizację  komisji  konkursowej  oraz sposób  sprawdzenia  i oceny  
umiejętności  osób  ubiegających  się o stanowiska,  o których  mowa  w art. 66a pkt 1 i 2; treść  zarządzenia  udostępnia  się 
w Biuletynie  Informacji  Publicznej.  
Art. 70. 1. Przy mianowaniu kontroler składa przed Prezesem Najwyższej Izby Kontroli ślubowanie następującej treści:  
„Ślubuję  służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać porządku prawnego, wykonywać obowiązki pracownika 
Najwyższej Izby Kontr oli sumiennie, bezstronnie, zgodnie z  najlepszą wiedzą i  wolą. ”. 
Ślubowanie  może  być również  złożone  z dodaniem  słów:  „Tak mi dopomóż  Bóg”. 
1a. Złożenie  ślubowania  kontroler  potwierdza  podpisem.  
2. Akt mianowania zawiera:  
1) imię i nazwisko  kontrolera;  
2) datę mianowania;  
3) stanowisko  służbowe  i jednostkę  organizacyjną;  
4) składniki  i wysokość  wynagrodzenia.  
Art. 71. Do obowiązków kontrolera należy w  szczególności:  
1) należyte,  bezstronne  i terminowe  wykonywanie  zadań;  
2) obiektywne  ustalanie  i rzetelne  dokumentowanie  wyników  kontroli;  
3) przestrzeganie  tajemnicy  ustawowo  chronionej;  
4) godne  zachowanie  się w służbie  i poza  służbą;  
5) stałe podnoszenie  kwalifikacji  zawodowych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 623 
 
 Art. 72. 1. Pracownik Najwyższej Izby Kontroli jest obowiązany sumiennie wypełn iać polecenia służbowe przełożonych.  
2. Jeżeli  polecenie  służbowe  w przekonaniu  pracownika  jest niezgodne  z prawem  lub zawiera  znamiona  pomyłki,  pra-
cownik  powinien  przedstawić  swoje  zastrzeżenia  przełożonemu;  w razie  pisemnego  potwierdzenia  polecenia  jest obowią -
zany  je wykonać,  z zastrzeżeniem  ust. 3; o ile w toku dalszego  postępowania  okaże  się, że stanowisko  pracownika  było 
uzasadnione,  przełożony,  który  wydał  polecenie,  ponosi  z tego tytułu  odpowiedzialność.  
3. Pracownikowi  nie wolno  wykonywać  poleceń,  których  wykonanie  stanowiłoby  przestępstwo  lub groziło  niepowe-
towaną  szkodą.  
Art. 73. 1. Informacje,  które  pracownik  Najwyższej  Izby Kontroli  uzyskał  w związku  z wykonywaniem  obowiązków  
służbowych  stanowią  tajemnicę  kontrolerską,  z zastrzeżeniem  art. 10. 
2. Obowiązek  zachowania  tajemnicy  kontrolerskiej  ma również  członek  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli,  o którym  
mowa  w art. 22 ust. 2 pkt 1, w zakresie  informacji,  jakie  uzyskał  w wyniku  rozpatrywania  zastrzeżeń.  
3. Obowiązek  zachowania  tajemnicy  trwa również  po ustaniu  zatrudnienia  lub upływie  albo wygaśnięciu  kadencji  
członka  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli.  
4. Od obowiązku  zachowania  tajemnicy  kontrolerskiej  może  zwolnić  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  albo sąd właś-
ciwy  do rozpoznania  sprawy.  
Art. 74. 1. Kontroler  nie może  być członkiem  partii  politycznej  ani publicznie  manifestować  poglądów  politycznych.  
2. Kontrolerowi  ubiegającemu  się o mandat  posła,  senatora,  posła  do Parlamentu  Europejskiego,  radnego  lub o funkcję  
wójta,  burmistrza  lub prezydenta  miasta  udziela  się urlopu  bezpłatnego  na czas kampanii  wyborczej.  
3. Ze stanowiskiem  kontrolera  nie można  łączyć  mandatu  posła,  senatora,  posła  do Parlamentu  Europejskiego  lub rad-
nego.  
4. Stosunek  pracy  z kontrolerem  wygasa  wskutek  wyboru  na posła,  senatora,  posła  do Parlamentu  Europejskiego  lub 
radnego.  
Art. 75. 1. Kontroler  nie może  wykonywać  zajęć,  które  godziłyby  w interes  Najwyższej  Izby Kontroli  lub byłyby  nie-
zgodne  z jej zadaniami,  a także  pozostawałyby  w sprzeczności  z obowiązkami  pracownika  lub mogłyby  wywoływać  podej-
rzenie  o stronniczość  lub interesowność.  
2. Kontroler  może  podjąć  dodatkowe  zajęcie  zarobkowe  po uzyskaniu  zgody  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 76. 1. Mianowany  kontroler  podlega  okresowym  ocenom  kwalifikacyjnym  nie rzadziej niż raz na 3 lata. 
2. Oceny  kwalifikacyjnej  dokonuje  na piśmie  przełożony  mianowanego  kontrolera;  ocenę  kwalifikacyjną  przełożony  
doręcza  kontrolerowi  za potwierdzeniem  odbioru.  
3. Ocena  kwalifikacyjna  wymaga  pisemnego  uzasadnienia.  
4. Przedmiotem  oceny  kwalifikacyjnej  jest sposób  wykonywania  obowiązków,  o których  mowa  w art. 71, w okresie,  
którego  dotyczy  ocena.  
5. Przedmiotem  oceny  kwalifikacyjnej  kontrolerów,  o których  mowa  w art. 66a pkt 1 i 2, jest dodatkowo  ocena  ich 
przydatności  do pracy  na zajmowanym  stanowisku.  
6. Od okresowych ocen kwalifikacyjnych zwolnieni są mianowani kontrolerzy:  
1) w okresie  wypowiedzenia  stosunku  pracy;  
2) którym  brakuje  nie więcej  niż 4 lata do osiągnięcia  wieku  i stażu  pracy  wymaganych  do nabycia  prawa  do emerytury . 
7. W przypadku  otrzymania  przez  mianowanego  kontrolera  negatywnej  oceny  kwalifikacyjnej,  ponowną  ocenę  prze-
prowadza  się nie wcześniej  niż 6 miesięcy  i nie później  niż 12 miesięcy  od dnia doręczenia,  o którym  mowa  w ust. 2. 
Art. 76a. 1. Mianowany  kontroler  może  odwołać  się od negatywnej  oceny  kwalifikacyjnej  do Prezesa  Najwyższej  Izby 
Kontroli  w terminie  14 dni od dnia doręczenia,  o którym  mowa  w art. 76 ust. 2; odwołanie  na piśmie  wnosi  się za pośred-
nictwem  przełożonego,  który  dokonał  oceny.  
2. W przypadku  uchybienia  terminu  do wniesienia  odwołania  pozostawia  się je bez rozpoznania,  o czym  informuje  się 
na piśmie  składającego  odwołanie.  Postanowienie  w tej sprawie  wydaje  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Po rozpoznaniu  odwołania  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  wydaje  decyzję,  w której  zatwierdza  ocenę  kwalifika-
cyjną  albo dokonuje  zmiany  tej oceny.  
4. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi,  w drodze  zarządzenia,  okres,  za który  dokonuje  się oceny  oraz tryb doko-
nywania  okresowych  ocen  kwalifikacyjn ych i rozpatrywania  odwołań  od ocen  kwalifikacyjnych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 623 
 
 Art. 76b. Od decyzji,  o której  mowa  w art. 76a ust. 3, zatwierdzającej  ocenę  negatywną,  mianowanemu  kontrolerowi  
służy  skarga  do sądu administracyjnego.  
Art. 77. 1. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  w przypadkach  uzasadnionych  potrzebami  służbowymi,  może  przenieść  
kontrolera  do innej  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli.  
2. Przeniesienie  kontrolera  do kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  w miejscowości  innej  niż 
siedziba  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli,  w której  wykonuje  pracę,  sprawującego  samodziel-
nie opiekę nad dzieckiem w  wieku do piętnastu lat lub będącego kobietą w  ciąży, możliwe jest tylko za zgodą tego kontrolera.  
3. Przeniesienie,  o którym  mowa  w ust. 1, może  być dokonane  do pracy  zgodnej  z kwalifikacjami  kontrolera  i z wyna-
grodzeniem  nie niższym,  niż dotychczas  pobierane.  Przeniesienie  na okres  dłuższy  niż 6 miesięcy  i częściej  niż raz na 2 lata 
wymaga  zgody  tego kontrolera.  
4. W przypadku przeniesienia kontrolera do kontrolnej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli  w miejscowości  
innej  niż siedziba  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli,  w której  wykonuje  pracę,  przysługują  mu 
uprawnienia  na zasadach  określonych  w przepisach  dotyczących  urzędników  służby  cywilnej.  
Art. 77a. (uchylony)  
Art. 78. 1. Kontrolerowi,  delegowanemu  służbowo  do zajęć  poza  stałym  miejscem  pracy,  przysługują:  zwrot  kosztów  
podróży  i zakwaterowania  oraz diety  na zasadach  określonych  w odrębnych  przepisach.  
2. (uchylony)  
Art. 79. Kontrolerowi  zatrudnionemu  w Najwyższej  Izbie  Kontroli  na stanowisku  określonym  w art. 66a przez  okres  
nie krótszy  niż 10 lat przysługuje  dodatkowy  urlop  wypoczynkowy  w wymiarze  6 dni roboczych,  a po 20 latach  pracy  – 
w wymiarze  12 dni roboczych.  
Art. 80. 1. Kontrolerowi  zatrudnionemu  w Najwyższej  Izbie  Kontroli  na stanowisku  określonym  w art. 66a przez  okres  
nie krótszy  niż 5 lat może  być przyznany,  co najwyżej  dwukrotnie  w okresie  zatrudnienia  w Najwyższej  Izbie  Kontroli,  
płatny  urlop  dla poratowania  zdrowia  w wymiarze  nieprzekraczającym  łącznie  12 miesięcy,  z wynagrodzeniem  obliczonym  
tak jak za urlop  wypoczynkowy.  
2. Urlopu,  o którym  mowa  w ust. 1, udziela  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  na wniosek  kontrolera,  umotywowany  
opinią  o stanie  zdrowia  wydaną  przez  komisję  lekarską  powołaną  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. Nie można  dopuścić  do pracy  kontrolera,  który  korzystał  z urlopu  dla poratowania  zdrowia,  bez aktualnego  orzecze-
nia lekarskiego  stwierdzającego  brak przeciwwskazań  do pracy  na określonym  stanowisku.  
4. Kontrolerowi,  który  spełnia  warunki  do uzyskania  świadczenia  rehabilitacyjnego,  przysługuje  urlop  dla poratowania  
zdrowia,  na zasadach  określonych  w ust. 1–3. 
Art. 81. 1. Pracownikom  Najwyższej  Izby Kontroli  przysługuje  dodatek  za wieloletnią  pracę  w wysokości  wynoszącej  
po 5 latach  pracy  5% miesięcznego  wynagrodzenia  zasadniczego.  Dodatek  ten wzrasta  o 1% za każdy  dalszy  rok pracy  aż 
do osiągnięcia  20% miesięcz nego  wynagrodzenia  zasadniczego.  
2. Zaliczanie  okresów  pracy  do okresu  pracy,  od którego  zależy  wysokość  dodatku  za wieloletnią  pracę,  odbywa  się 
na zasadach  określonych  w przepisach  o służbie  cywilnej.  
Art. 82. 1. Pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli przysługują nagrody jubi leuszowe za wieloletnią pracę w wyso-
kości:  
1) po 20 latach  pracy  – 75% wynagrodzenia  miesięcznego;  
2) po 25 latach  pracy  – 100%  wynagrodzenia  miesięcznego;  
3) po 30 latach  pracy  – 150%  wynagrodzenia  miesięcznego;  
4) po 35 latach  pracy  – 200%  wynagrodzenia  miesięcznego;  
5) po 40 latach  pracy  – 300%  wynagrodzenia  miesięcznego;  
6) po 45 latach  pracy  – 400%  wynagrodzenia  miesięcznego.  
2. Zaliczanie  okresów  pracy,  sposób  obliczania  i wypłacania  nagród  jubileuszowych  odbywa  się na zasad ach okreś lo-
nych  w przepisach  o służbie  cywilnej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 623 
 
 Art. 83. 1. Pracownikowi  Najwyższej  Izby Kontroli,  z którym  rozwiązano  stosunek  pracy  z powodu  nabycia  prawa  do 
emerytury  lub renty  z tytułu  niezdolności  do pracy  albo na skutek  orzeczenia  lekarza  orzecznika  Zakładu  Ubezpieczeń  Spo-
łecznych, przysługuje jednorazowa odprawa w  wysokości trzykrotnego, a  w przypadku stażu pracy powyżej 20  lat – sześcio -
krotnego  wynagrodzenia,  otrzymanego  za ostatni  miesiąc  zatrudnienia.  
2. Odprawa,  o której  mowa  w ust. 1, nie przysługuje  pracownikowi,  który  w związku  z przejściem  na rentę  z tytułu  
niezdolności  do pracy  lub emeryturę  otrzymał  odprawę  na podstawie  innych  przepisów.  
3. Do okresu  pracy,  o którym  mowa  w ust. 1, wlicza  się wszystkie  poprzednie  zakończone  okresy  zatrudnienia  oraz 
inne udowodnione  okresy,  jeżeli  z mocy  odrębnych  przepisów  podlegają  one wliczeniu  do okresu  pracy,  od którego  zależą  
uprawnienia  pracownicze.  
Art. 84. Pracownikowi  Najwyższej  Izby Kontroli  przysługuje  dodatkowe  wynagrodzenie  roczne  na zasadach  okreś lo-
nych  w odrębnych  przepisach.  
Art. 85. 1. Czas  pracy  w Najwyższej  Izbie  Kontroli  nie może  przekraczać  8 godzin  na dobę  i przeciętnie  40 godzin  
w przeciętnie  pięciodniowym  tygodniu  pracy,  w przyjętym  okresie  rozliczeniowym  nieprzekraczającym  3 miesięcy.  
2. W przypadkach  uzasadnionych  rodzajem  pracy  i jej organizacją  mogą  być stosowane  rozkłady  czasu  pracy,  w któ-
rych jest dopuszczalne  przedłużenie  czasu  pracy  do 12 godzin  na dobę.  Czas  pracy  w tych rozkładach  nie może  jednak  
przekraczać  przeciętnie  40 godzin  na tydzień  w przyjętym  okresie  rozliczeniowym  nieprzekraczającym  3 miesięcy.  
3. Przepisu  ust. 2 nie stosuje  się do kobiet  w ciąży  oraz – bez ich zgody  – do osób  opiekujących  się dziećmi  do lat 8 
oraz w innych  przypadkach  określonych  w odrębnych  przepisach.  
4. Rozkład  czasu  pracy  w tygodniu  oraz jego wymiar  w poszczególnych  dniach  tygodnia  ustala  Prezes  Najwyższej  Izby 
Kontroli. Dni tygodnia niebędących dniami pracy w  Najwyższej Izbie Kontroli nie wlicza się do urlopu wypoczynkowego.  
5. Kontroler  może  być w uzasadnionych  przypadkach,  w szczególności  ze względu  na dobro  kontroli,  zatrudniony  poza  
normalnymi  godzinami  pracy  bez prawa  do oddzielnego  wynagrodzenia.  
6. Kontrolerowi,  który  na polecenie  przełożonego  wykonuje  pracę poza  normalnymi  godzinami  pracy  w porze  nocnej  
lub w dni wolne  od pracy  przysługuje  czas wolny.  
Art. 86. 1. Pracownicy  Najwyższej  Izby Kontroli,  z wyjątkiem  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli,  wiceprezesów,  
dyrektora  generalnego  oraz dyrektorów  i wicedyrektorów  kontrolnych  jednostek  organizacyjnych  Najwyższej  Izby Kontroli,  
mają  prawo  zrzeszania  się w związkach  zawodowych.  
2. Kontrolerzy,  o których  mowa  w art. 66a pkt 3–9, mogą  należeć  do związku  zawodowego  zrzeszającego  wyłącznie  
pracowników  Najwyższej  Izby Kontroli.  W Najwyższej  Izbie  Kontroli  może  działać  tylko  jeden  związek  zawodowy  zrze-
szający  pracowników,  o których  mowa  w zdaniu  pierwszym.  
Art. 87. Pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli nie wolno uczestniczyć w  strajkach ani w  akcjach zakł ócających fun k-
cjonowanie  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 88. 1. Wiceprezesi  i dyrektor  generalny  Najwyższej  Izby Kontroli  oraz kontrolerzy  nie mogą  być pociągnięci  do 
odpowiedzialności  karnej  z powodu  swoich  czynności  służbowych  bez uprzedniej  zgody  Kolegium  Najwyższej  Izby Kon-
troli,  a Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  – bez zgody  Sejmu.  
2. Przepis  ust. 1 stosuje  się odpowiednio  również  po ustaniu  stosunku  pracy.  
Art. 89. (uchylony)  
Art. 90. (uchylony)  
Art. 91. 1. Mianowany  kontroler  zostaje  z mocy  prawa  zawieszony  w pełnieniu  obowiązków  służbowych  w razie  tym-
czasowego  aresztowania  do czasu  wygaśnięcia  stosunku  pracy.  
2. Wynagrodzenie  mianowanego  kontrolera  w okresie  tymczasowego  aresztowania  ulega  ograniczeniu  do połowy.  
Jeżeli  zapadł  wyrok  uniewinn iający  lub postępowanie  karne  zostało  umorzone,  mianowanemu  kontrolerowi  wypłaca  się 
pozostałą  część  wynagrodzenia,  z zastrzeżeniem  ust. 3. 
3. Nie wypłaca  się pozostałej  części  wynagrodzenia,  jeżeli  postępowanie  karne  zostało  umorzone  warunkowo  lub na 
podstawie  amnestii,  a mianowany  kontroler  w przepisanym  trybie  nie domagał  się rehabilitacji.  
Art. 91a. 1. Stosunek pracy z  mianowanym kontrolerem wygasa wskutek:  
1) śmierci;  
2) zrzeczenia  się obywatelstwa  polskiego;  
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 623 
 
 3) upływu  3 miesięcy  nieobecności  w pracy  z powodu  tymczasowego  aresztowania  albo odbywania  kary pozbawienia  
wolności;  
4) uprawomocnienia  się wyroku  skazującego  za przestępstwo  umyślne;  
5) uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego o  ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia z  pracy w Najwyższej Izbie  
Kontroli;  
6) wyboru  na posła,  senatora,  posła  do Parlamentu  Europejskiego  lub radnego.  
2. W przypadku  wygaśnięcia  stosunku  pracy  z powodu  tymczasowego  aresztowania  stosuje  się odpowiednio  art. 66 
§ 2 i 3 Kodeksu  pracy.  
3. Wygaśnięcie  stosunku  pracy  z przyczyn  określonych  w ust. 1 pkt 2–5, stwierdza  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli.  
Art. 92. 1. (uchylony)  
2. Stosunek pracy z  mianowanym kontrolerem rozwiązuje się bez wypowiedzenia w  razie:  
1) trwającej  dłużej  niż 1 rok niezdolności  do pracy spowodowanej  chorobą;  
2) nieusprawiedliwionego  niezgłoszenia  się do lekarza  orzecznika  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  w okolicznoś ciach,  
o których  mowa  w ust. 3. 
2a. W razie  niezdolności  do pracy  z powodu  choroby,  o której  mowa  w ust. 2 pkt 1, mianowany  kontroler  zachowuje  
prawo  do świadczeń  pieniężnych  przez  okres  przewidziany  w przepisach  o świadczeniach  pieniężnych  z ubezpieczenia  spo-
łecznego  w razie  choroby  i macierzyństwa.  
3. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  w uzasadnionych  przypadkach,  w szczególności  w razie  długotrwałego  korzysta-
nia ze zwolnień  lekarskich,  może  z urzędu  skierować  mianowanego  kontrolera  do lekarza  orzecznika  Zakładu  Ubezpieczeń  
Społecznych  w celu ustalenia,  czy jego stan zdrowia  pozwala  na zatrudnienie  go na zajmowanym  stanowisku.  
Art. 93. 1. Stosunek pracy z  mianowanym kontrolerem rozwiązuje się za wypowiedzeniem w  razie:  
1) dwukrotnej,  następującej  po sobie,  negatywnej  oceny  kwalifikacyjnej;  
2) orzeczenia  przez  lekarza  orzecznika  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  trwałej  niezdolności  do pełnienia  obowiązków  
służbowych  na zajmowanym  stanowisku.  
2. Stosunek pracy z  mianowanym kontrolerem można rozwiązać za wypowiedzeniem w  razie:  
1) (uchylony)  
2) likwidacji  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  lub reorganizacji  tej jednostki,  jeżeli  przenie-
sienie  kontrolera  za jego zgodą  do innej  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  nie jest możliwe;  
rozwiązanie  stosunku  pracy  z tej przyczyny  wywołuje  skutki,  jakie  przepisy  prawa  wiążą  z rozwiązaniem  stosunku  
pracy  z urzędnikiem  służby  cywilnej  z powodu  likwidacji  urzędu.  
3. Okres  wypowiedzenia  stosunku  pracy  z mianowanym  kontrolerem  wynosi  3 miesiące  i kończy  się ostatniego  dnia 
miesiąca  kalendarzowego.  
Art. 94. Rozwiązanie stosunku pracy  z mianowanym kontrolerem może nastąpić:  
1) w drodze  porozumienia  stron;  
2) za trzymiesięcznym  wypowiedzeniem  dokonanym  przez  kontrolera.  
Art. 95. W okresie  wypowiedzenia  mianowany  kontroler  może  być zwolniony  z pełnienia  obowiązków,  z zachowa-
niem  prawa  do wynagrodzenia  i innych  świadczeń  przysługujących  na podstawie  stosunku  pracy.  
Art. 96. Od decyzji  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  w sprawach  o przeniesienie  mianowanego  kontrolera  do kon-
trolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  w miejscowości  innej  niż siedziba  kontrolnej  jednostki  organiza-
cyjnej Najwyższej Izby Kontroli, w  której mianowany kontroler wykonuje pracę, oraz w  sprawach, o  których mowa w  art. 92 
i 93, mianowanemu  kontrolerowi  przysługuje  skarga  do sądu administracyjnego . 
Art. 97. Marszałek  Sejmu,  na wniosek  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli,  określi,  w drodze  zarządzenia,  wymagane  
kwalifikacje,  zasady  wynagradzania  oraz tabele  stanowisk  pracowników  Najwyższej  Izby Kontroli.  Zarządzenie  podlega  
ogłoszeniu  w Dzienniku  Urzędowym  Rzeczypospolitej  Polskiej  „Monitor  Polski ”. 
  
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 623 
 
 Rozdział  4a 
Odpowiedzialność  dyscyplinarna  mianowanych  kontrolerów  
Art. 97a. 1. Mianowany  kontroler  ponosi  odpowiedzialność  dyscyplinarną  za przewinienia  polegające  na naruszeniu  
obowiązków  pracownika  Najwyższej  Izby Kontroli  lub uchybieniu  godności  stanowiska.  
2. Karami dyscyplinarnymi są:  
1) upomnienie;  
2) nagana;  
3) nagana  z pozbawieniem  możliwości  podwyższania  wynagrodzenia  i awansowania  na wyższe  stanowisko  służbowe  
przez  okres  do 2 lat; 
4) przeniesienie  na niższe  stanowisko  służbowe  z jednoczesnym  obniżeniem  wynagrodzenia  zasadniczego  nie więcej  niż 
o 20% przez  okres  nie dłuższy  niż 6 miesięcy;  
5) wydalenie  z pracy  w Najwyższej  Izbie  Kontroli.  
3. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarneg o po upływie 3  miesięcy od dnia uzyskania przez dyrektora właś ciwej  
kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  lub Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  wiadomości  o popeł-
nionym  przewinieniu;  nie można  wszcząć  postępowania  ani wydać  orzeczenia  o ukaraniu  po upływie  3 lat od popełnienia  
przewinienia.  Jeżeli  czyn  zawiera  znamiona  przestępstwa,  przedawnienie  dyscyplinarne  nie może  nastąpić  wcześ niej niż 
przewidziano  to w przepisach  Kodeksu  karnego.  
4. W sprawach  dyscyplinarnych  orzekają,  na zasadzie  niezawisłości,  Komisja  Dyscyplinarna  i Odwoławcza  Komisja  
Dyscyplinarna,  powoływane  przez  Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  na okres  3 lat, spośród  mianowanych  kontrolerów  
dających  rękojmię  należytego  wykonywania  obowiązków  członka  komisji. 
5. Komisje,  o których  mowa  w ust. 4, rozstrzygają  samodzielnie  zagadnienia  faktyczne  oraz prawne.  Komisje  są zwią-
zane prawomocnym  orzeczeniem  sądu stwierdzającym  winę  obwinionego.  
6. Obwiniony  może  ustanowić  obrońcę.  Z zastrzeżeniem  przepisów  o tajemnicy  ustawowo  chronionej  obrońcą  może  
być mianowany  kontroler  albo adwokat.  
7. W przypadku  wszczęcia  postępowania  dyscyplinarnego  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  zawiesić  mianowa-
nego  kontrolera  w czynnościach  służbowych  na okres  do zakończenia  postępowania,  nie dłużej  jednak  niż na 6 miesięcy.  
W szczególnie  uzasadnionych  wypadkach  okres  zawieszenia  może  być wydłużony  do 12 miesięcy.  W okresie  zawieszenia  
mianowany  kontroler  zachowuje  prawo  do wynagrodzenia  i innych  świadczeń  przysługujących  na podstawie  stosunku  
pracy.  
8. Koszty  postępowania  dyscyplinarnego  ponosi  Najwyższa  Izba Kontroli.  
Art. 97b. 1. Za mniejszej wagi naruszenie obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli lub uchybienie godności  
stanowiska  dyrektor  właściwej  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli,  a w odniesieniu  do dyrektora  
kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  – Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli,  może  ukarać  mianowa-
nego  kontrolera  upomnieniem  na piśmie.  
2. Mianowany  kontroler  może  wnieść  sprzeciw  do Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  w ciągu  7 dni od doręczenia  mu 
upomnienia  na piśmie.  
3. W razie  wniesienia  sprzeciwu,  o którym  mowa  w ust. 2, Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  wydaje  polecenie  wszczę-
cia postępowania  dyscyplinarnego.  
4. W przypadku niewniesienia sprzeciwu, odpis pisma o  ukaraniu składa się do akt osobowych mianowanego kontrolera.  
5. Upomnienie,  o którym  mowa  w ust. 1, ulega  zatarciu  po upływie  roku od dnia doręczenia  mianowanemu  kontrole-
rowi pisma  o ukaraniu.  Na wniosek  mianowanego  kontrolera  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  wyrazić  zgodę  na skró-
cenie  tego terminu.  
Art. 97c. 1. W razie  uzyskania  wiadomości  o popełnieniu  przewinienia  dyscyplinarnego,  Prezes  Najwyższej  Izby Kon-
troli wyznacza  rzecznika  dyscyplina rnego  spośród  mianowanych  kontrolerów  mających  wykształcenie  prawnicze  i poleca  
mu wszczęcie  i przeprowadzenie  postępowania  dyscyplinarnego.  
2. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  w każdym  czasie  wydać  rzecznikowi  dyscyplinarnemu  polecenie  umorzenia  
postępowania  dyscyplinarnego,  a w postępowaniu  przed  komisjami,  o których  mowa  w art. 97a ust. 4 – polecenie  cofnięcia  
wniosku  o ukaranie.  
3. Prezes Najwyższej Izby Kontroli może w  toku postępowania dyscyplinarnego wyznaczyć nowego rzecznika dyscyp li-
narne go w miejsce  dotychczasowego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 623 
 
 Art. 97d. 1. Rzecznik  dyscyplinarny  wszczyna  postępowanie  dyscyplinarne  wydając  postanowienie  o wszczęciu  po-
stępowania  dyscyplinarnego.  
2. Odpis  postanowienia  doręcza  się obwinionemu,  dyrektorowi  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby 
Kontroli,  w której  obwiniony  jest zatrudniony  oraz dyrektorowi  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  Izby Kontroli  właści-
wej w sprawach  osobowych,  a w przypadku  gdy obwinionym  jest dyrektor  kontrolnej  jednostki  organizacyjnej  Najwyższej  
Izby Kontroli,  również  Prezesowi  Najwyższej  Izby Kontroli.  
3. W toku postępowania  dyscyplinarnego  rzecznik  dyscyplinarny  podejmuje  czynności  niezbędne  do wszechstronnego  
wyjaśnienia sprawy, zbierając i  utrwalając dowody, w  szczególności: zeznani a świadków, opinie biegłych, wyjaśnienia obwi -
nionego , dokumenty  i oświadczenia.  
4. Jeżeli  dowody  zebrane  przez  rzecznika  dyscyplinarnego  dostatecznie  uzasadniają,  że obwiniony  popełnił  czyn  sta-
nowiący  przewinienie  dyscyplinarne  rzecznik  dyscyplinarny  sporządza  postanowienie  o przedstawieniu  zarzutów,  ogłasza  
je obwinionemu,  przyjmuje  od niego  wyjaśnienia,  a przed  zakończeniem  prowadzonego  przez  siebie  postępowania  dyscyp -
linarnego,  zapoznaje  obwinionego  z zebranymi  w sprawie  dowodami  i sporządza  z tej czynności  protokół.  Protokół  podpi-
suje rzecznik  dyscyplinarny  i obwiniony.  
5. Po wykonaniu  czynności,  o których  mowa  w ust. 4, rzecznik  dyscyplinarny  przedkłada  Prezesowi  Najwyższej  Izby 
Kontroli  materiały  postępowania  dyscyplinarnego  wraz  z wnioskiem  o ukaranie  lub postanowieniem  o umorzeniu  postępo-
wania  dyscyplinarnego.  
Art. 97e. 1. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  zatwierdza  wniosek  o ukaranie  lub postanowienie  o umorzeniu  postępo-
wania  dyscyplinarnego;  przepis  art. 97d ust. 2 stosuje  się odpowiednio.  
2. Rzecznik  dyscyplinarny  kieruje  do Komisji  Dyscyplinarnej  wniosek  o ukaranie  wraz  z materiałami  postępowania,  
doręcza  obwinionemu  odpis  wniosku  o ukaranie  oraz informuje  go o prawie  do ustanowienia  obrońcy,  chyba  że obrońca  
został  ustanowiony  wcześniej.  
3. Po otrzymaniu  odpisu  wniosku  o ukaranie  obwiniony  i jego obrońca  mogą  w terminie  7 dni od dnia jego otrzymania  
składać  do Komisji  Dyscyplinarnej  wnioski  dowodowe.  
Art. 97f. 1. Jeżeli  przeciwko  obwinionemu  wszczęto  postępowanie  karne  o ten sam czyn,  który  jest przedmiotem  po-
stępowania  dyscyplinarnego,  albo gdy zachodzi  długotrwała  przeszkoda  uniemożliwiająca  prowadzenie  postępowania,  
rzecznik  dyscyplinarny,  a w postępowaniu  przed  Komisją  Dyscyplinarną  lub Odwoławczą  Komisją  Dyscyplinarną  – prze-
wodniczący  zespołu  orzekającego,  może  zawiesić  postępowanie  dyscyplinarne  do czasu  prawomocnego  zakończenia  postę-
powania  karnego  lub ustania  długotrwałej  przeszkody;  postanowienie  rzecznika  dyscyplinarnego  doręcza  się obwinionemu  
i obrońcy,  a postanowienie  przewodniczącego  zespołu  orzekającego  także  rzecznikowi  dyscyplinarnemu.  
2. W czasie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego nie biegnie przedawnienie karalności, o  którym mowa  w art. 97a 
ust. 3. 
3. Zawieszone  postępowanie  dyscyplinarne  może  być w każdej  chwili  podjęte.  
Art. 97g. 1. Komisja  Dyscyplinarna  rozpoznaje  sprawy  w trzyosobowych  zespołach  orzekających.  
2. Rozprawa  jest jawna  dla osób  wchodzących  w skład  Kolegium  Najwyższej  Izby Kontroli  oraz dla mianowanych  
kontrolerów.  
3. W uzasadnionych  przypadkach  można  wyłączyć  jawność  całości  albo części  rozprawy.  
Art. 97h. 1. Obecność  rzecznika  dyscyplinarnego  na rozprawie  jest obowiązkowa.  
2. Nieusprawiedliwiona  nieobecność  obwinionego  na rozprawie  nie wstrzymuje  rozpoznania  sprawy;  niestawiennic-
two obrońcy  nie wstrzymuje  rozpoznania  sprawy.  
3. Nie wstrzymuje  rozpoznania  sprawy  nieobecność  obwinionego  na rozprawie,  jeżeli  obwiniony  nie stawił  się na roz-
prawie  co najmniej  trzykrotnie,  a z jego zachowania  wynika,  że celowo  uchyla  się od udziału  w rozpra wie, dążąc  w szcze-
gólności  do przedawnienia  orzekania  w danej  sprawie.  W takiej  sytuacji  przewodniczący  składu  orzekającego  wyznacza  
obwinionemu  obrońcę  spośród  mianowanych  kontrolerów.  
4. Z przebiegu  rozprawy  sporządza  się protokół.  Protokolantem  może  być wyłącznie  mianowany  kontroler.  
  
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 623 
 
 Art. 97i. 1. Komisja Dyscyplinarna, po przeprowadzeniu rozprawy i  odbyciu narady, wydaje orzeczenie o:  
1) ukaraniu;  
2) uniewinnieniu;  
3) umorzeniu  postępowania.  
2. Orzeczenie  o umorzeniu  postępowania  Komisja  Dyscyplinarna  może  wydać  także  na posiedzeniu  niejawnym.  
3. Jeżeli  obwiniony  dopuścił  się kilku  przewinień,  wymierza  się jedną  karę za wszystkie  przewinienia  łącznie.  
Art. 97j. 1. Orzeczenie  powinno  być ogłoszone  bezpośrednio  po zakończeniu  rozprawy  i po odbyciu  narady.  Orzecze-
nie podpisują  wszyscy  członkowie  zespołu  orzekającego.  
2. W wyjątkowych  wypadkach  można  odroczyć  wydanie  orzeczenia  na czas nie dłuższy  niż 3 dni. O terminie  ogłosze-
nia orzeczenia  przewodniczący  zespołu  orzekającego  informuje  obwinionego,  obrońcę  i rzecznika  dyscyplinarnego,  bezpo-
średnio  po ogłoszeniu  postanowienia  o odroczeniu  wydania  orzeczenia.  
3. Po ogłoszeniu  orzeczenia  przewodniczący  zespołu  orzekającego  podaje  ustnie  zasadnicze  motywy  rozstrzygnięcia.  
Art. 97k. 1. Orzeczenie wymaga pisemnego uzasadnienia. Uzasadnienie sporządza i  podpisuje przewodniczący zespołu  
orzekającego.  
2. Orzeczenie  na piśmie  wraz  z uzasadnieniem  doręcza  się rzecznikowi  dyscyplinarnemu,  obwinionemu  oraz obrońcy  
w ciągu  14 dni od dnia jego ogłoszenia  lub wydania  na posiedzeniu  niejawnym.  
Art. 97l. 1. Od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu oraz jego obrońcy służy  
odwołanie  do Odwoławczej  Komisji  Dyscyplinarnej.  
2. Odwołanie  składa  się za pośrednictwem  przewodniczącego  Komisji  Dyscyplinarnej  w terminie  14 dni od dnia dorę-
czenia  orzeczenia.  
3. Przewodniczący  Komisji  Dyscyplinarnej  wydaje  postanowienie  o odmowie  przyjęcia  odwołania  jeżeli  zostało  wnie-
sione  po upływie  terminu  lub przez  osobę  nieuprawnioną.  
4. Przewodniczący  Komisji  Dyscyplinarnej  może  przywrócić  termin  do wniesienia  odwołania,  gdy przekroczenie  ter-
minu  nastąpiło  z przyczyn  niezależnych  od wnoszącego  odwołanie;  wniosek  o przywrócenie  terminu  należy  złożyć  w ciągu  
7 dni do dnia ustania  przeszkody  z jednoczesnym  wniesieniem  odwołania.  
5. Na postanowienie  o przywróceniu  terminu,  odmowie  przyjęcia  odwołania  oraz odmowie  przywrócenia  terminu  do 
złożenia  odwołania,  rzecznikowi  dyscyplinarnemu,  obwinionemu  i jego obrońcy  służy  zażalenie  do Odwoławczej  Komisji  
Dyscyplin arnej  w terminie  7 dni od dnia doręczenia  postanowienia.  
Art. 97m.  1. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna umarza postępowanie odwoławcze w  razie:  
1) wniesienia  odwołania  przez  osobę  nieuprawnioną;  
2) bezzasadnego  przywrócenia  terminu  do wniesienia  odwołania;  
3) skutecznego  cofnięcia  odwołania.  
2. Postanowienie  o umorzeniu  postępowania  odwoławczego  może  zostać  wydane  także  na posiedzeniu  niejawnym.  
3. Postanowienie  o umorzeniu  postępowania  odwoławczego  powoduje  uprawomocnienie  się orzeczenia  Komisji  Dys-
cyplinar nej. 
Art. 97n. 1. Odwoławcza  Komisja  Dyscyplinarna,  po przeprowadzeniu  rozprawy,  utrzymuje  w mocy  zaskarżone  orze-
czenie,  uchyla  orzeczenie  w całości  lub w części  i wydaje  nowe  orzeczenie  albo przekazuje  sprawę  Komisji  Dyscyplinarnej  
do ponownego  rozpatrzenia  w innym  składzie.  
2. Odwoławcza  Komisja  Dyscyplinarna  może  orzec  karę surowszą  od orzeczonej  przez  Komisję  Dyscyplinarną  tylko  
wówczas,  gdy orzeczenie  zostało  zaskarżone  na niekorzyść  obwinionego.  
3. W postępowaniu przed Odwoławczą Komisją Dys cyplinarną stosuje się odpowiednio przepisy o  postępowaniu przed  
Komisją  Dyscyplinarną.  
4. Prawomocne  orzeczenie  przekazuje  się Prezesowi  Najwyższej  Izby Kontroli.  
5. Od orzeczenia  Odwoławczej  Komisji  Dyscyplinarnej  obwinionemu  przysługuje  skarga  do sądu administracyjnego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 28 – Poz. 623 
 
 Art. 97o. 1. Odpis  prawomocnego  orzeczenia  dołącza  się do akt osobowych  ukaranego.  
2. Kary  dyscyplinarne  określone  w art. 97a ust. 2 pkt 1–4 ulegają  zatarciu  po upływie  3 lat od dnia uprawomocnienia  
się orzeczenia  o ukaraniu.  Na wniosek  ukaranego  Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  może  zarządzić  skrócenie  tego okresu  
do 2 lat. 
3. Jeżeli  w okresie  przed  zatarciem  kary dyscyplinarnej  mianowany  kontroler,  o którym  mowa  w art. 97a ust. 1, zosta-
nie ponownie  ukarany  dyscyplinarnie,  termin  3 lat, o którym  mowa  w ust. 2, liczy  się od dnia uprawomocnienia  się orze-
czenia  o ponownym  ukaraniu.  
4. W przypadku orzeczenia kary dyscyplinarnej określonej w  art. 97a ust.  2 pkt  5 ukarany, po upływie 5  lat od uprawo -
mocnienia  się orzeczenia  o ukaraniu,  może  wystąpić  do Prezesa  Najwyższej  Izby Kontroli  o zatarcie  kary.  
5. W wypadku  zatarcia  kary dyscyplinarnej,  odpis  orzeczenia  dołączony  do akt osobowych  mianowanego  kontrolera  
podlega  zniszczeniu.  
Art. 97p. W toku postępowania  dyscyplinarnego,  w zakresie  nieuregulowanym  w niniejszym  rozdziale,  stosuje  się od-
powiednio  przepisy  Kodeksu  postępowania  karnego.  
Art. 97q. Prezes  Najwyższej  Izby Kontroli  określi  w drodze  zarządzenia  organizację,  skład  oraz tryb powoływania  
komisji,  o których  mowa  w art. 97a ust. 4. 
Rozdział  5 
Przepisy  karne  
Art. 98. Kto osobie uprawnionej do kontroli, o  której mowa w  niniejszej ustawie, lub osobie przybranej jej do pomocy 
udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, w  szczególności przez nieprzedstawienie do kontroli dokum entów 
lub materiałów, nie informuje bądź niezgodnie z  prawdą informuje o  wykonaniu wniosków pokontrolnych,  
podlega  grzywnie,  karze  ograniczenia  wolności  albo pozbawienia  wolności  do lat 3. 
Rozdział  6 
Zmiany  w przepisach  obowiązujących,  przepisy  przejściowe  i końcowe  
Art. 99–102. (pominięte)  
Art. 103. 1. Traci moc ustawa z  dnia 8  października 1980  r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.  U. poz.  82 oraz z  1989  r. 
poz. 178).  
2. (pominięty)  
3. (pominięty)  
Art. 104. Ustawa  wchodzi  w życie  po upływie  6 miesięcy  od dnia ogłoszenia4), z wyjątkiem przepisów art. 14 –19 
i art. 102, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.  
 
                                                           
4) Ustawa została ogłoszona w dniu 16 lutego 1995 r.