DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  4 października 2018  r. 
Poz. 1906 
 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia  14 września 2018  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o  organizacji i  funkcjonowaniu funduszy emerytalnych  
1. Na podstawie art.  16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych (Dz.  U. z 2017 r. poz. 1523 ) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwieszczenia 
jednolity tekst ustawy z  dnia 28 sierpnia 1997  r. o organizacji i  funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.  U. z 2017 r. 
poz. 8 70), z uwzględnieniem zmian y wprowadzon ej ustawą  z dnia 26 stycznia 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę 
o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. poz. 730) oraz z mian wynikających z  przepisów ogłoszonych przed dniem  11 września  
2018 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje  art. 47 ustawy z dnia 
26 stycznia 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkows kiej (Dz. U. poz. 730) , który stanowi:  
„Art. 47. Ustawa wchodzi w życie z dniem 20 maja 2018 r., z wyjątkiem:  
1) art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 pkt 3, 4 i 6, art. 6 pkt 2 –5, pkt 6 w zakresie art. 88 ust. 4 pkt 2 o raz pkt 7, art. 8, art. 9, 
art. 21 pkt 3, 5 i 6,  art. 22, art. 23 pkt 2, art. 25 –27, art. 29, art. 35 pkt 10 lit. b tir et drugie w zakresie pkt 4, 
pkt 12 w zakresie ust. 2, pkt 16 lit. b i pkt 17 w zakresie art. 35, które wchodzą w życie po upływie 2 lat od dnia 
ogłoszenia;  
2) art. 38 i art. 39, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.” . 
Marszałek Sejmu: M. Kuchciński  
 
 
 
 
 
 
  
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 1906  
 
 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu R zeczypospolitej 
Polskiej z dnia 14 września 2018  r. (poz . 1906 ) 
USTAWA  
z dnia 28  sierpnia 19 97 r. 
o organizacji i  funkcjonowaniu funduszy emerytalnych1) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Ustawa określa zasady tworzenia i  działania funduszy emerytalnych, zwanych dalej „funduszami ”. 
Art. 2. 1. Fundusz jest osobą prawną.  
2. Przedmiotem działalności  funduszu jest gromadzenie środków pieniężnych i  ich lokowanie z  przeznaczeniem na 
wypłatę członkom funduszu emerytury po osiągnięciu przez nich wieku emerytalne go oraz emerytury częściowej, o któ-
rych mowa w  ustawie z  dnia 17  grudnia 1998  r. o emeryturach i rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.  U. 
z 2018 r. poz.  1270 ), lub okresowej emerytury kapitałowej, o  której mowa w  ustawi e z dnia 21  listopada 2008  r. o emer y-
turach kapitałowych (Dz.  U. z 2018 r. poz.  926), z zastrzeżeniem ust.  3. 
3. Przedmiot em działalności dobrowolnego funduszu jest prowadzenie indywidualnego konta emerytalnego, zwanego 
dalej „IKE”, lub indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, zwanego dalej „IKZE ”, o których mowa w  ustawie 
z dnia 20  kwietnia 2004  r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emeryta l-
nego (Dz.  U. z 2016 r. poz.  1776 ). 
4. Przedmiotem działalności pracowniczego funduszu zarządzanego przez pracownicze towarzystwo, którego założ y-
cielem lub akcjonariuszem jest pracodawc a zagraniczny, oprócz działalności, o  której mowa w  ust. 2 i 3, może być przy j-
mowanie składek pracowników zagranicznych związane z  realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego na 
pokrycie w  całości albo w  części ryzyk biometrycznych lub gwaran cji, zwane dalej „przyjmowaniem składek pracowników 
zagranicznych ”, na podstawie umowy o  przyjmowanie składek zawartej przez pracowniczy fundusz z  zakładem ubezpi e-
czeń na  życie, w  ramach której zakład ubezpieczeń na życie przejmuje obsługę wszelkich ryzyk biometrycznych lub gw a-
rancji związanych z  realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego, zwanej dalej „umową o  przyjmowanie 
składek ”. 
Art. 3. 1. Organem funduszu jest towarzystwo emerytalne, zwane dalej „towarzystwem ”, utworzone zgodnie z przep i-
sami ustawy.  
2. Towarzystwo tworzy fundusz oraz, jako jego organ, zarządza nim i  reprezentuje w  stosunkach z  osobami trzecimi.  
3. Towarzystwo reprezentuje fundusz w  sposób określony dla reprezentacji towarzystwa w  jego statucie.  
Art. 4. Siedziba towarzyst wa jest siedzibą funduszu.  
Art. 5. Członkowie funduszu nie odpowiadają za jego zobowiązania.  
Art. 6. 1. Składki wpłacone do funduszu, nabyte za nie lub w  związku z  nimi prawa i  pożytki z  tych praw stanowią 
jego aktywa.  
2. Wartość aktywów netto funduszu ust ala się pomniejszając wartość aktywów funduszu o  jego zobowiązania.  
3. Aktywa związane z  wykonywaniem obowiązków wynikających z  umowy o  przyjmowanie składek nie mogą być 
przedmiotem egzekucji skierowanej przeciwko zakładowi ubezpieczeń na życie oraz objęte  postępowaniem układowym, 
a także nie wchodzą w  skład masy upadłości zakładu ubezpieczeń na życie.  
Art. 7. Ustawa nie narusza przepisów innych ustaw, które przewidują wypłatę świadczeń pieniężnych w  związku 
z osiągnięciem wieku emerytalnego.  
                                                           
1) Niniejsza ustawa dokonuje w  zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2003/41/WE z  dnia 3  czerwca 2003  r. w sprawie działal -
ności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (Dz. Urz. WE L 235 z  23.09.2003).  
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w  niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzecz -
pospolitą Polską członkostwa w  Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w  Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – 
wydanie specjalne.  
  
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 1906  
 
 Art. 8. Użyte w niniejszej ustawie określenia mają następujące znaczenie:  
1) podmiot związany – oznacza w  stosunku do danego podmiotu jednostkę dominującą, zależną lub stowarzyszoną 
w rozumieniu ustawy z  dnia 29  września 1994  r. o rachunkowości (Dz.  U. z 2018 r. poz. 39 5, 398,  650 i 1629 ) oraz 
jednostkę zależną od jednostki dominującej w  stosunku do tego podmiotu;  
1a) jednostka dominująca – oznacza jednostkę dominującą w  rozumieniu przepisów o  rachunkowości;  
2) członek funduszu – oznacza osobę fizyczną, która uzyskała cz łonkostwo w  funduszu zgodnie z  przepisami ustawy;  
3) wypłata transferowa – oznacza przeniesienie środków znajdujących się na rachunku członka z  jednego funduszu do 
innego funduszu lub przeniesienie tych środków dokonywane między rachunkami tego samego fund uszu, bez względu 
na stan rachunku;  
3a) dobrowolny fundusz – oznacza fundusz utworzony i  zarządzany przez powszechne towarzystwo, prowadzący IKE lub 
IKZE;  
3b) składki – oznacza składki wpłacone do otwartego funduszu, składki wpłacone i  akcje przeniesione d o pracowniczego 
funduszu oraz środki wpłacone do dobrowolnego funduszu;  
4) (uchylony)  
4a) okresowa emerytura kapitałowa – oznacza emeryturę, o  której mowa w  ustawi e z dnia 21  listopada 2008  r. o emeryt u-
rach kapitałowych;  
4b) (uchylony)  
5) otwarty fundusz – oznacza otwarty fundusz emerytalny, który został utworzony i  jest zarządzany przez powszechne 
towarzystwo;  
6) pracowniczy fundusz – oznacza pracowniczy fundusz emerytalny, który został utworzony i  jest zarządzany przez 
pracownicze towarzystwo;  
6a) fundusz  emerytalny FUS – oznacza fundusz emerytalny Funduszu Ubezpieczeń Społe cznych, o  którym mowa w  art. 55 
ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 13  października 1998  r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.  U. z  2017 r. poz.  1778 , 
z późn. zm.2)); 
7) towarzystwo – oznacza spółkę akcyjną będącą organem funduszu;  
8) powszechne towarzystwo – oznacza powszechne towarzystwo emerytalne będące organem otwartego funduszu lub 
dobrowolnego funduszu;  
9) pracownicze towarzystwo – oznacza pracownicze towarzystwo emerytalne będąc e organem pracowniczego funduszu;  
10) pracodawca zagraniczny – oznacza podmiot, niezależnie od jego formy prawnej, mający siedzibę na terytorium je d-
nego z  państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego niebędącego pa ń-
stwem członkowskim Unii Europejskiej albo Konfederacji Szwajcarskiej, który, w  rozumieniu właściwych przepisów 
prawa ubezpieczeń społecznych i  prawa pracy tego państwa, jest pracodawcą lub osobą prowadzącą działalność na 
własny rachunek;  
11) zagraniczny orga n nadzoru – oznacza krajowe władze państwa członkowskieg o Unii Europejskiej, właściwe w zakre-
sie nadzoru nad realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego;  
12) program emerytalny pracodawcy zagranicznego – oznacza zasady gromadzenia oszczędnośc i na cele emerytalne, 
obowiązujące pracodawcę zagranicznego;  
13) gwarancje – oznacza gwarancje wyników inwestycyjnych oraz danego poziomu świadczeń;  
14) pracownik zagraniczny – oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez pracodawcę zagranicznego;  
15) ryzyka b iometryczne – oznacza ryzyka związane ze śmiercią, niepełnosprawnością lub długowiecznością;  
16) zakład ubezpieczeń na życie – oznacza zakład ubezpieczeń prowadzący działa lność w  zakresie ubezpieczeń, o któ-
rych mowa w  dziale I  załącznika do ustawy z  dnia 1 1 września 2015  r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekur a-
cyjnej (Dz.  U. z 2018 r. poz. 999,  1000  i 1669 ); 
                                                           
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2018 r. poz. 106, 138, 357, 398, 650, 697, 730, 771 , 
1076 , 1544, 1577, 1613, 1629 i 1669.  
  
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 1906  
 
 17) rynek regulowany w  państwach innych niż Rzeczpospolita Polska – oznacza działający w  sposób stały w  państwach, 
o których mowa w  art. 141 ust. 4, system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zape w-
niający inwestorom powszechny i  równy dostęp do informacji rynkowej w  tym samym czasie przy kojarzeniu ofert 
nabycia i  zbycia instrumentów finansowych oraz jednakowe warunki nab ywania i  zbywania tych instrumentów, zo r-
ganizowany i  podlegający nadzorowi właściwego organu, a  w przypadku rynku działającego w  państwach będących 
członkami Unii Europejskiej – uznany przez to państwo za spełniający te warunki i  wskazany Komisji Europejsk iej 
jako rynek regulowany.  
Art. 8a. Jeżeli w  ustawie jest mowa o  ustawie z  dnia 20  kwietnia 2004  r. o pracowniczych programach emerytalnych 
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1449  oraz z 2018 r. poz. 1091 , 1608 i 1629 ), należy przez to również rozumieć odpowiednie prz epi-
sy prawa ubezpieczeń społecznych i  prawa pracy dotyczące organizacji programów emerytalnych, właściwe dla państwa 
będącego siedzibą pracodawcy zagranicznego.  
Rozdział 2  
Fundusze emerytalne  
Art. 9. 1. Fundusz jest tworzony jako otwarty, pracowniczy lub d obrowolny.  
2. Fundusz tworzony jest wyłącznie przez towarzystwo.  
Art. 10. 1. Nazwa otwartego funduszu zawiera określenie „otwarty fundusz emerytalny ”, nazwa pracowniczego fu n-
duszu zawiera określenie „pracowniczy fundusz emerytalny ”, a nazwa dobrowolnego fu nduszu zawiera określenie „dobro-
wolny fundusz emerytalny ”. 
2. Wyłącznie fundusz utworzony zgodnie z  niniejszą ustawą jest uprawniony do używania w  swojej nazwie lub do 
określenia prowadzonej przez siebie działalności albo w  reklamie określenia „fundusz eme rytalny ”. 
Art. 11. Czas trwania funduszu jest nieograniczony.  
Art. 12. Utworzenie funduszu wymaga:  
1) nadania funduszowi statutu przez towarzystwo;  
2) zawarcia przez towarzystwo z  depozytariuszem umowy o  przechowywanie aktywów funduszu;  
3) uzyskania przez towarzystwo zezwolenia na utworzenie funduszu;  
4) wpisania funduszu do rejestru funduszy.  
Art. 13. 1. Statut funduszu jest uchwalany przez walne zgromadzenie towarzystwa.  
2. Statut funduszu określa:  
1) nazwę funduszu;  
2) firmę, siedzibę i  adres towarzystwa;  
3) wysokość kapitału zakładowego towarzystwa, skład akcjonariuszy towarzystwa i  ilość posiadanych przez nich akcji;  
4) sposób reprezentacji funduszu przez towarzystwo;  
5) firmę (nazwę), siedzibę i  adres depozytariusza;  
6) rodzaje, maksymalną w ysokość, sposób oraz tryb kalkulacji i  pokrywania k osztów obciążających fundusz, z wyłącz e-
niem kosztów wskazanych w  art. 136a, w  tym koszty, o  których mowa w  art. 182a;  
6a) wysokość opłaty, o  której mowa w  art. 134 ust. 1; 
7) sposób informowania przez fund usz o  zmianach statutu;  
8) inne dane przewidziane w  przepisach ustawy.  
3. Poza danymi, o  których mowa w  ust. 2, statut otwartego funduszu określa:  
1) dziennik o  zasięgu krajowym przeznaczony do ogłoszeń funduszu;  
2) terminy ogłaszania przez fundusz prospek tu informacyjnego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 1906  
 
 4. Poza danymi, o  których mowa w  ust. 2, statut pracowniczego funduszu określa:  
1) terminy oraz formę i  tryb wypłaty środków zgromadzonych na rachunkach członków;  
2) zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz, wraz z  inform acją o  tym, czy fundusz będzie sam zarz ą-
dzał aktywami, czy też powierzy zarządzanie aktywami osobie trzeciej;  
3) zasady przyjmowania składek pracowników zagranicznych, firmę (nazwę), siedzibę i  adres zakładu ubezpieczeń na 
życie oraz zasady odpowiedzialnoś ci związanej z  ryzykami biometrycznymi lub gwarancjami – w przypadku gdy 
w statucie funduszu określono możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.  
4a. Poza danymi, o  których mowa w  ust. 2, statut dobrowolnego funduszu określa:  
1) tryb oraz wa runki zawarcia i  rozwiązania umowy o  prowadzenie IKE oraz IKZE;  
2) zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz.  
4b. W przypadku gdy założycielem lub akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa jest pracodawca zagraniczny 
i z przepisów jego krajow ego prawa ubezpieczeń społecznych i  prawa pracy wynika taki wymóg, statut pracowniczego 
funduszu może zawierać postanowienia dotyczące przekazywania przez fundusz temu pracodawcy lub jego pracownikom 
dodatkowych informacji, w  szczególności dotyczących:  
1) rodzaju ryzyka finansowego, technicznego i  innych ryzyk związanych z  realizacją programu emerytalnego pracoda w-
cy zagranicznego;  
2) podziału ryzyka, o  którym mowa w  pkt 1; 
3) docelowego poziomu świadczenia, w  przypadku gdy program emerytalny pracodawcy zagranicznego przewiduje 
pokrycie ryzyk biometrycznych lub gwarancji;  
4) kwoty wypłaty lub świadczenia z  programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego przewidującego pokrycie ry zyk 
biometrycznych lub gwarancji, w  przypadku zaprzestania zatrudnienia;  
5) w przypadku gdy uczestnicy programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego ponoszą ryzyko inwestycyjne – 
zakresu wyboru polityki inwestycyjnej, jeżeli ma zastosowanie, oraz rzeczywi stych portfeli inwestycyjnych, a  także 
informacji dotyczących ryzyka i  kosztów związanych z  inwestycjami;  
6) postanowień odnoszących się do przeniesienia praw do wypłaty z  programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego 
na inną instytucję pracowniczych prog ramów emerytalnych, w  przypadku rozwiązania stosunku pracy.  
4c. W przypadku zawarcia w  statucie pracowniczego funduszu możliwości przyjmowania składek pracowników z a-
granicznych do statutu dołącza się pisemne zobowiązanie pracodawcy zagranicznego do przejęc ia odpowiedzialności od 
zakładu ubezpieczeń na życie w  zakresie, w  jakim wynika to z  umowy o  przyjmow anie składek, w  szczególności w przy-
padku zaniechania przez pracodawcę zagranicznego regularnego opłacania składek pracowników zagranicznych na pokr y-
cie w  całości albo w  części ryzyk biometrycznych lub gwarancji.  
5. Prezes Rady Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, jakie powinny być zamieszcz o-
ne w  statucie funduszu, jeżeli wymaga tego interes członków funduszu.  
Art. 14. 1. Do wnio sku towarzystwa o  wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu należy dołączyć:  
1) statut funduszu;  
2) umowę z  depozytariuszem;  
3) zaświadczenie albo oświadczenie o  wpisie do rejestru przedsiębiorców w  Krajowym Rejestrze Sądowym;  
4) dane osobowe osób zatrudni onych w  towarzystwie lub osób, które towarzystwo zamierza zatrudnić, mających istotny 
wpływ na gospodarkę finansową funduszu;  
5) listę osób wyznaczonych przez depozytariusza bezpośrednio odpowiedzialnych za należyte wykonywanie obowią z-
ków określonych w  umowie; 
6) informacje o  kwalifikacjach i  doświadczeniu zawodowym osób, o  których mowa w  pkt 4 i 5, ze wskazaniem, które 
z tych osób są doradcami inwestycyjnymi.  
2. Do wniosku pracowniczego towarzystwa o  wydanie zezwolenia na utworzenie pracowniczego funduszu należy ta k-
że dołączyć umowę o  przyjmowanie składek oraz informację o  państwach, z  których będą przekazywane środki do pr a-
cowniczego funduszu, jeżeli statut pracowniczego funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników 
zagranicznych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 1906  
 
 Art. 14a. Oświadczenie, o  którym mowa w  art. 14 pkt 3, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za skład a-
nie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w  nim klauzuli następującej treści: „Jestem 
świadomy odpowiedzialności karnej  za złożenie fałszywego oświadczenia. ”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu 
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.  
Art. 15. 1. Komisja Nadzoru Finansowego, działająca na podstawie odrębnych przepisów, zwana dalej „organem 
nadzoru ”, wydaje zezwolenie na utworzenie funduszu w  terminie 3  miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zezwolenie jest 
równoznaczne z  zatwierdzeniem statutu funduszu.  
2. Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli:  
1) wniosek i  dołączone do niego dokumenty nie spełniają war unków określonych w  ustawie;  
2) statut funduszu nie zabezpiecza należycie interesów członków funduszu;  
3) osoby, o  których mowa w  art. 14 ust. 1 pkt 4 i 5, nie dają rękojmi należytego wykonywania powierzonych obowią z-
ków.  
3. W przypadku udzielenia zezwolenia na utworzenie pracowniczego funduszu, organ nadzoru zawiadamia Europe j-
ski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i  Pracowniczych Programów Emerytalnych o  udzieleniu tego zezwolenia, dołączając 
informację o  jego treści.  
Art. 16. 1. Po uzyskaniu zezwolenia na utworzenie funduszu towarzystwo niezwłocznie składa do  sądu rejestrowego 
wniosek o  wpisanie funduszu do rejestru funduszy.  
2. Do wniosku należy dołączyć:  
1) zezwolenie na utworzenie funduszu;  
2) statut funduszu;  
3) statut towarzystwa tworzącego fundusz wra z z zaświadczeniem albo oświadczeniem o  wpisie do rejestru przedsi ę-
biorców w  Krajowym Rejestrze Sądowym;  
4) listę członków zarządu towarzystwa.  
2a. Do oświadczenia, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 3, przepis art.  14a stosuje się odpowiednio.  
3. Rozpoznanie wnio sku przez sąd rejestrowy następuje w  terminie 14  dni od dnia jego złożenia.  
4. Sąd rejestrowy odmawia wpisania funduszu do rejestru funduszy, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone 
ustawą.  
5. Niezwłocznie po wpisaniu funduszu do rejestru funduszy f undusz doręcza organowi nadzoru odpis z  tego rejestru.  
Art. 17. 1. Wpis do rejestru funduszy obejmuje:  
1) nazwę funduszu;  
2) firmę, siedzibę i  adres towarzystwa, sposób reprezentacji towarzystwa oraz numer wpisu towarzystwa do rejestru 
przedsiębiorców i  oznaczenie sądu prowadzącego ten rejestr;  
3) imiona i  nazwiska członków zarządu towarzystwa oraz prokurentów, jeżeli zostali ustanowieni;  
4) firmę (nazwę), siedzibę i  adres depozytariusza;  
5) informację o  państwach, z  których są przekazywane środki do pracow niczego funduszu, jeżeli statut pracowniczego 
funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.  
2. O każdej zmianie danych określonych w  ust. 1 pkt 5 pracowniczy fundusz jest obowiązany niezwłocznie poinfo r-
mować organ nadzoru. N iezwłocznie po wpisaniu zmiany do  rejestru funduszy pracowniczy fundusz przekazuje organowi 
nadzoru odpis z  tego rejestru potwierdzający dokonanie zmiany.  
Art. 18. Zezwolenie na utworzenie funduszu wygasa, jeżeli w  terminie 2  miesięcy od dnia doręczenia ze zwolenia 
towarzystwo nie złożyło wniosku o  wpisanie funduszu do rejestru funduszy.  
Art. 19. 1. Do dnia wpisania funduszu do rejestru funduszy towarzystwo dokonuje czynności prawnych, mających na 
celu utworzenie funduszu, we własnym imieniu i  na własny rach unek.  
2. Z chwilą wpisania funduszu do rejestru funduszy fundusz wstępuje w  prawa i  obowiązki towarzystwa z  tytułu 
umowy z  depozytariuszem, o  której mowa w  art. 14 ust. 1 pkt 2. 
  
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 1906  
 
 Art. 20. 1. Fundusz nabywa osobowość prawną z  chwilą wpisania do rejestru fund uszy.  
2. Z chwilą wpisania do rejestru funduszy towarzystwo staje się organem funduszu.  
Art. 21. 1. Rejestr funduszy prowadzi Sąd Okręgowy w  Warszawie, zwany dalej „sądem rejestrowym ”. 
2. Rejestr funduszy jest jawny i  dostępny dla osób trzecich.  
3. Minister Sprawiedliwości określi, w  drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru funduszy, wzór tego rej e-
stru oraz szczegółowy tryb postępowania w  sprawach o  wpis do  rejestru funduszy.  
Art. 22. 1. Zmiana statutu funduszu wymaga zezwolenia organu n adzoru.  
Do wniosku o  wydanie zezwolenia dołącza się:  
1) uchwałę walnego zgromadzenia w  sprawie zmiany statutu;  
2) w przypadku pracowniczego funduszu ponadto:  
a) uchwałę rady nadzorczej,  
b) projekt umowy o  przyjmowanie składek, jeżeli zmiana statutu pracown iczego funduszu przewiduje możliwość 
przyjmowania składek pracowników zagranicznych.  
2. Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli zmiana jest sprzeczna z  prawem lub interesem członków funduszu.  
2a. Organ nadzoru odmawia także zezwolenia, jeżeli zmiana statu tu pracowni czego funduszu jest sprzeczna z intere-
sem pracowników zagranicznych.  
3. Decyzję w  sprawie zmiany statutu otwartego lub dobrowolnego funduszu podejmuje powszechne towarzystwo 
w formie uchwały walnego zgromadzenia.  
4. Decyzję w  sprawie zmiany stat utu pracowniczego funduszu podejmuje pracownicze towarzystwo w  formie uchwały 
rady nadzorczej. Uchwała rady nadzorczej wymaga zatwierdzenia przez walne zgromadzenie.  
Art. 23. 1. Zmianę statutu otwarty fundusz ogłasza w  dzienniku o  zasięgu krajowym przeznac zonym do ogłoszeń 
funduszu, nie później niż w  terminie 2  miesięcy od dnia doręczenia otwartemu funduszowi zezwolenia na zmianę statutu.  
2. Zmiana statutu wchodzi w  życie w  terminie wskazanym w  ogłoszeniu o  jego zmianie, jednak nie wcześniej niż 
z upływem 5  miesięcy od dnia dokonania ogłoszenia.  
3. Organ nadzoru może zezwolić na skrócenie terminu 5  miesięcy, o  którym mowa w  ust. 2, jeżeli nie naruszy to int e-
resu członków funduszu albo jeżeli wymaga tego interes członków funduszu.  
4. Fundusz zawiadamia organ nadzoru o  dokonaniu ogłoszenia i  jego terminie, dołączając jednolity tekst statutu, oraz 
składa wniosek do sądu rejestrowego o  wpisanie do rejestru zmiany statutu, dołączając do wniosku zezwolenie organu 
nadzoru na zmianę statutu, uchwałę zmieniającą statu t wraz z  jednolitym tekstem statutu oraz informację o  dokonaniu 
ogłoszenia i  jego terminie.  
4a. Jeżeli otwarty fundusz nie dokona ogłoszenia zmian statutu zgodnie z  ust. 1, organ nadzoru stwierdza wygaśnięcie 
zezwolenia na zmianę statutu.  
5. Sąd rejestrowy  wpisuje do rejestru informację o  zmianie statutu wraz z  datą wejścia w  życie zmiany. Przepis 
art. 16 ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
Art. 24. 1. Zmiana statutu pracowniczego funduszu wymaga zawiadomienia na piśmie akcjonariuszy pracowniczego 
towarzystwa i  wchodzi w  życie w  terminie wskazanym w  zawiadomieniu, jednak nie wcześniej niż z  upływem miesiąca od 
dnia doręczenia zawiadomienia ostatniemu akcjonariuszowi.  
2. Zmiana statutu wywołująca skutki finansowe w  stosunku do członków pracowniczego funduszu, pol egające na 
zwiększeniu obciążeń finansowych funduszu lub pogorszeniu warunków dysponowania przez członków środkami zgrom a-
dzonymi na ich rachunkach, wchodzi w  życie na zasadach określonych w  ustaw ie z dnia 20  kwietnia 2004  r. o pracown i-
czych programach emer ytalnych.  
3. Przepisy art.  23 ust. 3–5 stosuje się odpowiednio, z  tym że do wniosku o  wpisanie do rejestru zmiany statutu doł ą-
cza się także uchwałę walnego zgromadzenia zatwierdzającą uchwałę zmieniającą statut.  
Art. 25. 1. W  razie zmiany danych wymieniony ch w  art. 17 ust. 1 pkt 3 fundusz składa niezwłocznie wniosek o  ich 
wpisanie do rejestru funduszy, dołączając zaświadczenie albo oświadczenie o  wpisi e do rejestru przedsiębiorców w Kra-
jowym Rejestrze Sądowym dotyczący towarzystwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 1906  
 
 1a. Do oświadczenia, o  którym mowa w  ust. 1, przepis art.  14a stosuje się odpowiednio.  
2. Wpisanie zmian związanych z  przejęciem zarządzania funduszem przez inne towarzystwo może nastąpić dopiero 
po przedstawieniu zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania tym funduszem.  
3. Przepis ust.  2 stosuje się odpowiednio w  przypadku połączenia towarzystw.  
Art. 26. 1. Rachunkowość funduszy oraz terminy sporządzania, badania i  składania do ogłoszenia sprawozdań fina n-
sowych regulują przepisy ustawy o  rachunkowości.  
2. Roczne sprawozdania finansowe funduszu zatwierdza towarzystwo w  formie uchwały walnego zgromadzenia.  
3. Pracownicze towarzystwo może zlecić w  całości lub w  części innym podmiotom, upoważnionym na podstawie o d-
rębnych przepisów, wykonywanie obowiązków w  zakresie pr owadzenia ksiąg rachunkowych pracowniczego funduszu.  
Rozdział 3  
Towarzystwa emerytalne  
Art. 27. 1. Towarzystwo prowadzi działalność wyłącznie w  formie spółki akcyjnej.  
2. Towarzystwo prowadzi działalność jako powszechne towarzystwo lub pracownicze towarzys two. 
Art. 28. 1. Firma powszechnego towarzystwa zawiera oznaczenie „powszechne towarzystwo emerytalne ”, a firma 
pracowniczego towarzystwa zawiera oznaczenie „pracownicze towarzystwo emerytalne ”. 
2. Do używania oznaczeń wskazanych w  ust. 1 są uprawnione wył ącznie towarzystwa utworzone zgodnie z  niniejszą 
ustawą.  
Art. 29. 1. Przedmiotem przedsiębiorstwa towarzystwa jest wyłącznie tworzenie i  zarządzanie funduszami oraz ich 
reprezentowanie wobec osób trzecich. Wyłącznie towarzystwo jest uprawnione do prowadzen ia takiej działalności.  
2. Powszechne towarzystwo tworzy i  zarządza tylko jednym otwartym funduszem oraz może utworzyć i  zarządzać 
tylko jednym dobrowolnym funduszem, a  pracownicze towarzystwo tworzy i  zarządza tylko jednym pracowniczym fund u-
szem, chyba że  zarządzanie więcej niż jednym, odpowiednio, otwartym funduszem, dobrowolnym funduszem lub praco w-
niczym funduszem jest skutkiem przejęcia jego zarządzania przez towarzystwo albo połączenia towarzystw.  
3. Powszechne towarzystwo zarządza funduszem odpłatnie.  
4. Pracownicze towarzystwo nie może mieć celu zarobkowego. Akcjonariusze pracowniczego towarzystwa nie mają 
prawa do udziału w  zysku rocznym.  
5. Do zarządzania aktywami otwartego funduszu powszechne towarzystwo jest obowiązane zatrudnić co najmniej 
jedneg o doradcę inwestycyjnego.  
Art. 30. 1. Kapitał zakładowy towarzystwa nie może być zebrany w  drodze publicznej subskrypcji.  
2. Akcje towarzystwa są wyłącznie akcjami imiennymi i  nie mogą być zamienione na akcje na okaziciela.  
2a. Akcje towarzystwa nie mogą b yć przedmiotem zabezpieczenia majątkowego ani być obciążone w  żaden sposób.  
3. Towarzystwo nie może wydawać akcji o  szczególnych uprawnieniach.  
4. Statut towarzystwa powinien traktować wszystkich akcjonariuszy w  jednakowy sposób. W  szczególności statut nie  
może przyznawać niektórym akcjonariuszom dodatkowych uprawnień lub ograniczać praw niektórych akcjonariuszy albo 
też nakładać na niektórych akcjonariuszy dodatkowych obowiązków.  
5. Jeżeli akcjonariuszem towarzystwa jest związek zawodowy, organizacja praco dawców, izba gospodarcza lub org a-
nizacja samorządu zawodowego, której działalność wynika z  przepisów ustawy, do akcjonariusza takiego nie stosuje się 
przepisów ust.  3 i 4. 
Art. 31. Minimalna wysokość kapitału zakładowego powszechnego towarzystwa nie może b yć niższa niż równowa r-
tość w  złotych 5  000 000 euro, wyliczana według średniego kursu walut obcych Narodowego Banku Polskiego, obowiąz u-
jącego w  dniu sporządzenia statutu towarzystwa.  
Art. 32. 1. Kapitał zakładowy towarzystwa jest pokrywany wyłącznie wkłade m pieniężnym.  
2. Kapitał zakładowy powszechnego towarzystwa powinien być opłacony w  całości przed zarejestrowaniem towarz y-
stwa.  
3. Kapitał zakładowy powszechnego towarzystwa nie może pochodzić z  pożyczki lub kredytu ani być obciążony 
w jakikolwiek sposób.  
  
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 1906  
 
 Art. 33. 1. Powszechne towarzystwo ma obowiązek utrzymywania kapitałów własnych na poziomie nie niższym niż 
jedna druga minimalnego kapitału zakładowego, o  którym mowa w  art. 31. 
2. O obniżeniu wysokości kapitałów własnych poniżej poziomu, o  którym mowa w  ust. 1, powszechne towarzystwo 
zawiadamia niezwłocznie organ nadzoru.  
3. Organ nadzoru pisemnie wzywa powszechne towarzystwo do uzupełnienia kapitałów własnych, wyznaczając je d-
nocześnie termin do ich uzupełnienia, nie krótszy niż 3  miesiące i  nie dłuższy niż 12  miesięcy.  
4. W przypadku nieuzupełnienia kapitałów własnych do wysokości określonej w  ust. 1, w  terminie wyznaczonym 
w wezwaniu, o  którym mowa w  ust. 3, organ nadzoru może cofnąć zezwolenie na utworzenie towarzystwa.  
Art. 34. (uchylony) 
Art. 35. Założycielem pracowniczego towarzystwa może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organiz a-
cyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Po l-
skiej, lub pracodawca zagraniczny.  
Art. 36. Ilekroć w  niniejszej ustawie mowa jest o  założycielach towarzystwa, należy przez to rozumieć także akcjon a-
riuszy tego towarzystwa.  
Art. 37. 1. Ten sam podmiot może być akcjonariuszem wyłącznie jednego powszechnego towarzystwa.  
2. Podmioty związane mogą być  akcjonariuszami wyłącznie tego samego powszechnego towarzystwa.  
3. W przypadku połączenia dwóch lub większej liczby podmiotów w  sytuacji, gdy przed połączeniem każdy z  nich 
jest akcjonariuszem innego powszechnego towarzystwa, oraz w  przypadku, gdy podmiot y będące dotychczas akcjonari u-
szami różnych powszechnych towarzystw stały się podmiotami związanymi, organ nadzoru może wyrazić zgodę na odst ą-
pienie od ograniczeń określonych w  ust. 1 lub 2, na okres nie dłuższy niż 6  miesięcy, w  celu umożliwienia podmioto wi 
działającemu w  wyniku połączenia lub podmiotom, które stały się podmiotami związanymi, dostosowania ich działalności 
do wymogów ustawy.  
Art. 38. 1. Każdorazowe nabycie lub objęcie akcji towarzystwa wymaga zezwolenia organu nadzoru, z  zastrzeżeniem 
ust. 4. Czynność prawna dokonana z  naruszeniem tego wymogu jest nieważna.  
2. Wniosek o  zezwolenie składa, za pośrednictwem towarzystwa, podmiot zamierzający nabyć lub objąć akcje. Do 
wniosku należy dołączyć:  
1) w przypadku gdy podmiot zamierzający nabyć lu b objąć akcje jest akcjonariuszem towarzystwa:  
a) pisemne oświadczenie stwierdzające, że środki pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego lub na nabycie akcji 
nie pochodzą z  pożyczek, kredytów ani nie są w  żaden sposób obciążone,  
b) dokumenty przedstawiaj ące sytuację finansową podmiotu w  okresie ostatnich 5  lat poprzedzających dzień złoż e-
nia wniosku, w  tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych oraz zaległości z  tytułu składek, do 
poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych;  
2) w przypadku gdy podmiot zamierzający objąć lub nabyć akcje nie jest akcjonariuszem towarzystwa:  
a) pisemne oświadczenie stwierdzające, że środki pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego lub na nabycie akcji 
nie pochodzą z  pożyczek, kredytów ani nie s ą w żaden sposób obciążone,  
b) dokumenty potwierdzające status prawny podmiotu oraz dokumenty stwierdzające jego organizację,  
c) pisemne oświadczenie podmiotu dotyczące powiązań kapitałowych z  akcjonariuszami towarzystwa,  
d) dokumenty przedstawiające sytua cję finansową podmiotu w  okresie ostatnich 5  lat poprzedzających dzień złoż e-
nia wniosku, w  tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych oraz zaległości z  tytułu składek, do 
poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych.  
2a. W przypadku podmiotu zamierzającego objąć akcje, do wniosku, o  którym mowa w  ust. 2, należy dołączyć dowód  
wpłaty środków pieniężnych na pokrycie kapitału zakładowego.  
3. Organ nadzoru zezwala na nabycie lub objęcie akcji, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki o kreślone w  ustawie dla 
założycieli towarzystwa.  
4. Jeżeli obejmującym akcje jest dotychczasowy akcjonariusz, zawiadamia on organ nadzoru o  objęciu akcji w termi-
nie 14  dni od daty ich objęcia. Objęcie akcji w  liczbie powodującej przekroczenie odpowiednio 20 %, 25%, 33%, 50%, 
66%, 75% lub 80% głosów na  walnym zgromadzeniu wymaga jednak uzyskania zezwolenia organu nadzoru.  
5. Przepisy ust.  1–4 stosuje się odpowiednio do nabycia praw z  akcji towarzystwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 1906  
 
 Art. 38a. 1. Akcjonariusz powszechnego towarzystwa jest ob owiązany zawiadomić niezwłocznie powszechne tow a-
rzystwo o  każdej jednostce dominującej względem tego akcjonariusza. Niezwłocznie, po uzyskaniu informacji od akcjon a-
riusza powszechnego towarzystwa, powszechne towarzystwo zawiadamia organ nadzoru o  każdej je dnostce dominującej 
wobec akcjonariusza tego powszechnego towarzystwa.  
2. Organ nadzoru może wezwać powszechne towarzystwo do złożenia w  wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 
30 dni: 
1) dokumentów potwierdzających status prawny jednostki dominującej oraz stwierdzających jej organizację;  
2) dokumentów przedstawiających sytuację finansową jednostki dominującej w  okresie ostatnich 5  lat poprzedzających 
dzień zawiadomienia, o  którym mowa w  ust. 1, w tym potwierdzających brak zaległości podatkowych oraz zaległo ści 
z tytułu składek, do poboru których obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.  
3. W przypadku gdy jednostka dominująca nie daje rękojmi prowadzenia spraw przez powszechne towarzystwo 
w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków otwart ego funduszu lub z  dokumentów przedstawiających 
sytuację finansową jednostki dominującej za ostatnie 5  lat wynika, że posiada ona zaległości podatkowe lub zaległości 
z tytułu składek, do których poboru obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, organ nadzoru, w  drodze decyzji 
administracyjnej, może określić warunki na dostosowanie do właściwego stanu. Organ nadzoru zawiesza wykonywanie 
prawa głosu na walnym zgromadzeniu towarzystwa przez tego akcjonariusza do czasu dostosowania do właściwego stanu.  
4. Jeżeli w  wyniku zawieszenia wykonywania prawa głosu, o  którym mowa w  ust. 3, wszyscy akcjonariusze p o-
wszechnego towarzystwa nie mogą wykonywać prawa głosu na  walnym zgromadzeniu towarzystwa dłużej niż 3  miesiące, 
to organ nadzoru może cofnąć zezwolenie na utworzenie towarzystwa.  
Art. 39. 1. Władzami towarzystwa są:  
1) zarząd;  
2) rada nadzorcza;  
3) walne zgromadzenie.  
1a. Zarząd towarzystwa nie może liczyć mniej niż trzy osoby.  
2. Towarzystwo może mieć także komisję rewizyjną. Do komisji rewizyjnej stosuje s ię odpowiednio przepisy art.  43 
i 44, art.  59 ust. 1, art.  148 pkt 3, art.  150 pkt 1 lit. b, art.  158 ust. 1 pkt 5 lit. a, art.  204 ust. 1 pkt 2 oraz art.  206 i  209 
dotyczące rady nadzorczej.  
Art. 40. 1. O ile statut nie stanowi inaczej, członków zarządu p owszechnego towarzystwa powołuje i  odwołuje walne 
zgromadzenie.  
2. Członków zarządu pracowniczego towarzystwa powołuje i  odwołuje rada nadzorcza.  
3. Członków pierwszego zarządu pracowniczego towarzystwa powołują założyciele na  okres roku.  
Art. 41. 1. Człon kiem zarządu towarzystwa może być osoba, która spełnia łącznie następujące wymogi:  
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;  
2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi 
gospodarczemu,  obrotowi pieniędzmi i  papierami wartościowymi, przestępstwo skarbowe lub przestępstwo, o  którym 
mowa w  rozdziale 22;  
3) posiada wyższe wykształcenie;  
4) legitymuje się stażem pracy nie krótszym niż 7  lat; 
5) daje rękojmię należytego wykonywania funkcji cz łonka zarządu.  
1a. Co najmniej dwie osoby wchodzące w  skład zarządu towarzystwa, w  tym prezes zarządu, muszą posiadać ud o-
wodnioną znajomość języka polskiego.  
2. Przynajmniej jedna trzecia składu zarządu powinna legitymować się wyższym wykształceniem prawni czym, ek o-
nomicznym lub być wpisana na listę doradców inwestycyjnych w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie 
instrumentami finansowymi (Dz.  U. z 2017 r. poz.  1768, z późn. zm.3)). 
                                                           
3) Zmiany tekstu jednolitego wymi enionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 2486 i 2491 oraz z 2018 r . poz. 106, 138, 
650, 685, 723,  771 i 1669.  
  
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 1906  
 
 3. Wymóg określony w  ust. 1 pkt 4 powinien być spełniony przez co najmniej dwie trzecie składu zarządu.  
4. (uchylony) 
5. Jeżeli wymogi określone w  ust. 1a, 2 lub 3  nie są spełnione w  związku z  odwołaniem członka zarządu lub cofni ę-
ciem zezwolenia, o  którym mowa w  art. 59 ust. 3 i 4, towarzystwo jest obowiązane, w  termi nie 6  miesięcy, dostosować 
swoją działalność do wymogów określonych w  ustawie.  
Art. 41a. 1. Członkowie zarządu powszechnego towarzystwa są obowiązani do złożenia oświadczenia o  swoim stanie 
majątkowym. Oświadczenie o  stanie majątkowym dotyczy majątku odręb nego oraz objętego małżeńską wspólnością m a-
jątkową. Oświadczenie to powinno zawierać informacje o:  
1) posiadanych zasobach pieniężnych, nieruchomościach, uczestnictwie w  spółkach cywilnych lub w  osobowych spó ł-
kach handlowych, udziałach i  akcjach w  spółkach  handlowych, a  także dane dotyczące prowadzonej działalności g o-
spodarczej oraz pełnienia funkcji w  spółkach handlowych;  
2) dochodach osiąganych z  tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć, z  podaniem kwot uzyskiw a-
nych z  każdego tytułu ; 
3) mieniu ruchomym o  wartości jednostkowej stanowiącej równowartość w  złotych powyżej 3000  euro;  
4) zobowiązaniach pieniężnych o  wartości stanowiącej równowartość w  złotych powyżej 3000  euro, w  tym o zaciągni ę-
tych kredytach i  pożyczkach oraz warunkach, n a jakich zostały udzielone.  
2. Oświadczenie o  stanie majątkowym składa się w  dwóch egzemplarzach organowi nadzoru przed objęciem funkcji 
w zarządzie, a  następnie co roku do dnia 31  maja, według stanu na dzień 31  grudnia roku poprzedniego, dołączając kopię 
rocznego zeznania podatkowego (PIT).  
3. Jeden egzemplarz oświadczenia o  stanie majątkowym organ nadzoru przekazuje do urzędu skarbowego właściwego 
ze względu na miejsce zamieszkania członka zarządu.  
4. Analizy danych zawartych w  oświadczeniach o  stanie maj ątkowym dokonuje organ nadzoru oraz właściwe urzędy 
skarbowe. Podmiot dokonujący analizy danych zawartych w  oświadczeniu jest uprawniony do porównania treści analiz o-
wanego oświadczenia z  treścią uprzednio złożonych oświadczeń oraz z  dołączoną kopią roczneg o zeznania podatkowego 
(PIT). Wyniki analizy właściwe urzędy skarbowe przekazują niezwłocznie organowi nadzoru.  
5. Informacje zawarte w  oświadczeniu o  stanie majątkowym stanowią tajemnicę prawnie chronioną i  podlegają 
ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o  klauzuli tajności „zastrzeżone ” określonej w  przepisach o  ochronie 
informacji niejawnych, chyba że  osoba, która złożyła oświadczenie, wyraziła pisemną zgodę na ich ujawnienie. Oświa d-
czenie przechowuje się przez okres 6  lat. 
6. W przypadku niez łożenia w  terminie oświadczenia o  stanie majątkowym organ nadzoru może nałożyć na członka 
zarządu karę pieniężną w  wysokości do 10  000 zł. 
7. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w  drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia o  stanie 
majątkowym, uwzględniając w  szczególności informacje, o  których mowa w  ust. 1. 
Art. 42. 1. Członkiem zarządu powszechnego towarzystwa nie może być osoba będąca członkiem organu zarządzaj ą-
cego lub organu nadzorującego:  
1) podmiotu będącego akcjonariuszem tego towarzystwa;  
2) innego powszechnego towarzystwa;  
3) depozytariusza przechowującego aktywa otwartego funduszu, dobrowolnego funduszu lub funduszu inwestycyjnego;  
4) (uchylony)  
4a) zakładu ubezpieczeń;  
4b) banku;  
5) towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub po dmiotu będącego akcjonariuszem towarzystwa funduszy inwestycyjnych;  
6) podmiotu prowadzącego działalność maklerską w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami 
finansowymi lub inną działalność w  zakresie obrotu instrumentami finansow ymi w  rozumieniu tej ustawy;  
7) podmiotu związanego w  stosunku do któregokolwiek z  podmiotów wymienionych w  pkt 1–6. 
2. Zakaz, o  którym mowa w  ust. 1, odnosi się także do osób pozostających z  podmiotami, o  których mowa w  ust. 1, 
w stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o  podobnym charakterze.  
  
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 1906  
 
 Art. 43. Członkowie pierwszej rady nadzorczej towarzystwa powoływani są na dwa lata.  
Art. 44. 1. Członkiem rady nadzorczej towarzystwa może być osoba spełniająca wy mogi określone w  art. 41 ust. 1 
pkt 1 i 2 oraz dająca rękojmię należytego wykonywania funkcji członka rady nadzorczej.  
2. Przynajmniej połowa członków rady nadzorczej towarzystwa powinna posiadać wyższe wykształcenie prawnicze 
lub ekonomiczne, z  tym że w  przypadku pracowniczego towarzyst wa wymóg ten powinna spełniać przynajmniej połowa 
członków rady nadzorczej powoływanych w  inny sposób niż określony w  art. 45 ust. 1. 
3. Przynajmniej połowa członków rady nadzorczej powszechnego towarzystwa jest powoływana spoza kręgu akcjon a-
riuszy towarzy stwa, podmiotów z  nimi związanych, członków organu zarządzającego lub organu nadzorującego akcjon a-
riusza towarzystwa, członków organu zarządzającego lub organu nadzorującego podmiotów związanych z  akcjonariuszem 
towarzystwa, a  także osób pozostających z  akcjonariuszem lub podmiotem związanym z  akcjonariuszem w  stosunku pracy, 
w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o  podobnym charakterze.  
4. Przepisy ust.  2 i 3 stosuje się z  uwzględnieniem art.  41 ust. 5. 
Art. 45. 1. W  skład rady nadzorczej pracowniczego towarzystwa wchodzą co najmniej w  jednej drugiej osoby wybr a-
ne przez członków pracowniczego funduszu, na których rachunki zostały wpłacone składki w  okresie ostatnich 12  miesięcy 
poprzedzających dzień wyborów.  
2. Liczbę członków rady nadzorcz ej pracowniczego towarzystwa wybieranych przez członków pracowniczego fund u-
szu określa statut towarzystwa, a  tryb ich wyboru określa regulamin uchwalony przez radę nadzorczą.  
3. Regulamin, o  którym mowa w  ust. 2, określa w  szczególności, czy w  wyborach maj ą uczestniczyć sami członkowie,  
czy też wybrani przez nich przedstawiciele, a  także określa zasady odwoływania osób wybranych do rady nadzorczej przed 
upływem kadencji rady nadzorczej. Regulamin nie może uzależnić ważności wyboru od liczby osób uczestniczą cych 
w wyborach.  
4. Jeżeli regulamin przewiduje wybory za pośrednictwem przedstawicieli członków, powinien określać także tryb w y-
boru i  odwoływania przedstawicieli oraz czas trwania ich kadencji.  
5. Pierwszy wybór członków rady nadzorczej wybieranych przez  członków pracowniczego funduszu powinien nast ą-
pić nie później niż w  terminie 3  miesięcy od dnia przyjęcia przez fundusz pierwszej składki. Do tego czasu rada nadzorcza 
działa w  składzie wybranym przez założycieli pracowniczego towarzystwa i  liczy nie mnie j niż 5  osób.  
6. Niedokonanie wyboru członków rady nadzorczej wybieranych przez cz łonków pracowniczego funduszu w termi-
nie, o  którym mowa w  ust. 5, nie stanowi przeszkody do podejmowania ważnych uchwał przez radę nadzorczą.  
7. W przypadku wygaśnięcia, prze d upływem kadencji rady nadzorczej, mandatu członka rady nadzorczej wybranego 
przez członków pracowniczego funduszu, rada nadzorcza ogłasza niezwłocznie wybory uzupełniające.  
Art. 46. Przepisy art.  385 § 3, 5 i  6 Kodeksu spółek handlowych stosuje się tylko  do tych członków rady nadzorczej 
towarzystwa, którzy są powoływani w  inny sposób niż określony w  art. 45 ust. 1. 
Art. 47. Pracownikiem powszechnego towarzystwa podejmującym decyzje o  sposobie lokowania aktywów otwartego 
funduszu lub dobrowolnego funduszu nie może być osoba będąca członkiem organu zarządzającego lub organu nadzoruj ą-
cego albo pozostająca w  stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku p rawnym o  podobnym charakterze z pod-
miotami, o  których mowa w  art. 42 ust. 1 pkt 1–7. 
Art. 47a. Przep isy art.  41a stosuje się odpowiednio do pracowników powszechnych towarzystw, o  których mowa 
w art. 47. 
Art. 48. 1. Towarzystwo odpowiada wobec członków funduszu za wszelkie szkody spowodowane niewykonaniem 
lub nienależytym wykonaniem swych obowiązków w  zakresie zarządzania funduszem i  jego reprezentacji, chyba że niew y-
konanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków jest spowodowane okolicznościami, za które towarzystwo nie ponosi 
odpowiedzialności i  którym nie mogło zapobiec mimo dołożenia najwyższej star anności.  
2. Za szkody z  tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o  których mowa w  ust. 1, fundusz nie 
ponosi odpowiedzialności.  
3. Jeżeli powszechne towarzystwo nie ponosi odpowiedzialności za szkodę na podstawie ust.  1, szkoda jest pokr ywa-
na ze środków Funduszu Gwarancyjnego, chyba że szkoda nastąpiła wyłącznie z  winy poszkodowanego.  
4. Przepis ust.  3 stosuje się także w  razie ogłoszenia upadłości powszechnego towarzystwa, jeżeli szkoda, za którą 
towarzystwo ponosi odpowiedzialność, nie może być pokryta z  jego masy upadłości.  
4a. Przepisów ust.  3 i 4 nie stosuje się do dobrowolnego funduszu.  
5. Powierzenie wykonywania niektórych obowiązków osobie trzeciej nie ogranicza odpowiedzialności towarzystwa.  
  
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 1906  
 
 Art. 48a. Powierzenie przez fundusz lub  towarzystwo niektórych obowiązków osobie trzeciej nie wyłącza odpowi e-
dzialności towarzystwa określonej w  art. 62, 197, 198 i  204. 
Art. 49. 1. Do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu są obowiązani:  
1) członkowie władz statutowych  towarzystwa;  
2) osoby pozostające z  towarzystwem w  stosunku pracy;  
3) osoby pozostające z  towarzystwem lub funduszem w  stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o  podobnym 
charakterze;  
4) pracownicy podmiotów pozostających z  towarzystwem lub funduszem w stosunku, o  którym mowa w  pkt 3. 
2. Tajemnica zawodowa, w  rozumieniu ust.  1, obejmuje informacje związane z  lokatami funduszu, rejestrem czło n-
ków funduszu, rozporządzeniami członków funduszu na wypadek śmierci oraz oświadczeniami, o  których mowa w  art. 83, 
których ujawnienie mogłoby naruszyć interes członków funduszu lub interes uczestników obrotu na rynku regulowanym 
w rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami finansowymi.  
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku udostępnienia informacji objętej tajemnicą zawodową prokuratorowi,  
w związku z powzięciem podejrzenia o popełnienie przestępstwa, Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej  oraz nacze l-
nikowi urzędu celno -skarbowego, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, albo na  żądanie prokur a-
tora lub sądu, albo innych właściwych organów państwowych, w związku z toczącymi się postępowaniami  w sprawach 
dotyczących działalności funduszu, towarzystwa lub depozytariusza, w tym także na żądanie organu  nadzoru, w związku ze 
sprawowaniem przez niego nadzoru nad działalnością funduszy.  
4. Przepisu ust.  1 nie stosuje się również w  przypadku udostępnienia informacji objętej tajemnicą zawodową admin i-
stracyjnemu organowi egzekucyjnemu oraz centralnemu biuru łączn ikowemu, o  którym mowa w  art. 9 ustawy z  dnia 
11 października 2013  r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i  innych należności pienię ż-
nych (Dz.  U. z 2018 r. poz. 425), w zakresie danych zawartych w  umowach, o  których mowa w  art. 88a, oraz w deklar a-
cjach, o  których mowa w  art. 18 ust. 1 ustawy z  dnia 20  kwietnia 2004  r. o pracowniczych programach emerytalnych.  
Art. 50. 1. Towarzystwo nie może:  
1) nabywać lub obejmować udziałów, akcji albo innych papierów wartościowych, jednostek u czestnictwa w  funduszach 
inwestycyjnych lub tytułów uczestnictwa emitowanych przez instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę za 
granicą ani uczestniczyć w  spółkach niemających osobowości prawnej;  
2) (uchylony) 
3) udzielać pożyczek, gwarancji i  poręczeń, z  wyjątkiem pożyczek z  zakładowego funduszu świadczeń socjalnych;  
4) zaciągać pożyczek i  kredytów, w  tym także dokonywać emisji obligacji, jeżeli wysokość zobowiązań towarzystwa 
z tego tytułu przekroczy łącznie 20% wartości kapitałów własnych.  
2. Przepisu ust.  1 pkt 1 nie stosuje się do:  
1) papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski;  
1a) obligacji, bankowych papierów wartościowych lub listów zastawnych, emitowanych przez Bank Gospodarstwa Kr a-
jowego;  
2) udziałów lub  akcji:  
a) w spółce prowadzącej rejestr członków funduszu zarządzanego przez dane towarzystwo,  
b) w spółce rozliczającej transakcje zawierane na rynku kapitałowym w  ilości niepowodującej powstania stosunku 
dominacji w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o ofercie publicznej i  warunkach wprowadzania instr u-
mentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o  spółkach publicznych (Dz.  U. z  2018 r. 
poz. 512 i 685 ). 
c) (uchylona)  
3) (uchylony) 
4) (uchylony)  
Art. 51. 1. Towarzystwo przechowuje i  archiwizuje dokumenty i  inne nośniki informacji funduszu, którym zarządza.  
2. W przypadku likwidacji funduszu, w  sposób określony w  art. 71 ust. 1, dokumen ty i inne nośniki informacji, o któ-
rych mowa w  ust. 1, przechowuje likwidator tego funduszu, a  w przypadk u likwidacji pracowniczego funduszu, w  sposób 
określony w  art. 75, dokumenty i  inne nośniki informacji, o  których mowa w  ust. 1, przechowuje depozytariusz. Obowi ą-
zek przechowania trwa przez pięćdziesiąt lat od chwili zakończenia likwidacji funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 1906  
 
 3. Niezależnie od obowiązków określonych w  ust. 2 depozytariusz przechowuje i  archiwizuje wszelkie dokumenty 
i inne nośniki informacji, związane z  wykonywaniem przez niego zadań depozytariusza, przez pięćdziesiąt lat od chwili 
zakończenia likwidacji funduszu.  
4. W przypadku upadłości lub likwidacji depozytariusza, do przechowywania dokumentów i  innych nośników info r-
macji, związanych z  zarządzaniem funduszem lub wykonywaniem zadań depozytariusza, stosuje się przepis art.  476 § 3 
Kodeksu spółek handlowych. Właści wy sąd niezwłocznie zawiadamia organ nadzoru o  wyznaczonym przechowawcy.  
Art. 52. W sprawach nieuregulowanych w  ustawie do towarzystw stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych.  
Rozdział 4  
Warunki podejmowania działalności przez towarzystwa emerytalne  
Art. 53. Utworzenie towarzystwa wymaga zezwolenia organu nadzoru.  
Art. 54. 1. Zezwolenie jest wydawane na wniosek założycieli towarzystwa, do którego dołącza się:  
1) statut towarzystwa;  
2) zgodę założycieli na zawiązanie towarzystwa i  brzmienie statutu ora z na objęcie akcji przez założycieli;  
3) regulamin organizacyjny towarzystwa określający w  szczególności sposób zapobiegania ujawnianiu informacji, kt ó-
rych wykorzystanie mogłoby naruszać interes członków funduszu, lub która po takim ujawnieniu mogłaby w  istotny 
sposób wpłynąć na cenę instrumentów finansowych lub powiązanych z  nimi pochodnych instrumentów finansowych 
w rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami finansowymi;  
4) listę założycieli wraz z  informacją o  tym, czy są podmiotam i związanymi i  jaki jest charakter istniejących między 
nimi powiązań, a  także dokumentami potwierdzającymi ich status prawny i  pochodzenie środków pieniężnych prz e-
znaczonych na pokrycie kapitału zakładowego towarzystwa;  
5) listę członków władz statutowych towarzystwa, z  wyłączeniem osób, o  których mowa w  art. 45, wraz z  ich oświa d-
czeniami o  wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji we  władzach statutowych towarzystwa oraz spełnianiu wszystkich 
wymogów określonych w  ustawie, a  także danymi osobowymi tych osób  oraz opisem ich kwalifikacji i dotychczas o-
wej działalności zawodowej;  
6) zaświadczenia o  niekaralności członków władz statutowych towarzystwa, w  zakres ie wynikającym z  art. 41 ust. 1 
pkt 2; 
7) dokumenty przedstawiające sytuację finansową wszystkich akcjonariu szy towarzystwa w  okresie ostatnich 5  lat p o-
przedzających datę złożenia wniosku, w  tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych oraz zaległości 
z tytułu składek, do których poboru obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych;  
8) plan organiza cyjny i  finansowy działalności towarzystwa na 3  lata. 
2. Wraz z  wnioskiem o  zezwolenie na utworzenie powszechnego towarzystwa założyciele mogą złożyć wniosek 
o wydanie przez organ nadzoru promesy zezwolenia na utworzenie otwartego funduszu, dołączając do t ego wniosku:  
1) projekt statutu funduszu;  
2) projekt umowy z  depozytariuszem;  
3) dane osobowe osób, które towarzystwo zamierza zatrudnić po utworzeniu, mających istotny wpływ na gospodarkę 
finansową funduszu;  
4) listę osób, które zostaną wyznaczone przez d epozytariusza, bezpośrednio odpowiedzialnych za należyte wykonywanie 
obowiązków określonych w  projekcie umowy;  
5) informacje o  kwalifikacjach i  doświadczeniu zawodowym osób, o  których mowa w  pkt 3 i 4, ze wskazaniem, które 
z tych osób są doradcami inwestyc yjnymi.  
Art. 55. 1. Organ nadzoru wydaje decyzję w  sprawie zezwolenia w  terminie 3  miesięcy od dnia złożenia wniosku.  
2. Wydanie zezwolenia jest równoznaczne z  zatwierdzeniem przez organ nadzoru statutu towarzystwa.  
Art. 56. 1. Jeżeli jednocześnie z wnioskiem o  zezwolenie na utworzenie powszechnego towarzystwa założyciele zł o-
żyli wniosek o  wydanie przez organ nadzoru promesy zezwolenia na  utworzenie otwartego funduszu, a  nie zachodzą po d-
stawy do odmowy jej wydania, organ nadzoru wydaje promesę wraz z wydaniem zezwolenia na utworzenie powszechnego 
towarzystwa.  
2. W promesie organ nadzoru określa okres jej ważności, który nie może być krótszy niż 6  miesięcy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 1906  
 
 3. W okresie ważności promesy organ nadzoru nie może odmówić wydania zezwolenia na  utworzenie o twartego fu n-
duszu, chyba że nastąpią zmiany w  treści załączników, o  których mowa w  art. 14, w  stosunku do treści załączników okreś -
lonych w  art. 54 ust. 1 pkt 1 i ust. 2. 
4. Odmowa wydania promesy zezwolenia na utworzenie funduszu może nastąpić z  przyczyn,  o których mowa 
w art. 15 ust. 2. 
Art. 57. Organ nadzoru odmawia wydania zezwolenia na utworzenie towarzystwa, jeżeli:  
1) wniosek i  dołączone do niego dokumenty nie spełniają warunków określonych w  przepisach prawa;  
2) w statucie towarzystwa są zamieszczon e postanowienia mogące zagrażać bezpieczeństwu aktywów funduszu albo 
w inny sposób naruszać interes członków funduszu;  
3) przedstawiony przez założycieli plan organizacyjny i  finansowy działalności towarzystwa na 3  lata nie zabezpiecza 
w należyty sposób in teresów członków funduszu;  
4) założyciele towarzystwa i  członkowie władz statutowych towarzystwa nie dają rękojmi prowadzenia spraw towarz y-
stwa w  sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków funduszu;  
5) z dokumentów przedstawiających sytuację f inansową akcjonariuszy towarzystwa za  ostatnie 5  lat wynika, że któr y-
kolwiek z  nich posiada zaległości podatkowe lub zaległości z  tytułu składek, do których poboru obowiązany jest Z a-
kład Ubezpieczeń Społecznych;  
6) kapitał zakładowy powszechnego towarzystw a pochodzi z  pożyczki, kredytu lub jest obciążony w  jakikolwiek sp o-
sób. 
Art. 58. 1. Zmiana statutu towarzystwa, depozytariusza lub umowy z  depozytariuszem wymaga zezwolenia organu 
nadzoru. Do wniosku o  zmianę statutu towarzystwa dołącza się uchwałę walnego  zgromadzenia, a  w przypadku podwy ż-
szenia kapitału zakładowego towarzystwa – dowód opłacenia podwyższonego kap itału zakładowego. Do wniosku o wyda-
nie zezwolenia na zmianę umowy z  depozytariuszem dołącza się umowę zmieniającą umowę z  depozytariuszem.  
2. Organ nadzoru odmawia wydania zezwolenia, jeżeli zmiana statutu towarzys twa, depozytariusza lub umowy z depoz y-
tariuszem  jest sprzeczna z  prawem lub interesem członków funduszu.  
3. Zezwolenie na zmianę statutu towarzystwa jest równoznaczne z  zezwoleni em na zmi anę statutu funduszu w zakre-
sie określonym w  art. 13 ust. 2 pkt 2 i 4. Zezwolenie na zmianę umowy z  depo zytariuszem jest równoznaczne z zezwol e-
niem na zmianę statutu funduszu w  zakresie określonym w  art. 13 ust. 2 pkt 5. 
4. Zmiana listy osób, o  której mowa  w art. 14 ust. 1 pkt 5, wymaga poinformowania organu nadzoru przez depozyt a-
riusza. W  terminie 14  dni organ nadzoru może odmówić wydania zgody na zmianę tej listy, z  przyczyn określonych 
w art. 15 ust. 2 pkt 3. 
5. Brak odmowy wydania zgody na zmianę listy w terminie określonym w  ust. 4 jest równoznaczny z  przyjęciem 
zmian listy.  
6. W przypadku braku odmowy wydania zgody, o  której mowa w  ust. 5, depozytariusz niezwłocznie zawiadamia fu n-
dusz o  zmianie listy.  
Art. 58a. 1. Niezwłocznie po udzieleniu zezwolenia na utworzenie pracowniczego towarzystwa, którego akcjonari u-
szem jest pracodawca zagraniczny, organ nadzoru:  
1) zawiadamia zagraniczny organ nadzoru i  Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i  Pracowniczych Programów Em e-
rytalnych o  udzieleniu tego zezwolenia, dołączając informację o  jego treści oraz dane określające firmę, siedzibę 
i adres pracodawcy zagranicznego;  
2) zwraca się do zagranicznego organu nadzoru o  przekazanie informacji o  wymogach prawa ubezpieczeń społecznych 
i prawa pracy dotyczących emerytur p racowniczych, zgodnie z  którymi pracownicze towarzystwo zarządzające pr a-
cowniczym funduszem realizuje program emerytalny pracodawcy zagranicznego.  
2. Organ nadzoru powiadamia pracownicze towarzystwo o  wysłaniu zawiadomienia, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 1. 
3. Przepisy ust.  1 i 2 stosuje się odpowiednio w  przypadku udzielenia zezwolenia na zmianę statutu pracowniczego 
towarzystwa wynikającą z  nabycia lub objęcia akcji przez pracodawcę zagranicznego.  
4. Niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o  której mowa w  ust. 1 pkt 2, organ nadzoru przekazuje w  formie przesy ł-
ki listowej te informacje pracowniczemu towarzystwu, zarządzającemu pracowniczym funduszem, które zamierza realiz o-
wać program emerytalny pracodawcy zagranicznego. Po otrzymaniu tej informacji pracownicze towarzystwo może rozp o-
cząć realizację programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 1906  
 
 5. W przypadku nieotrzymania przez pracownicze towarzystwo informacji, o  której mowa w  ust. 1 pkt 2, w terminie 
3 miesięcy od dnia powiadomienia, o  którym mowa w  ust. 2, pracownicze towarzystwo może rozpocząć realizację progr a-
mu emerytalnego pracodawcy zagranicznego po upływie tego terminu.  
Art. 59. 1. Zezwolenia organu nadzoru wymaga powołanie członków zarządu i  rady nadzorczej towarzystwa, chyba 
że powołanie dotyczy osób , które pełniły funkcje w  tych organach w  poprzedniej kadencji.  
1a. Organ nadzoru odmawia wydania zezwolenia, o  którym mowa w  ust. 1, jeżeli przedstawione osoby nie spełniają 
wymogów określonych w  ustawie.  
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do członków rad y nadzorczej pracowniczego towarzystwa wybieranych przez czło n-
ków pracowniczego funduszu.  
3. Organ nadzoru cofa zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 1, osobom, które przestały spełniać wymogi określone:  
1) w art.  41 ust. 1 pkt 1, 2 lub 5  dla członków zarządu towarzystwa;  
2) w art.  44 ust. 1 dla członków rady nadzorczej towarzystwa.  
4. Organ nadzoru cofa zezwolenie członkom zarządu powszechnego towarzystwa, także gdy odmówią oni złożenia 
oświadczenia majątkowego, o  którym mowa w  art. 41a, albo gdy pomimo pisemn ego wezwania organu nadzoru nie złożą 
tego oświadczenia w  terminie 30  dni od dnia otrzymania wezwania.  
5. Przepisy ust.  3 i 4 stosuje się również do członków zarządu i  rady nadzorczej pierwszej kadencji.  
Art. 60. Towarzystwo jest obowiązane zawiadamiać nie zwłocznie organ nadzoru o  każdej zmianie danych zawartych 
w załączniku do wniosku o  utworzenie towarzystwa, o  którym mowa w  art. 54 ust. 1 pkt 3. 
Rozdział 5  
Przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym, łączenie się towarzystw emerytalnych  
i likwidacja funduszu emerytalnego  
Art. 61. W przypadku ogłoszenia upadłości towarzystwa lub otwarcia jego likwidacji organ nadzoru wydaje decyzję 
o cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzystwa.  
Art. 62. 1. Organ nadzoru może wydać decyzję o  cofnięciu zezwolenia na u tworzenie towarzystwa, jeżeli stwierdzi, 
że fundusz lub towarzystwo rażąco lub uporczywie narusza przepisy ustawy, statutu funduszu lub towarzystwa, albo pr o-
wadzi działalność rażąco naruszając interes członków funduszu.  
2. Przed cofnięciem zezwolenia organ  nadzoru może powiadomić towarzystwo o  stwierdzonych nieprawidłowościach 
w działalności funduszu lub towarzystwa, których wystąpienie warunkuje wydanie decyzji o  cofnięciu zezwolenia. Organ 
nadzoru w  powiadomieniu wskazuje termin, w  którym towarzystwo ma d oprowadzić działalność swoją lub funduszu do 
właściwego stanu. W  przypadku gdy nieprawidłowości były szczególnie rażące, organ nadzoru, niezależnie od skierow a-
nego powiadomienia, może również nałożyć na towarzystwo karę pieniężną w  wysokości do 500  000 zł. 
3. Do powiadomienia stosuje się odpowiednio art.  204b ust.  1 i 2. 
4. Po upływie terminu wyznaczonego w  powiadomieniu i  niedoprowadzeniu działalności towarzystwa lub funduszu 
do właściwego stanu, organ nadzoru może cofnąć zezwolenie na utworzenie towarzyst wa. 
5. W przypadku zaniechania kierowania przez organ nadzoru powiadomienia, o  którym mowa w  ust. 2, organ nadz o-
ru, cofając zezwolenie na utworzenie towarzystwa, może nałożyć na towarzystwo karę pieniężną w  wysokości do 
500 000 zł, jeżeli nieprawidłowości,  stanowiące podstawę cofnięcia zezwolenia, były szczególnie rażące.  
Art. 63. W decyzji o  cofnięciu zezwolenia organ nadzoru określa datę wejścia tej decyzji w  życie.  
Art. 64. 1. Od dnia wejścia w  życie decyzji o  cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzyst wa fundusz jest repreze n-
towany i  zarządzany przez depozytariusza. W  tym czasie fundusz nie może przyjmować nowych członków.  
2. Depozytariusz, za zgodą organu nadzoru, może powierzyć zarządzanie aktywami funduszu uprawnionemu podmi o-
towi zewnętrznemu w  zakre sie, o  którym mowa w  art. 69 ust. 2 pkt 4 ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrume n-
tami finansowymi, jeżeli jest to zgodne z  interesem członków funduszu.  
3. Powierzenie zarządzania aktywami funduszu wymaga zezwolenia organu nadzoru. Organ nadzoru udziela zezwol e-
nia, jeżeli jest to zgodne z  interesem członków funduszu oraz gdy podmiot zewnętrzny daje rękojmię należytego zarządz a-
nia aktywami funduszu. W  zakresie zarządzania aktywami funduszu, do podmiotu zewnętrznego stosuje się odpowiednio 
przepisy art. 204 ust. 1 pkt 3, ust.  2–9, art.  204a ust.  1, 2 pkt 3, ust.  3–8 i art. 204b.  
  
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 1906  
 
 4. Organ nadzoru może cofnąć zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 3, jeżeli podmiot zewnętrzny narusza przepisy 
prawa, interes członków funduszu lub utracił rękojmię należytego z arządzania aktywami funduszu.  
5. Jeżeli w  okresie 3  miesięcy od dnia wejścia w  życie decyzji o  cofnięciu zezwolenia zarządzanie otwartym fund u-
szem nie zostanie przejęte przez inne powszechne towarzystwo, zgodnie z  art. 66 ust. 3, przejęcia zarządzania tym fundu-
szem dokonuje powszechne towarzystwo zarządzające otwartym funduszem, który osiągnął najwyższą stopę zwrotu za 
ostatnie 36  miesięcy, o  której mowa w  art. 172. 
6. W przypadku osiągnięcia najwyższej stopy zwrotu przez więcej niż jeden otwarty fundusz, z arządzanie funduszem 
przejmuje to powszechne towarzystwo, które zarządza otwartym funduszem mającym najniższą wartość aktywów netto na 
koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w  którym decyzja o  cofnięciu zezwolenia weszła w  życie, spośród tych otwa r-
tych f unduszy.  
7. Powszechne towarzystwo, o  którym mowa w  ust. 5 albo 6, może złożyć organowi nadzoru pisemne oświadczenie 
o odmowie przejęcia zarządzania otwartym funduszem, w  terminie 7  dni od dnia upływu 3  miesięcy, o  którym mowa 
w ust. 5. 
8. Organ nadzoru ni ezwłocznie informuje w  formie pisemnej powszechne towarzystwa, które osiągnęły stopę zwrotu 
za ostatnie 36  miesięcy powyżej średniej ważonej stopy zwrotu, o  której mowa w  art. 173, o  złożeniu oświadczenia, 
o którym mowa w  ust. 7. W  terminie 7  dni od dnia d oręczenia informacji przez organ nadzoru powszechne towarzystwo 
może złożyć organowi nadzoru pisemną deklarację zamiaru przejęcia zarządzania otwartym funduszem. Jeżeli deklarację 
złoży więcej niż jedno powszechne towarzystwo, zarządzanie przejmuje powszec hne towarzystwo, które zarządza otwa r-
tym funduszem o  wyższej stopie zwrotu. Przepis ust.  6 stosuje się odpowiednio.  
9. Jeżeli żadne z  powszechnych towarzystw nie złoży deklaracji, o  której mowa w  ust. 8, zarządzanie otwartym fu n-
duszem przejmuje powszechne towarzystwo zarządzające tym funduszem, którego aktywa netto miały najwyższą wartość 
na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w  którym decyzja o  cofnięciu zezwolenia na utworzenie powszechnego tow a-
rzystwa weszła w  życie.  
10. Przejęcie zarządzania następ uje na warunkach określonych w  decyzji organu nadzoru.  
Art. 65. Jeżeli decyzja o  cofnięciu zezwolenia, wydana przez organ nadzoru z  innych przyczyn niż określone 
w art. 61, zostanie zaskarżona do sądu administracyjnego, rozpoznanie skargi powinno nastąpić w terminie 2  miesięcy od 
daty jej wniesienia.  
Art. 66. 1. Powszechne towarzystwo, które zamierza zrezygnować z  prowadzenia dotychczasowej działalności, może, 
na podstawie umowy zawartej z  innym powszechnym towarzystwem, przekazać temu towarzystwu zarządzanie otwartym 
funduszem, którym zarządza.  
1a. Umowa, o  której mowa w  ust. 1, staje się skuteczna z  chwilą wejścia w  życie zmiany statutu otwartego funduszu, 
którym zarządzanie zostaje przejęte, w  zakresie określonym w  art. 13 ust. 2 pkt 2–4. 
1b. W terminie miesiąca od daty wejścia w  życie zmiany statutu otwartego funduszu, którym zarządzanie zostaje 
przejęte, w  zakresie określonym w  art. 13 ust. 2 pkt 2–4, powinno nastąpić otwarcie likwidacji powszechnego towarzystwa, 
które zamierza zrezygnować z  prowadzenia dotychczasowej działalności.  
2. Powszechne towarzystwo przejmujące zarządzanie otwartym funduszem wstępuje w  prawa i  obowiązki powszec h-
nego towarzystwa zarządzającego dotychczas tym funduszem. Postanowienia umowy wyłączające określone obowiązki są  
bezskuteczne wobec osób trzecich.  
3. Poza przypadkiem określonym w  ust. 1 przejęcie przez towarzystwo zarządzania funduszem jest możliwe tylko 
w przypadku cofnięcia przez organ nadzoru zezwolenia na utworzenie towarzystwa zarządzającego tym funduszem, 
z zastrzeżeniem art.  67. 
4. Przejęcia zarządzania funduszem może dokonać wyłącznie towarzystwo zarządzające funduszem tego samego 
rodzaju.  
5. Organ nadzoru stwierdza wygaśnięcie decyzji zezwalającej na utworzenie towarzystwa, jeżeli w  terminie, o  którym 
mowa w ust. 1b, nie nastąpi otwarcie jego likwidacji.  
6. Przepisy ust.  1, 1a i  2–4 stosuje się odpowiednio w  przypadku przekazania przez powszechne towarzystwo zarz ą-
dzania dobrowolnym funduszem.  
Art. 67. 1. Towarzystwo może połączyć się z  innym towarzystwem.  
2. Przepis art.  66 ust. 4 stosuje się odpowiednio.  
  
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 1906  
 
 Art. 68. 1. Przejęcie zarządzania funduszem w  przypadkach, o  których mowa w  art. 66, oraz połączenie towarzystw 
wymaga zezwolenia organu nadzoru.  
2. Wniosek o  wydanie zezwolenia składa towarzystwo przejmując e zarządzanie funduszem, a  w przypadku połącz e-
nia towarzystw – każde z  łączących się towarzystw, z  zastrzeżeniem ust.  4. 
3. Do wniosku o  wydanie zezwolenia wnioskodawca dołącza:  
1) w przypadku przejęcia zarządzania funduszem:  
a) umowę o  przejęcie zarządzan ia, 
b) uchwały właściwych organów towarzystw, będących stronami umowy o  przejęcie zarządzania, jeżeli obowiązek 
podjęcia takich uchwał wynika ze statutów tych towarzystw,  
c) uchwałę o  zmianie statutu funduszu, którym zarządzanie zostanie przejęte,  
d) plan organizacyjny i  finansowy towarzystwa przejmującego zarządzanie funduszem na okres 3  lat, 
e) dokumenty przedstawiające sytuację finansową akcjonariuszy towarzystwa przejmującego zarządzanie fund u-
szem w  okresie ostatnich 5  lat poprzedzających dzień złożenia  wniosku, w  tym dokumenty potwierdzające brak 
zaległości podatkowych oraz zaległości z  tytułu składek, do poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń 
Społecznych,  
f) oświadczenie o  pochodzeniu środków pieniężnych przeznaczonych na przejęcie zarządzan ia funduszem;  
2) w przypadku łączenia towarzystw:  
a) uchwały walnych zgromadzeń towarzystw o  połączeniu,  
b) umowę o  połączeniu towarzystw,  
c) zmodyfikowany plan organizacyjny i  finansowy,  
d) zmodyfikowany regulamin organizacyjny,  
e) informację o powiązaniach kapitałowych między akcjonariuszami,  
f) projekt statutu funduszu i  towarzystwa po połączeniu towarzystw,  
g) dokumenty przedstawiające sytuację finansową akcjonariuszy towarzystwa przejmującego w  okresie ostatnich 
5 lat poprzedzających datę z łożenia wniosku, w  tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych 
oraz zaległości z  tytułu składek, do poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych,  
h) oświadczenie o  pochodzeniu środków pieniężnych przeznaczonych na dopłaty do  akcji towarzystwa przejmuj ą-
cego, przewidziane w  uchwałach o  połączeniu towarzystw.  
4. W przypadku połączenia towarzystw, w  trybie określonym w  art. 492 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych, wni o-
sek jest składany przez akcjonariuszy łączących się towarzystw. Przepis art.  54 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Zezwolenie 
na utworzenie towarzystwa organ nadzoru wydaje wraz z  wydaniem zezwolenia na połączenie towarzystw.  
5. Zezwolenie na przejęcie zarządzania funduszem albo połączenie towarzystw jest równoznaczne z  zezwoleniem na 
zmianę statutu funduszu przejmowanego, w  zakresie określonym w  art. 13 ust. 2 pkt 2–4. Organ nadzoru może z  urzędu 
zezwolić na skrócenie terminu wejścia w  życie tej zmiany.  
6. Jeżeli połączenie towarzystw jest związane z  koniecznością podwyżs zenia kapitału zakładowego towarzystwa 
przejmującego inne towarzystwo w  następstwie połączenia, wraz z  wnioskiem o  wydanie zezwolenia na połączenie tow a-
rzystw, towarzystwo przejmujące składa wniosek o  wydanie zezwolenia na zmianę statutu towarzystwa oraz s tatutu fund u-
szu w  zakresie wynikającym z  podwyższenia kapitału zakładowego. Zezwolenie na  zmianę statutu towarzystwa oraz statutu 
funduszu organ nadzoru wydaje wraz z  wydaniem zezwolenia na połączenie towarzystw.  
7. Organ nadzoru w  zezwoleniu określa szcze gółowe warunki przejęcia zarządzania funduszem lub połączenia tow a-
rzystw i  wskazuje datę rozpoczęcia i  zakończenia likwidacji funduszu.  
8. Organ nadzoru odmawia wydania zezwolenia, jeżeli:  
1) wniosek i  dołączone dokumenty nie spełniają warunków określonych  w ustawie;  
2) z dokumentów dołączonych do wniosku lub innych informacji wynika, że towarzystwo przejmujące zarządzanie fu n-
duszem lub którykolwiek z  akcjonariuszy tego towarzystwa albo którekolwiek z  łączących się towarzystw lub któr y-
kolwiek z  akcjonariusz y tych towarzystw w  okresie ostatnich 5  lat poprzedzających dzień złożenia wniosku posiada 
zaległości podatkowe lub zaległości z  tytułu składek, do których poboru jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Sp o-
łecznych;  
  
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 1906  
 
 3) dopłaty do akcji towarzystwa przejmującego , przewidziane w  uchwałach o  połączeniu towarzystw, pochodzą z po-
życzki, kredytu lub są obciążone w  jakikolwiek sposób;  
4) środki pieniężne przeznaczone na przejęcie zarządzania funduszem pochodzą z  pożyczki, kredytu lub są obciążone 
w jakikolwiek sposób;  
5) dotychczasowa działalność wnioskodawców nie daje rękojmi prowadzenia działalności funduszu lub towarzystwa 
w sposób zgodny z  interesem członków funduszu;  
6) wydanie zezwolenia pozostaje w  sprzeczności z  interesem członków funduszy emerytalnych lub innym  dobrem 
publicznym.  
Art. 69. 1. Na podstawie zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania funduszem lub połączenie towarzystw 
następuje likwidacja funduszu, którym zarządzanie zostało przejęte przez inne towarzystwo lub który był zarządzany przez 
towarzystwo przejęte w  wyniku połączenia albo, jeżeli połączenie towarzystw odbywa się w  sposób określony w  art. 492 
§ 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych, który został wskazany we wniosku o  wydanie zezwolenia na połączenie towarzystw 
zgodnie z  ust. 5. 
2. (uchy lony) 
3. O wydaniu zezwolenia organ nadzoru zawiadamia niezwłocznie sąd rejestrowy, załączając odpis zezwolenia. Sąd, 
z urzędu, wpisze w  rejestrze funduszy datę rozpoczęcia likwidacji i  likwidatora.  
4. Likwidatorem funduszu jest towarzystwo, które przejęło  zarządzanie tym funduszem.  
5. Jeżeli połączenie towarzystw odbywa się w  sposób określony w  art. 492 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych, 
wniosek o  zezwolenie na połączenie towarzystw powinien wskazywać fundusz podlegający likwidacji.  
6. Od daty przejęcia zarządzania funduszem przez inne towarzystwo fundusz podlegający likwidacji nie może zawi e-
rać umów z  nowymi członkami.  
Art. 70. 1. Treść zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania otwartym funduszem lub połączenie powszech -
nych towarzystw otwarty f undusz ogłasza niezwłocznie w  dzienniku o  zasięgu krajowym przeznaczonym do ogłoszeń 
funduszu oraz na ogólnodostępnej stronie internetowej.  
2. (uchylony)  
3. W przypadku pracowniczego funduszu informacja o  treści wskazanej w  ust. 1 jest podawana ni ezwłoczni e, w spo-
sób określony w  statucie, do wiadomości akcjonariuszy pracowniczego towarzystwa zarządzającego tym funduszem.  
3a. W przypadku dobrowolnego funduszu informacja o  treści wskazanej w  ust. 1 jest podawana niezwłocznie, w spo-
sób określony w  statucie, do  wiadomości członków funduszu.  
4. O treści ogłoszenia, o  którym mowa w  ust. 1, lub treści informacji, o  której mowa w  ust. 3 i 3a, fundusz zawiad a-
mia niezwłocznie organ nadzoru.  
5. Jeżeli otwarty fundusz nie wykona obowiązku, o  którym mowa w  ust. 1, organ nadzoru dokonuje ogłoszenia na 
koszt likwidatora.  
Art. 71. 1. Likwidacja funduszu odbywa się w  drodze przeniesienia jego aktywów do funduszu zarządzanego przez 
towarzystwo, które przejęło zarządzanie tym funduszem, lub które przejęło towarzystwo zarządzają ce tym funduszem 
w wyniku połączenia, a  jeżeli połączenie towarzystw odbywa się w  sposób określony w  art. 492 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek 
handlowych – do funduszu niepodlegającego likwidacji wskutek połączenia towarzystw, z  zastrzeżeniem ust.  3. 
2. Przeniesie nie aktywów następuje w  dniu wskazanym w  zezwoleniu na przejęcie zarządzania funduszem lub poł ą-
czenie towarzystw, przypadającym nie później niż w  terminie 6  miesięcy od dnia wydania przez organ nadzoru takiego 
zezwolenia. Dzień wskazany w  zezwoleniu jest d atą zakończenia likwidacji funduszu w  rozumieniu art.  68 ust. 7. 
3. Niezwłocznie po dokonaniu zawiadomienia organu nadzoru, o  którym mowa w  art. 70 ust. 4, fundusz podlegający 
likwidacji jest obowiązany rozwiązać umowę z  depozytariuszem przechowującym jego  aktywa oraz jest uprawniony do 
rozwiązania umów ze  wszystkimi innymi podmiotami działającymi na jego rzecz lub zmiany warunków tych umów 
w sposób zapewniający zgodność z  postanowieniami statutu funduszu przejmującego, z  dniem zakończenia likwidacji. 
Jakie kolwiek postanowienia tych umów, ograniczające lub wyłączające możliwość rozwiązania umowy w  powyższy sp o-
sób, uważa się za nieważne.  
4. W okresie, o  którym mowa w  ust. 2, fundusz podlegający likwidacji i  fundusz przejmujący są obowiązane dopełnić 
czynności  niezbędnych do połączenia rejestru członków funduszu podlegającego likwidacji z  rejestrem członków funduszu 
przejmującego na dzień zakończenia likwidacji.  
  
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 1906  
 
 5. W dacie zakończenia likwidacji funduszu:  
1) przeniesienie jego aktywów do funduszu przejmującego uważa się za dokonane;  
2) fundusz przejmujący dokonuje przeliczenia jednostek rozrachunkowych istniejących w  funduszu przejętym na je d-
nostki rozrachunkowe istniejące w  funduszu przejmującym;  
3) członkowie funduszu przejętego stają się członkami funduszu pr zejmującego na warunkach określonych w  statucie 
funduszu przejmującego;  
4) fundusz przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i  obowiązki funduszu przejętego.  
6. Na dzień zakończenia likwidacji funduszu Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje zmian w  Centraln ym Rej e-
strze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych w  zakresie wynikającym z  ust. 5 pkt 3. 
7. Wydanie aktywów funduszu przejętego depozytariuszowi przechowującemu aktywa funduszu przejmującego n a-
stępuje z  zachowaniem zasad określonych w  art. 163. 
8. Jeżeli rejestr członków przejętego funduszu był prowadzony przez osobę trzecią, wydanie dokumentów i  innych 
nośników informacji związanych z  tym rejestrem funduszowi przejmującemu lub podmiotowi prowadzącemu rejestr jego 
członków następuje w  sposób zapewniając y nieprzerwane wykonywanie obowiązków w  zakresie prowadzenia rejestru 
członków funduszu oraz w  terminie uzgodnionym bez zbędnej zwłoki przez strony.  
Art. 72. Niezwłocznie po zakończeniu likwidacji funduszu likwidator przedkłada szczegółowe sprawozdanie org ano-
wi nadzoru o  dokonaniu czynności, o  których mowa w  art. 71 ust. 3 i 4, ust.  5 pkt 2 oraz ust.  7 i 8, a także składa wniosek 
do sądu rejestrowego o  wykreślenie tego funduszu z  rejestru funduszy.  
Art. 73. Likwidacja pracowniczego funduszu, którym zarządza nie nie zostało przejęte przez inne pracownicze tow a-
rzystwo, następuje z  zachowaniem przepisów art.  74–78. 
Art. 74. 1. Likwidacja pracowniczego funduszu następuje na podstawie decyzji organu nadzoru o  likwidacji. Organ 
nadzoru wydaje decyzję o  likwidacji z  urzędu.  
2. Decyzja organu nadzoru określa datę rozpoczęcia i  zakończenia likwidacji funduszu.  
3. Przepisy art.  69 ust. 3 oraz art.  70 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.  
4. Likwidatorem pracowniczego funduszu jest depozytariusz, chyba że organ nadzoru wyznaczy innego likwidatora.  
5. Organ nadzoru informuje Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i  Pracowniczych Programów Emerytalnych 
o wydaniu decyzji o  likwidacji pracowniczego funduszu.  
Art. 75. Likwidacja pracowniczego funduszu polega na zbyciu jego akty wów, ściągnięciu należności funduszu, z a-
spokojeniu wierzycieli funduszu i  rozdysponowaniu środków zgromadzonych na  rachunkach członków funduszu zgodnie 
z ich dyspozycją.  
Art. 76. 1. W  przypadku likwidacji pracowniczego funduszu środki zgromadzone na rachun kach jego członków są 
rozdysponowane zgodnie z  przepisami ustawy o  pracowniczych programach emerytalnych.  
2. W przypadku gdy akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa jest pracodawca zagraniczny, środki zgromadzone 
na rachunkach członków funduszu, będących pracownikami tego pracodawcy, są po uzyskaniu zezwolenia organu nadzoru 
wypłacane członkowi lub  przekazywane innemu zarządzającemu, na zasadach określonych w  przepisach prawa ubezpi e-
czeń społecznych i  prawa pracy dotyczących emerytur pracowniczych obowiązu jących na terenie państwa, w  którym pr a-
codawca zagraniczny ma swoją siedzibę. Przed wydaniem decyzji organ nadzoru jest obowiązany zasięgnąć opinii zagr a-
nicznego organu nadzoru właściwego dla siedziby pracodawcy zagranicznego.  
3. Wniosek o  wydanie zezwolen ia, o którym mowa w  ust. 2, składa pracodawca zagraniczny.  
4. Jeżeli członek funduszu nie wyda dyspozycji co do sposobu wykorzystania środków, ich  wykorzystanie następuje 
w formie jednorazowej wypłaty.  
5. Środki nierozdysponowane zgodnie z  ust. 1 i 2 są sk ładane do depozytu sądowego.  
Art. 77. O zakończeniu wykonywania czynności, o  których mowa w  art. 75, likwidator zawiadamia niezwłocznie 
organ nadzoru, składając jednocześnie wniosek do sądu rejestrowego o  wykreślenie zlikwidowanego funduszu z  rejestru 
funduszy.  
Art. 78. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb likwidacji pracowniczych funduszy 
w przypadku, o  którym mowa w  art. 73, a  w szczególności sposób i  termin składania przez członków funduszu dyspozycji 
dotyczących sposobu wyko rzystania środków zgromadzonych na ich rachunkach.  
  
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 1906  
 
 Rozdział 6  
(uchylony) 
Rozdział 7  
Członkostwo w  funduszu emerytalnym  
Art. 81. 1. Uzyskanie członkostwa w  otwartym funduszu, z  zastrzeżeniem ust.  5 i 6, następuje z  chwilą zawarcia 
umowy z  funduszem, jeżeli:  
1) w dniu zawarcia pierwszej umowy z  otwartym funduszem osoba przystępująca do otwartego funduszu podlega lub 
podlegała, w  okresie 4  miesięcy przed dniem zawarcia umowy, ubezpieczeniu emerytalnemu w  rozumieniu przepisów 
o systemie ubezpieczeń społecznych;  
2) Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona odpowiedniego wpisu lub zmian w  Centralnym Rejestrze Członków Otwa r-
tych Funduszy Emerytalnych, o  którym mowa w  przepisach o  systemie ubezpieczeń społecznych.  
1a. Umowa z  otwartym  funduszem może zostać zawarta wyłąc znie w  trybie korespondencyjnym.  
2. Otwarty fundusz nie może odmówić zawarcia umowy, o  ile osoba występująca z  wnioskiem o  przyjęcie do fund u-
szu spełnia warunki określone w  przepisach o  systemie ubezpieczeń społecznych.  
3. Umowa, co do której nie został sp ełniony którykolwiek z  warunków wymienionych w  ust. 1, nie wywołuje skutków 
prawnych, z  zastrzeżeniem ust.  4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek, w  terminie 30  dni roboczych, poinfo r-
mować otwarty fundusz, czy osoba, która zawarła umowę z  funduszem , spełnia warunki określone w  ust. 1. 
4. Jeżeli osoba, która zawarła z  otwartym funduszem umowę uznaną za bezskuteczną, pomimo istnienia w  dniu z a-
warcia umowy faktycznych i  prawnych podstaw do spełnienia warunków określonych w  ust. 1, następnie uzyska członk o-
stwo w  otwartym funduszu, to  Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany przekazać do tego funduszu należne 
składki za okres podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu.  
5. Można być członkiem tylko jednego otwartego funduszu. W  przypadku zmiany fundus zu uzyskanie członkostwa 
w nowym funduszu następuje z  dniem dokonania zmian w  Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emeryta l-
nych.  
6. Uzyskanie członkostwa w  otwartym funduszu następuje również:  
1) (uchylony)  
2) w wyniku otwarcia rachunku w  otwar tym funduszu na podstawie art.  128 ust. 1. 
7. (uchylony)  
8. (uchylony) 
9. (uchylony) 
10. Członkostwo w  otwartym funduszu ustaje z  dniem wykreślenia członka funduszu przez Zakład Ubezpieczeń Sp o-
łecznych z  Centralnego Rejestru Członków Otwartych Funduszy Eme rytalnych w  związku z  przekazaniem całości środków 
zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS.  
Art. 81a. (uchylony)  
Art. 82. 1. Zawierając umowę z  otwartym funduszem, osoba występująca z  wnioskiem o  przyjęcie do funduszu  może 
wskazać imiennie jedną lub więcej osób fizycznych, na których rzecz ma nastąpić, po jej śmierci, wypłata środków nie -
wykorzystanych zgodnie z  art. 131. 
1a. Prawo, o  którym mowa w  ust. 1, przysługuje również członkowi otwartego funduszu.  
2. Jeżeli czł onek wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci, a  nie oznaczył ich udziału  
w tych środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe.  
3. Członek otwartego funduszu może w  każdym czasie zmienić poprzednią dyspozycję, wskazując in ne osoby fizyc z-
ne uprawnione do otrzymania środków po jego śmierci zamiast lub oprócz osób, o  których mowa w  ust. 1, jak również 
oznaczając w  inny sposób udział wskazanych osób w  tych środkach, albo odwołać poprzednią dyspozycję, nie wskazując 
żadnych inny ch osób.  
  
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 1906  
 
 4. Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci członka staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta 
zmarła przed śmiercią członka. W  takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w  równych 
częściach pozostałym o sobom wskazanym, chyba że członek zadysponuje tym udziałem w  inny sposób.  
5. Fundusz jest obowiązany poinformować osobę przystępującą do otwartego funduszu o  skutkach niezłożenia dysp o-
zycji, o  której mowa w  ust. 1. 
Art. 82a. Zawierając umowę z  otwartym fun duszem, osoba występująca z  wnioskiem o  przyjęcie do  otwartego fund u-
szu składa pisemne oświadczenie o  zapoznaniu się z  treścią aktualnej informacji dotyczącej otwartych funduszy.  
Art. 83. 1. Zawierając umowę z  otwartym funduszem, osoba występująca z  wniosk iem o  przyjęcie do funduszu jest 
ponadto obowiązana złożyć pisemne oświadczenie o  stosunkach majątkowych istniejących między nią a  jej małżonkiem, 
a jeżeli między małżonkami nie istnieje wspólność ustawowa – udokumentować także sposób uregulowania tych sto sun-
ków. Powyższy obowiązek ciąży także na członku otwartego funduszu, który zawarł związek małżeński po zawarciu um o-
wy z  funduszem.  
2. Członek otwartego funduszu jest obowiązany zawiadomić fundusz o  każdorazowej zmianie w  stosunku do treści 
oświadczenia, o  którym mowa w  ust. 1, o ile zmiana taka obejmuje środki zgromadzone na jego rachunku. Zawiadomienie 
o zmianie treści oświadczenia składa się na piśmie, a  na wniosek członka otwartego funduszu może być złożone za pomocą 
środków komunikacji elektronicznej. Na żądanie funduszu należy przedstawić dowód takiej zmiany.  
3. W razie niedopełnienia obowiązku, o  którym mowa w  ust. 1 zdanie drugie lub w  ust. 2, przyjmuje się odpowiednio, 
że między małżonkami istnieje wspólność ustawowa albo że  małżeńskie stosunki mają tkowe uregulowane są zgodnie 
z treścią umowy zawartej z  otwartym funduszem lub ostatnim zawiadomieniem dokonanym przez członka otwartego fu n-
duszu zgodnie z  ust. 2. 
4. Otwarty fundusz nie odpowiada za szkody powstałe wskutek niedopełnienia lub nienależytego  dopełnienia ob o-
wiązku, o  którym mowa w  ust. 1 lub 2.  
Art. 84. Jeżeli członek otwartego funduszu przystępuje do innego otwartego funduszu, fundusz ten jest obowiązany 
zawiadomić na piśmie dotychczasowy otwarty fundusz o  zawarciu umowy z  tym członkiem. Umow a z dotychczasowym 
funduszem ulega rozwiązaniu z  dniem dokonania zmiany w  Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emer y-
talnych.  
Art. 84a. 1. Osoby urodzone w  latach 1949 –1953  zawierające umowę z  otwartym funduszem, są obowiązane złożyć 
pisemne ośw iadczenie o  zapoznaniu się z  treścią art.  24, 26, 46 –50, 53, 183, 184 i  185 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. 
o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co osoba zawierająca umowę winna potwierdzić własn o-
ręcznym podpisem.  
2. (uchylony)  
Art. 85. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) sposób i  tryb zawarcia umowy, na której podstawie następuje uzyskanie członkostwa w  otwartym funduszu;  
2) sposób i  termin składania oświadczenia o  małżeńskich stosunkach majątkowych członka otwartego  funduszu oraz 
zawiadamiania otwartego funduszu o  każdorazowej zmianie w  stosunku do treści takiego oświadczenia obejmującej 
środki zgromadzone na rachunku członka;  
2a) sposób i  termin składania oświadczenia, o  którym mowa w  art. 82a; 
3) sposób i  termin za wiadamiania, o  którym mowa w  art. 84; 
4) tryb i  terminy powiadamiania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez otw arty fundusz o  zawarciu umowy z człon-
kiem funduszu oraz zakres danych, jakie powinno zawierać powiadomienie;  
4a) wzór informacji, o  której mowa w  art. 82a; 
5) wzór zawiadomienia, o  którym mowa w  art. 84; 
6) szczegółowe zasady wycofywania przez otwarty fundusz zgłoszenia o  zawarciu umowy z  członkiem oraz wykreślenia 
wpisu w  Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych przez Zakład U bezpieczeń Społec z-
nych;  
7) szczegółowy sposób ustalania i  rozliczenia podlegającej zwrotowi nienależnie otrzymanej składki, o  której mowa 
w art. 100a.  
  
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 1906  
 
 Art. 85a. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  art. 85, bierze pod uwagę konieczność z apew-
nienia ochrony interesów członków otwartego funduszu oraz prawidłowości i  rzetelności przekazywanych informacji.  
Art. 86. 1. Członkiem pracowniczego funduszu może zostać osoba fizyczna spełniająca warunki określone w  ustawie 
o pracowniczych programach emerytalnych dla uczestnika pracowniczego programu emerytalnego albo osoba fizyczna 
będąca uczestnikiem programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego.  
2. Osoba, która przestała spełniać warunki, o  których mowa w  ust. 1, zachowuje status członka pracownicz ego funduszu.  
Art. 87. Uzyskanie członkostwa w  pracowniczym funduszu następuje na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 
20 kwietnia 2004  r. o pracowniczych programach emerytalnych.  
Art. 88. Członek może zrezygnować z  członkostwa w  pracowniczym funduszu, w  drodze wypowiedzenia pracown i-
czej umowy emerytalnej, na zasadach określonych w  ustawie o  pracowniczych programach emerytalnych.  
Art. 88a. Uzyskanie członkostwa w  dobrowolnym funduszu następuje z  chwilą zawarcia umowy o  prowadzenie IKE 
lub IKZE z  funduszem.  
Art. 89. 1. Fundusz prowadzi rejestr członków funduszu zawierający podstawowe dane osobowe członków, dane 
o wpłatach składek do funduszu i  otrzymanych wypłatach transferowych oraz przeliczeniach tych składek i  wypłat transf e-
rowych na jednostki rozrachunko we, dane o  aktualnym stanie środków na rachunkach z  uwzględnieniem środków wypł a-
conych na okresową emeryturę kapitałową, a  w pracowniczych funduszach – także dane o  aktualnym stanie akcji na  
rachunkach ilościowych.  
2. Podstawowe dane osobowe członków, o  których mowa w  ust. 1, obejmują:  
1) imiona i  nazwisko;  
2) datę urodzenia;  
3) numer PESEL, a  w przypadku gdy członkowi funduszu nie nadano numeru PESEL – w miejsce numeru PESEL serię 
i numer dowodu osobistego lub paszportu;  
4) adres miejsca zamieszkania.  
3. Prowadzenie rejestru członków funduszu może być powierzone osobie trzeciej, z  zastrzeżeniem przepisów art.  49. 
4. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia rejestru członków funduszu, 
w tym szczegółowy zakres informacj i, które powinny być zawarte w  rejestrze , a także zasady sporządzania i przechow y-
wania kopii danych zawartych w  rejestrze na wypadek jego utraty.  
Art. 90. 1. W  sprawach o  roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy a  tymi fund u-
szam i lub ich organami orzekają sądy ubezpieczeń społecznych właściwe dla  miejsca zamieszkania członka funduszu.  
2. Do postępowania w  sprawach, o  których mowa w  ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania 
cywilnego o  postępowaniu w  sprawach z  zakresu prawa pracy i  ubezpieczeń społecznych, z  wyjątkiem art.  460 § 1, 
art. 461 § 1 i 2, art.  463 § 11 i 3, art.  467 § 4, art.  476 § 1–2 i 4–5, art.  4771 § 11–2, art.  4772, art. 4776, art. 4779–47714a. 
Art. 91. W sprawach o  roszczenia ze stosunków prawnych między członkami pracowniczych funduszy a  tymi fund u-
szami lub ich organami orzekają sądy powszechne właściwe dla miejsca zamieszkania członka funduszu.  
Rozdział 8  
Zakaz działalności akwizycyjnej otwartych funduszy emerytalnych  
Art. 92. 1. Zakazuje  się prowadzenia działalności akwizycyjnej na rzecz otwartego funduszu polegającej na dział a-
niach mających na celu skłonienie kogokolwiek, aby przystąpił do otwartego funduszu lub pozostawał członkiem tego 
funduszu, w  szczególności oferowania dodatkowych k orzyści materialnych z  tytułu członkostwa w  otwartym funduszu lub 
wykorzystywania stosunku nadrzędności wynikającego ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, na którym jest 
oparta zależność służbowa lub inna zależność o  podobnym charakterze, jeżeli celem takiego działania miałoby być skł o-
nienie kogokolwiek, aby przystąpił do funduszu lub pozostawał jego członkiem.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio do innej działalności niż określona w  tym przepisie, jeżeli w  jej ramach of e-
ruje się dodatkowe k orzyści materialne w  zamian za przystąpienie do określonego otwartego funduszu lub pozostawanie 
jego członkiem.  
Art. 93. (uchylony)  
Art. 93a. (uchylony) 
Art. 94. (uchylony) 
  
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 1906  
 
 Rozdział 9  
Rachunki i  przeliczenia składek  
Art. 95. Składki są wpłacane na rachunki  prowadzone przez otwarte fundusze, w  wysokości i  na zasadach określ o-
nych w  odrębnych ustawach, lub na rachunki prowadzone przez pracownicze fundusze, w  wysokości i  z częstotliwością 
określoną na zasadach, o  których mowa w  ustawie o  pracowniczych programac h emerytalnych.  
Art. 96. 1. Składki do pracowniczego funduszu są wpłacane w  imieniu pracowników będących członkami tego funduszu.  
2. Wpłaty składek, o  których mowa w  ust. 1, w imieniu pracowników dokonuje ich pracodawca będący akcjonari u-
szem pracowniczego towarzystwa.  
3. Składka do pracowniczego funduszu może być wpłacona także w  wyniku dokonania wypłaty transferowej, o  której 
mowa w  ustawie o  pracowniczych programach emerytalnych.  
4. Pracodawca zagraniczny jest obowiązany do regularnego opłacania składek p racowników zagranicznych, o  których 
mowa w  art. 2 ust. 4. 
Art. 96a. 1. Składki na wyodrębniony rachunek prowadzony przez dobrowolny fundusz są wpłacane przez członka 
dobrowolnego funduszu.  
2. Składka na wyodrębniony rachunek prowadzony przez dobrowolny fun dusz może być wpłacona w  wyniku dokon a-
nia wypłaty transferowej środków zgromadzonych na IKE oraz IKZE, o  której mowa w  ustawie z  dnia 20  kwietnia 2004  r. 
o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.  
Art. 97. 1. Wpłaty do otwartych funduszy i  pracowniczych funduszy mogą być dokonywane w  formie papierów wa r-
tościowych, na zasadach określonych w  odrębnych ustawach.  
2. Wpłaty do pracowniczych funduszy mogą być dokonywane w  formie akcji, o  których mowa w  art. 101, na zas a-
dach określonych w  rozdziale 10.  
Art. 98. Z chwilą przystąpienia członka do funduszu, fundusz otwiera dla niego rachunek, na który są  wpłacane 
składki oraz przekazywane wypłaty transferowe.  
Art. 99. 1. Składki wpłacane do funduszu oraz otrzymane wy płaty transferowe są przeliczane na  jednostki rozrachu n-
kowe, z  wyjątkiem składek pracowników zagranicznych, o  których mowa w  art. 2 ust. 4, przekazywanych do zakładu 
ubezpieczeń na życie.  
2. (uchylony) 
3. Całkowita wartość jednostek rozrachunkowych jest za wsze równa całkowitej wartości aktywów netto funduszu 
przeliczonych na te jednostki.  
4. Składki oraz otrzymane wypłaty transferowe mogą być przeliczane również na części ułamkowe jednostki rozr a-
chunkowej, a  wartość środków na rachunku członka może być wyrażona w  takich częściach ułamkowych.  
5. Wartość aktywów netto funduszu oraz wartość jednostki rozrachunkowej jest ustalana zgodnie z  zasadami wyceny 
aktywów i  zobowiązań funduszy.  
6. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady wy ceny aktywów i  zobowiązań funduszy.  
Art. 100. 1. Przeliczanie na jednostki rozrachunkowe wpłacanych składek oraz otrzymanych wypłat transferowych 
następuje w  określonym zgodnie z  ust. 2 dniu, zwanym dalej „dniem przeliczenia ”, według wartości jednostek rozrachu n-
kowych na ten dzień.  
1a. Wartość jednostki rozrachunkowej w  dniu przeliczenia jest ustalana przez podzielenie wartości aktywów netto 
funduszu w  dniu przeliczenia przez liczbę jednostek rozrachunkowych zapisanych w  tym dniu na rachunkach prowadz o-
nych przez fundusz.  
2. W przypadku pracowniczych funduszy dniem przeliczenia jest ostatni dzień roboczy miesiąca, o  ile fundusz nie 
określi w  statucie także innych dni przeliczenia. W  przypadku otwartych funduszy i  dobrowolnych funduszy dniem prze -
liczenia j est każdy dzień roboczy.  
3. W pierwszym dniu przeliczenia, następującym po dokonaniu wpłaty pierwszej składki do  funduszu, wartość je d-
nostki rozrachunkowej wynosi 10  zł. 
4. Do czasu przeliczenia składek i  wypłat transferowych są one przechowywane na odrębn ym rachunku pieniężnym 
funduszu. Odsetki należne z  tytułu przechowywania środków pieniężnych na tym rachunku stanowią przychód funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 1906  
 
 5. Przeliczanie papierów wartościowych, o  których mowa w  art. 97 ust. 1, na jednostki rozrachunkowe odbywa się na 
zasad ach określonych w  odrębnych ustawach.  
6. (uchylony) 
Art. 100a. 1. Otwarty fundusz jest zobowiązany do zwrotu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nienależnie otrz y-
manej składki.  
1a. Kwotę składki, o  której mowa w  ust. 1, ustala się przez umorzenie jednostek rozrachunkowych uzyskanych za 
nienależnie otrzymaną składkę oraz nienależnie otrzymane odsetki określone przepisami o  systemie ubezpieczeń społec z-
nych.  
1b. W przypadku dokonania wypłaty transferowej, zgodnie z  art. 119, 126 lub 131, kwotę składki, o  której  mowa 
w ust. 1, ustala się przez umorzenie jednostek rozrachunkowych odpowiadających kwocie uzyskanej z  umorzenia jednostek  
rozrachunkowych odpowiadających kwocie nienależnie otrzymanej składki od otwartego funduszu, który dokonał wypłaty 
transferowej.  
2. (uchylony)  
3. Otwarty fundusz zwraca kwotę składki:  
1) ustaloną zgodnie z  ust. 1a, powiększoną o  nominalną wartość opłaty, o  której mowa w  art. 134 ust. 1, pobranej przez 
towarzystwo zarządzające otwartym funduszem, albo  
2) ustaloną zgodnie z  ust. 1b. 
3a. W przypadku dokonania wypłaty transferowej otwarty fundusz, do którego nienależnie otrzymana składka została 
wpłacona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwraca pobraną opłatę, o  której mowa w  art. 134 ust. 1. 
4. Jeżeli przekazanie do otwartego funduszu nienależnej składki nastąpiło z  przyczyn leżących po stronie towarzystwa 
zarządzającego tym funduszem, suma kwot, o  których mowa w  ust. 3 i 3a, nie może być niższa od nominalnej wartości 
nienależnie otrzymanej składki, powiększonej o  odsetki określone prze pisami o  systemie ubezpieczeń społecznych.  
5. Kwotę stanowiącą równowartość opłat, o  których mowa w  ust. 3 i 3a, oraz różnicę pomiędzy nienależnie otrzym a-
ną składką, powiększoną o  odsetki określone przepisami o  systemie ubezpieczeń społecznych, a  sumą kwot , o których 
mowa w  ust. 3 i 3a, finansuje towarzystwo zarządzające otwartym funduszem.  
6. (uchylony)  
7. Jeżeli zwrot nienależnej składki następuje w  wyniku nieważności umowy z  otwartym funduszem, a  otwarty fundusz 
dokonał wypłaty transferowej zgodnie z  art. 119, 126 lub 131, towarzystwo zarządzające tym funduszem finansuje kwotę 
stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy kwotą określoną, zgodnie z  ust. 4, do dnia dokonania wypłaty transferowej, 
a kwotą przekazaną w  wypłacie transferowej.  
7a. Jeżeli zwrot nien ależnie otrzymanej składki następuje w  sytuacji unieważnienia umowy lub zmiany z  urzędu przez 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieprawidłowego wpisu w  Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emer y-
talnych, całą kwotę otrzymaną w  wyniku wypłaty transf erowej traktuje się jako jedną składkę.  
8. Jeżeli osoba, za którą została przekazana nienależna składka, jest członkiem innego otwartego funduszu, kwota 
ustalona zgodnie z  ust. 3–4 jest przekazywana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do tego funduszu.  
9. Kwota, o  której mowa w  ust. 8, nie może być niższa niż nominalna wartość należnej składki powiększonej o odset-
ki określone przepisami o  systemie ubezpieczeń społecznych.  
10. Odsetki, o  których mowa w  ust. 4, nalicza się za okres od dnia obciążenia rachunk u bankowego Zakładu Ubezpi e-
czeń Społecznych kwotą nienależnie otrzymanej składki do  dnia jej zwrotu.  
11. Zwrotu nienależnie otrzymanej składki dokonuje się poprzez potrącenia ze składek przekazywanych przez Zakład 
Ubezpieczeń Społecznych do otwartego fundu szu. 
12. Jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał składkę, o  której mowa w  ust. 1, wraz z  odsetkami za opóźni e-
nie, do odsetek tych stosuje się odpowiednio ust.  1–11 dotyczące składki.  
Art. 100b.  (uchylony)  
Art. 100c.  1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje otwarty fundusz o  obowiązku przekazania środków zgr o-
madzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w  związku z  osiągnięciem przez ube z-
pieczonego wieku niższego o  10 lat od wieku emerytalnego, o  którym mowa w art. 24 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. 
o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 1906  
 
 2. Każdego miesiąca umorzeniu podlega liczba jednostek rozrachunkowych będących ilorazem liczby jednostek ro z-
rachunkowych zgromadzonych na rachunku człon ka otwartego funduszu i  wyrażonej w  miesiącach różnicy między wi e-
kiem emerytalnym, o  którym mowa w  art. 24 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ube z-
pieczeń Społecznych, a  wiekiem członka otwartego funduszu w  dniu dokonywania umorzenia.  
3. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, terminy, sposób i  tryb:  
1) informowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych otwartego funduszu o  obowiązku przekazania środków zgr o-
madzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz e merytalny FUS w  związku z  ukończeniem przez 
ubezpieczonego wieku niższego o  10 lat od wieku emerytalnego, o  którym mowa w  art. 24 ustawy z  dnia 17  grudnia 
1998  r. o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,  
2) umarzania, o  którym mowa w  ust. 2, informowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez otwarty fundusz emer y-
talny o  okresach, za które umorzono jednostki rozrachunkowe oraz dokonywania rozliczeń między Zakładem Ube z-
pieczeń Społecznych a  otwartym funduszem wynikających z  obowiązku przeka zania środków zgromadzonych na r a-
chunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w  związku z  ukończeniem przez ubezpieczonego 
wieku niższego o  10 lat od wieku emerytalnego, o  którym mowa w  art. 24 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. o emer y-
turach i rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w  taki sposób, aby w  miesiącu, w  którym ubezpieczony uko ń-
czy wiek emerytalny, o  którym mowa w  art. 24 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. o emeryturach i  rentach z  Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych, nastąpiło umorz enie wszystkich jednostek rozrachunkowych pozostających na rachunku 
ubezpieczonego  
– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia ochrony interesu ubezpieczonych oraz prawidłowości przekazywania zgr o-
madzonych środków.  
Art. 100d. (uchylony)  
Art. 100e.  Środki zg romadzone w  funduszu nie mogą być przedmiotem egzekucji skierowanej przeciwko funduszowi.  
Rozdział 10  
Rachunki ilościowe  
Art. 101. 1. Akcje uzyskane przez członków pracowniczego funduszu, nieodpłatnie lub na warunkach preferency j-
nych, w  następstwie prywaty zacji pracodawcy są składane na rachunkach ilościowych prowadzonych przez pracownicze 
fundusze na zasadach określonych w  ustawie o  pracowniczych programach emerytalnych.  
2. Pracowniczy fundusz może powierzyć prowadzenie rachunków ilościowych podmiotowi upr awnionemu do prow a-
dzenia rachunków papierów wartościowych.  
3. Na jednym rachunku ilościowym nie mogą być składane akcje więcej niż jednego emitenta.  
4. Akcje złożone na rachunkach ilościowych są ujmowane ilościowo.  
5. Członkowie pracowniczego funduszu nie mogą rozporządzać akcjami złożonymi na rachunkach ilościowych ani 
prawem do dywidendy z  tych akcji.  
6. Dokonanie przez członka pracowniczego funduszu rozporządzenia prawem poboru akcji nowej emisji może nast ą-
pić z  uwzględnieniem art.  105. 
Art. 102. 1. Prac owniczy fundusz likwiduje rachunki ilościowe członków i  przenosi akcje zdeponowane na tych  
rachunkach do aktywów funduszu w  oparciu o  harmonogram likwidacji rachunków ilościowych ustalany przez pracown i-
cze towarzystwo, w  drodze uchwały rady nadzorczej, i  podawany do wiadomości o rganu nadzoru nie później niż 3 miesi ą-
ce przed rozpoczęciem likwidacji tych rachunków.  
2. Harmonogram, o  którym mowa w  ust. 1, powinien określać:  
1) terminy przeniesienia akcji do aktywów funduszu;  
2) zasady ustalania ilości akcji z łożonych na rachunkach ilościowych przez poszczególnych członków, które podlegają 
przeniesieniu do aktywów funduszu, w  tym akcji złożonych przez osoby, które przystąpią do funduszu po ogłoszeniu 
harmonogramu;  
3) ilość akcji złożonych na rachunkach ilościow ych przez poszczególnych członków, które podlegają przeniesieniu do 
aktywów funduszu w  poszczególnych terminach.  
3. Dla osób przystępujących do pracowniczego funduszu, po ogłoszeniu harmonogramu, ustala się indywidualnie te r-
miny przeniesienia akcji do akty wów funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 1906  
 
 4. Przeniesienie akcji do aktywów funduszu może nastąpić wyłącznie w  dniach przeliczenia.  
5. W dniu przeniesienia akcji członkom funduszu zalicza się, odpowiednio, na rachunki jednostki rozrachunkowe 
o wartości odpowiadającej wartości akcji przeniesionych z  ich rachunków ilościowych, pomniejszonej o  kwotę należnego 
podatku. Ustalenie wartości akcji następuje w  oparciu o  zasady wyceny aktywów funduszu.  
6. Likwidacja rachunków ilościowych, na których złożone zostały akcje danego emitenta, rozpo czyna się nie później 
niż w  terminie 3  lat od dnia złożenia pierwszej akcji tego emitenta na rachunku ilościowym i  nie może trwać dłużej niż 
10 lat, licząc od daty przeniesienia pierwszej akcji z  rachunku ilościowego do aktywów funduszu.  
7. W razie stwierd zenia, że realizacja harmonogramu może przebiegać lub przebiega z  naruszeniem przepisów prawa 
lub interesów członków pracowniczego funduszu, organ nadzoru może zawiesić realizację tego harmonogramu i  wezwać 
pracowniczy fundusz do  usunięcia stwierdzonych ni eprawidłowości.  
8. Do przeniesienia akcji spółek publicznych, złożonych na rachunkach ilościowych, do aktywów pracowniczego fu n-
duszu nie stosuje się przepisów art.  38 ust. 3 i 4 ustawy z  dnia 30  sierpnia 1996  r. o komercjalizacji i  prywatyzacji4) (Dz. U. 
z 2017 r. poz.  1055 oraz z 2018 r. poz. 702 ). 
Art. 103. 1. Jeżeli członek zwróci się o  dokonanie wypłaty, wypłaty transferowej lub zwrotu środków zgromadzonych 
na jego rachunku w  pracowniczym funduszu, rachunek ilościowy tego członka powinien być niezwłoczn ie zlikwidowany, 
a akcje nieprzeniesione dotychczas do  aktywów funduszu – wydane członkowi, z  zastrzeżeniem ust.  2. 
2. Jeżeli pracowniczy fundusz dokonuje wypłaty środków zgromadzonych na rachunku członka funduszu w  formie 
wypłaty realizowanej w  ratach, ra chunek ilościowy członka funduszu podlega likwidacji z  chwilą wypłaty ostatniej raty, 
a zdeponowane na nim akcje zostają wydane członkowi funduszu.  
3. W razie śmierci członka funduszu posiadającego rachunek ilościowy albo rozwiązania przez rozwód lub uniew aż-
nienia jego małżeństwa, akcje znajdujące się na rachunku ilościowym zostają wydane osobie uprawnionej. Przepis art.  130 
i 133 stosuje się odpowiednio.  
4. Przepisy ust.  3 stosuje się odpowiednio w  razie ustania wspólności majątkowej w  czasie trwania małże ństwa czło n-
ka pracowniczego funduszu albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między członkiem tego 
funduszu a  jego małżonkiem.  
Art. 104. Dywidenda wypłacana z  akcji zdeponowanych na rachunku ilościowym oraz cena uzyskana ze zbycia pr zez 
pracowniczy fundusz, w  imieniu członka funduszu, prawa poboru akcji nowej emisji jest przekazywana na rachunek czło n-
ka funduszu prowadzony w  jednostkach rozrachunkowych.  
Art. 105. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prze prowadzania i  rozliczania 
transakcji zbywania przez pracowniczy fundusz, w  imieniu członków funduszu, praw poboru przysługujących im z  akcji 
złożonych na rachunkach ilościowych, a  także szczegółowe warunki i  tryb, w  jakim dopuszczalna jest realizacja tych praw 
przez członków funduszu.  
Art. 106. 1. Jeżeli łączna ilość akcji tego samego emitenta, zdeponowanych na wszystkich rachunkach ilościowych 
w jednym pracowniczym funduszu, przekroczy 1% ogólnej ilości akcji tego emitenta, prawa związane z  własnością tych  
akcji, z  wyjątkiem praw majątkowych, wykonywane są przez przedstawiciela członków funduszu posiadających akcje na 
rachunkach ilościowych, zwanego dalej „przedstawicielem ”. 
2. Przedstawiciel jest wybierany na 3  lata w  wyborach tajnych przez członków funduszu posiadających akcje danego 
emitenta na rachunkach ilościowych.  
3. Tryb wyboru przedstawiciela określa regulamin uchwalony przez radę nadzorczą pracowniczego towarzystwa. R e-
gulamin określa w  szczególności, czy w  wyborach mają uczestniczyć sami czło nkowie, czy też wybrani przez nich prze d-
stawiciele, oraz zasady odwoływania przedstawiciela przed upływem okresu, na który został wybrany. Regulamin nie może 
uzależnić ważności wyboru przedstawiciela od liczby osób uczestniczących w  wyborach.  
4. Przepis ar t. 45 ust. 4 stosuje się odpowiednio.  
                                                           
4) Obecnie w tytule ustawy ogólne określenie przedmiotu ustawy – o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników, na 
pods tawie art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem pa ń-
stwowym  (Dz. U. poz. 2260), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.   
  
Dziennik  Ustaw  – 28 – Poz. 1906  
 
 Rozdział 10a  
Zakład ubezpieczeń na życie, do którego pracowniczy fundusz przekazuje składki pracowników zagranicznych  
Art. 106a.  Pracowniczy fundusz może wybrać zakład ubezpieczeń na życie, do którego będzie przekazywa ć w całości  
albo w  części składki pracowników zagranicznych, na podstawie umowy o  przyjmowanie składek.  
Art. 106b.  1. Zobowiązania związane z  ryzykami biometrycznymi lub gwarancjami obciążają zakład ubezpieczeń na 
życie w  zakresie, w  jakim określono to w  umowie o  przyjmowanie składek, w  pozostałych przypadkach zobowiązania te 
obciążają pracodawcę zagranicznego.  
2. Za wszelkie szkody wynikające z  niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków nałożonych przez ust a-
wę w  zakresie obsługi wszelkich ryzyk bi ometrycznych lub gwarancji związanych z  realizacją programu emerytalnego 
pracodawcy zagranicznego odpowiada zakład ubezpieczeń na życie.  
Art. 106c.  1. Umowa o  przyjmowanie składek powinna określać szczegółowo obowiązki zakładu ubezpieczeń na ż y-
cie i pracow niczego funduszu, sposób ich wykonania, a  także wskazywać osoby wyznaczone przez zakład bezpośrednio 
odpowiedzialne za należyte wykonanie umowy.  
2. Umowa o  przyjmowanie składek określa ponadto, że operacje zaciągania pożyczek przez zakład ubezpieczeń na 
życie i pracowniczy fundusz mogą być prowadzone wyłącznie w  celu utrzymania płynności finansowej i  tylko na okres 
przejściowy.  
3. W przypadku gdy akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa jest pracodawca zagraniczny i  z przepisów jego kr a-
jowego prawa ubezpiec zeń społecznych i  prawa pracy wynika taki wymóg, umowa o  przyjmowanie składek zawiera post a-
nowienia dotyczące przekazywania przez pracowniczy fundusz temu pracodawcy lub jego pracownikom dodatkowych 
informacji dotyczących:  
1) rodzaju ryzyka finansowego, te chnicznego i  innych ryzyk związanych z  realizacją programu emerytalnego pracoda w-
cy zagranicznego;  
2) podziału ryzyka, o  którym mowa w  pkt 1; 
3) docelowego poziomu świadczenia, w  przypadku gdy program emerytalny praco dawcy zagranicznego przewiduje 
pokrycie  ryzyk biometrycznych lub gwarancji;  
4) kwoty wypłaty lub świadczenia z  programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego przewidującego pokrycie ryzyk 
biometrycznych lub gwarancji, w  przypadku zaprzestania zatrudnienia;  
5) w przypadku gdy uczestnicy programu  emerytalnego pracodawcy zagranicznego ponoszą ryzyko inwestycyjne – 
zakresu wyboru polityki inwestycyjnej, jeżeli ma zastosowanie, oraz rzeczywistych portfeli inwestycyjnych, a  także 
informacji dotyczących ryzyka i  kosztów związanych z  inwestycjami;  
6) postanowień odnoszących się do przeniesienia praw do wypłaty z  programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego 
na inną instytucję pracowniczych programów emerytalnych, w  przypadku rozwiązania stosunku pracy.  
Art. 106d.  1. Pracowniczy fundusz lub zakład ubezpi eczeń na życie mogą rozwiązać umowę o  przyjmowanie składek 
w drodze wypowiedzenia, którego okres nie może być krótszy niż 6  miesięcy.  
2. O wypowiedzeniu umowy o  przyjmowanie składek i  jego przyczynach strona wypowiadająca umowę niezwłocznie 
powiadamia orga n nadzoru.  
3. W razie rozwiązania umowy o  przyjmowanie składek z  dotychczasowym zakładem ubezpieczeń na życie zakład ten  
powinien wydać zakładowi ubezpieczeń na życie, z  którym pracowniczy fundusz zawarł umowę, aktywa i  wszelkie dok u-
menty związane z  wykony waniem obowiązków wynikających z  umowy, w  terminie uzgodnionym przez strony, bez zbę d-
nej zwłoki.  
Art. 106e.  1. Jeżeli zakład ubezpieczeń na życie nie wykonuje obowiązków określonych w  umowie o  przyjmowanie 
składek albo wykonuje je nienależycie:  
1) pracowni czy fundusz wypowiada umowę, zawiadamiając o  tym niezwłocznie organ nadzoru;  
2) organ nadzoru może, w  drodze decyzji administracyjnej, nakazać pracowniczemu funduszowi zmianę zakładu ube z-
pieczeń na życie.  
2. Organ nadzoru może nakazać pracowniczemu fundusz owi zmianę zakładu ubezpieczeń na życie także wówczas, 
gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej tego zakładu, zagrażające realizacji zobowiązań wynikających 
z umowy o  przyjmowanie składek.  
  
Dziennik  Ustaw  – 29 – Poz. 1906  
 
 Art. 106f.  Pracowniczy fundusz dokonuje niezwłocznej z miany zakładu ubezpieczeń na życie w  przypadku zakazu 
wykonywania działalności, ogłoszenia upadłości lub otwarcia likwidacji dotyczącej zakładu ubezpieczeń na życie.  
Art. 106g.  1. Organ nadzoru może, w  drodze decyzji administracyjnej, ograniczyć lub zakaza ć zakładowi ubezpi e-
czeń na życie swobodnego rozporządzania aktywami, które służą jako zabezpieczenie zobowiązań wynikających z  umowy 
o przyjmowanie składek, w  przypadku gdy zakład ten:  
1) nie zdołał utworzyć rezerw techniczno -ubezpieczeniowych w  odpowi edniej wysokości, w  odniesieniu do prowadzonej 
działalności, lub nie posiada aktywów stanowiących pokrycie rezerw tech niczno -ubezpieczeniowych, w wysokości  
nie niższej niż wartość rezerw techniczno -ubezpieczeniowych w  ujęciu brutto;  
2) nie był w  stanie utrzymać ustawowych funduszy własnych.  
2. W przypadku wydania przez organ nadzoru decyzji administracyjnej o  zakazie swobodnego rozporządzania akt y-
wami, o  której mowa w  ust. 1, pracowniczy fundusz niezwłocznie dokonuje zmiany zakładu ubezpieczeń na ży cie w  drodze  
wypowiedzenia dotychczasowej umowy o  przyjmowanie składek i  zawarcia umowy z  innym zakładem ubezpieczeń na 
życie.  
Art. 106h.  1. Każdorazowa zmiana zakładu ubezpieczeń na życie następuje w  sposób zapewniający nieprzerwane 
wykonywanie obowiązków  w zakresie realizacji zobowiązań wynikających z  umowy o  przyjmowanie składek. Przepis 
art. 106d ust.  3 stosuje się odpowiednio.  
2. Zmiana zakładu ubezpieczeń na życie wymaga zezwolenia organu nadzoru, z  wyjątkiem przypadków, o  których 
mowa w  art. 106e ust . 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art.  106g ust.  2. 
3. Zezwolenie jest wydawane przez organ nadzoru w  trybie określonym dla wydania zezwolenia na zmianę statutu 
pracowniczego funduszu.  
4. W przypadkach, o  których mowa w  art. 106e i  art. 106g ust.  2, wypowiedzenie mo że nastąpić w  terminie krótszym 
niż wskazany w  art. 106d ust.  1. 
5. Przepisy ust.  2 i 3 stosuje się odpowiednio w  przypadku zmiany umowy o  przyjmowanie składek.  
Art. 106i.  1. Zakład ubezpieczeń na życie nie może zatrudniać oraz w  skład władz statutowych te go zakładu nie mogą 
wchodzić osoby, które są:  
1) członkami zarządu, rady nadzorczej lub pracownikami pracowniczego towarzystwa zarządzającego pracowniczym 
funduszem, którego aktywa przechowuje;  
2) członkami organu zarządzającego, rady nadzorczej lub pracownikami podmiotu związanego w  stosunku do pracown i-
czego towarzystwa zarządzającego pracowniczym funduszem, którego aktywa przechowuje.  
2. Jeżeli zakład ubezpieczeń na życie w  trakcie trwania umowy o  przyjmowanie składek przestanie spełniać prz y-
najmnie j jeden z  warunków, o  których mowa w  ust. 1, jest obowiązany:  
1) zawiadomić o  tym niezwłocznie organ nadzoru oraz pracowniczy fundusz;  
2) dostosować się do warunków, o  których mowa w  ust. 1, w  terminie nie dłuższym niż 3  miesiące, licząc od dnia, 
w którym naruszył te warunki.  
Art. 106j.  1. Zakład ubezpieczeń na życie, w  przypadku zapewnienia ubezpieczenia od ryzyk biometrycznych lub 
gwarancji, ma obowiązek zapewnić:  
1) kwotę pasywów w  wysokości odpowiadającej zobowiązaniom finansowym, które wynikają z  umowy  o przyjmowanie 
składek;  
2) rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe w  odpowiedniej wysokości, w  odniesieniu do  pełnego zakresu programu emer y-
talnego pracodawcy zagranicznego;  
3) coroczne ustalenie wartości i  poświadczenie przez aktuariusza rezerw techniczno -ubezpieczeniowych.  
2. Rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe oblicza się zgodnie z  następującymi zasadami:  
1) kwota rezerw techniczno -ubezpieczeniowych jest wyliczana na podstawie dostatecznie ostrożnej wyceny aktuarialnej, 
biorąc pod uwagę wszyst kie zobowiązania z  tytułu świadczeń i  składek zgodnie z  postanowieniami dotyczącymi w y-
płaty świadczeń w  przypadku danego pracodawcy zagranicznego;  
2) rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe muszą być wystarczające zarówno do pokrycia wypłat emerytur i  innyc h świa d-
czeń już wypłacanych dla beneficjentów w  rozumieniu prawa krajowego pracodawcy zagranicznego, którym nadal 
będą wypłacane, oraz odzwierciedlać zobowiązania, jakie wynikają z  należnych uprawnień emerytalnych uczestn i-
ków;  
  
Dziennik  Ustaw  – 30 – Poz. 1906  
 
 3) założenia ekonomiczne i  aktuarialne przyjęte dla wyceny pasywów są określane w  sposób ostrożny;  
4) stosowane techniczne stopy procentowe są ustalane w  sposób ostrożny i  określone zgodnie z  odpowiednimi przep i-
sami krajowego prawa pracodawcy zagranicznego; techniczne stopy procentowe  są ustalane z  uwzględnieniem: prz y-
chodu z  odpowiednich aktywów posiadanych przez instytucję i  przyszłych dochodów z  inwestycji lub przychodów 
rynkowych z  obligacji o  wysokiej jakości lub obligacji państwowych;  
5) tablice biometryczne wykorzystywane w  celu ustalania wartości rezerw techniczno -ubezpieczeniowych uwzględniają 
główne cechy charakterystyczne grupy uczestników i  systemów emerytalnych, w  szczególności przewidywane zmiany 
odpowiednich ryzyk;  
6) metody i  podstawy wyliczenia rezerw techniczno -ubezpieczeniowych są stosowane w  sposób ciągły w  kolejnych 
latach obrotowych, a  ewentualny brak ciągłości może być uzasadniony zmianami prawnymi, zmianami demografic z-
nymi lub okolicz nościami gospodarczymi, leżącymi u podstaw założeń przyjętych do wylicze nia tych rezerw.  
3. Zakład ubezpieczeń na życie jest obowiązany posiadać:  
1) aktywa i  pasywa odpowiadające działalności wynikającej z  umowy o  przyjmowanie składek, wyodrębnione, zarz ą-
dzane i  tworzone odrębnie w  stosunku do innej działalności zakładu, bez m ożliwości ich przeniesienia;  
2) dodatkowe aktywa ponad rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe dla celów rachunkowości, które służą jako zabezpi e-
czenie zobowiązań wynikających z  umowy o  przyjmowanie składek, w  wysokości równej marginesowi wypłacalności 
ustalon emu dla odpowiednich rodzajów ryzyka, o  których mowa w  dziale I  załącznika do ustawy z  dnia 11  września 
2015  r. o działalności ubezpieczeniowej i  reasekuracyjnej;  
3) środki własne w  wysokości nie niższej niż margines wypłacalności i  nie niższej niż kapitał  gwarancyjny.  
4. Kapitał gwarancyjny, o  którym mowa w  ust. 3  pkt 3, jest równy większej z  wartości:  
1) jednej trzeciej marginesu wypłacalności;  
2) minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego.  
Art. 106ja.  Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw z a-
bezpieczenia społecznego określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób wyliczenia wysokości marginesu wypł a-
calności dla działu I  i grup ubezpieczeń działu I  załącznika do ustawy z  dnia 11  września 2015  r. o działalności ubezpi e-
czeniowej i  reasekuracyjnej oraz minimalną wysokość kapitału gwarancyjnego dla działu I  załącznika do tej ustawy, 
uwzględniając konieczność zapewnienia wypłacalności zakładów ubezpieczeń na życie, do których pracowniczy fundusz 
przekazuje składki pracowników zagranicznych.  
Art. 106jb.  1. Środki własne zakładu ubezpieczeń na życie stanowią aktywa zakładu ubezpieczeń na życie, z wyłą-
czeniem aktywów:  
1) przeznaczonych na pokrycie wszelkich przewidywalnych zobowiązań;  
2) wartości niematerialnych i  prawnych;  
3) akcji własnych i  udziałów własnych będących w  posiadaniu zakładu ubezpieczeń na życie;  
4) z tytułu odroczonego podatku dochodowego.  
2. Z aktywów stanowiących środki własne zakładu ubezpieczeń na życie wyłącza się posiadane pr zez zakład ubezpi e-
czeń na życie w  odniesieniu do innych zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji, instytucji kredytowych i  instytucji 
finansowych, w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  sierpnia 1997  r. – Prawo bankowe (Dz.  U. z 2017 r. poz. 1876 , z późn. zm.5)), 
zwanej dalej „ustawą – Prawo bankowe ”, oraz firm inwestycyjnych w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie 
instrumentami finansowymi:  
1) pożyczki podporządkowane spełniające warunki określone w  ust. 4  pkt 2;  
2) skumulowane niezapłacone dywiden dy z tytułu akcji uprzywilejowanych.  
                                                           
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogło szone w Dz. U. z 2017 r. poz. 2361 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 62, 106, 
138, 650, 685, 723, 864, 1000, 1075 , 1499 i 1629.  
  
Dziennik  Ustaw  – 31 – Poz. 1906  
 
 3. Środki własne zakładu ubezpieczeń na życie powinny w  szczególności odpowiadać:  
1) wartości opłaconego kapitału zakładowego;  
2) wartości zobowiązań wobec członków towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, w  przypadku towarz ystwa ubezpieczeń 
wzajemnych, pod warunkiem że zgodnie ze statutem towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych zobowiązania wobec 
członków towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych:  
a) mogą być spłacone członkom towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych wyłącznie wtedy, gdy nie spowoduje to n a-
ruszenia art. 106j ust. 3  pkt 3,  
b) w przypadku likwidacji towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, mogą być spłacone członkom towarzystwa ube z-
pieczeń wzajemnych wyłącznie po spłaceniu wszelkich innych zobowiązań towarzystwa ubezpieczeń wzaje m-
nych, 
c) z wyłączeniem indywidualnych płatności związanych z  wygaśnięciem członkostwa, nie mogą być spłacane przed 
przekazaniem informacji o  zamiarze dokonania spłaty, w  terminie 30  dni przed dniem spłaty, organowi nadzoru, 
który może zakazać w  tym terminie d okonywania spłaty;  
3) kapitałowi zapasowemu i  kapitałom rezerwowym oraz kapitałowi z  aktualizacji wyceny;  
4) niepodzielonemu wynikowi finansowemu z  lat ubiegłych po potrąceniu należnych dywidend: zysk – wielkość doda t-
nia, strata – wielkość ujemna;  
5) wynik owi finansowemu netto w  okresie sprawozdawczym po potrąceniu należnych dywidend: zysk – wielkość doda t-
nia, strata – wielkość ujemna.  
4. Na wniosek zakładu ubezpieczeń na życie i  na podstawie przedstawionych przez niego dowodów organ nadzoru 
może, w  drodze decyzji, wyrazić zgodę na zaliczenie do środków własnych:  
1) ukrytych rezerw wynikających z  niedoszacowania aktywów lub przeszacowania pasywów w  bilansie dla celów r a-
chunkowości, o  ile takie ukryte rezerwy nie mają wyjątkowego charakteru;  
2) kapitału pożyc zek podporządkowanych spełniających łącznie następujące warunki:  
a) kapitał pożyczek podporządkowanych nie może stanowić więcej niż 25% środków własnych,  
b) kapitał pożyczek podporządkowanych jest opłacony w  pełnej wysokości,  
c) w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z  którymi kapitał pożyczek podporządkowanych w  przypadku 
upadłości albo likwidacji zakładu ubezpieczeń na życie może być spłacony dopiero po zaspokojeniu wszystkich 
innych wierzycieli zakładu ubezpieczeń,  
d) w przypadku pożyczek z  określon ym okresem spłaty, pierwotny okres spłaty wynosi przynajmniej 5  lat, 
e) w przypadku pożyczek, których termin spłaty nie jest ustalony, pożyczki t e mogą być spłacane wyłącznie z za-
chowaniem 5 -letniego okresu wypowiedzenia, chyba że nie są już zaliczane do ś rodków własnych,  
f) w umowie pożyczki nie zawarto warunków przewidujących, że w  określonych okolicznościach, innych niż likw i-
dacja zakładu ubezpieczeń na życie, zadłużenie zostanie spłacone przed uzgodnionym terminem spłaty,  
g) w umowie pożyczki zawarto wa runki, zgodnie z  którymi umowa pożyczki może być zmieniona tylko po otrz y-
maniu od organu nadzoru oświadczenia o  braku zastrzeżeń do planowanych zmian;  
3) połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy, pod warunkiem że 25% tego kapitału zostało opłacone, nie więcej 
jednak niż równowartość 50% mniejszej spośród wartości marginesu wypłacalności lub środków własnych zakładu 
ubezpieczeń na życie;  
4) w przypadku gdy zakład ubezpieczeń na życie nie stosuje metody Zillmera lub stosuje ją, lecz nie uwzględnia przy 
tym kosztów akwizycji w  pełnej wysokości – różnicy między wysokością rezerwy w  dziale ubezpieczeń na życie obl i-
czoną przez zakład ubezpieczeń na życie i  wysokością rezerwy w  dziale ubezpieczeń na życie obliczoną przy zast o-
sowaniu metody Zillmera, z  uwzględnie niem kosztów akwizycji w  pełnej wysokości.  
5. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 4  pkt 2  lit. d, zakład ubezpieczeń na życie przedstawia organowi nadzoru, nie 
późnej niż przed upływem 12  miesięcy przed terminem spłaty pożyczki, plan przedstawiający sposób u trzymania lub po d-
niesienia środków własnych do wymaganej wartości przed terminem spłaty, chyba że warunki zaliczenia pożyczki do śro d-
ków własnych stopniowo ograniczają wartość pożyczki zaliczanej do środków własnych przez okres co najmniej 5  lat 
przed term inem spłaty. Organ nadzoru może zezwolić na przedterminową spłatę pożyczki, na wniosek zakładu ubezpi e-
czeń na życie, pod warunkiem że nie spowoduje to naruszenia art. 106j ust. 3  pkt 3.  
  
Dziennik  Ustaw  – 32 – Poz. 1906  
 
 6. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 4  pkt 2  lit. e, dokonanie przedte rminowej spłaty może nastąpić wyłącznie po 
uzyskaniu uprzedniej zgody organu nadzoru, na wniosek zakładu ubezpieczeń na życie, który zawiadamia organ nadzoru 
o planowanej spłacie co najmniej 6  miesięcy przed planowanym terminem spłaty i  przedstawia dane o  wartości środków 
własnych i  dane o  wartości środków własnych przed dokonaniem płatności i  po jej dokonaniu płatności. Organ nadzoru 
może zezwolić na spłatę pożyczek, pod warunkiem że nie spowoduje to naruszenia art. 106j ust. 3  pkt 3.  
7. Wielkość, o  której  mowa w  ust. 4  pkt 4, nie może przekroczyć 3,5% sumy różnicy pomiędzy sumami kapitału 
i wysokości rezerwy w  dziale ubezpieczeń na życie dla wszystkich umów ubezpieczenia, dla których stosowanie metody 
Zillmera jest dopuszczalne. Różnica zaliczana do środkó w własnych jest pomniejszana o  nierozliczone koszty akwizycji, 
wykazane w  bilansie dla celów rachunkowości jako aktywa.  
Art. 106jc.  Środki własne na pokrycie kapitału gwarancyjnego stanowią aktywa,  o których mowa w  art. 106jb, z wy-
łączeniem aktywów, o  których mowa w  art. 106jb ust. 4  pkt 3.  
Art. 106k.  Przy ustalaniu wartości aktywów netto pracowniczego funduszu nie uwzględnia się składek pracowników 
zagranicznych, o  których mowa w  art. 2 ust. 4. 
Rozdział 11  
Wypłata środków zgromadzonych na rachunku  
Art. 107. 1. Członek funduszu nie może rozporządzać środkami zgromadzonymi na swoim rachunku.  
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do rozrządzeń członka funduszu na wypadek śmierci oraz do rozporządzeń środkami 
zgromadzonymi przez członka dobrowolnego funduszu na  IKE oraz IKZE.  
Art. 108. Środki zgromadzone na rachunku członka otwartego funduszu nie podlegają egzekucji.  
Art. 109. Środki zgromadzone na rachunku członka pracowniczego funduszu podlegają egzekucji na  zasadach okreś -
lonych w  ustawie o  pracowniczych program ach emerytalnych.  
Art. 110. Warunki nabycia przez członka otwartego funduszu uprawnień do wypłaty środków zgromadzonych na jego  
rachunku oraz zasady wypłaty tych środków określają odrębne ustawy.  
Art. 111. Przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w  otwartym funduszu następuje przez przeniesienie tych 
środków na fundusz emerytalny FUS.  
Art. 111a. 1. Środki zgromadzone na rachunku członka otwartego funduszu są przekazywane przez ten fundusz, za 
pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody bu dżetu państwa w  przypadku, gdy:  
1) właściwy organ emerytalny zawiadomi o  ustaleniu członkowi otwartego funduszu prawa do emerytury:  
a) obliczonej na podstawie art.  15 lub prawa do jej zwiększenia na podstawie art.  14 ustawy z  dnia 10  grudnia 
1993  r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.  U. z 2017 r. poz. 2225 oraz 
z 2018 r. poz. 138 i 730 ) lub 
b)6) obliczonej na podstawie art. 15, art. 15e lub prawa do jej zwiększenia na podstawie art. 14 ustawy z dnia 18 lut e-
go 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji 
Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykoru p-
cyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochro ny Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, 
Służby Celno -Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2018 r. poz. 132, 138,  730 i 912 ); 
2) Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomi o  ustaleniu członkowi otwartego funduszu prawa do emerytury na po d-
stawie art.  46–50a, art.  50e lub art.  184 ustawy z  dnia 17  grudnia 1998  r. o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ube z-
pieczeń Społecznych oraz o  obliczeniu wysokości emerytury na podstawie art.  183 tej ustawy;  
3) Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zawiado mi o wyborze przez członka otwartego funduszu renty rolniczej 
z tytułu niezdolności do pracy albo renty rodzinnej z  ubezpieczenia na podstawie art.  33 ust. 2b ustawy z  dnia 
20 grudnia 1990  r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.  U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650 i 858 ); 
4) Minister Sprawiedliwości zawiadomi o  przejściu w  stan spoczynku z  prawem do  uposa żenia, o  którym mowa w  art. 100 
§ 2 ustawy z  dnia 27  lipca 2001  r. – Prawo o  ustroju sądów powszechnych (Dz.  U. z 2018 r. poz. 23, z  późn. z m.7)), 
sędziego będącego członkiem otwartego funduszu.  
                                                           
6) W brzmieniu ustalonym przez art. 11 ustaw y z dnia 26 stycznia 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej 
(Dz. U. poz. 730) , która weszła w życie z dniem 20 maja 2018 r.  
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 3, 5, 106, 138, 7 71, 848, 1000,  1045 , 
1443, 1544 i 1669.  
  
Dziennik  Ustaw  – 33 – Poz. 1906  
 
 2. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, otwarty fundusz emerytalny nie może pobierać opłaty.  
2a. W przypadku ustalenia prawa do emerytury, o  której mowa w  ust. 1 pkt 2, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w y-
kreśla wpis o  członkostwie w  otwartym funduszu z  Centralnego Rejestru Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych 
i zawiadamia o  tym wykreśleniu fundusz emerytalny.  
2b. Z dniem ustalenia prawa do emerytury, o  której mowa w  ust. 1 pkt 2, umowa z  otwartym fund uszem staje się ni e-
ważna z  mocy prawa.  
2c. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1, nie stosuje się art.  100a.  
3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w  drodze rozporządzenia, termin i  tryb dokon y-
wania zwrotu w  przypadkach, o  który ch mowa w  ust. 1, uwzględniając zasady współdziałania otwartych funduszy emer y-
talnych, organów emerytalnych i  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy dokonywaniu rozliczeń.  
Art. 111b.  (uchylony)  
Art. 111c.  1. Otwarty fundusz, po poinformowaniu przez Zakład Ub ezpieczeń Społecznych o  obowiązku przekazania 
środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w  związku z  ukończeniem 
przez ubezpieczonego wieku niższego o  10 lat od wieku emerytalnego, o  którym mowa w  art. 24 ustawy z dnia 17  grudnia 
1998  r. o emeryturach i  rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przekazuje na rachunek wskazany przez Zakład 
Ubezpieczeń Społecznych część środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu odpowiadającą wartości  
umorzonych jednostek rozrachunkowych, o  których mowa w  art. 100c ust.  2. 
2. Otwarty fundusz w  dniu ustania członkostwa, o  którym mowa w  art. 81 ust. 10, przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych dane, o  których mowa w  art. 82 i art. 83. 
Art. 111d. (uchylony)   
Art. 112. (uchylony)  
Art. 113. Warunki nabycia przez członka pracowniczego funduszu uprawnień do wypłaty, wypłaty transferowej lub 
zwrotu środków zgromadzonych na jego rachunku określa ustawa o  pracowniczych programach emerytalnych.  
Art. 113a.  Warunki nabycia przez członka dobrowolnego funduszu uprawnień do wypłaty, wypłaty transferowej, 
zwrotu środków zgromadzonych na IKE oraz IKZE i  częściowego zwrotu środków zgromadzonych na IKE określa ustawa 
z dnia 20  kwietnia 2004  r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emeryta l-
nego.  
Art. 114. 1. Pracowniczy fundusz jest obowiązany zapewnić członkom funduszu możliwość wypłaty całości środków 
zgromadzonych na ich rachunkach w  formie wypłaty jednorazowej.  
2. W trybie i  na zasadach określonych w  statucie funduszu wypłata środków może nastąpić także w  formie wypłaty 
realizowanej w  ratach.  
3. Wypłata środków w  obu formach lub w  jednej z  nich następuje na pisemne żądanie członka funduszu.  
Art. 115. Wypłata jednorazowa jest dokonywana ni e później niż w  terminie 1  miesiąca od dnia otrzymania przez pr a-
cowniczy fundusz żądania członka funduszu.  
Art. 116. Jeżeli wypłata jest realizowana w  ratach, pierwsza rata płatna jest nie później niż w  terminie 1  miesiąca od 
dnia otrzymania przez pracowni czy fundusz żądania członka funduszu, chyba że zażąda on wypłaty w  terminie późnie j-
szym.  
Art. 117. Członek otrzymujący wypłatę środków w  ratach może w  każdym czasie zażądać wypłaty środków pozost a-
jących na jego rachunku w  formie wypłaty jednorazowej. Wypła ta jednorazowa następuje z  zachowaniem zasad określ o-
nych w  art. 115. 
Art. 118. Jeżeli do chwili ukończenia 70  lat członek pracowniczego funduszu nie wystąpi do funduszu z  żądaniem 
wypłaty środków zgromadzonych na jego rachunku, fundusz dokonuje wypłaty tych środków w  formie wypłaty jednoraz o-
wej w  terminie 1  miesiąca od daty ukończenia przez członka funduszu 70  lat, z  uwzględnieniem art.  42 ustawy z  dnia 
20 kwietnia 2004  r. o pracowniczych programach emerytalnych.  
Art. 119. 1. W razie przystąpienia przez członka otwartego funduszu do innego otwartego funduszu dotychczasowy 
fundusz dokonuje wypłaty transferowej do funduszu, do którego członek przystąpił, na podstawie zawiadomienia, o  którym 
mowa w  art. 84. Otwarty fundusz, do  którego wypłata transferowa jes t dokonywana, jest obowiązany przyjąć taką wypłatę.  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
  
Dziennik  Ustaw  – 34 – Poz. 1906  
 
 Art. 120. Warunki dokonywania wypłat transferowych przez pracownicze fundusze określa ustawa o  pracowniczych 
programach emerytalnych.  
Art. 121. Nie jest dozwolone dokonywanie w ypłaty transferowej z  rachunku w  otwartym funduszu na  rachunek w pra-
cowniczym  funduszu ani z  rachunku w  pracowniczym funduszu na rachunek w  otwartym funduszu.  
Art. 122. 1. Wypłaty transferowe między otwartymi funduszami odbywają się w  ostatnim dniu roboczy m lutego, 
maja, sierpnia i  listopada.  
2. Kwota wypłaty transferowej jest ustalana w  piątym dniu roboczym przed dniem tej wypłaty.  
Art. 123. 1. Rozliczenia wypłat transferowych między otwartymi funduszami dokonuje Krajowy Depozyt Papierów 
Wartościowych Spół ka Akcyjna, zwany dalej „Krajowym Depozytem ”. 
2. Powszechne towarzystwo, będące organem otwartego funduszu, do którego dokonano wypłaty transferowej, uis z-
cza opłaty na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z  tytułu refundacji kosztów za wykonanie czynności  związanych 
z przystąpieniem członka do tego otwartego funduszu oraz na rzecz Krajowego Depozytu z  tytułu refundacji kosztów 
za wykonywanie czynności związanych z  rozliczaniem wypłat transferowych.  
2a. Opłata, jaką powszechne towarzystwo uiszcza na rzecz p odmiotów, o  których mowa w  ust. 2, wynosi:  
1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia, określonego w  przepisach 
odrębnych, od każdej zarejestrowanej umowy o  członkostwo osoby przystępującej do nowego funduszu;  
2) na rz ecz Krajowego Depozytu – 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia, określonego w  przepisach odrębnych, od 
każdej rozliczonej wypłaty transferowej.  
3. (uchylony) 
Art. 123a. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, termin i  tryb dokonywania wypłat transfer owych 
w przypadkach, o  których mowa w  art. 119 oraz w  przepisach rozdziałów 12 i  13. Rozporządzenie powinno określać zas a-
dy współdziałania Krajowego Depozytu i  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz otwartych funduszy i  Zakładu Ubezpi e-
czeń Społecznych przy d okonywaniu rozliczeń wypłat transferowych oraz sposób rozdysponowania odsetek z  tytułu prz e-
chowywania na rachunku środków przekazanych przez otwarte fundusze w  ramach rozliczenia tej wypłaty.  
Art. 124. Szczegółowy tryb dokonywania rozliczeń wypłat transfer owych między otwartymi funduszami określa Kr a-
jowy Depozyt w  regulaminie zatwierdzonym przez organ nadzoru. Regulamin określa także wysokość opłat należnych 
Krajowemu Depozytowi, wnoszonych przez otwarte fundusze w  związku z  dokonaniem rozliczenia wypłat tr ansferowych. 
Art. 125. Wypłata transferowa nie wyłącza odpowiedzialności towarzystwa będącego organem funduszu dokonując e-
go wypłaty transferowej wobec byłego członka tego funduszu lub innej osoby, na której rzecz wypłata transferowa została 
dokonana.  
Rozdz iał 12  
Podział środków w  razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa  
Art. 126. Jeżeli małżeństwo członka otwartego funduszu uległo rozwiązaniu przez rozwód lub zostało unieważnione, 
środki zgromadzone na rachunku członka funduszu, przypadające byłemu współmałżonkowi w  wyniku podziału majątku 
wspólnego małżonków, są przekazywane w  ramach wypłaty transferowej na rachunek byłego współmałżonka w  otwartym 
funduszu.  
Art. 127. Wypłata transferowa jest dokonywana przez otwarty fundusz w  terminie, o  którym mowa  w art. 122, po 
przedstawieniu funduszowi dowodu, że środki zgromadzone na rachunku członka funduszu przypadły byłemu współ -
małżonkowi.  
Art. 128. 1. Jeżeli były współmałżonek uprawniony nie posiada rachunku w  otwartym funduszu i,  w terminie 
2 miesięcy od d nia przedstawienia dowodu, o  którym mowa w  art. 127, nie wskaże rachunku w  jakimkolwiek otwartym 
funduszu, otwarty fundusz, do którego należy drugi z  byłych współmałżonków, niezwłocznie otworzy rachunek na nazw i-
sko byłego współmałżonka uprawnionego i  przek aże na ten rachunek, w  ramach wypłaty transferowej, przypadające mu 
środki zgromadzone na rachunku jego byłego współmałżonka. Z  chwilą otwarcia rachunku były współmałżonek uprawni o-
ny uzyskuje członkostwo w  funduszu. Fundusz niezwłocznie potwierdza na piśmi e warunki członkostwa uprawnionego 
współmałżonka. 
2. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, otwarty fundusz informuje byłego współmałżonka uprawnionego o  prawie, 
o którym mowa w  art. 82 ust. 1. 
  
Dziennik  Ustaw  – 35 – Poz. 1906  
 
 Art. 129. Przepisy art.  126–128 stosuje się odpowiednio w  przypa dku ustania wspólności majątkowej w  czasie trw a-
nia małżeństwa członka otwartego funduszu albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między 
członkiem tego funduszu a  jego małżonkiem.  
Art. 129a. 1. Osoby, którym na podstawie art.  128 otwa rty fundusz emerytalny otworzył rachunek, mają prawo do 
jednorazowej wypłaty wszystkich środków zgromadzonych na rachunku, w  terminie 14  dni od daty złożenia wniosku, 
w razie:  
1) złożenia wniosku wraz z  decyzją przyznającą emeryturę, zaopatrzenie emerytaln e, emeryturę dla rolników lub upos a-
żenie w  stanie spoczynku;  
2) nienabycia prawa do emerytury, o  ile ukończyły 60  lat w  przypadku kobiet i  65 lat w  przypadku mężczyzn;  
3) złożenia wniosku przez osoby urodzone przed dniem 1  stycznia 1969  r., jeżeli zgromadz one na ich rachunku środki 
w kwocie ustalonej w  dniu złożenia wniosku nie są  wyższe od kwoty stanowiącej:  
a) 50% przeciętnego wynagrodzenia, o  którym mowa w  art. 20 pkt 3 ustawy o  emeryturach i  rentach z  Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie ra chunku nastąpiło przed dniem 1  stycznia 2002  r., 
b) 150% przeciętnego wynagrodzenia, o  którym mowa w  art. 20 pkt 3 ustawy o  emeryturach i  rentach z  Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie rachunku nastąpiło po dniu 1  stycznia 2002  r. 
2. Osoby, kt óre mają prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie odrębnych przepisów, a  którym otwarty fu n-
dusz emerytalny otworzył rachunek na podstawie art.  128, nie tracą prawa do wcześniejszej emerytury.  
3. Ubezpieczonym, o  których mowa w  art. 111 ust. 3 i 6 ustawy z  dnia 13  października 1998  r. o systemie ubezpi e-
czeń społecznych, którzy uzyskali członkostwo w  otwartym funduszu emerytalnym na podstawie art.  128, Zakład nie o d-
prowadza na rachunek w  otwartym funduszu emerytalnym części składki, o  której mowa w  art. 22 ust. 3 ustawy o  systemie 
ubezpieczeń społecznych.  
4. Jeżeli ubezpieczonym, o  których mowa w  ust. 3, Zakład odprowadził na rachunek w  otwartym funduszu emeryta l-
nym część składki, o  której mowa w  art. 22 ust. 3 ustawy o  systemie ubezpieczeń społecznych, s kładka ta podlega zwrot o-
wi na zasadach określonych dla nienależnie opłaconej składki odprowadzonej do otwartego funduszu emerytalnego.  
5. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31  grudnia 1968  r., które po  dniu otwarcia rachunku na 
pods tawie art.  128 opłacały składkę na ubezpieczenia społeczne.  
Art. 130. 1. Wypłata środków zgromadzonych na rachunku członka pracowniczego funduszu, które były objęte ma ł-
żeńską wspólnością majątkową, w  przypadku rozwiązania małżeństwa przez rozwód lub uniewa żnienia małżeństwa, nast ę-
puje bezpośrednio na rzecz jego byłego współmałżonka w  terminie 1  miesiąca od dnia przedstawienia funduszowi dowodu, 
że środki te przypadły byłemu współmałżonkowi.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio w  przypadku ustania wspól ności majątkowej w  czasie trwania małżeństwa 
członka pracowniczego funduszu albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między członkiem 
tego funduszu a  jego małżonkiem.  
Rozdział 13  
Podział środków w  razie śmierci członka funduszu emerytalnego  
Art. 131. 1. Jeżeli w  chwili śmierci członek otwartego funduszu pozostawał w  związku małżeńskim, fundusz dokon u-
je wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka zmarłego w otwa r-
tym funduszu, w  zakre sie, w  jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej.  
2. Wypłata transferowa jest dokonywana w  terminie, o  którym mowa w  art. 122, nie wcześniej jednak niż w  terminie 
1 miesiąca, po przedstawieniu przez małżonka zmarłego odpisu aktu  zgonu, odpisu aktu małżeństwa oraz pisemnego 
oświadczenia stwierdzającego, czy do chwili śmierci członka funduszu nie zaszły żadne zmiany w  stosunku do treści 
oświadczenia, o  którym mowa w  art. 83 ust. 1, lub zawiadomienia, o  którym mowa w  art. 83 ust. 2, a jeżeli zmiany te miały 
miejsce – także dowodu tych zmian.  
3. Jeżeli małżonek zmarłego członka funduszu nie posiada rachunku w  otwartym funduszu, stosuje się odpowiednio 
przepisy art.  128. 
4. Jeżeli zmarły nie dopełnił obowiązku określonego w  art. 83 ust. 1 zdanie drugie lub w  ust. 2, jego małżonek pow i-
nien potwierdzić na piśmie, że do chwili śmierci członka funduszu nie zmienił się stan stosunków majątkowych między 
małżonkami ustalony stosownie do art.  83 ust. 3, a w przypadku zmiany tego stanu – przedst awić odpowiednie dowody tej 
zmiany.  
5. Otwarty fundusz nie ponosi odpowiedzialności za skutki niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia obowiązku 
określonego w  ust. 2 lub 3.  
  
Dziennik  Ustaw  – 36 – Poz. 1906  
 
 Art. 132. 1. Środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu  emerytalnego, które nie zostaną 
wykorzystane zgodnie z  art. 131, przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego, zgodnie z  art. 82 ust. 1 lub 1a, 
a w przypadku ich braku wchodzą w  skład spadku.  
2. (uchylony) 
3. Otwarty fundusz dokonuje wypłaty środków na leżnych osobie wskazanej przez zmarłego w  terminie 3  miesięcy, 
nie wcześniej jednak niż w  terminie 1  miesiąca, od dnia przedstawienia funduszowi urzędowego dokumentu stwierdzając e-
go tożsamość osoby uprawnionej, z  tym że wypłata środków przypadających małżo nkowi zmarłego może być przekazana 
na jego żądanie na rachunek w  otwartym funduszu. W  tym ostatnim przypadku do  wypłaty transferowej środków przypad a-
jących małżonkowi zmarłego stosuje się odpowiednio art.  128. 
4. Wypłata dokonywana bezpośrednio na rzecz os oby wskazanej przez zmarłego następuje w  formie wypłaty jedno -
razowej lub w  formie wypłaty w  ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 2  lata, zgodnie z  pisemną dyspozycją osoby 
uprawnionej.  
4a. Przepisy ust.  3 i 4 stosuje się odpowiednio do spadkobierców, którzy dodatkowo obowiązani są przedłożyć fund u-
szowi prawomocne stwierdzenie nabycia spadku.  
5. Zasady wypłaty w  ratach określa statut otwartego funduszu.  
Art. 132a.  (uchylony)  
Art. 132b.  W razie śmierci członka dobrowolnego funduszu stosuje  się przepisy ustawy z  dnia 20  kwietnia 2004  r. 
o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego dotyczące rozporz ą-
dzeń oszczędzającego na IKE oraz IKZE w  przypadku jego śmierci.  
Art. 133. 1. W  razie śmierci czł onka pracowniczego funduszu, środki zgromadzone na jego rachunku są wypłacane 
osobie wskazanej przez członka funduszu jako uposażonej do odbioru świadczenia na wypadek jego śmierci. W  przypadku 
braku rozrządzenia na wypadek śmierci zgromadzone środki wchod zą w skład spadku.  
2. Wypłata środków, o  których mowa w  ust. 1, następuje bezpośrednio na rzecz osób uprawnionych, w  terminie 
1 miesiąca od dnia przedstawienia funduszowi dowodu, że  środki te przypadły tym osobom.  
Rozdział 14  
Finansowanie działalności fund uszu emerytalnego  
Art. 134. 1. Otwarty fundusz może pobierać opłaty wyłącznie w  formie potrącenia określonej procentowo kwoty 
z wpłacanych składek, nie większej niż 1,75%, z  tym że potrącenia dokonuje się przed przeliczeniem składek na jednostki 
rozrachunk owe. 
1a. Dobrowolny fundusz może pobierać opłaty wyłącznie w  formie potrąceni a określonej procentowo kwoty z wpła-
canych składek, w  wysokości określonej w  statucie, z  tym że  potrącenia dokonuje się przed przeliczeniem składek na je d-
nostki rozrachunkowe.  
2. Kwoty stanowiące równowartość opłat, o  których mowa w  ust. 1, otwarty fundusz przekazuje niezwłocznie na 
rzecz powszechnego towarzystwa.  
Art. 135. Otwarty fundusz stosuje jednolitą metodę obliczania i  pobierania opłat, o  których mowa w  art. 134 ust. 1, 
wobec wszystkich członków, z  tym że opłaty te mogą być pobierane w  niższej wysokości od członków posiadających dłu ż-
szy staż członkowski, określony w  statucie funduszu, przy czym nie jest dozwolone  różnicowanie wysokości opłat w sto-
sunku do osób posiadających taki sam staż członkowski.  
Art. 136. 1. Koszty związane z  realizacją transakcji nabywania lub zbywania aktywów funduszu, stanowiące równ o-
wartość opłat ponoszonych na rzecz osób trzecich, z  których pośrednictwa fundusz jest obowiązany korzystać z  mocy 
odręb nych przepisów, oraz koszty związane z  przechowywaniem tych aktywów, stanowiące równowartość wynagrodzenia 
depozytariusza, są pokrywane przez fundusz bezpośrednio z  jego aktywów.  
2. Pracowniczy fundusz może pokrywać bezpośrednio ze swoich aktywów także kos zty zarządzania funduszem przez 
pracownicze towarzystwo w  wysokości nie wyższej niż 0,05% wartości zarządzanych aktywów netto w  skali miesiąca. 
Opłata ta jest obliczana na  każdy dzień ustalania wartości aktywów netto funduszu i  płatna w  ostatnim dniu roboc zym 
każdego miesiąca.  
  
Dziennik  Ustaw  – 37 – Poz. 1906  
 
 2a. Otwarty fundusz może pokrywać bezpośrednio ze swoich aktywów także koszty zarządzania funduszem przez t o-
warzystwo według stawki ustalonej w  statucie, jednak nieprzekraczającej kwot obliczonych według następującej skali:  
Wysokość aktywów netto (w mln zł)  Miesięczna opłata za zarządzanie otwartym funduszem od aktywów 
netto wynosi:  
ponad  do 
 8 000  0,045% wartości aktywów netto w skali miesiąca  
8 000  20 000  3,6 mln zł + 0,04% nadwyżki ponad 8 000 mln zł wartości aktywów 
netto, w skali miesiąca  
20 000  35 000  8,4 mln zł + 0,032% nadwyżki ponad 20 000 mln zł wartości aktywów 
netto, w skali miesiąca  
35 000 45 000  13,2 mln zł + 0,023% nadwyżki ponad 35 000 mln zł wartości aktywów 
netto, w skali miesiąca  
45 000   15,5 mln zł  
Kwota ta  jest obliczana na każdy dzień ustalania wartości aktywów netto funduszu i  płatna w  ostatnim dniu roboczym 
każdego miesiąca.  
2b. Otwarty fundusz może finansować ze swoich aktywów koszty wynikłe z  otwarcia rachunku premiowego, o  którym 
mowa w  art. 182a.  
2c. Dobrowolny fundusz może pokrywać bezpośrednio ze swoich aktywów koszty zarządzania funduszem przez 
towarzystwo na zasadach ustalonych w  statucie.  
3. Przy ustalaniu wartości zarządzanych aktywów netto funduszu, o  której mowa w  ust. 2 i 2a, nie uwzględnia s ię wa r-
tości lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 11–14. 
Art. 136a. 1. Koszty związane z  przechowywaniem aktywów oraz realizacją i  rozliczeniem transakcji nabywania lub 
zbywania aktywów funduszu, stanowiące równowartość opłat ponoszonych na rzecz ins tytucji rozliczeniowych, z  których 
pośrednictwa fundusz jest obowiązany korzystać na mocy odrębnych przepisów, stanowiące składnik wynagrodzenia dep o-
zytariusza, są pokrywane z  aktywów funduszu według aktualnie obowiązującej tabeli prowizji i  opłat danej in stytucji roz -
liczeniowej.  
2. (uchylony)  
Art. 137. 1. Koszty działalności funduszu, które nie są pokrywane bezpośrednio z  jego aktywów, pokrywa towarzystwo.  
2. Pracodawcy będący akcjonariuszami pracowniczego towarzystwa są obowiązani do pokrywania kosztów d ziałalności  
tego towarzystwa na zasadach określonych w  statucie towarzystwa.  
3. Fundusz jest uprawniony do pokrywania ze swoich aktywów kosztów wynikających z  ponoszonych danin public z-
nych, jeżeli z  ich uiszczania nie jest zwolniony na podstawie odrębnych przepisów i  jeżeli ich ponoszenie jest związane 
z prowadzoną przez fundusz działalnością statutową.  
Art. 138. (uchylony) 
Rozdział 15  
Działalność lokacyjna funduszy emerytalnych  
Art. 139. Fundusz lokuje swoje aktywa zgodnie z  przepisami niniejszej ustawy, d ążąc do osiągnięcia maksymalnego 
stopnia bezpieczeństwa i  rentowności dokonywanych lokat.  
Art. 140. Przy ustalaniu, jaka część aktywów pracowniczego funduszu może zostać ulokowana w  poszczególnych k a-
tegoriach lokat, nie uwzględnia się akcji złożonych na ra chunkach ilościowych oraz środków na odrębnym rachunku pi e-
niężnym, o  którym mowa w  art. 100 ust. 4. 
  
Dziennik  Ustaw  – 38 – Poz. 1906  
 
 Art. 141. 1. Aktywa funduszu mogą być lokowane, z  zastrzeżeniem ust.  2 i 3 oraz art.  146, wyłącznie w następuj ą-
cych kategoriach lokat:  
1) obligacjach, bonach i  innych papierach wartościowych, emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Po l-
ski, a  także pożyczkach i  kredytach, udzielanych tym podmiotom;  
2) obligacjach, bonach i  innych papierach wartościowych, emitowanych przez rząd y lub banki central ne państw, o któ-
rych mowa w  ust. 4, a także pożyczkach i  kredytach, udzielanych tym podmiotom;  
3) obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, opiewających na świadczenia pieniężne, gwarantowanych 
lub poręczanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski, a  także depozytach, kredytach i  pożyczkach, gw a-
rantowanych lub poręczanych przez te podmioty;  
4) obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, opiewających na świadczenia pieniężne, gwarantowanych 
lub poręczanych przez rządy lub banki  centralne państw, o  których mowa w  ust. 4, a także depozytach, kredytach 
i pożyczkach, gwarantowanych lub poręczanych przez te podmioty;  
5) depozytach bankowych w  walucie polskiej w  bankach lub instytucjach k redytowych, mających siedzibę i prowadz ą-
cych dz iałalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w  państwach, 
o których mowa w  ust. 4; 
6) depozytach denominowanych w  walutach państw, o  których mowa w  ust. 4, w bankach lub instytucjach kredytowych, 
mających siedzibę i  prowadzących działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem 
finansowym w  państwach, o  których mowa w  ust. 4, z tym że nabywanie waluty może nastąpić wyłącznie w  celu ro z-
liczenia bieżących zobowiązań funduszu wynikających z  nabywa nia lub zbywania lokat w  ramach prowadzonej pol i-
tyki inwestycyjnej funduszu;  
7) akcjach spółek notowanych na rynku regulowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz obligacjach zamie n-
nych na akcje tych spółek, a  także notowanych na tym rynku prawach  poboru i  prawach do akcji;  
8) akcjach, prawach poboru i  prawach do akcji, będących przedmiotem oferty publicznej na terytorium Rzeczypospolitej 
Polskiej;  
9) akcjach spółek notowanych na rynku regulowanym w  państwach innych niż Rzeczpospolita Polska oraz o bligacjach 
zamiennych na akcje tych spółek, a  także notowanych na tych rynkach prawach poboru i  prawach do akcji;  
10) akcjach, prawach poboru i  prawach do akcji, będących przedmiotem oferty pub licznej na terytorium państw, o któ-
rych mowa w  ust. 4; 
11) certyfikatach inwestycyjnych emitowanych przez fundusze inwestycyjne zamknięte;  
12) tytułach uczestnictwa emitowanych przez instytucje wspólnego inwestowania typu zamkniętego, mające siedzibę na 
terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, spełniające łącznie n astępujące warunki:  
a) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w  drodze 
publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w  papiery wartościowe, instr u-
menty rynku pieniężnego  i inne prawa majątkowe,  
b) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym 
państwa, w  którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych 
organów nadzoru nad ry nkiem finansowym państwa, w  którym mają sied zibę, w  przypadku gdy zgodnie z doku-
mentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w  drodze oferty publicznej ani dopuszczone do 
obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, oraz mogą być nabywane 
także przez osoby fizyczne, wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa 
o wartości nie mniejszej niż 40  000 euro,  
c) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów n adzoru nad rynkiem finansowym pa ń-
stwa, w  którym mają siedzibę,  
d) zgodnie z  przepisami prawa państwa ich siedziby mają obowiązek posiadania depozytariusza przechowującego 
aktywa tej instytucji,  
e) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działaln ość na podstawie zezwolenia właściwych organów 
nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w  którym podmioty te mają siedzibę;  
13) jednostkach uczestnictwa zbywanych przez fundusze inwestycyjne otwarte lub specjalistyczne fundusze inwestycyjne 
otwarte;  
  
Dziennik  Ustaw  – 39 – Poz. 1906  
 
 14) tytułach uczestnictwa emitowanych przez instytucje wspólnego inwestowania typu otwartego, mające siedzibę na 
terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, spełniające łącznie następujące warunki:  
a) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie  środków pieniężnych, zebranych w  drodze 
publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w  papiery wartościowe, instr u-
menty rynku pieniężnego i  inne prawa majątkowe,  
b) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właści wych organów nadzoru nad rynkiem finansowym 
państwa, w  którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych 
organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w  którym mają siedzibę,  
c) ich działalność podlega bezpośre dniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym pa ń-
stwa, w  którym mają siedzibę,  
d) zgodnie z  przepisami prawa państwa ich siedziby mają obowiązek posiadania depozytariusza przechowującego 
aktywa tej instytucji,  
e) zarządzane są przez po dmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów 
nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w  którym podmioty te mają siedzibę;  
15) obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, emitowanych przez jednostki samorządu  terytorialnego lub 
ich związki, będących przedmiotem oferty publicznej;  
16) będących przedmiotem oferty publicznej obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, emitowanych przez 
właściwe regionalne lub lokalne władze publiczne państw, o  których mowa w  ust. 4; 
17) innych niż będących przedmiotem oferty publicznej obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, emit o-
wanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki;  
18) innych niż będących przedmiotem oferty publicznej obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, emit o-
wanych przez właściwe regionalne lub lokalne władze publiczne państw, o  których mowa w  ust. 4; 
19) obligacjach przychodowych, o  których mowa w  ustawie z  dnia 15  stycznia 2015  r. o obligacjach (Dz.  U. z 2018 r. 
poz. 483); 
20) dłużnych papierach wartościowych, których emitent może ograniczyć swoją odpowiedzialność za zobowiązania 
z nich wynikające do kwoty przychodów lub wartości majątku przedsięwzięcia, do których obligatariuszowi służy 
prawo pierws zeństwa przed innymi wierzycielami emitenta i  których emitentami mogą być następujące podmioty m a-
jące siedzibę na terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4: 
a) właściwe regionalne lub lokalne władze publiczne,  
b) banki lub instytucje kredytowe, realizując e w szczególności progra my rządowe, w  tym realizowane z wykorz y-
staniem środków pochodzących z  funduszy Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych,  
infrastrukturalne, a  także związane z  rozwojem sektora małych i  średnich przedsiębiorstw , 
c) państwowe fundusze realizujące działalność polegającą na udzielaniu wsparcia finansowego funduszom kapit a-
łowym, inwestującym w  przedsiębiorców mających siedzibę na terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, 
d) spółki, w  których podmioty wymienione w  lit. a posiadają taką liczbę akcji lub udziałów, która zapewnia tym 
podmiotom więcej niż 50% ogólnej liczby głosów w  tych spółkach, o  ile jedynym przedmiotem działalności sp ó-
łek jest zaspokajanie potrzeb społeczności lokalnych lub wykonywanie zadań z  zakre su użyteczności publicznej,  
e) spółki, których jedynym przedmiotem działalności jest wykonywanie zadań z  zakresu użyteczności publicznej na 
podstawie umów zawartych z  podmiotami wymienionymi w  lit. a i które zadania te będą wykonywać co najmniej 
przez okre s równy okresowi zapadalności emitowanych w  tym celu papierów wartościowych,  
f) spółki, które na podstawie upoważnienia zawartego w  przepisach prawa lub na podstawie koncesji albo zezwol e-
nia wykonywać będą zadania z  zakresu użyteczności publicznej albo świ adczyć usługi w  zakresie transportu lub 
komunikacji oraz utrzymania i  rozwoju infrastruktury komunikacyjnej lub transportowej co najmniej przez okres 
równy okresowi zapadalności emitowanych w  tym celu papierów wartościowych;  
21) będących przedmiotem oferty  publicznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obligacjach emitowanych przez 
inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, które zostały zabezpieczone w  wysokości o d-
powiadającej pełnej wartości nominalnej i  ewentualnemu oprocen towaniu;  
22) innych niż będących przedmiotem oferty publicznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obligacjach i  innych 
dłużnych papierach wartościowych, emitowanych przez mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 
podmioty inne niż jednos tki samorządu terytorialnego lub ich związki, które zostały zabezpieczone w  wysokości o d-
powiadającej wartości nominalnej i  ewentualnemu oprocentowaniu;  
  
Dziennik  Ustaw  – 40 – Poz. 1906  
 
 23) będących przedmiotem oferty publicznej na terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, obligacjach i  innych dłu ż-
nych papierach wartościowych, emitowanych przez inne podmioty niż właściwe regionalne lub lokalne władze pub -
liczne państw, o  których mowa w  ust. 4, które zostały zabezpieczone w  wysokości odpowiadającej pełnej wartości 
nominalnej i  ewentualnemu  oprocentowaniu;  
24) innych niż będących przedmiotem oferty publicznej na terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, obligacjach 
i innych dłużnych papierach wartościowych, emitowanych przez mające siedzibę na terytorium państw, o  których 
mowa w  ust. 4, po dmioty inne niż właściwe regionalne lub lokalne władze publiczne państw, o  których mowa 
w ust. 4, które zostały zabezpieczone w  wysokości odpowiadającej pełnej wartości nominalnej i  ewentualnemu opr o-
centowaniu;  
25) obligacjach i  innych dłużnych papierach w artościowych, dla których podmiotami zobowiązanymi do spełnienia 
świadczeń są spółki notowane na rynku regulowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, innych niż papiery 
wartościowe, o  których mowa w  pkt 21 i 22; 
26) będących przedmiotem oferty public znej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obligacjach i  innych dłużnych 
papierach wartościowych, innych niż papiery wartościowe, o  których mowa w  pkt 15 i 21; 
27) będących przedmiotem oferty publicznej na terytorium państw, o  których mowa w  ust. 4, obli gacjach i  innych dłu ż-
nych papierach wartościowych, innych niż papiery wartościowe, o  których mowa w  pkt 16 i 23; 
28) obligacjach i  innych dłużnych papierach wartościowych, dla których podmiotami zobowiązanymi do spełnienia 
świadczeń są spółki notowane na r ynku regulowanym w  państwach innych niż Rzeczpospolita Polska, innych niż 
papiery wartościowe, o  których mowa w  pkt 23 i 24; 
29) listach zastawnych;  
30) dłużnych papierach wartościowych emitowanych przez instytucję kredytową, mającą siedzibę na terytorium państw, 
o których mowa w  ust. 4, która podlega szczególnemu nadzorowi publicznemu mającemu na celu ochronę posiadaczy 
tych papierów wartościowych, pod warunkiem że kwoty uzyskane z  emisji tych papierów wartościowych są inwest o-
wane przez emitenta w  aktywa, które do dnia wykupu zapewniają spełnienie wszystkich świadczeń pieniężnych wyn i-
kających z  tych papierów wartościowych oraz w  przypadku niewypłacalności emitenta zapewniają pierwszeństwo 
w odzyskaniu wszystkich świadczeń pieniężnych wynikających z  tych pap ierów wartościowych;  
31) kwitach depozytowych, w  rozumieniu ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami finansowymi, dopus z-
czonych do obrotu na rynku regulowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
32) kwitach depozytowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym w  państwach innych niż Rzeczpospolita 
Polska;  
33) obligacjach emitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 27 paź-
dziernika 1994  r. o autostradach płatnych oraz o  Krajowym Funduszu Drogowym  (Dz. U. z 201 7 r. poz. 1057 oraz 
z 2018 r. poz. 12,  138, 1496 i 1693 ); 
34) obligacjach innych niż wymienione w  pkt 33, bankowych papierach wartościowych lub listach zastawnych, emitow a-
nych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.  
2. Aktywa otwartego fun duszu nie mogą być lokowane w  kategoriach lokat, o  których mowa w  ust. 1: 
1) pkt 1 –4; 
2) pkt 33 i  34, jeżeli są gwarantowane przez Skarb Państwa.  
3. Aktywa funduszu mogą być lokowane w  kategoriach lokat, o  których mowa w  ust. 1 pkt 13 i 14, jeżeli polityka   
inwestycyjna podmiotów, o  których mowa w  ust. 1 pkt 13 i 14, wynikająca z  dokumentów założycielskich i  okresowo 
podawana do publicznej wiadomości polega na lokowaniu aktywów wyłącznie w  kategoriach lokat, o  których mowa 
w ust. 1. 
4. Aktywa funduszu mogą być lokowane w  aktywach denominowanych w  złotych lub w  walutach państw będących 
członkami Unii Europejskiej lub stronami umowy o  Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub członkami Organizacji 
Współpracy Gospodarczej i  Rozwoju.  
5. Łączna wartość lokat aktywów  otwartego funduszu w  aktywach denominowanych w  walucie innej niż krajowa nie 
może przekroczyć 30% wartości tych aktywów.  
6. Łączna wartość lokat aktywów pracowniczego funduszu w  aktywach denominowanych w  walucie innej niż krajowa 
nie może przekroczyć 30% wartości tych aktywów.  
7. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, inne kategorie lokat niż wymienione w  ust. 1, mając na 
względzie typy ryzyka, które powinny być ograniczane, dostępność instrumentów umożliwiających zmniejszenie ryzyka, 
możli wość wyceny tych instrumentów oraz efekty ich stosowania, w  celu zapewnienia maksymalnej ochrony interesów 
członków funduszy.  
  
Dziennik  Ustaw  – 41 – Poz. 1906  
 
 8. W przypadku określenia w  rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 7, lokat w  prawa pochodne lub instrumenty 
finansowe, o  których mo wa w  art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami finansowymi:  
1) rozporządzenie powinno określać warunki zawierania przez fundusz umów, których przedmiotem są instrumenty 
pochodne, warunki i  zasady zajmowania przez fun dusz pozycji w  instrumentach pochodnych, sposób wyznaczenia 
maksymalnego zaangażowania funduszu w  instrumenty pochodne, warunki, jakie muszą spełniać indeksy stanowiące 
bazę instrumentów pochodnych, oraz wykaz tych indeksów;  
2) aktywa funduszu mogą być lok owane w  prawa pochodne lub instrumenty finansowe,  o których mowa w  art. 2 ust. 1 
pkt 2 lit. c ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o obrocie instrumentami finansowymi, wyłącznie w  celu ograniczenia ryz y-
ka inwestycyjnego związanego z  lokowaniem tych aktywów.  
Art. 142. 1. Lokaty w  poszczególnych kategoriach lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1, podlegają następującym 
ograniczeniom:  
1) w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 5 i 6, nie więcej niż 5% wartości aktywów funduszu może 
być ulokowane w  jednym banku lub jednej instytucji kredytowej albo w  dwóch lub większej liczbie banków lub inst y-
tucji kredytowych będących podmiotami związanymi, przy czym w  przypadku jednego dowolnie wybranego banku 
lub instytucji kredytowej albo grupy banków lub instytuc ji kredytowych będących podmiotami związanymi limit ten 
może wynosić 7,5%;  
2) w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 11 i 12, nie więcej niż 2% wartości aktywów funduszu może 
być ulokowane w  certyfikatach inwestycyjnych emitowanych przez j eden fundus z inwestycyjny zamknięty oraz w ty-
tułach uczestnictwa emitowanych przez jedną instytucję wspólnego inwestowania typu zamkniętego;  
3) w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 13 i 14, nie więcej niż 5% wartości aktywów funduszu moż e 
być ulokowane w  jednostkach uczestnictwa zbywanych przez jeden fundusz inwestycyjny otwarty lub jeden specjal i-
styczny fundusz inwestycyjny otwarty oraz w  tytułach uczestnictwa emitowanych przez jedną instytucję wspólnego 
inwestowania typu otwartego, przy  czym nie więcej niż 15% wartości aktywów funduszu może być ulokowane łącznie  
we wszystkich funduszach inwestycyjnych otwartych i  specjalistycznych funduszach inwestycyjnych otwartych zarz ą-
dzanych przez jedno towarzystwo funduszy inwestycyjnych oraz we wsz ystkich instytucjach wspólnego inwestowania 
typu otwartego zarządzanych przez jedną spółkę zarządzającą;  
4) w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141  ust. 1  pkt 5 –28, 31 i  32, łączna wartość lokat aktywów funduszu we 
wszystkich papierach wartościowych j ednego emitenta albo dwóch lub większej liczby emitentów będących podmi o-
tami związanymi nie może przekroczyć 10% wartości tych aktywów;  
5) w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141  ust. 1  pkt 29 i  30, łączna wartość lokat aktywów funduszu we wszys t-
kich papierach wartościowych jednego emitenta albo dwóch lub większej liczby emitentów będących podmiotami 
związanymi nie może przekroczyć 5% wartości tych aktywów.  
2. Fundusz może dokonywać lokat do 5% wartości swoich aktywów w  certyfikaty inwestycyjne lub obl igacje emit o-
wane przez jeden fundusz sekurytyzacyjny oraz w  tytuły uczestnictwa lub obligacje emitowane przez jedną instytucję 
wspólnego inwestowania, o  której mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 12, dokonującą emisji tytułów uczestnictwa w  celu zgrom a-
dzenia środkó w na nabycie wierzytelności lub praw do świadczeń z  tytułu określonych wierzytelności.  
3. Ograniczenia, o  których mowa w  ust. 1 pkt 3, nie dotyczą pracowniczych funduszy.  
4. Ograniczeń, o  których mowa w  ust. 1  pkt 4 i  5, nie stosuje się, jeżeli na fundusz został nałożony obowiązek przy j-
mowania wpłat w  formie określonej w  art. 97  ust. 1. Przepisy art. 149  ust. 2 i  3 stosuje się odpowiednio.  
5. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, maksymalną część aktywów otwartego funduszu, jaka może z o-
stać uloko wana w  poszczególnych kategoriach lokat, o  których mowa w  art. 141, uwzględniając potrzebę zapewnienia 
uzyskania wysokiej stopy zwrotu zaangażowanych środków, przy zachowaniu gwarancji bezpieczeństwa środków grom a-
dzonych na wypłatę członkom otwartych fundu szy. 
6. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 5, uwzględnia, że lokaty aktywów otwartego fu n-
duszu w  poszczególnych kategoriach lokat nie mogą przekroczyć:  
1) 20% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w art. 141 ust. 1 pkt 5 i 6; 
2) 10% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 11 i 12; 
3) 15% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 13 i 14; 
4) 40% wartości aktywów – w przypadku lokat, o których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 15 i 16; 
5) 20% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 17 i 18; 
  
Dziennik  Ustaw  – 42 – Poz. 1906  
 
 6) 20% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 19 i 20; 
7) 40% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 21 i 23; 
8) 10% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 22 i 24; 
9) 10% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 25 i 28; 
10) 5% wart ości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 26 i 27; 
11) 40% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 29 i 30; 
12) 10% wartości aktywów – w przypadku lokat, o  których mowa w  art. 141 ust. 1 pkt 31 i 32. 
7. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, maksymalną część aktywów pracowniczego funduszu, 
jaka może zostać ulokowana w  poszczególnych kategoriach lokat, o  których mowa w  art. 141, uwzględniając potrzebę 
zapewnienia uzyskania wysoki ej stopy zwrotu zaangażowanych środków, przy zachowaniu gwarancji bezpieczeństwa 
środków gromadzonych na wypłatę członkom pracowniczych funduszy.  
Art. 143. (uchylony)  
Art. 144. Aktywa otwartego funduszu i  dobrowolnego funduszu nie mogą być lokowane w:  
1) akcjach lub innych papierach wartościowych emitowanych przez powszechne towarzystwo zarządzające tymi fund u-
szami;  
2) akcjach lub innych papierach wartościowych emitowanych przez akcjonariusza powszechnego towarzystwa zarządz a-
jącego tymi funduszami;  
3) akcja ch lub innych papierach wartościowych emitowanych przez podmioty  będące podmiotami związanymi w stosu n-
ku do podmiotów określonych w  pkt 1 i 2. 
Art. 145. Aktywa pracowniczego funduszu nie mogą być lokowane w  papierach wartościowych emitowanych przez 
pracown icze towarzystwo zarządzające tym funduszem.  
Art. 146. 1. Nie więcej niż 5% wartości aktywów pracowniczego funduszu może być łącznie ulokowane w  akcjach 
lub innych papierach wartościowych emitowanych przez akcjonariuszy pracowniczego towarzystwa zarządzają cego tym 
funduszem.  
2. Nie więcej niż 10% wartości aktywów pracowniczego funduszu może być łącznie ulokowane w  akcjach lub innych 
papierach wartościowych emitowanych przez podmioty będące podmiotami związanymi w  stosunku do akcjonariuszy, 
o których mowa w  ust. 1. 
3. Aktywa pracowniczego funduszu mogą być lokowane w  papierach wartościowych emitowanych przez akcjonari u-
szy pracowniczego towarzystwa zarządzającego tym funduszem lub podmioty będące podmiotami związanymi w  stosunku 
do tych akcjonariuszy, o  ile ze zwala na to statut tego funduszu.  
Art. 146a.  1. Pracowniczy fundusz nie może polegać wyłącznie lub automatycznie na ratingach kredytowych sporz ą-
dzanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej lub wykorzystywać ich jako jedynego parametru  
przy ocenie ryzyka związanego z  lokowaniem aktywów pracowniczego funduszu.  
2. Przez zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej, o  której mowa w  ust. 1, rozumie się agencję rati n-
gową zarejestrowaną lub certyfikowaną zgodnie z  rozporządzeniem Parl amentu Europej skiego i  Rady (WE) nr 1060/2009 
z dnia 16  września 2009  r. w sprawie agencji ratingowych (Dz. Urz. UE L 302  z 17.11.2009, s. 1, z  późn. zm.) lub bank 
centralny sporządzający ratingi kredytowe wyłączone z  zakresu stosowania tego rozporządzenia . 
Art. 147. Statut pracowniczego funduszu określa, czy i  w jakich papierach wartościowych, papierach skarbowych lub 
tytułach uczestnictwa fundusz może lokować swoje aktywa poza granicami kraju.  
Art. 148. Wszelkie lokaty pracowniczego funduszu w  jednostkach  uczestnictwa zbywanych przez fundusze inwest y-
cyjne otwarte lub specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte podlegają następującym ograniczeniom:  
1) towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszem inwestycyjnym otwartym lub specjalistycznym fu ndu-
szem inwestycyjnym otwartym, w  którego jednostkach uczestnictwa pracowniczy fundusz ulokował swoje aktywa, nie 
może posiadać więcej niż 5% akcji któregokolwiek z  akcjonariuszy pracowniczego towarzystwa zarządzającego tym 
funduszem oraz więcej niż 10% łą cznej ilości akcji wszystkich akcjonariuszy tego towarzystwa;  
2) w akcjach któregokolwiek z  akcjonariuszy pracowniczego towarzystwa nie może być ulokowane więcej niż 5% wa r-
tości aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwes tycyjnego otwartego;  
  
Dziennik  Ustaw  – 43 – Poz. 1906  
 
 3) żaden z  członków zarządu ani rady nadzorczej pracowniczego towarzystwa nie może być członkiem zarządu ani rady 
nadzorczej towarzystwa funduszy inwestycyjnych zarządzającego funduszem inwestycyjnym otwartym lub specjal i-
stycznym fundu szem inwestycyjnym otwartym.  
Art. 149. 1. Jeżeli w  następstwie zmiany cen rynkowych stanowiących podstawę wyceny aktywów i  zobowiązań fu n-
duszy, kursów walut albo powiązań organizacyjnych lub kapitałowych między podmiotami, których instrumenty finansowe 
są przedmiotem lokaty aktywów funduszu, albo w  następstwie innych okoliczności, na które fundusz nie ma bezpośredni e-
go wpływu, naruszy on w  sposób nieumyślny przepisy niniejszego rozdziału, obowiązany jest podjąć niezwłocznie kroki 
w celu dostosowania działal ności lokacyjnej do wymogów określonych w  ustawie.  
2. Dostosowanie działalności lokacyjnej do wymogów określonych w  ustawie powinno nastąpić nie później niż 
w terminie 6  miesięcy od dnia zaistnienia stanu niezgodnego z  prawem albo od dnia, w  którym przepro wadzona wycena 
aktywów funduszu wykazała zaistnienie takiego stanu, w  zależności od tego, który z  tych terminów jest późniejszy.  
3. Na wniosek funduszu, złożony nie później niż w  terminie 1  miesiąca od daty zaistnienia stanu niezgodnego z pra-
wem lub daty s twierdzenia takiego stanu, zgodnie z  ust. 2, organ nadzoru może  zezwolić na przedłużenie do 12 miesięcy 
okresu, o  którym mowa w  ust. 2, jeżeli jest to uzasadnione ze względu na ochronę interesów członków funduszu.  
4. Jeżeli w  następstwie realizacji harmono gramu, o  którym mowa w  art. 102, nastąpi – ze względu na interes czło n-
ków pracowniczego funduszu – naruszenie przez fundusz przepisów art.  146, dostosowanie działalności lokacyjnej fund u-
szu do wymogów określonych w  tych przepisach powinno nastąpić nie późn iej niż w  terminie miesiąca od daty zaistnienia 
stanu niezgodnego z  prawem lub daty stwierdzenia takiego stanu, zgodnie z  ust. 2, z tym że organ nadzoru może, na wni o-
sek funduszu, przedłużyć ten termin do 6  miesięcy. W  tym ostatnim przypadku przepis ust.  3 stosuje się odpowiednio.  
Art. 150. Fundusz nie może:  
1) zbywać swoich aktywów:  
a) towarzystwu zarządzającemu funduszem,  
b) członkom zarządu lub rady nadzorczej towarzystwa,  
c) osobom zatrudnionym w  towarzystwie,  
d) osobom pozostającym z  osobami wymieniony mi w  lit. b–c w związku małżeńskim, stosunku pokrewieństwa lub 
powinowactwa do drugiego stopnia włącznie,  
e) akcjonariuszom towarzystwa,  
f) podmiotowi związanemu w  stosunku do towarzystwa,  
g) podmiotowi związanemu w  stosunku do akcjonariuszy towarzystwa;  
h) (uchylona) 
2) nabywać za swoje aktywa aktywów od któregokolwiek z  podmiotów wymienionych w  pkt 1; 
3) udzielać pożyczek, gwarancji i  poręczeń, z  zastrzeżeniem art.  141 ust. 1 i art. 151. 
Art. 151. 1. (uchylony)  
2. Fundusz może udzielać pożyczek papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu na rynku regulowanym 
na warunkach i  w trybie, o  których mowa w  ust. 3. 
3. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, warunki i  tryb udzielania przez fundusze pożyczek  
papierów wartościowych będących pr zedmiotem obrotu na rynku regulowanym, dopuszczalny limit zaangażowania fund u-
szu w  udzielanie pożyczek papierów wartościowych oraz sposób uwzględniania pożyczonych papierów wartościowych 
przy stosowaniu ograniczeń w  działalności lokacyjnej funduszu oraz pr zy ustalaniu wartości aktywów funduszu, mając na 
względzie bezpieczeństwo aktywów funduszu i  ochronę interesów członków funduszu.  
Art. 152. 1. Pracowniczy fundusz może powierzyć, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 lipca  
2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi albo w ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych  i zarz ą-
dzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 201 8 r. poz. 1355 ), zarządzanie aktywami  funduszu podmi o-
towi, który na podstawie tych przep isów jest uprawniony do prowadzenia działalności  w zakresie zarządzania portfelami, 
w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych,  i posiada zezwolenie na wykonywanie tej 
działalności.  
  
Dziennik  Ustaw  – 44 – Poz. 1906  
 
 2. Podmiot, o  którym mowa w  ust. 1, jest wy bierany przez pracownicze towarzystwo, w  drodze uchwały rady nadzo r-
czej, i  zarządza częścią lub całością aktywów pracowniczego funduszu na podstawie stosownej umowy z  funduszem oraz 
zgodnie z  określonymi w  statucie funduszu zasadami prowadzenia działalnośc i lokacyjnej.  
3. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, statut pracowniczego funduszu powinien określać warunki, na jakich fu n-
dusz powierza zarządzanie całością lub częścią swoich aktywów, lub upoważnić pracownicze towarzystwo do ich ustalenia 
w drodze uchwa ły rady nadzorczej.  
Art. 153. 1. W  ramach działalności lokacyjnej poza granicami kraju fundusz może powierzyć zarządzanie swoimi a k-
tywami podmiotom mającym siedzibę na terytorium państw, o  których mowa w  art. 141 ust. 4, które są uprawnione do 
prowadzenia działalności w  zakresie zarządzania cudzymi aktywami na mocy przepisów obowiązujących w  tych pa ń-
stwach. Warunki, na jakich fundusz powierza zarządzanie aktywami, określa statut funduszu.  
2. Podmiot, o  którym mowa w  ust. 1, jest wybierany przez towarzystwo w drodze uchwały rady nadzorczej.  
3. Zarządzanie aktywami funduszu w  ramach działalności lokacyjnej poza granicami kraju odbywa się na podstawie 
umowy zawartej z  funduszem przez podmiot, o  którym mowa w  ust. 1. 
4. Fundusz może zawrzeć umowę z  podmiotem, o  którym mowa w  ust. 1, jeżeli:  
1) powierzenie zarządzania nie wpłynie niekorzystnie na możliwość sprawowania przez organ nadzoru efektywnego 
nadzoru nad działalnością inwestycyjną funduszu;  
2) powierzenie wykonywania czynności nie wpłynie niekorzystnie na p rowadzenie przez towarzystwo działalności 
zgodnie z  interesem członków funduszu;  
3) zostanie zapewniona należyta ochrona informacji prawnie chronionych;  
4) zostanie zapewniona możliwość przekazywania przez towarzystwo poleceń dotyczących lokat funduszu pod miotowi, 
któremu powierzone zostało zarządzanie aktywami;  
5) zostanie zapewniona możliwość rozwiązania umowy, o  której mowa w  ust. 3, przez towarzystwo ze skutkiem n a-
tychmiastowym, w  przypadku gdy będzie tego wymagał interes członków funduszu;  
6) zostanie zapewniona możliwość sprawowania przez towarzystwo skutecznej kontroli w  zakresie wykonywania powi e-
rzonych mu czynności oraz w  zakresie zarządzania ryzykiem związanym z  powierzeniem czynności, w  tym zwłaszcza 
na podmiot zostanie nałożony obowiązek niezwłoc znego przekazywania informacji i  dokumentów dotyczących w y-
konywanej umowy;  
7) zostanie zapewniona możliwość skutecznego wykonywania w  każdym czasie przez depozytariusza oraz podmioty, 
o których mowa w  art. 159 ust. 2, obowiązków wynikających z  przepisów pr awa; 
8) podmiot, któremu zostanie powierzone zarządzanie:  
a) posiada niezbędną wiedzę i  doświadczenie w  zakresie zarządzania aktywami oraz daje rękojmię należytego w y-
konywania obowiązków,  
b) zapewnia warunki techniczne i  organizacyjne niezbędne do prawidłoweg o wykonania umowy oraz ciągłe i nie-
zakłócone prowadzenie działalności w  zakresie objętym umową,  
c) znajduje się w  sytuacji finansowej zapewniającej prawidłowe wykonanie umowy.  
5. Za szkody spowodowane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem u mowy, o  której mowa w  ust. 3, towarzys -
two odpowiada wobec członków funduszu solidarnie z  podmiotem, z  którym zawarło umowę.  
6. Koszty stanowiące równowartość opłat ponoszonych na rzecz podmiotu zar ządzającego aktywami funduszu i sta-
nowiące składnik wynagr odzenia tego podmiotu są pokrywane przez towarzystwo ze środków własnych.  
7. Aktywa zarządzane przez podmiot, któremu fundusz powierzył zarządzanie, są przechowywane przez depozytari u-
sza lub podmiot, o  którym mowa w  art. 159 ust. 2. 
8. Depozytariusz lub po dmiot, o  którym mowa w  art. 159 ust. 2, nie mogą być podmiotami związanymi z  podmiotem, 
któremu zostanie powierzone zarządzanie aktywami funduszu.  
9. Towarzystwo prowadzi ewidencję umów, o  których mowa w  ust. 3, która obejmuje następujące informacje:  
1) dane identyfikujące podmioty, z  którymi zostały zawarte umowy;  
2) zakres powierzonych czynności i  miejsce ich wykonywania;  
3) okres obowiązywania umów;  
4) opis rozwiązań technicznych i  organizacyjnych zapewniających bezpieczne i  prawidłowe wykonywanie powier zonych 
czynności, w  szczególności ochronę tajemnicy prawnie chronionej.  
  
Dziennik  Ustaw  – 45 – Poz. 1906  
 
 Art. 153a.  1. Fundusz niezwłocznie informuje organ nadzoru o  zawarciu umowy, o  której mowa w  art. 153 ust. 3, lub 
jej zmianie.  
2. Organ nadzoru może wezwać fundusz do pozyskania od pod miotu, któremu powierzono wykonywanie zarządzania 
aktywami, informacji i  dokumentów dotyczących wykonywania umowy, o  której mowa w  art. 153 ust. 3. Organ nadzoru 
określa w  wezwaniu termin na przekazanie informacji i  dokumentów.  
3. Organ nadzoru, w  drodze d ecyzji administracyjnej, może nakazać funduszowi zmianę albo rozwiązanie umowy, 
o której mowa w  art. 153 ust. 3, jeżeli:  
1) nie są spełnione wymogi określone w  przepisach prawa lub statucie funduszu, warunkujące powierzenie zarządzania 
aktywami funduszu em erytalnego poza granicami kraju, lub  
2) realizacja umowy narusza interes członków funduszu.  
4. Decyzji, o  której mowa w  ust. 3, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.  
Art. 154. 1. Pożyczki i  kredyty zaciągnięte przez fundusz nie mogą przekraczać 1, 5% wartości jego aktywów.  
2. W przypadku pracowniczego funduszu zaciągnięcie pożyczki lub kredytu jest możliwe wyłącznie na podstawie 
decyzji pracowniczego towarzystwa podjętej w  formie uchwały rady nadzorczej.  
Art. 154a. 1. Towarzystwo przechowuje przez okres 3  lat dokumenty, na podstawie których podejmowane są p o-
szczególne decyzje dotyczące lokat funduszu, w  sposób umożliwiający ustalenie kiedy i  przez kogo zostały podjęte.  
2. Towarzystwo dokumentuje proces inwestycyjny w  sposób umożliwiający stwierdzeni e, kto i  kiedy podejmował 
decyzje dotyczące strategii inwestycyjnej i  lokowania aktywów funduszu.  
Art. 155. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, dodatkowe ograniczenia w  zakresie prowadzenia 
działalności lokacyjnej przez fundusze, mając n a względzie ochronę interesów członków tych funduszy.  
Art. 156. Jeżeli fundusz nie przestrzega przepisów prawa lub statutu funduszu określających zasady działalności l o-
kacyjnej lub nie wykona obowiązków określonych w  art. 149 ust. 1, 2 i  4, organ nadzoru m oże nałożyć na towarzystwo 
karę pieniężną w  wysokości do 3  000 000 zł. 
Rozdział 16  
Depozytariusz  
Art. 157. Fundusz jest obowiązany wybrać depozytariusza, któremu, na podstawie umowy, powierza przechowyw a-
nie swoich aktywów.  
Art. 158. 1. Depozytariuszem może  być bank, który:  
1) jest bankiem krajowym w  rozumieniu ustawy – Prawo bankowe;  
2) posiada fundusze własne w  wysokości stanowiącej równowartość w  złotych co najmniej 100  000 000 euro, o  ile 
przedmiotem przechowywania mają być aktywa otwartego funduszu, lub  30 000 000 euro, o  ile przedmiotem prz e-
chowywania mają być aktywa pracowniczego funduszu;  
3) nie posiada akcji towarzystwa zarządzającego funduszem, którego aktywa przechowuje, lub akcji lub udziałów po d-
miotu związanego w  stosunku do tego towarzystwa;  
4) nie jest pożyczkodawcą lub kredytodawcą w  stosunku do funduszu, którego aktywa przechowuje, ani towarzystwa 
zarządzającego tym funduszem, chyba że kwota pożyczki lub kredytu nie przekracza 1% wartości aktywów netto fu n-
duszu w  chwili zaciągnięcia kredytu lu b pożyczki, oraz  
5) nie zatrudnia ani nie posiada w  składzie władz statutowych osób, które są:  
a) członkami zarządu, rady nadzorczej lub pracownikami towarzystwa zarządzającego funduszem, którego aktywa 
przechowuje,  
b) członkami organu zarządzającego, rady  nadzorczej lub pracownikami podmiotu związanego w  stosunku do tow a-
rzystwa, o  którym mowa w  lit. a. 
2. Depozytariuszem może być Krajowy Depozyt, o  ile spełnia warunki określone w  ust. 1 pkt 3–5. 
3. Jeżeli depozytariusz w  trakcie trwania umowy z  funduszem p rzestanie spełniać którykolwiek z  warunków określ o-
nych w  ust. 1, zawiadamia o  tym niezwłocznie organ nadzoru oraz fundusz i  jest obowiązany do dostosowania się do w y-
mogów, o  których mowa w  tym przepisie, w  terminie nie dłuższym niż 3  miesiące, licząc od dn ia, w  którym przestał spe ł-
niać te warunki.  
  
Dziennik  Ustaw  – 46 – Poz. 1906  
 
 Art. 159. 1. Do obowiązków depozytariusza w  zakresie przechowywania aktywów funduszu należy:  
1) prowadzenie rejestru aktywów funduszu zapisywanych na właściwych rachunkach oraz przechowywanych przez d e-
pozytariusza  i inne podmioty uprawnione do tego na mocy odrębnych przepisów lub na podstawie umów zawieranych 
za zgodą depozytariusza;  
2) zapewnienie, aby wartość aktywów netto funduszu była ustalana w  sposób pozwalający funduszowi na wykonanie 
obowiązków określonych w rozdziale 17;  
3) zapewnienie, aby umowy obejmujące nabywanie i  zbywanie aktywów funduszu były zgodne z  przepisami prawa oraz 
statutem funduszu;  
4) wykonywanie poleceń funduszu, chyba że są one sprzeczne z  przepisami prawa lub statutem funduszu albo w  ocenie 
depozytariusza zagrażają bezpieczeństwu aktywów funduszu;  
5) zapewnienie, aby aktywa funduszu były lokowane zgodnie z  przepisami prawa oraz statutem funduszu;  
6) zapewnienie terminowego rozliczania umów dotyczących aktywów funduszu;  
7) wykonywanie pole ceń likwidatora dotyczących likwidacji funduszu;  
8) wykonywanie innych obowiązków przewidzianych ustawą.  
2. Depozytariusz może, na polecenie funduszu, zawierać umowy, o  których mowa w  ust. 1 pkt 1, z bankami lub inst y-
tucjami finansowymi, które mają siedzib ę poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej, z  zastrzeżeniem, że fundusze własne 
takich banków lub instytucji finansowych wynoszą co najmniej 200  000 000 euro.  
3. Depozytariusz jest obowiązany do występowania, w  imieniu członków funduszu, z  powództwem przeci wko tow a-
rzystwu z  tytułu szkody spowodowanej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem przez towarzystwo obowiązków 
w zakresie zarządzania funduszem i  jego reprezentacji.  
4. Depozytariusz zapewnia zgodne z  przepisami prawa i  statutem funduszu wykonywanie o bowiązków funduszu, 
o których mowa w  ust. 1 pkt 2–3 i 5–6, przynajmniej przez stałą kontrolę czynności faktycznych i  prawnych dokonyw a-
nych przez fundusz oraz doprowadzanie do zgodności tych czynności z  przepisami prawa i  statutem funduszu.  
Art. 160. 1. Umo wa z  depozytariuszem o  przechowywanie aktywów funduszu powinna określać szczegółowo ob o-
wiązki depozytariusza i  funduszu, sposób ich wykonywania, wynagrodzenie depozytariusza, sposób obliczania kosztów 
i pobierania opłat obciążających fundusz, a  także wskaz ywać osoby wyznaczone przez depozytariusza bezpośrednio o d-
powiedzialne za należyte wykonanie umowy. Umowa może także określać w  szczególności wysokość wynagrodzenia 
z tytułu pełnienia przez depozytariusza funkcji podmiotu reprezentującego i  zarządzające go funduszem, zgodnie z  art. 64 
ust. 1, lub funkcji likwidatora pracowniczego funduszu. Umowa nie może ograniczać ustawowych obowiązków depozyt a-
riusza.  
2. Depozytariusz odpowiada za wszelkie szkody wynikające z  niewykonania lub nienależytego wykonania obowią z-
ków nałożonych przez ustawę.  
3. Odpowiedzialność, o  której mowa w  ust. 2, nie może być wyłączona bądź ograniczona ani w  umowie o przech o-
wywanie aktywów funduszu, ani wskutek powierzenia przechowywania całości lub części aktywów funduszu innemu po d-
miotowi.  
4. Fundusz lub depozytariusz może rozwiązać umowę o  przechowywanie aktywów funduszu w  drodze wypowiedz e-
nia, którego okres nie może być krótszy niż 6  miesięcy. O  wypowiedzeniu umowy i  jego przyczynach strona wypowiadaj ą-
ca umowę powiadamia niezwłocznie organ  nadzoru.  
Art. 161. 1. Jeżeli depozytariusz nie wykonuje obowiązków określonych w  umowie o  przechowywanie aktywów fu n-
duszu albo wykonuje je nienależycie:  
1) fundusz wypowiada umowę, zawiadamiając niezwłocznie organ nadzoru o  tym fakcie;  
2) organ nadzoru mo że nakazać funduszowi zmianę depozytariusza.  
2. Organ nadzoru może nakazać funduszowi zmianę depozytariusza także wtedy, gdy nastąpiło istotne pogorszenie 
sytuacji finansowej depozytariusza, zagrażające bezpieczeństwu przechowywanych przez niego aktywów.  
3. Narodowy Bank Polski niezwłocznie informuje organ nadzoru o  każdym przypadku istotnego pogorszenia sytuacji 
finansowej banku pełniącego funkcję depozytariusza, o  którym mowa w  ust. 2. 
4. (uchylony)  
5. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1 i 2, wypowiedz enie może nastąpić w  terminie krótszym niż wskazany 
w art. 160 ust. 4. 
  
Dziennik  Ustaw  – 47 – Poz. 1906  
 
 Art. 162. 1. W  razie ogłoszenia upadłości lub otwarcia likwidacji depozytariusza, a  także w  przypadku stwierdzenia 
przez organ nadzoru naruszenia przez depozytariusza warunków umowy w  sposób zagrażający bezpieczeństwu aktywów 
funduszu lub interesom jego członków, fundusz dokonuje niezwłocznie zmiany depozytariusza. W  tym przypadku nie 
stosuje się przepisu art.  160 ust. 4 zdanie pierwsze.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy depozytariusz nie dostosuje się, w  terminie określonym 
w art. 158 ust. 3, do wymogów, o  których mowa w  art. 158 ust. 1. 
Art. 163. 1. Każdorazowa zmiana depozytariusza następuje w  sposób zapewniający nieprzerwane wykonywanie obo -
wiązków w  zakresie przechowywania aktywów funduszu.  
2. W razie rozwiązania umowy z  dotychczasowym depozytariuszem, powinien on wydać depozytariuszowi, z  którym 
fundusz zawarł umowę, przechowywane aktywa funduszu i  wszelkie dokumenty związane z  wykonywaniem obowiązków  
określonych w  ust. 1, w terminie uzgodnionym przez strony, jednakże bez zbędnej zwłoki.  
Art. 164. 1. Depozytariusz jest obowiązany poinformować niezwłocznie organ nadzoru o  wszelkich działaniach 
i zaniechaniach funduszu, które, w  jego ocenie, stanowią nar uszenie prawa, postanowień statutu funduszu lub powodują, że 
interesy członków funduszu nie są należycie uwzględniane.  
2. Depozytariusz jest obowiązany niezwłocznie poinformować organ nadzoru o  stwierdzonych nieprawidłowościach 
w ustaleniu przez fundusz wa rtości aktywów netto funduszu, wartości jednostki rozrachunkowej i  wysokości stopy zwrotu, 
o których mowa w  art. 166, 169 i  170. 
Art. 165. Aktywa funduszu przechowywane w  sposób przewidziany w  przepisach niniejszego rozdziału nie mogą być 
przedmiotem egzek ucji skierowanej przeciwko depozytariuszowi lub podmiotom, o  których mowa w  art. 159 ust. 1 pkt 1, 
a także nie wchodzą w  skład masy upadłości depozytariusza lub tych podmiotów i  nie mogą być objęte postępowaniem 
układowym.  
Rozdział 17  
Wycena aktywów i  obliczanie stopy zwrotu funduszy emerytalnych  
Art. 166. Wartość aktywów netto funduszu jest ustalana przez fundusz w  każdym dniu wyceny, o  którym mowa 
w art. 168, i  według stanu na ten dzień, oraz podawana do wiadomości organu nadzoru.  
Art. 167. Wycena aktywów  netto funduszu stanowi podstawę ustalenia wartości jednostki rozrachunkowej, zgodnie 
z przepisami rozdziału 9.  
Art. 168. 1. W  przypadku otwartego funduszu oraz dobrowolnego funduszu dniem wyceny jest każdy dzień roboczy, 
z wyjątkiem sobót, a  w przypadku p racowniczego funduszu – ostatni dzień roboczy każdego miesiąca.  
2. Statut pracowniczego funduszu może określić także inne dni wyceny.  
Art. 169. Wartość jednostki rozrachunkowej jest ustalana przez fundusz w  każdym dniu wyceny i  według stanu na ten 
dzień or az podawana do wiadomości organu nadzoru, a  w przypadku otwartych funduszy także do wiadomości jednej 
z agencji informacyjnych wskazanych przez organ nadzoru.  
Art. 170. Otwarty fundusz, który przyjmował składki co najmniej przez 36  miesięcy, ustala na koni ec marca i wrześ -
nia każdego roku wysokość stopy zwrotu za ostatnie 36  miesięcy. Wysokość stopy zwrotu jest podawana do wiadomości 
organu nadzoru oraz na ogólnodostępnej stronie internetowej.  
Art. 171. Fundusz jest obowiązany przekazywać informacje o wielkościach, o  których mowa w  art. 166, 169 i  170, 
do wiadomości depozytariusza niezwłocznie po ich sporządzeniu.  
Art. 172. 1. Stopą zwrotu funduszu jest wyrażony procentowo iloraz różnicy wartości jednostki rozrachunkowej 
w ostatnim dniu roboczym miesi ąca rozliczeniowego i  wartości tej jednostki w  ostatnim dniu roboczym miesiąca rozlicz e-
niowego poprzedzającego okres 36  miesięcy oraz wartości tej jednostki w  ostatnim dniu roboczym miesiąca rozliczeni o-
wego poprzedzającego okres 36  miesięcy. Miesiącem rozl iczeniowym jest odpowiednio marzec i  wrzesień.  
2. Wysokość stóp zwrotu, obliczonych na podstawie ust.  1, podaje do publicznej wiadomości organ nadzoru.  
Art. 173. 1. Średnią ważoną stopą zwrotu wszystkich otwartych funduszy za okres 36  miesięcy jest suma il oczynów 
stopy zwrotu każdego z  otwartych funduszy, o  których mowa w  art. 170, i  wskaźnika przeciętnego udziału w  rynku danego 
otwartego funduszu. Wskaźnikiem przeciętnego udziału w  rynku danego otwartego funduszu jest średnia arytmetyczna 
wskaźnika udziału  w rynku w  ostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego okres 36  miesięcy i  wskaźnika udziału 
w rynku w  ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego na koniec okresu 36  miesięcy. Wskaźnikiem udziału w  rynku 
otwartego funduszu, w  określonym dniu, jest iloraz wartości aktywów netto tego funduszu i  wartości aktywów netto 
wszystkich otwartych funduszy, o  których mowa w  art. 170, według stanu na dzień obliczenia wskaźnika.  
  
Dziennik  Ustaw  – 48 – Poz. 1906  
 
 2. Jeżeli wskaźnik przeciętnego udziału w  rynku danego funduszu wynosi co najmniej 15 %, dla celów obliczenia 
średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy:  
1) przyjmuje się dla tego funduszu wskaźnik w  wysokości 15%;  
2) wskaźniki przeciętnego udziału w  rynku pozostałych funduszy, obliczone zgodnie z  ust. 1, ulegają proporcjon alnemu 
powiększeniu tak, aby suma wskaźników dla tych funduszy stanowiła różnicę między wielkością 100% oraz ilocz y-
nem liczby funduszy, dla których przeciętny wskaźnik udziału w  rynku wynosi co najmniej 15%, i  wielkości 15%;  
3) jeżeli należałoby dla któreg okolwiek z  funduszy zastosować powiększony wskaźnik w  wysokości przekraczającej 15%,  
w wyniku powiększania wskaźników udziałów w  rynku pozostałych funduszy, to przyjmuje się dla tego funduszu 
wskaźnik 15% i  ponownie powiększa wskaźniki dla pozostałych fund uszy.  
3. Jeżeli liczba otwartych funduszy, dla których ustala się stopę zwrotu zgodnie z  art. 172, nie jest większa niż 6, 
wskaźnik procentowego udziału w  rynku dla każdego z  nich ustala się w  jednakowej wysokości.  
4. Wysokość średniej ważonej stopy zwrotu  wszystkich otwartych funduszy podaje do publicznej wiadomości organ 
nadzoru.  
Art. 173a. Pracowniczy fundusz może zlecić w  całości lub części innym podmiotom wykonywanie obowiązków 
przewidzianych w  niniejszym rozdziale.  
Art. 174. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowe zasady ustalania stopy zwrotu i  średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy, w  tym 
zasady zaokrąglania ustalonych wielkości;  
2) sposób i  termin zawiadamiania organu nadzoru przez otwarty fundusz o  wysok ości stopy zwrotu funduszu oraz sp o-
sób i  termin przekazywania przez otwarty fundusz informacji o  wysokości tej stopy na ogólnodostępnej stronie inte r-
netowej;  
3) sposób podawania przez organ nadzoru do publicznej wiadomości wysokości średniej ważonej stopy zwrotu wszys t-
kich otwartych funduszy, o  której mowa w  art. 173 ust. 1; 
4) sposób i  termin zawiadamiania organu nadzoru przez fundusz o  wartości aktywów netto funduszu i  wartości jednostki 
rozrachunkowej.  
Rozdział 18  
Rachunek premiowy i  rachunek rezerwowy  
Art. 175. (uchylony)  
Art. 176. (uchylony) 
Art. 177. (uchylony) 
Art. 178. (uchylony) 
Art. 179. (uchylony) 
Art. 180. (uchylony) 
Art. 181. 1. Otwarty fundusz otwiera rachunek rezerwowy.  
2. Środki na rachunku rezerwowym, o  którym mowa w  ust. 1, stanowią część a ktywów funduszu i  są przeliczane na 
jednostki rozrachunkowe.  
3. Na towarzystwo, które nie przenosi środków na rachunek rezerwowy, zgodnie z  art. 182a ust.  5, organ nadzoru m o-
że nałożyć karę pieniężną w  wysokości do 500  000 zł. 
Art. 181a. 1. Powszechne towa rzystwo może wycofać środki zgromadzone na rachunku rezerwowym w  ostatnim dniu 
roboczym kwietnia lub ostatnim dniu roboczym października, pod warunkiem że stopa zwrotu funduszu zarządzanego 
przez to towarzystwo za okres ostatnich 72  miesięcy, kończący się odpowiednio w  ostatnim dniu roboczym poprzedzając e-
go miesiąca, obliczana na zasadach określonych w  art. 172, była nie niższa niż wskaźnik wzrostu cen towarów i  usług ko n-
sumpcyjnych ogółem za ostatnie 72  miesiące, w  marcu w  stosunku do marca sprzed 6  lat or az odpowiednio we wrześniu 
w stosunku do września sprzed 6  lat. 
1a. Środki niewycofane przez powszechne towarzystwo na skutek niespełnienia warunku, o  którym mowa w  ust. 1, są 
przekazywane do otwartego funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 49 – Poz. 1906  
 
 2. Wskaźnik, o  którym mowa w  ust. 1, jest og łaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w  formie komu -
nikatu  w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ” do dnia 20  kwietnia i  do dnia 20 paździer -
nika.  
Art. 182. Ze środków na rachunku rezerwowym nie może być prowadzona e gzekucja przeciwko powszechnemu 
towarzystwu.  
Art. 182a. 1. Otwarty fundusz przekazuje ze swoich aktywów na rzecz powszechnego towarzystwa środki w  kwocie 
nie wyższej w  skali miesiąca niż 0,005% wartości zarządzanych aktywów netto funduszu. Kwota ta jest ob liczana na każdy 
dzień ustalania wartości aktywów netto funduszu i  płatna w  ostatnim dniu roboczym każdego miesiąca. Powszechne tow a-
rzystwo nie później niż w  pierwszym dniu roboczym kolejnego miesiąca dokonuje wpłaty tej kwoty na rachunek premi o-
wy. 
2. Otwarty fundusz otwiera rachunek premiowy, na którym są przechowywane środki, o  których mowa w  ust. 1. Śro d-
ki te stanowią część aktywów funduszu i  są przeliczane na  jednostki rozrachunkowe.  
3. W pierwszym dniu roboczym od dnia podania przez organ nadzor u do publicznej wiadomości średniej ważonej 
stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy:  
1) towarzystwo zarządzające funduszem, który uzyskał najwyższą stopę zwrotu, nabywa uprawnienie do wycofania 
zgodnie z  art. 181a wszystkich środków zgromadzonych na rac hunku premiowym;  
2) towarzystwo zarządzające funduszem, który uzyskał najniższą stopę zwrotu, przekazuje niezwłocznie wszystkie śro d-
ki zgromadzone na rachunku premiowym do otwartego funduszu;  
3) towarzystwa zarządzające pozostałymi funduszami uzyskują upra wnienie do wycofania zgodnie z  art. 181a części 
środków zgromadzonych na rachunku premiowym, stanowiącej iloczyn całości środków zgromadzonych na rachunku 
premiowym i  procentowego wskaźnika premiowego, o  którym mowa w  ust. 4, a pozostałą kwotę przekazuje s ię nie-
zwłocznie do otwartego funduszu.  
4. Procentowy wskaźnik premiowy oblicza się jako iloraz różnicy między stopami zwrotu uzyskanymi przez dany 
fundusz i  fundusz, o  którym mowa w  ust. 3 pkt 2, oraz różnicy między stopami zwr otu uzyskanymi przez fundusz,  o któ-
rym mowa w  ust. 3 pkt 1, i fundusz, o  którym mowa w  ust. 3 pkt 2. 
5. Środki zgromadzone na rachunku premiowym, do których powszechne towarzystwo nabyło uprawnienie do wyc o-
fania zgodnie z  art. 181a na podstawie ust.  3 pkt 1 i 3, są niezwłocznie przeno szone na rachunek rezerwowy, o  którym 
mowa w  art. 181 ust. 1. 
Art. 183. (uchylony) 
Rozdział 19  
Fundusz Gwarancyjny  
Art. 184. Tworzy się Fundusz Gwarancyjny, którego administratorem jest Krajowy Depozyt.  
Art. 185. 1. Przychodami Funduszu Gwarancyjnego są obowiązkowe wpłaty dokonywane przez powszechne tow a-
rzystwa z  własnych środków, przychody z  lokowania środków Funduszu Gwarancyjnego oraz inne przychody uzyskane 
w wyniku administrowania nim przez Krajowy Depozyt.  
2. Wpłaty powszechnego towarzystwa do Fundu szu Gwarancyjnego stanowią określoną procentowo, identyczną dla 
wszystkich otwartych funduszy, część aktywów netto otwartego funduszu zarządzanego przez to towarzystwo.  
3. Środki Funduszu Gwarancyjnego nie podlegają egzekucji prowadzonej z  majątku powszech nego towarzystwa.  
4. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) wysokość wpłat wnoszonych do Funduszu Gwarancyjnego, z  tym że całkowita wartość środków Funduszu Gwara n-
cyjnego nie może przekraczać 0,3% wartości aktywów netto wszystkich otwartych fu nduszy, chyba że wartość zob o-
wiązań Funduszu Gwarancyjnego wobec otwartych funduszy przekracza tę wielkość,  
2) sposób i  tryb wnoszenia wpłat do Funduszu Gwarancyjnego,  
3) sposób i  tryb działania Funduszu Gwarancyjnego, w  tym lokowania jego środków,  
4) sposób gospodarowania środkami Funduszu Gwarancyjnego, wysokość opłat wnoszonych do Krajowego Depozytu za 
administrowanie Funduszem Gwarancyjnym i  tryb ich wnoszenia,  
  
Dziennik  Ustaw  – 50 – Poz. 1906  
 
 5) warunki i  tryb dokonywania wypłat ze środków Funduszu Gwarancyjnego oraz ich zwrotu powsze chnym towarz y-
stwom, a  także sposób dokonywania rozliczeń z  powszechnymi towarzystwami, które zaprzestały dokonywania wpłat 
wskutek zakończenia działalności określonej w  ustawie  
– mając na względzie cele, jakim służą środki gromadzone w  Funduszu Gwarancyjny m. 
Art. 186. (uchylony)  
Art. 187. Ze środków Funduszu Gwarancyjnego są pokrywane szkody, o  których mowa w  art. 48 ust. 1, w zakresie, 
w jakim powszechne towarzystwo nie ponosi za nie odpowiedzialności, lub szkody te nie mogą być pokryte z  jego masy 
upadłoś ci. 
Art. 188. Zwrócone wpłaty z  Funduszu Gwarancyjnego stanowią przychód powszechnego towarzystwa w  rozumieniu 
przepisów o  podatku dochodowym od osób prawnych.  
Art. 188a.  1. Roczne sprawozdanie finansowe Funduszu Gwarancyjnego sporządza Krajowy Depozyt.  
2. Badanie i  zatwierdzanie sprawozdania finansowego Funduszu Gwarancyjnego następuje według zasad przewidzi a-
nych dla badania i  zatwierdzania rocznego sprawozdania finansowego Krajowego Depozytu.  
Art. 188b.  Krajowy Depozyt składa organowi nadzoru do zatwier dzenia roczne sprawozdania z  działalności Kraj o-
wego Depozytu w  zakresie administrowania Funduszem Gwarancyjnym.  
Rozdział 20  
Obowiązki informacyjne funduszy emerytalnych  
Art. 189. 1. Otwarty fundusz i  dobrowolny fundusz są obowiązane, raz w  roku, ogłaszać p rospekt informacyjny 
w dzienniku o  zasięgu krajowym przeznaczonym do ogłoszeń funduszu.  
2. Prospekt informacyjny funduszu powinien zawierać jego statut, informacje na temat wyników działalności inwest y-
cyjnej funduszu oraz zatwierdzone roczne sprawozdanie f inansowe funduszu.  
3. Prospekt informacyjny otwartego funduszu powinien także zawierać deklarację zasad polityki inwestycyjnej i  celu 
inwestycyjnego funduszu, wraz z  określeniem wskaźników, do których porównywane będą osiągane przez fundusz stopy 
zwrotu.  
Art. 190. 1. Otwarty fundusz i  dobrowolny fundusz udostępniają prospekt informacyjny każdej osobie, która złoży 
wniosek o  przyjęcie do funduszu, przy czym powinno to nastąpić przed zawarciem umowy z  funduszem.  
2. Otwarty fundusz i  dobrowolny fundusz udostęp niają prospekt informacyjny wraz z  ostatnim półrocznym sprawo -
zdaniem finansowym także na każde żądanie członka.  
3. Prospekt informacyjny oraz półroczne i  roczne sprawozdania finansowe powinny być przekazane organowi nadz o-
ru niezwłocznie po ich sporządzeni u, a roczne sprawozdania finansowe – także po ich zatwierdzeniu przez powszechne 
towarzystwo w  drodze uchwały walnego zgromadzenia.  
Art. 191. 1. Fundusz przesyła każdemu członkowi funduszu, w  regularnych odstępach czasu, nie rzadziej jednak niż 
co 12  miesi ęcy, informację o  środkach znajdujących się na rachunku członka, terminach dokonanych w  tym okresie wpłat 
składek i  wypłat transferowych oraz przeliczeniu tych składek i  wypłat transferowych na jednostki rozrachunkowe, 
o wynikach działalności lokacyjnej fu nduszu, a  także o  zasadach polityki inwestycyjnej i  celu inwestycyjnym funduszu, 
wraz ze wskaźnikami, do których są porównywane osiągane przez fundusz stopy zwrotu. Informacja jest przesyłana 
w trybie i  formie uzgodnionych z  członkiem funduszu. Tryby i  formy przesyłania informacji, które mogą być stosowane 
w danym funduszu, określa jego statut.  
1a. W informacji, o  której mowa w  ust. 1, otwarty fundusz jest obowiązany umieścić także następujące informacje:  
1) stopy zwrotu otwartego funduszu osiągane w  przesz łości;  
2) wysokość opłat, o  których mowa w  art. 134 ust. 1, oraz kosztów, o  których mowa w  art. 136 ust. 1, 2a i  2b; 
3) opis ryzyka inwestycyjnego związanego z  członkostwem w  otwartym funduszu.  
1b. Otwarty fundusz przesyła członkowi funduszu informację, w  trybie i  formie uzgodnionych z  członkiem funduszu 
na podstawie ust.  1, o rozpoczęciu przekazywania środków zgromadzonych na rachunku członka w  związku z ukończ e-
niem przez członka wieku niższego o  10 lat od wieku emerytalnego oraz o  sposobie przekazywania ś rodków.  
2. W razie sporu ciężar dowodu dostarczenia informacji, o  których mowa w  ust. 1 i 1b, spoczywa na funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 51 – Poz. 1906  
 
 Art. 192. 1. Fundusz jest obowiązany, na żądanie członka, udzielić mu informacji określającej pieniężną wartość 
środków zgromadzonych na jeg o rachunku w  trybie i  formie określonych na podstawie art.  191 ust. 1 zdanie drugie.  
2. (uchylony)  
3. (uchylony) 
Art. 193. 1. Fundusz udostępnia informacje dotyczące struktury swoich aktywów, z  zastrzeżeniem ust.  2–4. 
2. W odstępach miesięcznych otwarty fu ndusz udostępnia dane o  tym, jaka cz ęść aktywów została ulokowana w po-
szczególnych kategoriach lokat przewidzianych w  przepisach rozdziału 15, według stanu na ostatni dzień wyceny w  danym 
miesiącu.  
3. W odstępach półrocznych otwarty fundusz udostępnia dane  o tym, jaka wartość i  jaka część aktywów funduszu 
była ulokowana w  poszczególnych lokatach, podając informację o  emitencie poszczególnych papierów wartościowych, 
według stanu na ostatni dzień wyceny przypadający w  ostatnim miesiącu każdego okresu półroczn ego, z  zastrzeżeniem 
że dane z  okresu półrocznego dotyczyć mogą wyłącznie lokat stanowiących co najmniej 1% wartości aktywów funduszu.  
4. Pełna informacja o  strukturze aktywów otwartego funduszu, pracowniczego funduszu i  dobrowolnego funduszu, 
z uwzględnie niem także lokat stanowiących mniej niż 1% wartości aktywów funduszu, jest udostępniana na koniec każd e-
go okresu rocznego.  
Art. 194. 1. Informacje, o  których mowa w  art. 193 ust. 2–4, otwarty fundusz przekazuje niezwłocznie do organu 
nadzoru oraz publikuje  na ogólnodostępnej stronie internetowej.  
2. Pracowniczy fundusz przekazuje niezwłocznie informację, o  której mowa w  art. 193 ust. 4, do organu nadzoru oraz 
akcjonariuszom pracowniczego towarzystwa zarządzającego tym funduszem.  
3. Dobrowolny fundusz przeka zuje niezwłocznie informację, o  której mowa w  art. 193 ust. 4, do organu nadzoru oraz 
publikuje na ogólnodostępnej stronie internetowej.  
Art. 194a.  1. Dobrowolny fundusz i  pracowniczy fundusz są obowiązane do przygotowania deklaracji zasad polityki 
inwesty cyjnej funduszu.  
2. Deklaracja obejmuje co najmniej przedstawienie wdrożonych metod oceny ryzyka i  procedur zarządzania ryzykiem 
oraz zasad alokacji środków w  papiery wartościowe.  
3. Dobrowolny fundusz i  pracowniczy fundusz przekazują deklarację organowi n adzoru co  3 lata lub niezwłocznie po 
wprowadzeniu istotnych zmian w  polityce inwestycyjnej funduszu.  
4. Dobrowolny fundusz i  pracowniczy fundusz są obowiązane do przekazania organowi nadzoru po raz pierwszy 
deklaracji w  terminie 6  miesięcy od dnia wpłynięc ia pierwszej składki do funduszu.  
5. Dobrowolny fundusz i  pracowniczy fundusz przekazują deklarację także na pisemne żądanie członka.  
Art. 195. Towarzystwo i  fundusz mają obowiązek dostarczania organowi nadzoru okresowych sprawozdań oraz bi e-
żących informac ji dotyczących ich działalności i  sytuacji finansowej.  
Art. 196. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowe warunki, jakim powinien odpowiadać prospekt informacyjny oraz infor macja, o  której mowa w  art. 191 
ust. 1, 
2) sposób i  termin u dostępniania przez fundusz prospektu informacyjnego oraz termin przesyłania informacji, o  których 
mowa w  art. 191–193, 
3) zakres sprawozdań i  bieżących informacji dostarczanych przez towarzystwo i  fundusz do organu nadzoru oraz term i-
ny przekazywania tych s prawozdań i  informacji  
– uwzględniając wymogi kompletności i  rzetelności informacji dotyczących funkcjonowania funduszy.  
Art. 197. 1. Informacje o  otwartym funduszu, dobrowolnym funduszu lub towarzystwie udostępniane lub rozp o-
wszechniane publicznie przez p owszechne towarzystwo lub na zlecenie powszechnego towarzystwa, a  także na rzecz p o-
wszechnego towarzystwa, otwartego funduszu lub dobrowolnego funduszu, a  także informacje o  pracowniczym funduszu 
udostępniane przez pracownicze towarzystwo powinny w  sposób zrozumiały, obiektywny i  rzetelny przedstawiać sytuację 
finansową funduszu lub towarzystwa, a  także ryzyko związane z  przystąpieniem do funduszu oraz pozostawaniem czło n-
kiem funduszu.  
  
Dziennik  Ustaw  – 52 – Poz. 1906  
 
 2. Zakazana jest reklama dotycząca otwartego funduszu zawierająca inform acje, które nie spełniają wymagań okreś -
lonych w  ust. 1, lub wprowadzająca albo mogąca wprowadzić w  błąd, który mógłby mieć wpływ na skłonienie kogoko l-
wiek, aby przystąpił do otwartego funduszu lub w  nim pozostawał.  
3. Jeżeli udostępniane lub rozpowszechni ane publicznie informacje o  funduszu lub towarzystwie lub reklama narusz a-
ją wymagania określone w  ust. 1 lub 2, organ nadzoru, w  drodze decyzji administracyjnej, zakazuje towarzystwu lub po d-
miotowi działającemu na rzecz towarzystwa lub funduszu ich udostęp niania lub rozpowszechniania publicznego.  
4. W decyzji administracyjnej, o  której mowa w  ust. 3, nakazuje się jednocześnie ogłoszenie lub udostępnienie spr o-
stowania o  treści i  formie wskazanej przez organ nadzoru i  we wskazanym przez organ nadzoru terminie . 
5. Decyzji administracyjnej, o  której mowa w  ust. 3, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.  
6. Jeżeli zakaz, o  którym mowa w  ust. 3, lub nakaz, o  którym mowa w  ust. 4, nie zostanie wykonany, organ nadzoru 
nakłada na towarzystwo lub podmiot działa jący na rzecz towarzystwa lub funduszu karę pieniężną w  wysokości do 
3 000 000 zł oraz na koszt towarzystwa udostępnia lub rozpowszechnia publicznie sprostowanie, o  którym mowa w  ust. 4, 
w sposób i  formie adekwatnej do stopnia i  zakresu naruszenia wymogów określonych w  ust. 1 i 2. 
Art. 197a.  1. (utracił moc)8) 
2. Za reklamę nie uważa się zamieszczania na stronie internetowej otwartego funduszu informacji, o  których mowa 
w art. 191 ust. 1 i 1a. 
3. W przypadku naruszenia zakazu określonego w  ust. 1 organ nadz oru, w  drodze decyzji administracyjnej, nakazuje 
towarzystwu lub podmiotowi działającemu na rzecz towarzystwa lub funduszu zaprzestanie tego naruszenia i  nakłada na 
towarzystwo lub podmiot działający na rzecz towarzystwa lub funduszu karę pieniężną w  wysok ości od 1  000 000 zł do 
3 000 000 zł. 
4. Decyzji administracyjnej, o  której mowa w  ust. 3, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.  
Art. 198. Jeżeli towarzystwo, fundusz lub depozytariusz nie wypełniają określonych w  przepisach prawa obowiązków 
przek azywania informacji organowi nadzoru lub członkom funduszu, organ nadzoru może nałożyć na towarzystwo lub 
depozytariusza karę pieniężną w  wysokości do 3  000 000 zł. 
Rozdział 21  
Nadzór nad działalnością funduszy emerytalnych  
Art. 199. (uchylony) 
Art. 200. 1. (uchylony) 
2. Zadaniem organu nadzoru jest:  
1) sprawowanie nadzoru nad działalnością funduszy;  
1a) analiza kształtu rynku emerytalnego w  zakresie otwartych funduszy, dobrowolnych funduszy, pracowniczych progr a-
mów emerytalnych, IKE oraz IKZE w  Polsce, p oziomu zabezpieczenia interesów członków funduszy emerytalnych 
i uczestników pracowniczych programów emerytalnych, zagrożeń dla konkurencji na rynku otwartych funduszy em e-
rytalnych, rozwoju dobrowolnych i  kapitałowych oszczędności emerytalnych, maksymaliza cji poziomu oszczędności 
emerytalnych oraz przedkładanie propozycji stosownych zmian przepisów prawa w  tym zakresie;  
2) (uchylony) 
3) sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem pracowniczych programów emerytalnych;  
4) pogłębianie wiedzy społeczeństwa na temat  celów i  zasad działalności funduszy, ze  szczególnym uwzględnieniem 
praw przysługujących ich członkom;  
5) pogłębianie wiedzy społeczeństwa na temat celów i  zasad funkcjonowania pracowniczych programów emerytalnych, 
ze szczególnym uwzględnieniem praw uczest ników takich programów;  
6) współdziałanie z  organami administracji rządowej, Narodowym Bankiem Polskim, Zakładem Ubezpieczeń Społec z-
nych, towarzystwami, podmiotami działającymi na rzecz funduszy oraz związkami pracodawców, związkami zaw o-
dowymi i  innymi org anizacjami społecznymi w  zakresie kształtowania polityki państwa zapewniającej bezpieczny 
rozwój funduszy i  pracowniczych programów emerytalnych;  
                                                           
8) Z dniem 18 listopada 2015 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt K 1/14 (Dz. U . 
poz. 1917).  
  
Dziennik  Ustaw  – 53 – Poz. 1906  
 
 7) udzielanie informacji Narodowemu Bankowi Polskiemu w  zakresie niezbędnym do  wykonywania nadzoru nad ba n-
kami  pełniącymi funkcje depozytariuszy i  bankami będącymi akcjonariuszami towarzystw;  
8) (uchylony)  
8a) współdziałanie z  zagranicznymi organami nadzoru w  ramach realizacji transgranicznej działalności instytucji praco w-
niczych programów emerytalnych oraz nadzor u nad tymi instytucjami;  
9) podejmowanie innych działań przewidzianych przepisami niniejszej ustawy.  
Art. 200a.  (uchylony) 
Art. 201. (uchylony) 
Art. 202. 1. (uchylony)  
2. (uchylony)  
3. Wniosek o  ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ nadzoru nie wstrzymuj e wykonania decyzji organu nadzoru 
o cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzystwa, jeżeli cofnięcie zezwolenia następuje z  innych przyczyn niż określone 
w art. 61. 
3a. Organ nadzoru może nadać decyzji administracyjnej rygor natychmiastowej wykonalności, również jeżeli wymaga 
tego interes członków funduszy emerytalnych lub uczestników pracowniczych programów emerytalnych.  
4. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej nakładanej na podstawie przepisów ustawy organ nadzoru jest obowiąz a-
ny uwzględniać rodzaj i  wagę stwierdzonych nieprawidłowości.  
Art. 203. (uchylony) 
Art. 204. 1. W  ramach nadzoru nad działalnością funduszy organ nadzoru jest uprawniony w  szczególności do:  
1) żądania udostępnienia przez towarzystwo kopii dokumentów związanych z  działal nością funduszu lub towarzystwa 
oraz zapoznawania się z  ich treścią;  
2) żądania wszelkich informacji i  wyjaśnień, dotyczących działalności funduszu lub towarzystwa, od członków zarządu, 
rady nadzorczej, pracowników towarzystwa oraz innych osób związanych z  towarz ystwem lub funduszem umową 
zlecenia, umową o  dzieło lub innym stosunkiem prawnym o  podobnym charakterze;  
3) żądania udostępnienia przez depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyły wykon y-
wanie niektórych czynności, wszelkich informacji, dokumentów i  wyjaśnień dotyczących wykonywanych czynności 
na rzecz funduszu lub towarzystwa.  
2. Organ nadzoru, kierując pisemne żądanie, o  którym mowa w  ust. 1, wskazuje termin jego wykonania.  
3. W razie stwierdzenia, na podstawie uzyskanych in formacji, wyjaśnień i  dokumentów, o  których mowa w  ust. 1, 
przypadków naruszeń prawa lub interesu członków funduszu, organ nadzoru powiadamia towarzystwo, depozytariusza lub 
osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyły wykonywanie niektórych cz ynności, o  stwierdzonych niepraw i-
dłowościach i  wyznacza termin do ich usunięcia.  
4. Towarzystwo, depozytariusz lub osoba trzecia, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niekt ó-
rych czynności, może w  terminie 7  dni od dnia doręczenia powiadomi enia pisemnie zgłosić umotywowane zastrzeżenia do 
treści powiadomienia.  
4a. Jeżeli towarzystwo, depozytariusz lub osoba trzecia, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie 
niektórych czynności, uchybi terminowi, o  którym mowa w  ust. 4, organ nad zoru na prośbę zainteresowanego może prz y-
wrócić ten termin. Przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło 
bez jego winy. Organ nadzoru informuje pisemnie zainteresowanego o  przywróceniu terminu albo o  odmowie jego prz y-
wrócenia.  
5. Organ nadzoru po rozpatrzeniu zastrzeżeń powiadamia towarzystwo, depozytariusza lub osobę trzecią, której fu n-
dusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności, o  sposobie ich rozpatrzenia. W  powiadomieniu 
o rozpatr zeniu zastrzeżeń organ nadzoru może:  
1) uwzględnić zastrzeżenia w  całości lub w  części i  dokonać odpowiedniej zmiany w  treści powiadomienia;  
2) nie uwzględnić zastrzeżeń, jeżeli są bezzasadne.  
6. W przypadku gdy zostały zgłoszone zastrzeżenia zgodnie z  ust. 4, termin do usunięcia nieprawidłowości, o  którym 
mowa w  ust. 3, liczy się od dnia doręczenia powiadomienia o  rozpatrzeniu zastrzeżeń.  
  
Dziennik  Ustaw  – 54 – Poz. 1906  
 
 7. W terminie 3  dni od dnia upływu terminu wyznaczonego do usunięcia nieprawidłowości, towarzystwo, depozyt a-
riusz lub o soba trzecia, do której zostało skierowane powiadomienie, informuje pisemnie organ nadzoru o  sposobie usuni ę-
cia nieprawidłowości.  
8. W razie nieusunięcia nieprawidłowości w  wyznaczonym terminie, organ nadzoru może nałożyć na towarzystwo, 
depozytariusza lub  osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności, karę 
pieniężną w  wysokości do  500 000 zł. 
9. W przypadku stwierdzenia na podstawie uzyskanych informacji, wyjaśnień lub dokumentów, o  których mowa 
w ust. 1, rażąceg o naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu członków funduszy, organ nadzoru może nałożyć na 
towarzystwo, depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyły wykonywanie niektórych czy n-
ności, karę pieniężną w  wysokości do 50 0 000 zł, bezpośrednio po stwierdzeniu tych naruszeń.  
Art. 204a. 1. Organ nadzoru może przeprowadzić kontrolę działalności funduszu, towarzystwa, depozytariusza, 
a także osoby trzeciej, której fundusz lub towarzystwo powierzyły wykonywanie niektórych czynn ości. 
2. Osoba upoważniona przez organ nadzoru ma prawo wstępu do pomieszczeń:  
1) towarzystwa – w celu sprawdzenia, czy działalność towarzystwa lub funduszu jest zgodna z  prawem, statutem tow a-
rzystwa lub funduszu lub interesem członków funduszu;  
2) depozyt ariusza – w celu sprawdzenia, czy jego działalność związana z  przechowywaniem aktywów funduszu jest 
zgodna z  prawem lub z  umową o  przechowywanie aktywów funduszu lub interesem członków funduszu;  
3) osoby trzeciej, której fundusz lub towarzystwo powierzyły wykonywanie niektórych czynności – w celu sprawdzenia, 
czy jej działalność związana z  wykonywaniem niektórych czynności na rzecz funduszu lub towarzystwa jest zgodna 
z prawem lub interesem członków funduszu.  
3. Osoba przeprowadzająca kontrolę ma prawo:  
1) wglądu do wszelkich ksiąg, dokumentów i  innych nośników informacji;  
2) żądania sporządzenia oraz wydania kopii tych dokumentów i  nośników informacji;  
3) żądania udzielenia informacji przez członków władz statutowych, pracowników kontrolowanego przedsiębior cy albo 
podmiotów lub innych osób związanych z  kontrolowanym przedsiębiorcą albo podmiotem umową zlecenia, umową 
o dzieło lub innym stosunkiem prawnym o  podobnym charakterze;  
4) żądania zabezpieczenia dokumentów i  innych dowodów.  
4. Czynności kontrolne pod ejmowane przez pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego są wykonywane po 
okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia wydanego przez organ nadzoru.  
5. Kontrolę przeprowadza co najmniej dwóch kontrolujących.  
6. Upoważnienie, o  którym mo wa w  ust. 4, zawiera co najmniej:  
1) wskazanie podstawy prawnej;  
2) oznaczenie organu kontroli;  
3) datę i  miejsce wystawienia;  
4) imię i  nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji słu ż-
bowej;  
5) wskazanie osoby kierującej kontrolą;  
6) firmę przedsiębiorcy albo nazwę podmiotu objętego kontrolą;  
7) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;  
8) wskazanie daty rozpoczęcia i  przewidywanego terminu zakończenia kontroli;  
9) podpis osoby udzielającej upo ważnienia z  podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;  
10) pouczenie o  prawach i  obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy albo podmiotu.  
7. Zmiana zakresu przedmiotowego kontroli, terminu oraz pracownika organu kontroli wymaga wystawienia nowego 
upoważn ienia do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy. Przepis ust.  4 stosuje się odpowiednio.  
8. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli kierujący kontrolą doręcza kontrolowanemu przedsiębiorcy albo po d-
miotowi najpóźniej przed podjęciem przez kontrolujących p ierwszych czynności kontrolnych.  
  
Dziennik  Ustaw  – 55 – Poz. 1906  
 
 Art. 204b. 1. Powiadomienie, o  którym mowa w  art. 204 ust. 3 oraz art.  204j ust.  1, powinno zawierać:  
1) oznaczenie organu nadzoru;  
2) datę wydania;  
3) oznaczenie podmiotu, do którego kierowane jest powiadomienie;  
4) wskaza nie stwierdzonych nieprawidłowości oraz termin do ich usunięcia;  
5) uzasadnienie faktyczne i  prawne;  
6) pouczenie o  prawie zgłoszenia zastrzeżeń;  
7) pouczenie o  treści art.  204 ust. 8; 
8) podpis z  podaniem imienia i  nazwiska oraz stanowiska służbowego osob y upoważnionej do wydania powiadomienia.  
2. Powiadomienie, o  którym mowa w  ust. 1, oraz powiadomienie o  rozpatrzeniu zastr zeżeń, o  którym mowa w  art. 204 
ust. 5, jest czynnością nadzorczą, która nie rozstrzyga co  do istoty jakiejkolwiek sprawy ani nie doty czy uprawnień lub 
obowiązków wynikających z  przepisów prawa.  
3. W razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, o  której mowa w  art. 204 ust. 8, 
sąd administracyjny może wstrzymać jej wykonanie, również wtedy, gdy skarżący u prawdopodobni, iż ocena działalności 
towarzystwa, depozytariusza lub osoby trzeciej, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych 
czynności, zawarta w  powiadomieniu, o  którym mowa w  art. 204 ust. 3 albo art.  204j ust.  1, rażąco narusza prawo.  
Art. 204c.  Jeżeli towarzystwo lub fundusz prowadzą działalność z  naruszeniem prawa, statutu lub rażącym narusz e-
niem interesów członków funduszu, organ nadzoru może nałożyć na członka zarządu towarzystwa emerytalnego, odpowi e-
dzialnego za te naruszeni a, karę pieniężną do  wysokości trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia brutto tej osoby, wy -
liczonego na  podstawie wynagrodzenia za ostatnie 3  miesiące przed nałożeniem kary, niezależnie od innych środków na d-
zorczych przewidzianych przepisami prawa.  
Art. 204d.  1. Kontrolujący podlega wyłączeniu od udziału w  kontroli, jeżeli ustalenia kontroli mogłyby oddziaływać 
na jego prawa lub obowiązki albo prawa lub obowiązki jego małżonka lub osoby pozostającej z  nim faktycznie we wspó l-
nym pożyciu, krewnych i  powinowatych do drugiego stopnia albo osób związanych z  nim z  tytułu przysposobienia, opieki 
lub kurateli.  
2. Powody wyłączenia kontrolującego trwają mimo ustania małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki 
lub kurateli.  
3. Kontrolujący może być w yłączony również w  razie stwierdzenia innych przyczyn, które mogłyby wywołać wątpl i-
wości co do jego bezstronności.  
4. Jeżeli okoliczności, o  których mowa w  ust. 1 i 3, ujawnią się w  toku kontroli, kontrolujący powstrzymuje się od 
dalszych czynności i  zawia damia o  tym niezwłocznie organ nadzoru.  
5. Wyłączony kontrolujący podejmuje jedynie czynności niecierpiące zwłoki ze względu na  interes publiczny lub 
ważny interes podmiotu kontrolowanego.  
6. O wyłączeniu od udziału w  kontroli postanawia organ nadzoru z  urzędu albo na wniosek kontrolowanego przedsi ę-
biorcy albo podmiotu lub na wniosek kontrolującego.  
7. Organ nadzoru, postanawiając o  wyłączeniu kontrolującego, uzupełnia skład kontroluj ących. Przepis art.  204a 
ust. 7 stosuje się odpowiednio.  
Art. 204e.  1. Kontrola przeprowadzana jest w  siedzibie kontrolowanego przedsiębiorcy albo podmiotu, lub w  miejscu 
wykonywania działalności, w  godzinach pracy lub w  czasie faktycznego wykonywania działalności przez kontrolowanego 
przedsiębiorcę albo podmiot.  
2. Kontrola lub  poszczególne czynności kontrolne, za zgodą kontrolowanego przedsiębiorcy albo podmiotu, mogą 
być przeprowadzane również w  siedzibie organu, jeżeli może to  usprawnić prowadzenie kontroli.  
3. Kontrolowany przedsiębiorca albo podmiot zapewnia kontrolującym w arunki i  środki niezbędne do sprawnego 
przeprowadzenia kontroli, a  w szczególności udostępnia urządzenia techniczne oraz, w  miarę możliwości, oddzielne 
pomieszczenia z  odpowiednim wyposażeniem.  
4. Kontrolowany przedsiębiorca albo kierownik podmiotu lub upo ważniona przez nich osoba może uczestniczyć 
w czynnościach, o  których mowa w  art. 204a ust.  3 pkt 3. 
5. W okresie trwania kontroli kontrolowany przedsiębiorca albo podmiot wypełnia obowiązki, o  których mowa 
w art. 204a ust.  3, w terminach i  formach wskazan ych przez kierującego kontrolą lub w  jego zastępstwie innego kontrol u-
jącego.  
  
Dziennik  Ustaw  – 56 – Poz. 1906  
 
 Art. 204f.  1. Ustaleń kontroli dokonuje się na podstawie dowodów.  
2. Do dowodów zalicza się:  
1) dokumenty;  
2) dane i  informacje umieszczone w  systemach informatycznych kontrolowan ego przedsiębiorcy albo podmiotu;  
3) informacje udzielone przez osoby, o  których mowa w  art. 204a ust.  3 pkt 3; 
4) oświadczenia osób trzecich;  
5) wyniki oględzin;  
6) inne materiały, które mogą przyczynić się do stwierdzenia stanu faktycznego w  zakresie obj ętym kontrolą.  
3. Informacje pisemne sporządzane przez kontrolowanego przedsiębiorcę albo podmiot na  potrzeby przeprowadzanej 
kontroli powinny być podpisane przez osoby upoważnione do ich sporządzania. W  przypadku odmowy podpisania kontr o-
lujący sporządza s tosowną adnotację.  
4. Zgodność z  oryginałem odpisów, kserokopii i  wyciągów z  dokumentów potwierdza osoba upoważniona do repr e-
zentowania kontrolowanego przedsiębiorcy albo podmiotu.  
5. W razie niebezpieczeństwa utraty dowodów kierujący kontrolą lub w  jego zastępstwie inny kontrolujący może 
wskazać sposób zabezpieczenia dowodów przez przechowywanie ich w  miejscu prowadzenia działalności przez kontrol o-
wanego przedsiębiorcę albo podmiot w  oddzielnym, zamkniętym i  opieczętowanym pomieszczeniu.  
6. O zwolnieniu d owodów spod zabezpieczenia decyduje kierujący kontrolą lub w  jego zastępstwie inny kontrolujący.  
Art. 204g.  1. Osoba przeprowadzająca kontrolę jest obowiązana z  dokonanych czynności sporządzić i  podpisać pr o-
tokół kontroli. Protokół podpisuje kontrolowany p rzedsiębiorca albo podmiot, albo osoba upoważniona do ich reprezent o-
wania.  
2. Protokół zawiera w  szczególności:  
1) firmę i  adres kontrolowanego przedsiębiorcy albo nazwę i  siedzibę kontrolowanego podmiotu;  
2) imiona i  nazwiska oraz stanowiska służbowe kont rolujących;  
3) wskazanie osoby kierującej kontrolą;  
4) numer i  datę upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;  
5) imiona i  nazwiska oraz stanowiska służbowe osób składających oświadczenia oraz udzielających informacji w  toku 
kontroli;  
6) określenie przedmio tu i zakresu kontroli;  
7) opis dokonanych czynności oraz ustalenia stanu faktycznego;  
8) wzmiankę o  poinformowaniu podmiotu kontrolowanego o  jego prawach i  obowiązkach, przez pouczenie o  prawie, 
sposobie i  terminie zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartyc h w protokole kontroli;  
9) wykaz załączników z  podaniem nazwy każdego załącznika;  
10) datę i  miejsce sporządzenia protokołu.  
Art. 204h.  1. Protokół kontroli sporządza się w  dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z  których jeden egzemplarz 
kierujący kontrolą,  lub w  jego zastępstwie inny kontrolujący, przekazuje kontrolowanemu przedsiębiorcy albo podmiotowi.  
2. Osoba upoważniona do reprezentowania kontrolowanego przedsiębiorcy albo podmiotu potwierdza odbiór prot o-
kołu, umieszczając pisemne oświadczenie w  protok ole. 
3. Kierujący kontrolą lub w  jego zastępstwie inny kontrolujący oraz kontrolowany przedsiębiorca albo podmiot, albo 
osoba przez nich upoważniona, parafują każdą stronę protokołu.  
4. Jeżeli kontrolowany przedsiębiorca albo podmiot odmawia lub uchyla się  od odebrania protokołu kontroli, organ 
nadzoru wzywa pisemnie podmiot kontrolowany do złożenia oświadczenia o  odbiorze protokołu, wyznaczając termin nie 
krótszy niż 7  dni na dokonanie tej czynności. W  przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu p rotokół uważa 
się za odebrany z  upływem ostatniego dnia tego terminu.  
5. Po potwierdzeniu odbioru protokołu kontroli nie dokonuje się w  protokole żadnych poprawek i  dopisków.  
6. Oczywiste omyłki pisarskie lub rachunkowe prostuje kierujący kontrolą lub w  jego zastępstwie inny kontrolujący, 
parafując sprostowania. Organ nadzoru o  sprostowaniu oczywistych omyłek informuje pisemnie podmiot kontrolowany.  
  
Dziennik  Ustaw  – 57 – Poz. 1906  
 
 Art. 204i.  1. W terminie 14  dni od dnia potwierdzenia odbioru protokołu kontroli kontrolowany przedsiębiorca albo 
podmiot może zgłosić organowi nadzoru pisemne, umotywowane zastrzeżenia i  uwagi do treści protokołu oraz stanowisko 
w sprawach objętych zakresem kontroli.  
2. O sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń organ nadzoru informuje kontrolowaneg o przedsiębiorcę albo  podmiot w ter-
minie 14  dni od dnia ich doręczenia.  
Art. 204j.  1. Po podpisaniu protokołu kontroli, organ nadzoru powiadamia pisemnie kontrolowanego przedsiębiorcę 
albo podmiot o  stwierdzonych nieprawidłowościach i  wyznacza termin do  ich usunięcia. Przepisy  art. 204 ust. 4–8 stosuje 
się odpowiednio.  
2. W przypadku stwierdzenia w  wyniku kontroli rażących nieprawidłowości, organ nadzoru może nałożyć na kontr o-
lowanego przedsiębiorcę albo podmiot karę pieniężną w  wysokości do 500  000 zł, bezpośrednio po ich stwi erdzeniu.  
Art. 205. 1. Członek może wnieść do organu nadzoru skargę na fundusz, jeżeli sądzi, że działalność tego funduszu 
jest niezgodna z  przepisami prawa lub postanowieniami statutu funduszu.  
2. Skargę na fundusz może wnieść także osoba, która była uprzednio jego członkiem w  okresie 6  miesięcy poprzedz a-
jących wniesienie skargi.  
3. W imieniu grupy członków skargę na fundusz może wnieść do organu nadzoru także organizacja społeczna, której 
zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej.  
Art. 206. 1. Organ nadzoru może żądać zwołania posiedzenia zarządu, rady nadzorczej lub walnego zgromadzenia 
akcjonariuszy towarzystwa oraz umieszczenia poszczególnych spraw w  porządku obrad tych organów, jeżeli uzna to za 
konieczne do prawidłowego sprawowan ia nadzoru nad działalnością funduszu lub towarzystwa.  
2. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1, organ nadzoru deleguje swoje go przedstawiciela do udziału w posiedz e-
niu zarządu, rady nadzorczej lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy towarzystwa, który jes t uprawniony do zabierania 
głosu w  sprawach objętych porządkiem obrad tych organów.  
3. Organ nadzoru w  pisemnym wezwaniu występuje z  żądaniem, o  którym mowa w  ust. 1, określając termin, przed 
którego upływem posiedzenie zarządu, rady nadzorczej lub walnego  zgromadzenia akcjonariuszy towarzystwa powinno się 
odbyć. Termin ten nie może być krótszy niż 30  dni, licząc od dnia doręczenia wezwania.  
4. Towarzystwo jest obowiązane niezwłocznie poinformować organ nadzoru o  ustalonym terminie posiedzenia.  
5. Jeżeli w  ciągu 14  dni od dnia doręczenia wezwania termin posiedzenia zarządu, rady nadzorczej lub walnego 
zgromadzenia akcjonariuszy towarzystwa nie zostanie ustalony lub zostanie ustalony z  naruszeniem terminu określonego 
w wezwaniu, organ nadzoru może zwołać posi edzenie zarządu, rady nadzorczej lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy 
towarzystwa na koszt towarzystwa.  
Art. 207. (uchylony) 
Art. 207a. Organ nadzoru może być uczestnikiem postępowania rejestrowego dotyczącego towarzystwa emerytalnego 
lub funduszu emeryt alnego.  
Art. 207b.  Organ nadzoru, przynajmniej raz na dwa lata, przekazuje Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Ubezpieczeń 
i Pracowniczych Programów Emerytalnych informację o  obowiązujących w  prawie polskim wymogach dotyczących dzi a-
łalności pracowniczych fundus zy emerytalnych.  
Art. 208. (uchylony) 
Art. 209. (uchylony) 
Art. 210. Do Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, jego Zastępców, członków Komisji, pracowników 
Urzędu tej Komisji oraz osób zatrudnionych w  Urzędzie tej Komisji na podstawie umowy o  dzieł o, umowy zlecenia albo 
innych umów o  podobnym charakterze stosuje się odpowiednio przepisy art.  49. 
Art. 211–214. (uchylone) 
  
Dziennik  Ustaw  – 58 – Poz. 1906  
 
 Rozdział 22  
Przepisy karne  
Art. 215. Kto nie będąc do tego uprawniony używa w  nazwie (firmie) lub do określenia prowadzonej przez s iebie 
działalności gospodarczej albo w  reklamie określeń, o  których mowa w  art. 10 ust. 2 lub art.  28 ust. 1, 
podlega grzywnie do 1  000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 2.  
Art. 216. Kto bez wymaganego zezwolenia prowadzi działalność, o  której m owa w  art. 2 ust. 2 lub 3 lub art.  29 ust. 1, 
podlega grzywnie do 5  000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat  5. 
Art. 217. Kto, podejmując decyzje inwestycyjne na rachunek funduszu, narusza wymogi w  zakresie działalności 
lokacyjnej określone w niniejszej ustawie, stwarzając przez to zagrożenie dla interesów członka funduszu,  
podlega grzywnie do 1  000 000 zł. 
Art. 218. 1. Kto, będąc odpowiedzialny za informacje zawarte w  prospekcie informacyjnym, podaje nieprawdziwe 
lub zataja prawdziwe dane, w pływające w  istotny sposób na treść informacji,  
podlega grzywnie do 5  000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.  
2. Kto, będąc odpowiedzialny za inne informacje udostępniane członkom funduszu lub organowi nadzoru, zgodnie 
z przepisami niniejszej ustawy, dopuszcza się czynu określonego w  ust. 1, 
podlega grzywnie do 1  000 000 zł. 
Art. 219. 1. Kto wbrew zakazowi przewidzianemu w  art. 92 ust. 1 prowadzi działalność akwizycyjną polegającą na 
działaniach mających na celu skłonienie kogokolwiek, aby przy stąpił do  otwartego funduszu lub pozostawał członkiem 
tego funduszu, lub w  ramach tej działalności oferuje określone w  tym przepisie dodatkowe korzyści materialne lub wyk o-
rzystuje stosunek nadrzędności wynikający ze stosunku pracy lub innego stosunku prawn ego, na którym jest oparta zale ż-
ność służbowa lub inna zależność o  podobnym charakterze, w  celu skłonienia do przystąpienia do otwartego funduszu lub 
pozostawania jego członkiem,  
podlega grzywnie do 1  000 000 zł. 
2. Tej samej karze podlega, kto, prowadząc działalność, o  której mowa w  art. 92 ust. 2, oferuje dodatkowe korzyści 
materialne w  zamian za przystąpienie do określonego otwartego funduszu lub za pozostawanie jego członkiem.  
Art. 219a.  (uchylony) 
Art. 220. 1. Kto, będąc obowiązany do zachowania tajemn icy zawodowej dotyczącej działalności funduszu, ujawnia 
ją lub wykorzystuje,  
podlega grzywnie do 1  000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.  
2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w  ust. 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub oso bistej,  
podlega grzywnie do 5  000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 5.  
Art. 221. (uchylony)  
Art. 222. Odpowiedzialności karnej przewidzianej w  przepisach art.  215–220 podlega także ten, kto dopuszcza się 
czynów określonych w  tych przepisach, dzi ałając w  imieniu osoby prawnej.  
Rozdział 23  
Zmiany w  przepisach obowiązujących  
Art. 223–228. (pominięte) 
Rozdział 24  
Przepisy przejściowe i  końcowe  
Art. 229. (uchylony)  
Art. 230. (pominięty) 
Art. 230a.  (pominięty) 
  
Dziennik  Ustaw  – 59 – Poz. 1906  
 
 Art. 231. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  kwietnia 1999  r., z wyjątkiem:  
1) art. 199 –214 i  art. 230, które wchodzą w  życie z  dniem 1  maja 1998  r.; 
2) art. 1 –60, art.  92–94, art.  152, art.  157–164, art.  197, art.  215–222 i  art. 230a, które wchodzą w  życie z  dniem 1 sierpnia  
1998  r.; 
3) art. 81 –85, art. 90, art.  98 i art. 189–190, które wchodzą w  życie z  dniem 1  marca 1999  r.