DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  4 sierpnia 2022  r. 
Poz. 1634 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia 22 lipca 2022  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o  finansach publicznych  
1. Na podstawie art.  16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z  dnia 20 lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i  nie-
których innych aktów prawnych (Dz.  U. z 2019 r. poz. 1461 ) ogłasza się w  załączniku do niniejszego obwieszczenia jedno-
lity tekst ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. o finansach publicznych (Dz.  U. z 2021 r. poz. 305 ), z uwzględnieniem zmian 
wprowadzonych:  
1) ustawą z dnia 20 maja 2021  r. o zmianie ustawy – Prawo o prokuraturze, ustawy o  finansach publicznych oraz niektó-
rych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1236),  
2) ustawą z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. 
poz. 1535 i 1901), 
3) ustawą z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków 
publicznych oraz niektórych i nnych ustaw  (Dz. U. poz. 1773) , 
4) ustawą z dnia 17 września 2021  r. o zmianie ustawy o  pomocy państwa w  wychowywaniu dzieci oraz  niektórych  
innych ustaw (Dz.  U. poz. 1981),  
5) ustawą z dnia 14  października 2021  r. o zmianie ustawy o  dochodach jednostek sa morządu terytorialnego oraz niektó-
rych innych ustaw (Dz.  U. poz. 1927),  
6) ustawą z dnia 14  października 2021  r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. poz. 2054 
oraz z 2022 r. poz. 1265 ), 
7) ustawą z dnia 17 listopada 2021  r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym  (Dz. U. poz. 2270) , 
8) ustawą z dnia 11  marca 2022  r. o obronie Ojczyzny (Dz.  U. poz. 655) , 
9) ustawą z dnia 12 marca 2022  r. o pomocy obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego 
państwa (Dz.  U. poz. 583), 
10) ustawą z dnia 28 kwietnia 2022  r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w  perspektywie 
finansowej 2021 –2027 (Dz. U. poz. 1079), 
11) ustawą z dnia 28  kwietnia 2022  r. o zmianie ustawy o  służbie zagranicznej oraz nie których innych ustaw  (Dz. U. 
poz. 1283) 
oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszonych przed dniem  20 lipca 2022 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:  
1) art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 20 maja 2021  r. o zmianie ustawy – Prawo o prokuraturze, ustawy o  finansach publicznych 
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1236) , które stanowią: 
„Art. 6. 1. Sumy depozytowe uzyskane w  związku z  postępowaniami prowadzonymi lub nadzorowanymi w  po-
wszechnych jednost kach organizacyjnych prokuratury lub bieżącym funkcjonowaniem tych jednostek zdeponowane 
  
Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 1634 
 
na rachunkach innych niż wskazane w  art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, lub na  rachunkach niezapewniających dysponowania nimi przez właściwego kierownika powszechnej jed-
nostki organizacyjnej prokuratury, w  tym zdeponowane zgodnie z  art. 165 § 2, 4 i 5 ustawy zmienianej w  art. 3, 
w brzmieniu dotychczasowym, na oprocentowanych rachunkach bankowych, organ, w  którego dyspozycji pozostają, 
przekazuje w  terminie 6  miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy na rachunki depozytowe Ministra Finan-
sów, o których mowa w  art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, prowadzone 
dla właściwej pows zechnej jednostki organizacyjnej prokuratury w  sposób umożliwiający identyfikację podmiotu, któ-
rego dotyczy depozyt, wpłacającego i  postępowania, w  toku którego zdeponowano sumę depozytową, oraz z  zachowa-
niem podziału na sumę depozytową i  naliczone od niej  na dzień przekazania odsetki.  
2. Sumy depozytowe uzyskane w  związku z  postępowaniami prowadzonymi lub nadzorowanymi w  powszech-
nych jednostkach organizacyjnych prokuratury lub bieżącym funkcjonowaniem tych jednostek, które do dnia wejścia 
w życie niniejsze j ustawy zostały zdeponowane zgodnie z  art. 165 § 3 ustawy zmienianej w  art. 3 na oprocentowanych 
rachunkach lokat terminowych, organ, w  dyspozycji którego pozostają, przekazuje na rachunki depozytowe Ministra 
Finansów, o  których mowa w  art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w  spo-
sób określony w  ust. 1 i z zachowaniem podziału określonego w  ust. 1, nie później niż w  terminie 14  dni od dnia 
upływu okresu, na który została założona lokata.  
3. Sumy depozytowe, o  których mowa w  ust. 2, mogą być przekazane na odpowiednie rachunki depozytowe 
Ministra Finansów, o  których mowa w  art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, w  sposób określony w  ust. 1 i z zachowaniem podziału określonego  w ust. 1, przed dniem upływu okresu, na 
który została założona lokata, na wniosek podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku, o  którym mowa w  art. 165 § 3 
ustawy zmienianej w  art. 3. 
4. Do przechowywania sum depozytowych, o  których mowa w  ust. 1 i 2, do czasu ich przekazania na odpowiednie 
rachunki depozytowe Ministra Finansów, o  których mowa w  art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu 
nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe, z  tym że okres, na który została założona lokat a, o któ-
rej mowa w  art. 165 § 3 ustawy zmienianej w  art. 3, nie może być przedłużany.  
5. Do dnia 31  grudnia 2021  r. lokaty zakładane zgodnie z  art. 165 § 3 ustawy zmienianej w  art. 3 mogą być zakła -
dane na okres nie dłuższy niż do dnia 31  marca 2022  r. 
6. Minister właściwy do spraw budżetu otworzy rachunki dla powszechnych jednostek organizacyjnych prokura-
tury na podstawie art.  83a ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z  dniem wejścia w  życie 
niniejszej ustawy.  
7. Organy dysponuj ące dotychczasowymi rachunkami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury 
zamykają je po przekazaniu sum depozytowych na otworzone rachunki depozytowe Ministra Finansów, o  których 
mowa w art. 83a ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadan ym niniejszą ustawą, nie później niż w  terminie 
do dnia 1 stycznia 2024  r. 
Art. 7. Ustawa wchodzi w  życie z dniem 1 stycznia 2022  r., z wyjątkiem art.  6 ust. 4–6, które wchodzą w  życie 
z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ”; 
2) odnośnika nr 2 oraz art. 19–23, art. 26, art. 27, art. 30 i art. 31  ustawy z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy 
o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1535  i 1901), które stanowią: 
„2) Niniejsza ustawa uzupełnia wdrożenie dyrektywy Rady 2011/85/UE  z dnia 8 listopada 2011  r. w sprawie wymo-
gów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.  Urz. UE L 306 z 23.11.2011, str.  41).” 
„Art. 19. 1. Minister właściwy do spraw budżetu:  
1) w roku 2021, oprócz skarbowych papierów wartościowych, o  których mowa w  art. 76 ustawy z  dnia 19 listopada 
2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021  (Dz. U. poz. 2400 oraz 
z 2021 r. poz. 1104), 
2) w roku 2022  
– na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może przekazać Funduszowi Reprywatyza cji skarbowe papiery wartościowe 
z przeznaczeniem na nabywanie lub obejmowanie, w  latach 2021 i  2022, przez Skarb Państwa, reprezentowany przez 
Prezesa Rady Ministrów, akcji w  spółkach, w  tym na przeciwdziałanie społeczno -gospodarczym skutkom choroby 
zakaźnej wywołanej wirusem SARS -CoV-2, zwanej dalej „COVID -19”. 
2. Wartość nominalna zobowiązań z  tytułu wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych, o  których 
mowa w ust. 1, przekazanych Funduszowi Reprywatyzacji nie może przekroczyć kwoty 20  000 000 tys. zł. 
  
Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 1634 
 
3. Minister właściwy do spraw budżetu określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych 
papierów wartościowych, o  których mowa w  ust. 1, oraz sposób realizacji świadczeń z  nich wynikających.  
4. List emisyjny zawiera w  szczególności:  
1) datę emisji;  
2) powołanie podstawy prawnej emisji;  
3) jednostkową wartość nominalną w  złotych; 
4) cenę lub sposób jej ustalenia;  
5) stopę procentową lub sposób jej obliczania;  
6) określenie sposobu i  terminów wypłaty należności głównej oraz ewentualnych  należności ubocznych;  
7) termin wykupu oraz zastrzeżenia w  przedmiocie możliwości wcześniejszego wykupu.  
5. Emisja skarbowych papierów wartościowych, o  których mowa w  ust. 1, następuje z  dniem zarejestrowania 
skarbowych papierów wartościowych w  depozycie papierów wartościowych oraz w  kwocie równej wartości nominal-
nej wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych.  
6. Do emisji skarbowych papierów wartościowych, o  których mowa w  ust. 1, przepisów art.  98 i art. 102 ustawy 
zmienianej w  art. 1 oraz przepisów  wykonawczych wydanych na podstawie art.  97 tej ustawy nie stosuje się.  
7. Skarbowe papiery wartościowe, o  których mowa w  ust. 1, niewykorzystane do dnia 31  grudnia 2022  r. podle-
gają zwrotowi ministrowi właściwemu do spraw budżetu.  
8. Objęcie akcji spółek publicznych w  obrocie zorganizowanym w  rozumieniu art.  3 pkt 9 ustawy z  dnia 29 lipca 
2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.  U. z 2021 r. poz. 328, 355, 680 i 1505) przez Skarb Państwa nastę-
puje z uwzględnieniem przepisów ustawy z  dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy 
z dnia 29 lipca 2005  r. o ofercie publicznej i  warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowa-
nego systemu obrotu oraz o  spółkach publicznych (Dz.  U. z 2020 r. poz. 2080 oraz z  2021 r. poz. 355). 
Art. 20. 1. W przypadku, o  którym mowa w  art. 112d ust. 3 ustawy zmienianej w  art. 1, w przedłożonym Sejmowi 
projekcie ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok 2021, w  przypadku zmiany ustawy budżetowej na ten rok, jak 
również w projekcie usta wy budżetowej na rok 2022 oraz projekcie ustawy zmieniającej ustawę budżetową na 
rok 2022, w przypadku zmiany ustawy budżetowej na ten rok:  
1) prognozowaną kwotę wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  3 pkt 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu 
nadanym niniejszą ustawą, pomniejsza się o  prognozowane wydatki jednostek samorządu terytorialnego oraz ich 
związków, o  których mowa w  art. 236 ust. 4 tej ustawy;  
2) planowane wydatki, o  których mowa w  art. 112aa ust.  3 pkt 5 ustawy zmienianej w  art. 1, pomnie jsza się o pla-
nowane wydatki inwestycyjne Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, o którym mowa w  art. 65 ust. 1 ustawy 
zmienianej w  art. 16. 
2. W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1, do wydatków, dla których ustanowiono nieprzekraczalny limit wy-
datków, oblic zony zgodnie z  art. 112d ust. 5 ustawy zmienianej w  art. 1, nie wlicza się:  
1) planowanych wydatków budżetu państwa, o  których mowa w  art. 124 ust. 4 ustawy zmienianej w  art. 1, oraz wy-
datków z przeznaczeniem na realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w  art. 1; 
2) planowanych wydatków inwestycyjnych funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gos -
podarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw.  
Art. 20a. Środki z dodatkow ego funduszu motywacyjnego, o  którym mowa w  art. 46a ust. 1 ustawy z  dnia 19 listo-
pada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021  (Dz. U. poz. 2400 oraz 
z 2021 r. poz. 1104 i 1901), które nie będą wydatkowane p rzez dysponentów części budżetowych w  pełnej wysokości 
w 2021 r., stanowią wydatki budżetu państwa, do których nie stosuje się przepisu art.  181 ust. 1 ustawy zmienianej 
w art. 1, i mogą być wydatkowane na specjalne dodatki motywacyjne, o  których mowa w  art. 46a ust. 1 ustawy z  dnia 
19 listopada 2020  r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, do dnia 30  listo-
pada 2022 r. 
Art. 21. 1. Na rok 2021  Rada Ministrów ustala, w  drodze rozporządzenia, nie później niż do dnia 30 grudnia 
2021 r., wykaz oraz plan finansowy wydatków, do których nie stosuje się przepisu art.  181 ust. 1 ustawy zmienianej 
w art. 1, w tym tych, o  których mowa w  art. 20a, mając na względzie zapewnienie ich przejrzystości oraz stopień rea-
lizacji dochodó w i wydatków budżetu państwa oraz możliwość kontynuacji i  realizacji zadań finansowanych z budżetu 
państwa w  roku 2021.  
  
Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 1634 
 
2. Wykaz oraz plan finansowy wydatków, do których nie stosuje się przepisu art.  181 ust. 1 ustawy zmienianej 
w art. 1, Rada Ministrów us tala w szczegółowości określonej w  art. 116 ust. 2 ustawy zmienianej w  art. 1. 
3. W wykazie, o  którym mowa w  ust. 1, nie mogą być ujęte wydatki, które w  toku realizacji budżetu zostały 
zwiększone w  trybie art.  171 ust. 3 i 4 lub art. 173 ust. 2 ustawy zmie nianej w art. 1. 
4. Przepisu ust.  3 nie stosuje się do:  
1) wydatków przeniesionych na podstawie art.  15zi pkt 4 ustawy zmienianej w  art. 15; 
2) wydatków, w  stosunku do których nastąpiła zmiana przeznaczenia na podstawie art.  15zi pkt 5 ustawy zmienianej 
w art. 15. 
5. Środki finansowe na wydatki ujęte w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 1, minister właściwy do spraw finansów 
publicznych, do dnia 31  grudnia 2021  r., przekazuje na wyodrębniony rachunek wydatków centralnego rachunku bie-
żącego budżetu państwa.  
6. Wydatki ujęte w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 1, mogą być dokonane nie później niż do dnia 30  listopada 
2022 r. 
7. Środki finansowe niewykorzystane do dnia 30  listopada 2022  r. na wydatki ujęte w  wykazie, o  którym mowa 
w ust. 1, podlegają rozliczeniu i  przekazaniu na wyodrębniony rachunek wydatków niewygasających, w  terminie 
14 dni od tego dnia.  
8. W przypadku gdy przed upływem terminu, o  którym mowa w  ust. 6, dysponent stwierdzi brak możliwości wy-
datkowania środków finansowych na wydatki ujęte w  wykazie, o którym mowa w  ust. 1, niezwłocznie informuje o  tym 
ministra właściwego do spraw finansów publicznych i  zwraca niewykorzystane środki na rachunek wydatków niewy-
gasających w  terminie 14  dni. 
9. Niewykorzystane środki finansowe na wydatki ujęte w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 1, podlegają przekaza-
niu na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa.  
10. Do dotacji z  budżetu państwa przekazanych na realizację wydatków ujętych w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 1, 
przepisy art.  168 ustawy zmienianej w  art. 1 stosuje się odpowiednio.  
11. W roku 2021  przepisu art.  181 ust. 2 ustawy zmienianej w  art. 1 nie stosuje się.  
Art. 22. 1. W roku 2021 w  celu przeciwdziałania COVID -19 Prezes Rady Ministrów może, w  drodze rozporzą-
dzenia, dokonywa ć przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i  działami budżetu państwa, 
uwzględniając wysokość oraz rodzaj koniecznego wsparcia i  bieżące wykonanie wydatków w  poszczególnych częściach  
i działach budżetu państwa.  
2. W roku 2021 w  celu przeciwdziałania COVID -19 Prezes Rady Ministrów może podjąć decyzję o  zablokowaniu 
planowanych wydatków w  zakresie całego budżetu państwa, określając część budżetu państwa oraz łączną kwotę wy-
datków, która podlega blokowaniu.  
3. Prezes Rady Ministrów powie rza ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych wykonanie decyzji, 
o której mowa w  ust. 2. Szczegółową klasyfikację wydatków, które podlegają blokowaniu, ustala dysponent części bud -
żetowej. 
4. Ze środków zablokowanych na podstawie ust.  2 minister właściwy do spraw finansów publicznych może utwo-
rzyć nową rezerwę celową z  przeznaczeniem na przeciwdziałanie COVID -19. 
5. Podziału rezerwy celowej, o  której mowa w  ust. 4, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych 
na wniosek dysponenta real izującego zadanie związane z  przeciwdziałaniem COVID -19, zaakceptowany przez Prezesa 
Rady Ministrów.  
Art. 23. W roku 2021  Prezes Rady Ministrów w  celu przeciwdziałania społeczno -gospodarczym skutkom COVID -19 
może, w drodze rozporządzenia, dokonać przeniesi enia planowanych wydatków budżetowych, zablokowanych na pod-
stawie art.  177 ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, między częściami budżetu państwa, działami, rozdziałami i  paragra-
fami klasyfikacji wydatków, uwzględniając potrzebę zwiększenia dynamiki lub nadan ia impulsu do rozwoju gospodar-
czego kraju, w  szczególności umożliwienia realizacji wydatków majątkowych.”  
„Art. 26. 1. Do obliczenia kwoty wydatków 𝑊𝑌𝐷𝑛, o której mowa w  art. 112aa ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, 
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, na rok 2022  przyjmuje się kwotę wydatków 𝑊𝑌𝐷𝑛−1, o której mowa w  art. 112aa 
ust. 1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, równą 978  191 513 tys. zł. 
2. W przypadku, o  którym mowa w  art. 112d ust. 4 pkt 2 albo 3 ustawy zmienianej w  art. 1, kwota wydatków 
𝑊𝑌𝐷𝑠+𝑖𝑆, o której mowa w  art. 112d ust. 3 ustawy zmienianej w  art. 1, na rok 2022  jest obliczana z  uwzględnieniem 
kwoty wydatków 𝑊𝑌𝐷𝑛 obliczonej z  uwzględnieniem ust.  1. 
  
Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 1634 
 
Art. 27. 1. Przepisy art.  112aa i art. 112d ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
mają zastosowanie po raz pierwszy do projektu ustawy budżetowej na rok 2022.  
2. W roku 2021, w  przypadku zmiany ustawy budżetowej na ten rok, i  w roku 2022 , kwotę wydatków, o  której 
mowa w art. 112aa ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pomniejsza się o  kwotę 
planowanych wydatków Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, o którym mowa w  art. 65 ust. 1 ustawy zmienianej 
w art. 16. W przypadku niezatwierdzenia planu finansowego Funduszu Przeciwdziałania COVID -19 w terminie, o  któ-
rym mowa w  art. 65 ust. 24 ustawy zmienianej w  art. 16, w brzmieniu dotychczasowym, na potrzeby obliczenia nie-
przekraczalnego limitu wydatków, o  którym mow a w art. 112aa lub art.  112d ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu 
nadanym niniejszą ustawą, wydatki Funduszu Przeciwdziałania COVID -19 przyjmuje się w  wysokości równej wydat-
kom prognozowanym w  projekcie ustawy budżetowej przedłożonym Sejmowi.  
3. W przypadku zmiany ustawy budżetowej na rok 2021  do projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na 
rok 2021 mają zastosowanie przepisy art.  112aa i art. 112d ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą 
ustawą, z tym że w kwocie wydatków, o  której mowa w art. 112aa ust.  1 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu na-
danym niniejszą ustawą, uwzględnia się Bankowy Fundusz Gwarancyjny i  nie uwzględnia się wydatków państwowych 
funduszy celowych, o  których mowa w  art. 9 pkt 7 ustawy zmienianej w  art. 1, z wyjątkiem Funduszu Pracy.  
4. Sprawozdanie z  wykonania ustawy budżetowej na rok 2021  jest sporządzane z  uwzględnieniem przepisów 
art. 112aa ust.  2a i ust. 3 pkt 5 ustawy zmienianej w  art. 1 oraz art.  20. 
5. Przepisy art.  182 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po 
raz pierwszy do sprawozdania z  wykonania ustawy budżetowej na rok 2021.  
6. Przepisy art.  11a ust. 5, art. 29 ust. 6, 6a i 12 oraz art.  163 ust. 3a ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu 
nadanym niniejs zą ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do projektów planów finansowych lub zestawień docho -
dów oraz wydatków odpowiednio państwowych jednostek budżetowych, dla których organem prowadzącym są organy 
administracji państwowej prowadzące działalność okre śloną w ustawie z  dnia 14 grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe 
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1082), państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających 
siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podległych ministrowi właściwemu do s praw zagranicznych i  mini-
strowi właściwemu do spraw gospodarki, na rok 2023.  
7. Do projektów planów finansowych i  planów finansowych państwowych funduszy celowych na lata 2021 i  2022 
stosuje się przepisy art.  29 ust. 6 i 12 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.  
8. Przepisy art.  269 ustawy zmienianej w  art. 12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się po raz pierwszy  
do projektu planu finansowego i  planu finansowego Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na rok 2023.  
9. Przepisy usta w zmienianych w  art. 3, art. 6, art. 7, art. 11 i art. 15–17, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 
stosuje się po raz pierwszy do projektów planów finansowych i  planów finansowych odpowiednio:  
1) Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa,  
2) Krajowego Fun duszu Gwarancyjnego,  
3) Ekologicznego Funduszu Poręczeń i  Gwarancji,  
4) Funduszu Wsparcia Kredytobiorców,  
5) Turystycznego Funduszu Zwrotów,  
6) Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, 
7) Funduszu Gwarancji Płynnościowych,  
8) Funduszu Dopłat do Oprocentowania  
– na rok 2023.  
10. Do projektów planów finansowych i  planów finansowych funduszy, o  których mowa w  ust. 9, na lata 2021 
i 2022 stosuje się przepisy dotychczasowe.  
11. Przepisy ustawy zmienianej w  art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się po raz pierwszy do 
projektu planu finansowego i  planu finansowego funduszu motywacyjnego utworzonego przez Prezesa Kasy Rolni-
czego Ubezpieczenia Społecznego i  Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników na rok 2023. ” 
  
Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 1634 
 
„Art. 30. Dotychczasowe przepi sy wykonawcze wydane na podstawie art.  41 ust. 2 i art. 138 ust. 6 ustawy zmie-
nianej w art. 1, zachowują moc do dnia wejścia w  życie przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podsta-
wie art. 41 ust. 2 i art. 138 ust. 6 ustawy zmienianej w  art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej 
niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 31. Ustawa wchodzi w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z  wyjątkiem art.  1 pkt 1 i 2, art. 4 
pkt 2, pkt 3 w zakresie art.  14b pkt 2, i pkt 6, art. 12, art. 24, art. 27 ust. 8 i art. 28, które wchodzą w  życie z dniem 
1 stycznia 2022  r.”; 
3) art. 6 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środ-
ków publicznych oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1773) , który stanowi: 
„Art. 6. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem art.  5, który wchodzi w  życie 
z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ”; 
4) art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 17  września 2021  r. o zmianie ustawy o  pomocy państwa w  wychowywaniu dzieci 
oraz niektórych  innych ustaw (Dz.  U. poz. 1981),  które stanowią: 
„Art. 24. 1. W 2022 r. koszty obsługi świadczenia wychowawczego przez wójtów, burmistrzów, prezydentów 
miast wynoszą  0,33% otrzymanej dotacji na świadczenie wychowawcze.  
2. Od dnia 1  stycznia 2023  r. realizacja świadczenia wychowawczego, w  tym wypłata świadczenia wychowaw-
czego, przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast  jest realizowana ze środków finansowych pochodzących z  do-
tacji na świadczenia rodzinne.  Koszty obsługi świadczenia wychowawczego wynoszą  3% środków finansowych wy-
korzystanych na wypłatę świadczenia wychowawczego, pochodzących z  otrzymanej dotacji, nie m niej jednak niż 
2000,00 zł, a w przypadku gdy iloczyn lic zby wydanych rozstrzygnięć w  sprawie świadczenia wychowawczego 
i kwoty 30,00  zł przekracza kwotę 2000,00  zł, koszty obsługi świadczenia wychowawczego wynoszą 30,00  zł od wy-
danego rozstrzygnięcia w  sprawie świadczenia wychowawczego. ” 
„Art. 26. Ustawa wchodzi w  życie z dniem 1 stycznia 2022  r., z wyjątkiem art.  16, art. 19, art. 22, art. 23 i art. 25, 
które wchodzą w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;  
5) art. 9, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 14 października 2021  r. o zmianie ustawy o  dochodach jednostek samorządu tery-
torialnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. poz. 1927) , które stanowią: 
„Art. 9. 1. W roku 2022  do ustalenia relacji, o  której mowa w  art. 242 ust. 1 i 2 ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. 
o finansach publicznych (Dz.  U. z 2021 r. poz. 305, 1236, 1535, 1773 i  1927), dochody bieżące jednostki samorządu 
terytorialnego mogą być powiększone także o  przychody, o  których mowa w  art. 217 ust. 2 pkt 6 ustawy z  dnia 27 sierp-
nia 2009 r. o finansach publicznych.  
2. W latach 2022–2025 jednostka samorządu terytorialnego może w  danym roku budżetowym przekroczyć rela-
cję, o której mowa w  art. 242 ust. 1 i 2 ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. o finansach publicznych, pod warunkiem że 
w latach 2022 –2025 suma przekroczeń tej relacji w  poszczególnych latach nie będzie wyższa od sumy nadwyżek wy-
nikających z  tej relacji w  poszczególnych latach. ” 
„Art. 25. Przepis art.  243 ust. 3a ustawy zmienianej w  art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastoso-
wanie do wydatków wynikających z  umowy o dofinansowanie, o  której mowa w  art. 206 tej ustawy, zawartej po dniu 
1 stycznia 2022  r. i poniesionych po tym dniu.  
Art. 26. Ustawa wchodzi w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z  wyjątkiem art.  1 pkt 4–6, 10, 12 
i 15–22, art. 2–5, art. 6 pkt 2, art. 21 i art. 23, które wchodzą w  życie z dniem 1 stycznia 2022  r.”; 
6) art. 15 ustawy z dnia 14 października 2021  r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. 
poz. 2054 oraz z 2022 r. poz. 1265 ), który stanowi: 
„Art. 15. Ustawa wchodzi w  życie z dniem 1 stycznia 2022  r., z wyjątkiem:  
1) art. 4 i art. 8, które wchodzą w  życie z dniem 1 lipca 2022  r.; 
2) art. 6 i art. 14a, które wchodzą w  życie z dniem 1 stycznia 2024  r.”; 
7) art. 58 ustawy z dnia 17 listopada 2021  r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (D z. U. poz. 2270), który stanowi:  
„Art. 58. Ustawa wchodzi w  życie z dniem 1 stycznia 2022  r., z wyjątkiem:  
1) art. 40 w zakresie dodawanego pkt  8d w art. 21 ust. 1 ustawy z  dnia 26 lipca 1991  r. o podatku dochodowym od 
osób fizycznych oraz art.  48 pkt 1 lit. b i pkt 2–12, które wchodzą w  życie z dniem 1 kwietnia 2022  r.; 
2) art. 48 pkt 1 lit. a, art. 53, art. 54, art. 55 i art. 57, które wchodzą w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ”; 
  
Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 1634 
 
8) art. 824 ustawy z dnia 11  marca 2022  r. o obronie O jczyzny (Dz.  U. poz. 655), który stanowi : 
„Art. 824. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 30  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
1) art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w  życie z dniem nastę pującym po dniu ogłoszenia;  
2) art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w  życie z dniem 1 stycznia 2023  r.”; 
9) art. 105, art. 106,  art. 108, art. 110, art. 111 , art. 113 i art. 116 ustawy z dnia 12  marca 2022  r. o pomocy obywatelom 
Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.  U. poz. 583), które stanowią:  
„Art. 105. Do wydatków wynikających z  niniejszej ustawy nie stosuje się art.  50 ust. 1a–1c, 4 i 5 ustawy z  dnia 
27 sierpnia 2009  r. o finansach publicznych.  
Art. 106. W roku 2022 w celu realizacji zadań wynikających z  ustawy minister właściwy do spraw finansów pub -
licznych, na wiosek Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, może dokonać przeniesień wydatków zaplanowanych 
w części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych pomiędzy działam i klasyfikacji wydatków budżetu państwa. ” 
„Art. 108. Samorządowy zakład budżetowy, który realizuje zadania związane z  pomocą obywatelom Ukrainy 
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, może otrzymać dotacje z  budżetu jednostki samorządu 
terytorialnego przekraczające 50% kosztów jego działalności. ” 
„Art. 110. 1. Ustalając relację, o  której mowa w  art. 242 ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. o finansach publicz-
nych, planowane wydatki bieżące pomniejsza się o  planowane wydatki bieżące ponoszon e w celu realizacji zadań zwią-
zanych z pomocą obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w  części, w jakiej 
nie są one finansowane środkami publicznymi otrzymanymi przez jednostkę na ten cel.  
2. Ocena spełnienia zasady ok reślonej w  art. 242 ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. o finansach publicznych nastę puje 
z uwzględnieniem wykonanych wydatków bieżących pomniejszonych o  wykonane wydatki bieżące poniesione w  celu 
realizacji zadań związanych z  pomocą obywatelom Ukrainy w  związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego pań-
stwa w części, w jakiej nie były one finansowane środkami publicznymi otrzymanymi przez jednostkę na ten cel.  
3. Ustalając relację ograniczającą wysokość spłaty długu jednostki samorządu terytorialnego na r ok 2023 i  lata 
kolejne, wydatki bieżące budżetu tej jednostki podlegają pomniejszeniu o  wydatki bieżące poniesione w  celu realizacji 
zadań związanych z  pomocą obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa 
w części, w jakiej nie są one finansowane środkami publicznymi otrzymanymi przez jednostkę na ten cel.  
Art. 111. W celu realizacji zadań związanych z  pomocą obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym 
na terytorium tego państwa, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić wójta (burmistrza, 
prezydenta miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa do:  
1) dokonania zmian w  planie dochodów i  wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w  tym dokonywa-
nia przeniesień wydatków między działam i klasyfikacji budżetowej;  
2) dokonywania czynności, o  których mowa w  art. 258 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z  dnia 27 sierpnia 2009  r. o finansach 
publicznych;  
3) dokonywania zmian w  wieloletniej prognozie finansowej oraz w  planie wydatków budżetu jednostki sam orządu 
terytorialnego związanych z  wprowadzeniem nowych inwestycji lub zakupów inwestycyjnych przez jednostkę, 
o ile zmiana ta nie pogorszy wyniku budżetu tej jednostki. ” 
„Art. 113. Z budżetu państwa mogą być udzielane właściwym jednostkom samorządu teryto rialnego dotacje celowe  
na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z  pomocą obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem 
zbrojnym na terytorium tego państwa. W  przypadku dofinansowania zadań własnych bieżących i  inwestycyjnych 
kwota dotacji może stan owić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania. ” 
„Art. 116. Ustawa wchodzi w  życie z dniem ogłoszenia, z  mocą od dnia 24  lutego 2022  r., z wyjątkiem:  
1) art. 12 ust. 10–16, art. 72 oraz art.  89, które wchodzą w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ; 
2) art. 95, który wchodzi w  życie z dniem 27 marca 2022  r.”; 
10) odnośnika nr 1 oraz art. 141, art. 142 i art. 146 ustawy z dnia 28  kwietnia 2022  r. o zasadach realizacji zadań finanso-
wanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 –2027 (Dz. U. poz. 1079), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu:  
1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1060 z  dnia 24 czerwca 2021  r. ustanawiającego 
wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu 
  
Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 1634 
 
Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz S prawiedliwej Transformacji i  Europejskiego 
Funduszu Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury, a  także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz 
na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i  Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i  Instrumentu 
Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i  Polityki Wizowej (Dz.  Urz. UE L 231 z 30.06.2021 , 
str. 159 oraz Dz.  Urz. UE L 261 z 22.07.2021, str.  58); 
2) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1058 z  dnia 24 czerwca 2021  r. w sprawie Euro-
pejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i  Funduszu Spójności (Dz.  Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str.  60 
oraz Dz. Urz. UE L 13 z 20.01.2022, str.  74); 
3) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1057 z  dnia 24 czerwca 2021  r. ustanawiając ego 
Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr  1296/2013  (Dz. Urz. 
UE L 231 z 30.06.2021, str.  21 oraz Dz.  Urz. UE L 421 z 26.11.2021, str.  75); 
4) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1056 z  dnia 24 czerwca 2021  r. ustanawiającego 
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Dz.  Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str.  1 oraz Dz.  Urz. UE L 421 
z 26.11.2021, str.  74); 
5) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1059 z  dnia 24 czerwca 2021  r. w sprawie prze-
pisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w  ra-
mach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego 
(Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str.  94).” 
„Art. 141. Do umów o  dofinansowanie zawartych na podstawie ustawy z  dnia 11 lipca 2014  r. o zasadach reali-
zacji programów w  zakresie polityki spójności finansowanych w  perspektywie finansowej 2014 –2020 oraz decyzji 
o dofinansowaniu wydanych na podstawie tej ustawy stosuje się przepisy art.  189 ust. 3f ustawy zmienianej w  art. 113, 
w brzmieniu dotychczasowym.  
Art. 142. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  6a ust. 5 ustawy zmienianej w  art. 101 
zachowują moc do dnia wejścia w  życie prze pisów wykonawczych wydanych na podstawie art.  6a ust. 5 ustawy zmie-
nianej w art. 101, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18  miesięcy od dnia wejścia 
w życie ustawy.  
2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art . 153 ust. 2 ustawy zmienianej w  art. 113 za-
chowują moc do dnia wejścia w  życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art.  153 ust. 2 ustawy 
zmienianej w  art. 113, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie ustawy.  
3. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  189 ust. 4 i 4a ustawy zmienianej w  art. 113 
zachowują moc do dnia wejścia w  życie nowych przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie 
art. 189 ust. 4 i 4a ustawy zmienianej w  art. 113, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie 
ustawy. 
4. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  210 ust. 2 ustawy zmienianej w  art. 113 za-
chowują moc do dnia wejścia w  życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na pods tawie art. 210 ust. 2 ustawy 
zmienianej w  art. 113, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie art. 113 pkt 19.” 
„Art. 146. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
1) art. 125 pkt 11 lit. b i pkt 13, które wchodzą w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z  mocą od dnia 
1 lipca 2019  r.; 
2) art. 129, który wchodzi w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z  mocą od dnia 24  lutego 2022  r.; 
3) art. 111, art.  139 i art. 144, które wchodzą w  życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;  
4) art. 84, który wchodzi w  życie z dniem 1 lipca 2022  r.; 
5) art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5 oraz art.  140, które wchodzą w  życie po upływie 3  miesięcy od dnia ogłoszenia;  
6) art. 125 pkt 12, który wchodzi w  życie po upływie 6  miesięcy od dnia ogłoszenia, z  mocą od dnia 1  lipca 2019  r.; 
7) art. 125 pkt 10, 17, 18 i  20, które wchodzą w  życie po upływie 6  miesięcy od dnia ogłoszenia;  
8) art. 113 pkt 19 i art. 142 ust. 4, które wchodzą w  życie po upływie 36  miesięcy od dnia ogłoszenia .”; 
  
Dziennik Ustaw – 9 – Poz. 1634 
 
11) art. 6 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022  r. o zmianie ustawy o  służbie zagranicznej oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. 
poz. 1283), który stanowi:  
„Art. 6. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem:  
1) art. 1 pkt 5 oraz art.  4, które wchodzą w  życie z dniem 1 stycznia 2023  r.; 
2) art. 3, który wchodzi w  życie z dniem 1 lipca 2022  r.”. 
Marszałek Sejmu:  E. Witek 
  
Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 1634 
 
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu R zeczypospolitej 
Polskiej z dnia 22 lipca 2022  r. (Dz. U. poz. 1634) 
USTAWA  
z dnia 27 sierpnia 2009  r. 
o finansach publicznych  
DZIAŁ I 
Zasady finansów publicznych  
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Ustawa określa:  
1) zakres i zasady działania oraz organizację jednostek budżetowych i  samorządowych zakładów budżetowych;  
2) zakres i zasady działania agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej i  państwowych funduszy celowych;  
3) zasady funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w  zakresie gospodarki finansowej;  
4) zasady i tryb kontroli procesów związanych z  gromadzeniem  i rozdysponowywaniem środków publicznych oraz gos -
podarowaniem mieniem;  
5) zasady zarządzania państwowym długiem publicznym oraz procedury ostrożnościowe i  sanacyjne;  
6) zasady i tryb opracowywania oraz uchwalania Wieloletniego Planu Finansowego Państwa;  
7) zasady i tryb opracowywania oraz uchwalania wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego;  
8) zasady i tryb sporządzania budżetu państwa w  układzie zadaniowym;  
9) zakres i szczegółowość oraz zasady i  tryb planowania, uchwalania i wykonywania budżetu państwa oraz budżetów 
jednostek samorządu terytorialnego;  
10) szczególne zasady rachunkowości, planowania i  sprawozdawczości obowiązujące w  sektorze finansów publicznych;  
11) zasady gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z  budżetu Unii Europejskiej oraz z  innych źródeł zagra-
nicznych;  
12) zasady kontroli zarządczej i  audytu wewnętrznego oraz koordynacji kontroli zarządczej i  audytu wewnętrznego w  jed-
nostkach sektora finansów publicznych.  
Art. 2. Ilekroć w  ustawie jest mowa o:  
1) Ministrze Finansów – rozumie się przez to odpowiednio ministra właściwego do spraw budżetu, ministra właściwego 
do spraw finansów publicznych oraz ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;  
2) zarządzie jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to również wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;  
3) układzie zadaniowym – rozumie się przez to zestawienie odpowiednio wydatków budżetu państwa lub kosztów jed-
nostki sektora finansów publicznych sporządzone według funkcji państwa, oznacza jących poszczególne obszary dzia-
łań państwa, oraz:  
a) zadań budżetowych grupujących wydatki według celów,  
b) podzadań budżetowych grupujących działania umożliwiające realizację celów zadania, w  ramach którego pod -
zadania te zostały wyodrębnione  
– wraz z opisem celów tych zadań i  podzadań, a  także z bazowymi i  docelowymi miernikami stopnia realizacji celów 
działalności państwa, oznaczającymi wartościowe, ilościowe lub opisowe określenie bazowego i  docelowego poziomu 
efektów z  poniesionych nakładów;  
4) odrębnych ustawach – rozumie się przez to ustawy inne niż niniejsza ustawa oraz ustawa budżetowa;  
  
Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1634 
 
5)1) środkach europejskich – rozumie się przez to środki, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5a–5d; 
6) organizacjach pozarządowych – rozumie się przez to  organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w  art. 3 
ust. 3 ustawy z  dnia 24 kwietnia 2003  r. o działalności pożytku publicznego i  o wolontariacie (Dz.  U. z 2022 r. poz. 1327 
i 1265); 
7) jednostce w  dziale – rozumie się przez to jednostkę sektora fin ansów publicznych podległą ministrowi kierującemu 
określonym działem administracji rządowej lub przez niego nadzorowaną lub jednostkę sektora finansów publicz nych 
obsługującą organ podległy ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej l ub przez niego  nadzo-
rowany; 
8) dysponencie części budżetowej – rozumie się przez to kierowników jednostek oraz organy wymienione w  art. 139 
ust. 2, właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów oraz kierowników państwowych jedno-
stek organizacyjnych, o  których mowa w  art. 114 ust. 3 pkt 2, dysponujących częściami budżetu państwa ; 
9) scenariuszu makroekonomicznym – rozumie się przez to scenariusz przedstawiający realistyczne prognozy makro -
ekonomiczne, obejmujące w szczególności założenia dotyczące kształtowania się: podstawowych wielkości makro -
ekonomicznych oraz celów dotyczących deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu 
rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o  stosowaniu Protokołu w s prawie procedury dotyczącej 
nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europej ską (Dz. Urz. UE L 145 z  10.06.2009,  
str. 1, z późn. zm.2)), państwowego długu publicznego oraz poziomu kwoty wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1. 
Art. 3. Finanse publiczne obejmują procesy związane z  gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowy-
waniem, w  szczególności:  
1) gromadzenie dochodów i  przychodów publicznych;  
2) wydatkowanie środków publicznych;  
3) finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;  
4) zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne;  
5) zarządzanie środkami publicznymi;  
6) zarządzanie długiem publicznym;  
7) rozliczenia z  budżetem Unii Europejskiej.  
Art. 3a. Do umów i jednostronnych czynności prawnych,  związanych z gromadzeniem środków publicznych  oraz ich 
rozdysponowywaniem w zakresie:  
1) operacji finansowych związanych z wykonywaniem budżetu państwa i budżetu środków europejskich, w tym  z zakresu 
obsługi bankowej,  
2) operacji finansowych w zakresie śr odków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3,  
3) zaciągania pożyczek i kredytów, emisji skarbowych papierów wartościowych oraz innych operacji związanych  bezpo-
średnio z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa  
– nie stosuje się przepisu art. 18 ust. 1 ustawy  z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2180 oraz z 2022 r. poz. 807 i 872 ). 
Art. 4. 1. Przepisy ustawy stosuje się do:  
1) jednostek sektora finansów publicznych;  
2) innych podmiotów w  zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.  
2. Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków metropolitalnych oraz 
związków gmin i  powiatów.  
                                                           
1) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 1 ustawy z dnia 28  kwietnia 2022  r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków 
europejskich w perspektywie finansowej 2021 –2027 (Dz.  U. poz. 1079), która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2022 r.  
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 198 z 30.07.2010, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 69 z  08.03.2014 , 
str. 101. 
  
Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1634 
 
Rozdział 2  
Środki publiczne, nadwyżka i  deficyt sektora finansów publicznych  
Art. 5. 1. Środkami publicznymi są:  
1) dochody publiczne;  
2) środki pochodzące z  budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z  pomocy udzielanej przez pań-
stwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o  Wolnym Handlu (EFTA);  
2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju  (Dz. U. 
z 2021 r. poz. 1057 oraz z 2022 r. poz.  1079); 
2b)3) środki, o których mowa w  art. 202 ust. 4; 
3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w  pkt 2; 
4) przychody budżetu państwa i  budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów 
publicznych pochodzące:  
a) ze sprzedaży papierów wartościowych,  
b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,  
c) ze spłat pożyczek i  kredytów udzielonych ze środków publicznych,  
d) z otrzymanych pożyczek i  kredytów,  
e) z innych operacji finansowych;  
5) przychody jednostek sektor a finansów publicznych pochodzące z  prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące 
z innych źródeł.  
1a. Do przychodów budżetu państwa, o  których mowa w  ust. 1 pkt 4 lit. e, zalicza się także środki przekazane z  ra-
chunków depozytowych Ministra Finansów,  o których mowa w  art. 83a, na inne rachunki Ministra Finansów.  
2. Dochodami publicznymi są:  
1) daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z  zysku przedsiębiorstw państwowych i jedno-
osobowych  spółek Skarbu Państwa oraz bankó w państwowych, a  także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek 
ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jed-
nostek sektora finansów publicznych wynika z  odrębnych ustaw;  
2) inne dochody  budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicz-
nych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;  
3) wpływy ze sprzedaży wyrobów i  usług świadczonych przez jednostki sektora finansów pub licznych; 
4) dochody z  mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w  szczególności:  
a) wpływy z  umów najmu, dzierżawy i  innych umów o  podobnym charakterze,  
b) odsetki od środków na rachunkach bankowych,  
c) odsetki od udzielonych p ożyczek i  od posiadanych papierów wartościowych,  
d) dywidendy z  tytułu posiadanych praw majątkowych;  
5) spadki, zapisy i  darowizny w  postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora finansów publicznych;  
6) odszkodowania należne jednostkom sektora finansów pu blicznych;  
7) kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z  tytułu udzielonych poręczeń i  gwarancji;  
8) dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i  praw, niestanowiące przychodów w  rozumieniu ust.  1 pkt 4 lit. a i b. 
                                                           
3) Dodany przez art. 113 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
 
  
Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 1634 
 
3. Do środków, o  których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się:  
1)4) środki pochodzące z  funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, 
Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz Europejskiego Fundu szu 
Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury, z  wyłączeniem środków, o  których mowa w  pkt 5 lit. a i b; 
2) niepodlegające zwrotowi środki z  pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia 
o Wolnym Handlu (EFTA), z  wyłączeniem środków, o  których mowa w  pkt 5 lit. c i d: 
a) Norweskiego Mechanizmu Finansowego,  
b) Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,  
c) Szwajcarsko -Polskiego Programu Współpracy;  
3) środki przeznaczone na realizację programów przedakcesyjnych oraz Progra mu Środki Przejściowe;  
4) środki na realizację wspólnej polityki rolnej;  
5) środki przeznaczone na realizację:  
a)5) programów w  ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz celu Europejska Współpraca Terytorialna 
(Interreg),  
b) programów, o  których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady (WE) nr  1638/2006 z  dnia 24 paź-
dziernika 2006 r. określającym przepisy ogólne w  sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa 
i Partnerstwa (Dz.  Urz. UE L 310 z 09.11.2006, str.  1) oraz pro gramów Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa,  
c) Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004 –2009, 
d) Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2004 –2009; 
5a)6) środki przeznaczone na realizację Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych 20 14–2020; 
5b)6) Środki Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym i  środki Europejskiego Funduszu Społecznego 
Plus przeznaczonego na zwalczanie dep rywacji materialnej;  
5c)6) środki pochodzące z  instrumentu „Łącząc Europę”, o  którym mowa w  rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady 
(UE) nr 1316/2013 z  dnia 11 grudnia 2013  r. ustanawiającym instrument „Łącząc Europę”, zmieniającym roz porzą-
dzenie (UE) nr  913/2010 oraz uchylającym rozporządzenia (WE) nr  680/2007 i  (WE) nr 67/2010 (Dz. Urz. UE L 348 
z 20.12.2013, str.  129, z późn. zm.7)), oraz środki pochodzące z  instrumentu „Łącząc Europę”, o  którym mowa w  roz-
porządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1153 z  dnia 7 lipca 2021  r. ustanawiającym instrument „Łącząc  
Europę” i uchylającym rozporządzenia (UE) nr  1316/2013 i  (UE) nr 283/2014 (Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str.  38); 
5d)8) środki pochodzące z  Instrumentu na rzecz Odbudowy i  Zwiększania Odporności,  przeznaczone na wsparcie o  charak-
terze bezzwrotnym, o  którym mowa w  rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE ) 2021/241 z  dnia 12 lutego 
2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i  Zwiększania Odporności (Dz.  Urz. UE L 57 z 18.02.2021, 
str. 17, z późn. zm.9)); 
6) inne środki.  
4. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, środki publiczne niezaliczane do środków, o  których 
mowa w ust. 3 pkt 5c i 6, oraz termin, w  którym środki te powinny być wydatkowane, uwzględniając źródło ich pochodze-
nia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.  
5. (uchylony)  
Art. 6. 1. Środki publiczne przeznacza się na: 
1) wydatki publiczne;  
2) rozchody publiczne, w  tym na rozchody budżetu państwa i  budżetów jednostek samorządu terytorialnego.  
                                                           
4) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
5) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
6) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 2 lit. b tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
7) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 80 z 19.03.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 169 z 01.07.2015, 
str. 1, Dz. Urz. UE L 286 z 01.11.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 34, Dz. Urz. UE L 193 z 30.07.2018, str.  1 oraz 
Dz. Urz. UE LI 85 z 27.03.2019, str. 16.  
8) Dodany przez art. 113 pkt 2 lit. b tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
9) Zmiana wymienionego rozporządzeni a została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 410 z 18.11.2021, str. 197.  
  
Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 1634 
 
2. Rozchodami publicznymi są:  
1) spłaty otrzymanych pożyczek i  kredytów;  
2) wykup papierów wartościowych;  
3) udzielone poż yczki i kredyty; 
4) płatności wynikające z  odrębnych ustaw, których źródłem finansowania są przychody z  prywatyzacji majątku Skarbu 
Państwa; 
5) inne operacje finansowe związane z  zarządzaniem długiem publicznym i  płynnością;  
6) płatności związane z  udziałami Skarbu Państwa w  międzynarodowych instytucjach finansowych.  
Art. 7. 1. Dodatnia różnica między dochodami publicznymi a  wydatkami publicznymi, ustalona dla okresu rozlicze-
niowego, stanowi nadwyżkę sektora finansów publicznych, zaś ujemna różnica jest def icytem sektora finansów publicznych.  
2. Dochody publiczne i  wydatki publiczne oraz nadwyżkę lub deficyt sektora finansów publicznych ustala się po wy -
eliminowaniu przepływów finansowych między jednostkami tego sektora.  
Rozdział 3  
Jednostki sektora finansów  publicznych  
Art. 8. 1. Jednostki sektora finansów publicznych są tworzone w  formach określonych w  niniejszym rozdziale.  
2. Jednostki sektora finansów publicznych mogą być tworzone na podstawie niniejszej ustawy albo na podstawie od-
rębnych ustaw.  
Art. 9. Sektor finansów publicznych tworzą:  
1) organy władzy publicznej, w  tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i  ochrony prawa oraz 
sądy i trybunały;  
2) jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;  
2a) związki metropolitalne;  
3) jednostki budżetowe;  
4) samorządowe zakłady budżetowe;  
5) agencje wykonawcze;  
6) instytucje gospodarki budżetowej;  
7) państwowe fundusze celowe;  
8) Zakład Ubezpieczeń Społecznych i  zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecz-
nego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;  
9) Narodowy Fundusz Zdrowia;  
10) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;  
11) uczelnie publiczne;  
12) Polska Akademia Nauk i  tworzone przez nią jednostki organizacyj ne; 
13) państwowe i  samorządowe instytucje kultury;  
14) inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w  celu wykonywania zadań 
publicznych, z  wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych,  instytutów działających w  ramach Sieci Badaw-
czej Łukasiewicz,  banków oraz  spółek prawa handlowego ; 
15)10) Bankowy Fundusz Gwarancyjny.  
                                                           
10) Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych u staw 
(Dz. U. poz. 1535 i 1901), która weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2021 r.; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  
 
  
Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 1634 
 
Art. 10. 1. Jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej  
i państwowe fundusze celowe st osują zasady gospodarki finansowej określone w  niniejszej ustawie.  
2.11) Do jednostek sektora finansów publicznych, o  których mowa w  art. 9 pkt 8–15, działających na podstawie odręb-
nych ustaw stanowiących podstawę ich utworzenia przepisy niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio.  
Art. 11. 1. Jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobo-
wości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z  budżetu, a  pobrane dochody odprowadzają na rachunek od-
powiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w  szczególności jej nazwę, siedzibę i  przedmiot 
działalności.  
3. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżet owej jest plan dochodów i  wydatków, zwany dalej „planem finan so-
wym jednostki budżetowej ”. 
Art. 11a. 1. Państwowe jednostki budżetowe, dla których organem prowadzącym są organy administracji państwowej, 
prowadzą ce działalność określoną w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz 
z 2022 r. poz. 655, 1079,  1116 i 1383) gromadzą na wydzielonym rachunku dochody uzyskiwane:  
1) ze spadków, zapisów i  darowizn w  postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;  
2) z odszkodowań i  wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w  zarządzie bądź użytkowaniu jednostki budżetowej;  
3) z działalności wykraczającej poza zakres działalności podstawowej, określonej w  statucie, polegającej między innymi 
na świadczeniu usług, w  tym szkoleniowych i  informacyjnych;  
4) z opłat egzaminacyjnych, za wydawanie świadectw i  certyfikatów, jak również za sprawdzanie kwalifikacji;  
5) z tytułu odpłatności za wyżywienie i  zakwaterowanie uczniów i  młodzieży w  bursach i internatach, ponoszonych p rzez 
rodziców lub opiekunów;  
6) z dopłat bezpośrednich i  innych płatności stosowanych w  ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, otrzy-
manych na podstawie odrębnych przepisów.  
2. Decyzje o  utworzeniu rachunku, o  którym mowa w  ust. 1, podejmują kie rownicy państwowych jednostek budżeto-
wych, po uzyskaniu zgody organu prowadzącego szkołę.  
3. Dochody państwowych  jednostek budżetowych, o  których mowa w  ust. 1, są przeznaczone na:12) 
1) sfinansowanie wydatków bieżących i  majątkowych;  
2) cele wskazane przez  darczyńcę;  
3) remont lub odtworzenie mienia w  przypadku uzyskania dochodów z  tytułu wymienionego w  ust. 1 pkt 2. 
4. Dochody, o  których mowa w  ust. 1, wraz z  odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń 
osobowych.  
5.13) Organ prowadzący, o którym mowa w  ust. 1, na podstawie informacji otrzymanych od kierowników państwowych 
jednostek budżetowych, o  których mowa w  ust. 1, opracowuje zestawienie dochodów, o  których mowa w  ust. 1, oraz wy-
datków nimi finansowanych i  przekazuje je Ministrowi Fin ansów w trybie i terminach określonych w  przepisach dotyczą-
cych prac nad projektem ustawy budżetowej.  
Art. 12. 1. Jednostki budżetowe, z  zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i  likwidują:  
1) ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie o raz inne organy działające na podstawie odrębnych 
ustaw – państwowe jednostki budżetowe;  
2) organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego – gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.  
2. Tworząc jednostkę budżetową, organ, o  którym mowa w  ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią 
inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w  zarząd. 
3. Likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego  się 
w zarządzie tej j ednostki, z zastrzeżeniem ust. 7.  W przypadku państwowej jednostki budżetowej decyzja o  przeznaczeniu 
tego mienia jest podejmowana w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych.  
                                                           
11) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10; wszedł w życie z dni em 1 stycznia 2022 r.  
12) Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
13) Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b  ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 1634 
 
4. Z zastrzeżeniem ust.  7, należności i  zobowiązania likwi dowanej: 
1) państwowej jednostki budżetowej – przejmuje organ, który podjął decyzję o  likwidacji;  
2) gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki budżetowej – przejmuje urząd odpowiedniej jednostki samorządu 
terytorialnego.  
5. Przepis ust.  3 stosuje się odpowiednio do łączenia jednostek budżetowych.  
6. Likwidując jednostkę budżetową, organ, o  którym mowa w  ust. 1, może postanowić o  utworzeniu jednostki o  innej 
formie organizacyjno -prawnej. 
7. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 6, organ może również zdecyd ować o przejęciu należności i  zobowiązań  
likwidowanej jednostki budżetowej przez nowo utworzoną jednostkę.  
Art. 13. 1. Prezes Rady Ministrów może utworzyć jednostkę budżetową realizującą zadania na rzecz administracji 
rządowej.  
2. Prezes Rady Ministrów, t worząc jednostkę budżetową, o  której mowa w  ust. 1, określi zakres realizowanych przez 
nią zadań.  
3. Jednostka budżetowa, o  której mowa w  ust. 1, podlega Prezesowi Rady Ministrów albo wskazanemu przez niego 
ministrowi lub kierownikowi urzędu centralnego.  
4. Przepisy art.  12 ust. 2–7 stosuje się odpowiednio.  
Art. 14. Zadania własne jednostki samorządu terytorialnego w  zakresie: 
1) gospodarki mieszkaniowej i  gospodarowania lokalami użytkowymi,  
2) dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,  
3) wodociągów i  zaopatrzenia w  wodę, kanalizacji, usuwania i  oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czys tości 
i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i  unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w  energię 
elektryczną i  cieplną oraz gaz , 
4) lokalnego transportu zbiorowego,  
5) targowisk i  hal targowych,  
6) zieleni gminnej i  zadrzewień,  
7) kultury fizycznej i  sportu, w tym utrzymywania terenów rekreacyjnych i  urządzeń sportowych,  
7a) pomocy społecznej, reintegracji zawodowej i  społecznej o raz rehabilitacji zawodowej i  społecznej osób niepełno-
sprawnych,  
8) utrzymywania różnych gatunków egzotycznych i  krajowych zwierząt, w  tym w szczególności prowadzenia hodowli 
zwierząt zagrożonych wyginięciem, w  celu ich ochrony poza miejscem naturalnego wy stępowania,  
9) cmentarzy  
– mogą być wykonywane przez samorządowe zakłady budżetowe.  
Art. 15. 1. Samorządowy zakład budżetowy odpłatnie wykonuje zadania, pokrywając koszty swojej działalności z  przy-
chodów własnych.  
2. Podstawą gospodarki finansowej samorzą dowego zakładu budżetowego jest roczny plan finansowy obejmujący 
przychody, w  tym dotacje z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego, koszty i  inne obciążenia, stan środków obrotowych, 
stan należności i  zobowiązań na początek i  koniec okresu oraz rozlicz enia z budżetem jednostki samorządu terytorialnego.  
3. Samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego:  
1) dotacje przedmiotowe;  
2) dotacje celowe na zadania bieżące finansowane z  udziałem środków, o  których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3; 
3) dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.  
4. W zakresie określonym w  odrębnych ustawach samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać dotację pod -
miotową. 
  
Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 1634 
 
4a. Samorządowy zakład budżetowy może otrzymać z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego środki finansowe 
wynikające z  rozliczenia podatku od towarów i  usług, z tym że ich wysokość nie m oże być wyższa niż wynikająca z rozli-
czenia tego podatku związanego z  tym zakładem.  
5. Nowo tworzon emu samorządowemu zakładowi budżetowemu może być przyznana jednorazowa dotacja z  budżetu 
jednostki samorządu terytorialnego na pierwsze wyposażenie w  środki obrotowe.  
6. Dotacje dla samorządowego zakładu budżetowego, z  wyłączeniem dotacji, o  których mowa w  ust. 3 pkt 2 i 3, nie 
mogą przekroczyć 50% kosztów jego działalności.  
7. Samorządowy zakład budżetowy wpłaca do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżkę środków obro-
towych, ustaloną na koniec okresu sprawozdawczego, chyba że organ stanowiący je dnostki samorządu terytorialnego po-
stanowi inaczej.  
8. W planie finansowym samorządowego zakładu budżetowego mogą być dokonywane zmiany w  ciągu roku w przy-
padku realizowania wyższych od planowanych przychodów i  kosztów, pod warunkiem że nie spowoduje to z mniejszenia wpłat 
do budżetu jednostki samorządu terytorialnego ani zwiększenia dotacji z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 16. 1. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego tworzy, łączy, przekształca w  inną formę organiza-
cyjno-prawną i likwiduje samorządowy zakład budżetowy.  
2. Tworząc samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa:  
1) nazwę i siedzibę zakładu;  
2) przedmiot jego działalności;  
3) źródła przychodów własnych zakładu;  
4) stan wyposażenia zakładu w  środki obrotowe oraz składniki majątkowe przekazane zakładowi w  użytkowanie;  
5) terminy i sposób ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków obrotowych dokonywanych przez zakład do budżetu  
jednostki samorządu terytorialnego oraz s posób i terminy rocznych rozliczeń i  dokonywania wpłat do budżetu;  
6) zasady ustalania i  przekazywania z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego środków finansowych wynikających 
z rozliczenia podatku od towarów i  usług, jeżeli przewiduje przekazywanie t ych środków temu zakładowi.  
3. Likwidując samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa przezna-
czenie mienia znajdującego się w  użytkowaniu tego zakładu.  
4. Przepis ust.  3 stosuje się odpowiednio do łączenia samo rządowych zakładów budżetowych.  
5. Przekształcenie samorządowego zakładu budżetowego w  inną formę organizacyjno -prawną wymaga uprzednio jego 
likwidacji.  
6. Należności i  zobowiązania likwidowanego samorządowego zakładu budżetowego przejmuje organ, który podjął 
decyzję o  likwidacji, z  zastrzeżeniem ust.  7. 
7. Należności i  zobowiązania samorządowego zakładu budżetowego likwidowanego w  celu przekształcenia w  inną 
formę organizacyjno -prawną przejmuje utworzona jednostka.  
Art. 17. 1. Minister Finansów określi , w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej jednostek 
budżetowych i  samorządowych zakładów budżetowych, a  w szczególności:  
1) sposób i tryb sporządzania planów finansowych,  
2) sposób dokonywania zmian w  planach finansowych jednostek  budżetowych oraz zatwierdzania tych zmian,  
3) tryb pobierania dochodów i  dokonywania wydatków państwowych jednostek budżetowych,  
4) sposób ustalania nadwyżki środków obrotowych w  samorządowych zakładach budżetowych  
– biorąc pod uwagę potrzebę przestrzegan ia zasad celowego i  oszczędnego dokonywania wydatków oraz jawności, przej-
rzystości i  terminowej realizacji zadań.  
2. Minister Finansów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 1, uwzględni specyfikę działalności jednostek 
organizacyjnych podległych Mi nistrowi Obrony Narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi 
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu i  Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jed-
nostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz jednostek organizacy jnych działających poza granicami Rzeczypospolitej 
Polskiej. 
  
Dziennik Ustaw – 18 – Poz. 1634 
 
Art. 18. Agencja wykonawcza jest państwową osobą prawną tworzoną na podstawie odrębnej ustawy w  celu realizacji 
zadań państwa.  
Art. 19. 1. Zasady działania agencji wykonawczej określa ustawa, o  której mowa w  art. 18, oraz statut.  
2. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, wymogi, jakie powinien spełniać statut agencji wykonaw-
czej, w celu zapewnienia jednolitej i  przejrzystej organizacji wewnętrznej agencji wykonawczych pod względem instytu-
cjonalnym.  
Art. 20. Agencja wykonawcza prowadzi gospodarkę finansową na zasadach okreś lonych w niniejszej ustawie i  w ustawie, 
o której mowa w  art. 18. 
Art. 21. 1. Podstawą gospodarki finansowej agencji wykonawczej jest roczny plan finansowy, obejmu jący: 
1) przychody z  prowadzonej działalności;  
2) dotacje z budżetu państwa;  
3) zestawienie kosztów:  
a) funkcjonowania agencji wykonawczej,  
b) realizacji zadań ustawowych, z  wyszczególnieniem kosztów realizacji tych zadań przez inne podmioty  
– z wyszczególnieniem wynagrodzeń i  składek od nich naliczanych, płatności odset kowych wynikających z zaciągnię-
tych zobowiązań oraz zakupu towarów i  usług; 
4) wynik finansowy;  
5) środki na wydatki majątkowe;  
6) środki przyznane innym podmiotom;  
7) stan należności i  zobowiązań na początek i  koniec roku;  
8) stan środków pieniężnych na początek i  koniec roku.  
2. Projekt rocznego planu finansowego agencji wykonawczej ustala jej właściwy organ w  porozumieniu z  ministrem 
sprawującym nadzór nad agencją wykonawczą . Po zatwierdzeniu przez ministra sprawującego nadzór projekt jest przeka-
zywany Ministrowi Finansów, w  trybie i terminach określonych w  przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy bud że-
towej. 
3. W ramach projektu planu finansowego sporządza się plan dochodów i  wydatków agencji wykonawczej ujmowanych 
w terminie ich zapłaty.  
4. W planie dochodów i  wydatków agencji wykonawczej planowane wydatki nie powinny być wyższe od planowanych 
dochodów. Planowane wydatki mogą przekraczać planowane dochody za zgodą m inistra sprawującego nadzór nad agencją 
wykonawczą, wydaną w  porozumieniu z  Ministrem Finansów.  
5. W planie finansowym agencji wykonawczej mogą być dokonywane zmiany przychodów i  kosztów po uzyskaniu 
zgody ministra sprawującego nadzór nad agencją, wydanej po uzyskaniu opinii sejmowej komisji właściwej do spraw  
budżetu, z  zastrzeżeniem ust.  6. O dokonanych zmianach należy niezwłocznie powiadomić Ministra Finansów.  
6. Zmiany planu finansowego agencji wykonawczej nie mogą powodować zwiększenia zobowiązań agen cji ani pogor-
szenia planowanego wyniku finansowego agencji, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.  
7. Agencja wykonawcza może otrzymywać dotacje z  budżetu państwa, w  zakresie określonym w  odrębnych ustawach.  
8. Agencja wykonawcza może zaciągać zobowiąza nia na okres realizacji danego zadania przekraczający rok budże-
towy, jeżeli wydatki niezbędne na obsługę zobowiązania znajdują się w  rocznym planie finansowym.  
9. Ograniczenie, o  którym mowa w  ust. 6, nie dotyczy zwiększenia planu finansowego agencji wykon awczej z tytułu 
uzyskania pożyczki z  budżetu państwa na finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej.  
10. Rada Ministrów może określić, w  drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej agencji wy-
konawczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia  jednolitości zasad finansowania agencji wykonawczych oraz prze-
strzegania zasad jawności i  przejrzystości.  
Art. 22. 1. Agencja wykonawcza jest obowiązana corocznie wpłacać do budżetu państwa, na rachunek bieżący docho -
dów państwowej jednostki budżetowej ob sługującej ministra sprawującego nadzór nad tą agencją, nadwyżkę środków 
finansowych ustaloną na koniec roku, pozostającą po uregulowaniu zobowiązań podatkowych, z  zastrzeżeniem ust.  3. 
  
Dziennik Ustaw – 19 – Poz. 1634 
 
2. Nadwyżkę, o  której mowa w  ust. 1, agencja wykonawcza przekazuje nie zwłocznie po uregulowaniu zobowiązań 
wymagalnych z  okresu sprawozdawczego, nie później jednak niż do dnia 30  czerwca roku następującego po roku, w którym 
nadwyżka powstała.  
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach wynikających z  konieczności zapewnienia sprawnego i  pełnego wyko-
nywania zadań agencji wykonawczej Rada Ministrów może, na wniosek ministra sprawującego nadzór nad agencją wyko-
nawczą, wyrazić zgodę, w  formie uchwały, na niewpłacenie nadwyżki, o  której mowa w  ust. 1. 
4. Minister sprawujący nadzór nad agencją wykonawczą w  porozumieniu z  Ministrem Finansów określi, w  drodze roz-
porządzenia, sposób ustalania nadwyżki, uwzględniając potrzebę zapewnienia ciągłości finansowania zadań agencji, doko-
nywania inwestycji niezbędnych do wykonywania zadań państwa  oraz mając na względzie źródła finansowania zadań rea-
lizowanych przez agencję.  
Art. 23. 1. Instytucja gospodarki budżetowej jest jednostką sektora finansów publicznych tworzoną w  celu realizacji 
zadań publicznych, która:  
1) odpłatnie wykonuje wyodrębnione  zadania; 
2) pokrywa koszty swojej działalności oraz zobowiązania z  uzyskiwanych przychodów.  
2. Instytucja gospodarki budżetowej może być tworzona przez:  
1) ministra lub Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, za zgodą Rady Ministrów, udzieloną na jego wn iosek; 
2) organ lub kierownika jednostki, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, jako organu wykonującego funkcje organu założy-
cielskiego.  
3. Organ lub kierownik jednostki, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2, o utworzeniu instytucji gospodarki budżetowej 
informuje Pr ezesa Rady Ministrów.  
4. We wniosku, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 1, minister lub Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów określą:  
1) organ administracji rządowej wykonujący funkcje organu założycielskiego;  
2) przedmiot działalności podstawowej;  
3) źródła prz ychodów;  
4) przeznaczenie zysku.  
5. Instytucja gospodarki budżetowej uzyskuje osobowość prawną z  chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.  
Art. 24. 1. Instytucja gospodarki budżetowej może otrzymywać dotacje z  budżetu państwa na realizację zadań publicz-
nych, jeżeli odrębne ustawy tak stanowią.  
1a. Instytucja gospodarki budżetowej może uzyskiwać przychody z  odsetek od wolnych środków przekazanych w  de-
pozyt, o którym mowa w  art. 48 ust. 2. 
2. Podstawą gospodarki finansowej instytucji gospodarki budż etowej jest roczny plan finansowy, obejmujący:  
1) przychody z  prowadzonej działalności;  
2) dotacje z budżetu państwa;  
3) zestawienie kosztów:  
a) funkcjonowania instytucji gospodarki budżetowej,  
b) realizacji wyodrębnionych zadań  
– z wyszczególnieniem wynagrodzeń i  składek od nich naliczanych, płatności odset kowych wynikających z zaciągnię-
tych zobowiązań oraz zakupu towarów i  usług; 
4) środki na wydatki majątkowe;  
5) wynik finansowy;  
6) stan należności i  zobowiązań na początek i  koniec roku;  
7) stan środków pieniężnych na początek i  koniec roku.  
  
Dziennik Ustaw – 20 – Poz. 1634 
 
3. Koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą być ponoszone tylko w  ramach uzyskanych przychodów, z uwzględ-
nieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z  poprzednich okresów, pozostających w  dyspozycj i instytucji 
gospodarki budżetowej.  
4. Nowo tworzonej instytucji gospodarki budżetowej może być przyznana jednorazowa dotacja na pierwsze wyposa-
żenie w środki obrotowe.  
5. W planie finansowym instytucji gospodarki budżetowej mogą być dokonywane zmiany prz ychodów i  kosztów 
w trakcie roku budżetowego po uzyskaniu zgody organu wykonującego funkcje organu założycielskiego, z  tym że nie mogą 
one spowodować zwiększenia dotacji z  budżetu państwa i  pogorszenia planowanego wyniku finansowego . O dokonanych 
zmianach należy niezwłocznie powiadomić Ministra Finansów.  
6. Za zgodą organu wykonującego funkcje organu założycielskiego, wydaną w  porozumieniu z  Ministrem Finansów, 
w trakcie roku budżetowego mogą być dokonywane zmiany planu finansowego polegające na zwiększeniu  kosztów ponad 
planowane przychody, jednak nie więcej niż o  środki pieniężne z  poprzednich okresów, pozostające w  dyspozycji instytucji 
gospodarki budżetowej.  
Art. 25. 1. Likwidując instytucję gospodarki budżetowej, organ wykonujący funkcje organu założyci elskiego okreś la, 
w porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, przeznaczenie mienia tej instytucji.  
2. Należności i  zobowiązania likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej przejmuje organ wykonujący funkcje 
organu założycielskiego . 
3. Należności i  zobowiązania instytucji gospodarki budżetowej likwidowanej w  celu przekształcenia w  inną formę  
organizacyjno -prawną przejmuje utworzona jednostka.  
4. Przepis ust.  3 stosuje się odpowiednio do łączenia instytucji gospodarki budżetowej.  
Art. 26. 1. Instytucja gospodarki budżetowej działa na podstawie statutu nadanego przez organ wykonujący funkcje 
organu założycielskiego.  
2. Statut instytucji gospodarki budżetowej określa w  szczególności:  
1) nazwę i siedzibę tej instytucji;  
2) przedmiot dz iałalności podstawowej tej instytucji;  
3) źródła uzyskiwania przychodów tej instytucji;  
4) tryb i zasady dokonywania zmian w  statucie tej instytucji;  
5) stan wyposażenia w  środki obrotowe oraz składniki majątkowe przekazane tej instytucji;  
6) zasady prowadzenia działalności innej niż podstawowa, jeżeli ta instytucja będzie prowadzić taką działalność.  
3. Organizację wewnętrzną instytucji gospodarki budżetowej określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora  
instytucji gospodarki budżetowej.  
Art. 27. 1. Dyrektora instytucji gospodarki budżetowej powołuje i  odwołuje organ wykonujący funkcje organu zało-
życielskiego.  
2. Do zadań dyrektora instytucji gospodarki budżetowej należy:  
1) zarządzanie instytucją gospodarki budżetowej;  
2) reprezentowanie ins tytucji gospodarki budżetowej na zewnątrz;  
3) przygotowanie i  nadanie regulaminu organizacyjnego instytucji gospodarki budżetowej;  
4) przygotowanie projektu rocznego planu finansowego;  
5) przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego instytucji gospodark i budżetowej;  
6) przygotowanie rocznego sprawozdania z  działalności instytucji gospodarki budżetowej, którego zakres informacyjny 
określa art.  49 ust. 2 i 3 ustawy z  dnia 29 września 1994  r. o rachunkowości (Dz.  U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106  oraz 
z 2022 r. poz. 1488 ). 
3. Projekt rocznego planu finansowego jest przekazywany organowi wykonującemu funkcje organu założycielskiego, 
w trybie i terminach określonych w  przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.  
  
Dziennik Ustaw – 21 – Poz. 1634 
 
Art. 28. 1. Instytucja gospodar ki budżetowej samodzielnie gospodaruje mieniem, kierując się zasadą efektywności 
jego wykorzystania.  
2. Na mienie instytucji gospodarki budżetowej mogą składać się:  
1) przeniesione na własność nieruchomości;  
2) mienie stanowiące wyposażenie przekazane prze z organ wykonujący funkcje organu założycielskiego w  formie uży-
czenia; 
3) mienie nabyte z  własnych środków.  
3. Instytucja gospodarki budżetowej w  celu zaciągnięcia zobowiązania przewyższającego 30% rocznych przychodów 
jest obowiązana uzyskać zgodę organu w ykonującego funkcje organu założycielskiego.  
4. Instytucja gospodarki budżetowej może zbywać środki trwałe. Zbycie (najem, dzierżawa, użyczenie) aktywów może 
nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez organ wykonujący funkcje organu założycielskiego,  z uwzględnieniem 
przepisów o  gospodarce nieruchomościami.  
5. Wartość majątku instytucji gospodarki budżetowej odzwierciedla fundusz instytucji gospodarki budżetowej.  
6. Fundusz instytucji gospodarki budżetowej zwiększa się lub zmniejsza o  kwotę zmian wartości majątku będących 
skutkiem:  
1) aktualizacji wyceny środków trwałych na podstawie odrębnych przepisów;  
2) (uchylony)  
3) łączenia i  podziału instytucji gospodarki budżetowej na podstawie bilansów zamknięcia dzielonych lub łączonych jed-
nostek. 
7. (uchylony) 
8. Instytucja gospodarki budżetowej tworzy fundusz zapasowy z  zysku netto z  przeznaczeniem na:  
1) finansowanie inwestycji;  
2) pokrycie straty netto.  
Art. 29. 1. Państwowy fundusz celowy jest tworzony na podstawie odrębnej ustawy.  
2. Przychody państw owego funduszu celowego pochodzą ze środków publicznych, a  koszty są ponoszone na realizację 
wyodrębnionych zadań państwowych.  
3. Państwowy fundusz celowy nie posiada osobowości prawnej.  
4. Państwowy fundusz celowy stanowi wyodrębniony rachunek bankowy, kt órym dysponuje minister wskazany w  usta-
wie tworzącej fundusz albo inny organ wskazany w  tej ustawie.  
5. Do państwowych funduszy celowych nie zalicza się funduszy, których jedynym źródłem przychodów, z  wyłącze-
niem odsetek od rachunku bankowego i  darowizn, jest dotacja z  budżetu państwa.  
6.14) Podstawą gospodarki finansowej państwowego funduszu celowego jest roczny plan finansowy , w ramach którego 
sporządza się plan dochodów i  wydatków ujmowanych w  terminie ich zapłaty . 
6a.15) Projekt planu finansowego państwo wego funduszu celowego jest przekazywany Ministrowi Finansów w  trybie 
i terminach określonych w  przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.  
7. Ze środków państwowego funduszu celowego mogą być udzielane pożyczki jednostkom samorządu teryto rialnego, 
jeżeli ustawa tworząca fundusz tak stanowi.  
8. Koszty państwowego funduszu celowego mogą być pokrywane tylko w  ramach posiadanych środków finansowych 
obejmujących bieżące przychody, w  tym dotacje z  budżetu państwa i  pozostałości środków z  okresów poprzednich.  
9. W planie finansowym państwowego funduszu celowego mogą być dokonywane zmiany polegające na zwiększeniu 
prognozowanych przychodów i  odpowiednio kosztów.  
                                                           
14) Ze zmianą wprowadzo ną przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
15) Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 1634 
 
10. Zmiany planu finansowego państwowego funduszu celowego nie mogą powodować zwiększen ia dotacji z  budżetu 
państwa. 
11. Jeżeli państwowy fundusz celowy posiada zobowiązania wymagalne, w  tym kredyty i  pożyczki, zwiększenie przy-
chodów w  pierwszej kolejności przeznacza się na ich spłatę.  
12.16) Zmiany planu finansowego państwowego funduszu celo wego dokonuje odpowiednio minister albo inny organ 
dysponujący tym funduszem po uzyskaniu zgody Ministra Finansów i  opinii sejmowej komisji do spraw budżetu.  
Art. 30. 1. Państwowe i  samorządowe osoby prawne są tworzone na podstawie odrębnych ustaw.  
2. Podstawą gospodarki finansowej państwowych i  samorządowych osób prawnych jest plan finansowy.  
3. Plany finansowe państwowych i  samorządowych osób prawnych są sporządzane zgodnie z  ustawami o  ich utworze-
niu, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.  
4. Projekty planów finansowych państwowych osób prawnych, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, są przekazywane  
Ministrowi Finansów w  trybie i terminach określonych w  przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.  
Art. 31. Jednostki, o  których mow a w art. 30 ust. 1, wyodrębniają w  planach finansowych:  
1) przychody z  prowadzonej działalności;  
2) dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;  
3) koszty, w  tym: 
a) wynagrodzenia i  składki od nich naliczane,  
b) płatności odse tkowe wynikające z  zaciągniętych zobowiązań,  
c) zakup towarów i  usług; 
4) środki na wydatki majątkowe;  
5) środki przyznane innym podmiotom;  
6) stan należności i  zobowiązań na początek i  koniec roku;  
7) stan środków pieniężnych na początek i  koniec roku.  
Art. 32. Agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, dysponenci państwowych funduszy celowych oraz 
państwowe osoby prawne, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, sporządzają plany finansowe w  układzie zadaniowym na rok 
budżetowy i  dwa kolejne lata.  
Rozdział 4 
Jawność i  przejrzystość finansów publicznych  
Art. 33. 1. Gospodarka środkami publicznymi jest jawna.  
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za 
informację niejawną na podstawie od rębnych przepisów lub jeżeli wynika to z  umów międzynarodowych.  
Art. 34. 1. Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi jest realizowana przez:  
1) jawność debaty budżetowej w  Sejmie i Senacie oraz debat budżetowych w  organach stanowiących jednostek  samo-
rządu terytorialnego;  
2) jawność debaty nad sprawozdaniem z  wykonania budżetu państwa w  Sejmie i debat nad sprawozdaniami z wykonania 
budżetów jednostek samorządu terytorialnego;  
3) podawanie do publicznej wiadomości:  
a) kwot dotacji udzielanych z  budżetu państwa i  budżetów jednostek samorządu terytorialnego,  
b) kwot dotacji udzielanych przez państwowe fundusze celowe,  
c) zbiorczych danych dotyczących finansów publicznych,  
d) informacji o  wykonaniu budżetu państwa za okresy miesięczne;  
                                                           
16) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 23 – Poz. 1634 
 
4) jawność debat y nad projektem uchwały w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego;  
5) podawanie do publicznej wiadomości przez jednostki sektora finansów publicznych informacji dotyczących:  
a) zakresu zadań lub usług wykonywanych lub św iadczonych przez jednostkę oraz wysokości środków publicznych 
przekazanych na ich realizację,  
b) zasad i warunków świadczenia usług dla podmiotów uprawnionych,  
c) zasad odpłatności za świadczone usługi;  
6) zapewnianie radnym danej jednostki samorządu teryt orialnego dostępu do:  
a) dowodów księgowych i  dokumentów inwentaryzacyjnych – z zachowaniem przepisów o  rachunkowości oraz 
o ochronie danych osobowych,  
b) informacji o  wynikach przeprowadzonych kontroli gospodarki finansowej,  
c) sprawozdania z  wykonania pl anu audytu za rok poprzedni;  
7) udostępnianie przez Narodowy Fundusz Zdrowia informacji o  przychodach i  kosztach oraz o  świadczeniodawcach 
realizujących świadczenia opieki zdrowotnej, z  którymi Fundusz zawarł umowy, o  zakresie przedmiotowym umów 
oraz o sposobie ustalania ceny za zamówione świadczenia;  
8) udostępnianie przez jednostki sektora finansów publicznych wykazu podmiotów spoza sektora finansów publicznych, 
którym ze środków publicznych została udzielona dotacja, dofinansowanie realizacji zadania lub  pożyczka, lub którym 
została umorzona należność wobec jednostki sektora finansów publicznych;  
9) udostępnianie corocznych sprawozdań dotyczących finansów i  działalności jednostek organizacyjnych należących do 
sektora finansów publicznych;  
10) podejmowanie , w głosowaniu jawnym i  imiennym, uchwał organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego 
dotyczących gospodarowania środkami publicznymi;  
11) podawanie do publicznej wiadomości treści planów działalności, sprawozdań z  wykonania planów działalności o raz 
oświadczeń o  stanie kontroli zarządczej, o  których mowa w  art. 70; 
12)17) udostępnianie umów, o  których mowa w  art. 34a. 
2. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości sprawozdanie z  wykonania ustawy budżetowej przyjęte przez  
Radę Ministrów.  
Art. 34a.18) 1. Minister Finansów prowadzi rejestr umów zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych.  
2. Rejestr umów jest systemem teleinformatycznym w  rozumieniu art.  3 pkt 3 ustawy z  dnia 17 lutego 2005  r. 
o informatyzacji działalności podmiotó w realizujących zadania publiczne (Dz.  U. z 2021 r. poz. 2070 oraz z 2022 r. 
poz. 1087 ). 
3. Informacje zamieszczone w  rejestrze umów dotyczą umów, które mogą podlegać udostępnieniu na podstawie 
ustawy z dnia 6 września 2001  r. o dostępie do info rmacji publ icznej (Dz.  U. z 2022 r. poz. 902). Przepisy art.  5 ust. 1, 
2 i 2a ustawy z  dnia 6 września 2001  r. o dostępie do informacji publicznej stosuje się odpowiednio.  
4. W rejestrze umów nie zamieszcza się informacji o  umowach zawartych w  wyniku rozstrzygnięcia zamówień 
oraz konkursów, o  których mowa w  art. 12 ust. 1 ustawy z  dnia 11 września 2019  r. – Prawo zamówień publicznych 
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, z późn. zm .19)). 
5. W rejestrze umów zamieszcza się informacje o  umowach zawartych w  formie pisemnej, dokume ntowej, elektro -
nicznej albo innej formie szczególnej, których wartość przedmiotu przekracza 500  zł. 
                                                           
17) Dodany przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 14  października 2021  r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. poz. 2054 oraz z 2022 r. poz. 1265 ), która weszła w ży cie z dniem 1 stycznia 2022 r.; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 
2024 r. 
18) Dodany przez art.  6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 17; wejdzie w życie z dn iem 1 stycznia 2024 r.  
19) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.  U. z 2021 r. poz. 1598, 2054 i 2269 oraz z 2022 r. poz. 25,  872 
i 1079. 
  
Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 1634 
 
6. Rejestr umów obejmuje:  
1) numer umowy – o ile taki nadano;  
2) datę i miejsce zawarcia umowy;  
3) okres obowiązywania umowy;  
4) oznaczenie stron umowy, w tym przedstawicieli stron;  
5) określenie przedmiotu umowy;  
6) wartość przedmiotu umowy;  
7) informacje o  źródłach i  wysokości współfinansowania przedmiotu umowy.  
7. W rejestrze umów zamieszcza się informacje o  uzupełnieniu lub zmianie umowy, rozwiązaniu z a zgodą stron 
umowy, jak również informacje o  odstąpieniu od umowy, jej wypowiedzeniu lub wygaśnięciu.  
8. W przypadku zastosowania przepisów art.  5 ust. 1, 2 i 2a ustawy z  dnia 6 września 2001  r. o dostępie do 
informacji publicznej w  rejestrze zamieszcza s ię informację, o  której mowa w  art. 8 ust. 5 tej ustawy.  
9. Dane, o których mowa w  ust. 6–8, wprowadzają do rejestru umów kierownicy jednostek sektora finansów 
publicznych.  
10. Informacje w  rejestrze umów zamieszcza się bez zbędnej zwłoki, nie później jedn ak niż w terminie 14  dni od 
daty zawarcia umowy lub zaistnienia okoliczności określonej w  ust. 8. 
11. Dane w rejestrze umów, o  których mowa w  ust. 6–8, są powszechnie dostępne.  
12. Rejestr umów umożliwia wyszukiwanie umów według informacji, o  których mowa w ust. 6–8. 
Art. 34b.18) Kto nie wykonuje lub nie dopuszcza do wykonania obowiązku prowadzenia, aktualizacji, udostęp-
nienia lub wprowadzania danych do rejestru um ów, o którym mowa w  art. 34a ust. 1, albo podaje w  nim niepraw-
dziwe dane,  
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.  
Art. 34c.20) Przepisów art.  34a i art. 34b nie stosuje się do umów zawartych przez placówki zagraniczne w  rozumieniu 
art. 7 pkt 7 ustawy z  dnia 21 stycznia 2021  r. o służbie zagranicznej (Dz.  U. z 2022 r. poz. 1076 i 1283). 
Art. 35. Klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w  umowach za-
wieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o  ile wynikające z  umowy zobowiązanie jest 
realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z  wyłączeniem informacji 
technicznych, technologicznych, or ganizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w  rozu-
mieniu przepisów o  zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w  celu 
zachowania ich w  tajemnicy, lub w  przypadku gdy jednost ka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi 
tajemnicę przedsiębiorstwa z  uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.  
Art. 35a. 1. Podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z  budżetu pa ństwa lub z państwowych fun-
duszy celowych są obowiązane do podejmowania działań informacyjnych dotyczących tego finansowania lub dofinansowa-
nia, przy wykorzystaniu różnych form i  metod komunikacji. Koszty tych działań są ponoszone w  ramach finansowania lub  
dofinansowania z  budżetu państwa lub z  państwowych funduszy celowych bądź ze środków własnych podmiotów realizu-
jących zadania.  
2. Obowiązek określony w  ust. 1 dotyczy zadań z  zakresu infrastruktury, prac budowlanych lub zakupu środków trwa-
łych, a także realizacji projektów badawczo -rozwojowych, edukacyjnych i  społecznych, w  przypadku gdy wysokość finan-
sowania lub dofinansowania z  budżetu państwa lub z  państwowych funduszy celowych przekracza kwotę określoną w  prze-
pisach wydanych na podstawie art.  35d. 
Art. 35b. W przypadku realizacji zadania współfinansowanego ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, obo-
wiązek określony w  art. 35a ust. 1 jest wykonywany niezależnie od działań informacyjnych wynikających z  przepisów Unii 
Europejskiej.  
                                                           
20) Dodany przez art. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022  r. o zmianie ustawy o  służbie zagranicznej oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. 
poz. 1283), która weszła w życie z dniem 5 lipca 2022 r.; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2022 r.  
  
Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 1634 
 
Art. 35c. 1. Dysponent części budżetowej lub państwowego funduszu celowego udzielający podmiotowi finansowania 
lub dofinansowania z  budżetu państwa lub z  państwowego funduszu celowego kontroluje wykonywanie obowiązku okreś -
lonego w art. 35a ust. 1. 
2. W przypadku niew ykonania obowiązku określonego w  art. 35a ust. 1 albo wykonania go niezgodnie z przepisami 
wydanymi na podstawie art.  35d dysponent części budżetowej lub państwowego funduszu celowego wzywa podmiot reali-
zujący dane zadanie do niezwłocznego wykonania tego o bowiązku.  
Art. 35d. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, rodzaje działań, o  których mowa w  art. 35a ust. 1 i art. 35b, 
oraz sposób ich realizacji, w  tym okres, w  którym mają być realizowane, a  także kwotę lub kwoty finansowania lub 
dofinansowan ia z budżetu państwa lub z  państwowych funduszy celowych, do wysokości których nie powstaje obo wiązek 
określony w art. 35a ust. 1, mając na uwadze zapewnienie przejrzystości i  dostępności informacji o  sposobie finansowania  lub 
dofinansowania zadań określo nych w art. 35a ust. 1 i 2, dokumentowania tych działań, a  także uwzględniając dostosowanie 
wysokości kwoty finansowania lub dofinansowania, do wysokości której nie powstaje obowiązek określony w  art. 35a 
ust. 1, do rodzaju lub wagi danego zadania.  
Art. 36. 1. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości zbiorcze dane dotyczące:  
1) (uchylony)21) 
2) wykonania budżetu państwa za okresy miesięczne, w  tym kwotę deficytu lub nadwyżki.  
2. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości w  terminie, o  którym mowa w art. 38, informacje obejmujące 
wykaz udzielonych przez Skarb Państwa poręczeń i  gwarancji, wskazując osoby prawne i  fizyczne oraz jednostki organiza-
cyjne nieposiadające osobowości prawnej, których te poręczenia i  gwarancje dotyczą.  
3. Dyrektor izby administracji skarbowej ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym wykaz osób  prawnych 
i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym umorzono  zaległości podatkowe, 
odsetki za zwłokę lub opłaty prolongacyjne w kwocie  przewyższającej 5000 zł, wraz ze  wskazaniem wysokości  umorzonych 
kwot i przyczyn umorzenia.  
4. Podanie do publicznej wiadomości wykazu, o  którym mowa w  ust. 3, nie narusza przepisów o  tajemnicy skarbowej.  
5. Organ wydający decyzje o umorzeniu niepodatkowy ch należności budżetu państwa, o których mowa  w art. 60, po-
daje informację kwartalną o udzielonych umorzeniach do publicznej wiadomości na swojej stronie podmiotowej  w Biulety-
nie Informacji Publicznej do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału . 
6. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania umorzonych kwot oraz termin  ogłaszania 
wykazu, o którym mowa w ust. 3, a także organy obowiązane do przekazywania dyrektorowi izby administracji  skarbowej 
danych umożliwiających spor ządzenie tego wykazu i termin ich przekazywania, uwzględniając  rodzaje podmiotów, których 
informacje dotycz ą. 
Art. 37. 1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w  terminie: 
1) do końca miesiąca następującego po zakończeni u kwartału – kwartalną informację o  wykonaniu budżetu jednostki 
samorządu terytorialnego, w  tym kwotę deficytu albo nadwyżki, oraz o  udzielonych umorzeniach niepodatkowych 
należności budżetowych, o  których mowa w  art. 60; 
2) o którym mowa w  art. 38 – informację obejmującą:  
a) dane dotyczące wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w  poprzednim roku budżetowym, w  tym 
kwotę deficytu albo nadwyżki,  
b) kwotę wykorzystanych środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, 
c) kwotę zobowiązań, o  których mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 4, 
d) kwoty dotacji otrzymanych z  budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz kwoty dotacji udzielonych innym 
jednostkom samorządu terytorialnego,  
e) wykaz udzielonych poręczeń i  gwarancji, z  wymienieniem podmiotów, któ rych gwarancje i  poręczenia dotyczą,  
f) wykaz osób prawnych i  fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym 
w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w  kwocie przewyż-
szającej łącznie 500  zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i  przyczyn umorzenia,  
g) wykaz osób prawnych i  fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym 
udzielono pomocy publicznej.  
2. Podanie do publicznej  wiadomości wykazu, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 2 lit. f, nie narusza przepisów o  tajemnicy 
skarbowej.  
                                                           
21) Przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 1634 
 
Art. 38. Minister Finansów ogłasza, w  terminie do dnia 31  maja roku następ nego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku  
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ”: 
1) kwotę i relację do produktu krajowego brutto:  
a) państwowego długu publicznego,  
b) długu Skarbu Państwa,  
c) niewymagalnych zobowiązań z  tytułu poręczeń i  gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa,  
2) kwotę niewymagalnych zobowiązań z  tytułu poręczeń i  gwarancji udzielonych przez jednostki sektora finansów pub -
licznych 
– według stanu na koniec roku budżetowego.  
Art. 38a. Minister Finansów ogłasza, w  terminie do dnia 31  maja roku następnego, w  drodze obwi eszczenia, w Dzienniku  
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ”: 
1) kwotę ustaloną w  wyniku przeliczenia kwoty państwowego długu publicznego, ogłoszonej zgodnie z  art. 38, na walutę 
polską z zastosowaniem dla zobowiązań wyrażonych w  walutach obcych średniej arytmety cznej średnich kursów każ-
dej z walut obcych ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski i  obowiązujących w  dni robocze roku budżetowego , za 
który ogłaszana jest relacja, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a, 
2) kwotę wolnych środków służących finansowaniu potrz eb pożyczkowych budżetu państwa w  kolejnym roku budżeto-
wym, 
3) kwotę obliczoną jako różnica kwoty, o  której mowa w  pkt 1, oraz kwoty, o  której mowa w  pkt 2, 
4) relację kwoty, o  której mowa w  pkt 3, do produktu krajowego brutto  
– według stanu na koniec roku  budżetowego.  
Art. 38b. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w  formie komunikatu, w  Dzienniku Urzędowym Rzeczy -
pospolitej  Polskiej „Monitor Polski ”, w terminie do dnia 16  kwietnia: 
1) wynik nominalny sektora instytucji rządowych i  samorządowych podawany do wiadomo ści publicznej zgodnie z  art. 7 
rozporządzenia Rady (WE) nr  479/2009 z  dnia 25 maja 2009  r. o stosowaniu Protokołu w  sprawie procedury dotyczącej  
nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwany da lej „wynikiem nomi-
nalnym”, za ostatnie cztery lata;  
2) łączną dynamikę wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych za ostatnie sześć lat ; 
3)22) wskaźnik średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach bieżących, ustalany jako ś rednia 
geometryczna za ostatnie osiem lat, liczonych do roku poprzedzającego o  dwa lata rok budżetowy.  
Art. 38c. (uchylony)23) 
Art. 39. 1. Dochody publiczne, wydatki publiczne i  przychody, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 5, oraz środki, o  któ-
rych mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, klasyfikuje się, z  zastrzeżeniem ust. 2, według: 
1) działów i rozdziałów – określających rodzaj działalności;  
2) paragrafów – określających rodzaj dochodu, przychodu lub wydatku oraz środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 
pkt 2 i 3. 
2. (uchylony)  
3. Przychody, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 4, oraz rozchody, o  których mowa w  art. 6 ust. 2, klasyfikuje się 
według paragrafów określających źródło przychodu lub rodzaj rozchodu.  
4. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i  rozchodów oraz środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 
pkt 2 i 3, z uwzględnieniem Polskiej Klasyfikacji Działalności . 
2) (uchylony)  
                                                           
22) Dodany przez art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 14 października 2021  r. o zmianie ustawy o  dochodach jednostek samorządu terytorialnego 
oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. poz. 1927) , która weszła w życie z dniem 26 października 2021 r.; wszedł w życie z dniem 
1 stycznia 2022 r.  
23) Przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 1634 
 
5. Minister Finansów może określić w  rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 4 pkt 1, klasyfikację wydatków o  więk-
szej szczegółowości niż określona w  ust. 1 dla zadań z  zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego i  zewnętrznego, z  uwzględ-
nieniem specyfiki jednostek realizujących zadania z  tego zakresu.  
Art. 40. 1. Jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z  przepisami o  rachunkowości, 
z uwzględnieniem zasad określonych w  niniejszej ustawie.  
2. Plany kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorzą-
dowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających 
siedzibę poza granicami  Rzeczypospolitej Polskiej powinny uwzględniać, że:  
1) dochody i  wydatki ujmuje się w  terminie ich zapłaty, niezależnie od rocznego budżetu, którego dotyczą;  
2) ujmuje się również wszystkie etapy rozliczeń poprzedzające płatność dochodów i  wydatków, a  w zakresie wydatków 
i kosztów – także zaangażowanie środków;  
3) odsetki od nieterminowych płatności nalicza się i  ewidencjonuje nie później niż na koniec każdego kwartału;  
4) wyceny składników aktywów i  pasywów wyrażonych w  walutach obcych dokonuje się nie póź niej niż na koniec kwartału.  
3. Szczególne zasady rachunkowości dla jednostek, o  których mowa w  ust. 2, dotyczą:  
1) ewidencji wykonania budżetu;  
2) ewidencji wykonania budżetu w  układzie zadaniowym;  
3) ewidencji aktywów trwałych stanowiących własność Skarb u Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;  
4) wyceny poszczególnych składników aktywów i  pasywów;  
5) sporządzania sprawozdań finansowych oraz odbiorców tych sprawozdań.  
4. Minister Finansów określi:  
1) w drodze rozporządzeń:  
a) szczególne zasady rac hunkowości, o  których mowa w  ust. 3, oraz plany kont, o  których mowa w  ust. 2, 
b) zasady rachunkowości oraz plany kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego,  
2) w drodze zarządzenia – zasady rachunkowości oraz plany kont dla organów po datkowych podległych Ministrowi Finan -
sów, w zakresie poboru i  rozliczenia podatków, opłat, wpłat z  zysku przedsiębiorstw państwowych, jedno osobowych 
spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a  także innych niepodatkowych należności budżetowych, do k tó-
rych poboru, ustalania lub określania są uprawnione organy podatkowe  
– uwzględniając potrzebę zapewnienia przejrzystości planów kont oraz charakter działalności prowadzonej przez te jednostki.  
Art. 41. 1. Jednostki sektora finansów publicznych sporządzają sprawozdania z  wykonania procesów, o  których mowa 
w art. 3. 
2. Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w  drodze rozporzą-
dzenia: 
1) rodzaje sprawozdań, formy i  sposoby ich sporządzania oraz term iny przekazywania sprawozdań:24) 
a) z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego,  
b) z wykonania planów finansowych jednostek budżetowych,  
c)25) z dochodów i  wydatków na rachunkach, o  których mowa w  art. 11a, art. 163 i art. 223, 
d) z wykonania planów finansowych samorządowych zakładów budżetowych,  
e) z wykonania planów finansowych agencji wykonawczych,  
f) z wykonania planów finansowych instytucji gospodarki budżetowej,  
g) z wykonania planów finansowych państwowych funduszy celowych,  
                                                           
24) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmie niu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
25) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku  10. 
 
  
Dziennik Ustaw – 28 – Poz. 1634 
 
h)26) o stanie środków finansowych na rachunkach bankowych jednostek samorządu terytorialnego , państwowych jed-
nostek budżetowych i  urzędów skarbowych , 
i) z wykonania planów finansowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ; 
j) (uchylona)  
2) jednostki obowiązane do sporządzan ia poszczególnych sprawozdań, o  których mowa w  pkt 1, oraz odbiorców tych 
sprawozdań;  
3) rodzaje i zasady sporządzania sprawozdań w  zakresie zobowiązań wynikających z  umów o partnerstwie publiczno -
-prywatnym zawieranych na podstawie odrębnych ustaw przez p odmioty sektora finansów publicznych.  
3. Minister Finansów może, w  drodze rozporządzenia, określić wykaz zadań budżetowych grupujących wydatki 
według celów, a  także szczegółowy sposób i  terminy sporządzania przez dysponen tów materiałów do informacji, 
o których mowa w  art. 182 ust. 6, uwzględniając właściwość podmiotów i  dysponentów realizujących zadania budżetowe 
oraz zakres przedmiotowy tych zadań.  
4. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, rodzaje, formy, terminy i  sposoby sporządzania przez p ań-
stwowe jednostki budżetowe, dysponentów państwowych funduszy celowych, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki 
budżetowej oraz państwowe osoby prawne, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, sprawozdań z  wykonania planów finansowych 
w układzie zadaniowym.  
5. Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w  drodze rozporzą-
dzenia: 
1) rodzaje, formy, terminy i  sposoby sporządzania przez jednostki sektora finansów publicznych sprawozdań w  zakresie 
ogółu operacji finan sowych, w  szczególności w  zakresie należności i  zobowiązań, w  tym państwowego długu pub licz-
nego oraz udzielonych poręczeń i  gwarancji;  
2) odbiorców sprawozdań, o  których mowa w  pkt 1. 
6. Minister Finansów, wydając rozporządzenia, o  których mowa w  ust. 2, 4 i 5, uwzględni konieczność określenia wzo-
rów formularzy sprawozdań i  stopnia szczegółowości danych umożliwiających podanie do publicznej wiadomości informa-
cji, o których mowa w  art. 36 ust. 1 oraz w art. 38 pkt 1, a także sporządzenie informacji z  wykonania budżetu państwa.  
7. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego gromadzi i  przetwarza dane oraz sporządza zbiorcze sprawozdania w  za-
kresie sprawozdań określonych w  rozporządzeniu wydanym na podstawie ust.  5. 
Rozdział 5  
Zasady gospodarowania środkami publiczn ymi 
Art. 42. 1. Sposób gromadzenia środków publicznych z  poszczególnych tytułów określają odrębne ustawy.  
2. Środki publiczne pochodzące z  poszczególnych tytułów nie mogą być przeznaczane na finansowanie imiennie wy-
mienionych wydatków, chyba że odrębna ust awa stanowi inaczej.  
3. Ograniczenia wynikającego z  ust. 2 nie stosuje się do:  
1) wydatków finansowanych z  kredytów udzielonych przez międzynarodowe instytucje finansowe, o  ile umowa tak sta-
nowi; 
2) wydatków finansowanych ze środków europejskich;  
3) wydatków finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5 i 6. 
4. Ograniczenia wynikającego z  ust. 2 nie stosuje się również do kosztów ponoszonych przez jednostki prowadzące 
działalność gospodarczą, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżet owej oraz inne państwowe osoby prawne i  samo-
rządowe zakłady budżetowe.  
5. Jednostki sektora finansów publicznych są obowiązane do ustalania przypadających im należności pieniężnych, 
w tym mających charakter cywilnoprawny, oraz terminowego podejmowania w  stosunku do zobowiązanych czynności 
zmierzających do wykonania zobowiązania.  
6. Jednostki sektora finansów publicznych mogą odstąpić od podejmowania w  stosunku do zobowiązanego czynności  
zmierzających do wykonania zobowiązania, jeżeli zachodzą przesłanki od stąpienia przez te jednostki od czynności zmie-
rzających do zastosowania środków egzekucyjnych zgodnie z  przepisam i o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.  
                                                           
26) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 1634 
 
Art. 43. Prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiot ów, chyba że 
odrębne ustawy stanowią inaczej.  
Art. 44. 1. Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i  w wysokościach ustalonych w:  
1) ustawie budżetowej;  
2) uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego;  
3) planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.  
2. Jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z  przepisami dotyczącymi poszczególnych 
rodzajów wydatków.  
3. Wydatki publiczne powinny być dokonywane:  
1) w sposób celowy i  oszczędny, z  zachowaniem zasad:  
a) uzyskiwania najlepszych efektów z  danych nakładów,  
b) optymalnego doboru metod i  środków służących osiągnięciu założonych celów;  
2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;  
3) w wysokości i  terminach wynikających z  wcześniej zaciągniętych zobowiązań.  
4. Jednostki sektora finansów publicznych zawierają umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budow -
lane, na zasadach określonych w  przepisach o  zamówieniach publicznych, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.  
Art. 45. Ze środków public znych nie można tworzyć fundacji na podstawie ust awy z dnia 6 kwietnia 1984  r. o funda-
cjach (Dz.  U. z 2020 r. poz.  2167). 
Art. 46. 1. Jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w  danym roku do 
wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszon ej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, 
składki na ubezpieczenie społeczne i  Fundusz Pracy, inne składki i  opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z  zobo-
wiązań zaciągniętych w  latach poprzednich , z zastrzeżeniem art.  136 ust. 4 i art. 153. 
2. Dysponent części budżetowej lub zarząd jednostki samorządu terytorialnego może ustalić dla podległych lub nad-
zorowanych jednostek dodatkowe ograniczenia zaciągania zobowiązań lub dokonywania wydatków.  
Art. 47. Podmiot wnioskujący o  przyznanie środków publicznych na realizację wyodrębnionego zadania powinien 
przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z  zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w  sposób 
efektywny, oszczędny i  terminowy.  
Art. 48. 1. Jednostki sektora finansów publicznych, o  których mowa w  art. 9 pkt 2, 8 i 11, samodzielne publiczne za-
kłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, samorządowe insty-
tucje kultury oraz samorządo we osoby prawne, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, z wyłączeniem wojewódzkich funduszy 
ochrony środowiska i  gospodarki wodnej, mogą dokonywać lokat wolnych środków, z  wyjątkiem środków pochodzących 
z dotacji z budżetu: 
1) w skarbowych papierach wartościowych ; 
2) w obligacjach emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego;  
3) na rachunkach bankowych w  bankach mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
4) w formie depozytu u  Ministra Finansów.  
1a. Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu 
terytorialnego, samorządowe instytucje kultury oraz samorządowe osoby prawne, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, z wyłącze-
niem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i  gospodarki wodnej, mogą dok onywać lokat wolnych środków, z wyjąt-
kiem środków pochodzących z  dotacji z budżetu, także w  formie depozytu u  jednostki samorządu terytorialnego.  
1b. Jednostki sektora finansów publicznych, o których mowa w a rt. 9 pkt 11, mogą dokonywać lokat wolnych środków 
w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, na okres nie dłuższy niż 3 dni. Ograniczenie w zakresie terminu lokowania, 
o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie dotyczy środków w walutach obcych.  
2. Jednostki sekt ora finansów publicznych, o  których mowa w  art. 9 pkt 5, 6, 9 i 12, samodzielne publiczne zakłady 
opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest minister, centralny organ administracji rządowej, wojewoda lub 
uczelnia medyczna, państwowe instytucje  kultury, państwowe osoby prawne, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, oraz woje-
wódzkie fundusze ochrony środowiska i  gospodarki wodnej dokonują lokat wolnych środków, z  wyjątkiem środków pocho-
dzących z  dotacji z budżetu, w  formie depozytu u  Ministra Finansów.  
  
Dziennik Ustaw – 30 – Poz. 1634 
 
3. Obowiązek określony w  ust. 2 obejmuje wolne środki jednostki sektora finansów publicznych znajdujące się w  jej 
dyspozycji, które nie są wydatkowane w  określonym dniu na wykonywanie zadań oraz funkcjonowanie danej jednostki.  
4. Wolne środki, o  których mo wa w ust. 3, nie obejmują środków w  walutach obcych. Środki te mogą być lokowane 
w sposób, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 3. 
5. Wolne środki agencji płatniczych będące środkami, o  których mowa w  art. 208 ust. 2, oraz środki przeznaczone na 
współfinansowanie re alizacji zadań finansowanych z  udziałem tych środków nie są objęte obowiązkiem lokowania w  formie 
depozytu u  Ministra Finansów. Środki te mogą być lokowane w  sposób określony w  ust. 1. 
Art. 49. 1. Jednostki sektora finansów publicznych, z  wyłączeniem jedno stek, o których mowa w  art. 9 pkt 2, nie mogą 
posiadać, obejmować lub nabywać udziałów lub akcji w  spółkach ani nabywać obligacji emitowanych przez podmioty inne 
niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a  także udziałów w  spółdzielniach, c hyba że odrębna ustawa 
stanowi inaczej, z  zastrzeżeniem ust.  2. 
2. Minister właściwy do spraw aktywów państwowych przejmuje od jednostek sektora finansów publicznych, z  wyłą-
czeniem jednostek, o  których mowa w  art. 9 pkt 2, akcje i udziały w  spółkach oraz o bligacje wyemitowane przez podmioty 
inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz wykonuje wynikające z  nich uprawnienia Skarbu Państwa.  
Art. 50. 1. Przyjmowane przez Radę Ministrów projekty ustaw oraz akty prawne, których skutkiem fin ansowym może  
być zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów publicznych w  stosunku do wielkości 
wynikających z  obowiązujących przepisów, zawierają w  uzasadnieniu:  
1) określenie wysokości tych skutków;  
2) wskazanie źródeł ich sfinansowania;  
3) opis celów nowych zadań i  mierników określających stopień realizacji celów.  
1a. W przyjmowanych przez Radę Ministrów projektach ustaw, których skutkiem finansowym może być zmiana po-
ziomu wydatków jednostek sektora finansów publicznych w  stosunku do wielkości wynikających z  obowiązujących prze-
pisów, określa się w  treści projektu maksymalny limit tych wydatków wyrażony kwotowo, na okres 10  lat budżetowych 
wykonywania ustawy, oddzielnie dla każdego roku, poczynając od pierwszego roku planowan ego wejścia w  życie ustawy, 
w podziale na:  
1) budżet państwa;  
2) jednostki samorządu terytorialnego i  ich jednostki organizacyjne;  
3) pozostałe jednostki sektora finansów publicznych.  
1b. W przypadku projektów ustaw, które przewidują obowiązywanie przepisów w  okresie krótszym niż 10  lat budżeto-
wych, maksymalne limity wydatków, o  których mowa w  ust. 1a, określa się na ten okres. Przepisu ust.  1c nie stosuje się.  
1c. Rada Ministrów przedstawia Sejmowi, trzy lata przed upływem okresu, o  którym mowa w  ust. 1a, projekt zmiany 
ustawy określającej maksymalne limity wydatków jednostek sektora finansów publicznych, wyrażone kwotowo, na kolej-
nych 10 lat budżetowych wykonywania ustawy. Przepisy ust.  1 i 1a stosuje się odpowiednio.  
2. Projekt ustawy skutkującej zmianą poziomu dochodów lub wydatków jednostek samorządu terytorialnego wymaga 
określenia wysokości skutków tych zmian, wskazania źródeł ich sfinansowania oraz zaopiniowania przez Komisję Wspólną 
Rządu i Samorządu Terytorialnego.  
3. Rada Ministrów, przekaz ując do Sejmu projekt ustawy, o  którym mowa w  ust. 2, dołącza opinię Komisji Wspólnej 
Rządu i Samorządu Terytorialnego.  
4. Projekt ustawy, o  którym mowa w  ust. 1a, zawiera mechanizmy korygujące, mające zastosowanie w  przypadku prze-
kroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków, polegające na:  
1) limitowaniu liczby udzielanych świadczeń w  zależności od środków przeznaczonych na ten cel w  ustawie budżetowej 
lub 
2) uzależnieniu wypłat od kryterium dochodowe go lub majątkowego albo zmianie kryterium dochodowego lub majątko-
wego uprawniającego do nabycia świadczeń finansowanych ze środków publicznych, lub  
3) zmianie kosztów realizacji zadań publicznych wykonywanych na rzecz obywateli.  
5. W projekcie ustawy, o  której mowa w  ust. 1a, określa się właściwy organ, który monitoruje wykorzystanie limitu 
wydatków na wykonywanie zadania publicznego przez jednostki sektora finansów publicznych oraz odpowiada za wdroże-
nie mechanizmów korygujących.  
  
Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 1634 
 
6. Przepisów ust.  1a–1c, 4 i 5 nie stosuje się do przyjmowanego przez Radę Ministrów projektu ustawy, której skut-
kiem może być zwiększenie, w  stosunku do wielkości wynikających z  obowiązujących przepisów, następujących wydatków 
budżetu państwa:  
1) na obsługę długu publicznego;  
2) środków własnych Unii Europejskiej oraz obligatoryjnych składek wpłacanych do organizacji międzynarodowych;  
3) na realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym wydat-
ków budżetu środków europejskich;  
4)27) wypłat i obsługi świadczeń rodzinnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających, świadczeń z  funduszu alimentacyj-
nego, świadczenia wychowawczego oraz finansowania składek na ubezpieczenia emerytalne i  rentowe za osoby po-
bierające świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy;  
4a)28) wypłat i obsługi rodzinnego kapitału opiekuńczego, o  którym mowa w  ustawie z  dnia 17 listopada 2021  r. o rodzin-
nym kapitale opiekuńczym (Dz.  U. poz. 2270), oraz dofinansowania obniżenia opłaty rodzica  za pobyt dziecka 
w żłobku, klubie dziecięcym lub u  dziennego opiekuna, o  którym mowa w  art. 64c ust. 1 ustawy z  dnia 4 lutego 2011  r. 
o opiece nad dziećmi w  wieku do lat 3  (Dz. U. z 2022 r. poz. 1324 i 1383 ); 
5) składek na ubezpieczenie społeczne za osoby  przebywające na urlopach wychowawczych i  macierzyńskich oraz za 
osoby niepełnosprawne;  
6) świadczeń emerytalno -rentowych funkcjonariuszy i  uprawnionych członków ich  rodzin oraz uposażeń sędziów i prokurato-
rów w stanie spoczynku;  
7) dotacji dla Funduszu Ub ezpieczeń Społecznych, Funduszu Emerytur Pomostowych i  Funduszu Emerytalno -Rentowego 
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na sfinansowanie wypłat świadczeń emerytalno -rentowych  gwarantowa-
nych przez państwo;  
7a) dotacji celowej dla Funduszu Solidarnośc iowego na dofinansowanie świadczenia uzupełniającego, kosztów obsługi 
wypłaty tego świadczenia, kosztów obsługi wniosku o  świadczenie uzupełniające oraz kosztów świadczeń zdrowot-
nych związanych z  wydawaniem orzeczeń dla osób niezdolnych do samodzielnej egz ystencji, o  których mowa 
w art. 11 ust. 1 ustawy z  dnia 31 lipca 2019  r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej 
egzystencji (Dz.  U. z 2022 r. poz. 1006); 
8) wydatków obronnych w  części budżetu państwa „obrona narodowa ” oraz w dziale „obrona narodowa ” w innych częś -
ciach budżetu państwa ; 
9)29) wydatków w części budżetu państwa „zdrowie” oraz w  dziale „ochrona zdrowia” w  innych częściach budżetu państwa.  
7. Wejście w  życie przepisów wykonawczych nie może skutkować zmianą limitu wydatków jednostek sektora finan-
sów publicznych określonego w  ustawie, na podstawie której wydawane są przepisy wykonawcze.  
8. Przepisów ust.  1a–1c, 4, 5 oraz ust.  7 nie stosuje się w  przypadku wprowadzenia:  
1) stanu wojennego;  
2) stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
3) stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
Art. 50a. Minister Finansów publikuje w  Biuletynie Informacji Publicznej wytyczne zapewniające stosowanie jedno li-
tych wskaźników makroeko nomicznych, które będą stanowić podstawę oszacowywania skutków finansowych projektowa-
nej ustawy, w  szczególności jednolitego określania maksymalnego limitu wydatków jednostek sektora finansów pub licz-
nych na dane zadanie, wyrażonego kwotowo, na okres 10  lat budżetowych wykonywania tej ustawy.  
Art. 51. 1. Zamieszczenie w  budżecie państwa dochodów z  określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie 
stanowi podstawy roszczeń ani zobowiązań państwa wobec osób trzecich, ani roszczeń tych osób wobec państwa.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio do:  
1) jednostek samorządu terytorialnego;  
2) pozostałych jednostek sektora finansów publicznych.  
                                                           
27) W brzmieniu ustalonym przez art. 13 ustawy z dnia 17 września 2021  r. o zmianie ustawy o  pomocy państwa w  wychowywaniu dzieci 
oraz niektórych  innych ustaw (Dz.  U. poz. 1981) , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  
28) Dodany przez art. 47 ustawy z dnia 17 listopada 2021  r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. poz. 2270) , która weszła w  życie 
z dniem 1 stycznia 2022 r.  
29) Dodany przez art. 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021  r. o zmianie ustawy o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków 
publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1773) , która weszła w życie z dniem 14 października 2021 r.  
  
Dziennik Ustaw – 32 – Poz. 1634 
 
Art. 52. 1. Ujęte w  budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i  planach finansowych jednostek 
budżetowych:  
1) dochody oraz przychody – stanowią prognozy ich wielkości;  
2) wydatki oraz łączne rozchody – stanowią nieprzekraczalny limit.  
1a. Do rozchodów z  tytułu zobowiązań finansowych zaciąganych i  spłacanych przez Ministra Finansów, działającego  
w imieniu Skarbu Państwa, w  tym samym roku budżetowym oraz do operacji finansowych dokonywanych pomiędzy 
rachunkami Ministra Finansów nie stosuje się przepisu ust.  1 pkt 2 w zakresie limitu rozchodów.  
1b. Do rozchodów z  tytułu zobowiązań finansowych zaciąganyc h i spłacanych przez jednostki samorządu terytorial-
nego w tym samym roku budżetowym w  związku z  przyjmowaniem depozytów, o  których mowa w  art. 48 ust. 1a, nie sto-
suje się przepisu ust.  1 pkt 2 w zakresie limitu rozchodów.  
2. Ujęte w rocznych planach finans owych jednostek sektora finansów publicznych:  
1) przychody – stanowią prognozy ich wielkości;  
2) koszty – mogą ulec zwiększeniu, jeżeli:  
a) zrealizowano przychody wyższe od prognozowanych,  
b) zwiększenie kosztów nie spowoduje zwiększenia dotacji z  budżetu lub zwiększenia planowanego stanu zobowiązań.  
3. Zmiany w  zakresie przychodów i  kosztów, o  których mowa w  ust. 2, wymagają dokonania zmian w  rocznym planie 
finansowym.  
Art. 53. 1. Kierownik jednostki sektora finansów publicznych, zwany dalej „kierownikiem jednostki”, jest odpowie-
dzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki, z  zastrzeżeniem ust.  5. 
2. Kierownik jednostki może powierzyć określone obowiązki w  zakresie gospodarki finansowej pracownikom jed-
nostki. Przyjęcie obowiązków przez te osoby pow inno być potwierdzone dokumentem w  formie odrębnego imiennego upo-
ważnienia albo wskazania w  regulaminie organizacyjnym tej jednostki.  
3. Minister właściwy do spraw zagranicznych może, w  drodze zarządzenia, powierzyć określone obowiązki w zakresie 
gospodark i finansowej jednostki podległej temu ministrowi, mającej siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 
kierownikowi innej jednostki podległej temu ministrowi. Przepis ust.  2 stosuje się odpowiednio.  
4. Kierownik jednostki, któremu powierzono zgodnie z ust. 3 określone obowiązki w  zakresie gospodarki finansowej 
innej jednostki, jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową tej jednostki w  zakresie powierzonych obowiązków.  
5. Kierownik jednostki obsługującej, o  której mowa w  art. 10b ust. 1 ustawy z  dnia 8 marca 1990  r. o samorządzie 
gminnym (Dz.  U. z 2022 r. poz. 559, 583, 1005 i 1079 ), art. 6b ust. 1 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powia-
towym (Dz.  U. z 2022 r. poz. 528 i 583 ) albo art.  8d ust. 1 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie  województwa 
(Dz. U. z 2022 r. poz. 547 i 583 ), jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową oraz rachunkowość i  sprawozdawczość 
jednostki obsługiwanej, o  której mowa w  art. 10a pkt 1 i 2 ustawy z  dnia 8 marca 1990  r. o samorządzie gminnym, art.  6a 
pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym albo art.  8c pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998  r. 
o samorządzie województwa w  zakresie obowiązków powierzonych uchwałą, o  której mowa w  art. 10b ust. 2 ustawy z  dnia 
8 marca 1990  r. o samorządzie gminnym, art.  6b ust. 2 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym i  art. 8d 
ust. 2 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie województwa albo porozumieniem, o  którym mowa w  art. 10b ust. 3 
ustawy z dnia 8 marca 1990  r. o samorządzie gminnym, art.  6b ust. 3 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiato-
wym i art. 8d ust. 3 ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie województwa. Przepis ust.  2 stosuje się odpowiednio . 
Art. 54. 1. Głównym księgowym jednostki sektora f inansów publicznych, zwanym dalej „głównym księgowym ”, jest 
pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i  odpowiedzialność w  zakresie: 
1) prowadzenia rachunkowości jednostki;  
2) wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi;  
3) dokonywania wstę pnej kontroli:  
a) zgodności operacji gospodarczych i  finansowych z  planem finansowym,  
b) kompletności i  rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i  finansowych.  
  
Dziennik Ustaw – 33 – Poz. 1634 
 
2. Głównym księgowym, z  zastrzeżeniem ust.  9, może być osoba, która:  
1) ma obyw atelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkow-
skiego Europejskiego Porozumienia o  Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o  Europejskim Obszarze Gospodar-
czym, chyba że odrębne ustawy uzależniają zatrudnienie w jednostce sektora finansów publicznych od posiadania oby-
watelstwa polskiego;  
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z  pełni praw publicznych;  
3) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarc zemu, przeciwko 
działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, przeciwko wiarygodności dokumentów lub za 
przestępstwo skarbowe;  
4) posiada znajomość języka polskiego w  mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania obowiązków głów-
nego księgowego;  
5) spełnia jeden z  poniższych warunków:  
a) ukończyła ekonomiczne jednolite studia magisterskie, ekonomiczne wyższe studia zawodowe, uzupełniające eko-
nomiczne studia magisterskie lub ekonomiczne studia podyplomowe i  posiada co najmniej 3 -letnią praktykę 
w księgowości,  
b) ukończyła średnią, policealną lub pomaturalną szkołę ekonomiczną i  posiada co najmniej 6 -letnią praktykę w  księ-
gowości, 
c) jest wpisana do rejestru biegłych rewidentów na podstawie odrębnych przepisów,  
d) posiada certyfika t księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych albo świadectwo 
kwalifikacyjne uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydane na podstawie odrębnych 
przepisów.  
2a. Jeżeli w ramach wspólnej obsługi, o  której mowa w  art. 10a ustawy z  dnia 8 marca 1990  r. o samorządzie gmin-
nym, art. 6a ustawy z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym i  art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998  r. o samo-
rządzie województwa, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznyc h zapewnia realizację zadań głów-
nego księgowego jednostki sektora finansów publicznych przez osobę spełniającą wymogi, o  których mowa w  ust. 2, w jed-
nostce obsługiwanej nie zatrudnia się głównego księgowego.  
3. Dowodem dokonania przez głównego księgowego w stępnej kontroli, o  której mowa w  ust. 1 pkt 3, jest jego podpis 
złożony na dokumentach dotyczących danej operacji. Złożenie podpisu przez głównego księgowego na dokumencie, obok 
podpisu pracownika właściwego rzeczowo, oznacza, że:  
1) nie zgłasza zastrzeże ń do przedstawionej przez właściwych rzeczowo pracowników oceny prawidłowości tej operacji 
i jej zgodności z  prawem; 
2) nie zgłasza zastrzeżeń do kompletności oraz formalno -rachunkowej rzetelności i  prawidłowości dokumentów dotyczą-
cych tej operacji;  
3) zobowiązania wynikające z  operacji mieszczą się w  planie finansowym jednostki.  
4. Główny księgowy, w  razie ujawnienia nieprawidłowości w  zakresie określonym w  ust. 3, zwraca dokument właś ci-
wemu rzeczowo pracownikowi, a  w razie nieusunięcia nieprawidłowości odmawia jego podpisania.  
5. O odmowie podpisania dokumentu i  jej przyczynach główny księgowy zawiadamia pisemnie kierownika jednostki. 
Kierownik jednostki może wstrzymać realizację zakwestionowanej operacji albo wydać w  formie pisemnej polecenie jej 
realizacji. 
6. Jeżeli kierownik jednostki wyda polecenie realizacji zakwestionowanej operacji, niezwłocznie zawiadamia o  tym 
w formie pisemnej dysponenta części budżetowej, a  w przypadku jednostki samorządu terytorialnego i  jednostek wymie-
nionych w  art. 9 pkt 3, 4, 10, 13 i  14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego – zarząd 
jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniając realizację zakwestionowanej operacji. W  przypadku gdy polecenie wyda 
wójt, burmistrz, prezydent miasta, st arosta lub marszałek województwa, zawiadamia on organ stanowiący jednostki samo-
rządu terytorialnego oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową.  
7. W celu realizacji swoich zadań główny księgowy ma prawo:  
1) żądać od kierowników innych komórek organizacyjny ch jednostki udzielania w  formie ustnej lub pisemnej niezbęd-
nych informacji i  wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i  wyliczeń będących źródłem tych 
informacji i  wyjaśnień;  
2) wnioskować do kierownika jednostki o  określenie trybu, zgodn ie z którym mają być wykonywane przez inne komórki  
organizacyjne jednostki prace niezbędne do zapewnienia prawidłowości gospodarki finansowej oraz ewidencji księgo-
wej, kalkulacji kosztów i  sprawozdawczości finansowej.  
  
Dziennik Ustaw – 34 – Poz. 1634 
 
8. Przepisy dotyczące głównego księgow ego stosuje się odpowiednio do głównego księgowego budżetu państwa, głów-
nego księgowego części budżetowej oraz skarbnika (głównego księgowego budżetu jednostki samorządu terytorialnego).  
9. Głównym księgowym placówki zagranicznej podległej ministrowi właśc iwemu do spraw zagranicznych może być 
osoba, która spełnia wymagania określone w  ust. 2 pkt 1–4, posiada wykształcenie średnie lub średnie bran żowe oraz ukoń-
czyła z wynikiem pozytywnym kurs administracyjno -finansowy organizowany przez urząd obsługujący mi nistra właś ci-
wego do spraw zagranicznych.  
10. Przepisy ust.  4–7 stosuje się odpowiednio do kierownika jednostki obsługującej.  
Art. 54a. 1. Jednostka sektora finansów publicznych może zawrzeć ugodę w sprawie spornej należności cywilnopraw-
nej w przypadku dokonania oceny, że skutki ugody są dla tej jednostki lub odpowiednio Skarbu Państwa albo  budżetu 
jednostki samorządu terytorialnego korzystniejsze niż prawdopodobny wynik postępowania sądowego albo  arbitrażowego.  
2. Ocena skutków ugody nastąpi, w formie pisemnej, z uwzględnieniem okoliczności sprawy, w szczególności  zasadności 
spornych żądań, możliwości ich zaspokojenia i przewidywanego czasu trwania oraz kosztów postępowania  sądowego albo 
arbitrażowego.  
Art. 55. Należności pieniężne mające charakter cy wilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, pań-
stwowym jednostkom budżetowym i  państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w  całości albo w  części lub 
ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.  
Art. 56. 1. Należności, o których  mowa w art. 55, mogą być z urzędu umarzane w całości, jeżeli:  
1) osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na 
podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość 
nie przekracza kwoty 6000  zł; 
2) osoba prawna – została wykreślona z  właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z  którego 
można by egzekwować należność, a  odpowiedzialność z  tytułu należności nie prz echodzi z mocy prawa na osoby trzecie;  
3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w  postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów 
dochodzenia i  egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;  
4) jednostka  organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;  
5) zachodzi interes publiczny.  
2. W przypadku gdy oprócz dłużnika głównego są zobowiązane inne osoby, należności, o  których mowa w  ust. 1, mogą 
zostać umorzone tylko wtedy, gdy warunki uma rzania są spełnione wobec wszystkich zobowiązanych.  
Art. 57. Na wniosek dłużnika:  
1) należności mogą być umarzane w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem  
publicznym;  
2) należności mogą być umarzane w części, terminy spłaty całości albo części należności mogą zostać odroczone  lub 
płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty – w przypadkach uzasadnionych  względami 
społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika.  
Art. 57a. 1. Należności zasądzone na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego  podle-
gają umorzeniu na wniosek dłużnika, jeżeli zasądzono je w postępowaniu, którego celem było zapobieżenie naruszeniu  
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada  1950 r. (Dz. U. 
z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.30)) lub Protokołów dodatkowych do tej Konwencji lub uchylenie skutków  tego naruszenia, 
lub uzyskanie zadośćuczynienia lub odszkodowania  za to naruszenie w krajowym systemie  prawnym, oraz w zakresie, w  ja-
kim z orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika, że w postępowaniu  tym naruszono wobec dłużnika tę 
Konwencję lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.  
2. Na wniosek dłużnika  umorzeniu podlegają również należności Skarbu Państwa z tytułu zwrotu kosztów postępowań  
prowadzonych w związku z dochodzeniem należności, o których mowa w ust. 1.  
                                                           
30) Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1995 r. poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r. poz. 266 , 
z 2003 r. poz . 364, z 2010 r. poz. 587 , z 2014 r. poz. 1155, z 2021 r. poz. 1879 i 2161 oraz z 2022 r. poz. 643 . 
  
Dziennik Ustaw – 35 – Poz. 1634 
 
Art. 58. 1. Do umarzania, odraczania terminów lub rozkładania na raty spłat należności, o  których mowa w  art. 55, są 
uprawnieni:  
1) minister właściwy do spraw aktywów państwowych – w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających ze 
stosunków prawnych, w  zakresie których jest on właściwy;  
1a) wojewoda – w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających z realizowanych przez wojewodę  zadań z za-
kresu wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa;  
2) kierownik państwowej jednostki budżetowej – w odniesieniu do pozostałych należności przypadających tej jednostce 
budżetowej, jeże li wartość należności głównej nie przekracza kwoty 40  000 zł; 
3) dysponent państwowego funduszu celowego – w odniesieniu do należności tego funduszu;  
4) dysponent części budżetowej – w pozostałych przypadkach.  
2. Umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości  
lub części należności na raty następuje, w  formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego.  
3. W przypadkach, o  których mowa w  art. 56 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, umorzenie nal eżności następuje w  formie jednostron-
nego oświadczenia woli.  
3a. W przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 3, umorzenie należności może nastąpić w formie  jednostron nego 
oświadczenia woli, wówczas gdy uzyskanie oświadczenia woli dłużnika jest niemożl iwe albo znacznie utrudnione.  
4. Przepisy ust. 1 –3a oraz art. 55 –57 stosuje się odpowiednio do umarzania, odraczania lub rozkładania na  raty spłat 
odsetek od tych należności oraz do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty innych należności  ubocznych. 
5. Przepisów ust. 1 –4 oraz art. 55 –57 nie stosuje się do należności, w przypadku których odrębne przepisy  regulują 
umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na raty spłaty tych należności.  
6. Dysponent części budżetowej lub dysponent państwowego funduszu celowego może wyrazić zgodę na nie docho-
dzenie należności budżetu państwa o  charakterze cywilnoprawnym, której kwota wraz z  odsetkami nie przekracza 100  zł, 
a w przypadku należności z  tytułu rekompensaty, o  której mowa w  art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 8 marca 2013  r. o przeciw-
działaniu nadmiernym opóźnieniom w  transakcjach handlowych  (Dz. U. z 2022 r. poz. 893) – jeżeli jej kwota jest równa 
świadczeniu pieniężnemu w  rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.  
Art. 59. 1. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne  
mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym  wy-
mienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, mogą  być umarzane, terminy ich spłaty mogą zostać odroczone lub płatność  tych należności 
może zostać rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu  terytorialnego, z za-
strzeżeniem ust. 4.  
2. Organ stanowiący jednostki sam orządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i  tryb udzielania ulg, 
o których mowa w  ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w  przypadkach, w  których ulga stanowić będzie 
pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzi elania tych ulg.  
3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w  drodze uchwały, postanowić o  stosowaniu z  urzędu ulg, 
o których mowa w  ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w  art. 56 ust. 1. 
4. Do należności cywilnoprawn ych powstałych w  związku z  realizacją zadań z  zakresu administracji rządowej oraz 
innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art.  55–58, z tym że uprawnie-
nia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługu ją zarządowi jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 59a. 1. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w  drodze uchwały, postanowić o  niedocho-
dzeniu należności o  charakterze cywilnoprawnym przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom 
organizacyjnym wymienionym w  art. 9 pkt 3, 4 i 13, których kwota wraz z  odsetkami nie przekracza 100  zł, a w przypadku  
należności z  tytułu rekompensaty, o  której mowa w  art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 8 marca 2013  r. o przeciwdziałaniu 
nadmiernym opóźnieniom w  transakcjach handlowych – jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w  rozumieniu 
tej ustawy albo większa od tego świadczenia.  
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do należności powstałych w związku z realiz acją: 
1) zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami;  
2) programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3.  
  
Dziennik Ustaw – 36 – Poz. 1634 
 
Art. 60. Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należn ości budżetowe o charakterze publicznoprawnym 
są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo  przy-
chody państwowych funduszy celowych:  
1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w  przypadkach okreś lonych w niniejszej ustawie;  
2) należności z  tytułu gwarancji i  poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i  jednostki samorządu terytorialnego;  
3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;  
4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;  
5) wpłaty środków z  tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;  
6) należności z  tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z  udziałem środków 
europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z  udziałem tych środków, a  także 
odsetki od tych środków i  od tych należności;  
6a) należności z  tytułu grzywien nałożonych w  drodze mandatu karnego w  postępowaniu w  sprawach o  wykroczenia oraz 
w postępowaniu w  sprawach o wykroczenia skarbowe;  
7) dochody pobierane przez państwowe i  samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;  
8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z  realizacją zadań z  zakresu administracji rządo-
wej oraz innyc h zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i  nieodprowadzone na 
rachunek dochodów budżetu państwa.  
Art. 61. 1. Organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w  odniesieniu do należności, o  których 
mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są:  
1) w stosunku do należności budżetu państwa, z zastrzeżeniem pkt 3 – minister, wojewoda, inni dysponenci  części bud -
żetowych oraz inni kierownicy państwowych jednostek budżetowych;  
2) w stosunku do należności , o których mowa w art. 60 pkt 6:  
a) instytucje zarządzające, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę ”, organ pełniący funkcję 
odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej  w programach finansowa-
nych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2,  
b) będący jednostkami sektora finansów publicznych: operatorzy programów, instytucje pośredniczące,  instytucje 
wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie,  jeżeli posiad ają upoważnie-
nie od instytucji zarządzającej, organu odpowiedzialnego za wdrożenie  instrumentu „Łącząc Europę ”, organu peł-
niącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego  lub Krajowej Instytucji Koordynującej w  progra-
mach finansowanych ze środków,  o których  mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, a w przypadku instytucji wdrażającej lub 
instytucji, która podpisała  z beneficjentem umowę o dofinansowanie – od tak upoważnionych instytucji pośredni-
czącej lub  operatora programu;  
3) w stosunku do nale żności, o których mowa w art. 60 pkt 6a, których pobór należy do właściwości tego organu – 
naczelnik urzędu skarbowego, a w przypadku grzywien nałożonych w drodze m andatu karnego w postępowaniu 
w sprawach o wykroczenia skarbowe przez naczelnika urzędu celno -skarbowego – naczelnik urzędu skarbowe go 
właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ukaranego;  
4) w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta 
albo marszałek województwa ; 
5) w stosunku do należ ności stanowiących przychody państwowego funduszu celowego – dysponent państwowego  fun-
duszu celowego.  
2. Od decyzji wydanej w  pierwszej instancji przysługuje odwołanie.  
3. Organami odwoławczymi są:  
1) Minister Finansów – od decyzji wydanej w  pierwszej inst ancji przez wojewodę;  
  
Dziennik Ustaw – 37 – Poz. 1634 
 
2)31) organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w  rozumieniu ustawy z  dnia 12 marca 2004  r. o pomocy społecznej 
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 i 2270 oraz z  2022 r. poz. 1, 66 i 1079), zwanej dalej „ustawą o  pomocy społecznej”, albo  
ustawy z dnia 6 grudnia 2006  r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zwanej dalej „ustawą o  zasadach pro wa-
dzenia polityki rozwoju”, albo ustawy z  dnia 11 lipca 2014  r. o zasadach realizacji programów w  zakresie polityki 
spójności finansowanych w  perspektywie finansowej 2014 –2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818), zwanej dalej „ustawą 
o zasadach realizacji programów”, albo ustawy z  dnia 28 kwietnia 2022  r. o zasadach realizacji zadań finansowanych 
ze środków europejskich w  perspektywie finansowej 2021 –2027 (Dz. U. poz. 1079), zwanej dalej „ustawą o  zasadach 
realizacji programów 2021 –2027”, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”, organ pełniący 
funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w  programach finan -
sowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2 – od decyzji wydanej przez operatora programu, instytucję 
pośredniczącą, instytucję wdrażającą lub instytucję, która podpisała z  beneficjentem umowę o  dofinansowanie, będą -
cych jednost kami sektora finansów publicznych;  
2a) organ pełniący funkcję instytucji pośredniczącej w  rozumieniu ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju – od 
decyzji wydanej przez instytucję wdrażającą, jeżeli rozpatrywanie odwołań od decyzji instytucji wdrażaj ącej zostało 
powierzone przez organ, o  którym mowa w  pkt 2, instytucji pośredniczącej;  
3) organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w  rozumieniu ustawy z  dnia 10 lipca 2015  r. o wspieraniu zrównowa-
żonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejs kiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego (Dz.  U. z 2020 r. 
poz. 2140) albo organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w  rozumieniu ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspie-
raniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2021 r. 
poz. 664) – od decyzji wydanej przez instytucję pośredniczącą;  
3a) dyrektor izby administracji skarbowej – od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu skarbowego;  
4) samorządowe kolegium odwoławcze – od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 4;  
5) organ wyższego stopnia – od decyzji wydanej przez inny organ lub innego dysponenta części budżetowej.  
4. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, instytucję zarządzającą, organ odpowiedzialny  za wdroże-
nie instrumentu „Łącząc Europę ” oraz organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego  lub Krajowej 
Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa  w art. 5 ust. 3 pkt 2, nie służy odwo-
łanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu,  który ją wydał, z wnioskiem o  ponowne rozpa-
trzenie sprawy.  
5. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.  
Art. 62. 1. Zobowiązania z  tytułu należności, o  których mowa w  art. 60, oraz zobowiązania wraz z  odsetkami za zwłokę  
stanowiące dochód budżetu państwa podlegają, na wniosek zobowiązanego, potrą ceniu z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej  
wierzytelności zobowiązanego wobec Skarbu Państwa z  tytułu: 
1) prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art.  417 ustawy z  dnia 23 kwietnia 1964  r. – Kodeks cywilny  
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym ”; 
2) prawomocnej ugody sądowej zawartej w  związku z  zaistnieniem okolicznośc i przewidzianych w  art. 417 Kodeksu 
cywilnego;  
3) nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nierucho mo-
ści na podstawie przepisów o  gospodarce nieruchomościami;  
4) odszkodowania za niesłuszne skazan ie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, uzyskanego na podstawie ustawy 
z dnia 6 czerwca 1997  r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.  U. z 2022 r. poz. 1375); 
5) odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o  uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobe c osób represjo-
nowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego;  
6) odszkodowania orzeczonego w  decyzji organu administracji rządowej.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się również do wzajemnych, bezspornych i  wymagalnych wierzytelności zobowi ązanego wobec 
państwowych  jednostek budżetowych z  tytułu zamówień wykonanych przez niego na podstawie umów zawartych w  trybie 
przepisów o  zamówieniach publicznych, pod warunkiem że potrącenie jest dokonywane przez tego zobowiązanego i  z tej 
wierzytelności.  
3. Potrącenia z  tytułów wymienionych w  ust. 1 i 2 można również dokonać z  urzędu. 
                                                           
31) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 38 – Poz. 1634 
 
4. Potrącenie następuje z  dniem: 
1) złożenia wniosku, który został uwzględniony;  
2) wydania z  urzędu postanowienia o  potrąceniu.  
5. Odmowa potrącenia następuje w  drodze decy zji. 
6. Potrącenie następuje w  drodze postanowienia, na które służy zażalenie.  
7. Jednostka budżetowa, której zobowiązanie zostało potrącone z  wierzytelności zobowiązanego, jest zobowiązana 
wpłacić równowartość wygasłego zobowiązania do właściwego organu w  terminie 7  dni od dnia dokonania potr ącenia. 
Od niewpłaconej w  terminie równowartości wygasłego zobowiązania nalicza się odsetki ustawowe za opóźnienie.  
Art. 63. 1. Uprawnienie, o  którym mowa w  art. 62 ust. 1, przysługuje również zobowiązanemu w  stosunku do gminy,  
powiatu lub województwa, z  tytułu: 
1) nabycia przez gminę, powiat lub województwo nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłasz-
czenia nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw;  
2) odszkodowania orzeczonego w  decyzji wydanej p rzez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka 
województwa.  
2. Przepisy art.  62 ust. 2–7 stosuje się odpowiednio.  
Art. 64. 1. Należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:  
1) z urzędu umarzać w całości – w przypadku gdy zach odzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1  pkt 1–4; 
2) na wniosek zobowiązanego:  
a) umarzać w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,  
b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność  całości 
albo części należności – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi,  w szczegól-
ności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.  
2. Właściwy organ, na wniosek zobow iązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych  
w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które:  
1) nie stanowią pomocy publicznej;  
2) stanowią pomoc de minimis  albo pomoc de minimis  w rolnictwie lub rybołówstwie – w zakresie i na zasadach  określo-
nych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach  zasady de minimis; 
3) stanowią pomoc publiczną:  
a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczaj-
nymi, 
b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce,  
c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez  właś-
ciwe organy Unii Europ ejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b.  
3. W przypadku pomocy publicznej określonej w ust. 2 pkt 3 lit. a i b ulgi, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą  być 
udzielane, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe  warunki udzielania tej pomocy zapewniające  jej 
zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.  
4. W przypadku gdy udzielenie ulgi nastąpiło w sytuacji wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa  w art. 56 
ust. 1 pkt 1, 2 i 4, decyzję o umo rzeniu należności pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.  
5. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, przeznaczenia pomocy, o których mowa w ust. 2  pkt 3 lit. c,  
udzielanej w formie ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności,  o których mowa w art. 60, oraz szczegółowe  warunki 
udzielania tych ulg, mając na uwadze dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone  przez właściwe 
organy Unii Europejskiej.  
Art. 65. Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z  tytułu należności, o  których mowa w  art. 60 pkt 1–6, sto-
suje się przepisy Kodeksu cywilnego.  
  
Dziennik Ustaw – 39 – Poz. 1634 
 
Art. 66. Do egzekucji należności, o  których mowa w  art. 60, mają zastosowanie przepisy o  postępowaniu egzekucyj-
nym w administracji.  
Art. 66a. 1. Zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem  5 lat, licząc 
od dnia: 
1) w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się  ostateczna, 
albo 
1a)32) wypłaty salda, o  którym mowa w  art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1060 
z dnia 24 czerwca 2021  r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regional-
nego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Fund uszu na rzecz Sprawiedliwej Transforma-
cji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury, a  także przepisy finansowe na potrzeby tych fun-
duszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i  Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i  Instrumentu 
Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i  Polityki Wizowej (Dz.  Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str.  159, 
z późn. zm.33)), zwanego dalej „rozporządzeniem ogólnym”, w  odniesieniu do roku obrachunkowego obejmującego 
okres 1 lipca 2029  r.–30 czerwca 2030  r., albo 
2) wypłaty salda końcowego, o którym mowa w:  
a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy  ogólne 
dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego  oraz Funduszu 
Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210  z 31.07.2006, str. 25, z  późn. 
zm.34)) albo 
b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego  Funduszu 
Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.35)), albo 
c) art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia  2013 r. 
ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozw oju Regionalnego,  Europejskiego 
Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów 
Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego  przepisy ogólne dotyczące 
Europejskiego Fun duszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu  Społecznego, Funduszu Spójności 
i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego  rozporządzenie Rady (WE) nr  1083/2006 
(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.36)) 
– w zależno ści od tego, który z tych terminów nastąpi później.  
2.37) Terminy, o których mowa w ust. 1, stosuje się także w przypadku odpowiedzialności osób trzecich za zobowiąza-
nia do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6.  
2. (uchylony)38) 
3.39) Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2. 
                                                           
32) Dodany przez art. 113 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
33) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 261 z 22.07.2021, str. 58.  
34) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 239 z 01.08.2006, str. 248, Dz. Urz. UE L 411 z  30.12.2006,  
str. 6, Dz. Urz. UE L 145 z 07.06.2007, str. 38, Dz. Urz. UE L 301 z 12.11.2008, str. 40, Dz . Urz. UE L 348  z 24.12.2008, str. 19, 
Dz. Urz. UE L 94 z 08.04.2009, str. 10, Dz. Urz. UE L 158 z 24.06.2010, str. 1, Dz. Urz. UE L 337  z 20.12.2011, str. 1, Dz. Urz. 
UE L 112 z 01.07.2012, str. 21, Dz. Urz. UE L 133 z 23.05.2012, str. 1, Dz. Urz. UE L 34 7 z 20.12.2013, str. 253 oraz Dz. Urz. 
UE L 347 z 20.12.2013, str. 256.  
35) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 112 z 24.04.2012, str. 6, Dz. Urz. UE L 129 z  16.05.2012 , 
str. 7 oraz Dz. Urz. UE L 103 z 05.04.2014, str. 33.  
36) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 259, Dz. Urz. UE L 270 z  15.10.2015 , 
str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016, str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016, str. 79, Dz. Urz. UE L 338  z 13.12.2016, st r. 34 
oraz Dz. Urz. UE L 129 z 15.05.2017, str. 1.  
37) Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnoś niku 38. 
38) Przez art. 113 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wejdzie w życie z dniem 21 sierpnia 2022 r.  
39) Dodany przez art. 113 pkt 4 lit. c ustawy, o której  mowa w odnośniku 1. 
 
  
Dziennik Ustaw – 40 – Poz. 1634 
 
Art. 66b.40) 1. Decyzję o  odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o  których mowa 
w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku k alendarzowego, w  którym decyzja, o  której 
mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o  której mowa w  art. 207 ust. 9, stała się ostateczna.  
2. Osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o  których mowa w  art. 60 pkt 6, ustala się 
według sta nu z dnia powstania naruszeń określonych w  art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. 
3. Zobowiązanie wynikające z  decyzji o  odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, 
o których mowa w  art. 60 pkt 6, przedawnia się z  upływem 5  lat, licząc od dnia:  
1) w którym decyzja ta stała się ostateczna albo  
2) o którym mowa w  art. 66a ust. 1 pkt 1a i 2 
– w zależności od tego, który z  tych terminów nastąpi później.  
Art. 67. 1. Do spraw dotyczących należności, o  których mowa w  art. 60, nieuregulowanyc h niniejszą ustawą stosuje się  
przepisy ustawy z  dnia 14 czerwca 1960  r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.  U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052  
oraz z 2022 r. poz. 1301 ) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z  dnia 29 sierpnia 1997  r. – Ordynacja podatkowa (Dz.  U. 
z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.41)). 
2. Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca  1960 r. – 
Kodeks postępowania administracyjnego.  
Rozdział 6  
Kontrola zarządcza oraz koordynacja kontroli zarządczej w  jednostkach sektora finansów publicznych  
Art. 68. 1. Kontrolę zarządczą w  jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla 
zapewnienia realizacji celów i  zadań w sposób zgodny z  prawem, efekt ywny, oszczędny i  terminowy.  
2. Celem kontroli zarządczej jest zapewnienie w  szczególności:  
1) zgodności działalności z  przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi;  
2) skuteczności i  efektywności działania;  
3) wiarygodności sprawozdań;  
4) ochrony zasobów;  
5) przestrzegania i  promowania zasad etycznego postępowania;  
6) efektywności i  skuteczności przepływu informacji;  
7) zarządzania ryzykiem.  
Art. 69. 1. Zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i  efektywnej kontroli zarządczej należy do obo wiązków: 
1) ministra w  kierowanych przez niego działach administracji rządowej, zwanego dalej „ministrem kierującym działem ”, 
z zastrzeżeniem ust.  2; 
2) wójta, burmistrza, prezydenta miasta, przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego;  
3) kierownika jednostki.  
2. Minister Sprawiedliwości zapewnia funkcjonowanie adekwatnej, skutecznej i  efektywnej kontroli zarządczej w  kie-
rowanym przez niego dziale administracji rządowej, w  zakresie spraw niezastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompe-
tencji innych organów państwowych i  z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej.  
3. Minister Finansów określi w  formie komunikatu i  ogłosi, w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, standardy 
kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych, zgodne z  międzynarodowymi standardami.  
4. Minister Finansów może określić w  formie komunikatu i  ogłosić, w  Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, 
szczegółowe wytyczne w  zakresie kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych.  
5. Minister kierujący działem może o kreślić w formie komunikatu i  ogłosić, w  dzienniku urzędowym ministra, szcze-
gółowe wytyczne w  zakresie kontroli zarządczej dla kierowanych przez niego działów administracji rządowej.  
                                                           
40) Dodany przez art. 113 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wejdzie w życie z dniem 21 sierpnia 2022 r.  
41) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328 oraz z 2 022 r. 
poz. 835, 974, 1265 i 1301.  
  
Dziennik Ustaw – 41 – Poz. 1634 
 
Art. 70. 1. Minister kierujący działem sporządza, do końca listopada każd ego roku, plan działalności na rok następny 
dla kierowanych przez niego działów administracji rządowej.  
2. Plan działalności zawiera w  szczególności określenie celów w  ramach poszczególnych zadań budżetowych wraz ze 
wskazaniem podzadań służących osiągnięci u celów oraz mierniki określające stopień realizacji celu i  ich planowane wartości.  
3. Minister kierujący działem sporządza do końca kwietnia każdego roku sprawozdanie z  wykonania planu działalności  
oraz składa oświadczenie o  stanie kontroli zarządczej za poprzedni rok w  zakresie kierowanych przez niego działów ad mi-
nistracji rządowej.  
4. Minister kierujący działem może zobowiązać kierownika jednostki w  dziale do sporządzania planu działalności na 
rok następny dla tej jednostki oraz sporządzania sprawozdani a z wykonania planu działalności i  składania oświadczenia 
o stanie kontroli zarządczej za poprzedni rok w  zakresie kierowanej przez niego jednostki.  
5. Plan działalności, sprawozdanie z  wykonania planu działalności oraz oświadczenie o  stanie kontroli zarzą dczej pod-
legają publikacji w  Biuletynie Informacji Publicznej.  
6. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia o  stanie kontroli zarządczej, biorąc pod 
uwagę cele kontroli zarządczej oraz zakres odpowiedzialności za jej funkcjonowa nie. 
7. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, sposób sporządzania oraz elementy planu działalności i  sprawo-
zdania z wykonania planu działalności, mając na uwadze potrzebę zapewnienia przejrzystości informacji zawartych w  tych 
dokumentach.  
Art. 71. Do zadań Ministra Finansów w  zakresie koordynacji kontroli zarządczej w  jednostkach sektora finansów pub -
licznych należy w  szczególności:  
1) upowszechnianie standardów, o  których mowa w  art. 69 ust. 3; 
2) wydawanie wytycznych;  
3) współpraca z  krajowymi i zagranicznymi organizacjami;  
4) współpraca z  komitetami audytu, o  których mowa w  art. 288. 
DZIAŁ II 
Państwowy dług publiczny  
Rozdział 1  
Przepisy ogólne 
Art. 72. 1. Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z  następujących tytułów:  
1) wyemitowanych papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne;  
2) zaciągniętych kredytów i  pożyczek;  
3) przyjętych depozytów;  
4) wymagalnych zobowiązań:  
a) wynikających z  odrębnych ustaw oraz prawomocnych orzeczeń sądów lub ostatecznych decyzji administracyjnych,  
b) uznanych za bezsporne przez właściwą jednostkę sektora finansów publicznych będącą dłużnikiem.  
 1a. Tytuły dłużne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 –3, obejmują zobowiązania finansowe wynikające ze stosunków 
prawnych, które nazwą odpowiadają tym tytułom dłużnym, oraz z innych stosunków prawnych, które wywołują skutki 
ekonomiczne podobne do skutków wynikających z papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne, 
umów kredytów i pożyczek oraz przy jętych depozytów.  
2. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych 
do państwowego długu publicznego, w  tym rodzaje zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych, uwzględniając podsta-
wowe kateg orie przedmiotowe i  podmiotowe zadłużenia oraz okresy zapadalności.  
  
Dziennik Ustaw – 42 – Poz. 1634 
 
Art. 73. 1. Państwowy dług publiczny oblicza się jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów 
publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między jednostkami tego sektora. 
2. Przez wartość nominalną zobowiązania rozumie się wartość nominalną:  
1) wyemitowanych papierów wartościowych;  
2) zaciągniętej pożyczki, kredytu lub innego zobowiązania, to jest kwotę świadczenia głównego, należną do zapłaty 
w dniu wymagalności z obowiązania.  
3. Wartość nominalna zobowiązań indeksowanych lub kapitalizowanych odpowiada początkowej wartości nominalnej  
z uwzględnieniem przyrostu kapitału, wynikającego z  indeksacji lub kapitalizacji, naliczonego na koniec okresu sprawo -
zdawczego.  
4. Przepisy ust.  1–3 stosuje się do obliczania kwot niewymagalnych zobowiązań z  tytułu poręczeń i  gwarancji nie zali-
czanych do państwowego długu publicznego, a  także odpowiednio do obliczania długu Skarbu Państwa oraz kwot niewy-
magalnych zobowiązań z  tytułu poręczeń i gwarancji niezaliczanych do długu Skarbu Państwa.  
5. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania:  
1) wartości zobowiązań zaliczanych do:  
a) państwowego długu publicznego,  
b) długu Skarbu Państwa,  
2) wartości zo bowiązań z  tytułu poręczeń i  gwarancji  
– uwzględniając klasyfikację tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego oraz konieczność prawid -
łowego obliczenia relacji państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto.  
Art. 74. 1. Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w  zakresie przestrzegania zasady 
stanowiącej, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego produktu krajowego brutto.  
2. Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sta nem długu Skarbu Państwa w  celu zapewnienia przestrzegania zasady, 
o której mowa w  ust. 1. 
3. Minister Finansów sprawuje kontrolę, o  której mowa w  ust. 1 i 2, w szczególności przez sprawdzanie realizacji  
obowiązków wynikających z  art. 86. 
4. Minister Fina nsów, w związku ze sprawowaną kontrolą, o  której mowa w  ust. 1 i 2, ma prawo żądania od jednostek 
sektora finansów publicznych dodatkowych informacji o  bieżącym i  prognozowanym zadłużeniu tych jednostek oraz 
o strukturze zadłużenia.  
5. W przypadku stwierdz enia nieprawidłowej realizacji obowiązków wynikających z  art. 86 Minister Finansów infor -
muje o nieprawidłowościach organy nadzoru nad działalnością jednostek sektora finansów publicznych.  
Art. 75. 1. Minister Finansów opracowuje czteroletnią strategię zar ządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziały-
wania na państwowy dług publiczny, uwzględniając w  szczególności:  
1) uwarunkowania zarządzania długiem związane ze stabilnością makroekonomiczną gospodarki;  
2) analizę poziomu państwowego długu publicznego;  
3) prognozy poziomu państwowego długu publicznego i  długu Skarbu Państwa;  
4) prognozy kosztów obsługi długu Skarbu Państwa;  
5) kształtowanie struktury zadłużenia;  
6) prognozy i  analizę niewymagalnych zobowiązań z  tytułu poręczeń i  gwarancji Skarbu Państwa.  
2. Dokument, o  którym mowa w  ust. 1, Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia.  
3. Rada Ministrów po zatwierdzeniu dokumentu, o  którym mowa w  ust. 1, przedstawia go Sejmowi wraz z uzasadnie-
niem projektu ustawy budżetowej.  
  
Dziennik Ustaw – 43 – Poz. 1634 
 
Rozdział 2  
Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa  
Art. 76. Przez potrzeby pożyczkowe budżetu państwa rozumie się zapotrzebowanie na środki finansowe niezbędne do 
sfinansowania:  
1) deficytu: 
a) budżetu państwa,  
b) budżetu środków europejskich;  
2) rozchodów bud żetu państwa.  
Art. 77. Minister Finansów w  celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych b udżetu państwa oraz w  związku z zarządza-
niem długiem Skarbu Państwa jest upoważniony do:  
1) zaciągania zobowiązań finansowych w  imieniu Skarbu Państwa, w  szczególności w  drodze emisji papierów wartościo-
wych oraz zaciągania pożyczek i  kredytów na rynku krajowym i  zagranicznym;  
2) spłaty zaciągniętych zobowiązań, o  których mowa w  pkt 1; 
3) przeprowadzania innych operacji finansowych związanych z  zarządzaniem długiem, w  tym operacji związanych z  finan-
sowymi instrumentami pochodnymi;  
4) zarządzania nadwyżką budżetu środków europejskich.  
Art. 78. 1. Minister Finansów realizuje zadania wynikające z  zarządzania długiem Skarbu Państwa w  szczególności 
przez: 
1) dokonywanie czynności prawnych i  faktycznych związanych z:  
a) pozyskiwaniem zwrotnych środków finansujących potrzeby pożyczkowe budżetu państwa,  
b) obsługą zobowiązań Skarbu Państwa z  tytułu wyemitowanych papierów wartościowych oraz zaciągniętych kre-
dytów i pożyczek;  
2) zarządzanie wolnymi środkami budżetu państwa, a  także zarządzanie pasywami finansowymi oraz aktywami finan so-
wymi Skarbu Państwa, w  tym środkami publicznymi wyodrębnionymi w  związku z  zarządzaniem długiem Skarbu 
Państwa. 
2. Zarządzanie wolnymi środkami, o  których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w  szczególności ich lokowanie na rynku 
finansowym.  
3. Zarządzanie pasywami finansowymi oraz aktywami finansowymi, o  których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w szczegól-
ności wykonywanie operacji i  działań na rynkach finansowych, które wpływają na zmianę struktury zadłużenia Skarbu Pań-
stwa, w celu: 
1) zwiększenia bezpieczeństwa finansowego potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;  
2) obniżenia ryzyka lub kosztów obsługi długu Skarbu Państwa;  
3) realizacji innych zadań związanych z  zarządzaniem długiem Skarbu Państwa, określonych w  dokumencie, o  którym 
mowa w art. 75 ust. 1. 
Art. 78a. Minister Finansów, działając w  imieniu Skarbu Państwa, w  celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych  
budżetu państwa oraz w  związku z  zarządzaniem długiem Ska rbu Państwa jest upoważniony do przyjmowania wolnych 
środków w  depozyt. 
Art. 78b. 1. W przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 4, Minister Finansów przyjmuje wolne środki w depo zyt 
na warunkach określonych w umowie.  
2. Minister Finansów może przyjmować wolne środki podmiotów niebędących jednostkami sektora finansów publicz-
nych, a zaliczanych do sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego  
i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych 
w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 174 z  26.06.2013, str. 1, z późn. zm.42)) w depozyt na warunkach określonych w  umowie.  
3. Przyjęcie wolnych środków w depozyt na okr es do 3 dni od podmiotów, o których mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić 
wyłącznie w przypadku, gdy obsługę bankową prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego.  
Art. 78c. W przypadku, o  którym mowa w  art. 48 ust. 2, wolne środki są przyjmowane w  depozyt przez Ministr a Finan-
sów na czas oznaczony i  podlegają zwrotowi zgodnie z  dyspozycją danej jednostki sektora finansów publicznych.  
                                                           
42) Zmiany wymienionego rozpor ządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 207 z 04.08.2015, str. 35.  
  
Dziennik Ustaw – 44 – Poz. 1634 
 
Art. 78d. 1. Minister Finansów, w  ramach zarządzania długiem Skarbu Państwa, w  tym aktywami finansowymi, o  któ-
rych mowa w  art. 78 ust. 1 pkt 2, oraz w  celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa jest upoważniony do 
przyjmowania w  zarządzanie wolnych środków państwowych funduszy celowych, o  których mowa w  art. 9 pkt 7. 
2. Dysponenci państwowych funduszy celowych, o  których mowa w art. 9 pkt 7, przekazują wolne środki Ministrowi 
Finansów w  zarządzanie, z  wyjątkiem środków pochodzących z  dotacji z budżetu. Przepisy art.  48 ust. 3 i 4 oraz art.  78c 
stosuje się odpowiednio.  
Art. 78e. 1. Wolne środki przyjęte w  depozyt lub zarządzanie : 
1) na okres do 3  dni są oprocentowane w  wysokości nie niższej niż stopa depozytowa Narodowego Banku Polskiego;  
2) na okres dłuższy niż 3  dni i nie dłuższy niż 6  dni są oprocentowane według stawki wynikającej z  równania prostej 
wyznaczonej przez stopę dep ozytową Narodowego Banku Polskiego dla depozytu na okres 3  dni oraz przez stopę 
równą iloczynowi mnożnika, który nie może być niższy niż 0,9, i  stopy procentowej za depozyty na warszawskim 
rynku międzybankowym, notowanej przez agencję informacyjną (WIBID),  dla 1 tygodnia;  
3) na okres od 7  dni są oprocentowane w  wysokości iloczynu stawki WIBID właściwej dla danego okresu lokowania 
i mnożnika, o  którym mowa w  pkt 2. 
2. Wysokość mnożnika, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 2, ustala Minister Finansów i  ogłasza ją w  formie komunikatu na 
stronach internetowych urzędu obsługującego Ministra Finansów.  
3. W przypadku rozwiązania depozytu lub zwrotu środków przekazanych w  zarządzanie przed upływem terminu, na 
jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w  zarządzanie, odsetki nie przysługują.  
Art. 78f. Minister Finansów może, w  drodze umowy, zlecić za wynagrodzeniem Bankowi Gospodarstwa Krajowego 
dokonywanie wszelkich czynności prawnych i  faktycznych związanych z  przyjmowaniem wolnych środków w  depozyt lub 
zarządzanie oraz ich zwrotem.  
Art. 78g. 1. Minister Finansów w  odniesieniu do przypadków, o  których mowa w  art. 48 ust. 2 i art. 78d, określi, 
w drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowe warunki przekazywania i  przyjmowania wolnych środków w  depozyt lub zarządzani e przez Ministra 
Finansów, w  szczególności terminy przekazywania środków i  terminy ich zwrotu;  
2) wysokość lub sposób obliczania oprocentowania środków przyjętych w  depozyt lub zarządzanie;  
3) szczegółowe warunki rozwiązywania depozytów lub zwrotu środków przekazanych w  zarządzanie przed terminem, na 
jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w  zarządzanie;  
4) sposób składania i  wzory dyspozycji przekazania środków w  depozyt lub zarządzanie Ministrowi Finansów i  ich 
zwrotu oraz dyspozycji r ozwiązania depozytu lub zwrotu środków przekazanych w  zarządzanie przed terminem, na 
jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w  zarządzanie.  
2. Minister Finansów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 1, kieruje się potrzebą zapew nienia bezpieczeń-
stwa środków publicznych i  terminowej realizacji zadań finansowanych z  tych środków przez jednostki sektora finansów 
publicznych oraz zwiększenia efektywności zarządzania środkami publicznymi i  dbałością o  finanse publiczne, a  w zakresie 
wysokości oprocentowania również terminami, na jakie środki są przekazywane w  depozyt lub zarządzanie, natomiast w  za-
kresie składania dyspozycji także potrzebą ujednolicenia składanych dokumentów oraz możliwościami wykorzystania sys-
temów teleinformatycznych . 
Art. 78h. W celu realizacji zadań związanych z  zarządzaniem długiem Skarbu Państwa skarbowe papiery wartościowe,  
o których mowa w  art. 79 ust. 2 oraz art.  102 ust. 3, mogą być przedmiotem pożyczki lub innych operacji finansowych do-
konywanych przez Minist ra Finansów.  
Art. 79. 1. Z chwilą wykupu skarbowe papiery wartościowe podlegają umorzeniu.  
2. Nie podlegają umorzeniu skarbowe papiery wartościowe nabywane przez Skarb Państwa w  celu zarządzania dłu-
giem Skarbu Państwa.  
Art. 80. 1. Skarb Państwa może zaciąg ać pożyczki i  kredyty wyłącznie na finansowanie potrzeb pożyczkowych 
budżetu państwa, z  zastrzeżeniem art.  81. 
2. W imieniu Skarbu Państwa pożyczki i  kredyty może zaciągać, z  zastrzeżeniem ust.  3, wyłącznie Minister Finansów.  
3. W przypadku zaciągania poży czki lub kredytu w  drodze umowy, w  tym umowy międzynarodowej, zgodnie z  którą 
wymagane jest, aby organem działającym w  imieniu pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) była Rada Ministrów, upoważnia ona 
Ministra Finansów do podpisania umowy i  określa warunki jej wyk onywania.  
  
Dziennik Ustaw – 45 – Poz. 1634 
 
Art. 81. 1. Na wniosek Rady Polityki Pieniężnej Skarb Państwa może zaciągać średnioterminowe pożyczki i  kredyty 
od Wspólnoty Europejskiej i  jej państw członkowskich w  celu wsparcia bilansu płatniczego.  
2. Na wniosek Rady Unii Europejskiej Skarb P aństwa może uczestniczyć w  udzieleniu pożyczki na wsparcie bilansu 
płatniczego innego państwa członkowskiego, na zasadach określanych w  ustawie budżetowej.  
Art. 82. Kwota zaciągniętych pożyczek i  kredytów, o  których mowa w  art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1, nie może przekro-
czyć limitów określonych w  ustawie budżetowej.  
Art. 83. 1. Minister Finansów może dokonywać lokat w  złotych i walutach obcych oraz przeprowadzać inne operacje 
finansowe w  Narodowym Banku Polskim lub innym banku.  
2. W przypadku zawierania transakcji na instrumentach pochodnych, dla których zawarto umowę zabezpieczającą, 
Minister Finansów może otworzyć w  Narodowym Banku Polskim lub innym banku odrębny rachunek bankowy dla wno -
szonego zabezpieczenia w  pieniądzu. Minister Finansów zwraca zabez pieczenie wniesione w  pieniądzu, wraz z odsetkami, 
w wysokości i  w terminach wynikających z  umowy zabezpieczającej.  
3. Środki znajdujące się na rachunku, o  którym mowa w  ust. 2, Minister Finansów może lokować w  Narodowym 
Banku Polskim lub innym banku.  
Art. 83a. 1.43) Minister Finansów otwiera w  Banku Gospodarstwa Krajowego rachunki bankowe, na których są prze-
chowywane środki pieniężne przyjęte do depozytu sądowego lub składane na tych rachunkach na podstawie odrębnych 
przepisów oraz sumy depozytowe powszechn ych jednostek organizacyjnych prokuratury w  rozumieniu ustawy z  dnia 
28 stycznia 2016  r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247 i 1259 ) (rachunki depozytowe Ministra Finansów).  
1a.44) Rachunki depozytowe Ministra Finansów są prowadzone w  złotych, euro, dolarach amerykańskich, funtach  bry-
tyjskich lub frankach szwajcarskich.  
1b.44) Środki pieniężne w  walucie innej niż te, o  których mowa w  ust. 1a, ale notowanej w  tabeli kursów Banku Gos -
podarstwa Krajowego lub tabeli kursów pośrednika kasowego Banku Gospodarstwa Krajowe go są wpłacane na  rachunki 
depozytowe Ministra Finansów prowadzone w  złotych po przeliczeniu według obowiązującego w  chwili realizacji wpłaty 
kursu kupna danej waluty:  
1) w Banku Gospodarstwa Krajowego – w przypadku wpłat bezgotówkowych;  
2) u pośrednika ka sowego Banku Gospodarstwa Krajowego – w przypadku wpłat w  gotówce. 
1c.44) Środki pieniężne w  walucie innej niż te, o  których mowa w  ust. 1a i 1b, są wpłacane bez gotówkowo na rachunki 
depozytowe Ministra Finansów prowadzone w  dolarach amerykańskich po przeliczeniu na dolary amerykańskie wed ług 
kursu kupna tej waluty obowiązującego w  chwili realizacji wpłaty w  banku będącym korespondentem Banku Gospodarstwa 
Krajowego. 
1d.44) W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1b, środki pieniężne z  rachunku depozytowego Ministra Finansów są wy-
płacane w  złotych. W  przypadku, o  którym mowa w  ust. 1c, środki pieniężne z  rachunku depozytowego Ministra Finansów 
są wypłacane w  dolarach amerykańskich.  
2. Minister Finansów jest upoważniony do czasowego zarządzania, w  celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych  
budżetu państwa oraz w  związku z  zarządzani em długiem Skarbu Państwa, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na  
rachunkach depozytowych Ministra Finansów z  obowiązkiem ich zwrotu na każde żądanie wraz z  należnymi odsetkami.  
3. Środki złożone na rachunkach depozytowych Ministra Finansów są oprocentowan e w wysokości:  
1) stopy depozytowej Narodowego Banku Polskiego – w przypadku środków zgromadzonych w  złotych; 
2) oprocentowania wkładów wypłacanych w  danej walucie na każde żądanie przez Bank Gospodarstwa Krajowego – 
w przypadku środków zgromadzonych w  walutach obcych.  
4. Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadząc rachunki depozytowe Ministra Finansów, zapewnia w  szczególności:  
1) ewidencję analityczną środków dla poszczególnych depozytów (mikrorachunki) w  ramach każdego rachunku depozy-
towego Ministra Finansów;  
2) dzienne naliczanie odsetek oraz okresową kapitalizację odsetek należnych z  tytułu środków zgromadzonych na każdym 
mikrorachunku;  
                                                           
43) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2021  r. o zmianie ustawy – Prawo o prokuraturze, ustawy o  finansach 
publicznych oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 1236), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  
44) Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 43. 
  
Dziennik Ustaw – 46 – Poz. 1634 
 
3) możliwość wymiany informacji z  centralnym systemem informatycznym zapewniającym obsługę gospodarki finan so-
wej sądów w  zakresie stanu każdego mikrorachunku (kapitału i  odsetek), wpłat na każdy mikrorachunek i  wypłat z każ-
dego mikrorachunku.  
Art. 84. Do zaciągania pożyczek i kredytów przez Skarb Państwa, emisji skarbowych papierów wartościowych  oraz 
innych operacji związanyc h bezpośrednio z zarządzaniem państwowym długiem publicznym nie stosuje się  przepisów 
art. 35, art. 42 ust. 2 i art. 49, przepisów o zamówieniach publicznych oraz przepisów o grach hazardowych.  
Art. 85. Narodowy Bank Polski udostępnia Ministrowi Finansów dane, w tym dane indywidualne oraz zestawienia 
i oceny, o których mowa w  art. 23 ustawy z  dnia 29 sierpnia 1997  r. o Narodowym Banku Pols kim (Dz. U. z 2022 r. poz. 492 
i 655), niezbędne w  celu realizacji zadań, o  których mowa w  art. 77 i art. 78. 
Rozdział 3 
Procedury ostrożnościowe i  sanacyjne  
Art. 86. 1. W przypadku, gdy wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, 
o której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a, ogłoszonej zgodnie z  art. 38: 
1) (uchylony)  
2) jest większa od 55%, a mniejsza od 60%, to:  
a) na kolejny rok Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej, w  którym: 
– nie przewiduje się deficytu budżetu państwa lub przyjmuje się poziom różnicy dochodów i  wydatków budżetu 
państwa, zapewniający, że relacja długu Skarbu P aństwa do produktu krajowego brutto przewidywana  na koniec 
roku budżetowego, którego dotyczy projekt ustawy, będzie niższa od relacji, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 
lit. b, ogłoszonej zgodnie z  art. 38, 
– nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, w  tym pracowników 
jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, 
– waloryzacja rent i  emerytur nie może przekroczyć poziomu odpowiadającego wzrostowi cen towarów i  usług 
konsumpcyjnych, ogłoszonego przez Główny Urząd Statystyczny  za poprzedni rok budżetowy,  
– wprowadza się zakaz udzielania pożyczek i  kredytów z  budżetu państwa z  wyjątkiem rat kredytów i  pożyczek 
udzielonych w  latach poprzednich,  
– nie przewiduje się wzrostu wydatków w  jednostkach, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, na poziomie wyższym 
niż w administracji rządowej,  
b) Rada Ministrów dokonuje przeglądu wydatków budżetu państwa finansowanych środkami pochodzącymi z  kre-
dytów zagranicznych oraz przeglądu programów wieloletnich,  
c) Rada Ministrów przedstawia Sejmowi progr am sanacyjny mający na celu obniżenie relacji, o  której mowa w  art. 38 
pkt 1 lit. a, 
d) wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego określone w  uchwale budżetowej na kolejny rok mogą być 
wyższe niż dochody tego budżetu powiększone o  nadwyżkę budżeto wą z lat ubiegłych i  wolne środki, jedynie 
o kwotę związaną z  realizacją zadań ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3, 
e) Rada Ministrów dokonuje przeglądu obowiązujących przepisów w  celu przedstawienia propozycji rozwiązań 
prawnych mających wpływ na p oziom dochodów budżetu państwa, w  tym dotyczących stosowania stawek po-
datku od towarów i  usług, 
f) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych otrzymuje dotację celową z  budżetu państwa na reali-
zację zadania, o  którym mowa w  art. 26a ustawy z  dnia 27 sierpnia 1997  r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej 
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.  U. z 2021 r. poz. 573 i 1981 oraz z 2022 r. poz. 558 ), w wysokości 
do 30% środków zaplanowanych na realizację tego zadania na dany rok,  
g) organy administracji rządowej mogą zaciągać nowe zobowiązania na przygotowanie inwestycji, jeżeli mają za-
pewnione finansowanie z  udziałem środków publicznych, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, na maksymal-
nym dopuszczalnym poziomie, określonym w  przepisach  lub procedurach dotyczących danego rodzaju inwestycji, 
nie mniejszym niż 50% całości kosztów, z  tym że ograniczenia te nie dotyczą:  
– odbudowy lub przebudowy dróg krajowych w  celu usunięcia zagrożenia naruszenia bezpieczeństwa w  ruchu 
drogowym,  
  
Dziennik Ustaw – 47 – Poz. 1634 
 
– inwestycji, o których mowa w  art. 37 ust. 1 ustawy z  dnia 24 czerwca 2010  r. o szczególnych rozwiązaniach 
związanych z  usuwaniem skutków powodzi z  2010 r. (Dz. U. poz. 835 i 993), 
– przygotowania, wdrożenia, budowy lub eksploatacji systemów elektronicznego poboru opłat, o których mowa  
w art. 13i ustawy z  dnia 21 marca 1985  r. o drogach publicznych (Dz.  U. z 2021 r. poz. 1376 i 1595 oraz z  2022 r. 
poz. 32, 655 i 1261), 
– zobowiązania z  tytułu odszkodowań za nieruchomości przejęte w  trybie ustawy z  dnia 10 kwietnia 2 003 r. 
o szczególnych zasadach przygotowania i  realizacji inwestycji w  zakresie dróg publicznych (Dz.  U. z 2022 r. 
poz. 176); 
3) jest równa lub większa od 60%, to:  
a) stosuje się odpowiednio postanowienia pkt  2 lit. a, b oraz e –g, 
b) Rada Ministrów, najpóź niej w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia relacji, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a, 
przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu ograniczenie tej relacji do poziomu poniżej 60%,  
c) wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego określone  w uchwale budżetowej na kolejny rok nie mogą 
być wyższe niż dochody tego budżetu,  
d) poczynając od siódmego dnia po dniu ogłoszenia relacji, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a, jednostki sektora 
finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i  gwarancji.  
2. W przypadku określonym w  ust. 1 pkt 2 i 3 Rada Ministrów, w  drodze uchwały, może wyrazić zgodę na realizację 
inwestycji przewidzianych do finansowania ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, które nie spełniają wyma-
gań określonych w  ust. 1 pkt 2 lit. g. 
3. W przypadku określonym w  ust. 1 pkt 2 procedur, o  których mowa w  tym przepisie, nie stosuje się, jeżeli relacja, 
o której mowa w  art. 38a pkt 4, nie przekracza 55%.  
Art. 86a. Przepisu art. 86 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w  roku 2013.  
Art. 87. Program sanacyjny obejmuje:  
1) wskazanie przyczyn kształtowania się relacji państwowego długu publicznego, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a; 
2) program przedsięwzięć mających na celu dopr owadzenie do ograniczenia relacji, o  której mowa w  art. 38 pkt 1 lit. a, 
uwzględniający w  szczególności propozycje rozwiązań prawnych mających wpły w na poziom wydatków i rozchodów  
w sektorze finansów publicznych;  
3) trzyletnią prognozę dotyczącą relacji pa ństwowego długu publicznego do produktu krajowego  brutto, wraz z przewi-
dywanym rozwojem sytuacji makroekonomicznej kraju.  
Art. 88. Przepisów art.  86 i art. 87 nie stosuje się w  przypadku wprowadzenia:  
1) stanu wojennego;  
2) stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  
3) stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  
Rozdział 4  
Ogólne zasady zaciągania zobowiązań przez inne niż Skarb Państwa jednostki sektora finansów publicznych  
Art. 89. 1. Jednostki samorzą du terytorialnego mogą zaciągać kredyty i  pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na:  
1) pokrycie występującego w  ciągu roku przejściowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
2) finansowanie planowanego deficytu budżetu jednostki samorz ądu terytorialnego;  
3) spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z  tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i  kre-
dytów; 
4) wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z  budżetu Unii Europejskiej.  
2. Zaciągnięte kredyty i  pożyczki oraz wyemitowane papiery wartościowe, z  przeznaczeniem na cel, o  którym mowa 
w ust. 1 pkt 1, podlegają spłacie lub wykupowi w  tym samym roku, w  którym zostały zaciągnięte lub wyemitowane.  
  
Dziennik Ustaw – 48 – Poz. 1634 
 
Art. 90. Na finansowanie wydatk ów na inwe stycje i zakupy inwestycyjne, w tym uj ęte w ramach przedsi ęwzięć, o któ-
rych mowa w art. 226 ust. 3, jednostki samorz ądu terytorialnego mog ą zaciągać pożyczki w pa ństwowych funduszach celo-
wych oraz w pa ństwowych i samorz ądowych osobach prawnych zaliczanych do sektora finans ów publicznych, o ile ustawa 
tworząca fundusz lub osob ę prawną tak stanowi.  
Art. 91. 1. Suma zaci ągniętych kredyt ów i pożyczek, innych zobowi ązań zaliczanych do tytu łu dłużnego, o kt órym 
mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, oraz zobowiązań z wyemitowanych papierów wartościowych nie może przekroczyć kwot okreś -
lonych w uchwale bud żetowej jednostki samorz ądu terytorialnego.  
2. Zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostk ę samorządu terytorialnego zobowi ązania z tytu łu:  
1) kredytu lub po życzki na cel, o kt órym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 –4 i art. 90,  
2) innego ni ż wymienione w pkt 1, zaliczanego do tytu łu dłużnego, o kt órym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2,  
3) emisji papier ów wartościowych na cel, o kt órym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 –4 i art. 90  
– wymaga uzyskania przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości  
spłaty zobowi ązania.  
3. Przepisu ust. 2 pkt 2 nie stosuje si ę do:  
1) zobowiązania krótkoterminowego, je żeli podlega ono sp łacie lub wykupowi w tym samym roku, w kt órym zosta ło 
zaciągnięte lub wyemitowane;  
2) zobowiązania o wartości nieprzekraczającej 0,5% planowanych dochodów bieżących, o ile suma zaciągniętych zobowią-
zań z tego tytułu w roku budżetowym nie przekroczyła 1% planowanych dochodów bieżących.  
Art. 91a. 1. W celu sfinansowania środków niezbędnych na pokrycie deficytu lub rozchodów budżetu jednostki samo -
rządu terytorialnego, jednostka samorządu terytorialnego mo że przyjmować w  depozyt wolne środki od samodzielnych 
publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu tery torialnego , samo-
rządowych instytucji kultury oraz samorządowych osób prawnych, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, z wyłączeniem woje -
wódzkich funduszy ochrony środowiska i  gospodarki wodnej.  
2. Przyjmowanie wolnych środków w  depozyt następuje na podstawie uchwały organu stanowiącego jednostki samo-
rządu terytorialnego wyrażającej zgodę na przyjmowanie w  depozyt wolnych środków, podjętej na wniosek zarządu, oraz 
umowy. Uchwała może ponadto określać:  
1) warunki przyjmowania wolnych środków w  depozyt przez jednostkę samorządu terytorialnego;  
2) wysokość lub sposób obliczania oprocentowania środków przyjętych w  depozyt przez jednostkę samorządu terytorial-
nego. 
Art. 92. 1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać jedynie takie zobowią zania, o których mowa w  art. 91 
ust. 2, których koszty obsługi, jeżeli występują, są ponoszone co najmniej raz do roku, prz y czym: 
1) dyskonto od emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego papierów wartościowych nie może przekraczać 
5% wartości nominalnej;  
2) kapitalizacja odsetek jest niedopuszczalna.  
2. Ograniczenie, o  którym mowa w  ust. 1, stosuje się odpowiednio do jednostek sektora finansów publicznych innych 
niż Skarb Państwa.  
Art. 93. 1. Jednostki sektora finansów publicznych, z  wyjątkiem Skarbu Państwa, nie mogą zaciągać pożyczek lub 
kredytów, emitować papierów wartościowych oraz udzielać poręczeń i  gwarancji,  których wartość nominalna należna do 
zapłaty w  dniu wymagalności, wyrażona w  złotych, nie została ustalona w  dniu zawierania transakcji.  
2. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, przypadki, w  których nie stosuje się ograniczeń, o  których mow a 
w ust. 1, uwzględniając w  szczególności specyfikę kredytów i  pożyczek z  instytucji międzynarodowych lub od pożyczkodaw-
ców rządowych, jak również biorąc pod uwagę możliwość wywiązywania się z  zaciągniętych zobowiązań oraz ograniczenie 
wzrostu poziomu państwow ego długu publicznego.  
Art. 94. 1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać poręczeń i  gwarancji, z  uwzględnieniem przepisów  
niniejszej ustawy. Łączna kwota poręczeń i  gwarancji określana jest w  uchwale budżetowej.  
2. Poręczenia i  gwarancje, o  których mowa w  ust. 1, są terminowe i  udzielane do określonej kwoty.  
  
Dziennik Ustaw – 49 – Poz. 1634 
 
Rozdział 5  
Zasady i tryb emisji skarbowych papierów wartościowych  
Art. 95. 1. Skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w  którym Skarb Państwa stwierdza, że jest 
dłużnikiem wła ściciela takiego papieru, i  zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może  
mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.  
2. Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane w  granicach limitów określonych w  ustawie 
budżetowej.  
3. Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne mogą być emitowane lub wystawiane wyłącz-
nie przez Ministra Finansów.  
4. Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia niepieniężne emituje Minister Finansów.  
5. Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne uprawniające do określonych świadczeń  nie-
pieniężnych w zamian za te skarbowe papiery wartościowe emituje Minister Finansów.  
6. Skarb Państwa odpowiada całym majątkiem za zobowiązania wynikają ce z wyemitowanych lub wystawionych skar-
bowych papierów wartościowych.  
Art. 96. Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystaw iane jako papiery wartościowe o pierwotnym 
terminie wykupu:  
1) nie dłuższym niż rok, do których zalicza się w  szczególności bony skarbowe (krótkoterminowe skarbowe papiery war-
tościowe);  
2) dłuższym niż rok, do których zalicza się w  szczególności obligacje skarbowe.  
Art. 97. 1. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, warunki emitowania danego rodzaju skarbowych  
papierów wartościowych, a  w szczególności:  
1) jednostkową wartość nominalną,  
2) walutę, w  której może następować emisja, lub sposób określenia waluty emisji,  
3) zasady i tryb sprzedaży, w  tym termin lub sposób ustalenia ceny sprzedaży emitowanych papierów  wartościowych na 
rynku pierwotnym,  
4) podmioty, którym skarbowe papiery wartościowe danej emisji są oferowane do nabycia na rynku pierwotnym,  
5) ograniczenia co do obrotu skarbowymi papierami wartościowymi na rynku pierwotnym i  wtórnym,  
6) sposób realizac ji świadczeń z  tytułu skarbowych papierów wartościowych  
– kierując się koniecznością optymalnego zaspokajania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz efektywnego zarzą-
dzania długiem Skarbu Państwa.  
2. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki emitowania skarbowych papierów wartościowych,  
o których mowa w art. 95 ust. 5, a w szczególności:  
1) walutę, w  której może następować emisja,  
2) zasady i tryb sprzedaży skarbowych papierów wartościowych,  
3) rodzaj świadczeń niepieniężnych wydawanyc h w zamian za skarbowe papiery wartościowe,  
4) podmioty, którym skarbowe papiery wartościowe danej emisji mogą być oferowane do nabycia na rynku pierwotnym,  
5) ograniczenia co do obrotu skarbowymi papierami wartościowymi na rynku pierwotnym i  wtórnym 
– kierując się koniecznością zapewnienia efektywnego zarządzania długiem oraz aktywami Skarbu Państwa.  
Art. 98. 1. Minister Finansów określi, przez wydanie listu emisyjnego, szczegółowe warunki emisji skarbowych papie -
rów wartościowych dotyczące treści świadcze ń wynikających ze skarbowego papieru wartościowego i  sposób ich realizacji.  
2. Minister Finansów określi, przez wydanie listu emisyjnego, szczegółowe warunki emisji skarbowych papierów  war-
tościowych, o których mowa w art. 95 ust. 5, dotyczące treści świadc zeń wynikających z tego papieru i sposób  ich realizacji. 
Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.  
3. Minister Finansów może upoważnić inny podmiot do wydania listu emisyjnego dotyczącego skarbowych papierów 
wartościowych przeznaczonych na rynki finansowe.  
  
Dziennik Ustaw – 50 – Poz. 1634 
 
4. List emisyjny zawiera w  szczególności:  
1) datę emisji;  
2) powołanie podstawy prawnej emisji;  
3) cenę zbycia lub sposób jej ustalenia;  
4) stopę procentową lub sposób jej obliczania;  
5) określenie sposobu i  terminów wypłaty należności głównej o raz należności ubocznych;  
6) datę, od której nalicza się oprocentowanie skarbowych papierów wartościowych tej emisji;  
7) termin wykupu oraz zastrzeżenia dotyczące możliwości wcześniejszego wykupu.  
5. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości szczeg ółowe warunki danej emisji. Podanie do publicznej wia-
domości listu emisyjnego jest warunkiem dojścia emisji do skutku.  
Art. 99. Bon skarbowy jest krótkoterminowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w  kraju na rynku 
pierwotnym z  dyskontem i  wykupywanym według wartości nominalnej po upływie okresu, na jaki został wyemitowany.  
Art. 100. 1. Obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w  kraju lub za granicą, opro-
centowanym w  postaci dyskonta lub odsetek.  
2. Obligacja skarbowa  sprzedawana jest na rynku pierwotnym:  
1) z dyskontem,  
2) według wartości nominalnej,  
3) powyżej wartości nominalnej  
– i wykupywana po upływie okresu, na jaki została wyemitowana.  
Art. 101. 1. Skarbowy papier oszczędnościowy jest skarbowym papierem wartośc iowym oferowanym do sprzedaży:  
1) osobom fizycznym;  
2) stowarzyszeniom, innym organizacjom społecznym i  zawodowym oraz fundacjom wpisanym do rejestru sądowego, 
a w przypadku nierezydentów – również wpisanym do innego rejestru urzędowego, o  ile warunki emitowania tak 
stanowią.  
2. Skarbowy papier oszczędnościowy może być wyłączony z  obrotu na rynku wtórnym albo może być przedmiotem 
obrotu tylko między podmiotami, o  których mowa w  ust. 1, o ile warunki emitowania tak stanowią.  
Art. 102. 1. Skarbowe papiery  wartościowe są zbywane na rynku pierwotnym odpłatnie.  
2. Emisja następuje z  dniem rozliczenia zaoferowanych do nabycia skarbowyc h papierów wartościowych oraz w kwocie 
równej wartości nominalnej zbytych papierów wartościowych.  
3. W celach związanych z  zarządzaniem długiem Skarbu Państwa Minister Finansów może wyemitować skarbowe 
papiery wartościowe w  kwocie wyższej od wartości nominalnej zbytych papierów wartościowych.  
4. Skarbowe papiery wartościowe, o  których mowa w  ust. 3 oraz w art. 79 ust. 2, są zareje strowane na rachunku Ministra  
Finansów.  
DZIAŁ III  
Wieloletni Plan Finansowy Państwa i  ustawa budżetowa  
Rozdział 1  
Wieloletni Plan Finansowy Państwa  
Art. 103. Wieloletni Plan Finansowy Państwa jest sporządzany na dany rok budżetowy i  trzy kolejne lata.  
Art. 103a. (uchylony)  
Art. 104. 1. Wieloletni Plan Finansowy Państwa:  
1) zawiera Program Konwergencji, opracowany zgodnie z  rozporządzeniem Rady (WE) nr  1466/97/WE z  dnia 7 lipca 
1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i  koordyna cji polityk gospodarczych 
(Dz. Urz. WE L 209 z  02.08.1997, s. 1, z  późn. zm.; Dz.  Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 10, t.  1, s. 84, 
z późn. zm.); 
2) określa cele wraz z  miernikami stopnia ich realizacji, w  układzie obejmującym główne funkcje państ wa. 
  
Dziennik Ustaw – 51 – Poz. 1634 
 
2. Wieloletni Plan Finansowy Państwa w  części zawierającej Program Konwergencji określa dodatkowo:  
1) główne cele polityki społecznej i  gospodarczej;  
2) planowane działania i  ich wpływ na poziom dochodów i  wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych, 
o których mowa w  rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) nr  549/2013 z  dnia 21 maja 2013  r. w spra-
wie europejskiego systemu rachunków narodowych i  regionalnych w  Unii Europejskiej (Dz.  Urz. UE L 174 z 26.06.2013,  
s. 1), w tym na długookresową stabilność finansów publicznych;  
3) planowaną wstępną kwotę wydatków obliczoną zgodnie z  art. 112aa ust.  1 albo art.  112d ust. 3; 
4) zmiany w  zakresie podejmowanych działań i  celów, w stosunku do poprzedniego Programu Konwergencji;  
5) wstępną prognozę podstawowych wielkości makroekonomicznych wraz z  założeniami stanowiącymi podstawę jej 
opracowania.  
Art. 105. 1. Wieloletni Plan Finansowy Państwa stanowi podstawę przygotowywania projektu ustawy budżetowej na 
kolejny rok budżetowy.  
2. (uchylony) 
3. (uchylony)  
Art. 106. 1. Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów projekt Wieloletniego Planu Finansowego Państwa.  
2. Rada Ministrów uchwala Wieloletni Plan Finansowy Państwa, w  terminie do dnia 30  kwietnia, i  ogłasza go w  Dzien-
niku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ” oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.  
Art. 107. (uchylony)  
Art. 108. Ministrowie, w terminie do dnia 15  kwietnia, przedkładają Ministrowi Finansów informację o  realizacji Wielo -
letniego Planu Finansowego Państwa w  zakresie określonym w  art. 104 ust. 1 pkt 2. 
Rozdział 2  
Ustawa budżetowa  
Art. 109. 1. Ustawa budżetowa jest podstawą gospoda rki finansowej państwa w  danym roku budżetowym.  
2. Ustawa budżetowa składa się z:  
1) budżetu państwa;  
2) załączników;  
3) postanowień, których obowiązek zamieszczenia w  ustawie budżetowej wynika z  niniejszej ustawy lub z  odrębnych 
ustaw. 
3. Ustawa budżetowa  jest uchwalana na okres roku budżetowego.  
4. Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy.  
5. Ustawa budżetowa nie może zawierać przepisów zmieniających inne ustawy.  
Art. 110. Budżet państwa określa:  
1) łączną kwotę prognozowanych podatkowych i  niepodatkowych dochodów budżetu państwa;  
2) łączną kwotę planowanych wydatków budżetu państwa;  
2a) kwotę planowanych wydatków, obliczoną zgodnie z  art. 112aa ust.  1 albo art.  112d ust. 3, oraz kwotę planowanego 
limitu wydatków, o  którym mowa w  art. 112aa ust.  3; 
3) kwotę planowanego deficytu budżetu państwa wraz ze źródłami jego pokrycia;  
4) łączną kwotę prognozowanych dochodów budżetu środków europejskich;  
5) łączną kwotę planowanych wydatków budżetu środków europejskich;  
6) wynik budżetu środków europejskich;  
7) łączną kwotę planowanych przychodów budżetu państwa;  
8) łączną kwotę planowanych rozchodów budżetu państwa;  
9) planowane saldo przychodów i  rozchodów budżetu państwa;  
10) limit zobowiązań z  tytułu zaciąganych kredytów i  pożyczek oraz emitowanych papierów wartości owych. 
  
Dziennik Ustaw – 52 – Poz. 1634 
 
Art. 111. Dochodami podatkowymi i  niepodatkowymi budżetu państwa są:  
1) podatki i opłaty, w  części, która zgodnie z  odrębnymi ustawami nie stanowi dochodów jednostek samorządu teryto-
rialnego, przychodów państwowych funduszy celowych oraz innych jedn ostek sektora finansów publicznych;  
2) cła; 
3) wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i  jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych;  
4) wpłaty z tytułu dywidendy;  
5) wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego;  
6) wpłaty nadwyżki środków  finansowych agencji wykonawczych;  
7) dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe, o  ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;  
8) dochody z  najmu i dzierżawy oraz z  innych umów o  podobnym charakterze, dotyczące składników majątkowych 
Skarbu Państw a, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;  
9) odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych państwowych jednostek budżetowych lub organów 
władzy publicznej, o  ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;  
10) odsetki od lokat terminowych ustanowio nych ze środków zgromadzonych na centralnym rachunku bieżącym budżetu 
państwa; 
11) odsetki od udzielonych z  budżetu państwa pożyczek krajowych i  zagranicznych;  
12) grzywny, mandaty i  inne kary pieniężne, o  ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;  
13) spadki, zapisy i  darowizny w  postaci pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa;  
14) dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i  praw, niestanowiące przychodów w  rozumieniu art.  5 ust. 1 pkt 4 lit. a i b, o ile 
odrębne ustawy nie stanowią inaczej;  
15) inne dochody określone  w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych;  
16) środki europejskie i  środki, o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b, na realizację projektów pomocy technicznej 
oraz środki, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d i pkt 6 oraz w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Euro-
pejskiego i  Rady (UE) nr  1306/2013 z  dnia 17 grudnia 2013  r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  
zarządzania nią i  monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr  352/78, (WE) nr  165/94, (WE) 
nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr  1290/2005 i  (WE) nr 485/2008  (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str.  549), 
zwanego dalej „rozporządzeniem nr  1306/2013 ”, po ich przekazaniu na rachunek dochodów budżetu państwa;  
17) odsetki wykupywane przez nabyw ców obligacji skarbowych lub nadwyżka wynikająca z  różnicy pomiędzy ceną emi-
syjną a wartością nominalną zbywanych obligacji skarbowych.  
Art. 112. 1. Wydatki budżetu państwa są przeznaczone w  szczególności na:  
1) funkcjonowanie organów władzy publicznej, w  tym organów administracji rządowej, organów kontroli i  ochrony 
prawa oraz sądów i  trybunałów;  
2) zadania wykonywane przez administrację rządową;  
3) subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego;  
3a) subwencje dla podmiotów systemu szkolnictwa wyż szego i nauki;  
4) dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego;  
5) wpłaty do budżetu Unii Europejskiej, zwane dalej „środkami własnymi Unii Europejskiej ”; 
6) subwencje dla partii politycznych;  
7) dotacje na zadania określone odrębnymi ustawami;  
8) obsługę długu publicznego;  
9) wkład krajowy na realizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich lub środków, o  których 
mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3, 5 i 6. 
2. Z budżetu państwa są finansowane zadania określone w  odrębnych ustawach i  umowach międz ynarodowych.  
Art. 112a. (uchylony)  
  
Dziennik Ustaw – 53 – Poz. 1634 
 
Art. 112aa. 1. Kwota wydatków na dany rok organów i  jednostek, o  których mowa w  art. 9 pkt 1–3, pkt 7, pkt 8 z wy-
łączeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oraz w  pkt 9 i 15, a także funduszy utworzonych, powierzonych lub  przeka-
zanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, jest obliczana według wzoru:45) 
𝑊𝑌𝐷𝑛=𝑊𝑌𝐷𝑛−1∙𝐸𝑛−1(𝐶𝐶𝑃𝐼)∙[𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛+𝐾𝑛]+𝐸𝑛(∆𝐷𝐷𝑛) 
przy czym:  
𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛=√𝑃𝐾𝐵𝑛−2
𝑃𝐾𝐵𝑛−8∙𝐸𝑛(𝑃𝐾𝐵𝑛−1
𝑃𝐾𝐵𝑛−2)∙𝐸𝑛(𝑃𝐾𝐵𝑛
𝑃𝐾𝐵𝑛−1)8
 
w którym poszczególne symbole oznaczają:  
n  – rok, na który jest obliczana kwota wydatków,  
n-1 – rok poprzedzający rok n, 
n-2 – rok poprzedzający rok n o dwa lata, 
n-8 – rok poprzedzający rok n o osiem lat,  
𝑊𝑌𝐷𝑛 – kwota wydatków określona w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi,  
𝑊𝑌𝐷𝑛−1 – kwota wydatków określona w  projekcie ustawy budżetowej na rok n-1 przedłożonym Sejmowi,  
𝐸𝑛−1(𝐶𝐶𝑃𝐼) –  poziom średniookresowego celu inflacyjnego określon ego na rok n-1 przez Radę Polityki Pienięż-
nej w założeniach polityki pieniężnej, o  których mowa w  art. 227 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-
skiej z dnia 2 kwietnia 1997  r. (Dz. U. poz. 483, z 2001 r. poz. 319, z 2006 r. poz. 1471 oraz z  2009 r. 
poz. 946), ogłoszonych w  Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski ”, 
𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛 – wskaźnik średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych określony 
w projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi z  dokładnością do setnych części procentu,  
𝐾𝑛 – wielkość korekty kwoty wydatków określonej w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi,  
𝑃𝐾𝐵𝑛−2𝑃𝐾𝐵𝑛−8⁄46) – ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie z  art. 38b pkt 2 łączna 
dynamika wartości produktu krajowego brutto; jeżeli w  latach od n−8 do n−2 zawierają się rok s lub lata i, 
o których mowa w  art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z  art. 112d ust. 6, 
𝐸𝑛(𝑃𝐾𝐵𝑛−1𝑃𝐾𝐵𝑛−2⁄ )47) – prognozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi roczna 
dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych w  roku n−1; jeżeli w  latach n−1 i n−2 
zawierają się rok s lub lata i, o których mowa w  art. 112d ust. 3, wskaźnik t en oblicza się zgodnie z  art. 112d 
ust. 6, 
𝐸𝑛(𝑃𝐾𝐵𝑛𝑃𝐾𝐵𝑛−1⁄ )48) – prognozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi roczna 
dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych w  roku n; jeżeli w latach n i n−1 zawierają 
się rok s lub lata i, o których mowa w  art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z  art. 112d ust. 6, 
𝐸𝑛(∆𝐷𝐷𝑛) –  prognozowana wartość ogółem działań dyskrecjonalnych, o  których mowa w  rozporządzeniu wymie-
nionym w art. 104 ust. 1 pkt 1, w zakresie podatków i  składek na ubezpieczenia społeczne, o  których mowa 
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) nr  549/2013 z  dnia 21 maja 2013  r. w sprawie 
europejskiego systemu rachunków narodowych i  regionalnych w  Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 174 
z 26.06.2013, s. 1, z  późn. zm.), planowanych na rok n, jeżeli wartość każdego z  nich przekracza 
0,03% wartości produktu krajowego brutto prognozowanej w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przed-
łożonym Sejmowi; w  przypadku planowanej w roku n rezygnacji z  działań dyskrecjonalnych dokonanych 
w latach poprzednich, w  prognozowanej wartości ogółem działań dyskrecjonalnych w  roku n uwzględnia 
się wpływ na kwotę 𝑊𝑌𝐷𝑛 dokonanych działań dyskr ecjonalnych, który wystąpiłby w przypadku braku  
rezygnacji z  tych działań w  roku n. 
                                                           
45) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmie niu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
46) Symbol w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
47) Symbol w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
48) Symbol w brzmieniu ustalonym przez ar t. 1 pkt 8 lit. a tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 54 – Poz. 1634 
 
2. W kwocie wydatków, o  której mowa w  ust. 1, i w kwocie, o  którą pomniejsza się tę kwotę zgodnie z  ust. 3, nie 
uwzględnia się wydatków budżetu środków europejskich oraz wydatków finansowanych ze środków, o  których mowa  
w art. 5 ust. 1 pkt 2. W kwocie wydatków, o  której mowa w  ust. 1, nie uwzględnia się również przepływów finansowych 
między organami i  jednostkami, o  których mowa w  ust. 1, z tytułu dotacji i  subwencji oraz przepływów finansowych między 
funduszami zarządza nymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spo łecz-
nego. 
2a.49) Przepływy finansowe między organami i  jednostkami, o  których mowa w  ust. 1, z tytułu dotacji i subwencji 
obejmują przepływy finansowe między tymi orga nami i jednostkami wynikające ze stosunków prawnych, które nazwą odpo -
wiadają dotacjom i  subwencjom, oraz z  innych stosunków prawnych, które wywołują skutki ekonomiczne odpowia dające 
dotacjom i  subwencjom.  
3. Kwota wydatków, o  której mowa w  ust. 1, pomniejszona o  kwotę: 
1)50) prognozowanych w  projekcie ustawy budżetowej przedłożonym Sejmowi wydatków jednostek, o  których mowa w  art. 9 
pkt 2, i samorządowych jednostek budżetowych, uwzględniających założenia makro ekonomiczne, o  których mowa 
w art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, oraz wieloletnie prognozy finansowe tych jednostek, a  także wysokość wydatków wy-
konanych w  latach poprzednich, po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o  których 
mowa w ust. 2 i 2a, od innych organów i  jednostek, o których mowa w  ust. 1, 
2) planowanych wydatków organów i  jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, 
3) planowanych kosztów Narodowego Funduszu Zdrowia:  
a) określonych w  planie finansowym Funduszu zatwierdzonym w  terminie, o  którym mowa w art. 121 ust. 4 ustawy 
z dnia 27 sierpnia 2004  r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.  U. 
z 2021 r. poz. 1285 , z późn. zm.51)), 
b) w przypadku niezatwierdzenia planu finansowego Funduszu w  terminie, o  którym mowa w  art. 121 ust. 4 ustawy 
z dnia 27 sierpnia 2004  r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publi cznych, w wysokości 
równej planowanym przychodom określonym w  planie, o którym mowa w  art. 121 ust. 3 tej ustawy  
– po odjęciu kwot odpowiadają cych wielkościom planowanych przepływów, o  których mowa w  ust. 2 i 2a, od innych 
organów i  jednostek, o  których mowa w  ust. 1,52) 
4) planowanych wydatków Bankowego Funduszu Gwarancyjnego określonych w  planie finansowym Funduszu , 
5)53) planowanych wydatków Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, o którym mowa w  art. 65 ust. 1 ustawy z  dnia 31 marca 
2020 r. o zmianie ustawy o  szczególnych rozwiązaniach związanych z  zapobieganiem, przeciwdziałaniem i  zwalcza-
niem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych ni mi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. poz. 568, z późn. zm.54)), oraz wydatków lub kosztów organów i  jednostek, o  których mowa w  ust. 1, których 
źródłem finansowania są środki Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, do których nie mają za stosowania ust.  2 i 2a: 
a) określonych w  planie finansowym Funduszu Przeciwdziałania COVID -19 zatwierdzonym w terminie , o którym 
mowa w art. 65 ust. 24a ustawy z  dnia 31 marca 2020  r. o zmianie ustawy o szczególnych  rozwiązaniach związa-
nych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i  zwalczaniem COVID -19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych 
nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw,  
b) w wysokości określonej w  planie, o którym mowa w  art. 65 ust. 21 ustawy z  dnia 31 marca 2020  r. o zmianie ustawy  
o szczególnych rozwiązaniach związanych z  zapobieganiem, przeciwdziałaniem i  zwalczaniem COVID -19, innych  
chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw – w przypadku 
niezatwierdzenia planu finansowego Funduszu Prze ciwdziałania COVID -19 w terminie, o  którym mowa w  art. 65 
ust. 24a tej ustawy , 
                                                           
49) Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
50) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. c tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
51) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2021 r. poz. 1292, 1559, 1773, 1834, 1981, 2105, 2120, 
2232, 2270, 2427 i 2469 oraz z 2022  r. poz. 64, 91, 526, 583, 655,  807, 974, 1002, 1079, 1265 i 1352 . 
52) Część wspólna w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. c tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
53) Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. c tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
54) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2020 r. poz. 695, 1086, 1262, 1478, 1747, 2157 i  2255, z 2021 r. p oz. 1535 
i 2368 oraz z 2022 r. poz. 64 i 202.  
 
  
Dziennik Ustaw – 55 – Poz. 1634 
 
6)55) planowanych wydatków Funduszu Pomocy, o  którym mowa w  ustawie z dnia 12 marca 2022  r. o pomocy obywatelom 
Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na teryto rium tego państw a (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.56)), oraz wydat-
ków lub kosztów organów i  jednostek, o  których mowa w  ust. 1, których źródłem finansowania są środki Funduszu 
Pomocy, do których nie mają zastosowania przepisy ust.  2 i 2a: 
a) określonych w  planie finansowym Fu nduszu Pomocy zatwierdzonym w  terminie, o  którym mowa w  art. 14 ust. 31 
ustawy z dnia 12 marca 2022  r. o pomocy obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium 
tego państwa,  
b) w wysokości określonej w  planie, o którym mowa w  art. 14 ust. 27 ustawy z  dnia 12 marca 2022  r. o pomocy oby-
watelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa – w przypadku niezatwierdzenia 
planu finansowego w  terminie wymienionym w  art. 14 ust. 31 tej ustawy  
– oraz powiększona o  kwotę prognoz owanych na rok n działań jednorazowych i  tymczasowych po stronie dochodów, o  któ-
rych mowa w  rozporządzeniu Rady (WE) nr  1466/97/WE z  dnia 7 lipca 1997  r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji 
budżetowych oraz nadzoru i  koordynacji polityk gospodarczych, je żeli wartość każdego z  nich przekracza 0,03% wartości 
produktu krajowego brutto prognozowanej w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi, stanowi nie-
przekraczalny limit wydatków organów i  jednostek, o  których mowa w  art. 9 pkt 1, i państwowych jednostek budżetowych 
z wyłączeniem organów i  jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, w pkt 7 i 8 z wyłączeniem Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych, a  także funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na pod-
stawie odrębnych ustaw z  wyłączeniem Funduszu Przeciwdziałania COVID -19, o którym mowa w  art. 65 ust. 1 ustawy 
z dnia 31 marca 2020  r. o zmianie ustawy o  szczególnych rozwiązaniach związanych z  zapobieganiem, przeciwdziałaniem 
i zwalczaniem COVID -19, innych ch orób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych 
ustaw, oraz z  wyłączeniem Funduszu Pomocy, o  którym mowa w  ustawie z  dnia 12 marca 2022  r. o pomocy obywatelom 
Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na terytorium tego państw a.57) 
4. Wielkość korekty kwoty wydatków, o  której mowa w  ust. 1, wynosi:  
1)58) minus dwa punkty procentowe – jeżeli wartość relacji wyniku nominalnego do produktu krajowego brutto jest w  roku 
n−2, o którym mowa w  ust. 1, mniejsza od −3%, albo jeżeli wartość relacji, o  której mowa w  art. 38a pkt 4, jest w roku 
n−2 większa od 48% albo  
2) minus półtora punktu procentowego – jeżeli: 
a)59) wartość relacji wyniku nominalnego do produktu krajowego brutt o jest w roku n−2, o którym mowa w  ust. 1, nie 
mniejsza niż −3% oraz wartość relacji, o  której mowa w  art. 38a pkt 4, jest w roku n−2 większa od 43%, a  nie 
większa od 48% oraz prognozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi dynamik a 
wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych w  roku n nie jest mniejsza o  więcej niż dwa punkty procen-
towe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych  WPKB n, 
o którym mowa w  ust. 1, albo 
b)59) wartość relacji wyniku nominalnego do produktu krajowego brutto jest w  roku n−2, o którym mowa w  ust. 1, nie 
mniejsza niż −3% oraz wartość relacji, o  której mowa w  art. 38a pkt 4, jest w roku n−2 nie większa niż 43% oraz 
suma, obliczona zgodnie z  ust. 5, jest w roku n−2 mniejsza od −6% oraz prognozowana w  projekcie ustawy bud -
żetowej na rok n przedłożonym Sejmowi dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałyc h w roku n 
nie jest mniejsza o  więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu 
krajowego brutto w  cenach stałych  WPKB n, o którym mowa w  ust. 1, albo 
3)60) plus półtora punktu procentowego – jeżeli wartość relacji wyniku nominalnego do produktu krajowego brutto jest 
w roku n−2, o którym mowa w  ust. 1, nie mniejsza niż −3% oraz wartość relacji, o  której mowa w  art. 38a pkt 4, jest 
w roku n−2 nie większa niż 43 % oraz suma, obliczona zgodnie z  ust. 5, jest w roku n−2 większa od 6% oraz pro -
gnozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi dynamika wartości produktu krajowego 
brutto w cenach stałych w  roku n nie jest większa o  więcej niż dwa pu nkty procentowe od wskaźnika średniookresowej 
dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych  WPKB n, o którym mowa w  ust. 1, albo 
4) zero punktu procentowego – w pozostałych przypadkach.  
                                                           
55) Dodany przez art. 83 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 marca 2022  r. o pomocy obywatelom Ukrainy w  związku z  konfliktem zbrojnym na 
terytorium tego państwa (Dz.  U. poz. 583), która weszła w życie z dniem 12 marca 2022 r., z mocą od dnia 24 lutego 2022 r.  
56) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2022 r. poz. 682, 683, 684, 830, 930, 1002, 1087 i 1383.  
57) Część wspólna w brzmieniu ustalonym przez  art. 83 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 55. 
58) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 8 lit. d tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
59) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. d tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
60) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. d tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 56 – Poz. 1634 
 
5. Minister Finansów oblicza sumę corocznych różnic między wartością relacji wyniku nominalnego do produktu 
krajowego brutto oraz poziomem średniookresowego celu budżetowego określonego w  Programie Konwergencji opracowa -
nym zgodnie z  rozporządzeniem, o  którym mowa w  art. 104 ust. 1 pkt 1, aktualizując sumę różnic z uwzględnieniem rewizji 
danych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Coroczna róż nica jest zaokrąglana z dokładnością do 
setnych części procentu.  
Art. 112b. (uchylony)  
Art. 112c. (uchylony)  
Art. 112d. 1. Przepisów art.  112aa nie  stosuje się w  przypadku:  
1) wprowadzenia stanu wojennego,  
2) wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,  
3) wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,  
4) ogłoszenia stanu epidemii na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej  
– jeżeli prognozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o  której mowa 
w art. 112aa ust.  1, przedłożonym Sejmowi lub w  projekcie ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok, na który jest 
obliczana kwota wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, przedłożonym Sejmowi roczna dynamika wartości produktu 
krajowego brutto w  cenach stałych jest mniejsza o  więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej 
dynamiki  wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych  WPKB n, o którym mowa w  art. 112aa ust.  1, określonego 
w projekcie ustawy budżetowej na ostatni rok, w  którym nie zostały spełnione warunki określone w  niniejszym ustępie, 
przedłożonym Sejmowi.61) 
2.62) W przypadkach, o  których mowa w  ust. 1, Minister Finansów oblicza kwotę wydat ków, o której mowa w  art. 112aa 
ust. 1. 
3. Po roku, w  którym spełniono warunki, o  których mowa w  ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o  którym mowa w  ust. 4, 
kwota wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, jest obliczana według wzoru:  
𝑊𝑌𝐷𝑠+𝑖𝑆=𝑊𝑌𝐷𝑛+𝑘−𝑖
𝑘(𝑆𝑠+𝑆′
𝑠) 
w którym poszczególne symbole oznaczają:  
𝑊𝑌𝐷𝑠+𝑖𝑆 –  kwota wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, powiększona o  sumę skutków finansowych zwią-
zanych ze stanem, o  którym mowa w  ust. 1, 
𝑊𝑌𝐷𝑛   –  kwota wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, 
n   –  rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, 
s   –  rok spełnienia warunków, o  których mowa w  ust. 1, 
i   –  kolejne lata po roku, w  którym spełniono warunki, o  których mowa w  ust. 1, przy czym i = {1, 2, 3},  
  k  – rok, w którym kwota wydatków będzie obliczona zgodnie z  art. 112aa ust.  1, licząc od roku następują-
cego po roku spełnienia warunków, o  których mowa w ust. 1, przy czym k = {2, 3, 4},  
𝑆𝑠  –  suma prognozowanych w  projekcie ustawy budżetowej na rok n przedłożonym Sejmowi lub w  projekcie 
ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n przedłożonym Sejmowi skutków finan sowych po stronie 
dochodów i  wydatków wynikających z  działań dyskrecjonalnych bezpośrednio nakierowa nych na 
powstrzymanie skutków stanu, o  którym mowa w  ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz na bez pośrednie 
wsparcie dotkniętych nim podmiotów,  
𝑆′𝑠  –  korekta sumy skutków finansowych po  stronie dochodów i  wydatków poniesionych w  roku s wynika-
jących z działań dyskrecjonalnych bezpośrednio nakierowanych na powstrzymanie skutków stanu, o  któ-
rym mowa w  ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz na bezpośrednie wsparcie dotkniętych nim podmiotów, 
wynikająca ze sprawozdania z  wykonania ustawy budżetowej na rok s albo 0 w pozostałych przypadkach.  
                                                           
61) Część wspólna w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku  10. 
62) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 9 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 57 – Poz. 1634 
 
4. Rokiem, w  którym kwota wydatków będzie obliczana zgodnie z  art. 112aa ust.  1, licząc od roku następującego po 
roku spełnienia warunków, o  których mowa w  ust. 1, jest rok:  
1)63) drugi – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych w  roku s, o którym mowa 
w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w  ust. 3, prognozowana w  projekcie ustawy budżetowej 
na rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi lub w  projekcie ustawy zmieniającej ustawę budżetową na 
rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi nie jest mniejsza o  więcej niż dwa punkty procentowe od 
wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produkt u krajowego brutto w  cenach stałych WPKB n, o którym mowa 
w art. 112aa ust.  1, określonego w  projekcie ustawy budżetowej na ostatni rok, w  którym nie zostały spełnione warunki 
określone w  ust. 1, przedłożonym Sejmowi, albo  
2)63) trzeci – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych w  roku s, o którym mowa 
w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w  ust. 3, prognozowana  w projekcie ustawy budżetowej 
na rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi lub w  projekcie ustawy zmieniającej ustawę budżetową na 
rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi jest mniejsza o  więcej niż dwa punkty procentowe od wskaź-
nika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych WPKB n, o którym mowa 
w art. 112aa ust.  1, określonego w  projekcie ustawy budżetowej na ostatni rok, w  którym nie zostały spełnione warunki 
określone w  ust. 1, przedłożonym Sejmow i, oraz jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w  cenach 
stałych w  roku s, o którym mowa w  ust. 3, oraz dwóch latach następujących po roku s, o którym mowa w  ust. 3, pro-
gnozowana w  projekcie ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi lub w projekcie 
ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w  ust. 3, przedłożonym Sejmowi, nie jest mniejsza 
o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto 
w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w  art. 112aa ust.  1, określonego w  projekcie ustawy budżetowej na ostatni 
rok, w którym nie zostały spełnione warunki określone w  ust. 1, przedłożonym Sejmowi, albo  
3) czwarty – w pozostałych przypadkach.  
5. Po roku, w którym spełniono warunki, o  których mowa w  ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o  którym mowa 
w ust. 4, nieprzekraczalny limit wydatków, o  którym mowa w  art. 112aa ust.  3, oblicza się z  uwzględnieniem kwoty wydat-
ków, o której mowa w  ust. 3. 
6.64) Obliczając kwotę wydatków, o  której mowa w  ust. 3 oraz art.  112aa ust.  1, roczną dynamikę wartości produktu 
krajowego brutto w  cenach stałych w  roku s, o którym mowa w  ust. 3, oraz latach i, o których mowa w  ust. 3, zastępuje się 
wskaźnikiem średniookresowej  dynamiki wartości produktu krajowego brutto w  cenach stałych WPKB n, o którym mowa 
w art. 112aa ust.  1, określonym w  projekcie ustawy budżetowej na ostatni rok, w  którym nie zostały spełnione warunki okreś -
lone w ust. 1, przedłożonym Sejmowi, z  dokładnością do setnych części procentu.  
7.64) Obliczając kwotę wydatków, o  której mowa w  art. 112aa ust.  1, na rok, w  którym zostały spełnione warunki okreś -
lone w ust. 1, i lata następujące po tym roku, do roku poprzedzającego r ok, o którym mowa w  ust. 4, nie stosuje się korekty 
kwoty wydatków Kn, o której mowa w  art. 112aa ust.  1. 
8.64) W roku s, o którym mowa w  ust. 3, oraz w latach i, o których mowa w  ust. 3, przyjmuje się, że różnice, o  których 
mowa w art. 112aa ust.  5, wynoszą zero.  
Art. 112e. Przepisów art. 112a i art. 112b nie stosuje się w  roku 2013.  
Art. 113. 1. Różnica między dochodami a  wydatkami budżetu państwa stanowi odpowiednio nadwyżkę budżetu pań-
stwa albo deficyt budżetu państwa, z  zastrzeżeniem art.  118 ust. 2. 
2. Deficyt budżetu państwa oraz inne pożyczkowe potrzeby budżetu państwa mogą być sfinansowane przychodami 
pochodzącymi z:  
1) sprzedaży skarbowych papierów wartościowych na rynku krajowym i  zagranicznym;  
2) kredytów zaciąganych w  bankach krajowych i  zagranicznych;  
3) pożyczek;  
4) prywatyzacji majątku Skarbu Pańs twa; 
5) kwot pochodzących ze spłat udzielonych kredytów i  pożyczek;  
                                                           
63) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
64) Dodany przez art. 1 pkt 9 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 58 – Poz. 1634 
 
6) nadwyżki budżetu państwa z  lat ubiegłych;  
7) nadwyżki budżetu środków europejskich, z  zastrzeżeniem art.  118 ust. 4; 
8) innych operacji finansowych.  
Art. 114. 1. Budżet państwa składa s ię z części odpowiadających organom władzy publicznej, kontroli państwowej, 
sądom, trybunałom i  innym organom wymienionym w  art. 139 ust. 2, administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych 
działów administracji rządowej oraz dla urzędów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ustala się odpowiednio 
odrębne części budżetu.  
2. W odrębnych częściach budżetu państwa ujmuje się:  
1) subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego;  
2) rezerwę ogólną;  
3) rezerwy celowe;  
4) obsługę długu Skarbu Państ wa; 
5) środki własne Unii Europejskiej;  
6) przychody i  rozchody związane z  finansowaniem potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;  
7) dochody, o  których mowa w  art. 111 pkt 16. 
3. W uzasadnionych przypadkach, na wniosek właściwego ministra, w  budżecie państwa mogą być tworzone odrębne 
części dla:  
1) urzędów centralnych nadzorowanych przez ministra;  
2) państwowych jednostek organizacyjnych, które nie są organami władzy lub administracji rządowej;  
3) zadań ogólnych, jeżeli wyodrębnienie części jest uzasadnione ko niecznością zapewnienia bieżącej kontroli dochodów 
lub wydatków.  
4. Częściami budżetu państwa dysponują dysponenci części budżetowych, jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej.  
5. Dochody i  wydatki oraz przychody i  rozchody budżetu państwa klasyfikuje się według zasad określonych w  art. 39 
oraz według części budżetowych, o  których mowa w  ust. 1–4. 
6. Minister Finansów ustala, w  drodze rozporządzenia, klasyfikację części budżetowych oraz dysponentów części  
budżetowych dla części budżetowych, o  których m owa w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie przejrzystości gospodarowa-
nia środkami budżetu państwa.  
Art. 115. 1. Z budżetu państwa, w  zakresie ustalonym w  ustawie budżetowej, mogą być udzielane:  
1) pożyczki i  kredyty wynikające z  umów międzynarodowych;  
2) pożyczki wynikające z  ustaw innych niż ustawa budżetowa.  
2. Pożyczki i  kredyty udzielane z  budżetu państwa są oprocentowane, o  ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej. 
Wysokość oprocentowania określa umowa.  
Art. 116. 1. Podatkowe i  niepodatkowe dochody budże tu państwa ujmuje się w  załączniku do ustawy budżetowej według:  
1) źródeł dochodów;  
2) części i działów klasyfikacji budżetowej.  
2. Wydatki budżetu państwa ujmuje się w  załączniku do ustawy budżetowej w  podziale na części, działy i  rozdziały 
klasyfikacji b udżetowej wydatków oraz grupy wydatków, z  wyodrębnieniem wydatków przeznaczonych na:  
1) realizację projektów pomocy technicznej programów finansowanych z  udziałem środków europejskich i  środków, 
o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5; 
2) współfinansowanie re alizacji programów finansowanych z  udziałem środków europejskich i  wpłat do wspólnych bud -
żetów pomocy technicznej programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5; 
3) realizację programów, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d. 
  
Dziennik Ustaw – 59 – Poz. 1634 
 
Art. 117. 1. Budżet środków europejskich jest rocznym planem dochodów i  podlegających refundacji wydatków prze-
znaczonych na realizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich, z  wyłączeniem środków przezna-
czonych na realizacj ę projektów pomocy technicznej oraz środków, o  których mowa w  art. 4 ust. 2 rozporządzenia 
nr 1306/2013.  
2. W budżecie środków europejskich ujmuje się:  
1) dochody z  tytułu realizacji programów finansowanych z  udziałem środków europejskich;  
2) wydatki na re alizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich w  części podlegającej refundacji.  
Art. 118. 1. Różnica pomiędzy dochodami a  wydatkami budżetu środków europejskich stanowi odpowiednio nad-
wyżkę budżetu środków europejskich albo deficyt budże tu środków europejskich.  
2. Deficyt budżetu środków europejskich albo nadwyżka środków europejskich nie są wliczane do, odpowiednio, 
deficytu albo nadwyżki budżetu państwa.  
3. Deficyt budżetu środków europejskich jest finansowany w  ramach potrzeb pożyczkowych budżetu państwa.  
4. Nadwyżka budżetu środków europejskich jest źródłem spłaty zobowiązań budżetu państwa zaciągniętych na pokry-
cie deficytu budżetu środków europejskich.  
Art. 119. 1. Dochody budżetu środków europejskich ujmuje się w  ustawie bu dżetowej według:  
1) części klasyfikacji budżetowej;  
2) programów finansowanych z  udziałem środków europejskich.  
2. Wydatki budżetu środków europejskich ujmuje się w  ustawie budżetowej w  podziale na:  
1) części i działy klasyfikacji wydatków;  
2) programy fin ansowane z  udziałem środków europejskich w  ramach części i  działów klasyfikacji wydatków.  
Art. 120. W budżecie środków europejskich ujmuje się rezerwę celową na wydatki związane z  realizacją programów 
finansowanych z  udziałem środków europejskich, o  której mowa w art. 140 ust. 2 pkt 3, w zakresie, w  jakim wydatki te 
podlegają refundacji.  
Art. 121. 1. Programy finansowane z  udziałem środków europejskich są ujmowane w  załączniku do ustawy budżetowej.  
2. Dla każdego programu w  załączniku, o  którym mowa w  ust. 1, określa się:  
1) instytucję zarządzającą;  
2) (uchylony)  
3) (uchylony)  
4) planowane w  roku budżetowym i  kolejnych dwóch latach dochody budżetu państwa z  tytułu wpływu środków euro-
pejskich; 
5) planowane w  roku budżetowym i  kolejnych dwóch latach wydatki bu dżetu państwa i  budżetu środków europejskich 
na realizację programu;  
6) plan wydatków budżetu państwa w  roku budżetowym na finansowanie programu.  
Art. 122. 1. W załącznikach do ustawy budżetowej zamieszcza się także:  
1) plany finansowe:  
a) agencji wykonawc zych, 
b) instytucji gospodarki budżetowej,  
c) państwowych funduszy celowych,  
d) państwowych osób prawnych, o  których mowa w  art. 9 pkt 14; 
2) wykaz: 
a) jednostek otrzymujących dotacje podmiotowe i  celowe, z wyłączeniem dot acji celowych na finansowanie i współfinan-
sowanie programów i  projektów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, oraz 
kwoty dotacji,  
  
Dziennik Ustaw – 60 – Poz. 1634 
 
b) programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, wraz z limitami wydat-
ków budżetu państwa przeznaczonych na finansowanie tych programów,  
c) wieloletnich limitów zobowiązań w  kolejnych latach realizacji programów finansowanych z  udziałem środków 
europejskich wraz z  wykazem wieloletnich limitów wydatków realizowanych w  ich ramach;  
3) plan wydatków budżetu państwa w  roku budżetowym na:  
a) realizację projektów pomocy technicznej programów finansowanych z  udziałem środków europejskich i środków, 
o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5, 
b) realizację programów współfinansowanych z  udziałem środkó w europejskich i  wpłat do wspólnych budżetów 
pomocy technicznej programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5, 
c) realizację programów, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d 
– w szczegółowości klasyfikacji budże towej: część, dział, rozdział;  
4) zestawienie programów wieloletnich w  układzie zadaniowym;  
5) zestawienie zadań z  zakresu administracji rządowej i  innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego 
odrębnymi ustawami;  
6) zakres i kwoty dotacji prz edmiotowych i  podmiotowych;  
7) plan przychodów i  rozchodów budżetu państwa.  
2. Zestawienie, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 4, zawiera:  
1) nazwę programu i  podstawę prawną jego utworzenia;  
2) jednostkę organizacyjną realizującą program lub koordynującą jego wyk onanie; 
3) cel programu;  
4) zadania programu;  
5) okres realizacji programu;  
6) łączne nakłady, w  tym z budżetu państwa, na realizację programu;  
7) wysokość wydatków w  roku budżetowym oraz w  kolejnych latach na realizację programu;  
8) mierniki określające stopień realizacji celu.  
3. W przypadku gdy z  określonych w  odrębnych przepisach zasad i  trybu udzielania dotacji wynika, że nie jest moż-
liwe ujęcie jednostki w  wykazie, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 2 lit. a, wykaz może zawierać grupy jednostek i  łączną kwot ę 
dotacji. 
4. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 3, dysponent części budżetowej, w  której zaplanowane zostały dotacje, podaje 
do publicznej wiadomości, w  drodze obwieszczenia, wykaz jednostek wraz z  kwotami dotacji przyznanych poszczególnym 
jednostkom.  
Art. 123. 1. Plany finansowe agencji wykonawczych ujmuje się oddzielnie dla każdej agencji, z  wyodrębnieniem:  
1) przychodów, w  tym dotacji z  budżetu państwa;  
2) kosztów w  podziale na koszty:  
a) funkcjonowania agencji wykonawczej,  
b) realizacji zadań ustawowych  
– w tym wynagrodzeń i  składek naliczanych od wynagrodzeń;  
3) wyniku finansowego.  
2. Plany finansowe państwowych funduszy celowych ujmuje się odd zielnie dla każdego funduszu, z wyodrębnieniem:  
1) stanu początkowego i  końcowego środków pieniężnych, należnoś ci i zobowiązań;  
2) przychodów własnych;  
3) dotacji z budżetu państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;  
4) kosztów na realizację zadań, w  tym kosztów wynagrodzeń i  składek naliczanych od wynagrodzeń;  
5) zadań finansowanych ze środków funduszu.  
  
Dziennik Ustaw – 61 – Poz. 1634 
 
3. Plany finansowe instytucji gospodarki budżetowej oraz państwowych osób prawnych, o  których mowa w  art. 9 
pkt 14, ujmuje się odrębnie dla każdej jednostki, z  wyodrębnieniem stanu początkowego i  końcowego środków obrotowych 
oraz stanu środków pi eniężnych, należności i  zobowiązań, przychodów własnych, dotacji z  budżetu państwa oraz kosztów 
realizacji zadań.  
Rozdział 3  
Przeznaczenie wydatków budżetu państwa  
Art. 124. 1. Wydatki budżetu państwa dzielą się na następujące grupy wydatków:  
1) dotacje i subwencje;  
2) świadczenia na rzecz osób fizycznych;  
3) wydatki bieżące jednostek budżetowych;  
4) wydatki majątkowe;  
5) wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa;  
6) wydatki na realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, w tym 
wydatki budżetu środków europejskich;  
7) środki własne Unii Europejskiej.  
2. Świadczenia na rzecz osób fizycznych obejmują wydatki budżetu państwa kierowane, na podstawie odrębnych prze-
pisów, bezpośrednio lub pośrednio do osób fizycznych, a niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę.  
3. Wydatki bieżące jednostek budżetowych obejmują:  
1) wynagrodzenia i  uposażenia osób zatrudnionych w  państwowych jednostkach budżetowych oraz składki naliczane od 
tych wynagrodzeń i  uposażeń;  
2) zakupy towar ów i usług; 
3) koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z  funkcjonowaniem jednostek budżetowych i  realizacją ich statutowych 
zadań; 
4) koszty zadań zleconych do realizacji jednostkom zaliczanym i  niezaliczanym do sektora finansów publicznych, z  wy-
łączeniem organizacji pozarządowych.  
4. Wydatki majątkowe obejmują:  
1) wydatki na zakup i  objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;  
2) wydatki inwestycyjne państwowych jednostek budżetowych oraz dotacje celowe na finansowanie lub dofinan sowanie 
kosztów inwestycji realizowanych przez inne jednostki.  
5. Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa obejmują w  szczególności wydatki budżetu państwa z  tytułu oprocento-
wania i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych, oprocentowania zaciągniętych  kredytów i  pożyczek oraz wypłat 
związanych z  udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i  gwarancjami, a  także koszty związane z  emisją skarbowych 
papierów wartościowych.  
Art. 125. 1. Środki własne Unii Europejskiej ujmuje się w  ustawie budżetowej w  wysokości ustalonej w  toku proce-
dury budżetowej Unii Europejskiej.  
2. Do środków własnych Unii Europejskiej zalicza się:  
1) udział we wpływach z  ceł, opłat rolnych i  cukrowych;  
2) środki obliczone na podstawie podatku od towarów i  usług, zgodnie z  metodologią  wynikającą z  przepisów Unii 
Europejskiej;  
3) środki obliczone na podstawie wartości rocznego dochodu narodowego brutto.  
3. Do środków własnych Unii Europejskiej zalicza się również odsetki i  kary za nieterminowe lub nieprawidłowo 
naliczone płatności.  
Art. 126. Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z  budżetu państwa, budżetu jednostek 
samorządu terytorialnego oraz z  państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych 
ustaw lub umów międzynarodowych , na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.  
  
Dziennik Ustaw – 62 – Poz. 1634 
 
Art. 127. 1. Dotacje celowe są to środki przeznaczone na:  
1) finansowanie lub dofinansowanie:  
a) zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu tery torialnego ustawami,  
b) ustawowo określonych zadań, w  tym zadań z  zakresu mecenatu państwa nad kulturą, realizowanych przez jed-
nostki inne niż jednostki samorządu terytorialnego,  
c) bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego,  
d) zadań agen cji wykonawczych, o  których mowa w  art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b, 
e) zadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym,  
f) kosztów realizacji inwestycji;  
2) dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych w  zakresie określonym w  odrębnych ustawach.  
2. Dotacjami celowymi są także środki przeznaczone na:  
1) realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6, wydat-
kowane przez podmioty realizujące te programy, inne niż państwowe jednostki budżetowe;  
2) realizację projektów pomocy technicznej finansowanych z  udziałem środków europejskich i  środków, o  których mowa 
w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b; 
3) finansowanie lub dofinansowanie zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmi oty, 
ze środków przekazywanych przez jednostki, o  których mowa w  art. 9 pkt 5, 7 i 14; 
4) realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5; 
5) współfinansowanie realizacji programów finansowanych z  udziałem środków europejskich;  
6) wyprzedzające finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej, o  którym mowa w  odrębnych przepisach, w  części podlegają-
cej refundacji ze środków Unii Europejskiej.  
Art. 128. 1. Udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialne go określają odrębne ustawy.  
2. Kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i  inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80% 
kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.  
Art. 129. Kwoty dotacji celowych na zadania z  zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi 
ustawami jednostkom samorządu terytorialnego określane są przez dysponentów części budżetowych według zasad przyję-
tych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.  
Art. 130. 1. Dotacje przedmiotowe są to środki przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, 
kalkulowane według stawek jednostkowych.  
2. Dotacje przedmiotowe mogą być udzielane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów Unii Europejskiej:  
1) dla przedsiębiorców wytwarzających określone rodzaje wyrobów lub świadczących określone rodzaje usług,  
2) dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa  
– z uwzględnieniem ich równoprawności.  
3. Ustawa budże towa ustala kwoty i  przedmiot dotacji, o  których mowa w  ust. 2. 
4. Minister Finansów ustala, w  drodze rozporządzenia, stawki dotacji przedmiotowych, o  których mowa w  ust. 2 pkt 1, 
oraz określa szczegółowy sposób i  tryb udzielania i  rozliczania tych dotacji , z zastrzeżeniem ust.  6 i 7, w tym formę składa-
nia wniosków, informowania o  ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i  rozliczenia dotacji, termin zwrotu 
dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w  ustawie budże towej oraz mając na celu za-
pewnienie jawności i  przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.  
5. Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rozwoju wsi w  porozumieniu z  Ministrem 
Finansów ustalają, w  drodze rozporządzeni a, stawki dotacji, o  których mowa w  ust. 2 pkt 2, na jednostkę usługi lub produktu 
oraz szczegółowy sposób i  tryb udzielania oraz rozliczania tych dotacji, z  uwzględnieniem równoprawności podmiotów, 
w tym formę składania wniosków, informowania o  ich przyję ciu lub odrz uceniu, warunki przekazywania i rozliczenia dota-
cji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w  ustawie budżetowej oraz 
mając na celu zapewnienie jawności i  przejrzystości gospodarowania środkami  budżetu państwa.  
  
Dziennik Ustaw – 63 – Poz. 1634 
 
6. W przypadku gdy ustawa budżetowa ustali dotacje przedmiotowe do podręczników szkolnych minister właściwy do 
spraw oświaty i  wychowania w  porozumieniu z  Ministrem Finansów ustala, w  drodze rozporządzenia, stawki oraz okreś la 
szczegółow y sposób oraz tryb udzielania i  rozliczania dotacji, w  tym formę składania wniosków, informowania o  ich przy-
jęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i  rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dota-
cji na poszczególne cele ok reślone w  ustawie budżetowej oraz mając na celu zapewnienie jawności i  przejrzystości gospo-
darowania środkami budżetu państwa.  
7. W przypadku gdy ustawa budżetowa ustali dotacje przedmiotowe do posiłków sprzedawanych w  barach mlecznych, 
Minister Finansów u stala, w drodze rozporządzenia, stawki oraz określa szczegółowy sposób oraz tryb udzielania i  rozli-
czania dotacji, w  tym formę składania wniosków, informowania o  ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania 
i rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotac ji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w  ustawie bud że-
towej oraz mając na celu zapewnienie jawności i  przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.  
Art. 131. Dotacje podmiotowe obejmują środki dla podmiotu wskazane go w odrębnej ustawie lub w  umowie między -
narodowej , wyłącznie na dofinansowanie działalności bieżącej w  zakresie określonym w  odrębnej ustawie lub umowie 
międzynarodowej.  
Art. 132. 1. Z budżetu państwa są finansowane inwestycje państwowych jednostek budżetowych.  
2. Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji 
inwestycji:  
1) agencji wykonawczych;  
2) instytucji gospodarki budżetowej;  
3) innych państwowych osób prawnych, dla których zasady gosp odarki finansowej określają odrębne ustawy;  
4) jednostek niezaliczanych do sektora finansów publicznych, na podstawie odrębnej ustawy;  
5) w zakresie zadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym;  
6) realizowanych przez jednostki samorządu terytor ialnego jako zadania:  
a) własne, 
b) z zakresu administracji rządowej;  
7) związanych z  badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi.  
3. Dotacje celowe z  budżetu państwa na finansowanie lub dofinansowywanie kosztów realizacji inwestycji:  
1) przedsiębiorców – są udzielane z  uwzględnieniem przepisów o  postępowaniu w  sprawach dotyczących pomocy pub -
licznej; 
2) związanych z  badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi – są udzielane z  uwzględnieniem kryteriów i  trybu 
określonych w  odrębnych przepisach;  
3) w ramach umów o partnerstwie publiczno -prywatnym – są udzielane z  uwzględnieniem przepisów o  partnerstwie pub -
liczno-prywatnym.  
4. Do realizacji inwestycji finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, stosuje się 
przepisy odrębne.  
Art. 133. Łączna kwota dotacji przyznanych w  kolejnych latach na dofinansowanie inwestycji realizowanej przez jed-
nostkę niezaliczaną do sektora finansów publicznych, o  której mowa w  art. 132 ust. 2 pkt 4, ze środków niepochodzących 
z budżetu Unii Europejsk iej nie może być wyższa niż 50% planowanej wartości kosztorysowej inwestycji, chyba że odrębne 
ustawy stanowią inaczej.  
Art. 133a. Inwestycje finansowane lub dofinansowane z  budżetu państwa w  łącznej kwocie stanowiącej minimum 
50% wartości kosztorysowej, z  wyłączeniem inwestycji współfinansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 
pkt 1, podlegają obowiązkowi przeprowadzania corocznej oceny stopnia realizacji założonych celów, w  ramach kontroli 
zarządczej w  jednostkach sektora finansów publicznych.  
Art. 133b.  1. Planowanie inwestycji przez podmiot publiczny, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia  19 grudnia 
2008 r. o partnerstwie publiczno -prywatnym (Dz. U. z 20 22 r. poz. 407 i 1079), w tym inwestycji objętych programami 
rozwoju, o których mowa w a rt. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki  rozwoju, wymaga wydania niewią-
żącej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego  w przedmiocie sposobu realizacji inwestycji, jeżeli plano-
wana kwota finansowania z budżetu państwa tych inwestycji  przekracza 300 000 tys. zł.  
  
Dziennik Ustaw – 64 – Poz. 1634 
 
2. Opinia, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana, jeżeli inwestycja:  
1) będzie realizowana na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno -prywatnym albo  
2) będzie realizowana na podstawie u stawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane  lub 
usługi (Dz. U. z 2021 r. poz. 541), albo 
3) będzie współfinansowana ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, albo  
4) dotyczy obronności lub bezpieczeństwa, w tym ob ejmuje zamówienia publiczne, o których mowa w  art. 7 pkt 36 
ustawy z dnia 11 września 2019  r. – Prawo zamówień publicznych.  
3. Podmiot publiczny nie może w celu uniknięcia stosowania ust. 1 dzielić inwestycji na kilka inwestycji.  
Art. 133c. 1. Opinię, o kt órej mowa w art. 133b ust. 1, wydaje się na wniosek podmiotu publicznego.  
2. Podmiot publiczny składa wniosek w dwóch egzemplarzach. Do wniosku załącza się w postaci papierowej lub elektro -
nicznej: 
1) opis planowanej inwestycji;  
2) wskazanie sposobu realizacji inwestycji, wraz z uzasadnieniem;  
3) ocenę efektywności realizacji inwestycji w ramach partnerstwa publiczno -prywatnego w porównaniu do efektywności  
jego realizacji w sposób wskazany we wniosku;  
4) opis sposobu i źródeł finansowania inwestycji o bejmujący w szczególności przewidywaną wysokość środków z budżetu  
państwa przeznaczonych w poszczególnych okresach budżetowych na realizację inwestycji;  
5) kopie aktów właściwych organów zatwierdzających realizację inwestycji lub kopie innych podobnych akt ów, w szcze-
gólności plany inwestycyjne oraz opinie i oceny wydane przez właściwego ministra;  
6) opis głównych rozwiązań technicznych i technologicznych.  
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może, przed wydaniem opinii, o której mowa w art. 13 3b ust. 1, 
zwrócić się do Ministra Finansów o wydanie opinii o planowanym przez wnioskodawcę sposobie realizacji inwestycji,  
w zakresie wpływu planowanych wydatków z budżetu państwa na bezpieczeństwo finansów publicznych.  
4. Minister właściwy do spraw rozw oju regionalnego może, wyznaczając odpowiedni termin, zwrócić się do  podmiotu 
publicznego o poprawienie, wyjaśnienie lub uzupełnienie wniosku i załączników do niego.  
5. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego zwraca wniosek podmiotowi publicznemu, podając uzasadnienie  
prawne i faktyczne, jeżeli wniosek lub załączona dokumentacja nie zawierają danych, o których mowa  w ust. 2. 
Art. 133d.  1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wydaje opinię, o której mowa w art. 133b  ust. 1, 
podając uzasadn ienie prawne i faktyczne, biorąc pod uwagę korzyść dla interesu publicznego, w szczególności  zakładaną 
jakość wykonywania zadań podmiotu publicznego i oszczędne wykorzystanie zasobów oraz możliwość  finansowania przed-
sięwzięcia ze środków budżetu państwa.  
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wydaje opinię w terminie 60 dni od dnia otrzymania kompletnego  
wniosku. 
3. Termin, o którym mowa w ust. 2, ulega przedłużeniu o czas nie dłuższy niż 30 dni, jeżeli wystąpi o to Minister 
Finansów. Minister w łaściwy do spraw rozwoju regionalnego niezwłocznie zawiadamia podmiot publiczny o przedłużeniu  
terminu. 
4. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego niezwłocznie po wydaniu opinii przesyła:  
1) opinię wnioskodawcy;  
2) kopię opinii Ministrowi Finansów.  
5. Podmiot publiczny może złożyć kolejny wniosek o wydanie opinii w zakresie tej samej inwestycji w przypadku  
zmiany treści załączników wskazanych w art. 133c ust. 2.  
Art. 133e.  1. Opinii, o której mowa w art. 133b ust. 1, nie ujawnia się osobom trzecim d o chwili zawarcia umowy  
w sprawie zamówienia publicznego, umowy o partnerstwie publiczno -prywatnym lub umowy koncesji na roboty budow lane 
lub usługi albo zakończenia postępowania w inny sposób w zakresie inwestycji, będącej przedmiotem tej opinii.  W przy-
padku gdy mimo wydania opinii nie wszczęto postępowania w sprawie wyboru partnera prywatnego, zawarcia  umowy kon-
cesji lub zamówienia, opinia może zostać ujawniona nie wcześniej niż w terminie 2 lat od jej wydania.  
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regio nalnego nie ujawnia informacji pozyskanych w związku z wydaniem  
opinii, o której mowa w art. 133b ust. 1, jeżeli groziłoby to ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych  tajemnic 
ustawowo chronionych.  
  
Dziennik Ustaw – 65 – Poz. 1634 
 
Art. 134. Rada Ministrów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i  tryb finansowania inwestycji z  bud-
żetu państwa, w  tym określania wysokości kwot dotacji w  kolejnych latach realizacji inwestycji, a  w szczególności:  
1) warunki finansowania inwestycji ze środków budżetu państwa i  ocenę efektywności ich wykorzystania,  
2) sposób przekazywania środków budżetu państwa przewidzianych na finansowanie inwestycji,  
3) sposób rozliczania inwestycji finansowanych ze środków budżetu państwa  
– z uwzględnieniem zasady, że łączna kwota środków z  budżetu państwa nie może być wyższa niż wartość kosztorysowa 
inwestycji określona przy rozpoczęciu jej realizacji, obejmująca koszty przygotowania do realizacji, koszty robót budowla-
nych, koszty nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych i  koszty pierwszego wyp osażenia, oraz z  uwzględnieniem 
warunków dokonywania wydatków przez państwowe jednostki budżetowe i  zasad udzielania dotacji na realizację inwestycji  
innym jednostkom.  
Art. 135. 1. Zakup lub budowa nieruchomości na potrzeby organów administracji rządowej w ymaga zgody ministra 
właściwego  do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
4. (uchylony)  
Art. 136. 1. Ustawa budżetowa może określać, w  ramach limitów wydatków na rok budżetowy, limit y wydatków na 
programy wieloletnie.  
2. Programy wieloletnie są ustanawiane przez Radę Ministrów w  celu realizacji strategii przyjętych przez Radę Mini-
strów, w tym w zakresie obronności i  bezpieczeństwa państwa. Rada Ministrów, ustanawiając program, wskazuj e jego wy-
konawcę.  
3. Realizacja programów wieloletnich może być podzielona na etapy.  
4. Jednostki realizujące program wieloletni mogą zaciągać zobowiązania w  celu sfinansowania w  poszczególnych 
latach realizacji tego programu do wysokości łącznej kwoty wyd atków określonych dla całego programu. W  razie wspólnej 
realizacji programu wieloletniego przez dwa lub więcej podmioty, zobowiązania zaciągane przez każdy podmiot nie mogą 
przekroczyć kwoty planowanej dla tego podmiotu.  
Art. 137. 1. Rada Ministrów określi , w drodze rozporządzenia, sposób finansowania zadań realizowanych w  ramach 
międzynarodowej współpracy z  zakresu wewnętrznego i  zewnętrznego bezpieczeństwa państwa, wynikających z  umów 
i porozumień.  
2. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w ust. 1, określi w  szczególności rodzaj realizowanych 
zadań, źródła i  formę ich finansowania oraz wykorzystania wpływów uzyskanych  w wyniku realizowanych zadań w przy-
padku przejściowego ich finansowania, uwzględniając postanowienia umów i  porozumień wskaz anych w ust. 1. 
Rozdział 4  
Tryb opracowywania i  uchwalania budżetu państwa  
Art. 138. 1. Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów założenia projektu budżetu państwa na rok następny, 
uwzględniające ustalenia oraz kierunki działań zawarte w  Wieloletnim Planie Finansowym Państwa.  
2. Materiały do projektu ustawy budżetowej opracowują i  przedstawiają Ministrowi Finansów dysponenci części  
budżetowych, z  zastrzeżeniem ust.  3 i 4. 
3. Materiały do projektu ustawy budżetowej w  zakresie programów finansowanych z  udziałem środków europejskich 
i środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5, opracowuje i  przedstawia Ministrowi Finansów minister właściwy do spraw 
rozwoju regionalnego, z  uwzględnieniem wieloletnich limitów wydatków, o  których mowa w  art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c, z za-
strzeżeniem ust.  4. 
4. Materiały do projektu ustawy budżetowej w  zakresie środków pochodzących z  Europejskiego Funduszu Rybac-
kiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4, opracowuj e 
i przedstawia Ministrowi Finansów odpowiednio minister właściwy do spraw rybołówstwa lub minister właściwy do spraw 
rozwoju wsi, a  w zakresie środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5b – minister właściwy do spraw zabezpieczenia 
społecznego.  
5. Właściwe organy oraz kierownicy jednostek opracowują i  przedstawiają projekty planów finansowych właściwym 
ministrom w  terminach określonych w  rozporządzeniu wydanym na podstawie ust.  6. 
  
Dziennik Ustaw – 66 – Poz. 1634 
 
6. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób,  tryb i terminy opracowania materiałów, 
o których mowa w  ust. 2–5, w tym: 
1) planów rzeczowych zadań realizowanych ze środków budżetowych,  
2) projektów planów dochodów i  wydatków poszczególnych części budżetowych na rok budżetowy,  
3) zestawienia programów wieloletnich,  
4) wykazu wydatków związanych z  realizacją Wspólnej Polityki Rolnej oraz innych programów, projektów i  zadań 
finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, 
5) wzory formularzy,  
6) projektów rocznych planów finansowych  jednostek, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, dla których organem założyciel-
skim lub nadzorującym jest organ administracji rządowej,  
7)65) materiałów do opracowania zestawienia i  planu, o których mowa w  art. 142 ust. 1 pkt 10 i 11, 
8) materiałów do opracowani a Wieloletniego Planu Finansowego Państwa oraz informacji o  jego realizacji w  zakresie 
określonym w  art. 104 ust. 1 pkt 2 
– kierując się koniecznością uwzględniania klasyfikacji dochodów i  wydatków budżetowych, opracowania budżetu w  układzie 
zadaniowym ora z zakresem podmiotowym i  przedmiotowym spraw wymagających ujęcia w  projekcie ustawy budżetowej.  
Art. 139. 1. Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów projekt ustawy budżetowej na rok następny wraz z  uza-
sadnieniem.  
2. Minister Finansów włącza do proje ktu ustawy budżetowej dochody i  wydatki Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu , 
Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunału Konstytucyjnego, Najwyższej Izby Kontroli, Sądu Najwyż-
szego, Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z  wojewódzkimi sądami administracyjnymi, Krajowej Rady Sądownic-
twa, sądownictwa powszechnego, R zecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Krajowej Rady Radiofonii 
i Telewizji, Prezesa Urz ędu Ochrony Danych Osobowych , Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni prze-
ciwko Narodowi Polskiemu, Krajowego Biura Wyborczego i  Państwowej  Inspekcji Pracy.  
Art. 140. 1. W budżecie państwa tworzy się rezerwę ogólną nie wyższą niż 0,2% wydatków budżetu.  
2. W budżecie państwa mogą być tworzone rezerwy celowe:  
1) na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie jest  możliwy do dokonania w  okresie 
opracowywania projektu ustawy budżetowej;  
2) na wydatki, których realizacja jest uwarunkowana zaciągnięciem kredytu w  międzynarodowej instytucji finansowej 
lub pozyskaniem środków z  innych źródeł;  
3) na wydatki związane z  realizacją programów współfinansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 
pkt 2; 
4) gdy odrębne ustawy tak stanowią.  
3. Suma rezerw celowych, o  których mowa w  ust. 2 pkt 1 i 4, nie może przekroczyć 5% wydatków budżetu.  
4. W częściach budżetu  państwa, których dysponentami są poszczególni wojewodowie, może być tworzona rezerwa 
w wysokości do 1% planowanych wydatków, z  wyłączeniem dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego.  
Art. 141. Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej i  wraz z uzasadnieniem przedkłada go Sejmowi w  ter-
minie do dnia 30  września roku poprzedzającego rok budżetowy.  
Art. 142. 1.66) Do projektu ustawy budżetowej dołącza się uzasadnienie zawierające w  szczególności:  
1) główne cele polityki społecznej i  gospodarczej, zgo dne z Wieloletnim Planem Finansowym Państwa;  
2) omówienie scenariusza makroekonomicznego na rok budżetowy i trzy kolejne lata, w szczególności założeń makro -
ekonomicznych dotyczących prognozy:  
a) produktu krajowego brutto i  jego składowych, w  tym: 
– wielkości eksportu netto,  
– popytu krajowego, w  tym konsumpcji prywatnej i  zbiorowej,  
– nakładów brutto na środki trwałe,  
                                                           
65) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
66) Oznaczenie ust. 1 nadane przez art . 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 67 – Poz. 1634 
 
b) poziomu cen towarów i  usług konsumpcyjnych,  
c) kursu walutowego,  
d) przeciętnego wynagrodzenia brutto w  gospodarce narodowej,  
e) poziomu zatrudnienia i  bezrobocia,  
f) salda obrotów bieżących;  
2a) porównanie scenariusza makroekonomicznego z najbardziej aktualnymi prognozami Komisji Europejskiej i progno-
zami przygotowanymi przez inne niezale żne instytucje wraz z omówieniem znacz ących różnic;  
2b) informacje o dzia łaniach podj ętych w przypadku wyst ąpienia znacz ących odchyle ń negatywnie wp ływających na pro-
gnozy makroekonomiczne w okresie czterech kolejnych lat bud żetowych poprzedzaj ących opracowanie scenariusza 
makroekonomicznego;  
2c) analizę wrażliwości w zakresie deficytu i długu sektora instytucji rząd owych i samorządowych w rozumie niu rozpo-
rządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o sto sowaniu Protokołu w sprawie pro cedury dotyczącej 
nadmiernego deficytu załączonego do Traktat u ustanawiającego Wspólnotę Europejską, państwowego długu pub licz-
nego oraz poziomu kwoty wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, przy różnych założeniach dotyczących wzrostu 
gospodarczego i stóp proce ntowych wraz z omówieniem istot nych czynników ryzyka; 
3) kierunki polityki fiskalnej, zawierające w  szczególności założenia dotyczące średniookresowego celu budżetowego 
oraz działania z  zakresu polityki fiskalnej i  polityki gospodarczej zmierzające do jego osiągnięcia;  
4) przewidywane wykonanie budżet u państwa za rok budżetowy poprzedzający rok budżetowy, którego dotyczy projekt 
ustawy budżetowej;  
5) omówienie projektowanych:  
a) przychodów i  rozchodów oraz dochodów i  wydatków budżetowych,  
b) przychodów i  kosztów państwowych funduszy celowych,  
c) przychodów i kosztów agencji wykonawczych,  
d) wykazów określonych w  art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b i c; 
6)67) omówienie przewidywanego wyniku sektora instytucji rządowych i  samorządowych oraz długu sektora finansów pub -
licznych; 
6a) omówienie kwoty planowanych wyda tków obliczonej zgodnie z  art. 112aa ust.  1 albo art.  112d ust. 3 oraz kwoty pla-
nowanego limitu wydatków, o  którym mowa w  art. 112aa ust.  3; 
6b) informacje o  sumie obliczonej zgodnie z  art. 112aa ust.  5, wielkości wskaźnika średniookresowej dynamiki wartoś ci 
produktu krajowego brutto, o  każdym dyskrecjonalnym działaniu przekraczającym 0,03% wartości produktu krajo-
wego brutto, o  których mowa w  art. 112aa ust.  1, oraz o każdym jednorazowym i  tymczasowym działaniu po stronie 
dochodów przekraczającym 0,03% wart ości produktu krajowego brutto, o  którym mowa w  art. 112aa ust.  3; 
7) omówienie wielkości środków własnych Unii Europejskiej oraz środków ujętych w  budżecie środków europejskich;  
8) informacje o  udzielonych przez Skarb Państwa kwotach poręczeń i  gwarancji,  według przewidywanego wykonania na 
koniec roku budżetowego poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy projekt ustawy budżetowej;  
9) (uchylony)  
10) zestawienie zadań i  celów priorytetowych na dany rok budżetowy;  
11) skonsolidowany plan wydatków na rok budżetowy i  dwa kolejne lata państwowych jednostek budżetowych, państwo-
wych funduszy celowych, agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej oraz państwowych osób praw-
nych, o których mowa w  art. 9 pkt 14, sporządzany w  układzie zadań budżetowych o kreślonych w  art. 2 pkt 3, wraz 
z celami i miernikami stopnia realizacji celów.  
2.68) W roku s, o którym mowa w  art. 112d ust. 3, uzasadnienie nie zawiera omówienia, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 6a, 
i informacji, o  których mowa w  ust. 1 pkt 6b. 
3.68) W latach i, o których mowa w  art. 112d ust.  3, uzasadnienie nie zawiera informacji o  sumie, o której mowa 
w ust. 1 pkt 6b. 
                                                           
67) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośnik u 10. 
68) Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 68 – Poz. 1634 
 
Art. 143. 1. Dysponenci części budżetowych, w  terminie do dnia 25  października, przekazują informacje o przyjętych 
przez Radę Ministrów w  projekcie ustawy budżetowej kwotach:  
1) dochodów i  wydatków, w  tym wynagrodzeń – jednostkom podległym;  
2) dotacji na zadania z  zakresu administracji rządowej, zadania inspekcji i  straży, dotacji na realizację zadań własnych 
oraz o kwotach dochodów związanych z  realizacją zadań z  zakresu administracji rządowej – jednostkom samorządu 
terytorialnego;  
3) środków na realizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich, dla których zarządy województw 
są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą – zarządom województw.  
2. W terminie do dnia 1  grudnia jednostki, o  których mowa w  ust. 1 pkt 1, opracowują i  przekazują właściwym dyspo-
nentom części bud żetowych projekty planów finansowych na następny rok budżetowy, zgodne z  projektem ustawy  
budżetowej.  
3. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do kwot dochodów z  podatków i  ceł pobieranych przez jednostki podległe Ministrowi 
Finansów.  
Art. 144. 1. W przypadku g dy Rada Ministrów przedkłada Sejmowi projekt ustawy o  prowizorium budżetowym, prze-
pis art. 141 stosuje się odpowiednio.  
2.69) Do projektu ustawy o  prowizorium budżetowym stosuje się przepisy odnoszące się do projektu ustawy budżeto-
wej, z wyłączeniem  art. 142 ust. 1 pkt 10 i 11. 
3. W przypadku przedstawienia Sejmowi projektu ustawy o  prowizorium budżetowym, Rada Ministrów przedstawia 
Sejmowi projekt ustawy budżetowej nie później niż na 3  miesiące przed zakończeniem okresu obowiązywania ustawy o  pro-
wizorium bu dżetowym.  
Art. 145. 1. W przypadku gdy ustawa budżetowa albo ustawa o  prowizorium budżetowym nie zostaną ogłoszone przed 
dniem 1 stycznia, to do czasu ogłoszenia odpowiedniej ustawy:  
1) podstawą gospodarki finansowej jest przedstawiony Sejmowi odpowiedni p rojekt ustawy, o  którym mowa w  art. 141 
lub w art. 144; 
2) obowiązują stawki należności budżetowych oraz składki na państwowe fundusze celowe w  wysokości ustalonej dla 
roku poprzedzającego rok budżetowy.  
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio, w  przypadku gdy podstawą gospodarki finansowej państwa jest ustawa albo  
projekt ustawy o  prowizorium budżetowym, a  przed upływem terminu obowiązywania ustawy o  prowizorium budżetowym 
nie zostanie ogłoszona ustawa budżetowa.  
Rozdział 5  
Wykonywanie ustawy budżetowej  
Art. 146. 1. Dysponenci części budżetowych, w  terminie 10  dni roboczych od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej, 
przekazują jednostkom podległym informacje o  kwotach dochodów i  wydatków, w  tym wynagrodzeń.  
2. Jednostki, o  których mowa w  ust. 1, sporządzają pl any finansowe celem zapewnienia ich zgodności z  ustawą budżetową.  
3. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do kwot dochodów z  podatków i  ceł pobieranych przez jednostki podległe Ministrowi 
Finansów.  
Art. 147. 1. Minister Finansów, w  porozumieniu z  dysponentami c zęści budżetowych, opracowuje harmonogram rea-
lizacji budżetu państwa.  
2. Harmonogram, o  którym mowa w  ust. 1, obejmuje:  
1) prognozę dochodów budżetu państwa w  poszczególnych miesiącach roku budżetowego;  
2) wielkość wydatków planowanych do sfinansowania w  poszczególnych miesiącach roku budżetowego.  
3. Harmonogram realizacji wydatków podlega aktualizacji na wniosek dysponenta części budżetowej lub Ministra 
Finansów.  
4. Dysponent części budżetowej może poinformować podległe i  nadzorowane jednostki o harmonogramie, o  którym 
mowa w ust. 1. 
                                                           
69) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 69 – Poz. 1634 
 
Art. 148. W terminie 21  dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej dysponenci części budżetowych przekazują:  
1) jednostkom samorządu terytorialnego informacje o  kwotach dotacji celowych, dotacji na zadania z  zakresu administra-
cji rządowej, zadania inspekcji i  straży, dotacji na realizację zadań własnych oraz o  kwotach dochodów związanych 
z realizacją zadań z  zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych odrębnymi ustawami jednostkom 
samorządu terytorialneg o, określonych w  ustawie budżetowej;  
2) samorządom województw informacje o  środkach na realizację programów finansowanych z  udziałem środków euro-
pejskich, dla których zarządy województw są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą, określonych w  ustawie  
budżetowej.  
Art. 149. 1. Dotacje celowe na realizację zadań z  zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych usta-
wami są przekazywane jednostce samorządu terytorialnego przez wojewodę w  terminie umożliwiającym pełne i terminowe 
wykonywanie zadań . 
2. Dotacje celowe na realizację zadań z  zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami mogą 
również być przekazywane – w terminach określonych w  odrębnych przepisach – przez: 
1) Kierownika Krajowego Biura Wyborczego lub działających z jego upoważnienia dyrektorów zespołów i  delegatur 
Krajowego Biura Wyborczego na finansowanie zadań związanych z  prowadzeniem rejestru wyborców oraz organiza-
cją i przeprowadzaniem wyborów i  referendów;  
2) dyrektorów urzędów statystycznych na finansowanie zadań związanych z  organizacją spisów powszechnych i  rolnych. 
Art. 150. Dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o  których mowa w  art. 127 ust. 2, udzielając dotacji 
celowej, w  tym jednostce sektora finansów publicznych, w  przypadku gdy odrębne p rzepisy lub umowa międzynarodowa 
nie określają trybu i  zasad udzielania lub rozliczania tej dotacji, zawiera umowę, która określa w  szczególności:  
1) szczegółowy opis zadania, w  tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i  termin jego wykonania;  
2) wysokość udzielonej dotacji;  
3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31  grudnia danego roku budżetowego;  
4) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;  
5) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15  dni od określonego w  umowie dnia wykonania 
zadania, a  w przypadku zadania realizowanego za granicą – 30 dni od określonego w  umowie dnia jego wykonania;  
6) tryb kontroli wykonania zadania; w  umowie można postanowić, że kontrola będzie prowadzona na zasadach i  w trybie 
określonych w przepisach o  kontroli w  administracji rządowej.  
Art. 151. 1. Dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie 
zawartej z  tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań.  
2. Umowa, o  której mowa w  ust. 1, powinna określać:  
1) szczegółowy opis zadania, w  tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i  termin jego wykonania;  
2) wysokość udzielonej dotacji i  tryb płatności;  
3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższ y niż do dnia 31  grudnia danego roku budżetowego;  
4) tryb kontroli wykonywania zadania;  
5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;  
6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15  dni od określonego w  umowie dnia wykonania 
zadania, a  w przypadku zadania realizowanego za granicą – 30 dni od określonego w  umowie dnia jego wykonania.  
Art. 152. 1. Jednostki, którym została udzielona dotacja, o  której mowa w  art. 150 i art. 151 ust. 1, są obowiązane do 
prowadzenia wyodrębnionej e widencji księgowej środków otrzymanych z  dotacji oraz wydatków dokonywanych z  tych 
środków. 
2. Zatwierdzenie przez dysponenta części budżetowej lub dysponenta środków, o  których mowa w  art. 127 ust. 2, roz-
liczenia dotacji w  zakresie rzeczowym i  finansowym,  przedstawionego przez obowiązaną do tego jednostkę, powinno na-
stąpić w terminie 30  dni od dnia jego przedstawienia, a  w przypadku dotacji na realizację zadania za granicą – 60 dni od 
dnia jego przedstawienia.  
3. W przypadku stwierdzenia na podstawie rozli czenia, o którym mowa w  ust. 2, że dotacja wykorzystana została 
w części lub całości niezgodnie z  przeznaczeniem albo pobrana w  nadmiernej wysokości, dysponent części budżetowej lub 
dysponent środków, o  których mowa w  art. 127 ust. 2, określa, w  drodze dec yzji, wysokość kwoty podlegającej zwrotowi 
do budżetu państwa.  
  
Dziennik Ustaw – 70 – Poz. 1634 
 
Art. 153. 1. Minister Finansów, na wniosek dysponenta części budżetowej, może udzielić zapewnienia finansowania 
lub dofinansowania z  budżetu państwa w  danym roku budżetowym, jeżeli środki na te n cel zostały ujęte w  rezerwie celowej, 
oraz w kolejnych latach:  
1)70) projektów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 1–5c i 6; 
2) wydatków bieżących lub inwestycyjnych;  
3) programów wieloletnich.  
2. Minister Finansów może ok reślić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb składania wniosków, o  których mowa 
w ust. 1, wzór wniosku i  niezbędne dokumenty, mając na względzie właściwość podmiotów realizujących zadania, zakres 
przedmiotowy tych zadań oraz efektywność wykorzystania środków budżetu państwa.  
Art. 154. 1. Podziału rezerw celowych dokonuje, z  zastrzeżeniem ust.  3–6, Minister Finansów w  porozumieniu z  właś-
ciwymi ministrami lub innymi dysponentami części budżetowych, nie później niż do dnia 15  października, z  wyjątkiem 
rezerw, o  których mowa w  art. 140 ust. 2 pkt 2 i 3, oraz rezerw przeznaczonych na finansowanie zobowiązań Skarbu 
Państwa i  rezerw przeznaczonych na  przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i  usuwanie ich skutków.  
2. Właściwi ministrowie lub inni dysponenci części budżetowych występują do Ministra Finansów do d nia 30 września 
o podział rezerw celowych, w  wyniku którego następuje zwiększenie wydatków częśc i budżetowych państwa, których dys-
ponentami są wojewodowie.  
3. Podziału rezerwy celowej na finansowanie zadań, dla których udzielone zostały zapewnienia finansowania lub do-
finansowania z  budżetu państwa, Minister Finansów dokonuje nie później niż do dnia 2 0 grudnia. 
4. Podziału rezerwy celowej na zwiększenie wynagrodzeń wynikających ze zmian organizacyjnych i  nowych zadań 
w państwowych jednostkach budżetowych dokonuje Rada Ministrów, uwzględniając wskaźniki zatrudnienia osób niepełno-
sprawnych  w tych jednost kach. 
5. Podziału rezerwy celowej przeznaczonej na realizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich 
i środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5, dokonuje Minister Finansów na wniosek ministra właściwego do spraw 
rozwoju regionalnego, z zastrzeżeniem ust.  6. 
6.71) Podziału rezerwy celowej przeznaczonej na realizację programów finansowanych z  udziałem środków pochodzą-
cych z Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego, Europejskiego Funduszu 
Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury oraz na Wspólną Politykę Rolną dokonuje Minister Finansów, na wniosek ministrów 
właściwych do spraw: rybołówstwa, rozwoju wsi i  rynków rolnych, a  rezerwy celowej przeznaczonej na realizację progra-
mów finansowanych z  udziałem środkó w pochodzących z  Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym 
oraz środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonego na zwalczanie deprywacji materialnej dokonuje 
Minister Finansów, na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpiecz enia społecznego.  
7. Rezerwy celowe mogą być przeznaczone, z  zastrzeżeniem ust.  9, wyłącznie na cel, na jaki zostały utworzone, oraz 
wykorzystane zgodnie z  klasyfikacją wydatków.  
8. Zmiana klasyfikacji wydatków, o  której mowa w  ust. 7, może być dok onana przez Ministra Finansów w porozumie-
niu z właściwym ministrem lub innym dysponentem części budżetowej nie późn iej niż do dnia 15  listopada. W przypadku 
rezerw celowych, o  których mowa w  ust. 3, zmiana klasyfikacji wydatków może nastąpić do dnia 20  grudnia, a  w przypadku 
rezerw celowych, o  których mowa w  ust. 5 i 6 – do końca roku budżetowego.  
9. Minister Finansów może, po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, dokonać 
zmiany przeznaczenia rezerwy celowej.  
Art. 155. 1. Rezerwą ogólną dysponuje Rada Ministrów.  
2. Rada Ministrów może upoważnić, w  drodze rozporządzenia, Prezesa Rady Ministrów i  Ministra Finansów do dys-
ponowania rezerwą ogólną do wysokości określonych kwot, uwzględniając zróżnicowanie tych kwot.  
3. Rezerwa ogólna ni e może być przeznaczona na zwiększenie wydatków, które zostały zmniejszone w  trakcie reali-
zacji budżetu w  wyniku przeniesień, dokonanych na podstawie art.  171. 
Art. 156. O podziale rezerwy, o  której mowa w  art. 140 ust. 4, wojewodowie zawiadamiają Ministra  Finansów.  
                                                           
70) W brzmieniu  ustalonym przez art. 113 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
71) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 71 – Poz. 1634 
 
Art. 157. Nie stanowią rezerwy, o  której mowa w  art. 140 ust. 4, środki niepodzielone przez wojewodów, przezna-
czone na realizację zadań z  zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorial-
nego ustawami.  
Art. 158. Ograniczenia, o  których mowa w  art. 154 ust. 3, 6–8 oraz w art. 155 ust. 3, nie mają zastosowania w przy-
padku realizacji zadań wynikających z  przepisów dotyczących wprowadzenia stanów nadzwyczajnych na terytorium pań-
stwa lub na jego części.  
Art. 159. Rada Ministrów kieruje wykonywaniem budżetu państwa.  
Art. 160. 1. W celu rzetelnego i  gospodarnego wykonania budżetu państwa Rada Ministrów może, w  drodze roz po-
rządzenia, określić:  
1) organy administracji rządowej uprawnione do dokonywania określonych rodzajów wydatków;  
2) wytyczne dotyczące:  
a) szczegółowego sposobu dokonywania wydatków, o  których mowa w  pkt 1, 
b) szczegółowego sposobu i  terminów sporządzania informacji z  wykonania wydatków, o  których mowa w  pkt 1, 
oraz jednostki obowiązane do ich spor ządzania, 
c) warunków zaciągania zobowiązań w  ramach wydatków planowanych w  Wieloletnim Planie Finansowym Państwa.  
2. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 1, uwzględnia zakres i  rodzaj określanych wydat-
ków oraz konieczność zachowani a zasady przejrzystości finansów publicznych przy sporządzaniu informacji z  ich wykona-
nia i warunkach zaciągania zobowiązań.  
Art. 161. 1. Zobowiązania na okres dłuższy niż rok budżetowy w  ramach realizacji współpracy rozwojowej na teryto-
riach uznanych za s trefę działań wojennych mogą być zaciągane, jeżeli wydatki niezbędne na obsługę zobowiązania są ujęte 
w ustawie budżetowej.  
2. Środki niewykorzystane w  ramach zaciągniętego zobowiązania wieloletniego nie podlegają zwrotowi do dnia 
31 grudnia danego roku bu dżetowego i  traktowane są jako środki niewygasające, podlegające zwrotowi najpóźniej do dnia 
30 czerwca kolejnego roku.  
3. Rada Ministrów może wydawać, w  drodze rozporządzenia, wytyczne dotyczące zasad zaciągania zobowiązań na 
okres dłuższy niż rok budżetowy w  ramach realizacji współpracy rozwojowej na terytoriach uznanych za strefę działań 
wojennych, określając:  
1) podmioty uprawnione do dokonywania określonych rodzajów wydatków;  
2) szczegółowy sposób dokonywania wydatków, o  których mowa w  pkt 1; 
3) szczegółowy sposób i  termin sporządzania informacji z  wykonania wydatków, o  których mowa w  pkt 1, oraz jednostki 
obowiązane do ich sporządzania.  
4. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 3, uwzględnia właściwość podmiotów realizują-
cych zadania oraz zakres tych zadań.  
Art. 162. W toku wykonywania budżetu państwa obowiązują następujące zasady gospodarki finansowej:  
1) ustalanie, pobieranie i  odprowadzanie dochodów budżetu państwa następuje na zasadach i  w terminach wynikających 
z obowiązujących przepisów;  
2) pełna realizacja zadań następuje w  terminach określonych przepisami i  harmonogramem, o  którym mowa w  art. 147 ust. 1; 
3) dokonywanie wydatków następuje w  granicach kwot określonych w  planie finansowym, z  uwzględnieniem prawid -
łowo dokonanych przeniesień i  zgodnie z  planowanym przeznaczeniem,  w sposób celowy i  oszczędny, z zachowaniem 
zasady uzyskiwania najlepszych efektów z  danych nakładów;  
4) zlecanie zadań powinno następować na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, z uwzględnieniem przepisów  o za-
mówieniach publicznych, o partnerstwie publiczno -prywatnym oraz o umowie koncesji na roboty budowlane  lub 
usługi, a w odniesieniu do organizacji pozarządowych – z odpowiednim zastosowaniem art. 43 i art. 151.  
Art. 163. 1. Państwowe jednostki budżetowe mające siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podległe 
ministrowi  właściwemu do spraw zagranicznych albo ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, mogą gromadzić na  
wydzielonym rachunku bankowym dochody uzyskiwane z:  
1) odszkodowań i  wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w  zarządzie bądź użytkowaniu jednostki budżetowej;  
2) wpływów z  najmu, dzierżawy lub sprzedaży składników majątkowych;  
3) tytułu odsetek od środków zgromadzonych na rachunku.  
  
Dziennik Ustaw – 72 – Poz. 1634 
 
2. Dochody, o  których mowa w  ust. 1, są przeznaczane na sfinansowanie wydatków bieżących i  inwestycyjnych zwią-
zanych z remontami i  odtworzeniem mienia państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczy -
pospolitej  Polskiej. 
3. Wydatki mogą być dokonywa ne do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w  ramach planu finansowego obej-
mującego bieżące dochody i  pozostałości środków z  okresów poprzednich.  
3a.72) Odpowiednio minister właściwy do spraw zagranicznych albo minister właściwy do spraw gospodarki opraco-
wuje, na podstawie informacji otrzymanych od kierowników podległych państwowych jednostek budżetowych, o  których 
mowa w ust. 1, zestawienie dochodów, o  których mowa w  ust. 1, oraz wydatków nimi finansowanych i  przekazuje je Mini-
strowi Finansów w  trybie i terminach określonych w  przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.  
4.73) Środki pieniężne gromadzone na wydzielonym rachunku bankowym, o  którym mowa w  ust. 1, w zależności od 
potrzeb wskazanych przez odpowiednio ministra właściwego do spraw zagranicznych albo ministra właściwego do spraw 
gospodarki mogą być przekazywane na wydzielony rachunek bankowy do innych państwowych jednostek budżetowych 
mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podległych tym ministrom.  
Art. 164. 1. Wydatki nieprzewidziane, których obowiązkowe płatności wynikają z  tytułów wykonawczych, wyroków  
sądowych lub ugód, mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel. 
Odpowiednia zmiana planu wydatków powinna nastąpić w  trybie przeniesień wydatków z  innych podziałek klasyfikacji 
wydatków lub z  rezerw celowych.  
2. Do przeniesień, o  których mowa w  ust. 1, nie stosuje się ograniczeń wynikających z  art. 171 ust. 1–5. 
Art. 165. 1. Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa są dok onywane przed innymi wydatkami budżetu państwa.  
2. Minister Finansów może dokonywać przeniesień wydatków planowanych na obsługę długu Skarbu Państwa między  
częściami budżetu państwa, w  których ujmuje się obsługę długu zagranicznego Skarbu Państwa oraz obsługę długu krajo wego 
Skarbu Państwa.  
Art. 166. 1. Środki finansowe uzyskane przez Ministra Finansów z  tytułu transakcji finansowych na instrumentach 
pochodnych, polegających na wymianie płatności odsetkowych, pomniejszają wydatki związane z  obsługą dłu gu Skarbu 
Państwa. 
2. Środki finansowe uzyskane przez Ministra Finansów z  tytułu transakcji finansowych na instrumentach pochodnych, 
polegających na wymianie płatności kapitałowych, pomniejszają rozchody.  
Art. 167. 1. Wpłaty środków własnych Unii Europejsk iej do jej budżetu dokonywane są w  terminach i  wysokości 
wynikających z  umowy międzynarodowej, z  zastrzeżeniem ust.  2. 
2. W przypadku gdy w  trakcie roku budżetowego – w wyniku zmian wprowadzonych w  budżecie ogólnym Unii Europej-
skiej – wpłata środków własny ch, o których mowa w  ust. 1, ulegnie zwiększeniu i  nie będzie możliwe pokrycie zwiększo-
nych środków z  rezerw celowych, Rada Ministrów przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu propozycje 
sfinansowania zwiększonego wydatku.  
3. W pierwszej kole jności na cel, o  którym mowa w  ust. 2, przeznacza się:  
1) wydatki zablokowane na podstawie art.  177; 
2) niepodzielone rezerwy celowe.  
4. Pozytywna opinia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu o  propozycjach sfinansowania zwiększonych wpłat 
środków wł asnych Unii Europejskiej oznacza:  
1) upoważnienie dla Ministra Finansów do przeniesienia wydatków między częściami i  działami w  przypadku, o  którym 
mowa w ust. 3 pkt 1; 
2) zgodę na zmianę przeznaczenia rezerw celowych bez stosowania trybu określonego w  art. 154 ust. 9 w przypadku, o  któ-
rym mowa w ust. 3 pkt 2; 
3) upoważnienie dla Rady Ministrów do dokonania przeniesienia planowanych wydatków między częściami i  działami 
budżetu państwa – w przypadku innych wydatków.  
                                                           
72) Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
73) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
 
  
Dziennik Ustaw – 73 – Poz. 1634 
 
Art. 167a.74) 1. Rada Ministrów może przeds tawić sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu propozycje przeka-
zania przez Ministra Obrony Narodowej do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, o  którym mowa w  art. 41 ust. 1 ustawy z  dnia 
11 marca 2022  r. o obronie Ojczyzny (Dz.  U. poz. 655 i 974), dodatkowy ch środków na realizację zadań Funduszu, w  tym 
spłaty zobowiązań z  tytułu wyemitowanych obligacji, o  których mowa w  art. 45 ust. 1 tej ustawy.  
2. W pierwszej kolejności na cel, o  którym mowa w  ust. 1, przeznacza się:  
1) wydatki zablokowane na podstawie art . 177; 
2) niepodzielone rezerwy celowe.  
3. Pozytywna opinia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu o  propozycji, o  której mowa w  ust. 1, oznacza: 
1) upoważnienie dla Ministra Finansów do przeniesienia wydatków między częściami i  działami budżetu państwa w  przy-
padku, o którym mowa w  ust. 2 pkt 1; 
2) zgodę na zmianę przeznaczenia rezerw celowych bez stosowania trybu określonego w  art. 154 ust. 9 w przypadku, 
o którym mowa w  ust. 2 pkt 2; 
3) upoważnienie dla Rady Ministrów do dokonania przeniesienia,  w drodze rozporządzenia, planowanych wydatków między  
częściami i  działami budżetu państwa – w przypadku innych wydatków.  
Art. 168. 1. Dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w  ter-
minie określonym w przep isach wydanych na podstawie art. 181 ust. 3 podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio  
do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tych przepisach,  z zastrzeżeniem art. 151 
ust. 2 pkt 6 oraz terminów wynikających  z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4  i 4a. 
2. Dotacje udzielone z  budżetu państwa na realizację zadań za granicą w  części niewykorzystanej do końca roku  
budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu państwa do dnia 28  lutego następnego roku.  
3. Od kwot dotacji zwróconych po terminie określonym w  ust. 1 lub 2 nalicza się odsetki w  wysokości określonej jak 
dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w  którym upłynął termin zwrotu dotacji.  
4. Wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie 
środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji.  
5. W przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o  sposobie udzielenia i  rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje 
przez realizację celów wskazanych w  tych przepisach.  
6. Dotacje celowe przyznane jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z  zakresu administracji rządo-
wej oraz innych zadań zleconych ustawami, w  części niewykorzystanej w  danym roku , podlegają zwrotowi do budżetu pań-
stwa w części, w jakiej zadanie nie zostało wykonane, w  terminie określonym w  ust. 1. 
Art. 169. 1. Dotacje udzielone z  budżetu państwa:  
1) wykorzystane niezgodnie z  przeznaczeniem,  
2) pobrane nienależnie lub w  nadmiernej wysokości  
– podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z  odsetkami w  wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, 
w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o  których mowa w  pkt 1 lub pkt 2. 
2. Dotacjami pobranymi w  nadmiernej wysokości są d otacje otrzymane z  budżetu państwa w  wysokości wyższej niż 
określona w  odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego 
zadania. 
3. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.  
4. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z  przeznaczeniem, 
nienależnie udzielona lub pobrana w  nadmiernej wysokości.  
5. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od d nia: 
1) przekazania z  budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z  przeznaczeniem,  
2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji  
– z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w  rozumieniu art.  87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspól-
notę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi.  
                                                           
74) Dodany przez art. 747 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.  U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 
23 kwietnia 2022 r.  
  
Dziennik Ustaw – 74 – Poz. 1634 
 
6. W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w  terminie, o  którym mowa w  ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 
pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą 
kwotę przypadającą do zwrotu i  termin, od którego nalicza się odsetki.  
7. Do subwencji dla podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki prz episy ust. 1–6 stosuje się odpo wiednio. 
Art. 170. 1. Zmiany kwot dotacji celowych na zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego mogą następować 
w terminie do dnia 15  listopada roku budżetowego, a  zmiany kwot dotacji na dofinansowanie zadań własnych jednos tek 
samorządu terytorialnego – do dnia 30  listopada roku budżetowego.  
2. Terminy określone w  ust. 1 nie obowiązują w  przypadku:  
1) dofinansowania zadań jednostek samorządu terytorialnego realizowanych w  związku ze zdarzeniem losowym lub 
finansowania zobowi ązań Skarbu Państwa;  
2) uprzedniego udzielenia zapewnienia finansowania lub dofinansowania z  budżetu państwa.  
Art. 171. 1. Dysponenci części budżetowych mogą dokonywać przeniesie ń wydatków między rozdziałami i paragra-
fami klasyfikacji wydatków, z  zastrzeżeniem ust. 5, w ramach danej części i  działu budżetu państwa.  
2. Przeniesienie polegające na zmniejszeniu lub zwiększeniu wydatków przeznaczonych na realizację programów  
finansowanych z  udziałem środków europejskich wymaga zgody ministra właściwego do spra w rozwoju regionalnego, z  za-
strzeżeniem art.  194 ust. 5 i 6. 
2a. O udzieleniu zgody na dokonanie przeniesienia, o  której mowa w  ust. 2, minister właściwy do spraw rozwoju 
regionalnego informuje niezwłocznie Ministra Finansów.  
3. Przeniesienie polegające na  zmniejszeniu lub zwiększeniu wydatków majątkowych jednorazowo o  kwotę powyżej 
100 tys. zł wymaga zgody Ministra Finansów, z  zastrzeżeniem ust.  4. O przeniesieniach wydatków majątkowych dokona-
nych poniżej tej kwoty dysponenci części budżetowych informują n iezwłocznie Ministra Finansów.  
4. W przypadku wydatków na inwestycje budowlane, każde przeniesienie polegające na zmniejszeniu lub zwiększeniu 
tych wydatków wymaga zgody Ministra Finansów.  
5. Dysponenci części budżetowych mogą upoważnić kierowników podległ ych jednostek do dokonywania przeniesień 
wydatków w  obrębie jednego rozdziału.  
6. Upoważnienie, o  którym mowa w  ust. 5, nie obejmuje przenoszenia wydatków, na dokonanie których wymagana 
jest zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego lub Minis tra Finansów.  
7. Przeniesienia wydatków, o  których mowa w  ust. 1 i 5, nie mogą zwiększać planowanych wydatków na uposażenia 
i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o  ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej.  
8. Przepisy ust.  1–7 nie mają zastosowania do podziału  rezerw budżetu państwa.  
9. Ministrowie będący dysponentami więcej niż jednej części budżetowej mogą dokonywać przeniesień wydatków 
między częściami w  ramach jednego działu i  rozdziału budżetu państwa. O  podjętych decyzjach ministrowie informują nie-
zwłocznie Radę Ministrów. Rada Ministrów może uchylić decyzję ministra.  
10.75) Kierownik jednostki, która zapewnia obsługę więcej niż jednego dysponenta części budżetowej, może dokony-
wać, za zgodą tych dysponentów, przeniesień wydatków między rozdziałami i  paragrafami klasyfikacji wydatków w  ramach 
danego działu budżetu państwa. Przepisy ust.  2–9 stosuje się odpowiednio.  
Art. 172. 1. W razie zniesienia lub przekształcenia ministerstwa Prezes Rady Ministrów może, w  drodze rozporządze-
nia, dokonywać przeniesienia planowanych dochodów i  wydatków budżetowych między częściami budżetu państwa, z  za-
chowaniem przeznaczenia środków publicznych wynikającego z  ustawy budżetowej.  
2. Prezes Rady Ministrów w  rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 1, może określić dla utworzonego  lub przekształ-
conego ministerstwa kwoty wynagrodzeń w  podziale na części i  działy budżetu państwa.  
3. Przepisy ust.  1 i 2 stosuje się również w  przypadku zniesienia lub przekształcenia, będących dysponentami części 
budżetowych, organów, urzędów i  jednostek organizacyjnych podległych Prezesowi Rady Ministrów albo ministrowi lub 
przez nich nadzorowanych.  
Art. 173. 1. Środki z  budżetu państwa przeznaczone na finansowanie program ów wieloletnich nie mogą być, z zastrze-
żeniem ust.  2, wykorzystane na inne cele.  
2. Niewykorzystane środki na finansowanie programów wieloletnich Rada Ministrów może przeznaczyć na finan so-
wanie innych programów wieloletnich lub zobowiązań Skarbu Państwa.  
                                                           
75) Dodany przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 75 – Poz. 1634 
 
Art. 174. Minister Finansów sprawuje ogólną kontrolę:  
1) realizacji dochodów i  wydatków oraz przychodów i  rozchodów budżetu państwa;  
2) efektywności i  skuteczności realizacji budżetu w  układzie zadaniowym;  
3) wykorzystania środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2; 
4)76) finansów publicznych.  
Art. 175. 1. Dysponenci części budżetowyc h sprawują nadzór i  kontrolę: 
1) nad całością gospodarki finansowej podległych im jednostek organizacyjnych, w  tym nad dokonywaniem przez te jed-
nostki wstępnej oceny celowości poniesionych wydatków oraz realizacją właściwych procedur;  
2) wykorzystania dota cji udzielonych z  budżetu państwa;  
3) realizacji zadań finansowanych z  budżetu państwa;  
4) efektywności i  skuteczności realizacji planów w  układzie zadaniowym na podstawie mierników stopnia realizacji celów.  
2. Przedmiotem nadzoru i  kontroli, o  których mow a w ust. 1, jest w szczególności:  
1) prawidłowość i  terminowość pobierania dochodów;  
2) zgodność wydatków z  planowanym przeznaczeniem;  
3) prawidłowość wykorzystania środków finansowych, w  tym zakres zrealizowanych zadań;  
4) wysokość i  terminy przekazywania  dotacji; 
5) prawidłowość wykorzystania dotacji udzielonych z  budżetu państwa, pod względem zgodności z  przeznaczeniem oraz 
wysokości wykorzystanej dotacji a  stopniem realizacji zadań przewidzianych do sfinansowania dotacją z  budżetu 
państwa. 
3. Dysponenci  części budżetowych ustalają, w  tym w odniesieniu do podległych jednostek organizacyjnych, sposób 
dokonywania wydatków przy wykorzystaniu służbowych kart płatniczych, w  szczególności:  
1) funkcje, stanowiska i  zakres obowiązków służbowych uprawniających do korzystania ze służbowej karty płatniczej;  
2) tryb i warunki przyznawania służbowej karty płatniczej i  ustalania wysokości miesięcznych limitów wydatków;  
3) rodzaje towarów i  usług, za które może być dokonywana zapłata za pomocą służbowej karty płatniczej;  
4) przypadki, kiedy może być dokonana wypłata gotówki za pomocą służbowej karty płatniczej;  
5) sposób prowadzenia ewidencji wydanych służbowych kart płatniczych;  
6) sposób i terminy rozliczania płatności dokonanych przy wykorzystaniu służbowej karty płatn iczej. 
Art. 176. 1. Minister Finansów może dokonać oceny planowania i  gospodarowania środkami publicznymi w jednostkach 
sektora finansów publicznych, z  wyłączeniem jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, i jednostek samorządu terytorialnego.  
2. Ocenę, o której mowa w  ust. 1, przeprowadzają osoby upoważnione przez Ministra Finansów.  
3. Podczas przeprowadzania oceny planowania i  gospodarowania środkami publicznymi osoby upoważnione przez 
Ministra Finansów kierują się wskazówkami zawartymi w  standardach audytu wewnętrznego, o  których mowa w  art. 273 
ust. 1. 
4. Osoby upoważnione przez Ministra Finansów mają prawo wstępu do pomieszczeń jednostki oraz wglądu do wszel-
kich dokumentów, informacji i  danych oraz do innych materiałów związanych z  funkcjono waniem jednostki, w  tym zawar-
tych na elektronicznych nośnikach danych, jak również do wykonywania z  nich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub 
wydruków, z  zachowaniem przepisów o  tajemnicy ustawowo chronionej.  
5. Pracownicy jednostki, w  której przeprowad zana jest ocena, są obowiązani udzielać informacji i  wyjaśnień, a  także 
potwierdzać kopie, odpisy, wyciągi lub zestawienia, o  których mowa w  ust. 4. 
                                                           
76) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 76 – Poz. 1634 
 
Art. 177. 1. W przypadku stwierdzenia:  
1) niegospodarności w  określonych jednostkach,  
2) opóźnień w  realizacji zadań,  
3) nadmiaru posiadanych środków,  
4) naruszenia zasad gospodarki finansowej, o  których mowa w  art. 162 
– może być podjęta decyzja o  blokowaniu planowanych wydatków budżetowych.  
2. Blokowanie planowanych wydatków budżetowych oznacza okresowy lub o bowiązujący do końca roku zakaz dys-
ponowania częścią lub całością planowanych wydatków.  
3. Decyzje o  blokowaniu planowanych wydatków, w  przypadkach określonych w  ust. 1, podejmują:  
1) Minister Finansów – w zakresie całego budżetu państwa, z  wyłączeniem jed nostek, o których mowa w  art. 139 ust. 2; 
2) dysponenci części budżetowych – w zakresie ich części budżetu państwa.  
4. O decyzjach, o  których mowa w  ust. 3 pkt 2, dysponenci części budżetowych niezwłocznie informują Ministra Finansów . 
5. W decyzjach, o których mowa w  ust. 3, może być zawarty wykaz wydatków, które nie mogą być dokonywane.  
6. Minister Finansów, po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, może utworzyć 
nową rezerwę celową i  przenieść do tej rezerwy kwoty wy datków zablokowane na podstawie ust.  1 pkt 2 i 3. 
7. Rezerwę, o  której mowa w  ust. 6, przeznacza się na sfinansowanie zobowiązań Skarbu Państwa lub na cele osobno 
wskazane w  ustawie budżetowej.  
8. Minister Finansów informuje niezwłocznie Radę Ministrów o  przyczynach podjęcia decyzji, o  których mowa 
w ust. 3 pkt 1. Rada Ministrów może uchylić decyzję Ministra Finansów w  terminie 30 dni od dnia poinformowania o podjęciu 
decyzji. 
Art. 178. 1. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o  których mowa w  art. 177 ust. 1, dotyczących wydatkowania 
środków przeznaczonych na programy finansowane z  udziałem środków europejskich, z  wyłączeniem programów finan so-
wanych z  udziałem środków Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz 
środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4, Minister Finansów, na wniosek odpowiednio ministra właściwego do spraw 
rozwoju regionalnego lub ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, może utworzyć nową rezerwę celową 
i przenieść do niej zab lokowane kwoty wydatków, po poinformowaniu sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu.  
2. Rezerwę, o  której mowa w  ust. 1, przeznacza się na te programy, w  których realizacji nie występują opóźnienia.  
Art. 179. 1. W przypadku zagrożenia realizacji ustawy budżetowej może nastąpić blokowanie na czas oznaczony pla-
nowanych wydatków budżetu państwa.  
2. Blokowanie planowanych wydatków budżetu państwa, o  którym mowa w  ust. 1, oznacza wstrzymanie przekazywa-
nia środków na realizację zadań finansowanych z  budżetu pa ństwa lub okresowy albo obowiązujący do końca roku zakaz 
dysponowania częścią lub całością planowanych wydatków.  
3. Blokowanie, o którym mowa w ust. 2, nie może dotyczyć subwencji ogólnej dla samorządu terytorialnego oraz 
subwencji dla podmiotów systemu sz kolnictwa wyższego i nauki.  
4. Rada Ministrów po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu podejmuje, w  drodze 
rozporządzenia, decyzję o  blokowaniu wydatków.  
5. W rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 4, Rada Ministrów określa w szczególności:  
1) część budżetu państwa,  
2) łączną kwotę wydatków, która podlega blokowaniu  
– uwzględniając stopień zagrożenia realizacji poszczególnych zadań oraz stopień zagrożenia realizacji ustawy budżetowej.  
6. Szczegółową klasyfikację wydatków, któ re podlegają blokowaniu, ustala dysponent części budżetowej.  
Art. 180. W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego na terytorium państwa lub na jego części Rada Mini-
strów może, w  drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżeto wych między częściami 
i działami budżetu państwa w  celu realizacji zadań wynikających z  przepisów dotyczących wprowadzenia tego stanu.  
  
Dziennik Ustaw – 77 – Poz. 1634 
 
Art. 180a. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, Rada Ministrów może, 
w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i  działami bud -
żetu państwa w  celu wsparcia realizacji zadań wynikających z  przepisów o  zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i  chorób 
zakaźnych u  ludzi, uwzględniając  wysokość oraz rodzaj koniecznego wsparcia i  bieżące wykonanie wydatków w  poszcze-
gólnych częściach i  działach budżetu państwa.  
Art. 180b.77) W przypadku uruchomienia Planu zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych realizowanych przez przedsię-
biorców, o  którym mo wa w art. 651 ustawy z  dnia 11 marca 2022  r. o obronie Ojczyzny, Rada Ministrów może, w  drodze 
rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i  działami budżetu pań-
stwa w celu wsparcia realizacji zadań wynikającyc h z ustawy z dnia 11 marca 2022  r. o obronie Ojczyzny, uwzględniając 
wysokość oraz rodzaj koniecznego wsparcia i  bieżące wykonanie wydatków w poszczególnych częściach i  działach budżetu 
państwa. 
Art. 181. 1. Niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa w ygasają, z  zastrzeżeniem ust.  2 i 9, z upływem roku  
budżetowego.  
2. Nie później niż do dnia 15  grudnia roku budżetowego Rada Ministrów może ustalić, w  drodze rozporządzenia, po 
uzyskaniu w  tej sprawie opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, wyk az oraz plan finansowy wydatków, do 
których nie stosuje się przepisów ust.  1, w szczegółowości określonej w  art. 116 ust. 2, i ostateczny termin ich dokonania, 
nie dłuższy niż 31  marca następnego roku budżetowego.  
3. Wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 2, Rada Ministrów uwzględni terminy zakończenia procedur wy ni-
kających z  przepisów o  zamówieniach publicznych, stopień zaawansowania realizacji programów wieloletnich, a w przypadku 
wydatków inwestycyjnych – zrealizowany, ale niezafakturowany zakres zadań rzeczowych danej inwestycji.  
4. W wykazie, o  którym mowa w  ust. 2, nie mogą być ujęte wydatki, które w  toku realizacji budżetu zostały zwięk-
szone w trybie art.  171 ust. 3 oraz art.  173 ust. 2. 
5. Środki finansowe na wydatki, o  których mowa w  ust. 2, Minister Finansów, do dnia 31  grudnia roku budżetowego, 
przekazuje na wyodrębniony rachunek wydatków centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa.  
6. (uchylony)78) 
7. (uchylony)78) 
8. Środki finansowe niewykorzystane w  terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody 
budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa w  terminie 21  dni 
od dnia określonego w  rozporządzeniu wydanym na podstawie ust.  2. 
9. Minister Finansów może, na wniosek dysponenta części budżetowej, wyrazić zgodę na regulowanie zobowiązań 
wymagalnych według stanu na dzień 31  grudnia roku ubiegłego w  ciężar planu wydatków tego roku w terminie do 9  dni 
roboczych roku następnego.  
Art. 182. 1. Wykonanie ustawy budżetowej podlega kontroli Sejmu.  
2. Rada Ministrów przedstawia Sejmowi i  Najwyższej Izbie Kontroli, w  terminie do dnia 31  maja roku następnego, 
roczne sprawozdanie z  wykonania ustawy budżetowej oraz:  
1) sprawozdanie o  dochodach i  wydatkach związanych z  zadaniami z  zakresu administracji rządowej, realizowanymi 
przez jednostki samorządu terytorialnego, i  innymi zadaniami zleconymi jednostkom samorządu terytorialnego odręb-
nymi ustawami;  
2) zbiorczą informację o  wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego;  
3) ocenę realizacji scenariusza makroekonomicznego;  
4) (uchylony)  
5) informację o  wykonaniu wydatków w  układzie zadaniowym.  
3. Sprawozdanie z  wykonania ustawy budżeto wej powinno zawierać:  
1)79) omówienie wyniku sektora instytucji rządowych i  samorządowych;  
2) dochody i wydatki wynikające z  zamknięć rachunków budżetu państwa, sporządzone według szczegółowości i  układu 
ustawy budżetowej;  
                                                           
77) W brzmieniu ustalonym przez art. 747 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 74. 
78) Przez art. 113 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
79) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 78 – Poz. 1634 
 
3) przychody i  koszty państwowych funduszy celowych;  
4) przychody i  koszty agencji wykonawczych;  
5) przychody i  koszty instytucji gospodarki budżetowej;  
6) przychody i  koszty jednostek, o  których mowa w  art. 9 pkt 14. 
4. Do sprawozdania dołącza się:  
1) omówienie wykonania budżetu państwa, z uwzględnieniem różnic mi ędzy wielkościami uchwalonymi a wykonanymi;  
2) informację o  realizacji wydatków, które nie wygasły z  upływem roku budżetowego;  
3) omówienie wielkości środków własnych Unii Europejskiej, z  uwzględnieniem różnic między wielkościami uchwalo-
nymi a wykonanymi;  
4) informacje dotyczące otrzymanych i  wydatkowanych środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3; 
5) (uchylony)  
6) informację o  realizacji kwoty wydatków obliczonej zgodnie z  art. 112aa ust.  1 albo art.  112d ust. 3 oraz kwoty  limitu 
wydatków, o  którym mowa w  art. 112aa ust.  3; 
7) informację o  sumie obliczonej zgodnie z  art. 112aa ust.  5. 
4a.80) W roku s, o którym mowa w  art. 112d ust. 3, do sprawozdania nie dołącza się informacji, o  których mowa w  ust. 4 
pkt 6 i 7. 
4b.80) W latach i, o których mowa w  art. 112d ust. 3, do sprawozdania nie dołącza się informacji, o  której mowa w  ust. 4 
pkt 7. 
5. Zbiorcza informacja o  wykonaniu b udżetów jednostek samorządu terytorialnego powinna zawierać, odrębnie dla 
każdego stopnia jednostki samorządu terytorialnego:  
1) zestawienie dochodów według ważniejszych źródeł;  
2) zestawienie wydatków według działów;  
3) zestawienie wydatków według ważniej szych rodzajów wydatków;  
4) zestawienie przychodów i  kosztów samorządowych zakładów budżetowych;  
5) omówienie wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego;  
6) kwotę nadwyżki albo deficytu jednostek samorządu terytorialnego.  
6. Informacja o  wykonaniu wydatków w  układzie zadaniowym, z  wyodrębnieniem wydatków na programy wielolet-
nie, powinna zawierać:  
1) omówienie realizacji Wieloletniego Planu Finansowego Państwa w  zakresie określonym w  art. 104 ust. 1 pkt 2; 
2) omówienie i  zestawienie planowanych i  poniesionych wydatków oraz planowanych i  osiągniętych wartości mierników 
stopnia realizacji celów sporządzane w  układzie zadań budżetowych określonych w  art. 2 pkt 3. 
7. Do sprawozdania, o  którym mowa w  ust. 2, Rada Ministrów dołącza:  
1) sprawozdanie dotyc zące przestrzegania zasady stanowiącej, że kwota państwowego długu publicznego nie może prze-
kroczyć 60% wartości rocznego produktu krajowego brutto w  danym roku budżetowym;  
2) informację dotyczącą długu, poręczeń i  gwarancji sektora finansów publicznych, o  których mowa w  art. 38. 
Art. 183. Minister Finansów przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu i  Najwyższej Izbie Kontroli 
informację o  przebiegu wykonania ustawy budżetowej za pierwsze półrocze w  terminie do dnia 10  września tego roku.  
                                                           
80) Dodany przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10. 
  
Dziennik Ustaw – 79 – Poz. 1634 
 
Rozdział 6  
Wykonywanie budżetu środków europejskich  
Art. 184. 1. Wydatki związane z  realizacją programów i  projektów finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z  procedurami określonymi w  umowie międzynarodowe j lub innymi procedurami 
obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.  
2. Przy wydatkowaniu środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust.  3 pkt 5 lit. c i d, a także środków prze-
znaczonych na realizację programów finansowanych z  tych środków, stosuje si ę odpowiednio zasady rozliczania określone 
dla dotacji z  budżetu państwa.  
Art. 185. W trakcie wykonywania budżetu środków europejskich wydatki dokonywane w  ramach płatności są klasy-
fikowane w  podziale na części, działy, rozdziały i  paragrafy klasyfikacji w ydatków. 
Art. 186. Wydatki na realizację programów i  projektów finansowanych z  udziałem ś rodków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2 i 3, mogą być przeznaczone na:  
1) realizację projektów przez jednostki budżetowe;  
2) płatności w  ramach programów finansowanych z  udziałem środków europejskich;  
3) dotacje celowe dla beneficjentów;  
4) realizację projektów finansowanych w  ramach Programu Środki Przejściowe;  
5) realizację Wspólnej Polityki Rolnej zgodnie z  odrębnymi ustawami ; 
6)81) realizację planu rozwo jowego, o  którym mowa w  art. 5 pkt 7aa ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju.  
Art. 187. Za obsługę płatności w  ramach programów finansowanych z  udziałem środków europejskich, zwanych dalej  
„płatnościami ”, odpowiada Minister Finansów.  
Art. 188. 1. Podstawą dokonania płatności na rzecz beneficjenta jest zlecenie płatności wystawione przez instytucję, 
z którą beneficjent zawarł umowę o  dofinansowanie projektu, oraz pisemna zgoda dysponenta części budżetowej na doko-
nanie płatności, z  zastrzeżeniem, że w przypadku gdy projekt realizuje instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca 
będąca zarządem województwa lub przez zarząd województwa upoważniona, zlecenia płatności są wystawiane przez zarząd 
województwa.  
1a. Instytucja, o której mowa w ust. 1, może, za zgodą dysponenta części  budżetowej, upoważnić pisemnie inny pod-
miot będący państwową jednostką budżetową lub agencją wykonawczą, realizujący projekt finansowany  z udziałem środ-
ków europejskich, do wystawiania zleceń płatności.  
2. Dysponent części budżetowej może upoważnić na piśmie instytucję, o  której mowa w  ust. 1, lub podmiot, o  którym 
mowa w ust. 1a, do wydawania zgody na dokonywanie płatności.  
3. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio do decyzji, o  której mowa w  art. 5 pkt 9 ustawy o  zasadach prowadzenia 
polityki rozwoju albo w  art. 9 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora 
rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo w  art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o  zasadach realizacji 
programów.  
4. Instytucja, o  której mowa w  ust. 1, informuje właściwego dysponenta części budżetowej o  zleceniach płatności prze-
kazywanych do Banku Gospodarstwa Krajowego, a  w przypadku programów finansowanych z  udziałem środków europej-
skich, dla których instytucją z arządzającą lub pośredniczącą jest zarząd województwa, także zarząd województwa.  
5. Płatności mogą być przekazywane na rachunek beneficjenta, podmiotu upoważnionego przez beneficjenta lub wy-
konawcy.  
6. Minister Finansów w  porozumieniu z  ministrem właściwym  do spraw rozwoju regionalnego, ministrem właściwym 
do spraw zabezpieczenia społecznego oraz ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) wzór zlecenia płatności,  
2) zakres, terminy i  tryb przekazywania przez Bank Gospodarstwa Krajowego informacji dotyczących płatności,  
                                                           
81) Dodany przez art. 113 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 80 – Poz. 1634 
 
3) wzory, zakres, terminy i  tryb przekazywania informacji przez instytucję, o  której mowa w  ust. 1, do dysponenta części 
budżetowej lub do zarządu województwa  
– mając na względzie sprawność realizacj i płatności, wymogi prowadzenia przez dysponentów części budżetowych ewiden-
cji księgowej wydatków w  ramach programów oraz zapewnienie skutecznej kontroli nad środkami przekazanymi do Banku 
Gospodarstwa Krajowego.  
Art. 189. 1.82) Zlecenie płatności może doty czyć kwoty wydatków kwalifikowalnych zgodnie z  kryteriami określo-
nymi na podstawie ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy o  zasadach realizacji programów, albo 
ustawy o zasadach realizacji programów 2021 –2027, albo ustawy o  pomocy społe cznej, albo rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i  Rady (UE) nr  1316/2013 z  dnia 11 grudnia 2013  r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę”, zmienia-
jącego rozporządzenie (UE) nr  913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr  680/2007 i  (WE) nr 67/2010, albo roz-
porządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1153 z  dnia 7 lipca 2021  r. ustanawiającego instrument „Łącząc 
Europę” i  uchylającego rozporządzenia (UE) nr  1316/2013 i  (UE) nr 283/2014, a  w przypadku programu finansowanego 
z udziałem ś rodków Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego albo Europejskiego Funduszu Rybackiego – na pod-
stawie odpowiednio ustawy z  dnia 10 lipca 2015  r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem 
Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego albo ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważonego roz-
woju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, wynikającej z  wniosku o  płatność, zweryfikowa-
nego pozytywnie przez instytucję, o  której mowa w  art. 188 ust. 1. 
2. Instytucja, o  której mowa w  art. 188 ust. 1, może wystawić zlecenie dokonania płatności zaliczkowej dla beneficjenta.  
3.83) W przypadku niezłożenia wniosku o  płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewyko-
rzystanej części zaliczki w  terminie 14  dni od dnia upływu terminu, o  którym mowa w  przepisach wydanych na podstawie 
ust. 4 i 4a, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w  ramach zaliczki, nalicza się odsetki w  wysokości okreś lonej 
jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o  płatność lub do dnia 
zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.  
3a. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o  których mowa w  ust. 3, instytucja, która podpisała  umowę z beneficjentem , 
wzywa go do:  
1) zapłaty odsetek lub  
2) wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności  
– w terminie 14  dni od dnia doręczenia wezwania.  
3b. Po bezskutecznym upływie terminu, o  którym mowa w  ust. 3a, organ pełniący funkcję insty tucji zarządzającej, 
instytucji pośredniczącej albo instytucji wdrażającej w  rozumieniu ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo 
ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o  zasadach realizacji programów 2021 –2027, albo ustawy o  pomocy 
społecznej albo organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub pośredniczącej w  rozumieniu ustawy z  dnia 10 lipca 
2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybac-
kiego lub ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europej-
skiego Funduszu Rybackiego wydaje decyzję o  zapłacie odsetek określającą:84) 
1) kwotę środków, od których nalicza się odsetki;  
2) termin, od którego nalicza się od setki, a także sposób ich zapłaty. Przepis art.  207 ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
3c. Decyzji, o której mowa w ust. 3b, nie wydaje się, jeżeli przed jej wydaniem dokonano zapłaty odsetek  oraz środki, 
od których te odsetki zostały naliczone, beneficjent r ozliczył w sposób określony w przepisach wydanych  na podstawie 
ust. 4 i 4a. 
3d.85) Instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca mogą, na podstawie porozumienia lub umowy, o  których 
mowa w art. 27 i art. 32 ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozw oju albo w  art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o  zasadach reali-
zacji programów, albo w  art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o  zasadach realizacji programów 2021 –2027, upoważnić instytucję wdraża-
jącą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji, o  której mo wa w ust. 3b. 
                                                           
82) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 10 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
83) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 10 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
84) Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 10 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
85) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 10 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
 
  
Dziennik Ustaw – 81 – Poz. 1634 
 
3e. Od decyzji, o  której mowa w  ust. 3b, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o  której 
mowa w ust. 3d, służy odwołanie odpowiednio do właściwej instytucji zarządzającej albo, jeżeli rozpatrywanie odwołań od 
decyzji instytucji wdrażającej zostało powierzone instytucji pośredniczącej – instytucji pośredniczącej. W  przypadku wyda-
nia decyzji w  pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą służy wniosek o  ponowne rozpatrzenie sprawy do tej insty-
tucji. 
3f. (uchylony)86) 
4. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w porozumieniu z Ministrem Finansów określi,  w drodze roz po-
rządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących  z dotacji z budżetu 
państwa i jednostek samo rządu terytorialnego, a także terminy składania wniosków  o płatność oraz ich zakres, uwzględniając 
rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu  finansowanego z udziałem środków europejskich.  
4a. Minister właściwy do spraw rybołówstwa w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze  rozporządzenia, 
warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących  z dotacji z budżetu państwa, 
a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres w ramach  programu  finansowanego z udziałem środków 
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, uwzględniając rodzaje  beneficjent ów i sposób wdrażania działań w  ra-
mach programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego  Funduszu Morskiego i Rybackiego.  
5. W przypadku programów realizowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2, udzielenie, wy-
płata i rozliczenie zaliczki następuje w  terminach i  na warunkach określony ch w umowie o  dofinansowanie, z uwzględnie-
niem wytycznych państw darc zyńców lub umów zawartych z  tymi państwami.  
6. Przepisy ust.  1–4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 3 pkt 2. 
Art. 190.87) W przypadku gdy beneficjentem projektu finansowanego ze środków europe jskich jest jednostka sektora 
finansów publicznych:  
1) wydatek kwalifikowalny rozliczany w  sposób określony w  art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europej-
skiego i Rady (UE) nr  1303/2013 z  dnia 17 grudnia 2013  r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europej-
skiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego 
Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz 
ustanawiającego przepi sy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu 
Społecznego, Funduszu Spójności i  Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz uchylającego rozporządze-
nie Rady (WE) nr  1083/2006 lub w  sposób określony w  art. 53 ust. 1 lit. a rozporządzenia ogólnego powinien zostać 
ujęty we wniosku o  płatność przekazywanym właściwej instytucji w  terminie do 3  miesięcy, licząc od ostatniego dnia 
miesiąca, w  którym został poniesiony;  
2) wydatek kwalifikowalny rozliczany w  sposób ok reślony w  art. 67 ust. 1 lit. b–e rozporządzenia Parlamentu Europej-
skiego i Rady (UE) nr  1303/2013 z  dnia 17 grudnia 2013  r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europej-
skiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Fundusz u Spójności, Europejskiego 
Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz 
ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu 
Społeczneg o, Funduszu Spójności i  Europejskiego  Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz uchylającego rozporządze-
nie Rady (WE) nr  1083/2006 lub w  sposób określony w  art. 53 ust. 1 lit. b–d rozporządzenia ogólnego powinien zostać 
ujęty we wniosku o  płatność po spełnieniu  warunków określonych w  umowie lub decyzji o  dofinansowaniu, nie później 
niż we wniosku o  płatność końcową.  
Art. 191. 1. Instytucja, o  której mowa w  art. 188 ust. 1, przekazuje dysponentowi części budżetowej lub do zarządu 
województwa, w  terminie do 5  dnia każdego miesiąca, zbiorcze harmonogramy wydatków wynikających z podpisanych 
umów, o których mowa w  art. 5 pkt 9 ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w  art. 134a pkt 7 i art. 134b 
ust. 2 pkt 2 ustawy o  pomocy społecznej, albo w  art. 17 ust. 1 i w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z  dnia 10 lipca 2015  r. o wspie-
raniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego, albo 
w art. 9 pkt 4 lit. b ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważone go rozwoju sektora rybackiego z  udziałem 
Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo w  art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o  zasadach realizacji programów.  
                                                           
86) Przez art. 113 pkt 10 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
87) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 82 – Poz. 1634 
 
2. Przepisy ust.  1 stosuje się odpowiednio do zbiorczych harmonogramów wyd atków wynikających z  decyzji, o któ-
rych mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o  zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w  art. 9 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 
2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo 
w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów.  
3. Przepisy ust.  1 stosuje się odpowiednio do zbiorczych harmonogramów  wydatków wynikających z  umów o dofinanso-
wanie projektów finansowanych ze środków pochodzących z  instrumentu „Łącząc Europę ”. 
Art. 192. 1.88) Minister Finansów przekazuje na rachunki w  Banku Gospodarstwa Krajowego środki na płatności na 
rzecz beneficjentów, w  przypadku Wspólnej Polityki Rolnej – na rzecz agencji płatniczych, o  których mowa w  odrębnych 
ustawach, a  w przypadku planu rozwojowego, o którym mowa w  art. 5 pkt 7aa ustawy o  zasadach prowadzenia polityki roz-
woju – na rzecz Polskiego Funduszu Rozwoju Spółka Akcyjna z  siedzibą w  Warszawie, zwanego dalej „PFR”.  
2. Kwota środków, o  których mowa w  ust. 1, nie może być wyższa niż łączny limit wydatków dla programów finanso-
wanych z  udziałem środków europejskich, określony w  budżecie środków europejskich.  
3. Bank Gospodarstwa Krajowego może prowadzić obsługę wypłat na współfinansowanie realizacji programów i  pro-
jektów finansowanych z  udziałem śro dków europejskich, w  ramach umowy zawartej z  właściwym dysponentem części bud że-
towej. 
4. Właściwy dysponent części budżetowej może zlecić Bankowi Gospodarstwa Krajowego dokonywanie wypłat, o  któ-
rych mowa w  ust. 3, i przekazać środki na rachunek prowadzony  przez ten Bank.  
5. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przekazuje Ministrowi Finansów kwartalne prognozy płatności 
w ramach programów finansowanych z  udziałem środków europejskich w  terminie do 15  dnia miesiąca poprzedzającego 
dany kwartał. W  odniesieniu do programu finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego 
albo Europejskiego Funduszu Rybackiego prognozy przekazuje minister właściwy do spraw rybołówstwa, w  odniesieniu do 
środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4 – minister właściwy do spraw rozwoju wsi oraz minister właściwy do spraw 
rynków rolnych, a  w odniesieniu do środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5b – minister właściwy do spraw zabez-
pieczenia społecznego.  
6. Minister Finansów informuje ministra wła ściwego do spraw rozwoju regionalnego, ministra właściwego do spraw 
rybołówstwa oraz ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o  kwocie środków wypłaconych przez Bank 
Gospodarstwa Krajowego beneficjentom w  ramach programów finansowanych z  udziałem środków europejskich, z  wyłą-
czeniem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4, w terminie do 15  dnia miesiąca następującego po miesiącu, w  któ-
rym dokonano płatności.  
7. Minister Finansów informuje niezwłocznie ministra właściwego do spraw rozwoju  regionalnego oraz ministra właś ci-
wego do spraw rozwoju wsi i  ministra właściwego do spraw rybołówstwa o  kwocie środków przekazanych przez Komisję 
Europejską w  związku z  realizacją programów finansowanych z  udziałem środków europejskich oraz o  odsetkach narosłych  
od tych środków w  ramach poszczególnych programów.  
Art. 193. 1. Jednostki realizujące program finansowany z  udziałem środków europejskich mogą zaciągać zobowiąza-
nia, rozumiane jako suma limitów wydatków wynikających z  decyzji o dofinansowaniu lub  umów z beneficjentami progra-
mów finansowanych z  udziałem środków europejskich, do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych dla całego pro-
gramu, z uwzględnieniem wieloletnich limitów wydatków, o  których mowa w  art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c. 
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przedstawia Radzie Ministrów, w  terminie do końca miesiąca 
następującego po zakończeniu kwartału, informacje o  wysokości zobowiązań wynikających z  zawartych z  beneficjentami 
umów w ramach poszczególnych programów, wys okości środków przekazanych beneficjentom i  planowanych do przeka-
zania do końca roku budżetowego.  
3. Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów zaopiniowany przez ministra właściwego do spraw rozwoju regio -
nalnego, może podjąć decyzję o  wstrzymaniu zacią gania zobowiązań w  ramach danego programu w  przypadku zagrożenia 
wykonania planu dochodów budżetu z  tytułu realizacji programów finansowanych ze środków europejskich, określonych 
w ustawie budżetowej.  
4. Na wniosek instytucji zarządzającej lub organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego 
lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 
minister właściwy do spraw rozwo ju regionalnego, w porozumieniu z Ministrem Finansów, może wyrazić zgodę na zaciąg nię-
cie zobowiązań przekraczających łączną kwotę wydatków programu, o której mowa w ust. 1.89)  
                                                           
88) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
89) Zdanie drugie uchylone przez art. 113 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 83 – Poz. 1634 
 
5. Maksymalny udział budżetu państwa w  finansowaniu wydatków w  ramach program u operacyjnego nie może prze-
kroczyć wieloletniego limitu zobowiązań budżetu państwa określonego w  załączniku do ustawy budżetowej, o  którym 
mowa w art. 122. 
Art. 194. 1. Minister Finansów, na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, zaopi niowany przez 
właściwego dysponenta części budżetowej, dokonuje przeniesień między częściami i  działami budżetu państwa wydatków 
przeznaczonych na realizację programów finansowanych z  udziałem środków europejskich, z  wyłączeniem Europejskiego 
Funduszu Mors kiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 
pkt 4. 
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może wystąpić z  wnioskiem, o  którym mowa w  ust. 1, także na 
wniosek właściwego dysponenta części bu dżetowej.  
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego niezwłocznie informuje Radę Ministrów o  przyczynach wystą-
pienia z wnioskiem, o  którym mowa w  ust. 1, w przypadku negatywnej opinii właściwego dysponenta części budżetowej. 
Rada Ministrów może uch ylić decyzję Ministra Finansów o  przeniesieniu, o  którym mowa w  ust. 1, w terminie 30  dni od 
dnia poinformowania o  podjęciu decyzji.  
4. Właściwy dysponent części budżetowej może dokonywać przeniesień pomiędzy programami finansowanymi 
z udziałem środków eur opejskich w  ramach części i  działu klasyfikacji wydatków.  Przeniesienie wymaga zgody ministra 
właściwego do spraw rozwoju regionalnego, z  wyłączeniem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego, 
Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Fu nduszu Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury oraz środków, o  któ-
rych mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4.90) 
4a. O wyrażonej zgodzie minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego informuje niezwłocznie Ministra Finansów.  
5. Minister Finansów na wniosek ministra właś ciwego do spraw rozwoju wsi lub ministra właściwego do spraw rynk ów 
rolnych dokonuje przeniesień między częściami i  działami w  ramach wydatków z  udziałem środków, o  których mowa  w art. 5 
ust. 3 pkt 4, a w ramach wydatków z  udziałem środków, o  których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5b, przeniesień między  działami 
Minister Finansów dokonuje na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.  
5a.91) Minister Finansów na wniosek ministra właściwego do spraw rybołówstwa dokonuje przeniesień między częśc iami 
i działami w  ramach wydatków z  udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego, Europejskiego Fun-
duszu Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i  Akwakultury.  
6. Właściwy dysponent części budżetowej może dokonywać pr zeniesień w  ramach części i  działu klasyfikacji wydat-
ków z udziałem środków, o  którym mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4. 
Art. 195. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego sprawuje nadzór i  kontrolę nad realizacją programów 
finansowanych z  udziałem środ ków europejskich, z  wyłączeniem środków Eur opejskiego Funduszu Morskiego i Rybac-
kiego, Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4 i 5b. 
2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, minister właściwy do spraw rynków r olnych oraz minister właściwy do 
spraw rybołówstwa sprawują nadzór i  kontrolę nad realizacją programów finansowanych odpowiednio z  udziałem środków, 
o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 4, środków Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz Europejski ego Fun-
duszu Rybackiego.  
3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego sprawuje nadzór i  kontrolę nad realizacją programu finan so-
wanego z udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5b. 
Rozdział 7  
Bankowa obsługa budżetu państwa oraz n iektórych jednostek sektora finansów publicznych  
Art. 196. 1. Dla obsługi budżetu państwa w  zakresie krajowych środków finansowych są prowadzone następujące 
rachunki bankowe:  
1) centralny rachunek bieżący budżetu państwa, z  wyodrębnieniem rachunków dochodó w i wydatków budżetu państwa 
oraz rachunków środków do sfinansowania pożyczkowych potrzeb budżetu państwa;  
2) rachunki bieżące państwowych jednostek budżetowych, z wyodrębnieniem rachunków dochodów i wydatków,  oraz 
prowadzone dla tych rachunków rachunki VA T, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 29 sierpnia  1997 r. – 
Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 2439 i 2447 oraz z 2022 r. poz. 830,  872, 1358 i 1488); 
3) rachunki bieżące urzędów obsługujących organy podatkowe, dla gromadze nia dochodów budżetu p aństwa, z wyodręb-
nieniem rachunków dla niektórych rodzajów dochodów;  
                                                           
90) Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 14 lit. a ustawy, o kt órej mowa w odnośniku 1. 
91) Dodany przez art. 113 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 84 – Poz. 1634 
 
4) rachunki bieżące państwowych funduszy celowych, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, oraz prowadzone  dla 
tych rachunków rachunki VAT, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe;  
5) rachunki pomocnicze oraz prowadzone dla tych rachunków rachunki VAT, o których mowa w rozdziale 3a  ustawy 
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe;  
6) rachunki bieżące państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.  
2. Obsługę bankową budżetu państwa w  zakresie rachunków bankowych wymienionych w  ust. 1 pkt 1–3 i 5 oraz pań-
stwowych funduszy celowych, o  których mowa w  art. 9 pkt 8, prowadzi Narodowy Bank Polski lub Bank  Gospodarstwa 
Krajowego, z  zastrzeżeniem ust.  3, 6 i 7. 
2a. Obsługę bankową rachunków budżetu środków europejskich prowadzi Narodowy Bank Polski lub Bank Gos po-
darstwa Krajowego.  
3. Wyboru podmiotu prowadzącego obsługę rachunków, o  których mowa w  ust. 1 pkt 1–3, oraz rachunków, o  których 
mowa w ust. 1 pkt 4, prowadzonych dla państwowych funduszy celowych zarządzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecz -
nych lub Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dokonuje Minister Finansów, uwzględniając niezbęd ne 
warunki techniczne i  organizacyjne, które powinny być spełnione przez ten podmiot, jak również wpływ na stan finansów 
publicznych w  związku z  podjęciem i  prowadzeniem obsługi tych rachunków.  
4. Bank Gospodarstwa Krajowego może podjąć obsługę rachunków, o których mowa w  ust. 1 pkt 1–3, nie wcześniej 
niż z dniem przyjęcia przez Rzeczpospolitą Polską waluty euro.  
5. Obsługę bankową rachunków jednostek sektora finansów publicznych, o  których mowa w  art. 9 pkt 5–7, 9 i 12, 
samodzielnych publicznych zakładów o pieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest minister, centralny organ 
administracji rządowej, wojewoda lub uczelnia medyczna, państwowych instytucji kultury, państwowych osób prawnych, 
o których mowa w  art. 9 pkt 14, wojewódzkich funduszy ochron y środowiska i  gospodarki wodnej prowadzi Bank Gos -
podarstwa Krajowego.  
6. Minister Finansów może dokonać wyboru podmiotu prowadzącego obsługę rachunków bankowych, wymienionych 
w ust. 1 pkt 5, dla niektórych rodzajów rachunków pomocniczych.  
7. Obsługę rach unków bankowych wymienionych w  ust. 1 pkt 5 na potrzeby finansowania związków operacyjnych 
i taktycznych oraz oddziałów i  pododdziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej użytych lub przebywających poza 
granicami państwa może prowadzić bank inny niż Na rodowy Bank Polski lub Bank Gospodarstwa Krajowego.  
Art. 197. 1. Dochody budżetu państwa są gromadzone odpowiednio na rachunkach urzędów obsługujących organy 
podatkowe dla gromadzenia dochodów lub na rachunkach bieżących dochodów państwowych jednostek budż etowych 
i przekazywane na centralny rachunek bieżący budżetu państwa, którego dysponentem jest Minister Finansów.  
2. Wydatki budżetu państwa są dokonywane przez dysponentów środków budżetowych z  ich rachunków bieżących 
wydatków ze środków otrzymanych bezpo średnio lub za pośrednictwem rachunku bieżącego wydatków dysponenta nad-
rzędnego z  centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa.  
3. Niewykorzystane przez dysponentów środków budżetowych środki, o  których mowa w  ust. 2, są przekazywane bez-
pośrednio lub za pośrednictwem rachunku bieżącego  wydatków dysponenta nadrzędnego na centralny rachunek bieżący 
budżetu państwa.  
4. Operacje z  tytułu przychodów i  rozchodów budżetu państwa są dokonywane na centralnym rachunku bieżącym  
budżetu państwa lub na rachunkach pom ocniczych Ministra Finansów.  
Art. 198. Minister Finansów, kierując się ogólnie sprawowaną kontrolą realizacji dochodów i  wydatków budżetu pań-
stwa, określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób wykonywania budżetu państwa, w  tym: 
1) sposób i warunki ustanawiania przez dysponentów części budżetowych dysponentów drugiego i  trzeciego stopnia;  
2) tryb i terminy przekazywania:  
a) na centralny rachunek bieżący budżetu państwa dochodów pobieranych przez urzędy obsługujące organy podat-
kowe i państwowe jednost ki budżetowe z  rachunków, o  których mowa w  art. 196 ust. 1 pkt 2 i 3, 
b) z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa środków na rachunki, o  których mowa w  art. 196 ust. 1 pkt 2 i 3, 
z tytułu zwrotu nadpłat dochodów, określonych w  odrębnych przepisach,  dokonywanych z  tych rachunków,  
  
Dziennik Ustaw – 85 – Poz. 1634 
 
c) z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa środków na rachunki, o  których mowa w  art. 196 ust. 1 pkt 2, 
w celu dokonywania wydatków przez te jednostki,  
d) na centralny rachunek bieżący budżetu państwa niewykorzystan ych środków, o  których mowa w  art. 197 ust. 3, 
e) na centralny rachunek bieżący budżetu państwa środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, 
f) środków pozostałych po uregulowaniu zobowiązań, o  których mowa w  art. 181 ust. 9. 
Art. 199. 1. Obsługa bankowa  rachunków budżetu państwa jest prowadzona w  ramach umowy rachunku bankowego.  
2. W ramach obsługi bankowej budżetu państwa podmiot prowadzący obsługę udostępnia:  
1) Ministrowi Finansów i  Najwyższej Izbie Kontroli informacje o  stanach środków na rachunkach , o których mowa 
w art. 196 ust. 1, 
2) właściwym dysponentom informacje o  stanach środków w  podległych im jednostkach, na rachunkach bieżących, o  któ-
rych mowa w  art. 196 ust. 1 pkt 2 i 3 
– w zakresie i  terminach określonych w  rozporządzeniu wydanym na pods tawie ust.  3. 
3. Minister Finansów, mając na względzie ujednolicenie zasad obsługi rachunków budżetu państwa oraz kierując się 
koniecznością zapewnienia płynnego przepływu informacji, określi, w  drodze rozporządzenia, rodzaje i  tryb dokonywania 
operacji na  rachunkach, o  których mowa w  art. 196 ust. 1, oraz zakres i  terminy udostępniania informacji, o  których mowa 
w ust. 2, w ramach prowadzonej obsługi bankowej budżetu państwa, z  zastrzeżeniem ust.  4. 
4. Jeżeli podmiotem prowadzącym obsługę centralnego rachu nku bieżącego budżetu państwa jest Narodowy Bank 
Polski, Minister Finansów, wydając rozporządzenie, o  którym mowa w  ust. 3, zasięga opinii Prezesa Narodowego Banku 
Polskiego.  
Art. 199a. W ramach obsługi bankowej rachunków jednostek sektora finansów publicz nych, o których mowa w  art. 9 
pkt 5–7, 9 i 12, samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest minister, 
centralny organ administracji rządowej, wojewoda lub uczelnia medyczna, państwowych instytucji kultury, pańs twowych 
osób prawnych, o  których mowa w  art. 9 pkt 14, oraz wojewódzkic h funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej 
Bank Gospodarstwa Krajowego udostępnia Ministrowi Finansów i  Najwyższej Izbie Kontroli infor macje o stanach środków 
na poszczególnych r achunkach.  
Art. 200. 1. Obsługę bankową płatności prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego w  ramach umowy rachunku banko-
wego zawartej z  Ministrem Finansów.  
2. Minister Finansów przedstawia do zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego or az 
ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa projekt umowy, o  której mowa w  ust. 1. 
Art. 201. Umowa rachunku bankowego, o  której mowa w  art. 200 ust. 1, określa w  szczególności:  
1) liczbę i rodzaje prowadzonych rachunków bankowych;  
2) wysokość oprocentowa nia rachunków bankowych;  
3) rodzaje sprawozdań z  realizacji zadań przez Bank Gospodarstwa Krajowego i  terminy ich składania;  
4) tryb dokonywania kontroli zadań realizowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego;  
5) wynagrodzenie Banku Gospodarstwa Krajowego z  tytułu realizowanych zadań;  
6) zakres odpowiedzialności Banku Gospodarstwa Krajowego, w  tym w szczególności za nieterminową realizację zadań.  
DZIAŁ IV  
Środki europejskie i  inne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, niepodlegające zwrotowi  
Art. 202. 1. Środki pochodzące z  budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z  pomocy udzielanej 
przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o  Wolnym Handlu są gromadzone na wyodrębnionych rachun -
kach bankowych.  
2. Obsługę bankową rachun ków, o których mowa w  ust. 1, prowadzi Narodowy Bank Polski lub Bank Gospodarstwa 
Krajowego na podstawie umów rachunku bankowego.  
3. W ramach obsługi, o  której mowa w  ust. 2, Narodowy Bank Polski lub Bank Gospodarstwa Krajowego dokonują 
wypłat na podstawie  dyspozycji Ministra Finansów lub jego pełnomocników, a  w zakresie ś rodków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 3 pkt 5 lit. a i b, na podstawie dyspozycji ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.  
  
Dziennik Ustaw – 86 – Poz. 1634 
 
4.92) Środki finansowe pozostałe po zakończeniu realizacji programów finansowanych ze środków, o  których mowa 
w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b, na rachunkach, o  których mowa w  ust. 1, są wykorzystywane na realizację zadań w  ramach 
celu Europejska Współpraca Terytorialna lub programów Europejskiego Instr umentu Sąsiedztwa lub programów w  ramach 
celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg).  
5.92) W celu ponownego wykorzystania środków, o  których mowa w  ust. 4, minister właściwy do spraw rozwoju regio -
nalnego otwiera w  Narodowym Banku Polskim rachunek do ich obsługi.  
6.92) Środki zgromadzone na rachunku, o  którym mowa w ust. 5, są uruchamiane przez Narodowy Bank Polski wyłącz-
nie na podstawie dyspozycji ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.  
Art. 203. Środki, o których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6, stanowią dochody jednostek samorządu teryt orial-
nego, przychody innych jednostek sektora finansów publicznych lub jednostek spoza tego sektora, jeżeli jednostki otrzymały 
te środki bezpośrednio od dawcy środków, chyba że możliwość otrzymania tych środków wynika z  umowy międzynarodowej  lub 
porozumie nia między organem administracji rządowej a  dawcą środków.  
Art. 204. Środki, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są przeznaczone wyłącznie na cele określone w  umowie 
międzynarodowej, przepisach odrębnych lub deklaracji dawcy.  
Art. 205. (uchylony)  
Art. 206. 1.93) Szczegółowe warunki dofinansowania:  
1) projektu – określa umowa o  dofinansowanie projektu, o  której mowa w  art. 5 pkt 9 ustawy o  zasadach prowadzenia 
polityki rozwoju lub w  art. 17 ust. 1 oraz w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z  dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównowa-
żonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego albo w  art. 9 pkt 4 
lit. b ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europej-
skiego Funduszu Rybackiego, albo w  art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o  zasadach realizacji programów – z wyłączeniem pro-
gramów w  ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna, albo w  art. 2 pkt 32 ustawy o  zasadach realizacji progra-
mów 2021 –2027 – z wyłączeniem pro gramów w  ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg);  
2) projektu w  ramach Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym – określają umowy, o  których mowa 
w art. 134a pkt 7 i art. 134b ust. 2 pkt 2 ustawy o  pomocy społecznej;  
3) projektu finansowanego z  Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonego na zwalczanie deprywacji ma-
terialnej – określają umowy, o  których mowa w  art. 134n ust. 1 pkt 7 lit. a oraz art. 134o ust. 2 pkt 2 ustawy o  pomocy 
społecznej;  
4) projektu finansow anego w ramach instrumentu „Łącząc Europę” – określa umowa o  dofinansowanie projektu finanso-
wanego ze środków pochodzących z  instrumentu „Łącząc Europę”.  
2. Umowa, o  której mowa w  ust. 1, powinna określać w  szczególności:  
1) opis projektu lub zadania, w  tym cel, na jaki przyznano środki, i  termin jego realizacji;  
2) harmonogram dokonywania wydatków, obejmujący okres co najmniej jednego kwartału;  
3) wysokość przyznanych środków;  
4) zobowiązanie do poddania się kontroli i  tryb kontroli realizacji projektu lub  zadania; 
4a)94) zobowiązanie do stosowania wytycznych, o  których mowa w  art. 2 pkt 32 ustawy o  zasadach realizacji programów 
albo w art. 2 pkt 38 ustawy o  zasadach realizacji programów 2021 –2027, a w zakresie programu finansowanego z  udzia-
łem środków poch odzących z  Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym – zobowiązanie do stoso-
wania wytycznych, o  których mowa w  art. 134a pkt 6 ustawy o  pomocy społecznej;  
4b)95) w zakresie programu finansowanego ze środków, o  których mowa w  art. 4 ust. 1 lit. m rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i  Rady (UE) 2021/1057 z  dnia 24 czerwca 2021  r. ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus 
(EFS+) oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr  1296/2013  (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str.  21, z późn. zm.96)) – 
zobowiązanie do stosowania wytycznych, o  których mowa w  art. 134n ust. 1 pkt 6 ustawy o  pomocy społecznej;  
5) termin i sposób rozliczenia projektu oraz ewentualnych zaliczek;  
                                                           
92) Dodany przez art. 113 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
93) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 16 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
94) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 16 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
95) Dodany przez art. 113 pkt 16 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
96) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 421 z 26.11.2021, str. 75.  
  
Dziennik Ustaw – 87 – Poz. 1634 
 
6) formy zabezpieczeń należytego wykonania zobowiązań wynikających z  umowy; 
7) warunki rozwiązania umowy ze względu na nieprawidłowości występujące w  trakcie realizacji projektu;  
8) warunki i terminy zwrotu środków, w tym środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych  w nadmiernej 
wysokości lub w sposób nienależny.  
3. Aktualizacj a harmonogramu, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2, nie wymaga zmiany umowy, o  której mowa w  ust. 1. 
4. Przepis ust.  2 pkt 6 nie ma zastosowania do beneficjenta programu finansowanego z  udziałem środków europejskich 
będącego jednostką sektora finansów publicznyc h albo fundacją, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, a  także do 
Banku Gospodarstwa Krajowego, a  w zakresie programu finansowanego z  udziałem środków pochodzących z  Europej-
skiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym – do umów, o  których mowa w art. 134a pkt 7 i art. 134b ust. 2 pkt 2 
ustawy o pomocy społecznej.  
5. W przypadku gdy beneficjentem jest państwowa jednostka budżetowa, warunki, o  których mowa w  ust. 1, określone 
zostają w porozumieniu. Przepis ust.  2 stosuje się odpowiednio, z  wyjątkiem pkt 6 i 8. 
Art. 207. 1. W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z  udziałem środków euro-
pejskich są: 
1) wykorzystane niezgodnie z  przeznaczeniem,  
2) wykorzystane z  naruszeniem procedur, o  których mowa w  art. 184, 
3) pobrane nienależnie lub w  nadmiernej wysokości  
– podlegają zwrotowi wraz z  odsetkami w  wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przeka-
zania środków, w  terminie 14  dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o  której mowa w  ust. 9, na wskazany w  tej decyzji 
rachunek bankowy.  
2. Zwrot środków może zostać dokonany przez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta o  kwotę pod le-
gającą zwrotowi. Instytucja, o  której mowa w  art. 188 ust. 1, uwzględnia tę kwotę w  zleceniu pła tności kierowanym do 
Banku Gospodarstwa Krajowego. W  takim przypadku przepisu ust.  4 pkt 3 nie stosuje się.  
2a. Odsetki, o  których mowa w  ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji 
pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o  której mowa w  ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona.  
3. Przepis ust.  2 stosuje się odpowiednio do odsetek, o  których mowa w  ust. 1. 
4. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 1, beneficjent zostaje wykluczony z  możliwości otrzymania ś rodków, o  których 
mowa w ust. 1, jeżeli: 
1) otrzymał płatność na podstawie przedstawionych jako autentyczne dokumentów podrobionych lub przerobionych lub 
dokumentów potwierdzających nieprawdę lub  
2) (uchylony)  
3) nie zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1,  lub 
4) okoliczności, o  których mowa w  ust. 1, wystąpiły wskutek popełnienia przestępstwa przez beneficjenta, partnera, pod-
miot upoważniony do dokonywania wydatków, a  w przypadku gdy podmioty te nie są osobami fizycznymi – osobę 
uprawnioną do wykonywania w  ramach projektu czynności w  imieniu beneficjenta, przy czym fakt popełnienia prze-
stępstwa przez wyżej wymienione podmioty został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądowym.  
5. Okres wykluczeni a, o którym mowa w  ust. 4, rozpoczyna się od dnia, kiedy decyzja, o  której mowa w  ust. 9, stała 
się ostateczna, zaś kończy się z  upływem trzech lat od dnia dokonania zwrotu tych środków. Jeżeli okoliczności, o  których 
mowa w ust. 4 pkt 1 i 4, zostały stwie rdzone po dniu, w  którym decyzja, o  której mowa w  ust. 9, stała się ostateczna, okres 
wykluczenia rozpoczyna się od dnia stwierdzenia tych okoliczności, z  zastrzeżeniem ust.  6. 
6. Jeżeli zwrot środków przez beneficjenta, o  którym mowa w  ust. 4 pkt 1 i 4, został dokonany w  trybie określonym 
w ust. 8 lub przed wydaniem decyzji, o  której mowa w  ust. 9, okres wykluczenia, o  którym mowa w  ust. 4, rozpoczyna się 
od dnia stwierdzenia okoliczności, o  których mowa w  ust. 4 pkt 1 i 4, a kończy się z  upływem trzech la t liczonych od dnia 
dokonania zwrotu środków przez beneficjenta.  
7. Przepisu ust.  4 nie stosuje się do podmiotów, które na podstawie odrębnych przepisów realizują zadania interesu 
publicznego, jeżeli spowoduje to niemożność wdrożenia działania w  ramach pro gramu lub znacznej jego części, do jedno-
stek samorządu terytorialnego i  samorządowych osób prawnych, instytutów badawczych prowadzących działalność leczni-
czą, podmiotów leczniczych utworzonych przez organy administracji rządowej oraz podmiotów leczniczych utworzonych 
lub prowadzonych przez uczelnie medyczne, a  także do beneficjentów, o  których mowa w  art. 134b ust.  2 pkt 2 ustawy 
o pomocy społecznej.  
  
Dziennik Ustaw – 88 – Poz. 1634 
 
8. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9 , 11 i 11a 
lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do:  
1) zwrotu środków lub  
2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o  którym mowa w  ust. 2, 
w terminie 14  dni od dnia doręczenia wezwania.  
9. Po bezskutecznym upływie terminu, o  którym mowa w  ust. 8, organ: 
1)97) pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w  rozumieniu ustawy o  zasadach prowadzenia 
polityki rozwoju albo ustawy z  dnia 3 kwietnia 2009  r. o wspieraniu zrównoważo nego rozwoju sektora rybackiego 
z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z  dnia 10 lipca 2015  r. o wspieraniu zrównoważonego 
rozwoju sektora rybackiego z  udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego, albo ustawy o  zasadach 
realizacji programów, albo ustawy o  zasadach realizacji programów 2021 –2027, albo  
2)97) pełniący funkcję instytucji zarządzającej albo instytucji pośredniczącej, o  których mowa w  ustawie o  pomocy społecz-
nej, albo 
3) pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Kraj owej Instytucji Koordynującej w programach 
finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2, albo 
4) odpowiedzialny za wdroże nie instrumentu „Łącząc Europę ” 
– wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób  zwrotu 
środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3,  z zastrzeżeniem ust. 7.  
10. Decyzji, o  której mowa w  ust. 9, nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.  
11.98) Instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca na podstawie porozumienia lub umowy, o  których mowa 
w art. 27 i art. 32 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo art.  10 ust. 1 i 2 ustawy o  zasadach realizacji pro-
gramów, albo art.  9 ust. 1 i 2 ustawy o  zasadach realizacji programów 2021 –2027, albo organ odpowiedzialny za wdrożenie 
instrumentu „Łącząc Europę”, albo or gan pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej 
Instytucji Koordynującej w  programach finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2, na podstawie po-
rozumienia lub umowy, może upoważnić instytucję wdrażającą, a  w przypadku programów finansowanych ze środków, 
o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2 – operatora programu, instytucję pośredniczącą lub instytucję, która podpisała z  bene-
ficjentem umowę o  dofinansowanie, będących jednostkami sektora finansów publicznych, do  wydawania decyzji, o  której 
mowa w ust. 9. 
11a. W przypadku gdy operator programu lub instytucja pośrednicząca w  programach finansowanych ze środków, 
o których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2, powierza na podstawie porozumienia lub umowy wykonywanie części swo ich zadań 
innemu podmiotowi będącemu jednostką sektora finansów publicznych, porozumienie lub umowa może również zawierać 
upoważnienie do wydawania decyzji, o  której mowa w  ust. 9, o ile operator programu lub instytucja pośrednicząca zostały 
upoważnione do  wydawania takich decyzji na podstawie ust.  11. 
12. Od decyzji, o  której mowa w  ust. 9, wydanej przez:  
1) operatora programu albo  
2) instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o  których mowa w  ust. 11, albo 
3)99) podmiot upoważniony do wydania tej decyzji na podstawie ust.  11a, albo 
4)100) instytucję pośredniczącą, o  której mowa w  ustawie o  pomocy społecznej  
– służy odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej albo organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu 
Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w  programach finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 3 pkt 2, a jeżeli rozpatrywanie odwołań od decyzji instytucji wdrażającej zostało powierzone instytucji pośredniczącej – do 
instytucji pośredniczącej.  
                                                           
97) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 17 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
98) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 17 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
99) Ze zmianą wp rowadzoną przez art. 113 pkt 17 l it. c tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
100) Dodany przez art. 113 pkt 17 lit. c tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
  
Dziennik Ustaw – 89 – Poz. 1634 
 
12a. W przypadku wydania decyzji w  pierwszej instancji przez:  
1) instytucję zarządzającą albo  
2) organ odpowiedzialny za wdroż enie instrumentu „Łącząc Europę ”, albo 
3) organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w  pro-
gramach finansowanych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2 
– służy wniosek do tej instytucji a lbo organu o  ponowne rozpatrzenie sprawy.  
13. Przepisów ust.  1–9 nie stosuje się do państwowych jednostek budżetowych.  
Art. 208. 1. Przepisy art. 187 –191, art. 193, art. 206 oraz art. 207 nie dotyczą Wspólnej Polityki  Rolnej, która jest 
finansowana zgodnie z odrębnymi ustawami.  
2. Środki europejskie w  części dotyczącej Wspólnej Polityki Rolnej są przekazywane agencjom płatniczym przez Bank 
Gospodarstwa Krajowego w  oparciu o umowę zawartą z  Ministrem Finansów.  
3. Obsługę bankową rachunków agencji płatniczych  w zakresie środków, o  których mowa w  ust. 2, oraz środków prze-
znaczonych na współfinansowanie realizacji zadań finansowanych z  udziałem tych środków prowadzi Narodowy Bank Pol-
ski lub Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie umów rachunku bankowego.  
4. Środki europejskie, w  części dotyczącej wyprzedzającego finansowania w  ramach Wspólnej Polityki Rolnej, o  któ-
rym mowa w  odrębnych przepisach, z  wyłączeniem zadań z  zakresu pomocy technicznej, są przekazywane właściwym dys-
ponentom przez Bank Gospodarstwa Krajo wego na podstawie dyspozycji Ministra Finansów.  
Art. 209. 1. Należności i  wierzytelności przypadające agencjom płatniczym w  ramach Wspólnej Polityki Rolnej mogą  
być, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, umarzane w  całości lub w  części, a ich spłata odr aczana lub rozkładana na 
raty. 
1a. (uchylony)  
1b. W okresie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, od należności, o  których mowa w  ust. 1, któ-
rych spłata została odroczona lub rozłożona na raty, odsetki za zwłokę są naliczane do dnia wn iesienia podania o  odroczenie 
lub rozłożenie na raty spłaty należności, włącznie z  tym dniem.  
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb umarzania w całości lub w części,  
odraczania lub rozkładania na raty spłaty należnoś ci, o których mowa w ust. 1, a także wskaże organy do tego uprawnione , 
z uwzględnieniem:  
1) przesłanek uzasadniających umorzenie w  całości lub w  części, odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty tych należności;  
2) rodzaju i zakresu udzielonych ulg w spłaceniu należności;  
3) właściwości organów uprawnionych do umarzania należności w  całości lub w  części, odraczania lub rozkładania ich 
spłaty na raty w  zależności od wysokości kwoty udzielonej ulgi.  
Art. 209a.101) 1. Przepisów art.  122 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, art. 171, art. 187–191, art. 192 ust. 5 i 6, art. 193, art. 194, art. 206 
oraz art. 207 nie stosuje się do planu rozwojowego, o  którym mowa w  art. 5 pkt 7aa ustawy o  zasadach prowadzenia polityki 
rozwoju, który jest finansowany zgodnie z  odrębnymi u stawami. 
2. Środki europejskie w  części dotyczącej planu rozwojowego, o  którym mowa w  art. 5 pkt 7aa ustawy o  zasadach pro-
wadzenia polityki rozwoju, który jest finansowany zgodnie z  odrębnymi ustawami, są przekazywane PFR przez Bank Gos -
podarstwa Krajowego  na podstawie umowy zawartej z  Ministrem Finansów.  
3. Środki, o  których mowa w  ust. 2, są przekazywane na podstawie zlecenia płatności wystawionego przez ministra 
właściwego do spraw rozwoju regionalnego, pod warunkiem dostępności środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 5d. 
4. Do zwrotu środków, o  których mowa w  ust. 2, przekazanych PFR, przepisy art.  169 stosuje się odpowiednio.  
Art. 210. 1.102) Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 oraz udostępnia 
zawarte w nim informacje instytucjom zarządzającym, organom pełniącym funkcję odpowiednio Krajowego Punktu 
Kontaktowego  lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5  
ust. 3 pkt 2, instytucjom pośredniczącym, operato rom programów, instytucjom wdrażającym, instytucji certyfikującej,  
a także beneficjentom w zakresie ich własnego statusu.  
                                                           
101) Dodany przez art. 113 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 1. 
102) W tym brzmien iu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku  103. 
 
  
Dziennik Ustaw – 90 – Poz. 1634 
 
1.103) Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych na podstawie art.  207 w systemie teleinfor-
matycznym.  
1a.102) Zgłoszenie podmiotu do rejestru, o którym mowa w ust. 1, uzyskiwanie informacji z tego rejestru oraz udostęp-
nianie i przekazywanie informacji zawartych w tym rejestrze, z wyjątkiem udostępni ania i przekazywania informacji  bene-
ficjentom, odbywają się za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP,  o której mowa 
w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.  
1a.103) Zgłoszenie podmiotu do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1, odbywa się za pośrednictwem elektronicznej 
platformy usług administracji publicznej ePUAP, o  której mowa w  przepisach o informatyzacji działalności podmio-
tów realizujących zadania publiczne.  
1b.104) Minister Finansów udostępnia informacje zawarte w  rejestrze, o  którym mowa w  ust. 1, za pośred nic-
twem systemu teleinformatycznego, o  którym mowa w  ust. 1, instytucjom z arządzającym, organom pełniącym funkcję  
odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w  programach finansowa -
nych ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 3 pkt 2, instytucjom pośredniczącym, operatorom programów, insty -
tucjom wdrażającym, instytucji certyfikującej, instytucji audytowej oraz beneficjentom projektów grantowych.  
1c.104) Minister Finansów udostępnia informacje zawa rte w rejestrze, o  którym mowa w  ust. 1, beneficjentom 
w zakresie ich własnego statusu.  
2. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) sposób i tryb wpisywania podmiotów wykluczonych do rejestru, o  którym mowa w  ust. 1, 
2) wzór formularza zgłosz enia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru,  
3) zakres przedmiotowy informacji, które będą zawarte w  rejestrze, 
4) sposób i tryb uzyskiwania informacji z  rejestru, 
5) tryb przekazywania informacji zawartych w  rejestrze, 
6) sposób i tryb dokonywania zmi an w rejestrze 
– zapewniając ochronę informacji zawartych w  rejestrze przed ich ujawnieniem osobom i  podmiotom nieuprawnionym.  
DZIAŁ V  
Budżet, wieloletnia prognoza finansowa i  uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego  
Rozdział 1  
Zakres budżetu jednostki samorządu terytorialnego  
Art. 211. 1. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i  wydatków oraz przychodów 
i rozchodów tej jednostki.  
2. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest uchwalany na rok budżetowy.  
3. Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy.  
4. Podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w  danym roku budżetowym jest uchwała budżetowa.  
5. Uchwała budżetowa składa się z:  
1) budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
2) załącznikó w. 
Art. 212. 1. Uchwała budżetowa określa:  
1) łączną kwotę planowanych dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z  wyodrębnieniem dochodów bie-
żących i majątkowych;  
2) łączną kwotę planowanych wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem wydatków bie-
żących i majątkowych;  
3) kwotę planowanego deficytu albo planowanej nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz ze źródłami  
pokrycia deficytu albo przeznaczenia nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
                                                           
103) W brzmieniu ustalonym przez art. 113 pkt 19 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wejdzie w życie z dniem 21 maja 2025 r.  
104) Dodany przez art. 113 pkt 19 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wejdzie w życie z dniem 21 maja 2025 r.  
  
Dziennik Ustaw – 91 – Poz. 1634 
 
4) łączną kwotę planowanych przychodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
5) łączną kwotę planowanych rozchodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
6) limit zobowiązań z  tytułu zaciąganych kredytów i  pożyczek oraz emitowanych papierów wart ościowych, o  których 
mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90; 
6a) limit zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, innych niż okreś lone w pkt 6; 
7) kwotę wydatków przypadających do spłaty w  danym roku budżetowym, zgodnie z zawartą umową, z  tytułu poręczeń 
i gwarancji udzielonych przez jednostkę samorządu terytorialnego;  
8) szczególne zasady wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w  roku budże towym, wynikające z odręb-
nych ustaw; 
9) uprawnienia jednostki pomoc niczej do prowadzenia gospodarki finansowej w  ramach budżetu gminy;  
10) inne postanowienia, których obowiązek zamieszczenia w  uchwale budżetowej wynika z  postanowień organu stanowią-
cego jednostki samorządu terytorialnego.  
2. W uchwale budżetowej organ stan owiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd do:  
1) zaciągania kredytów i  pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych, o  których mowa w  art. 89 ust. 1 i art. 90; 
1a) zaciągania zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o  którym mowa  w art. 72 ust. 1 pkt 2, innych niż określone 
w pkt 1; 
2) dokonywania zmian w  budżecie, w  zakresie określonym w  art. 258. 
Art. 213. W uchwale budżetowej nie zamieszcza się przepisów niezwiązanych z  wykonywaniem budżetu jednostki 
samorządu terytorialnego.  
Art. 214. W załącznikach do uchwały budżetowej zamieszcza się:  
1) zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
2) plan dochodów rachunku dochodów jednostek, o  których mowa w  art. 223 ust. 1, oraz wydatków ni mi finansowanych;  
3) plany przychodów i  kosztów samorządowych zakładów budżetowych.  
Art. 215. 1. Zestawienie, o  którym mowa w  art. 214 pkt 1, sporządza się w  podziale na dotacje dla jednostek sektora 
finansów publicznych i  dotacje dla jednostek spoza sekto ra finansów publicznych.  
2. W zestawieniu, o  którym mowa w  art. 214 pkt 1, wyodrębnia się dotacje przedmiotowe, podmiotowe i  celowe zwią-
zane z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 216. 1. Źródła dochodów jednostek samorządu terytorialn ego określa odrębna ustawa.  
2. Wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego są przeznaczone na  realizację zadań określonych w odrębnych 
przepisach, a  w szczególności na:  
1) zadania własne jednostek samorządu terytorialnego;  
2) zadania z zakresu admin istracji rządowej i  inne zadania zlecone ustawami jednostkom samorządu terytorialnego;  
3) zadania przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego do realizacji w  drodze umowy lub porozumienia;  
4) zadania realizowane wspólnie z  innymi jednostkami samorząd u terytorialnego;  
5) pomoc rzeczową lub finansową dla innych jednostek samorządu terytorialnego, określoną odrębną uchwałą przez organ 
stanowiący jednostki samorządu terytorialnego;  
6) programy finansowane z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3. 
3. Wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być przeznaczone na realizację zadań wynikających  
z porozumień, o których mowa w art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych . 
Art. 217. 1. Różnica między dochoda mi a wydatkami budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowi odpowied-
nio nadwyżkę budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo deficyt budżetu jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Deficyt budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być sfinan sowany przychodami pochodzącymi z:  
1) sprzedaży papierów wartościowych wyemitowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego;  
2) kredytów;  
3) pożyczek;  
4) prywatyzacji majątku jednostki samorządu terytorialnego;  
  
Dziennik Ustaw – 92 – Poz. 1634 
 
5) nadwyżki budżetu jednostki samorządu ter ytorialnego z  lat ubiegłych, pomniejszonej o  środki określone w  pkt 8; 
6) wolnych środków jako nadwyżki środków pieniężnych na rachunku bieżącym budżetu jednostki samorządu terytorial-
nego, wynikających z  rozliczeń wyemitowanych papierów wartościowych, kred ytów i pożyczek z  lat ubiegłych ; 
7) spłaty udzielonych pożyczek w  latach ubiegłych;  
8) niewykorzystanych środków pieniężnych na rachunku bieżącym budżetu, wynikających z  rozliczenia dochodów i  wy-
datków nimi finansowanych związanych ze szczególnymi zasadami  wykonywania budżetu określonymi w odrębnych 
ustawach oraz wynikających z  rozliczenia środków określonych w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i dotacji na realizację programu, 
projektu lub zadania finansowanego z  udziałem tych środków.  
Art. 218. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje podmiotowe, o  ile odrębne ustawy 
tak stanowią.  
Art. 219. 1. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje przedmiotowe dla samo rządo-
wych zakładów budżetowych, kalkulowane według  stawek jednostkowych.  
2. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje przedmiotowe również innym podmiotom 
niż wymienione w  ust. 1, o ile odrębne przepisy tak stanowią.  
3. Kwoty i zakres dotacji, o  których mowa w  ust. 1 i 2, określa uchwała budżetowa.  
4. Stawki dotacji przedmiotowych ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 220. 1. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielona innym jednostkom samorządu teryto-
rialnego pomoc finansowa w  formie dotacji celowej lub pomoc rzeczowa.  
2. Podstawą udzielenia pomocy, o  której mowa w  ust. 1, jest umowa.  
3. Spory w zakresie zwrotu dotacji rozstrzygają sądy powszechne.  
Art. 221. 1. Podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i  niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą 
otrzymywać z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z  realizacją zadań tej 
jednostki, a  także na dofinansowanie inwestycji związanych z  realizacją tych zadań.  
2. Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z  przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003  r. o działalności 
pożytku publicznego i  o wolontariacie, a  jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w  tej ustawie – na podstawie umowy 
jednostki samorządu terytorialne go z podmiotem, o  którym mowa w  ust. 1. 
3. Umowa, o  której mowa w  ust. 2, powinna określać:  
1) szczegółowy opis zadania, w  tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i  termin jego wykonania;  
2) wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i  tryb płatności;  
3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31  grudnia danego roku budżetowego;  
4) tryb kontroli wykonywania zadania;  
5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;  
6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłu ższy niż terminy zwrotu dotacji określone w  niniejszym dziale.  
4. Tryb postępowania o  udzielenie dotacji na inne zadania niż określone w  ustawie, o  której mowa w  ust. 2, sposób jej 
rozliczania oraz sposób kontroli wykonywania zleconego zadania określa, w  drodze uchwały, organ stanowiący jednostki 
samorządu terytorialnego, mając na uwadze zapewnienie jawności postępowania o  udzielenie dotacji i  jej rozliczenia.  
Art. 221a.  1. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje celowe na do finansowanie 
kosztów inwestycji związanych z wykonywaniem zadań publicznych jednostki w ramach umów o partnerstwie publiczno-prywatnym, 
z uwzględnieniem przepisów o partnerstwie publiczno -prywatnym.  
2. Udzielenie dotacji następuje na podstawie umowy o pa rtnerstwie publiczno -prywatnym z uwzględnieniem  przepi-
sów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.  
3. Do umowy, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepis art. 221 ust. 3.  
Art. 222. 1. W budżecie jednostki samorządu terytorialn ego tworzy się rezerwę ogólną, w  wysokości nie niższej niż 
0,1% i nie wyższej niż 1% wydatków budżetu.  
  
Dziennik Ustaw – 93 – Poz. 1634 
 
2. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy celowe:  
1) na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji bud żetowej nie może być dokonany w  okresie opra-
cowywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
2) na wydatki związane z  realizacją programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2; 
3) gdy odrębne ustawy tak stanowią.  
3. Suma rezerw celowych, o  których mowa w  ust. 2 pkt 1 i 3, nie może przekroczyć 5% wydatków budżetu jednostki 
samorządu terytorialnego.  
4. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego dokonuje podziału rezerw, o  których mowa w  ust. 1 i 2. 
Art. 223. 1. Samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – 
Prawo oświatowe gromadzą na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki 
samorządu terytorialnego, pochodzące w szcz ególności:  
1) ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;  
2) z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej;   
3) z działalności polegającej na świadc zeniu usług w ramach kształcenia zawodowego – w przypadku jednostek budżeto-
wych prowadzących kształcenie zawodowe.  
2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi w szczególności:  
1) jednostki budżetowe, które gromadzą dochody;  
2) źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku;  
3) przeznaczenie dochodów, z tym że dochody wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagro-
dzeń osobowych;  
4) sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowa nych, dokonywania zmian w tym  
planie oraz ich zatwierdzania.  
3. W przypadku samorządowych jednostek budżetowych, o których mowa w ust. 1, prowadzących kształcenie zawo-
dowe, dochody gromadzone ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej przekazywan ych na cele kształcenia 
zawodowego oraz z tytułu działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 3, są przeznaczane na cele kształcenia zawodowego 
realizowanego przez te jednostki.  
4. Wydatki z rachunku, o którym mowa w ust. 1, mogą być dokonywane do wysokości k wot zgromadzonych docho-
dów, w ramach planu finansowego.  
5. Środki finansowe pozostające na rachunku, o którym mowa w ust. 1, na dzień 31 grudnia roku budżetowego, podle-
gają odprowadzeniu na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego w te rminie do  dnia 5 stycznia na stępnego roku.  
Art. 224. 1. Jednostce samorządu terytorialnego może być udzielona pożyczka z  budżetu państwa, jeżeli:  
1) jednostka samorządu terytorialnego realizuje postępowanie naprawcze lub przystępuje do jego realizacji oraz  
2) z analizy programu postępowania naprawczego wynika, że w  stopniu wysoce prawdopodobnym:  
a) nastąpi poprawa sytuacji finansowej tej jednostki oraz skuteczności w  wykonywaniu jej ustawowych zadań,  
b) najpóźniej na koniec roku, w  którym upływa termin spłaty pożycz ki, zostaną zachowane zasady określone 
w art. 242–244, 
c) zapewniona zostanie spłata pożyczki wraz z  odsetkami.  
2. Pożyczka i  odsetki nie podlegają umorzeniu.  
3. Wniosek o  udzielenie pożyczki jednostka samorządu terytorialnego składa do Ministra Finansów, a w przypadku 
zlecenia przez Ministra Finansów Bankowi Gospodarstwa Krajowego czynności, o  których mowa w  art. 225 ust. 1, do 
Banku Gospodarstwa Krajowego. Do wniosku o  udzielenie pożyczki jednostka samorządu terytorialnego załącza program 
postępowania nap rawczego, dokumenty zawierające dane umożliwiające dokonanie bieżącej i  prognozowanej oceny sytuacji  
finansowej tej jednostki oraz propozycje zabezpieczeń spłaty pożyczki.  
4. W przypadku niedokonania spłaty pożyczki w  terminie określonym w  umowie pożyczki Minister Finansów może 
potrącić niespłaconą kwotę pożyczki wraz z  odsetkami z  należnej subwencji ogólnej ustalonej dla tej jednostki samorządu 
terytorialnego.  
  
Dziennik Ustaw – 94 – Poz. 1634 
 
5. Przepisy ust.  1–4 stosuje się odpowiednio do pożyczki udzielanej jednostce samorządu terytoria lnego realizującej 
program postępowania ostrożnościowego lub przystępującej do jego realizacji, jeżeli zagrożenie wykonania zadań pub licz-
nych powstało z  przyczyn niezależnych od tej jednostki.  
6. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) szczegółowy zakres danych zawartych we wniosku o  udzielenie pożyczki,  
2) wykaz dokumentów dołączonych do wniosku,  
3) rodzaje i zakres przyjmowanych zabezpieczeń  
– biorąc pod uwagę rodzaj prowadzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego postępowania, z akres informacji nie-
zbędnych do dokonania oceny, o  której mowa w  ust. 3, oraz zapewnienie sprawności rozpatrywania wniosków.  
Art. 225. 1. Minister Finansów może, w  drodze umowy, zlecić Bankowi Gospodarstwa Krajowego dokonywanie czyn-
ności związanych z  udzielaniem jednostce samorządu terytorialnego pożyczki oraz jej rozliczaniem i  egzekucją, polegają-
cych w szczególności na:  
1) przyjmowaniu od jednostki samorządu terytorialnego wniosku o  udzielenie pożyczki oraz weryfikacji czy wniosek 
spełnia wymogi określone  w przepisach wydanych na podstawie art.  224 ust. 6; 
2) dokonywaniu ocen i  analiz programu postępowania ostrożnościowego lub naprawczego;  
3) przygotowaniu i  zawieraniu, w  imieniu Ministra Finansów, umowy pożyczki z  jednostką samorządu terytorialnego;  
4) kontroli spłaty pożyczki i  ocenie sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego w  okresie spłaty;  
5) podejmowaniu czynności zmierzających do odzyskania kwot niespłaconej pożyczki lub odsetek od tej pożyczki i  na-
leżnych opłat, w  tym czynności sądowyc h i egzekucyjnych.  
2. Umowa określa wysokość wynagrodzenia za czynności dokonywane przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz 
zakres czynności zleconych Bankowi.  
3. W przypadku zlecenia Bankowi Gospodarstwa Krajowego dokonywania czynności związanych z  udzielaniem jed-
nostkom samorządu terytorialnego pożyczek oraz ich rozliczaniem i  egzekucją Minister Finansów może otworzyć w  Banku 
Gospodarstwa Krajowego rachunek bankowy do obsługi pożyczek, na który będą przekazywane środki przewidziane na ten 
cel w ustawie budż etowej. 
4. Rachunek bankowy, o  którym mowa w  ust. 3, jest oprocentowany. Oprocentowanie rachunku ustalone zostanie 
w umowie, o  której mowa w  ust. 1. 
5. (uchylony)  
Rozdział 2  
Wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego  
Art. 226. 1. Wieloletnia prognoza finansowa powinna być realistyczna i  określać dla każdego roku objętego prognozą 
co najmniej:  
1) dochody bieżące oraz wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w  tym na obsługę długu, gwarancje 
i poręczenia;  
2) dochody m ajątkowe, w  tym dochody ze sprzedaży majątku, oraz wydatki majątkowe budżetu jednostki samorządu 
terytorialnego;  
3) wynik budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
4) przeznaczenie nadwyżki albo sposób sfinansowania deficytu;  
5) przychody i  rozchody budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z  uwzględnieniem długu zaciągniętego oraz plano-
wanego do zaciągnięcia;  
6) kwotę długu jednostki samorządu terytorialnego oraz sposób sfinansowania jego spłaty;  
6a) relacje, o których mowa w  art. 242–244, w tym informację o  stopniu niezachowania tych relacji w  przypadkach, o  któ-
rych mowa w  art. 240a ust. 4 i 8 oraz art.  240b; 
7) (uchylony)  
8) kwoty wydatków bieżących i  majątkowych wynikających z  limitów wydatków na planowane i  realizowane przedsię-
wzięcia, o  których mowa w ust. 3. 
2. (uchylony)  
  
Dziennik Ustaw – 95 – Poz. 1634 
 
2a. Do wieloletniej prognozy finansowej dołącza się objaśnienia przyjętych wartości. W  objaśnieniach mogą być za-
warte także informacje uszczegóławiające dane, o  których mowa w  ust. 1. 
3. W załączniku do uchwały w  sprawie wielo letniej prognozy finansowej określa się odrębnie dla każdego przedsię-
wzięcia: 
1) nazwę i cel; 
2) jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację lub koordynującą wykonywanie przedsięwzięcia;  
3) okres realizacji i  łączne nakłady finansowe;  
4) limity wy datków w  poszczególnych latach;  
5) limit zobowiązań.  
4. Przez przedsięwzięcia, o  których mowa w  ust. 3, należy rozumieć wieloletnie programy, projekty lub zadania, w  tym 
związane z:  
1) programami finansowanymi z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3; 
2) umowami o  partnerstwie publiczno -prywatnym.  
Art. 227. 1. Wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat 
budżetowych.  
2. Prognozę kwoty długu, stanowiącą część wieloletniej prognozy f inansowej, sporządza się na okres, na który zaciąg nięto 
oraz planuje się zaciągnąć zobowiązania.  
Art. 228. 1. Uchwała w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej może zawierać upoważnienie dla zarządu jednostki 
samorządu terytorialnego do zaciągania zobowi ązań: 
1) związanych z  realizacją zamieszczonych w  niej przedsięwzięć;  
2) z tytułu umów, których realizacja w  roku budżetowym i  w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości 
działania jednostki i  z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy.  
2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd jednostki samorządu terytorialnego 
do przekazania uprawnień kierownikom jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobo-
wiązań, o  których mowa w  ust. 1. W zakresie umów określonych w  ust. 1 pkt 2 przekazanie uprawnień może dotyczyć także 
umów, z których wynikają zobowiązania zaliczane do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2. 
Art. 229. Wartości przyjęte w  wieloletniej pr ognozie finansowej i  budżecie jednostki samorządu terytorialnego po-
winny być zgodne co najmniej w  zakresie wyniku budżetu i  związanych z  nim kwot przychodów i  rozchodów oraz długu 
jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 230. 1. Inicjatywa w  sprawie sporzą dzenia projektu uchwały w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej i  jej 
zmiany należy wyłącznie do zarządu jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Projekt uchwały w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej lub jej zmiany zarząd jednostki samorządu terytori al-
nego przedstawia wraz z  projektem uchwały budżetowej:  
1) regionalnej izbie obrachunkowej – celem zaopiniowania;  
2) organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.  
3. Opinię do projektu uchwały w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej lub jej zmiany, przedstawionego wraz 
z projektem uchwały budżetowej, regionalna izba obrachunkowa wydaje ze szczególnym uwzględnieniem zapewnienia 
przestrzegania przepisów ustawy dotyczących uchwalania i  wykonywania budżetów w  następnych latach, na które zaciąg -
nięto i planuje się zaciągnąć zobowiązania. Przepis art.  246 ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
4. Regionalna izba obrachunkowa na podstawie przyjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego wieloletniej prognozy  
finansowej oraz uchwały budżetowej przedstawia opinię w sprawie prawidłowości planowanej kwoty długu jednostki 
samorządu terytorialnego wynikającej z  planowanych i  zaciągniętych zobowiązań, o  której mowa w  art. 226 ust. 1 pkt 6. 
Przepis art.  246 ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
5. W przypadku negatywnej  opinii regionalnej izby obrachunkowej w  zakresie, o  którym mowa w  ust. 4, jednostka 
samorządu terytorialnego dokonuje takich zmian uchwał, aby została zachowana relacja określona w  art. 243. 
  
Dziennik Ustaw – 96 – Poz. 1634 
 
6. Uchwałę, o  której mowa w  ust. 2, organ stanowiący jednostki s amorządu terytorialnego podejmuje nie później niż 
uchwałę budżetową.  
7. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może uchylić obowiązującej uchwały w  sprawie wielolet-
niej prognozy finansowej, jednocześnie nie podejmując nowej uchwały w  tej sprawie. 
8. Jednostka samorządu terytorialnego przekazuje regionalnej izbie obrachunkowej uchwały i  zarządzenia w  sprawie 
wieloletniej prognozy finansowej.  
9. Projekt uchwały w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej lub jej zmiany, o  którym mowa w  ust. 2, oraz uchwała 
i zarządzenie w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej są przekazywane do regionalnej izby obrachunkowej w  formie 
dokumentu elektronicznego.  
Art. 230a. Regionalna izba obrachunkowa przekazuje, w  formie dokumentu elektronicznego, Ministrowi Finansów:  
1) projekty wieloletnich prognoz finansowych, o  których mowa w  art. 230 ust. 2, wraz z wynikami opinii;  
2) wieloletnie prognozy finansowe wraz z  wynikami rozstrzygnięć nadzorczych.  
Art. 230b. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) wzór wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego oraz załącznika, o  których mowa w  art. 226 
ust. 1 i 3, 
2) sposób przekazywania przez jednostkę samorządu terytorialnego regionalnej izbie obrachunkowej:  
a) projektów uchwał, o których mowa w  art. 230 ust. 2, 
b) uchwał i zarządzeń w  sprawie wieloletniej prognozy finansowej,  
3) sposób i terminy przekazywania przez regionalne izby obrachunkowe Ministrowi Finansów:  
a) projektów wieloletnich prognoz finansowych, o  których mowa w  art. 230 ust. 2, wraz z wynikami opinii,  
b) wieloletnich prognoz finansowych wraz z  wynikami rozstrzygnięć nadzorczych  
– mając na względzie potrzebę zapewnienia jawności i  przejrzystości finansów publicznych, sporządzenia realistycznych 
prognoz finansowych j ednostek samorządu terytorialnego oraz uzyskania przez Ministra Finansów informacji umożliwiają-
cych realizację zadań, o  których mowa w  art. 74 i art. 174 pkt 4. 
Art. 231. 1. Zmiana kwot wydatków na realizację przedsięwzięć może nastąpić w  wyniku podjęcia u chwały organu 
stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, zmieniającej zakres wykonywania lub wstrzymującej wykonywanie 
przedsięwzięcia.  
2. Uchwały budżetowe określają wydatki na realizowane przedsięwzięcia w  wysokości umożliwiającej ich terminowe 
zakończenie.  
3. Jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie postanowi o  zaniechaniu realizacji, okresowym 
wstrzymaniu realizacji lub ograniczeniu rzeczowego zakresu przedsięwzięcia, a  wydatki zaplanowane w  projekcie budżetu 
przez zarząd jed nostki samorządu terytorialnego nie różnią się od wydatków przewidzianych na realizację przedsięwzięcia, 
organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może, bez zgody zarządu jednostki samorządu terytorialnego, 
zmniejszyć wydatków zaplanowanych w  uchwale budżetowej na realizację przedsięwzięcia.  
Art. 232. 1. Zmian w wieloletniej prognozie finansowej, z  wyłączeniem zmian limitów zobowiązań i  kwot wydatków 
na przedsięwzięcia, dokonuje zarząd jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Organ stanowiący je dnostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd jednostki samorządu terytorialnego 
do dokonywania zmian limitów zobowiązań i  kwot wydatków na realizację przedsięwzięcia finansowanego z  udziałem środ-
ków europejskich albo środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 3, w związku ze  zmianami w  realizacji tego przedsię-
wzięcia, o  ile zmiany te nie pogorszą wyniku budżetu dla każdego roku objętego wieloletnią prognozą finansową. Upoważ-
nienie to obejmuje także upoważnienie do dokonywania zmian środków przezn aczonych na współfinansowanie realizacji 
przedsięwzięć, o  których mowa w  zdaniu pierwszym, w  tym wkładu włas nego beneficjenta, oraz wynikających z  rozstrzygnię-
tych konkursów, o  których mowa w  art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o  zasadach realizacji programów.  
  
Dziennik Ustaw – 97 – Poz. 1634 
 
Rozdział 3 
Uchwała budżetowa  
Art. 233. Inicjatywa w  sprawie sporządzenia projektu uchwały:  
1) budżetowej,  
2) o prowizorium budżetowym,  
3) o zmianie uchwały budżetowej  
– przysługuje wyłącznie zarządowi jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 234. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w  sprawie trybu prac nad projektem 
uchwały budżetowej określa w  szczególności:  
1) wymaganą szczegółowość projektu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;  
2) terminy obowiązujące w  toku prac nad pro jektem uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego;  
3) wymogi dotyczące uzasadnienia i  materiały informacyjne, które zarząd przedłoży organowi stanowiącemu jednostki 
samorządu terytorialnego wraz z  projektem uchwały budżetowej.  
Art. 235. 1. W planie dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego wyszczególnia się, w  układzie działów 
klasyfikacji budżetowej, planowane kwoty dochodów bieżących i  dochodów majątkowych według ich źródeł, w  tym 
w szczególności z  tytułu dotacji i  środków na finansow anie wydatków na realizację zadań finansowanych z  udziałem środ-
ków, o których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3. 
2. Przez dochody bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się dochody budżetowe niebędące 
dochodami majątkowymi.  
3. Do dochodów majątkowych zalicza się:  
1) dotacje i środki przeznaczone na inwestycje;  
2) dochody ze sprzedaży majątku;  
3) dochody z  tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w  prawo własności.  
4. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może ustal ić większą szczegółowość planu dochodów budżetu.  
Art. 236. 1. W planie wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego wyszczególnia się, w  układzie działów 
i rozdziałów klasyfikacji budżetowej, planowane kwoty wydatków bieżących i  wydatków majątkowych . 
2. Przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące 
wydatkami majątkowymi.  
3. W planie wydatków bieżących wyodrębnia się w  układzie działów i  rozdziałów planowane kwoty wydatków bieżą-
cych, w szczególności na:  
1) wydatki jednostek budżetowych, w  tym na: 
a) wynagrodzenia i  składki od nich naliczane,  
b) wydatki związane z  realizacją ich statutowych zadań;  
2) dotacje na zadania bieżące;  
3) świadczenia na rzecz osób fizycznych;  
4) wydatki na programy fina nsowane z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej 
z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego;  
5) wypłaty z  tytułu poręczeń i  gwarancji udzielonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, przypadające do s płaty 
w danym roku budżetowym;  
6) obsługę długu jednostki samorządu terytorialnego.  
4. W planie wydatków majątkowych wyodrębnia się w  układzie działów i  rozdziałów planowane kwoty wydatków 
majątkowych, do których zalicza się wydatki na:  
1) inwestycje i zakupy inwestycyjne, w  tym na programy finansowane z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z  realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego;  
  
Dziennik Ustaw – 98 – Poz. 1634 
 
2) zakup i objęcie akcji i  udziałów;  
3) wniesienie wkładów do spółe k prawa handlowego.  
5. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może ustalić większą szczegółowość planu wydatków.  
Art. 237. 1. W planie dochodów i  wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego określa się także dochody 
i wydatki finansowa ne z tych dochodów, związane ze szczególnymi zasadami wykonywania budżetu jednostki wynikają-
cymi z odrębnych ustaw.  
2. W planie dochodów i  wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego wyodrębnia się dochody i  wydatki 
związane z  realizacją:  
1) zadań z zakresu administracji rządowej i  innych zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami;  
2) zadań wykonywanych na mocy porozumień z  organami administracji rządowej;  
3) zadań realizowanych w  drodze umów lub porozumień między jednostkami sa morządu terytorialnego.  
Art. 238. 1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego sporządza i  przedkłada projekt uchwały budżetowej:  
1) organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego,  
2) regionalnej izbie obrachunkowej – celem zaopiniowania  
– do dnia 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy.  
2. Wraz z projektem uchwały budżetowej zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedkłada organowi stanowią-
cemu jednostki samorządu terytorialnego i  regionalnej izbie obrachunkowej:  
1) uzasadnienie do pr ojektu uchwały budżetowej;  
2) inne materiały określone w  uchwale, o  której mowa w  art. 234. 
3. Opinię regionalnej izby obrachunkowej o  projekcie uchwały budżetowej zarząd jednostki samorządu terytorialnego jest 
obowiązany przedstawić, przed uchwaleniem budżetu, organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 239. Uchwałę budżetową organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje przed rozpoczęciem 
roku budżetowego, a  w szczególnie uzasadnionych przypadkach – nie później niż do  dnia 31 stycznia roku budżetowego.  
Art. 240. 1. Do czasu podjęcia uchwały budżetowej, jednak nie później niż do dnia 31  stycznia roku budżetowego, 
podstawą gospodarki finansowej jest projekt uchwały budżetowej przedstawiony organowi stanowiącemu jednostki  samo-
rządu terytorialnego, o  którym mowa w  art. 238 ust. 1. 
2. Bez zgody zarządu jednostki samorządu terytorialnego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie 
może wprowadzić w  projekcie uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego zm ian powodujących zmniejszenie 
dochodów lub zwiększenie wydatków i  jednocześnie zwiększenie deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego.  
3. W przypadku niepodjęcia uchwały budżetowej w  terminie, o  którym mowa w  ust. 1, regionalna izba obrachunkowa, 
w terminie do końca lutego roku budżetowego, ustala budżet jednostki samorządu terytorialnego w  zakresie zadań własnych 
oraz zadań zleconych. Do dnia ustalenia budżetu przez regionalną izbę obrachunkową podstawą gospodarki finansowej jest 
projekt uchwały, o której mowa w  ust. 1. 
Art. 240a. 1. W razie braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu jednostki samorządu 
terytorialnego, zgodnie z  zasadami określonymi w  art. 242–244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych przez jed-
nostkę samorządu terytorialnego, kolegium regionalnej izby obrachunkowej wzywa jednostkę samorządu terytorialnego do 
opracowania i  uchwalenia programu postępowania naprawczego oraz przedłożenia tego programu celem zaopiniowania do 
regionalnej izby obrachun kowej, w terminie 45  dni od dnia otrzymania wezwania.  
2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala program postępowania naprawczego na okres nie-
przekraczający 3  kolejnych lat budżetowych.  
3. Program postępowania naprawczego zawiera w  szczególności:  
1) analizę stanu finansów jednostki samorządu terytorialnego, w  tym określenie przyczyn zagrożenia realizacji zadań pub -
licznych; 
2) plan przedsięwzięć naprawczych, wraz z  harmonogramem ich wprowadzania, zmierzających do usunięcia zagrożenia, 
o którym mowa w  ust. 1, oraz zachowania relacji określonej w  art. 242–244; 
3) przewidywane efekty finansowe poszczególnych przedsięwzięć naprawczych, wraz z  określeniem sposobu ich obli-
czania. 
  
Dziennik Ustaw – 99 – Poz. 1634 
 
4. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może uchwa lić wieloletnią prognozę finansową oraz budżet  jed-
nostki, które nie zachowują relacji określonej w  art. 242–244 w okresie realizacji programu postępowania naprawczego, 
który uzyskał pozytywną opinię regionalnej izby obrachunkowej, przy czym nie zachowanie relacji może dotyczyć jedynie 
spłat zobowiązań istniejących na dzień uchwalenia programu postępowania naprawczego oraz spłat pożyczki otrzymanej 
z budżetu państwa.  
5. W okresie realizacji postępowania naprawczego jednostka samorządu terytorialnego:  
1) nie może podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych;  
2) nie może udzielać pomocy finansowej innym jednostkom samorządu terytorialnego;  
3) nie może udzielać poręczeń, gwarancji i  pożyczek;  
4) nie może ponosić  wydatków na promocję jednostki;  
5) nie może ponosić wydatków z  funduszu sołeckiego, chyba że poniesienie wydatków jest konieczne do zakończenia 
realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu postępowania naprawczego;  
6) ogranicza realizacj ę zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych.  
6. Począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w  którym został przyjęty program postępowania naprawczego, 
do dnia zakończenia postępowania naprawczego wysokość ustalonych przez organ  stanowiący jednostki samorządu teryto-
rialnego diet radnych i  wydatków na wynagrodzenie zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie może przekroczyć od-
powiednich kwot wydatków z  tego tytułu z  roku poprzedzającego rok, w  którym została podjęta uchwała w  sprawie pro-
gramu postępowania naprawczego.  
7. Program postępowania naprawczego może zawierać inne ograniczenia niż określone w  ust. 5 i 6. 
8. W przypadku nieopracowania przez jednostkę samorządu terytorialnego programu postępowania naprawczego lub 
braku pozytywnej opinii regionalnej izby obrachunkowej do tego programu budżet jednostki ustala regionalna izba obrachun -
kowa. Budżet może być ustalony bez zachowania relacji określonej w  art. 242–244. Przepis art.  240 ust. 3 stosuje się odpo-
wiednio. 
9. Zmiana budżetu jednostki samorządu terytorialnego ustalonego zgodnie z  ust. 8, bez zachowania relacji okreś lonych 
w art. 242–244, nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z  tego budżetu.  
10. Do ustalenia budżetu jednostki samorzą du terytorialnego zgodnie z  ust. 8 oraz do jego zmiany przepisy ust.  5 i 6 sto-
suje się odpowiednio.  
11. W przypadku nieopracowania przez jednostkę samorządu terytorialnego programu postępowania naprawczego  lub 
braku pozytywnej opinii regionalnej izby obra chunkowej do tego programu w  jednostce samorządu terytorialnego można 
zawiesić jej organy i  ustanowić zarząd komisaryczny, w  trybie i na zasadach okreś lonych w ustawie z dnia 8 marca 1990  r. 
o samorządzie gminnym, ustawie z  dnia 5 czerwca 1998  r. o samo rządzie powiatowym albo ustawie z  dnia 5 czerwca 
1998 r. o samorządzie województwa, z  wyłączeniem wezwania organów jednostki do niezwłocznego przedłożenia pro-
gramu poprawy sytuacji. W  tym przypadku program postępowania naprawczego jest niezwłocznie opracowy wany i przed-
stawiany do zaopiniowania regionalnej izbie obrachunkowej przez komisarza rządowego.  
Art. 240b. 1. W razie braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu jednostki samo -
rządu terytorialnego, zgodnie z  zasadami określon ymi w art. 242–244, budżet jednostki samorządu terytorialnego ustala 
regionalna izba obrachunkowa. Budżet może być ustalony bez zachowania relacji określonych w  art. 242–244. Przepis 
art. 240 ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
2. Do zmiany budżetu jednostki s amorządu terytorialnego ustalonego zgodnie z  ust. 1, bez zachowania relacji okreś lo-
nych w art. 242–244, przepis art.  240a ust. 9 stosuje się odpowiednio.  
Art. 241. W przypadku gdy Rada Ministrów uchwali projekt ustawy o  prowizorium budżetowym, organ stano wiący 
jednostki samorządu terytorialnego, na wniosek zarządu, może podjąć uchwałę o  prowizorium budżetowym jednostki  
samorządu terytorialnego na okres objęty prowizorium budżetowym.  
Art. 242. 1. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może  uchwalić budżetu, w  którym planowane 
wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o  przychody, o których mowa w  art. 217 ust. 2 
pkt 5, 7 i 8. 
2. Na koniec roku budżetowego wykonane wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż wykonane do chody bieżące po-
większone o  przychody, o  których mowa w  art. 217 ust. 2 pkt 5, 7 i 8, z zastrzeżeniem ust.  3 i 4. 
  
Dziennik Ustaw – 100 – Poz. 1634 
 
3. Wykonane wydatki bieżące mogą być wyższe niż wykonane dochody bieżące powiększone o  nadwyżkę budżetową  
z lat ubiegłych jedynie o  kwotę zwią zaną z realizacją wydatków bieżących z  udziałem środków, o których mo wa w art. 5 
ust. 1 pkt 2, w przypadku gdy środki te nie zostały przekazane w  danym roku budżetowym.  
4. W przypadku równoważenia wydatków bieżących środkami, o  których mowa w  art. 217 ust. 2 pkt 8, ocena spełnie-
nia zasady określonej w  ust. 2 za rok poprzedzający rok budżetowy następuje po wyeliminowaniu kwot związanych z  tymi 
środkami.  
Art. 243. 1. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może uchwalić budżetu, którego realiz acja spo-
woduje, że w  roku budżetowym oraz w  każdym roku następującym po roku budżetowym relacja łącznej kwoty przypadają-
cych w danym roku budżetowym:  
1) spłat rat kredytów i  pożyczek, o  których mowa w  art. 89 ust. 1 pkt 2–4 oraz art.  90, wraz z  należnymi w  danym roku 
wydatkami bieżącymi na obsługę zobowiązań, o  których mowa w  art. 89 ust. 1 i art. 90, w tym odsetkami od kredytów 
i pożyczek,  
2) wykupów papierów wartościowych emitowanych na cele określone w  art. 89 ust. 1 pkt 2–4 oraz art.  90 wraz z należ-
nymi w danym roku wydatkami bieżącymi na obsługę zobowiązań wynikających z  papierów wartościowych emitowa-
nych na cele określone w  art. 89 ust. 1 i art. 90, w tym odsetkami i  dyskontem od tych papierów,  
3) spłat rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, innych niż określone 
w pkt 1, z wyłączeniem rat zobowiązań określonych w  art. 91 ust. 3 pkt 1, wraz z należnymi w  danym roku wydatkami 
bieżącymi na obsługę zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, innych  niż 
określone w pkt 1, 
4) potencjalnych spłat kwot wynikających z  udzielonych poręczeń oraz gwarancji  
– do planowanych dochodów bieżących budżetu przekroczy średnią arytmetyczną z  obliczonych dla ostatnich siedmiu lat 
relacji jej dochodów bieżących pomniejszonych o  wydatki bieżące do dochodów bieżących budżetu, obliczoną według wzoru:  
(R+O)
Db≤1
7×∑(Dbei−Wbei)
Dbi7
i=1 
w którym poszczególne symbole oznaczają:  
R –   planowaną na rok budżetowy łączną kwotę z  tytułu spłaty rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, 
o którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, oraz wykupów papierów wartościowych, z wyłączeniem kwot spłat 
kredytów i  pożyczek oraz wykupów papierów wartościowy ch odpowiednio zaciągniętych lub emitowa-
nych na cel, o  którym mowa w  art. 89 ust. 1 pkt 1, i zobowiązań określonych w  art. 91 ust. 3 pkt 1, 
O –   planowane na rok budżetowy wydatki bieżące na obsługę długu, w  tym odsetki od zobowiązań zaliczanych 
do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, odsetki i  dyskonto od papierów wartościowych 
oraz spłaty kwot wynikających z  udzielonych poręczeń i  gwarancji,  
Db –    planowane na rok, na który ustalana jest relacja, dochody bieżące budżetu pomniejszone o  dotacje i środki 
przeznaczone na cele bieżące,  
Dbei –  dochody bieżące w  roku poprzedzającym o  i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o  dotacje 
i środki o charakterze bieżącym na realizację programu, projektu lub zadania finansowanego z  udziałem 
środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, 
Dbi –   dochody bieżące w  roku poprzedzającym o  i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o  dotacje 
i środki przeznaczone na cele bieżące,  
Wbei –  wydatki bieżące w  roku poprzedzającym o i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o  wydatki 
bieżące z  tytułu spłaty rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dł użnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 
pkt 2, wydatki bieżące na obsługę długu oraz wydatki bieżące na realizację programu, projektu lub zadania 
finansowanego z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2. 
2. Przy obliczaniu relacji, o  których mowa w  ust. 1: 
1) dochody bieżące budżetu, do których odnoszone są łączna kwota spłat i  wykupów określona w  ust. 1 oraz kwota  do-
chodów bieżących pomniejszonych o  wydatki bieżące, podlegają pomniejszeniu o  dotacje i środki przeznaczone na 
cele bieżące;  
  
Dziennik Ustaw – 101 – Poz. 1634 
 
2) dochody bieżące budżetu pomniejszane o  wydatki bieżące podlegają pomniejszeniu o  dotacje i środki o charakterze 
bieżącym na re alizację programu, projektu lub zadania finansowanego z  udziałem ś rodków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2; 
3) wydatki bieżące budżetu podlegają pomniejszeniu o:  
a) wydatki bieżące z  tytułu spłaty rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego,  o którym mowa w art. 72 ust. 1 
pkt 2, 
b) wydatki bieżące na obsługę długu,  
c) wydatki bieżące na realizację programu, projektu lub zadania finansowanego z  udziałem środków, o  których mowa 
w art. 5 ust. 1 pkt 2; 
4) dla roku poprzedzającego rok budżetowy, na który u stalana jest relacja, przyjmuje się planowane wartości wykazane 
w sprawozdaniu za trzy kwartały z  wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a  po sporządzeniu sprawo -
zdań rocznych – wartości wykonane za ten rok, z  tym że do obliczenia relacji d la poprzednich sześciu lat przyjmuje się 
wartości wykonane wynikające ze  sprawozdań rocznych.  
3. Ograniczenia określonego w  ust. 1 nie stosuje się do:  
1) spłat rat kredytów i  pożyczek zaciągniętych w  związku z  umową zawartą na realizację programu, projektu  lub zadania 
finansowanego z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, wraz z należnymi odsetkami,  
1a) wykupów papierów wartościowych emitowanych w  związku z  umową zawartą na realizację programu, projektu lub 
zadania finansowanego z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, wraz z należnymi odsetkami i  dys-
kontem, 
2) poręczeń i  gwarancji udzielonych samorządowym osobom prawnym realizującym zadania jednostki samorządu tery-
torialnego w  ramach programów finansowanych z  udziałem środk ów, o których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2 
– w terminie nie dłuższym niż 90  dni po zakończeniu programu, projektu lub zadania i  otrzymaniu refundacji z  tych środ-
ków; termin ten nie ma zastosowania do odsetek i  dyskonta od zobowiązań zaciągniętych na wkład kr ajowy, o których mowa 
w pkt 1 i 1a. 
3a.105) Ograniczenia określonego w  ust. 1 nie stosuje się także do wykupów papierów wartościowych, spłat rat kredy-
tów i pożyczek wraz z  należnymi odsetkami i  dyskontem, odpowiednio emitowanych lub zaciągniętych w  związku z  umową 
zawartą na realizację programu, projektu lub zadania finansowanego w  co najmniej 50%  ze środków, o  których mowa 
w art. 5 ust. 1 pkt 2, w części odpowiadającej wydatkom na wkład krajowy finansowanych tymi zobowiązaniami. W  przy-
padku programu, projektu lub zadania przynoszącego dochód, poziom finansowania ze środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2, ustala się po odliczeniu zdyskontowanego dochodu obliczanego zgodnie z  przepisami Unii Europejskiej doty-
czącymi takiego programu, projektu lub zadania, a  kwotę wydatków na wkład krajowy ustala się w  wysokości jaka wynika-
łaby, gdyby poziom fi nansowania ze środków, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, obliczony został bez uwzględnienia 
zdyskontowanego dochodu.  
3b. Ograniczenia określonego w  ust. 1 nie stosuje się także do następującej wyłącznie w  roku budżetowym, na który 
uchwalono budżet, wcz eśniejszej spłaty zobowiązań, która przypadałaby po roku budżetowym, na który uchwalono budżet:  
1) środkami pochodzącymi z  nowego zobowiązania, jeżeli obniża to łączny koszt obsługi długu w  całym okresie spłaty;  
2) wynikających z  posiadania wolnych środków , o których mowa w  art. 217 ust. 2 pkt 6, środkami z  tego tytułu;  
3) środkami z  tytułu innego niż wymieniony w  pkt 1 i 2, w szczególności z  posiadanych przycho dów, o których mowa 
w art. 217 ust. 2 pkt 4 i 7, jeżeli jednostka nie zaciąga zobowiązań dłużnych  określonych w  art. 89 ust. 1 pkt 2. 
4. W przypadku niespełnienia warunków, o  których mowa w  ust. 3 lub 3a, lub gdy określone w  umowie o dofinanso-
wanie środki, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2, nie zostały przekazane albo po ich przekazaniu został orze czony ich 
zwrot, jednostka samorządu terytorialnego nie może emitować papierów wartościowych, zaciągać zobowiązań zaliczanych 
do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, ani udzielać poręczeń i  gwarancji do czasu spełnienia relacji, 
o której mowa w ust. 1, uwzględniając w  tej relacji kwotę zobowiązań związaną z:  
1) nieprzekazanymi środkami lub środkami, w  stosunku do których orzeczono zwrot;  
2) niespełnieniem warunków, o  których mowa w  ust. 3 lub 3a. 
5. Ustalenie spełnienia warunku określonego  w ust. 3b pkt 1 następuje na podstawie danych przedstawianych przez 
jednostkę samorządu terytorialnego, przy czym, określając łączny koszt obsługi długu związany z  danym zobowiązaniem, 
należy uwzględnić koszty, które jednostka jest obowiązana zapłacić, w  szczególności odsetki, opłaty i  prowizje. 
                                                           
105) Ze zmianą  wprowadzoną przez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 22; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  
  
Dziennik Ustaw – 102 – Poz. 1634 
 
Art. 243a. Środków, o  których mowa w  art. 26 ust. 2 ustawy z  dnia 15 stycznia 2015  r. o obligacjach (Dz.  U. z 2022 r. 
poz. 454 i 872), ani świadczeń emitenta należnych obligatariuszom uprawnionym z  obligacji przych odowych nie uwzględnia 
się przy ustalaniu ograniczeń zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego, o  których mowa w  art. 243. 
Art. 244. 1. Do łącznej kwoty przypadających w  danym roku budżetowym spłat i  wykupów, o  których mowa w  art. 243 
ust. 1, dodaje si ę, przypadające do spłaty w  tym samym roku budżetowym, kwoty zobowiązań związku współtworzonego 
przez daną jednostkę samorządu terytorialnego:  
1) w wysokości proporcjonalnej do jej udziału we wspólnej inwestycji współfinansowanej kredytem, pożyczką lub emi sją 
obligacji spłacanych lub wykupywanych w  danym roku budżetowym;  
2) w pozostałych przypadkach – w wysokości proporcjonalnej do jej udziału we wpłatach wnoszonych na rzecz związku, 
którego jest członkiem.  
2. Łączna kwota spłat i  wykupów jednostki samorząd u terytorialnego, o  której mowa w  art. 243, nie obejmuje zobo-
wiązań związku współtworzonego przez tę jednostkę, na które jednostka udzieliła gwarancji i  poręczeń.  
Art. 245. Zarząd związku jednostek samorządu terytorialnego informuje zarządy jednostek samor ządu terytorialnego 
tworzących związek oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową o  kwotach zobowiązań związku, w  terminie 15  dni od 
dnia ich zaciągnięcia.  
Art. 246. 1. Regionalna izba obrachunkowa na podstawie projektu uchwały budżetowej przedstawia opinię w sprawie 
możliwości sfinansowania deficytu przedstawionego przez jednostkę samorządu terytorialnego.  
2. Opinia, o której mowa w  ust. l, jest publikowana przez jednostkę samorządu terytorialnego w  terminie 7  dni od dnia 
otrzymania od regionalnej izb y obrachunkowej, na zasadach określonych w  ustawie z dnia 6 września 2001  r. o dostępie do 
informacji publicznej (Dz.  U. z 2022 r. poz. 902). 
3. Przepisy ust.  1 i 2 stosuje się odpowiednio do uchwały budżetowej.  
Rozdział 4  
Wykonywanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego  
Art. 247. 1. Budżet jednostki samorządu terytorialnego wykonuje jej zarząd.  
2. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego sprawuje ogólny nadzór nad realizacją, określonych uchwałą budżetową, 
dochodów i  wydatków, przychodów i  rozchodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego.  
3. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i  tryb przyznawania i  korzystania ze 
służbowych kart płatniczych przy dokonywaniu wydatków z  budżetu jednostki samorządu terytor ialnego oraz innych samo-
rządowych jednostek organizacyjnych i  osób prawnych, a  także zasady rozliczania płatności dokonywanych przy ich wyko-
rzystaniu, z  uwzględnieniem konieczności zapewnienia prawidłowości i  gospodarności dokonywania wydatków.  
Art. 248. 1. W terminie 7  dni od dnia przekazania projektu uchwały budżetowej organowi stanowiącemu jednostki 
samorządu terytorialnego zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje podległym jednostkom informacje nie-
zbędne do opracowania projektów ich planów f inansowych.  
2. Jednostki, o  których mowa w  ust. 1, opracowują projekty planów finansowych w  terminie 30  dni od dnia otrzymania 
informacji określonej w  ust. 1, nie później jednak niż do dnia 22  grudnia. 
Art. 249. 1. W terminie 21  dni od dnia podjęcia uchwał y budżetowej zarząd jednostki samorządu terytorialnego:  
1) przekazuje podległym jednostkom informacje o  ostatecznych kwotach dochodów i  wydatków tych jednostek oraz 
wysokości dotacji i  wpłat do budżetu;  
2) opracowuje plan finansowy zadań z  zakresu administ racji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samo rządu 
terytorialnego odrębnymi ustawami, przyjmując jako podstawę dla tego planu kwotę dotacji przyznanych na ten cel 
w roku budżetowym oraz wielkość dochodów związanych z  realizacją tych zadań, któ re podlegają przekazaniu do bud -
żetu państwa. 
2. Jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego dostosowują projekty planów do uchwały budżetowej.  
3. W planie finansowym urzędu jednostki samorządu terytorialnego ujmuje się wszystkie wydatki bud żetowe nie ujęte 
w planach finansowych innych jednostek budżetowych, w  tym wydatki związane z  funkcjonowaniem organu stanowiącego 
jednostki samorządu terytorialnego i  zarządu jednostki samorządu terytorialnego.  
  
Dziennik Ustaw – 103 – Poz. 1634 
 
4. W planie, o którym mowa w  ust. 3, ujmuje s ię także: 
1) dotacje dla samorządowych zakładów budżetowych;  
2) dotacje i środki przekazywane na rzecz innych jednostek samorządu terytorialnego i  związków jednostek samorządu 
terytorialnego;  
3)106)  pozostałe dotacje, zgodnie z  ust. 5; 
4) wpłaty do budżetu państwa z  przeznaczeniem na zwiększenie części subwencji ogólnej, określone w  odrębnych ustawach;  
5) płatności oraz składki wpłacane na rzecz instytucji krajowych i  zagranicznych.  
5.107) W planie finansowym samorządowej jednostki budżetowej, innej niż urząd marszałkowski, starostwo powiatowe, 
urząd gminy, mogą być ujmowane dotacje związane z  realizacją programów operacyjnych oraz inne dotacje, w  tym udzie -
lane na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadania publicznego organizacjom pozarządowym, o  których mowa 
w art. 3 ust. 2 ustawy z  dnia 24 kwietnia 2003  r. o działalności pożytku publicznego i  o wolontariacie, oraz podmiotom 
wymienionym w  art. 3 ust. 3 tej ustawy.  
6. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego może opracować harmonogram realizacji budżet u jednostki samorządu 
terytorialnego i  poinformować o  nim podległe i  nadzorowane jednostki.  
Art. 250. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego, udzielając dotacji celowej, w  tym jednostce sektora finansów 
publicznych, w  przypadku gdy odrębne przepisy lub umowa międzynarodowa nie określają trybu i  zasad udzielania lub 
rozliczania tej dotacji, zawiera umowę, która określa w  szczególności:  
1) wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji;  
2) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31  grudnia danego roku budżetowego;  
3) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej, z  tym że 
termin ten nie może być dłuższy niż terminy zwrot u określone w  niniejszym dziale.  
Art. 251. 1. Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku  
budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku,  z zastrzeżeniem 
terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4.  
2. W przypadku podjęcia uchwały, o  której mowa w  art. 263 ust. 2, niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi 
do budżetu jednostki samorządu terytorialnego w  terminie 15 dni od dnia określonego w  tej uchwale.  
3. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o  których mowa w  ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, nie wyko-
rzystana część dotacji podlega zwrotowi w  terminie 15  dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.  
4. Wykorzystanie dotacji następuje w  szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzie-
lona, albo, w  przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o  sposobie udzielenia i  rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje 
przez realizację  celów wskazanych w  tych przepisach.  
5. Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w  ust. 1–3 nalicza się odsetki w  wysokości określonej jak 
dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w  ust. 1–3. 
Art. 252. 1. Dotacje udzielone z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego:  
1) wykorzystane niezgodnie z  przeznaczeniem,  
2) pobrane nienależnie lub w  nadmiernej wysokości  
– podlegają zwrotowi do budżetu wraz z  odsetkami w  wysokości określonej jak dla  zaległości podatkowych, w  ciągu 15 dni 
od dnia stwierdzenia okoliczności, o  których mowa w  pkt 1 lub pkt 2. 
2. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o  których mowa w  ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają 
one zwrotowi w  terminie 15  dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.  
3. Dotacjami pobranymi w  nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego 
w wysokości wyższej niż określona w  odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinans owanie lub 
finansowanie dotowanego zadania.  
4. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.  
5. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana nie-
zgodnie z  przeznaczeniem, nie należnie udzielona lub pobrana w  nadmiernej wysokości.  
                                                           
106) W brzmieniu ustalonym przez art. 83 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 55. 
107) W brzmieniu ustalonym przez art. 83 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 55. 
  
Dziennik Ustaw – 104 – Poz. 1634 
 
6. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy 
od dnia: 
1) przekazania z  budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystan ych niezgodnie z  przeznaczeniem;  
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w  ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub 
w nadmiernej wysokości.  
Art. 253. Przepisów art.  251 i art. 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy o kreślają zasady i  tryb zwrotu dotacji.  
Art. 254. W toku wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązują następujące zasady gospo-
darki finansowej:  
1) ustalanie, pobieranie i  odprowadzanie dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego  następuje na zasadach 
i w terminach wynikających z  obowiązujących przepisów;  
2) pełna realizacja zadań następuje w  terminach określonych w  przepisach i  harmonogramie, o  którym mowa w  art. 249 
ust. 6, jeżeli został on opracowany;  
3) dokonywanie wydatków na stępuje w  granicach kwot określonych w  planie finansowym, z  uwzględnieniem prawid -
łowo dokonanych przeniesień i  zgodnie z  planowanym przeznaczeniem,  w sposób celowy i  oszczędny, z zachowaniem 
zasady uzyskiwania najlepszych efektów z  danych nakładów;  
4) zlecanie zadań powinno następować na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, z  uwzględni eniem przepisów o zamó-
wieniach publicznych, a  w odniesieniu do organizacji pozarządowych – z odpowiednim zastosowaniem art.  43 i art. 221. 
Art. 255. 1. Zarząd jednostki  samorządu terytorialnego przekazuje pobra ne dochody budżetowe związane z realizacją 
zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi usta-
wami, pomniejszone o  określone w  odrębnych ustawach doc hody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorial-
nego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego do-
tację celową, według stanu środków określonego na:  
1) 10 dzień miesiąca – w terminie do 15 dnia danego miesiąca;  
2) 20 dzień miesiąca – w terminie do 25  dnia danego miesiąca.  
2. Pobrane do dnia 31  grudnia i nieprzekazane w  terminach, o  których mowa w  ust. 1, dochody budżetowe związane 
z realizacją zadań z  zakresu administracji rządowej or az innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odręb-
nymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący docho-
dów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową – w terminie do dnia 8  stycznia roku następującego po 
roku budżetowym, a  gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy – do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.  
3. Dochody, o  których mowa w  ust. 1 i 2, są przekazywane wraz z  należnymi odsetkami:  
1) pobranymi od dłużn ików z tytułu nieterminowo regulowanych należności stanowiących dochód budżetu państwa;  
2) naliczonymi w  wysokości jak dla zaległości podatkowych w  przypadku nieodprowadzonych dochodów budżetowych 
przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego w  terminach , o których mowa w  ust. 1 i 2. 
4. W przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w  terminach, o  których mowa w  ust. 1 i 2, dysponent części 
budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i  termin, od 
którego naliczane są odsetki.  
5. Do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje 
się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji.  
Art. 256. Wydatki nieprzewidziane, których obowiązkowe płatności wynikają z  tytułów wykonawczych, wyroków 
sądowych lub ugód, mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel. 
Odpowiednia zmiana planu wydatków powinna nastąpić w  trybie przeniesień wydatków z  innych podziałe k klasyfikacji 
wydatków lub z  rezerw celowych.  
Art. 257. W toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w  planie dochodów i  wydatków budżetu jed-
nostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu:  
1) dochodów i  wydatków związanych ze zmi aną kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z  budżetu państwa, z  bud-
żetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;  
2) dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji  w wyniku podziału rezerw 
subwencji ogólnej;  
  
Dziennik Ustaw – 105 – Poz. 1634 
 
3) wydatków jednostki samorządu terytorialnego w  ramach działu w  zakresie wydatków bieżących, z  wyjątkiem zmian 
planu wydatków na uposażenia i  wynagrodzenia ze stosunku pracy, o  ile odrębne przepisy nie stanowią  inaczej; 
4) dochodów i  wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z  budżetu 
państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego.  
Art. 258. 1. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić z arząd do: 
1) dokonywania innych zmian w  planie wydatków niż określone w  art. 257, z wyłączeniem przeniesień wydatków między  
działami; 
2) przekazania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanych wydatków innym jednostkom organiza-
cyjnym jednos tki samorządu terytorialnego;  
3) przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowią-
zań z tytułu umów, których realizacja w  roku budżetowym i  w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciąg -
łości działania jednostki i  z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy ; 
4) dokonywania zmian w  planie dochodów i  wydatków związanych ze:  
a) zmianą kwot lub uzyskaniem płatności przekazywanych z  budżetu środków europejskich, o  ile zmiany t e nie po-
gorszą wyniku budżetu,  
b) zmianami w  realizacji przedsięwzięcia finansowanego z  udziałem środk ów europejskich albo środków, o których 
mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, o ile zmiany te nie pogorszą wyniku budżetu,  
c) zwrotem płatności otrzymanych z  budżetu środków europejskich.  
2. Kierownicy jednostek organizacyjnych dokonujący przeniesień wydatków na podstawie upoważnień, o  których 
mowa w ust. 1 pkt 2, wprowadzają odpowiednie zmiany w  planach finansowych i  informują o  dokonanych przeniesieniach 
zarząd. 
3. Sejmik województwa może upoważnić zarząd województwa do dokonywania przeniesień w  planie wydatków między  
działami, wynikających z  rozstrzygniętych konkursów, o  których mowa w  art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o  zasadach realizacji 
programów, w  zakresie zadań zw iązanych z  realizacją regionalnych programów operacyjnych, dla których zarząd woje-
wództwa jest instytucją zarządzającą.  
Art. 259. 1. Rezerwy celowe mogą być przeznaczone wyłącznie na cel, na jaki zostały utworzone, oraz wykorzystane 
zgodnie z  klasyfikacją budżetową wydatków.  
2. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego może, po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji właściwej do spraw  
budżetu organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, dokonać zmiany przeznaczenia rezerwy celowej.  
3. Wydatki przenoszone z  rezerwy ogólnej nie mogą zwiększać plano wanych wydatków na uposażenia i wynagrodze-
nia ze stosunku pracy, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.  
Art. 260. 1. W przypadkach stwierdzenia:  
1) niegospodarności w  określonych jednostkach,  
2) opóźnień w  realizacji zadań,  
3) nadmiaru posiadanych środków,  
4) naruszenia zasad gospodarki finansowej, o  których mowa w  art. 254 
– zarząd jednostki samorządu terytorialnego może podjąć decyzję o  blokowaniu planowanych wydatków budżetowych.  
2. O podjętej decyzji zarząd jednostki samorządu terytorialnego zawiadamia organ stanowiący jednostki samorządu 
terytorialnego.  
3. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego może, po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji właściwej do spraw  
budżetu organu stanowiącego jedn ostki samorządu terytorialnego, utworzyć nową rezerw ą celową na finansowanie zobo-
wiązań jednostki samorządu terytorialnego, przenosząc do niej zablokowane kwoty wydatków.  
4. Rezerwa celowa, o  której mowa w  ust. 3, nie może być przeznaczona na finansowanie wynagrodzeń i  uposażeń.  
Art. 261. Kierownik samorządowej jednostki budżetowej może, w  celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pie-
niężne, w  tym zobowiązania zaliczane do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, inne niż kredyt i pożyczka,  
do wysokości kwot wydatków określonych w  zatwierdzonym planie finansowym jednostki.  
  
Dziennik Ustaw – 106 – Poz. 1634 
 
Art. 262. 1. Czynności prawnych polegających na zaciąganiu kredytów i  pożyczek, innych zobowiązań zaliczanych 
do tytułu dłużnego, o  którym mowa w  art. 72 ust. 1 pkt 2, oraz udzielaniu pożyczek, poręczeń i  gwarancji, a  także emisji 
papierów wartościowych dokonuje dwóch członków zarządu wskazanych w  uchwale przez zarząd, z  zastrzeżeniem ust.  2. 
Dla ważności tych czynności konieczna jest kontrasygnata skarbnika jednostki samor ządu terytorialnego.  
2. Czynności prawnych, o  których mowa w  ust. 1, w gminie dokonuje wójt, burmistrz, prezydent miasta.  
3. Skarbnik, który odmówi kontrasygnaty, dokonuje jej na pisemne polecenie przewodniczącego zarządu jednostki 
samorządu terytorialnego , z wyjątkiem przypadku, gdy wykonanie polecenia stanowiłoby przestępstwo albo wykroczenie. 
W takim przypadku skarbnik powiadamia o  tym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego i  regionalną izbę 
obrachunkową.  
Art. 263. 1. Niezrealizowane kwoty w ydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego wygasają, z  zastrzeżeniem  
ust. 2 i 4, z upływem roku budżetowego.  
2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może ustalić, w  drodze uchwały, wykaz wydatków, do któ-
rych nie stosuje się przepisu ust. 1, oraz określić ostateczny termin dokonania każdego wydatku ujętego w  tym wykazie 
w następnym roku budżetowym.  
3. W wykazie, o  którym mowa w  ust. 2, ujmuje się wydatki związane z  realizacją umów:  
1) w sprawie zamówienia publicznego;  
2) które zostaną zawarte w  wyniku zakończonego postępowania o  udzielenie zamówienia publicznego, w  którym doko-
nano wyboru wykonawcy.  
4. Ostateczny termin dokonania wydatków, które nie wygasają z  upływem roku budżetowego, upływa 30  czerwca roku 
następnego.  
5. Łącznie z  wykazem wydatków, które nie wygasają z  upływem roku budżetowego, organ stanowiący jednostki 
samorządu terytorialnego ustala plan finansowy tych wydatków w  podziale na działy i  rozdziały klasyfikacji wydatków, 
z wyodrębnieniem wydatków majątkowych.  
6. Środki finansowe na wydatki ujęte w  wykazie, o  których mowa w  ust. 2, są gromadzone na wyodrębnionym sub-
koncie podstawowego rachunku bankowego jednostki samorządu terytorialnego.  
7. Środki finansowe niewykorzystane w  terminie określonym przez organ stanowiący jedno stki samorządu terytorial-
nego podlegają przekazaniu na dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego w  terminie 7  dni od dnia określonego 
przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 264. 1. Bankową obsługę budżetu jednostki samorzą du terytorialnego wykonuje bank wybrany na zasadach okreś -
lonych w przepisach o  zamówieniach publicznych.  
2. Zasady wykonywania obsługi bankowej określa umowa zawarta między zarządem jednostki samorządu terytorial-
nego a bankiem. 
3. Organ stanowiący jednost ki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd jednostki samorządu terytorialnego do 
lokowania wolnych środków budżetowych na rachunkach w  innych bankach lub w  formie depozytu u  Ministra Finansów.  
4. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego może, w granicach upoważnień zawartych w  uchwale budżetowej, 
zaciągać kredyty w  wybranych przez siebie bankach, w  trybie określonym w  przepisach o  zamówieniach publicznych.  
5. W celu zabezpieczenia kredytu lub pożyczki nie można udzielać pełnomocnictwa do dyspon owania rachunkiem 
bankowym jednostki samorządu terytorialnego.  
Rozdział 5  
Tryb zatwierdzenia wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego  
Art. 265. Jednostki, o  których mowa w  art. 9 pkt 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostk a 
samorządu terytorialnego, przedstawiają właściwemu zarządowi jednostki samorządu terytorialnego w  terminie do dnia:  
1) 31 lipca roku budżetowego – informację o  przebiegu wykonania planu finansowego jednostki za pierwsze półrocze, 
uwzględniającą w  szczególności stan należności i  zobowiązań, w  tym wymagalnych;  
2) 28 lutego roku następującego po roku budżetowym – sprawozdanie roczne z  wykonania planu finansowego jednostki, 
w szczegółowości nie mniejszej niż w  planie finansowym.  
  
Dziennik Ustaw – 107 – Poz. 1634 
 
Art. 266. 1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedstawia organowi stanowiącemu jednostki samorządu 
terytorialnego i  regionalnej izbie obrachunkowej, w  terminie do dnia 31  sierpnia: 
1) informację o  przebiegu wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego za pierwsze półr ocze; 
2) informację o  kształtowaniu się wieloletniej prognozy finansowej, w  tym o przebiegu realizacji przedsięwzięć, o któ-
rych mowa w  art. 226 ust. 3; 
3) informację, o  której mowa w  art. 265 pkt 1. 
2. Zakres i formę informacji, o  których mowa w  ust. 1, określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.  
Art. 267. 1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedstawia, w  terminie do dnia 31  marca roku następującego 
po roku budżetowym, organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego:  
1) sprawozdanie roczne z  wykonania budżetu tej jednostki, zawierające zestawienie dochodów i  wydatków wynikające 
z zamknięć rachunków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w  szczegółowości nie mniejszej niż w  uchwale 
budżetowej;  
2) sprawozdania, o  których mowa w  art. 265 pkt 2; 
3) informację o  stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego, zawierającą:  
a) dane dotyczące przysługujących jednostce samorządu terytorialnego praw własności,  
b) dane dotyczące:  
– innych niż własność praw majątkowych, w  tym w szczególności o  ograniczonych prawach rzeczowych, użyt-
kowaniu wieczystym, wierzytelnościach, udziałach w  spółkach, akcjach,  
– posiadania,  
c) dane o zmianach w  stanie mienia komunalnego, w  zakresie określonym w  lit. a i b, od dnia złożenia poprzedniej 
informacji, 
d) dane o dochodach uzyskanych z  tytułu wykonywania prawa własności i  innych praw majątkowych oraz z wyko-
nywania posiadania,  
e) inne dane i  informacje o  zdarzeniach mających wpływ na stan mienia jednostki samorządu terytorialnego.  
2. Sprawozdanie,  o którym mowa w  ust. 1 pkt 1, obejmuje również wykaz jednostek budżetowych, o  których mowa 
w art. 223. 
3. Sprawozdanie, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 1, zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedstawia regionalnej 
izbie obrachunkowej, w  terminie do dnia  31 marca roku następującego po roku budżetowym.  
Art. 268. Roczne sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego, w  której liczba mieszkańców, ustalona 
przez Główny Urząd Statystyczny, na dzień 31  grudnia roku poprzedzającego rok, za który sporz ądzono sprawozdanie, 
przekracza 150  tysięcy, podlega badaniu przez biegłego rewidenta.  
Art. 269. Sprawozdanie z  wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego sporządza się na podstawie danych 
z ewidencji księgowej budżetu. Sprawozdanie powinno uwzgl ędniać w szczególności:  
1) dochody i  wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego w  szczegółowości określonej jak w  uchwale budżetowej;  
2) zmiany w  planie wydatków na realizację programów finansowanych z  udziałem środków, o  których mowa w  art. 5 
ust. 1 pkt 2 i 3, dokonane w  trakcie roku budżetowego;  
3) stopień zaawansowania realizacji programów wieloletnich.  
Art. 270. 1. Sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego zarząd przekazuje organowi stanowiącemu 
jednostki samorządu terytorialnego , w terminie do dnia 31  maja roku następującego po roku budżetowym.  
2. Komisja rewizyjna organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje sprawozdanie finansowe, 
sprawozdanie z  wykonania budżetu wraz z  opinią regionalnej izby obrachunkowej  o tym sprawozdaniu oraz informację, 
o której mowa w  art. 267 ust. 1 pkt 3. W przypadku gdy jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do ba dania 
sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 268, przedmiotem rozpatrzenia przez komisję rewizyjną j est również 
sprawozdanie z tego  badania. 
3. Komisja rewizyjna przedstawia organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego, w  terminie do dnia 
15 czerwca roku następującego po roku budżetowym, wniosek w  sprawie absolutorium dla zarządu.  
4. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje i  zatwierdza sprawozdanie finansowe jednostki 
samorządu terytorialnego wraz ze sprawozdaniem z  wykonania budżetu, w  terminie do dnia 30  czerwca roku następującego 
po roku budżetowym.  
  
Dziennik Ustaw – 108 – Poz. 1634 
 
Art. 271. 1. Nie później niż dnia 30  czerwca roku następującego po roku budżetowym, organ stanowiący jednostki 
samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w  sprawie absolutorium dla zarządu po zapoznaniu się z:  
1) sprawozdaniem z  wykonania budżetu jednostki samorządu teryt orialnego;  
2) sprawozdaniem finansowym;  
3) sprawozdaniem z badania sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 268;  
4) opinią regionalnej izby obrachunkowej, o  której mowa w  art. 270 ust. 2; 
5) informacją o  stanie mienia jednostki samorządu terytorialne go; 
6) stanowiskiem komisji rewizyjnej.  
2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może żądać przedłożenia przez zarząd jednostki samorządu 
terytorialnego dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do dokumentów, o  których mowa w  ust. 1 pkt 1 i 2. 
DZIAŁ VI 
Audyt wewnętrzny oraz koordynacja audytu wewnętrznego w  jednostkach sektora finansów publicznych  
Art. 272. 1. Audyt wewnętrzny jest działalnością niezależną i  obiektywną, której celem jest wspieranie ministra kie-
rującego działem lub kierownika jedn ostki w realizacji celów i  zadań przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej oraz 
czynności doradcze.  
2. Ocena, o której mowa w  ust. 1, dotyczy w  szczególności adekwatności, skuteczności i  efektywności kontroli zarządczej  
w dziale administracji rządowej lub jednostce.  
Art. 273. 1. Minister Finansów określi, w  formie komunikatu, i  ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów 
standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych, zgodne z  powszechnie uznawanymi standar-
dami audytu wewnęt rznego. 
2. Audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, kieruje się wskazówkami zawartymi w  standardach audytu we-
wnętrznego, o  których mowa w  ust. 1. 
Art. 274. 1. Audyt wewnętrzny prowadzi się w:  
1) Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;  
2) ministerstwach;  
3) urzędach wojewódzkich;  
4) izbach administracji skarbowej;  
5) (uchylony)  
6) Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w  tym w zarządzanych przez niego funduszach;  
7) Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w  tym w funduszach zarządzanych przez Prezesa Kasy Rolniczego 
Ubezpieczenia Społecznego;  
8) Narodowym Funduszu Zdrowia ; 
9) Krajowym Zasobie Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nie rucho-
mości (Dz. U. z 2021 r. poz. 1961 oraz z 2022 r. poz. 807 ). 
2. Audyt wewnętrzny prowadzi się także w:  
1) państwowych jednostkach budżetowych, jeżeli kwota ujętych w  planie finansowym jednostki budżetowej dochodów 
lub kwota wydatków przekroczyła wysokość 40  000 tys. zł; 
2) uczelniach publicznych, jeżeli kwota ujętych w  planie rzeczowo -finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła 
wysokość 40  000 tys. zł; 
3) samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, które nie zostały utworzone przez jednostki samorządu tery-
torialnego, jeżeli kwota ujętych w  planie finansowym prz ychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40  000 tys. zł; 
4) agencjach wykonawczych, jeżeli kwota ujętych w  planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 
40 000 tys. zł; 
5) państwowych funduszach celowych, jeżeli kwota ujętych w  planie fin ansowym przychodów lub kosztów przekroczyła 
wysokość 40  000 tys. zł. 
  
Dziennik Ustaw – 109 – Poz. 1634 
 
3. Audyt wewnętrzny prowadzi się w  jednostkach samorządu terytorialnego, jeżeli ujęta w  uchwale budżetowej jed-
nostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i  przychodów lub kwota wydatkó w i rozchodów przekroczyła wysokość 
40 000 tys. zł. 
4. Audyt wewnętrzny prowadzi się również w  jednostkach sektora finansów publicznych, których kierownicy podejmą 
decyzję o  prowadzeniu audytu wewnętrznego.  
5. Audyt wewnętrzny prowadzi się również w  jednostkach w dziale wskazanych przez właściwego ministra kierują-
cego działem. Wskazując jednostkę zobowiązaną minister określa termin rozpoczęcia prowadzenia audytu wewnętrznego.  
6. Przepisy ust.  5 stosuje się odpowiednio do jednostek podległych Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nad zo-
rowanych oraz jednostek obsługujących organy podległe Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nadzorowane.  
7. Kierownicy jednostek, o  których mowa w  ust. 2–6, informują pisemnie Ministra Finansów o  rozpoczęciu prowadze-
nia audytu wewnętrznego.  
Art. 275. Audyt wewnętrzny prowadzi:  
1) audytor wewnętrzny zatrudniony w  jednostce albo  
2) usługodawca niezatrudniony w  jednostce, zwany dalej „usługodawcą ”. 
Art. 276. W jednostce samorządu terytorialnego zadania przypisane kierownikowi  jednostki związane z  audytem we-
wnętrznym wykonują odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent miasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu tery-
torialnego.  
Art. 277. 1. W jednostkach, o  których mowa w  art. 274 ust. 1–6, tworzy się wieloosobowe lub jednoo sobowe komórki  
audytu wewnętrznego, z  zastrzeżeniem ust.  2 oraz art.  278. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego komórkę 
audytu wewnętrznego tworzy się w  urzędzie tej jednostki.  
2. W przypadku państwowych funduszy celowych komórki audytu wewnętrzne go tworzy się w  jednostkach budżeto-
wych obsługujących te fundusze.  
3. Działalnością wieloosobowej komórki audytu wewnętrznego kieruje audytor wewnętrzny, zwany dalej „kierowni-
kiem komórki audytu wewnętrznego ”. 
4. Do audytora wewnętrznego zatrudnionego w  jednoosobowej komórce audytu wewnętrznego przepisy ustawy doty-
czące kierownika komórki audytu wewnętrznego stosuje się odpowiednio.  
Art. 278. 1. W jednostkach, o  których mowa w  art. 274 ust. 2, audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługo -
dawcę, jeżeli: 
1) żadna z kwot, o których mowa w  art. 274 ust. 2 pkt 1–5, nie przekroczyła 100  000 tys. zł, lub 
2) jednostka zatrudnia mniej niż 200  pracowników  
– z zastrzeżeniem ust.  2. 
2. W jednostkach w  dziale audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę za  zgodą właściwego ministra 
kierującego działem.  
3. W jednostkach samorządu terytorialnego audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę, jeżeli ujęta 
w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i  przychodów oraz kwota wy datków i rozcho-
dów jest niższa niż 100  000 tys. zł. 
4. Przepisy ust.  2 stosuje się odpowiednio do jednostek podległych i  nadzorowanych oraz jednostek obsługujących 
organy podległe lub nadzorowane przez Prezesa Rady Ministrów.  
Art. 279. 1. Usługodawcą, o  którym mowa w  art. 275 pkt 2, może być:  
1) osoba fizyczna, spełniająca warunki określone w  art. 286; 
2) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spełniająca warunki określone w  art. 286; 
3) spółka cywilna, spółka jawna, spółka partnerska, spółka ko mandytowa, spółka komandytowo -akcyjna lub osoba prawna , 
która zatrudnia do prowadzenia audytu wewnętrznego w  jednostce osoby spełniające warunki określone w  art. 286. 
  
Dziennik Ustaw – 110 – Poz. 1634 
 
2. Umowa zawarta przez jednostkę sektora finansów publicznych z  usługodawcą powinna zawi erać postanowienia 
gwarantujące prowadzenie audytu wewnętrznego zgodnie z  przepisami niniejszej ustawy. W  umowie należy także okreś lić 
sposób postępowania z  dokumentami, w  tym także w  formie elektronicznej, wytworzonymi dla celów prowadzenia audytu 
wewnętrznego, tak aby zapewnić ich dostępność, ochronę przed nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub 
zniszczeniem.  
3. Umowę z  usługodawcą, o  której mowa w  ust. 2, jednostka sektora finansów publicznych zawiera na okres co naj-
mniej roku.  
Art. 280. Kierownik komórki audytu wewnętrznego podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki, a  w urzędzie admini -
stracji rządowej, w  którym tworzy się stanowisko dyrektora generalnego urzędu – dyrektorowi generalnemu w  zakresie 
określonym odrębnymi ustawami.  
Art. 281. Rozwiązanie stosunku pracy ani zmiana warunków płacy i  pracy kierownika komórki audytu wewnętrznego 
ministerstwa oraz jednostki w  dziale nie może nastąpić bez zgody właściwego komitetu audytu.  
Art. 282. 1. Kierownik jednostki, a  w urzędzie administracji r ządowej, w  którym tworzy się stanowisko dyrektora 
generalnego urzędu – dyrektor generalny, zapewnia warunki niezbędne do niezależnego, obiektywnego i  efektywnego 
prowadzenia audytu wewnętrznego, w  tym zapewnia organizacyjną odrębność komórki audytu wewnętr znego oraz ciągłość 
prowadzenia audytu wewnętrznego w  jednostce.  
2. Audytor wewnętrzny ma prawo wstępu do pomieszczeń jednostki oraz wglądu do wszelkich dokumentów, informa-
cji i danych oraz do innych materiałów związanych z  funkcjonowaniem jednostki, w  tym utrwalonych na elektronicznych 
nośnikach danych, jak również do sporządzania ich kopii, odpisów, wyci ągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem 
przepisów o  tajemnicy ustawowo chronionej.  
3. Pracownicy jednostki są obowiązani udzielać informacji i  wyjaśnień, a także sporządzać i  potwierdzać kopie, od -
pisy, wyciągi lub zestawienia, o  których mowa w  ust. 2. 
Art. 283. 1. Audyt wewnętrzny, z  zastrzeżeniem ust.  2, przeprowadza się na podstawie rocznego planu audytu 
wewnętrznego, zwanego dalej „planem audytu ”. 
2. W uzasadnionych przypadkach audyt wewnętrzny przeprowadza się poza planem audytu.  
3. Do końca roku kierownik komórki audytu wewnętrznego w  porozumieniu z  kierownikiem jednostki przygotowuje 
na podstawie analizy ryzyka plan audytu na następny rok.  
4. Kierownik komórki audytu wewnętrznego, przeprowadzając analizę ryzyka, bierze pod uwagę w  szczególności 
zadania wynikające z  planu działalności, a  także wytyczne ministra kierującego działem, komitetu audytu oraz szczegółowe 
wytyczne Ministra Finansów, o których mowa w  art. 69 ust. 4. 
5. Do końca stycznia każdego roku kierownik komórki audytu wewnętrznego sporządza sprawozdanie z  wykonania 
planu audytu za rok poprzedni.  
Art. 284. 1. (uchylony)  
2. (utracił moc)108) 
Art. 285. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i  tryb przeprowadzania audytu 
wewnętrznego oraz przekazywania informacji o  pracy i wynikach audytu wewnętrznego, w  szczególności:  
1) sposób sporządzania oraz elementy planu audytu,  
2) sposób dokumentowania przebi egu oraz wyników audytu wewnętrznego,  
3) sposób sporządzania oraz elementy wyników audytu wewnętrznego,  
4) sposób sporządzania oraz elementy sprawozdania z  wykonania planu audytu oraz  
5) tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego zleconego, o  którym mowa w  art. 292 ust. 1 pkt 1 i art. 293, 
6) tryb przeprowadzania oceny prowadzenia audytu wewnętrznego, o  której mowa w  art. 292 ust. 1 pkt 2 i art. 294 
– z uwzględnieniem powszechnie uznawanych standardów audytu wewnętrznego.  
                                                           
108) Z dniem 16 kwietnia 2015 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt K 14/13  (Dz. U. 
poz. 532).  
  
Dziennik Ustaw – 111 – Poz. 1634 
 
Art. 286. 1. Audytorem wewnętrznym mo że być osoba, która:  
1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podsta wie 
umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium  
Rzeczypospo litej Polskiej;  
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z  pełni praw publicznych;  
3) nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;  
4) posiada wyższe wykształcenie;  
5) posiada następujące kwalifikacje do przepro wadzania audytu wewnętrznego:  
a) jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), 
Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified 
Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor 
(CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub  
b) złożyła, w  latach 2003 –2006, z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją 
Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub  
c) uprawnienia biegłego rewidenta, lub  
d) dwuletnią praktykę w  zakresie audytu wewnętrznego i  legitymuje się dyplomem ukończenia studiów podyplomo-
wych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostk ę organizacyjną, która w  dniu wydania dyplomu 
była uprawniona, zgodnie z  odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych  
lub prawnych.  
2. Za praktykę w  zakresie audytu wewnętrznego, o  której mowa w  ust. 1 pkt 5 lit. d, uważa s ię udokumentowane przez 
kierownika jednostki wykonywanie czynności, w  wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż 1/2  etatu, związanych z:  
1) przeprowadzaniem audytu wewnętrznego pod nadzorem audytora wewnętrznego;  
2) realizacją czynności w zakresie audytu gosp odarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej  oraz 
niepodlegającymi zwrotowi środkami z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia  
o Wolnym Handlu (EFTA), o którym mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Kra jowej Administracji  Skarbowej 
(Dz. U. z 2022 r. poz. 813, 835, 1079, 1301 i 1488); 
3) nadzorowaniem lub wykonywaniem czynności kontrolnych, o  których mowa w  ustawie z  dnia 23 grudnia 1994  r. 
o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.  U. z 2022 r. poz. 623). 
Art. 287. 1. Do przeprowadzania audytu wewnętrznego w  jednostce samorządu terytorialnego, w  tym w jej jednost-
kach organizacyjnych, audytora wewnętrznego zatrudnionego w  urzędzie jednostki samorządu terytorialnego upoważnia 
odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent m iasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.  
2. W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w  innych jednost-
kach w dziale, minister kierujący działem może upoważnić audytora wewnętrznego za trudnionego w  ministerstwie do ich 
dokonania.  
3. W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w  jednostce pod-
ległej lub nadzorowanej, kierownik jednostki nadrzędnej lub nadzorującej może upoważnić audytora wewnę trznego zatrud-
nionego w  tej jednostce do ich dokonania.  
4. W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w  jednostkach 
organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i  straży wojewódzkich, 
wojewoda może upoważniać audytora wewnętrznego zatrudnionego w  urzędzie wojewódzkim do ich dokonania.  
5. Przepisy art.  282 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.  
Art. 288. 1. Minister kierujący działem powołuje, w  drodze zarządzenia, komitet  audytu. 
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do działów administracji rządowej, w  których nie występują jednostki w  dziale. 
3. Dla działów administracji rządowej kierowanych przez jednego ministra można utworzyć wspólny komitet audytu.  
4. Celem komitetu aud ytu jest doradztwo świadczone na rzecz ministra kierującego działem w  zakresie zapewnienia 
funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i  efektywnej kontroli zarządczej oraz skutecznego audytu wewnętrznego.  
  
Dziennik Ustaw – 112 – Poz. 1634 
 
Art. 289. 1. Do zadań komitetu audytu należy w  szczególn ości: 
1) sygnalizowanie istotnych ryzyk;  
2) sygnalizowanie istotnych słabości kontroli zarządczej oraz proponowanie jej usprawnień;  
3) wyznaczanie priorytetów do rocznych i  strategicznych planów audytu wewnętrznego;  
4) przegląd istotnych wyników audytu wewnętrznego oraz monitorowanie ich wdrożenia;  
5) przegląd sprawozdań z  wykonania planu audytu wewnętrznego oraz z  oceny kontroli zarządczej;  
6) monitorowanie efektywności pracy audytu wewnętrznego, w  tym przeglądanie wyników wewnęt rznych i zewnętrz-
nych ocen pracy audytu wewnętrznego;  
7) wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy oraz zmianę warunków płacy i  pracy kierowników komórek audytu 
wewnętrznego.  
2. Do końca lutego każdego roku komitet audytu składa sprawozdanie z  realizacji zadań w  roku poprze dnim, w tym 
w szczególności zadań, o  których mowa w  ust. 1, ministrowi kierującemu działem oraz Ministrowi Finansów. Sprawo zdanie 
z realizacji zadań podlega publikacji w  Biuletynie Informacji Publicznej.  
Art. 290. 1. W skład komitetu audytu wchodzi nie mn iej niż 3 członków, w  tym: 
1) wskazana przez ministra osoba w  randze sekretarza lub podsekretarza stanu jako przewodniczący komitetu;  
2) co najmniej 2  osoby, niebędące pracownikami ministerstwa lub jednostek w  dziale, zwane dalej „członkami nie zależ-
nymi”. 
2. Członkowie niezależni wykonują swoje zadania za wynagrodzeniem.  
3. Organizację i  tryb pracy komitetu audytu określa regulamin nadany przez ministra, na wniosek przewodniczącego 
komitetu.  
4. Minister Finansów określi, w  drodze rozporządzenia:  
1) niezbędne kwalifikacje członków niezależnych,  
2) sposób ustalania wynagrodzeń członków niezależnych,  
3) wymogi, jakie powinien spełniać regulamin komitetu audytu  
– mając na uwadze zapewnienie rzetelnej identyfikacji i  oceny ryzyk, pracy audytu wewnętrznego w  działach administracji 
rządowej oraz sprawne funkcjonowanie komitetu audytu.  
Art. 291. 1. Komórka audytu wewnętrznego utworzona w  ministerstwie:  
1) gromadzi plany audytu, sprawozdania z  wykonania planów oraz inne, niezbędne dla komitetu audytu, informacje z  jed-
nostek w dziale; 
2) przygotowuje zbiorcze informacje o  istotnych ryzykach i  słabościach kontroli zarządczej oraz proponowanych uspraw-
nieniach kontroli zarządczej;  
3) zapewnia obsługę organizacyjną komitetu audytu;  
4) prowadzi inne działania mające na celu  wsparcie komitetu audytu.  
2. Kierownicy komórek audytu wewnętrznego w  innych jednostkach w  dziale przekazują, na wniosek kierownika 
komórki audytu wewnętrznego utworzonej w  ministerstwie, dokumenty i  informacje niezbędne do realizacji zadań, 
o których mow a w ust. 1. 
Art. 292. 1. Do zadań Ministra Finansów w  zakresie koordynacji audytu wewnętrznego w  jednostkach sektora finan-
sów publicznych należy w  szczególności:  
1) zlecanie przeprowadzenia audytu wewnętrznego, z  wyłączeniem jednostek, o  których mowa w art. 139 ust. 2, oraz jed-
nostek samorządu terytorialnego;  
2) ocena audytu wewnętrznego, z  wyłączeniem jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, oraz jednostek samorządu 
terytorialnego;  
3) upowszechnianie standardów, o  których mowa w  art. 273 ust. 1; 
  
Dziennik Ustaw – 113 – Poz. 1634 
 
4) wydawanie wytycznych;  
5) współpraca z  krajowymi i  zagranicznymi organizacjami;  
6) współpraca z  komitetami audytu.  
2. W celu realizacji zadań, o  których mowa w  ust. 1 pkt 1 i 2: 
1) Minister Finansów może żądać od kierownika jednostki przedłożenia wszel kich materiałów i  dokumentów, z zacho-
waniem przepisów o  tajemnicy ustawowo chronionej, a  także udzielania informacji i  wyjaśnień;  
2) kierownik jednostki oraz kierownik komórki audytu wewnętrznego są obowiązani do współpracy z  Ministrem Finan-
sów w zakresie ust alenia sposobu przeprowadzenia czynności w  tej jednostce.  
Art. 293. 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zlecić przeprowadzenie audytu wewnętrznego w zakresie  
środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, w jednostkach, o których mowa w art. 274 ust. 1–4, z wyłączeniem  jednostek, 
o których mowa w art. 139 ust. 2. Przepis art. 292 ust. 2 stosuje si ę odpowiednio.  
2. Audyt wewnętrzny zlecony, o  którym mowa w  art. 292 ust. 1 pkt 1, może być przeprowadzony także na polecenie 
Prezesa Rady Ministrów.  
Art. 294. 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może dokonać oceny audytu wewnętrznego w zakresie  środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, w jednostkach, o których mowa w art. 274 ust. 1 –4, z wyłączeniem  jednostek, o  których 
mowa w art. 139 ust. 2. P rzepis art. 292 ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
2. Ocena, o której mowa w ust. 1 i art. 292 ust. 1 pkt 2, może być dokonana w siedzibie jednostki przez pracowników  
Ministerstwa Finansów na podstawie pisemnego upoważnienia Ministra Finansów lub Szefa Krajow ej Administracji Skar-
bowej. 
Art. 295. 1. Kierownik jednostki, o  której mowa w  art. 274 ust. 1, 2 i 4–6, z wyłączeniem jednostek samorządu teryto-
rialnego, przedstawia Ministrowi Finansów, do końca stycznia każdego roku, informację o  realizacji zadań z  zakresu audytu 
wewnętrznego w  roku poprzednim.  
2. Kierownik jednostki, o  której mowa w  art. 274 ust. 1, 2 i 4–6, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego 
oraz jednostek, o  których mowa w  art. 139 ust. 2, przedstawia Ministrowi Finansów, na jego wniosek,  w każdym czasie, 
informacje związane z  funkcjonowaniem kontroli zarządczej.  
3. Minister Finansów może określić, w  formie komunikatów, oraz ogłosić w  Dzienniku Urzędowym Ministra Finan-
sów wzory informacji, o  których mowa w  ust. 1 i 2. 
Art. 296. Kierownik k omórki audytu wewnętrznego jednostki sektora finansów publicznych obowiązanej do prowa-
dzenia audytu wewnętrznego, z  wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek, o  których mowa w  art. 139 
ust. 2, przedstawia Ministrowi Finansów, na jego wn iosek, w każdym czasie, in formacje i  dokumenty związane z prowa-
dzeniem audytu wewnętrznego.  
DZIAŁ VII  
Przepis końcowy  
Art. 297. Ustawa wchodzi w  życie w terminie109) i na zasadach określonych w  ustawie z  dnia 27 sierpnia 2009  r. – 
Przepisy wprowadzające ustawę o  finansach publicznych (Dz.  U. poz. 1241, z późn. zm.110)). 
                                                           
109) Ustawa w eszła w życie z dniem 1 stycznia 2010  r., z wyjątkiem : 
1) art. 40 ust. 3 pkt 2, art. 41 ust. 4 oraz art. 142 pkt 11, które weszły w  życie z dniem 1 stycznia 2012  r., 
2) art. 174 pkt 2 oraz art. 175 ust. 1 pkt 4, które weszły w  życie z dniem 1 stycznia 2013  r. 
na podstawie  art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009  r. – Przepisy wprowadzające ustawę o  finansach publicznych.  
110) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2009 r. poz. 1706, z 2010 r. poz. 620, 685, 1020, 1078, 1475 i  1578, z 2011 r. 
poz. 1016, 1061  i 1170, z 2012 r. poz. 986, 1456 i 1548 oraz z 2014 r. poz. 1457.