DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia  22 lutego 2019  r. 
Poz. 351 
 
OBWIESZCZENIE  
MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIE J 
z dnia  17 stycznia 2019  r. 
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o  rachunkowości  
1. Na podstawie  art. 16 ust. 1 zdanie  pierwsze ustawy z  dnia 20  lipca 2000  r. o ogłaszaniu aktów normatywnych 
i niektórych innych aktów prawnych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1523  oraz z 2018 r. poz. 2243 ) ogłasza się w  załączniku do 
niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z  dnia 29  wrześni a 1994  r. o rachunkowości ( Dz. U. z 2018 r. poz. 395), 
z uwzględnieniem  zmian wprowadzonych:  
1) ustawą  z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw  
(Dz. U. poz. 398  i 650 ), 
2) ustawą  z dnia 6 marca 2 018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy 
dotyczące działalności gospodarczej  (Dz. U. poz. 650) , 
3) ustawą  z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629) , 
4) ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 2212),  
5) ustawą  z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców 
w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. poz. 2244) , 
6) ustawą  z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. poz. 55) 
oraz zmian wynikających z  przepisów ogłoszonych przed dniem  16 stycznia  2019 r. 
2. Podany w  załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje : 
1) odnośnika nr 1 oraz art. 32, art. 38 ust. 2, art. 39, art. 40 i art. 55 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy 
o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398  i 650 ), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa wdraża dyrekt ywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z dnia 14 czerwca 2017 r.  
w sprawie niektórych aspektów prawa spółek (Dz. Urz. UE L 169 z 30.06.2017, str. 46 –127).”  
„Art. 32. Do postępowań przed sądem rejestrowym wszczętych i niezakończonych przed dniem  wejścia w życie  
niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.”  
Art. 38. „2. Do dnia 30 września 2018 r. dopuszcza się dołączanie do zgłoszenia lub wniosku kopii dokume n-
tów, o których  mowa w art. 69 ust. 1, 1b, 1f, 1g, 3 i 4 ustawy zmienianej w art . 10, opatrzonych kwalifikowanym 
podpisem elektronicznym  albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP przez co najmniej jedną osobę 
fizyczną, której numer  PESEL jest ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, wpisaną jako członek organu 
uprawnionego do  reprezentowania,  wspólnik uprawniony do reprezentowania spółki osobowej, syndyk albo likwid a-
tor. Jeżeli wspólnikiem uprawnionym do  reprezentowania spółki osobowej nie jest osoba fizyczna, dopuszcza się 
dołączanie do zgłoszenia lub wniosku kopii tych  dokum entów opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronic z-
nym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym  ePUAP przez co najmniej jedną osobę fizyczną, której numer 
PESEL jest ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym,  wpisaną jako członek organu uprawnionego do  repreze n-
towania, syndyk, likwidator wspólnika albo wspólnik uprawniony  do reprezentowania spółki osobowej będącej 
wspólnikiem.”  
    
Dziennik  Ustaw  – 2 – Poz. 351 
 
 „Art. 39. Do dnia 30 września 2018 r. przepisów art. 9a, art. 19e oraz art. 20 ust. 1g ustawy zmienianej w art. 1 
nie stosuje s ię do dokumentów finansowych, o których mowa w art. 69 ustawy zmienianej w art. 10, składanych 
przez samodzielny  publiczny zakład opieki zdrowotnej.  
Art. 40. 1. Akta rejestrowe obejmujące sprawy zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu 
nie podlegają przetworzeniu na akta prowadzone w systemie teleinformatycznym.  
2. Akta spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu prowadzi się  
w postaci papierowej.”  
„Art. 55. Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2 018 r., z wyjątkiem:  
1) art. 7 pkt 2 –4, art. 30, art. 44 oraz art. 54, które wchodzą w życie z dniem 9 kwietnia 2018 r.;  
2) art. 1 pkt 13 w zakresie dodawanego art. 19e ust. 5, art. 1 pkt 14 lit. b w zakresie d odawanego ust. 1g, art. 8, 
art. 9, art. 10 pkt  1–5, art. 16, art. 17 pkt 2, art. 31, art. 50 oraz art. 51, które wchodzą w życie z dniem 1 pa ź-
dziernika 2018 r.;  
3) art. 1 pkt 16, 17, pkt 18 w zakresie dodawanego art. 21c, pkt 23, pkt 30 w zakresie uchylenia art. 55 i art. 57, 
art. 3 pkt 19, art. 4 –6, art. 13, art. 18 –20, art. 21 pkt 1, 4 i 6, art. 24, art. 25, art. 28, art. 29 pkt 1, art. 41 ust. 2 
oraz art. 45, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2019 r.;  
4) art. 1 pkt 2, pkt 5 lit. a w zakresie zmienianego pkt 3, pkt 7, 9, 11 i pkt 13 w zakresie d odawanego art. 19d oraz 
art. 19e ust. 4, art. 3 pkt 12, pkt 13 lit. c i e, pkt 14 w zakresie dodawanego art. 6943a, pkt 15 lit. c i d, pkt 18, 
art. 7 pkt 1, art. 17 pkt 7 i 8, art. 40 oraz art. 43, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2020 r.”;  
2) art. 23 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy 
dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650), który stanowi:  
„Art. 236. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątki em: 
1) art. 184, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;  
2) art. 185, który wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2019 r.;  
3) art. 188, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.” ; 
3) art. 135 ustaw y z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstw em osoby fizycznej (Dz. U. 
poz. 1629) , któr y stanowi : 
 „Art. 135. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:  
1) art. 30, który wchodzi w życie po upływie 6 mi esięcy od dnia ogłoszenia;  
2) art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.” ; 
4) art. 37 ustaw y z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 2212), który stanowi:  
„Art. 37. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym  po dniu ogłoszenia. ”; 
5) art. 43 i art. 54 ustaw y z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla 
przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. poz. 2244), które stanowią:  
„Art. 43. 1. Przepisy ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po 
raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 
2018 r.  
2. Roczne sprawozdania finansowe sporządzone za rok obrotowy r ozpoczynający się przed dniem 1 stycznia 
2019 r. podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku 
obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. ” 
„Art. 54. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 201 9 r., z wyjątkiem:  
1) art. 1, art. 18 i art. 35, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;  
2) art. 4, art. 6, art. 17, art. 19 i art. 44, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2019 r.;  
3) art. 7 pkt 1 i art. 8 pkt 1 lit. a, które w chodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. ”; 
    
Dziennik  Ustaw  – 3 – Poz. 351 
 
 6) odnośnika nr 1 oraz art. 36 ustaw y z dnia  6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. 
poz. 55 ), które stanowią:  
„1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejs kiego  i Rady (UE) 2015/848 z dnia 
20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 19).”  
„Art. 36. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2020 r., z wyjątkiem:  
1) art. 16 pkt 2 lit. a, c i d w zakresie dodawanego ust. 7a oraz art. 25 pkt 7 i 10 oraz art.  33, które wchodzą 
w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;  
2) art. 16 pkt 1, art. 19 pkt 1, pkt 10 lit. b i pkt 15, art. 24 pkt 38 lit. a i pkt 40 lit. c oraz art. 29, które wchodzą 
w życie po u pływie 30 dni od dnia ogłoszenia;  
3) art. 25 pkt 2, 4, 6, 8, 9 i 11 –13, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2019 r.;  
4) art. 16 pkt 2 lit. b i d w zakresie dodawanego ust. 7b, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2019 r. ”. 
Marszałek Sejmu: M. Kuchc iński  
 
 
 
 
 
    
Dziennik  Ustaw  – 4 – Poz. 351 
 
 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej 
Polskiej  z dnia 17 stycznia 2019  r. (poz. 351) 
USTAWA  
z dnia 29  września 1994  r. 
o rachunkowości1) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Ustawa określa zasady rachunkowości oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego  pro-
wadzenia ksiąg rachunkowych.  
Art. 2. 1. Przepisy ustawy o  rachunkowości, zwanej dalej „ustawą ”, stosuje się, z  zastrzeżeniem  ust. 3, do mających 
siedzibę lub miejsce sprawowania za rządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:  
1) spółek handlowych (osobowych i  kapitałowych, w  tym również w  organi zacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeż e-
niem  pkt 2, a także innych osób prawnych, z  wyjątkiem Skarbu Państwa i  Narodowego Banku Polskiego;  
2)2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych i przedsiębiorstwa  w spadku, 
spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz przedsiębiorstw w spadku  działających zgodnie z ustawą 
z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby  fizycznej (Dz. U. poz. 1629), jeżeli ich 
przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji  finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co 
najmniej równowartość w walucie polskiej  2 000 000 euro;  
2a)3) przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym  przedsi ę-
biorstwem osoby fizycznej, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku prowadzone  były księgi rachunk o-
we; 
3) jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepisów o  obrocie papierami wartości o-
wymi, przepisów o  funduszach inwestycyjnych i  zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, przep i-
sów o  działalności ubezpieczeniowej i  reasekuracyjnej, przepisów o  spółdzielczych kasach oszczędnościowo -
-kredytowych lub przepisów o  organizacji i  funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość prz y-
chodów;  
4) gmin, powiatów, województw i  ich związków, a  także:  
a) państwowych, gminnych, powiatowych i  wojewód zkich jednostek budżetowych,  
b) gminnych, powiatowych i  wojewódzkich zakładów budżetowych;  
c) (uchylona)  
5) jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z  wyjątkiem spółek, o  których mowa w  pkt 1 i 2; 
                                                           
1) Niniejsza ustawa dokonuje w  zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:  
1) dyrektywy 2001/65/WE z  dnia 27 września 2001  r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG 
w zakresie zasad oceny rocznych i  skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek a  także banków 
oraz innych instytucji finansowych (Dz.  Urz. WE L 283 z  27.10.2001);  
2) dyrektywy 2003/38/WE z  dnia 13  maja 2003  r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG w  sprawie rocznych sprawozdań finan -
sowych niektórych rodzajów spółek w  odniesieniu do kwot wyrażonych w  euro (Dz.  Urz. WE L 120 z  15.05.2003);  
3) dyrektywy 2003/51 /WE z  dnia 18  czerwca 2003  r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG, 86/635/EWG oraz 
91/674/EWG w  sprawie rocznych i  skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, banków i  innych 
instytucji finansowych oraz zakładów ubezpiecze ń (Dz.  Urz. WE L 178 z  17.07.2003).  
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w  niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzecz -
pospolitą Polską członkostwa w  Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w  Dzienniku Urzę dowym Unii Europejskiej – 
wydanie specjalne.  
2) W brzmieniu ustalonym przez art. 70 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy  z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębio r-
stwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629) , która weszła w życie z dniem 25 list opada 2018 r.  
3) Dodany  przez art. 70 pkt 1 lit. a tiret drugie  ustawy , o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 5 – Poz. 351 
 
 6)4) oddziałów i przedstawicielstw przedsi ębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.  
o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych  w obrocie gospodarczym na 
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 649  i 1293 ); 
7) jednos tek niewymienionych w  pkt 1–6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje 
z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obr o-
towego, w  którym dotacje lub subwencje zost ały im przyznane.  
2.5) Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa  w spadku, 
spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie  z ustawą z dnia 
5 lipca 20 18 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej mogą stosować zasady  rachunkowości okreś -
lone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto  ze sprzedaży towarów, produ k-
tów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość  w walucie polskiej 2 000 000 euro. 
W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani, o ile odrębne przepisy nie 
stanowią inaczej, do zawiadomienia o tym urzędu skarbow ego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem  
dochodowym.6)  Osoby fizyczne lub wspólnicy spółek cywilnych osób fizycznych mogą złożyć zawiadomienie  na po d-
stawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospoda rczej  i Punkcie Infor -
macji dla Przedsi ębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544,  1629  i 2244  oraz z 2019 r. poz. 60 ). 
2a. Do spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których przychody netto ze sprzedaży  towarów, 
produktów i operacji finansowych za po przedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość  w walucie polskiej  
2 000 000 euro i które nie stosują zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie  ust. 2, stosuje się art. 70a.  
2b. Przepisy ustawy stosuje się również, bez względu na wielkość p rzychodów, do alternatywnych spółek inwest y-
cyjnych w  rozumieniu przepisów o  funduszach inwestycyjnych i  zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjn y-
mi, w  tym uprawnionych do posługiwania się nazwą „EuVECA ” albo „EuSEF ”. 
3. Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z  Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, 
Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z  nimi interpretacjami ogłoszonymi 
w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, zwanymi dalej „MSR ”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze 
wydane na jej podstawie, w  zakresie nieuregulowanym przez MSR.  
4. Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej prowadzą rachunkowość zgodnie z  przepisami 
wewnętrznymi t ych osób.  
5. Jednostki, o  których mowa w  art. 10a ust. 1 ustawy z  dnia 24  kwietnia 2003  r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie ( Dz. U. z 2018 r. poz.  450, 650, 723 i 1365  oraz z 2019 r. poz. 37 ), mogą prowadzić uproszczoną ew i-
dencję prz ychodów i  kosztów na zasadach i  warunkach określonych w  tej ustawie.  
6.7) Koła gospodyń wiejskich działające na podstawie ustawy z dnia 9 listopada  2018 r. o kołach gospodyń wiej skich 
(Dz. U. poz. 2212) mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kos ztów na zasadach i warunkach określonych 
w tej ustawie.  
Art. 3. 1. Ilekroć w  ustawie jest mowa o:  
1) jednostce – rozumie się przez to podmioty i  osoby określone w  art. 2 ust. 1; 
2) banku – rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów Pr awa bankowego;  
3) zakładzie ubezpieczeń – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność ubezpieczeniową na podstawie prz e-
pisów o  działalności ubezpieczeniowej;  
3a) przepisach o  obrocie papierami wartościowymi – rozumie się przez to przepisy ustawy o obrocie instrumentami 
finansowymi, ustawy o  nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawy o  ofercie publicznej i  warunkach wprowadzania  
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o  spółkach publicznych;  
3b) zakładzie reasekuracji – rozum ie się przez to jednostkę prowadzącą działalność reasekuracyjną na podstawie przep i-
sów o  działalności reasekuracyjnej;  
                                                           
4) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 1 lit. a ustaw y z dnia 6 marca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsi ę-
biorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia  2018 r.  
5) W brzmieniu ustalonym przez art. 70 pkt 1 lit. b ustawy,  o której mowa w odnośniku 2. 
6) Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 1 ustawy  z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wpr o-
wadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. poz. 2244), która weszła w życie z dniem 
1 stycznia 2019 r.  
7) Dodany przez art. 30 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 2212), która w eszła w życie 
z dniem 29 listopada 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 6 – Poz. 351 
 
 4) udziałach lub udziałowcach – rozumie się przez to również odpowiednio akcje lub akcjonariuszy;  
5) krajowych środkach płatniczych, walu tach obcych i  dewizach – rozumie się przez to krajowe środki płatnicze, wal u-
ty obce i  dewizy, o  których mowa w  przepisach Prawa dewizowego;  
5a) członku organu jednostki – rozumie się przez to osobę fizyczną, pełniącą funkcję członka zarządu lub innego orga nu 
zarządzającego, członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego, jak również innego organu administruj ą-
cego jednostki, powołaną do pełnienia tej funkcji zgodnie z  postanowieniami umowy spółki, statutu lub innymi  
obowiązującymi jednostkę przepis ami prawa;  
6)8) kierowniku jednostki – rozumie się przez to członka zarządu lub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ  jest 
wieloosobowy – członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę.  W prz y-
padku spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika jednostki uważa się wspólników prowadzących  sprawy spółki, 
w przypadku spółki partnerskiej – wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd,  a w odniesieniu do spółki 
komandytowej i spółki komandytowo -akcyjnej – komplementa riuszy prowadzących  sprawy spółki. W przypadku 
osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki  uważa się tę osobę; do osób wykon u-
jących wolne zawody przepis ten stosuje się odpowiednio. Za kierownika  jednostki u waża się również likwidatora, 
a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu restrukturyzacyjnym  oraz zarządcę sukcesyjnego, 
o którym mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym  przedsiębiorstwem osoby fizycznej, albo 
osobę, o której mowa w art . 14 tej ustawy, która dokonała  zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 
13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji  podatników i płatników (Dz. U. z 201 9 r. poz. 63); 
7) organie zatwierdzającym – rozumie się przez to orga n, który zgodnie z  obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, 
statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego je d-
nostki. W  przypadku spółki osobowej, z  wyjątkiem spółki komandytowo -akcyjnej, oraz spółk i cywilnej przez organ  
zatwierdzający rozumie się jej wspólników;  
8) okresie sprawozdawczym – rozumie się przez to okres, za który sporządza się sprawozdanie finansowe w  trybie 
przewidzianym ustawą lub inne sprawozdania sporządzone na podstawie ksiąg rach unkowych;  
9) roku obrotowym – rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12  kolejnych pełnych miesięcy 
kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub um o-
wa, na podstawie której utw orzono jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w  drugiej połowie przyjętego 
roku obrotowego, to można księgi rachunkowe i  sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z  księgami rachu n-
kowymi i  sprawozdaniem finansowym za rok następny. W  przypadk u zmiany roku obrotowego pierwszy po zmianie 
rok obrotowy powinien być dłuższy niż 12  kolejnych miesięcy;  
10) dniu bilansowym – rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe;  
11) przyjętych zasadach (polityce) rachunkowośc i – rozumie się przez to wybrane i  stosowane przez jednostkę rozwi ą-
zania dopuszczone ustawą, w  tym także określone w  MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finans o-
wych;  
12) aktywach – rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe  o wiarygodnie określonej wartości , 
powstałe w  wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w  przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomic z-
nych;  
13) aktywach trwałych – rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych, 
o których mowa w  pkt 18; 
14) wartościach niematerialnych i  prawnych – rozumie się przez to, z  zastrzeżeniem  pkt 17, nabyte przez jednostkę, 
zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o  przewidywanym 
okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używ ania na potrzeby jednostki, a  w szcze-
gólności:  
a) autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,  
b) prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdo bniczych,  
c) know -how.  
W przypadku wartości niematerialnych i  prawnych oddanych do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy 
lub leasingu, wartości niematerialne i  prawne zalicza się do aktywów trwałych j ednej ze stron umowy, zgodnie z wa-
runkami określ onymi w  ust. 4. Do wartości niematerialnych i  prawnych zalicza się również nabytą wartość firmy 
oraz koszty zakończonych prac rozwojowych;  
                                                           
8) W brzmieniu ustalonym przez art. 70 pkt 2 ustawy , o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 7 – Poz. 351 
 
 15) środkach trwałych – rozumie się przez to, z  zastrzeżeniem pkt  17, rzeczowe akt ywa trwałe i  zrównane z  nimi, o prze-
widywanym  okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok , kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na 
potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w  szczególności:  
a) nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i  budynki,  a także będące  
odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo 
do lokalu użytkowego,  
b) maszyny, urządzenia, środki transportu i  inne rzeczy,  
c) ulepszenia w  obcych środkach trwałych,  
d) inwentarz  żywy.  
Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu zalicza się do aktywów trw a-
łych jednej ze stron umowy, zgodnie z  warunkami określonymi w  ust. 4; 
16) środkach trwałych w  budowie – rozumie się przez to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w  okresie ich  
budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego;  
17) inwestycjach – rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w  celu o siągnięcia z  nich korzyści ekon o-
micznych wynikających z  przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w  formie odsetek, dywidend 
(udziałów w  zyskach) lub innych pożytków, w  tym również z  transakcji handlowej, a  w szczególności aktywa fina n-
sowe oraz  te nieruchomości i  wartości niematerialne i  prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są p o-
siadane przez nią w  celu osiągnięcia tych korzyści. W  przypadku zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji 
przez inwestycje rozumie się lokaty;  
18) aktywach obrotowych – rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w  przypadku:  
a) aktywów rzeczowych, o  których mowa w  pkt 19 – są przeznaczone do zbycia lub zużycia w  ciągu 12  miesięcy 
od dnia bilansowego lub w  ciągu normalnego cyklu operacyjnego  właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa 
on dłużej niż 12  miesięcy,  
b) aktywów finansowych, o  których mowa w  pkt 24 – są płatne i  wymagalne lub przeznaczone do zbycia w  ciągu 
12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub  nabycia, albo stanowią aktywa  
pieniężne,  
c) należności krótkoterminowych – obejmują ogół należności z  tytułu dostaw i  usług oraz całość lub część należ -
ności z  innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, a  które  stają się wymagalne w  ciągu 12 mie-
sięcy od dnia bilansowego,  
d) rozliczeń międzyokresowych – trwają nie dłużej niż 12  miesięcy od dnia bilansowego;  
19) rzeczowych aktywach obrotowych – rozumie się przez to materiały nabyte w  celu zużycia na własne potrzeby, w y-
tworzone lub przetworzone pr zez jednostkę produkty gotowe (wyroby i  usługi) zdatne do sprzedaży lub w  toku pr o-
dukcji, półprodukty oraz towary nabyte w  celu odprzedaży w  stanie nieprzetworzonym;  
20) zobowiązaniach – rozumie się przez to wynikający z  przeszłych zdarzeń obowiązek wykona nia świadczeń o wiary-
godnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki;  
21) rezerwach – rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne;  
21a) rezerwach techniczno -ubezpieczeniowych – rozumie się przez to rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe dla celów 
rachunkowości tworzone przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji;  
22) zobowiązaniach krótkoterminowych – rozumie się przez to ogół zobowiązań z  tytułu  dostaw i  usług, a  także całość 
lub tę część pozostałych zobowiązań, które stają się wymagalne w  ciągu 12  miesięcy od dnia bilansowego;  
23) instrumentach finansowych – rozumie się przez to kontrakt, który powoduje powstanie aktywów finansowych 
u jednej ze stron i  zobowiązania finansowego albo instrumentu kapitałowego u  drugiej ze stron pod warunkiem, że 
z kontraktu zawartego między dwiema lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu 
na to, czy wykonanie praw lub zobowiązań wyni kających z  kontraktu ma charakter bezwarunkowy albo warunkowy. 
Do instrumentów finansowych nie zalicza się w  szczególności:  
a) rezerw i  aktywów z  tytułu odroczonego podatku dochodowego,  
b) umów o  gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków z  tytułu udzielonej gwarancji, w  formie 
zapłacenia kwot odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjenta na skutek niespłacenia wierzytelności 
przez dłużnika w  wymaganym terminie,  
    
Dziennik  Ustaw  – 8 – Poz. 351 
 
 c) umów o  przeniesienie praw z  papierów wartościowych w  okresie pomiędzy terminem zawarcia i  rozliczenia 
transakcji, gdy wykonanie tych umów wymaga wydania papierów wartościowych w  określonym terminie, ró w-
nież wtedy, gdy przeniesienie tych praw następuje w  formie zapisu na rachunku papierów wartościowych, pr o-
wadzonym przez podm iot upoważniony na podstawie odrębnych przepisów,  
d) aktywów i  zobowiązań z  tytułu programów, z  których wynikają udziały pracowników oraz innych osób związanych 
z jednostką w  jej kapitałach lub w  kapitałach innej jednostki z  grupy kapitałowej, do której na leży jednostka,  
e) umów połączenia spółek, z  których wynikają obowiązki określone w  art. 44b ust. 9; 
24) aktywach finansowych – rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne 
jednostki, a  także wynikające z  kontraktu p rawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany 
instrumentów finansowych z  inną jednostką na korzystnych warunkach;  
25) aktywach pieniężnych – rozumie się przez to aktywa w  formie krajowych środków płatniczych, walut obcych 
i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w  tym w  szczególności naliczone o d-
setki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w  ciągu 3  miesięcy od dnia ich otrzymania, 
wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty), to na po trzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do 
środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w  przepływach z  działalności inwestycyjnej (lokacyjnej);  
26) instrumentach kapitałowych – rozumie się przez to kontrakty, z  których wynika prawo do majątku  jednostki, poz o-
stałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli, a  także zobowiązanie się jednostki do wyemit o-
wania lub dostarczenia własnych instrumentów kapitałowych, a  w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub wa r-
ranty;  
27) zobowiązaniach finansowych – rozumie się przez to zobowiązanie jednostki do wydania aktywów finansowych albo 
do wymiany instrumentu finansowego z  inną jednostką, na niekorzystnych warunkach;  
28) zobowiązaniach warunkowych – rozumie się przez to obowiązek wyk onania świadczeń, których powstanie jest uz a-
leżnione od zaistnienia określonych zdarzeń;  
29) aktywach netto – rozumie się przez to aktywa jednostki pomniejszone o  zobowiązania, odpowiadające wartościowo 
kapitałowi (funduszowi) własnemu;  
30) przychodach i  zyskach – rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w  okresie sprawozdawczym korzyści 
ekonomicznych, o  wiarygodnie określonej wartości, w  formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia 
wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału  własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w  inny sp o-
sób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli;  
31) kosztach i  stratach – rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia w  okresie sprawozdawczym korzyści 
ekonomicznych, o  wiarygodnie o kreślonej wartości, w  formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia 
wartości zobowiązań i  rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru 
w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicie li; 
32) pozostałych kosztach i  przychodach operacyjnych – rozumie się przez to koszty i  przychody związane pośrednio 
z działalnością operacyjną jednostki, a  w szczególności koszty i  przychody związane:  
a) z działalnością socjalną,  
b) ze zbyciem środków trw ałych, środków trwałych w  budowie, wartości niematerialnych i  prawnych, a  także nie -
ruchomości oraz wartości niematerialnych i  prawnych zaliczonych do inwestycji,  
c) z utrzymywaniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i  prawnych zaliczonych do inwe stycji, w  tym 
także z  aktualizacją wartości tych inwestycji, jak również z  ich przekwalifikowaniem odpowiednio do środków 
trwałych oraz wartości niematerialnych i  prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź  
inaczej określoną wartość g odziwą,  
d) z odpisaniem należności i  zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z  wyjątkiem należności 
i zobowiązań o  charakterze publicznoprawnym nieobciążających kosztów,  
e) z utworzeniem i  rozwiązaniem rezerw, z  wyjątkiem rezerw związanych z  operacjami finansowymi,  
f) z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i  ich korektami, z  wyjątkiem odpisów obciążających koszty fina n-
sowe,  
g) z odszkodowaniami i  karami,  
    
Dziennik  Ustaw  – 9 – Poz. 351 
 
 h) z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w  tym w  drodze darowizny aktywów, w tym także środków 
pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków 
trwałych w  budowie albo wartości niematerialnych i  prawnych , 
i) ze zdarzeniami losowymi;  
33) zyskach i  stratach nadzwyczajnych – rozumie się przez  to zyski i  straty powstające w  bankach, zakładach ubezpi e-
czeń, zakładach reasekuracji oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo -kredytowych na skutek zdarzeń trudnych 
do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i  niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia;  
34) sprawowaniu kontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to zdolność jednostki do kierowania polityką finans o-
wą i operacyjną innej jednostki, w  celu osiągania korzyści ekonomicznych z  jej działalności;  
35) sprawow aniu współkontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to zdolność wspólnika jednostki współzależnej 
na równi z  innymi wspólnikami, na zasadach określonych w  zawartej pomiędzy nimi umowie, umowie spółki lub 
statucie do kierowania polityką finansową i  operacyjną tej jednostki, w  celu osiągania wspólnie korzyści ekonomic z-
nych z  jej działalności;  
36) znaczącym wpływie na inną jednostkę – rozumie się przez to niemającą znamion sprawowania kontroli lub współ -
kontroli zdolność jednostki do wpływania na polityk ę finansową i  operacyjną innej jednostki, w  szczególności przez:  
a) udział w  podejmowaniu decyzji w  sprawie podziału zysku lub pokrycia straty lub  
b) zasiadanie w  organie zarządzającym, nadzorującym lub administrującym, lub  
c) przeprowadzanie istotnych tra nsakcji z  tą jednostką, lub  
d) udostępnianie tej jednostce informacji technicznych o  zasadniczym znaczeniu dla jej działalności, lub  
e) możliwość powoływania i  odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących lub administruj ą-
cych, lub  
f) posiadan ie nie mniej niż 20% ogólnej liczby głosów w  organie stanowiącym tej jednostki;  
37) jednostce dominującej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państw o-
wym, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności:  
a) posiadającą bezpośrednio lub pośrednio wi ększość ogólnej liczby głosów w  organie stanowiącym jednostki  
zależnej, także na podstawie porozumień z  innymi uprawnionymi do głosu, wykonującymi prawa głosu zgodnie 
z wolą jednostki dominującej, lub  
b) będącą udziałowcem jednostki zależnej i  uprawnioną do kierowania polityką finansową i  operacyjną tej jednos t-
ki zależnej w  sposób samodzielny lub przez wyznaczone przez siebie osoby lub jednostk i na podstawie umowy  
zawartej z  innymi uprawnionymi do głosu, posiada jącymi na podstawie statutu lub umowy spółki, łącznie 
z jednostką dominującą, większość ogólnej liczby głosów w  organie stanowiącym, lub  
c) będącą udziałowcem jednostki zależne j i uprawnioną do powoływania i  odwoływania większości członków 
organów zarządza jących, nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej, lub  
d) będącą udziałowcem jednostki zależnej, której więcej niż połowę składu organów zarządzających, nadzoruj ą-
cych lub administrujących w  poprzednim roku obrotowym, w  ciągu bieżącego roku obrotowego i  do czasu sp o-
rządzenia sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy stanowią osoby powołane do pełnienia tych 
funkcji w  rezultacie wykonywania przez jednostkę dominującą prawa głosu w  organach tej jednostki zależnej, 
chyba że inna jednostka  lub osoba ma w  stosunku do tej jednostki zależnej prawa, o  których mowa w  lit. a, c lub e, 
lub 
e) będącą udziałowcem jednostki zależnej i  uprawnioną do kierowania polityką finansową i  operacyjną tej jednos t-
ki zależnej, na podstawie umowy zawartej z  tą jed nostką zależną albo statutu lub umowy tej jednostki zależnej;  
37a) jednostce dominującej niższego szczebla – rozumie się przez to spółkę handlową, która jest jednocześnie jednostką 
zależną od innej spółki handlowej lub przedsiębiorstwa państwowego i  jednos tką dominującą w  stosunku do co na j-
mniej jednej spółki handlowej;  
37b) jednostce dominującej wyższego szczebla – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsi ę-
biorstwem państwowym, która jest jednostką dominującą w  stosunku do jednostki  dominującej niższego szczebla;  
37c) wspólniku jednostki współzależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem 
państwowym, sprawującą wraz z  innymi udziałowcami współkontrolę nad jednostką współzależną;  
    
Dziennik  Ustaw  – 10 – Poz. 351 
 
 37d) zaangażowa niu w  kapitale – rozumie się przez to jakikolwiek udział w  kapitale innej jednostki, mający charakter 
trwałego powiązania; trwałe powiązanie występuje zawsze w  przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w  innej 
formie udziału w  kapitale jednostki stowarzyszo nej, chyba że zbycie udziału w  krótkim okresie od dnia jego nabycia, 
zakupu lub pozyskania w  innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub podjęcie innych 
aktywnych działań dotyczących zbycia;  
38) znaczącym inwestorze – rozumie się prz ez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiors twem państw o-
wym, która posiada zaangażowanie w  kapitale innej jednostki i  wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę;  
39) jednostce zależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką hand lową lub podmiotem utworzonym i działaj ą-
cym zgodnie z  przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowaną przez jednostkę dominującą;  
40) jednostce współzależnej – rozumie się przez to jednostkę, która jest współkontrolowana przez wspólników na po d-
stawie zawa rtej pomiędzy nimi umowy, umowy spółki lub statutu;  
41) jednostce stowarzyszonej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub podmiotem utworzonym 
i działającym zgodnie z  przepisami obcego prawa handlowego, w  której znaczący inwestor posiada  zaangażowanie 
w kapitale, oraz na którą wywiera znaczący wpływ;  
42) jednostkach podporządkowanych – rozumie się przez to jednostki zależne, współzależne oraz stowarzyszone;  
43) jednostkach powiązanych – rozumie się przez to dwie lub więcej jednostek wchod zących w  skład danej grupy kap i-
tałowej;  
44) grupie kapitałowej – rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz z  jednostkami zależnymi;  
45) konsolidacji – rozumie się przez to łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących grupę kapitałową przez 
sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej i  jednostek zależnych, z uwzględ -
nieniem niezbędnych wyłączeń i  korekt;  
46) kapitałach mniejszości – rozumie się przez to część aktywów netto jednostki zależnej, objętej skonsolidowanym 
sprawozdaniem finansowym, która należy do udziałowców innych niż jednostki grupy kapitałowej;  
47) metodzie praw własności – rozumie się przez to przyjętą przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współ -
zależnej lub znaczącego inwestor a metodę wyceny udziałów w  aktywach netto jednostki podporządkowanej, 
z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli lub  
wywierania znaczącego wpływu. Wartość początkową udziału aktualizuje s ię na dzień bilansowy, na który sporządza  
się sprawozdanie finansowe, o  zmiany wartości aktywów netto jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły 
w okresie sprawozdawczym, wynikające zarówno z  osiągniętego wyniku finansowego, skorygowanego o  odpis raty 
wartości firmy lub ujemnej wartości firmy przypadający na dany okres sprawozdawczy, jak i  o wszelkie inne zmi a-
ny, w  tym wynikające z  rozliczeń z  jednostką dominującą, wspólnikiem jednostki współzależnej lub znaczącym  
inwestorem;  
48) Europejskim Obszarze Gosp odarczym – rozumie się przez to kraje Unii Europejskiej oraz Islandię, Liechtenstein 
i Norwegię.  
1a. Jednostkami mikro w  rozumieniu ustawy są:  
1)9) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagraniczn ych 
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców  zagranicznych 
i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,  jeżeli jednostki te 
w roku obrotowym, za który sporzą dzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku  poprzedzającym te n rok obrotowy, 
a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność – w roku obrotowym,  w któ rym rozpoczęły działalność, 
nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech  wielkości:  
a) 1 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
b) 3 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty;  
                                                           
9) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
    
Dziennik  Ustaw  – 11 – Poz. 351 
 
 2)9) związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych  
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców  zagranicznych 
i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej  Polskiej, społeczno -zawo -
dowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje  samorządu gospodarczego rze miosła 
i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – jeżeli nie prowadzą  działalności gospodarczej,  
2a)10) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spó ł-
ki jawne osób fiz ycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działając e zgodnie z ustawą z dnia 
5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, jeżeli przychody netto tych jednostek ze 
sprzedaży towarów, produktów i operacji finans owych wyniosły równowartość w w alucie polskiej nie mniej niż 
2 000 000 euro i nie więcej niż 3 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynaj ą-
cych działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym 
rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą,  
3)  (uchylony)  
4)11) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki 
jawne osób f izycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku dział ające zgodnie z ustawą z dnia 5  lipca 
2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na po d-
stawie art. 2 ust. 2,  
5)12) jednostka, o któr ej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku była jednostką 
mikro  
– w stosunku, do których organ zatwierdzający podjął decyzję w  sprawie sporządzania sprawozdania finansowego z  za-
stosowaniem  art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art.  49 ust. 4. 
1b. Jednostkami mikro w  rozumieniu ustawy są również jednostki, o  których mowa w  ust. 1a pkt 1, które:  
1) za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z  zastosowaniem  art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 
pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art.  49 ust. 4 oraz 
2) w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w  roku poprzedzającym ten rok obrotowy 
przekroczyły dwie z  wymienionych w  ust. 1a pkt 1 wielkości.  
1c. Jednostkami małymi w  rozumieniu ustawy są:  
1)13) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1  pkt 2, oraz 
oddziały przedsiębiorców zag ranicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca  2018 r. o zasadach uczes t-
nictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie  gospodarczym na terytorium Rzecz y-
pospolitej Polskiej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który  sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku 
poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek  rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg 
rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo pr owadzenie 
ksiąg rachunkowych w sposób  określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wie l-
kości:  
a)14) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
b)14) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty,  
2)15) osob y fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki 
jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 
2018 r. o zarządzie sukcesyjn ym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na po d-
stawie art. 2 ust. 2,  
3)16) jednostka, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku była jednostką 
małą  
– w stosunku do których orga n zatwierdzający podjął decyzję w  sprawie sporządzania sprawozdania finansowego z  zasto-
sowaniem  art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art.  49 ust. 5. 
                                                           
10) Dodany przez art. 9 pkt 2 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
11) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 2 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku  6. 
12) Dodany przez art. 9 pkt 2 lit. a tiret trzecie  ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
13) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
14) W brz mieniu ustalonym przez art. 9 pkt 2 lit. b tiret pierwsze  ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
15) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 2 lit. b tiret drugie  ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
16) Dodany przez art. 9 pkt 2 lit. b tiret trzecie  ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 12 – Poz. 351 
 
 1d. Jednostkami małymi w  rozumieniu ustawy są również jednostki, o  których mowa w  ust. 1c, które:  
1) za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie fin ansowe z  zastosowaniem art.  46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 
pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art.  48b ust.  5 lub art.  49 ust. 5 oraz 
2) w ro ku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w  roku poprzedzającym ten rok obrotowy 
przekroczyły dwie z  wymienionych w  ust. 1c pkt 1 wielkości.  
1e. Przepisów  ust. 1a i 1c nie stosuje się do:  
1) jednostek, o  których mowa w  art. 2 ust. 1 pkt 3; 
2) jednostek zamierzających ubiegać się albo ubiegających się o  zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie 
przepisów, o  których mowa w  art. 2 ust.  1 pkt  3, lub wpis do rejestru zarządzających ASI na podstawie przepisów 
o funduszach inwestycy jnych i  zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;  
2a)  alternatywnych spółek inwestycyjnych w  rozumieniu przepisów o  funduszach inwestycyjnych i  zarządzaniu altern a-
tywnymi funduszami inwestycyjnymi, w  tym uprawnionych do posługiwania się nazwą „EuVECA ” albo „EuSEF ”; 
3) emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się 
o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z  rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego;  
4) emitentów papierów wart ościowych dopuszczonych do obrotu w  alternatywnym systemie obrotu;  
5) krajowych instytucji płatniczych;  
6) instytucji pieniądza elektronicznego;  
7) jednostek sektora finansów publicznych ; 
8) jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy.  
1f. Na potrzeby  ust. 1 pkt 36 lit. f oraz  pkt 37 lit. a–d prawa głosu oraz prawa po woływania i  odwoływania członków 
organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących należące do dowolnej innej jednostki zależnej, a  także pr a-
wa należące do osób działających w  imieniu własnym, ale na rzecz jednostki dominującej lub innej jednostki  zależnej, są 
sumowane z  odpowiednimi prawami jednostki dominującej. Prawa te są pomniejszane o  prawa związane z  udziałami 
posiadanymi:  
1) w imieniu osoby, która nie jest jednostką dominującą ani jej jednostką zależną, lub  
2) tytułem zabezpieczenia, jeżeli  przedmiotow e prawa są wykonywane zgodnie z  otrzymanymi instrukcjami, lub  
3) w związku z  udzielaniem pożyczek w  ramach zwykłej działalności, jeżeli prawa głosu są wykonywane w  interesie 
osoby dostarczającej zabezpieczenia.  
1g. Na potrzeby  ust. 1 pkt 36 lit. f oraz  pkt 37 lit. a, b i  d łączne prawa głosu udziałowców w  jednostce zależnej są 
pomniejszane o  prawa głosu związane z  udziałami posiadanymi przez tę jednostkę zależną, jej jednostkę zależną lub os o-
bę działającą w  imieniu własnym, ale na rzecz tych jed nostek.  
2. Wyrażone w  euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie, ogłoszonym przez Narodowy Bank 
Polski, na dzień bilansowy, z  zastrzeżeniem  ust. 3. 
3. Wyrażone w  euro wielkości, o  których mowa w  ust. 1a pkt 3 oraz w  art. 2 ust.  1 pkt  2 i ust. 2, przelicza się na w a-
lutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na pierwszy dzień roboczy października roku 
poprzedzającego rok obrotowy.  
4. Jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe lub wartości niemateri alne i  prawne na mocy umowy, 
zgodnie z  którą jedna ze stron, zwana dalej „finansującym ”, oddaje drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym ”, środki 
trwałe lub wartości niematerialne i  prawne do odpłatnego używania lub również pobierania pożytków na czas oznaczony, 
środki te i  wartości zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z  nastę -
pujących warunków:  
1) przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu, na który została zawarta;  
2) zawi era prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego, po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta, po 
cenie niższej od wartości rynkowej z  dnia nabycia;  
3) okres, na jaki została zawarta, odpowiada w  przeważającej części przewidywanemu okresowi ekon omicznej uż y-
teczności środka trwałego lub prawa majątkowego, przy czym nie może być on krótszy niż 3/4  tego okresu. Prawo 
własności przedmiotu umowy może być, po okresie, na jaki umowa została zawarta, przeniesione na korzystającego;  
    
Dziennik  Ustaw  – 13 – Poz. 351 
 
 4) suma opłat, pomnie jszonych o  dyskonto, ustalona w  dniu zawarcia umowy i  przypadająca do zapłaty w  okresie jej 
obowiązywania, przekracza 90% wartości rynkowej przedmiotu umowy na ten dzień. W  sumie opłat uwzględnia się 
wartość końcową przedmiotu umowy, którą korzystający zob owiązuje się zapłacić za przeniesienie na niego własnoś ci 
tego przedmiotu. Do sumy opłat nie zalicza się płatności na rzecz finansującego za świadczenia dodatkowe, poda t-
ków oraz składek na ubezpieczenie tego przedmiotu, jeżeli korzystający pokrywa je niez ależnie od opłat za używanie;  
5) zawiera przyrzeczenie finansującego do zawarcia z  korzystającym kolejnej umowy o  oddanie w  odpłatne używanie 
tego samego przedmiotu lub przedłużenia umowy dotychczasowej, na warunkach korzystniejszych od przewidzi a-
nych w  dotychczasowej umowie;  
6) przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, z  zastrzeżeniem, że wszelkie powstałe z  tego tytułu koszty i  straty poni e-
sione przez finansującego pokrywa korzystający;  
7) przedmiot umowy został dostosowany do indywidualnych potrzeb korzyst ającego. Może on być używany wyłącznie 
przez korzystającego, bez wprowadzania w  nim istotnych zmian.  
5. W przypadku spełnienia co najmniej jednego z  warunków określonych w  ust. 4, oddane do używania korzystaj ą-
cemu środki trwałe lub wartości niematerialne i  prawne zalicza się u  finansującego do aktywów finansowych odpowie d-
nio jako inne długoterminowe bądź krótkoterminowe aktywa.  
6. Jednostki, z wyjątkiem jednostek, o których mowa w ust. 1e pkt 1 –6, które za poprzedni rok obrotowy  nie prz e-
kroczyły co najmniej  dwóch z następujących trzech wielkości:  
1)17) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
2)17) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty  
– mogą dokonywać kwalifikacji umów, o których mowa w ust. 4, według zasad określonych w przepisach podatkowych  
i nie stosowa ć przepisów ust. 4 i 5.  
Art. 4. 1. Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i  jasno przedstawi a-
jąc sytuację majątkową i  finansową oraz wynik finansowy.  
1a. W celu rzetelnego i  jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i  finansowej oraz wyniku finansowego jednostka 
jest obowiązana przedstawiać wszelkie dodatkowe informacje konieczne do spełnienia te go obowiązku w  informacji 
dodatkowej.  
1b. Jeżeli w  wyjątkowych przypadkach stosowanie określonego przepisu ustawy nie pozwoliłoby na rzetelne i  jasne 
przedstawienie sytuacji majątkowej i  finansowej oraz wyniku finansowego, jednostka nie stosuje tego przepi su, a  w infor -
macji  dodatkowej uzasadnia przyczyny jego niezastosowania oraz określa wpływ, jaki niezastosowanie przepisu wywiera 
na obraz sytuacji majątkowej i  finansowej oraz wynik finansowy jednostki.  
2. Zdarzenia, w  tym operacje gospodarcze, ujmuje się  w księgach rachunkowych i  wykazuje w  sprawozdaniu fina n-
sowym zgodnie z  ich treścią ekonomiczną.  
3. Rachunkowość jednostki obejmuje:  
1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;  
2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w  porządku 
chronologicznym i  systematycznym;  
3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i  pasywów;  
4) wycenę aktywów i  pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;  
5) sporządzanie sprawozd ań finansowych;  
6) gromadzenie i  przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;  
7) poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i  ogłaszanie sprawozdań finansowych 
w przypadkach przewidzia nych ustawą.  
4. Jednostka może w  ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to 
istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego w  ust. 1. 
4a. Stosując przepisy ustawy, jednostka  kieruje się zasadą  istotności.  Informacje wykazywane w  sprawozdaniu  
finansowym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zni e-
kształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozd ań. Nie można 
uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o  podobnym charakterze łącznie uznaje 
się za istotne.  
                                                           
17) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 14 – Poz. 351 
 
 5. Kierownik jednostki, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, ponosi odpowiedzialność za wykonywanie  
obowiązków w  zakresie rachunkowości określonych ustawą, w  tym z  tytułu nadzoru, również w  przypadku, gdy określ o-
ne obowiązki w  zakresie rachunkowości – z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w  formie 
spisu z  natury – zostaną pow ierzone innej osobie lub przedsiębiorcy, o  którym mowa w  art. 11 ust. 2, za ich zgodą. Prz y-
jęcie odpowiedzialności przez inną osobę lub przedsiębiorcę powinno być stwierdzone w  formie pisemnej. W  przypadku 
gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy , a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność 
ponoszą wszyscy członkowie tego organu.  
Art. 4a. 1. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki są zob o-
wiązani  do zapewnienia, aby sprawozdani e finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z  dzia-
łalności oraz sprawozdanie z  działalności grupy kapitałowej spełniały wymagania przewidziane w  ustawie.  
2. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzoru jącego jednostki odpowiadają s o-
lidarnie wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem stanowiącym naruszenie obowiązku wynikaj ą-
cego z  ust. 1. 
Art. 5. 1. Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w  sposób ciągły, dokonując w  kolejnych latach 
obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i  pasywów, w  tym także dokonywania 
odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku finansowego i  sporządzania sprawozdań finansowych 
tak, aby za kolejne la ta informacje z  nich wynikające były porównywalne. Wykazane w  księgach rachunkowych na dzień 
ich zamknięcia stany aktywów i  pasywów należy ująć w  tej samej wysokości, w  otwartych na następny rok obrotowy 
księgach rachunkowych.  
2. Przy stosowaniu przyjętych  zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kont y-
nuowała w  dającej się przewidzieć przyszłości działalność w  niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej 
w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne  ze stanem faktycznym lub prawnym. Ustalając zdolność je d-
nostki do kontynuowania działalności, kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia 
sprawo zdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od 
dnia bilansowego.  
Art. 6. 1. W  księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody 
i obciążające ją koszty związane z  tymi przychodami dotyczące danego roku ob rotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.  
2. Dla zapewnienia współmierności przychodów i  związanych z  nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego 
okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające n a ten 
okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione.  
Art. 7. 1. Poszczególne składniki aktywów i  pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie 
(wytworzenie) ceny (koszty), z  zachowaniem zasady ostrożności. W  szczegó lności należy w  tym celu w  wyniku finan -
sowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić:  
1) zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w  tym również dokonywane w  postaci odp i-
sów amortyzacyjnych lub umorzeniowych;  
2) (uchylony)  
3) wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i  zyski nadzwyczajne;  
4) wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i  straty nadzwyczajne;  
5) rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.  
2. Zdarzenia, o  których mowa  w ust. 1, należy uwzględnić także wtedy, gdy zostaną one ujawnione między dniem  
bilansowym a  dniem, w  którym rzeczywiście następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych.  
2a. Jednostka mikro, o  której mowa w  art. 3 ust. 1a pkt 2, może zrezygnować z  zachowania za sady ostrożności przy 
wycenie poszczególnych składników aktywów i  pasywów.  
2b.18) Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1, 2a, 4 i 5 oraz ust. 1b, j ednostka mała oraz jednostka, 
o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24  kwietnia 2003 r. o dział alności pożytku publicznego 
i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może zrezygnować z zachowania 
zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów w zakresi e tworzenia odpisów aktual i-
zujących wartość aktywów oraz rezerw na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.  
                                                           
18) Dodany  przez ar t. 9 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 15 – Poz. 351 
 
 2c.18) Przepisu ust. 2b nie  stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo -akcyjnych i spółek jawnych lub 
komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, 
spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z innych państw o p odobnej do tych spółek formie prawnej.  
3. Wartość poszczególnych składników aktywów i  pasywów, przychodów i  związanych z  nimi kosztów, jak też  
zysków i  strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju 
aktywów i  pasywów, przychodów i  kosztów związanych z  nimi oraz zysków i  strat nadzwyczajnych.  
Art. 8. 1. Określając zasady (politykę) rachunkowości należy zapewnić wyodrębnienie w  rachunkowości wszystkich 
zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątko wej i  finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu zasady 
ostrożności, o  której mowa w  art. 7. 
2. W celu rzetelnego i  jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od pierwszego dnia roku obr o-
towego, bez względu na datę podję cia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą. 
Zmiana dotychczas stosowanych rozwiązań wymaga również określenia w  informacji dodatkowej wpływu tych zmian na 
sprawozdania finansowe wymagane innymi przepisami prawa, jeże li zostały one sporządzone za okres, w  którym powy ż-
sze rozwiązania uległy zmianie. W  przypadku takim należy w  sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, 
w którym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz z a-
pewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w  którym 
dokonano zmian. Skutki zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości odnosi się na kapitał (fundusz) własny 
i wykazuje jako zy sk (stratę) z  lat ubiegłych.  
3. W przypadku zmian zasad (polityki) rachunkowości, spowodowanych zaprzestaniem stosowania MSR przy sp o-
rządzaniu sprawozdań finansowych przez jednostki, o  których mowa w  art. 45 ust. 1a i 1b, skutki finansowe przejścia na 
zasady (politykę) rachunkowości określone w  ustawie odnosi się na kapitał (fundusz) własny i  wykazuje jako zysk (strata) 
z lat ubiegłych, a  jeżeli skutki przeszacowania aktywów dokonanego zgodnie z  MSR rozliczono z  kapitałem (funduszem) 
z aktualizacji wyceny – jako zmianę stanu tego kapitału (funduszu). Do zmian zasad (polityki) rachunkowości polegających 
na zaprzestaniu stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych stosuje się odpowiednio przepisy ust.  1 i 2. 
Rozdział 2  
Prowadzenie ksiąg rachunkowych  
Art. 9. Księgi rachunkowe prowadzi się w  języku polskim i  w walucie polskiej.  
Art. 10. 1. Jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w  języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę)  
rachunkowości, a  w szczególności dotyczące:  
1) określenia roku obrotowego i  wchodzących w  jego skład okresów sprawozdawczych;  
2) metod wyceny aktywów i  pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;  
3) sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w  tym co najmniej:  
a) zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi  głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady 
prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z  kontami księgi głównej,  
b) wykazu ksiąg rachunkowych, a  przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – wykazu zbi o-
rów danych tworz ących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych z  określeniem ich struktury,  
wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w  organizacji całości ksiąg rachunkowych i  w procesach przetwarzania 
danych,  
c) opisu systemu przetwarzania danych, a  przy prowad zeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – opisu 
systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w  zależności od struktury 
oprogramowania, wraz z  opisem algorytmów i  parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w  tym 
w szczególności metod zabezpieczenia dostępu do danych i  systemu ich przetwarzania, a  ponadto określenie 
wersji oprogramowania i  daty rozpoczęcia jego eksploatacji;  
4) systemu służącego ochronie danych i  ich zbiorów, w  tym dowodów księgowych, ksiąg rach unkowych i  innych 
dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w  nich zapisów.  
2. Kierownik jednostki ustala w  formie pisemnej i  aktualizuje dokumentację, o  której mowa w  ust. 1. 
3. W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę)  rachunkowości, jednostki mogą 
stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. W  przypadku braku 
odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne niż wymienione w  art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR.  
    
Dziennik  Ustaw  – 16 – Poz. 351 
 
 Art. 11. 1. Księg i rachunkowe są prowadzone przez jednostkę.  
2. Jednostka może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych:  
1)19) przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3, lub przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w tym zakresie  
z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa  
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium  Rzeczypospol i-
tej Polskiej;  
2) w przypadku jednostek sektora finansów publicznych – innej jednostce sektora finansów publicznych, na zasadach 
określonych w  przepisach odrębnych.  
Art. 11a. W przypadku gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą jednostki lub miejscem sprawowania  
zarządu, kierownik jednostki jest obowiązany:  
1) powia domić właściwy urząd skarbowy o  miejscu prowadzenia ksiąg rachunkowych w  terminie 15  dni od dnia ich 
wydania;  
2) zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z  dowodami księgowymi uprawnionym organom zewnętrznej ko n-
troli lub nadzoru w  siedzibie jednostki lu b w miejscu sprawowania zarządu albo w  innym miejscu za zgodą organu ko n-
troli lub nadzoru.  
Art. 12. 1. Księgi rachunkowe otwiera się, z  zastrzeżeniem  ust. 3: 
1) na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o  charakterze mają t-
kowym lub finansowym,  
2) na początek każdego następnego roku obrotowego,  
3) na dzień zmiany formy prawnej,  
4) na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki, powodujących powstanie nowej jednostki 
(jednostek),  
5) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości  
– w ciągu 15  dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.  
2. Księgi rachunkowe zamyka się, z zastrzeżeniem ust. 3 –3d:20) 
1) na dzień kończący rok obrotowy,  
2) na dzień zakończenia działalności jednostki, w  tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania 
upadłościowego, o  ile nie nastąpiło jego umorzenie,  
3) na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej,  
4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z  przejęciem jednostki przez in ną jednostkę, to jest na 
dzień wpisu do rejestru tego połączenia,  
5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w  wyniku podziału lub połączenia powstaje 
nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru poł ączenia lub podziału,  
6) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w  stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości,  
7) na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami  
– nie później niż w  ciągu 3  miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.  
3. Możn a nie zamykać i  nie otwierać ksiąg rachunkowych w  przypadku:  
1) przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w  inną spółkę osobową, a  także spółki kapitałowej w  inną 
spółkę kapitałową;  
2) połączenia jednostek, gdy w  myśl ustawy rozliczenie połączen ia następuje metodą łączenia udziałów i  nie pow oduje 
powstania nowej jednostki.  
3) (uchylony)  
3a. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych, jeżeli podział jednostki następuje przez wydzielenie.  
                                                           
19) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
20) Wprowadzenie do wyliczenia w  brzmieniu ustalonym przez art. 70 pkt 3 lit. a  ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 17 – Poz. 351 
 
 3b. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w  którym  działalność jednostki przez cały czas 
pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne 
zdarzenia wywołujące skutki o  charakterze majątkowym lub finansowym.  
3c. Przepisu  ust. 3b nie stosuje si ę do emitentów papierów wartościowy ch zamierzających ubiegać się o dopuszcz e-
nie lub ubiegających się o  dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym w  państwie należącym do Europejskiego O b-
szaru Gospodarczego oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczony ch do obrotu na tym rynku.  
3d.21) Można nie zamykać ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku w przypadku  śmierci 
przedsiębiorcy przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie kontynuowana przez przedsiębiorstwo  w spadku.  
4. Ostateczne zamknięcie i  otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność powinno nastąpić na j-
później w  ciągu 15  dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy.  
5. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów ksi ę-
gowych w  zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe, z  uwzględnieniem  art. 13 ust. 2 i 3. 
Art. 13. 1. Księgi rachunkowe obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i  sald, które tworzą:  
1) dziennik;  
2) księgę główną;  
3) księgi pomocnicze;  
4) zestawienia: obrotów i  sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych;  
5) wykaz składników aktywów i  pasywów (inwentarz).  
2. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równowa żne z  nimi uważa się odpowiednio  
zasoby informacyjne rachunkowości, zorganizowane w  formie oddzielnych komputerowych zbiorów danych, bazy d a-
nych lub wyodrębnionych jej części, bez względu na miejsce ich powstania i  przechowywania.  
3. Warunkiem utrzymywani a zasobów informacyjnych systemu rachunkowości w  formie określonej w  ust. 2 jest p o-
siadanie przez jednostkę oprogramowania umożliwiającego uzyskiwanie czytelnych informacji w  odniesieniu do zapisów 
dokonanych w  księgach rachunkowych, poprzez ich wydrukowan ie lub przeniesienie na informatyczny nośnik danych.  
4. Księgi rachunkowe, z  uwzględnieniem techniki ich prowadzenia, powinny być:  
1) trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każda księga wiązana, każda luźna karta 
kontowa, ta kże jeżeli mają one postać wydruku komputerowego lub zestawienia wyświetlanego na ekranie monitora 
komputera), nazwą danego rodzaju księgi rachunkowej oraz nazwą programu przetwarzania;  
2) wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego, okresu sprawozdawczego i  daty sporządzenia;  
3) przechowywane starannie w  ustalonej kolejności.  
5. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy zapewnić automatyczną kontrolę ciągłości 
zapisów, przenoszenia obrotów lub sald. Wydruki komputerowe ksiąg rac hunkowyc h powinny składać się z automatyc z-
nie numerowanych stron, z  oznaczeniem pierwszej i  ostatniej, oraz być sumowane na kolejnych stronach w  sposób ciągły 
w roku obrotowym.  
6. Księgi rachunkowe należy wydrukować nie później niż na koniec roku obrotowego. Za ró wnoważne z  wydrukiem 
uznaje się przeniesienie treści ksiąg rachunkowych na informatyczny nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu info r-
macji, przez czas nie krótszy od wymaganego dla przechowywania ksiąg rachunkowych.  
Art. 14. 1. Dziennik zawiera chrono logiczne ujęcie zdarzeń, jakie nastąpiły w  danym okresie sprawozdawczym. Bez 
względu na technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych dziennik powinien umożli wiać uzgodnienie jego obrotów z obro-
tami zestawienia obrotów i  sald kont księgi głównej.  
2. Zapisy w  dzienniku muszą być kolejno numerowane, a  sumy zapisów (obroty) liczone w  sposób ciągły. Sposób 
dokonywania zapisów w  dzienniku powinien umożliwiać ich jednoznaczne powiązanie ze spraw dzonymi i zatwierdzo -
nymi dowodami księgowymi.  
3. Jeżeli stosuje się dzienn iki częściowe, grupujące zdarzenia według ich rodzajów, to należy sporządzić zestawienie 
obrotów tych dzienników za dany okres sprawozdawczy.  
4. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapis księgowy powinien posiadać automatycznie 
nadany  numer pozycji, pod którą został wprowadzony do dziennika, a  także dane pozwalające na ustalenie osoby odp o-
wiedzialnej za treść zapisu.  
                                                           
21) Dodany  przez art. 70 pkt 3 lit. b  ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 18 – Poz. 351 
 
 Art. 15. 1. Konta księgi głównej zawierają zapisy o  zdarzeniach w  ujęciu systematycznym. Na kontach księgi głównej 
obowiązuje ujęcie zarejestrowanych uprzednio lub równocześnie w  dzienniku zdarzeń, zgodnie z  zasadą podwójnego zapisu.  
2. Zapisów na określonym koncie księgi głównej dokonuje się w  kolejności chronologicznej.  
Art. 16. 1. Konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i  uzupełnieniem zapisów kont 
księgi głównej. Prowadzi się je w  ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), 
komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z  saldami i  zapisami na kontach księgi gł ównej.  
2. Na kontach ksiąg pomocniczych można w  ciągu okresu sprawozdawczego stosować, obok lub zamiast jednostek 
pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów 
dokonanych na kontach ksiąg p omocniczych w  jednostkach naturalnych i  ustalić ich wartość.  
3. (uchylony)  
Art. 17. 1. Konta ksiąg pomocniczych prowadzi się w  szczególności dla:  
1) środków trwałych, w  tym także środków trwałych w  budowie, wartości niematerialnych i  prawnych oraz dokonyw a-
nych od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych;  
2) rozrachunków z  kontrahentami;  
3) rozrachunków z  pracownikami, a  w szczególności jako imienną ewidencję wynagrodzeń pracowników zapewniającą 
uzyskanie informacji, z  całego okresu zatrudnienia;  
4) operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i  inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do celów 
podatkowych);  
5) operacji zakupu (obce faktury i  inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny składników aktywów i  do 
celów podatkowych);  
6) kosztów i  istotnych dla jednostki składników aktywów;  
7) operacji gotówkowych w  przypadku prowadzenia kasy.  
2. Kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i  wartość poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów 
obrotowych posiadanych przez jednostkę, podejm uje decyzję o  stosowaniu jednej z  następujących metod prowadzenia 
kont ksiąg pomocniczych dla tych grup składników:  
1) ewidencję ilościowo -wartościową, w  której dla każdego składnika ujmuje się obroty i  stany w  jednostkach natura l-
nych i  pieniężnych;  
2) ewidencję ilościową obrotów i  stanów, prowadzoną dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych grup w y-
łącznie w  jednostkach naturalnych. Wartość stanu wycenia się przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za 
który następują rozliczenia z  budżetem z  tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywis -
tych;  
3) ewidencję wartościową obrotów i  stanów towarów oraz opakowań, prowadzoną dla punktów obrotu detalicznego lub 
miejsc składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, roz chody i  stany całego zapasu;  
4) odpisywania w  koszty wartości materiałów i  towarów na dzień ich zakupu lub produktów gotowych w  momencie ich 
wytworzenia, połączone z  ustalaniem stanu tych składników aktywów i  jego wyceny oraz korekty kosztów o  wartość 
tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy.  
Art. 18. 1. Na podstawie zapisów na kontach księgi głównej sporządza się na koniec każdego okresu sprawozda w-
czego, nie rzadziej niż na koniec miesiąca, zestawienie obrotów i  sald, zawierające:  
1) symbole lub nazw y kont;  
2) salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres sprawozdawczy i  narastająco od początku roku 
obrotowego oraz salda na koniec okresu sprawozdawczego;  
3) sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za okres sprawozdawc zy i narastająco od początku roku 
obrotowego oraz sald na koniec okresu sprawozdawczego.  
Obroty tego zestawienia powinny być zgodne z  obrotami dziennika lub obrotami zestawienia obrotów dzienników częś -
ciowych.  
2. Co najmniej na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się zestawienia sald wszystkich kont ksiąg 
pomocniczych, a  na dzień inwentaryzacji – zestawienia sald inwentaryzowanej grupy składników aktywów.  
    
Dziennik  Ustaw  – 19 – Poz. 351 
 
 Art. 19. 1. Wykaz składników aktywów i  pasywów (inwentarz), potwierdzony ich inwentaryza cją, sporządzają je d-
nostki, które uprzednio nie prowadziły ksiąg rachunkowych w  sposób określony ustawą. W  pozostałych jednostkach rolę 
inwentarza spełnia zestawienie obrotów i  sald kont księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych sporz ą-
dzone na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych.  
2. Pozycje inwentarza sporządzonego przez jednostki, które nie prowadziły uprzednio ksiąg rachunkowych, powinny 
stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia poszczególnych pozycji bilansu otwarcia. Składniki aktywów i  pasywów wycenia 
się w  inwentarzu według zasad określonych w  rozdziale 4.  
Art. 20. 1. Do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w  postaci zapisu, każde zdarzenie, 
które nastąpiło w  tym okresie sprawozdawczym.  
2. Podstawą zapisów w  księg ach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospoda r-
czej, zwane dalej „dowodami źródłowymi ”: 
1) zewnętrzne obce – otrzymane od kontrahentów;  
2) zewnętrzne własne – przekazywane w  oryginale kontrahentom;  
3) wewnętrzne – dotyczące op eracji wewnątrz jednostki.  
3. Podstawą zapisów mogą być również sporządzone przez jednostkę dowody księgowe:  
1) zbiorcze – służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów źródłowych, które muszą być w  dowodzie 
zbiorczym pojedynczo wymienione;  
2) koryg ujące poprzednie zapisy;  
3) zastępcze – wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu źródłowego;  
4) rozliczeniowe – ujmujące już dokonane zapisy według nowych kryteriów klasyfikacyjnych.  
4. W przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych, kierownik 
jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą księgowych dowodów zastępczych, 
sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji. Nie może to jednak dotyczyć operacji gospodarcz ych, których 
przedmiotem są zakupy opodatkowane podatkiem od towarów i  usług oraz skup metali nieżelaznych od ludności.  
5. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równoważne z  dowodami źródłowymi uważa 
się zapisy w  księgach rachunkowyc h, wprowadzane automatycznie za pośrednictwem urządzeń łączności, informatyc z-
nych nośników danych lub tworzone według algorytmu (programu) na podstawie informacji zawartych już w  księgach, 
przy zapewnieniu, że podczas rejestrowania tych zapisów zostaną spe łnione co najmniej następujące warunki:  
1) uzyskają one trwale czytelną postać zgodną z  treścią odpowiednich dowodów księgowych;  
2) możliwe jest stwierdzenie źródła ich pochodzenia oraz ustalenie osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie;  
3) stosowana proc edura zapewnia sprawdzenie poprawności przetworzenia odnośnych danych oraz kompletności 
i identyczności zapisów;  
4) dane źródłowe w  miejscu ich powstania są odpowiednio chronione, w  sposób zapewniający ich niezmienność, przez 
okres wymagany do przechowywan ia danego rodzaju dowodów księgowych.  
Art. 21. 1. Dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:  
1) określenie rodzaju dowodu i  jego numeru identyfikacyjnego;  
2) określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej;  
3) opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w  jednostkach naturalnych;  
4) datę dokonania operacji, a  gdy dowód został sporządzony pod inną datą – także datę sporządzenia dowodu;  
5) podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto skł adniki aktywów;  
6) stwierdzenie sprawdzenia i  zakwalifikowania dowodu do ujęcia w  księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca 
oraz sposobu ujęcia dowodu w  księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.  
7) (uchylony)  
1a. Można zaniechać zamieszczania na dowodzie danych, o  których mowa:  
1) w ust. 1 pkt 1–3 i 5, jeżeli wynika to z  odrębnych przepisów;  
2) w ust. 1 pkt 6, jeżeli wynika to z  techniki dokumentowania zapisów księgowych.  
2. Wartość może być w  dowodzie pominięta,  jeżeli w  toku przetwarzania w  rachunkowości danych wyrażonych 
w jednostkach naturalnych następuje ich wycena, potwierdzona stosownym wydrukiem.  
    
Dziennik  Ustaw  – 20 – Poz. 351 
 
 3. Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską w e-
dług kursu obowiązującego w  dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej. Wynik przeliczenia zamieszcza się bezp o-
średnio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę 
polską, a  wykonanie tego przelicz enia potwierdza odpowiedni wydruk.  
4. Jeżeli dowód nie dokumentuje przekazania lub przejęcia składnika aktywów, przeniesienia prawa własności lub 
użytkowania wieczystego gruntu albo nie jest dowodem zastępczym, podpisy osób, o  których mowa w  ust. 1 pkt 5, mogą 
być zastąpione znakami zapewniającymi ustalenie tych osób. Podpisy na dokumentach ubezpieczenia i  emitowanych p a-
pierach wartościowych mogą być odtworzone mechanicznie.  
5. Na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić wiarygodne pr zetłumaczenie na język polski 
treści wskazanych przez nich dowodów, sporządzonych w  języku obcym.  
Art. 22. 1. Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z  rzeczywistym przebiegiem operacji gospoda r-
czej, którą dokumentują, kompletne, zawierające c o najmniej dane określone w  art. 21, oraz wolne od błędów rachunk o-
wych. Niedopuszczalne jest dokonywanie w  dowodach księgowych wymazywania i  przeróbek.  
2. Błędy w  dowodach źródłowych zewnętrznych obcych i  własnych można korygować jedynie przez wysłanie ko n-
trahentowi odpowiedniego dokumentu zawierającego sprostowanie, wraz ze stosownym uzasadnieniem, chyba że inne 
przepisy stanowią inaczej.  
3. Błędy w  dowodach wewnętrznych mogą być poprawiane przez skreślenie błędnej treści lub kwoty, z  utrzymaniem 
czytelnoś ci skreślonych wyrażeń lub liczb, wpisanie treści poprawnej i  daty poprawki oraz złożenie podpisu osoby do 
tego upoważnionej, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie można poprawiać pojedynczych liter lub cyfr.  
4. Jeżeli jedną operację dokumentuje  więcej niż jeden dowód lub więcej niż jeden egzemplarz dowodu, kierownik 
jednostki ustala sposób postępowania z  każdym z  nich i  wskazuje, który dowód lub jego egzemplarz będzie podstawą do 
dokonania zapisu.  
Art. 23. 1. Zapisów w  księgach rachunkowych doko nuje się w  sposób trwały, bez pozostawiania miejsc pozwalaj ą-
cych na późniejsze dopiski lub zmiany. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy stosować 
właściwe procedury i  środki chroniące przed zniszczeniem, modyfikacją lub ukryciem zapisu.  
2. Zapis księgowy powinien zawierać co najmniej:  
1) datę dokonania operacji gospodarczej;  
2) określenie rodzaju i  numer identyfikacyjny dowodu księgowego stanowiącego podstawę zapisu oraz jego datę, jeżeli 
różni się ona od daty dokonania operacji;  
3) zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z  tym że należy posiadać pisemne objaśnienia treści skrótów lub kodów;  
4) kwotę i  datę zapisu;  
5) oznaczenie kont, których dotyczy.  
3. Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w  walutach obcych dokonuje się  w sposób umożliwiający ustalenie 
kwoty operacji w  walucie polskiej i  obcej.  
4. Zapisy w  dzienniku i  na kontach księgi głównej powinny być powiązane ze sobą w  sposób umożliwiający ich 
sprawdzenie.  
5. Zapisy w  księgach rachunkowych powinny być dokonane w  sposób zapewniający ich trwałość, przez czas nie 
krótszy od wymaganego do przechowywania ksiąg rachunkowych.  
Art. 24. 1. Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i  bieżąco.  
2. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeże li dokonane w  nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.  
3. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie i  poprawnie 
wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w  danym miesiącu dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów oraz 
bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.  
4. Księgi rachunkowe uznaje się za sprawdzalne, jeżeli umożliwiają stwierdzenie poprawności dokonanych w  nich 
zapisów, stanów (sald) oraz działania stosowanych procedur oblicz eniowych, a  w szczególności:  
1) udokumentowanie zapisów pozwala na identyfikację dowodów i  sposobu ich zapisania w  księgach rachunkowych na 
wszystkich etapach przetwarzania danych;  
    
Dziennik  Ustaw  – 21 – Poz. 351 
 
 2) zapisy uporządkowane są chronologicznie i  systematycznie według kryterió w klasyfikacyjnych umożliwiających 
sporządzenie obowiązujących jednostkę sprawozdań finansowych i  innych, sprawozdań, w  tym deklaracji podatk o-
wych oraz dokonanie rozliczeń finansowych;  
3) w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zap ewniona jest kontrola kompletności zbi o-
rów systemu rachunkowości oraz parametrów przetwarzania danych;  
4) zapewniony jest dostęp do zbiorów danych pozwalających, bez względu na stosowaną technikę, na uzyskanie 
w dowolnym czasie i  za dowolnie wybrany okres sprawozdawczy jasnych i  zrozumiałych informacji o  treści zapisów 
dokonanych w  księgach rachunkowych.  
5. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bieżąco, jeżeli:  
1) pochodzące z  nich informacje umożliwiają sporządzenie w  terminie obowiązujących jednostkę  sprawozdań finan -
sowych i  innych, sprawozdań, w  tym deklaracji podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych;  
2) zestawienia obrotów i  sald kont księgi głównej są sporządzane przynajmniej za poszczególne okresy sprawozda w-
cze, nie rzadziej niż na koniec  miesiąca, w  terminie, o  którym mowa w  pkt 1, a za rok obrotowy – nie później niż do 
85 dnia po dniu bilansowym;  
3) ujęcie wpłat i  wypłat gotówką, czekami i  wekslami obcymi oraz obrotu detalicznego i  gastronomii następuje w  tym 
samym dniu, w  którym zostały  dokonane.  
Art. 25. 1. Stwierdzone błędy w  zapisach poprawia się:  
1) przez skreślenie dotychczasowej treści i  wpisanie nowej, z  zachowaniem czytelności błędnego zapisu, oraz podpis a-
nie poprawki i  umieszczenie daty; poprawki takie muszą być dokonane jednocz eśnie we wszystkich księgach r a-
chunkowych i  nie mogą nastąpić po zamknięciu miesiąca lub  
2) przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów, dokonywane tylko 
zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi.  
2. W razie ujawnien ia błędów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera, 
dozwolone są tylko korekty dokonane w  sposób określony w  ust. 1 pkt 2. 
Rozdział 3  
Inwentaryzacja  
Art. 26. 1. Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku o brotowego inwentaryzację:  
1) aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych w  postaci 
materialnej, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do  
inwestycji, z  zastrzeżeniem  pkt 3, a także maszyn i  urządzeń wchodzących w  skład środków trwałych w  budowie – 
drogą spisu ich ilości z  natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z  danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaś -
nienia i  rozliczenia ewentualnych różnic;  
2) aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, 
w tym papierów wartościowych w  formie zdematerializowanej, należności , w tym udzielonych pożyczek, z zastrz e-
żeniem  pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własny ch składników aktywów – drogą otrzymania od banków 
i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w  księgach rachunkowych jednostki stanu 
tych aktywów oraz wyjaśnienia i  rozliczenia ewentualnych różnic;  
3) środków trwałych, do których dos tęp jest znacznie utrudniony, gruntów oraz praw zakwalifikowanych do nieruch o-
mości, należności spornych i  wątpliwych, a  w bankach również należności zagrożonych, należności i  zobowiązań 
wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z  tytułów publicznopraw nych, a  także aktywów i  pasywów nie -
wymienionych w  pkt 1 i 2 oraz wymienionych w  pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z  natury lub uzgodnienie 
z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe – drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z  odpowiednimi d o-
kumentami i  weryfikacji wartości tych składników.  
2. Inwentaryzacją drogą spisu z  natury obejmuje się również znajdujące się w  jednostce składniki aktywów, będące 
własnością innych jednostek, powierzone jej do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając te 
jednostki o  wynikach spisu. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, sped y-
cyjne i  składowania.  
    
Dziennik  Ustaw  – 22 – Poz. 351 
 
 3. Termin i  częstotliwość inwentaryzacji, określone w  ust. 1, uważa się za dotrzymane, jeżeli i nwentaryzację:  
1) składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w  toku produkcji 
oraz materiałów, towarów i  produktów gotowych, określonych w  art. 17 ust. 2 pkt 4 – rozpoczęto nie wcześniej niż 
3 miesiące przed k ońcem roku obrotowego, a  zakończono do 15  dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło 
przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z  natury lub potwierdzenia salda – przychodów 
i rozchodów (zwiększeń i  zmniejszeń), jakie nastąpi ły między datą spisu lub potwierdzenia a  dniem ustalenia stanu 
wynikającego z  ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z  ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po 
dniu bilansowym;  
2) zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i  półproduktów zna jdujących się w  strzeżonych składowiskach 
i objętych ewidencją ilościowo -wartościową – przeprowadzono raz w  ciągu 2  lat; 
3) nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujących się na terenie strzeżonym  
innych środków trwał ych oraz maszyn i  urządzeń wchodzących w  skład środków trwałych w  budowie – przeprow a-
dzono raz w  ciągu 4  lat; 
4) zapasów towarów i  materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w  punktach obrotu detalicznego je d-
nostki – przeprowadzono raz w  roku;  
5) zapasów drewna w  jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – przeprowadzono raz w  roku.  
4. Inwentaryzację, o  której mowa w  ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez je d-
nostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w  stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.  
4a.22) Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do działalności przedsiębiorstwa w spadku na dzień, w którym zarządca  
sukcesyjny przestał pełnić swą funkcję, albo na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.  
5. Można odstąpić od przeprowadzenia inwentaryzacji:  
1) (uchylony)  
2) w przypadku połączenia lub podziału jednostek, z  wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w  drodze umowy 
pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji;  
3) w przypadku zawieszenia działa lności, jeżeli zgodnie z  art. 12 ust. 3b jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.  
Art. 27. 1. Przeprowadzenie i  wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i  powiązać z  zapisami 
ksiąg rachunkowych.  
2. Ujawnione w  toku inwentaryzacji różnice międ zy stanem rzeczywistym a  stanem wykazanym w  księgach rachu n-
kowych należy wyjaśnić i  rozliczyć w  księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwent a-
ryzacji.  
Rozdział 4  
Wycena aktywów i  pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego  
Art. 28. 1. Aktywa i  pasywa wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w  sposób następujący:  
1) środki trwałe oraz wartości niematerialne i  prawne – według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub wartości 
przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków tr wałych), pomniejszonych o  odpisy amortyzacyjne lub umorz e-
niowe, a  także o  odpisy z  tytułu trwałej utraty wartości;  
1a) nieruchomości oraz wartości niematerialne i  prawne zaliczane do inwestycji – według zasad, stosowanych do śro d-
ków trwałych oraz wartości niematerialnych i  prawnych, określonych w  pkt 1 oraz w art. 31, art. 32 ust. 1–5 i art. 33 
ust. 1 lub według ceny rynkowej bądź inaczej określonej wartości godziwej;  
2) środki trwałe w  budowie – w wysokości ogółu kosztów pozostających w  bezpośrednim związk u z ich nabyciem lub 
wytworzeniem, pomniejszonych o  odpisy z  tytułu trwałej utraty wartości;  
3) udziały w  innych jednostkach oraz inne niż wymienione w  pkt 1a inwestycje zaliczone do aktywów trwałych –  
według ceny nabycia pomniejszonej o  odpisy z  tytułu t rwałej utraty wartości lub według wartości godziwej albo sk o-
rygowanej ceny nabycia – jeżeli dla danego składnika aktywów został określony termin wymagalności; wartość 
w cenie nabycia można przeszacować do wartości w  cenie rynkowej, a  różnicę z  przeszacowan ia rozliczyć zgodnie 
z art. 35 ust. 4; 
                                                           
22) Dodany przez art. 70 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 23 – Poz. 351 
 
 4) udziały w  jednostkach podporządkowanych zaliczone do aktywów trwałych – według zasad określonych w  pkt 3 lub 
metodą praw własności, pod warunkiem, że będzie ona stosowana jednolicie wobec wszystkich jednostek pod -
porządkowanych;  
5) inwestycje krótkoterminowe – według ceny (wartości) rynkowej albo według ceny nabycia lub ceny (wartości) ry n-
kowej, zależnie od tego, która z  nich jest niższa albo według skorygowanej ceny nabycia – jeżeli dla danego składn i-
ka aktywów zo stał określony termin wymagalności, a  krótkoterminowe inwestycje, dla których nie istnieje aktywny 
rynek, w  inny sposób określonej wartości godziwej;  
6) rzeczowe składniki aktywów obrotowych – według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich 
sprzedaży netto na dzień bilansowy;  
7) należności i  udzielone pożyczki – w kwocie wymaganej zapłaty, z  zachowaniem zasady ostrożności, z  zastrzeżeniem  
pkt 7a; 
7a) należności i  udzielone pożyczki zaliczone do aktywów finansowych, mogą być wyceniane wedł ug skorygowanej 
ceny nabycia, a  jeżeli jednostka przeznacza je do sprzedaży w  okresie do 3  miesięcy, to według wartości rynkowej 
lub inaczej określonej wartości godziwej;  
8) zobowiązania – w kwocie wymagającej zapłaty, z  zastrzeżeniem  pkt 8a; 
8a) zobowiązania finansowe mogą być wyceniane według skorygowanej ceny nabycia, a  jeżeli jednostka przeznacza je 
do sprzedaży w  okresie do 3  miesięcy, to według wartości rynkowej lub inaczej określonej wartości godziwej;  
9) rezerwy – w uzasadnionej, wiarygodni e oszacowanej wartości;  
9a) udziały (akcje) własne – według cen nabycia;  
10) kapitały (fundusze) własne, z  wyjątkiem udziałów (akcji) własnych, oraz pozostałe aktywa i  pasywa – w wartości nom i-
nalnej . 
2. Cena nabycia, o  której mowa w  ust. 1, to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedaj ą-
cemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i  usług oraz podatku akcyzowego, a  w przypadku importu p o-
większona o  obciążenia o  charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o  koszty bezpośrednio  związane z  zakupem 
i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z  kosztami 
transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a  obniżona o  rabaty, opusty, inne 
podobne  zmniejszenia i  odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a  w szczególności 
przyjętego nieodpłatnie, w  tym w  drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego 
lub podobnego przedmiotu.  
2a. W przypadkach nabycia udziałów (akcji) własnych w  drodze egzekucji za cenę nabycia uważa się cenę nabycia 
ustaloną w  postępowaniu egzekucyjnym, powiększoną o  koszty poniesione w  toku postępowania egzekucyjnego, które nie 
zostały spółce zwrócone. W  przypadku n ieodpłatnego nabycia udziałów (akcji) własnych cena nabycia obejmuje wszys t-
kie koszty ponoszone przez spółkę na ich nabycie.  
3. Koszt wytworzenia produktu obejmuje koszty pozostające w  bezpośrednim związku z  danym produktem oraz uz a-
sadnioną część kosztów p ośrednio związanych z  wytworzeniem tego produktu. Koszty bezpośrednie obejmują wartość 
zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i  przetworzenia związane bezpośrednio z  produkcją i  inne koszty 
poniesione w  związku z  doprowadzeniem produktu do po staci i  miejsca, w  jakich się znajduje w  dniu wyceny. Do uz a-
sadnionej, odpowiedniej do okresu wytwarzania produktu, części kosztów pośrednich zalicza się zmienne pośrednie kos z-
ty produkcji oraz tę część stałych, pośrednich kosztów produkcji, które odpowiad ają poziomowi tych kosztów przy no r-
malnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Za normalny poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych uznaje 
się przeciętną, zgodną z  oczekiwaniami w  typowych warunkach, wielkość produkcji za daną liczbę okresów lub sezo nów, 
przy uwzględnieniu planowych remontów. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kosztu wytworzenia produktu, jego wyceny 
dokonuje się według ceny sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej o  przeciętnie osiągany 
przy sprzedaży produ któw zysk brutto ze sprzedaży, a  w przypadku produktu w  toku – także z  uwzględnieniem stopnia 
jego przetworzenia.  
Do kosztów wytworzenia produktu nie zalicza się kosztów:  
1) będących konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i  strat produkcyjn ych; 
2) ogólnego zarządu, które nie są związane z  doprowadzaniem produktu do postaci i  miejsca, w  jakich się znajduje na 
dzień wyceny;  
3) magazynowania wyrobów gotowych i  półproduktów, chyba że poniesienie tych kosztów jest niezbędne w  procesie 
produkcji;  
4) kosztów sprzedaży produktów.  
Koszty te wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w  którym zostały poniesione.  
    
Dziennik  Ustaw  – 24 – Poz. 351 
 
 4. W przypadkach uzasadnionych niezbędnym, długotrwałym przygotowaniem towaru lub produktu do sprzedaży 
bądź długim okresem wytwarzan ia produktu, cenę nabycia lub koszt wytworzenia można zwiększyć o  koszty obsługi  
zobowiązań zaciągniętych w  celu finansowania zapasu towarów lub produktów w  okresie ich przygotowania do sprzedaży 
bądź wytworzenia i  związanych z  nimi różnic kursowych, pomn iejszone o  przychody z  tego tytułu.  
4a. Jednostki, z wyjątkiem jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1 –6, które za poprzedni rok obrotowy  nie 
przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:  
1)23) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
2)23) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
3) 50 osób – w przy padku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty  
– mogą przy obliczaniu kosztu wytworzenia produktu zgodnie z ust. 3 do kosztów bezpośrednich doliczyć koszty  pośre d-
nie związane z wytworzeniem tego produktu, niezależnie od poziomu wykorzysta nia zdolności produkcyjnych.  Ustalony 
w ten sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od możliwej do uzyskania ceny sprzedaży  netto.  
5. Za cenę (wartość) sprzedaży netto składnika aktywów przyjmuje się możliwą do uzyskania na dzień bilansowy  
cenę jego sprzedaży, bez podatku od towarów i  usług i  podatku akcyzowego, pomniejszoną o  rabaty, opusty i  inne podo b-
ne zmniejszenia oraz koszty związane z  przystosowaniem składnika aktywów do sprzedaży i  dokonaniem tej sprzedaży, 
a powiększoną o  należną dotację prze dmiotową. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto danego składnika 
aktywów, należy w  inny sposób określić jego wartość godziwą na dzień bilansowy.  
6. Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik akty wów mógłby zostać wymieni ony, a zobowi ą-
zanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i  dobrze poinformowanymi, nie -
powiązanymi ze sobą stronami. Wartość godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w  obrocie na aktywnym 
rynku stanowi cena rynkowa pomniejszona o  koszty związane z  przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich wysokość była 
znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez jednostkę oraz zobowiązań finansowych, które je d-
nostka zamierza zaciągnąć, stanowi zgłoszona na rynku  bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową aktywów finans o-
wych, które jednostka zamierza nabyć, oraz zaciągniętych zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na rynek bieżąca 
oferta sprzedaży.  
7. Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże pr awdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę 
składnik aktywów nie przyniesie w  przyszłości w  znaczącej części lub w  całości przewidywanych korzyści ekonomic z-
nych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego doprowadzającego wartość składnika aktywów  wynikającą z  ksiąg 
rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a  w przypadku jej braku – do ustalonej w  inny sposób wartości godziwej.  
8. Cena nabycia i  koszt wytworzenia środków trwałych w  budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych 
i prawnych obej muje ogół ich kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania 
i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w  tym również:  
1) niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i  usług oraz podatek akcyzowy;  
2) koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w  celu ich finansowania i  związane z  nimi różnice kursowe, pomniejszony 
o przychody z  tego tytułu.  
8a. Skorygowana cena nabycia aktywów finansowych i  zobowiązań finansowych to cena nabycia (wartość), w  jakiej 
składnik aktyw ów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunk o-
wych, pomniejszona o  spłaty wartości nominalnej, odpowiednio skorygowana o  skumulowaną kwotę zdyskontowanej 
różnicy między wartością początkową składnika i  jego w artością w  terminie wymagalności, wyliczoną za pomocą efe k-
tywnej stopy procentowej, a  także pomniejszona o  odpisy aktualizujące wartość.  
9. Lokaty, których ryzyko ponosi ubezpieczający, są wyceniane przez zakład ubezpieczeń na życie według  wartości 
godziwy ch ustalonych na dzień bilansowy. Różnice między wartością godziwą a wartością według cen  nabycia albo kos z-
tu wytworzenia tych lokat odpowiednio zwiększają lub zmniejszają rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe na życie, kt ó-
rych ryzyko lokaty ponosi ubezpiecza jący. Wartość godziwą nieruchomości określa  rzeczoznawca majątkowy co najmniej 
raz na 5 lat. Wartość godziwą nieruchomości położonych za granicą ustala  się według zasad obowiązujących w kraju ich 
położenia, a zagranicznych instrumentów finansowych – według  zasad obowiązujących w kraju ich pochodzenia. Jeżeli 
nie jest możliwe ustalenie wartości godziwej innych lokat  niż nieruchomości, to ich wycena następuje po cenach nabycia 
albo kosztach wytworzenia z uwzględnieniem odpisów  z tytułu trwałej utraty wartości , z wyjątkiem instrumentów fina n-
sowych, dla których ustalony jest termin  wymagalności i których wycena następuje wed ług skorygowanej ceny nabycia 
z uwzględnieniem odpisów  z tytu łu trwa łej utraty warto ści. 
                                                           
23) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 25 – Poz. 351 
 
 10. W ubezpieczeniach majątkowych i  osobowych dopus zcza się stosowanie dyskonta lub odpisów wyłącznie przy 
ustalaniu rezerw na skapitalizowaną wartość rent, rezerw ubezpieczeń na życie, rezerw ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko 
lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający, oraz rezerw na premie i  rabaty (boni fikaty) dla ubezpieczonych w  związku 
z osiąganymi dochodami z  lokat stanowiących pokrycie tych rezerw.  
11. Na dzień nabycia lub powstania ujmuje się w  księgach rachunkowych nabyte lub powstałe:  
1) zapasy rzeczowych składników aktywów obrotowych – według ce n nabycia lub kosztów wytworzenia;  
2) należności i  zobowiązania, w  tym również z  tytułu pożyczek – według wartości nominalnej.  
12. Przepis  ust. 11 pkt 2 nie dotyczy banków.  
Art. 28a. Jednostka mik ro nie wycenia aktywów i  pasywów według wartości godziwej i  skorygowanej ceny nabycia.  
Art. 28b. 1. Jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z  następujących trzech 
wielkości:  
1)24) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
2)24) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w  przelic zeniu na pełne etaty  
– mogą nie stosować przepisów wydanych na podstawie  art. 81 ust. 2 pkt 4. 
2. Przepisu  ust. 1 nie stosuje się do jednostek, o  których mowa w  art. 3 ust. 1e pkt 1–6, oraz jednostek mikro.  
Art. 29. 1. Jeżeli założenie kontynuacji działaln ości, o  którym mowa w  art. 5 ust. 2, nie jest zasadne, to wycena 
aktywów jednostki następuje po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo 
kosztów wytworzenia, pomniejszonych o  dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub  umorzeniowe, a  także odpisy z  tytułu 
trwałej utraty wartości. W  takim przypadku jednostka jest również obowiązana utworzyć rezerwę na przewidywane 
dodatkowe koszty i  straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.  
2. Wycena po cenach sprzedaży netto i  utworzenie rezerwy następują w  szczególności w  przeddzień postawienia 
jednostki w  stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości, na koniec roku obrotowego, jeżeli na dzień zatwierdzenia sprawo z-
dania finansowego za dany rok obrot owy jednostka nie będzie kontynuowała działalności, na koniec roku obrotowego 
przypadającego w  czasie trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, a  także w  przeddzień przekazania, 
podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia umowa nie p rzewiduje przyjęcia za podstawę rozliczeń wartości 
majątku ustalonej przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie przez jednostkę kontynuowana.  
2a. Różnica powstała w  wyniku wyceny oraz utworzenia rezerwy, o  których mowa w  ust. 1, wpływa na kapitał 
(fundusz) z  aktualizacji wyceny.  
3. Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zmiana formy prawnej jednostki nie stanowią przeszkody do 
uznania, że działalność będzie kontynuowana.  
Art. 30. 1. Nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone w walutach obcych:  
1) składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w  jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności)  
i pasywów – po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank 
Polski, z  zastrzeżen iem pkt 2; 
2) gotówkę znajdującą się w  jednostkach prowadzących kupno i  sprzedaż walut obcych – po kursie, po którym nastąpił 
jej zakup, jednak w  wysokości nie wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty przez 
Narodowy Bank Pols ki. 
2. Wyrażone w  walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w  księgach rachunkowych na dzień ich przepr o-
wadzenia – o ile odrębne przepisy dotyczące środków pochodzących z  budżetu Unii Europejskiej i  innych krajów Eur o-
pejskiego Obszaru Gospodarczego o raz środków niepodlegających zwrotowi, pochodzących ze źródeł zagranicznych nie 
stanowią inaczej – odpowiednio po kursie:  
1) faktycznie zastosowanym w  tym dniu, wynikającym z  charakteru operacji – w przypadku sprzedaży lub kupna walut 
oraz zapłaty należnoś ci lub zobowiązań;  
2) średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z  dnia poprzedzającego ten dzień – w przypadku 
zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o  którym mowa w  pkt 1, a także 
w przypadku po zostałych operacji.  
                                                           
24) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 26 – Poz. 351 
 
 3. Jeżeli aktywa i  pasywa są wyrażone w  walutach, dla których Narodowy Bank Polski nie ogłasza kursu, to kurs 
tych walut określa się w  relacji do wskazanej przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ogłaszany przez Nar o-
dowy Ba nk Polski.  
4. Różnice kursowe dotyczące inwestycji długoterminowych wyrażonych w  walutach obcych, powstałe na dzień ich 
wyceny, rozlicza się w  sposób określony w  art. 35 ust. 2 i 4. Różnice kursowe, z  zastrzeżeniem  ust. 5–7, dotyczące poz o-
stałych aktywów i  pasywów wyrażonych w  walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny oraz przy zapłacie należności 
i zobowiązań w  walutach obcych, jak również sprzedaży walut, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów 
finansowych, a  w uzasadnionych przypadkach – do kosztu wytworzenia produktów lub ceny nabycia towarów, a  także 
ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w  budowie lub wartości niematerialnych 
i prawnych.  
5. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących  pokrycie rezerw techniczno -ubezpie czenio -
wych , zakłady ubezpieczeń na życie oraz zakłady reasekuracji prowadzące działalność reasekuracyjną w  zakresie reasek u-
racji ubezpieczeń na życie zaliczają do przychodów lub kosztów działalności lokacyjnej i  wykazu ją w  technicznym  
rachunku ubezpieczeń na życie.  
6. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących pokrycie rezerw techniczno -ubezpiecze -
niowych w  części dotyczącej lokat środków skapitalizowanej wartości rent i  rezerwy na premie oraz  rabaty dla ubezpi e-
czonych, zakłady ubezpieczeń majątkowych i  osobowych oraz zakłady reasekuracji prowadzące działalność reasekuracy j-
ną w  zakresie reasekuracji ubezpieczeń majątkowych i  osobowych zaliczają do przychodów lub kosztów działalności 
lokacyjnej i wykazują w  technicznym rachunku ubezpieczeń majątkowych i  osobowych.  
7. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od należności i  zobowiązań z  tytułu ubezpieczeń i  reasekuracji zalicza 
się do pozostałych przychodów lub kosztów technicznych na udziale włas nym.  
Art. 31. 1. Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają koszty 
jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i  powodującego, że wartość 
użytkowa tego środka po  zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową, 
mierzoną okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego środka 
trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.  
2. Wartość początkową środków trwałych – z wyjątkiem gruntów niesłużących wydobyciu kopalin metodą odkry w-
kową – zmniejszają odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w  celu uwzględnienia utraty ich wartości, na 
skutek używania lub upływu czasu.  
3. Wart ość początkowa i  dotychczas dokonane od środków trwałych odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe mogą, 
na podstawie odrębnych przepisów, ulegać aktualizacji wyceny. Ustalona w  wyniku aktualizacji wyceny wartość księg o-
wa netto środka trwałego nie powinna być w yższa od jego wartości godziwej, której odpisanie w  przewidywanym okresie 
jego dalszego używania jest ekonomicznie uzasadnione.  
4. Powstałą na skutek aktualizacji wyceny różnicę wartości netto środków trwałych, o  której mowa w  ust. 3, odnosi 
się na kapitał  (fundusz) z  aktualizacji wyceny i  nie może ona być przeznaczona d o podziału. Kapitał (fundusz) z aktual i-
zacji wyceny podlega, z  zastrzeżeniem  art. 32 ust. 5, zmniejszeniu o  różnicę z  aktualizacji wyceny uprzednio zaktualiz o-
wanych zbywanych lub zlikwidowan ych środków trwałych. Różnica ta wpływa na kapitał (fundusz) zapasowy lub inny 
o podobnym charakterze, o  ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.  
Art. 32. 1. Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego,  
planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie 
wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania, a  jej zakończenie – nie później niż z  chwilą zrównania wartości 
odpisów amortyzacyj nych lub umorzeniowych z  wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwid a-
cji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru, z  ewentualnym uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji ceny 
sprzedaży netto pozostałości środka trwałego.  
2. Przy ustalaniu okresu amortyzacji i  rocznej stawki amortyzacyjnej uwzględnia się okres ekonomicznej użytecz -
ności środka trwałego, na określenie którego wpływają w  szczególności:  
1) liczba zmian, na których pracuje środek trwały;  
2) tempo postępu techniczno -ekonomicznego;  
3) wydajność środka trwałego mierzona liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właś -
ciwym  miernikiem;  
4) prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego;  
5) przewidywana przy likwidacji cena sprzedaży netto istotnej pozostałości środka trwałego.  
    
Dziennik  Ustaw  – 27 – Poz. 351 
 
 3. Na dzień przyjęcia środka trwałego do używania należy ustalić okres lub stawkę i  metodę jego amortyzacji.  Po-
prawność stosowanych okresów i  stawek amortyzacji środków trwałych powinna być przez jedno stkę okresowo wery - 
fikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w  następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.  
4. W przypadku zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z  używania lub innych prz y-
czyn powodujących  trwałą utratę wartości środka trwałego, dokonuje się – w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych – 
odpowiedniego odpisu aktualizującego jego wartość.  
5. Odpisy, o  których mowa w  ust. 4, dotyczące środków trwałych, których wycena została zaktualizowana na pod-
stawie odrębnych przepisów, zmniejszają odniesione na kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny różnice spowodowane 
aktualizacją wyceny. Ewentualną nadwyżkę odpisu, o  którym mowa w  ust. 4, nad różnicami z  aktualizacji wyceny zalicza 
się do pozostałych kos ztów operacyjnych.  
6. Dla środków trwałych o  niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy amortyzacyjne lub um o-
rzeniowe w  sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla gru p środków zbliżonych rodzajem i prze-
znaczeniem lub j ednorazowo odpisując wartość tego rodzaju środków trwałych.  
7.25) Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i us t. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c 
pkt 1 albo ust. 1d, może dokonywać odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych według zasad 
określonych w przepisach podatkowych.  
8.25) Przepisu ust. 7 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo -akcyjnych i spółek jawnych lub 
komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną od powiedzialność są spółki kapita łowe, 
spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.  
Art. 33. 1.26) Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów dokonywania od nich odpisów amor tyza-
cyjnych  lub umorzeniowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 1 –4 i 6–8.  
2. Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed 
podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii, zalic za się do wartości niematerialnych i  prawnych, jeżeli:  
1) produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a  dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie okreś -
lone; 
2) techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i  odpo wiednio udokumentowana i  na tej po d-
stawie jednostka podjęła decyzję o  wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii;  
3) koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub 
zastosowania technologi i. 
3. Koszty, o  których mowa w  ust. 2, odpisuje się przez okres ekonomicznej użyteczności rezultatów prac rozwoj o-
wych. Jeżeli w  wyjątkowych przypadkach nie można wiarygodnie oszacować okresu ekonomicznej użyteczności rezult a-
tów zakończonych prac rozwojowych, to okres dokonywania odpisów nie może przekraczać 5  lat. 
4. Wartość firmy stanowi różnicę między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej jej części a  niższą od 
niej wartością godziwą przejętych aktywów netto. Jeżeli cena nabycia j ednostki lub zorganizowanej jej części jest niższa 
od wartości godziwej przejętych aktywów netto, to różnica stanowi ujemną wart ość firmy. Zasady rozliczania i odpisyw a-
nia wartości firmy lub ujemnej wartości firmy określa  art. 44b ust. 10–12. 
Art. 34. 1. Jednostki mogą wyceniać:  
1) materiały i  towary – w cenach zakupu,  
2) produkty w  toku produkcji – w wysokości bezpośrednich kosztów wytworzenia lub tylko materiałów bezpośrednich 
bądź nie wyceniać ich w  ogóle  
– jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz w yniku finansowego jednostki. Zasady, o  których mowa w  pkt 2, nie mogą 
być stosowane do produkcji o  przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż 3  miesiące, przeznaczonej do sprzedaży 
lub na rzecz środków trwałych w  budowie jednostki. Nie dotyczy to jednak p rodukcji rolnej.  
                                                           
25) Dodany  przez art. 9 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
26) W brzmieniu ustalonym przez  art. 9 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 28 – Poz. 351 
 
 2. Składniki rzeczowych aktywów obrotowych mogą być na dzień nabycia lub wytworzenia ujmowane w  księgach  
rachunkowych w  cenach przyjętych do ewidencji, z  uwzględnieniem różnic między tymi cenami a  rzeczywistymi cenami 
ich nabycia albo zak upu, albo kosztami wytworzenia. Na dzień bilansowy wartość składników rzeczowych aktywów o b-
rotowych, wyrażoną w  cenach ewidencyjnych, doprowadza się do poziomu określonego w  ust. 1 lub w art. 28 ust. 1 pkt 6. 
Nie dotyczy to produktów gotowych, produktów w  toku i  półproduktów, jeżeli do ich ewidencji stosuje się koszty plan o-
wane, w  tym normatywne, różnice zaś między planowanymi a  rzeczywistymi kosztami wytworzenia są nieznaczne. St o-
sowane do wyceny na dzień bilansowy ceny nabycia albo zakupu, albo planowane koszty wytworzenia nie mogą być 
wyższe od cen sprzedaży netto tych składników.  
3. Wytworzone przez jednostkę filmy, oprogramowanie komputerów, projekty typowe i  inne produkty o  podobnym 
charakterze, przeznaczone do sprzedaży, wycenia się w  okresie przynosz enia przez nie korzyści ekonomicznych, nie dłu ż-
szym niż 5  lat, w  wysokości nadwyżki kosztów ich wytworzenia nad przychodami według cen sprzedaży netto, uzysk a-
nymi ze sprzedaży tych produktów w  ciągu tego okresu. Nieodpisane po upływie tego okresu koszty wy tworzenia zwię k-
szają pozostałe koszty operacyjne.  
4. W przypadku gdy ceny nabycia albo zakupu, albo koszty wytworzenia jednakowych albo uznanych za jednakowe, 
ze względu na podobieństwo ich rodzaju i  przeznaczenie, są różne, wartość stanu końcowego rzeczow ych składników 
aktywów obrotowych wycenia się w  zależności od przyjętej przez jednostkę metody ustalania wartości ich rozchodu, 
w tym zużycia, sprzedaży:  
1) według cen przeciętnych, to jest ustalonych w  wysokości średniej ważonej cen (kosztów) danego skład nika akt y-
wów;  
2) przyjmując, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników aktywów, 
które jednostka najwcześniej nabyła (wytworzyła);  
3) przyjmując, że rozchód składników aktywów wycenia się kolejno po cenach (koszta ch) tych składników aktywów, 
które jednostka najpóźniej nabyła (wytworzyła);  
4) w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników aktywów, które dotyczą ściśle 
określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub wytw orzenia.  
5. Odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych dokonane w  związku z  utratą ich 
wartości oraz wynikające z  wyceny według cen sprzedaży netto zamiast według cen nabycia, albo zakupu, albo kosztów 
wytworzenia – zalicza się d o pozostałych kosztów operacyjnych.  
Art. 34a. 1. Przychody z  wykonania niezakończonej usługi, w  tym budowlanej, objętej umową, w  okresie realizacji 
dłuższym niż 6  miesięcy, wykonanej na dzień bilansowy w  istotnym stopniu, ustala się, na dzień bilansowy pro porcjona l-
nie do stopnia zaawansowania usługi, jeżeli stopień ten, jak również przewidywane całkowite koszty wykonania usługi za 
cały czas jej realizacji, można ustalić w  sposób wiarygodny.  
2. Przychody z  wykonania niezakończonej usługi, w  tym budowlanej, w  okresie od dnia zawarcia umowy do dnia  
bilansowego – po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w  ubiegłych okresach sprawozdawczych – 
ustala się proporcjonalnie do stopnia jej zaawansowania. Stopień zaawansowania usługi mierzy się w  zależności od prz y-
jętej przez jednostkę metody:  
1) udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia przychodu w  całkowitych kosztach w y-
konania usługi,  
2) liczbą przepracowanych godzin bezpośrednich wykonania usługi,  
3) na podstawie obmia ru wykonanych prac,  
4) inną metodą  
– jeżeli wyrażają w  sposób wiarygodny stopień zaawansowania usługi.  
3. W przypadku gdy umowa o  usługę, w  tym budowlaną, przewiduje, że cenę za tę usługę ustala się:  
1) w wysokości kosztów powiększonych o  narzut zysku – to przychód z  wykonania niezakończonej usługi ustala się 
w wysokości kosztów odpowiadających wykonanej części usługi, powiększonych o  narzut zysku;  
2) w wysokości ryczałtu – to przychód z  wykonania niezakończonej usługi ustala się proporcjonalnie do stopnia zaawa n-
sowania  wykonania usługi, o  ile stopień zaawansowania usługi na dzień bilansowy może zostać ustalony w  sposób 
wiarygodny.  
    
Dziennik  Ustaw  – 29 – Poz. 351 
 
 4. Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi, w  tym budowlanej, lub przewidywany, całkowity koszt jej 
wykonania nie moż e być na dzień bilansowy ustalony w  sposób wiarygodny, to przychód ustala się w  wysokości poni e-
sionych w  danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów, których pokrycie w  przyszłości 
przez zamawiającego jest prawdopodobne.  
5. Bez wzg lędu na zastosowany sposób ustalania przychodów na wynik finansowy jednostki wpływają przewidyw a-
ne straty związane z  wykonaniem usługi objętej umową.  
Art. 34b. 1. Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez je d-
nostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki za ten okres sprawozdawczy, w  którym przychody te wystąpiły.  
2. Koszty wytworzenia, które można jedynie w  sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyś -
ciom osiąganym przez jednostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki w  części, w  której dotyczą danego okresu 
sprawo zdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych.  
Art. 34c. 1. Koszty wytworzenia niezakończonej usługi, w  tym budowlanej, obejmują koszty pon iesione od dnia z a-
warcia odpowiedniej umowy do dnia bilansowego. Koszty poniesione przed zawarciem umowy, związane z  realizacją jej 
przedmiotu, zaliczane są do aktywów, jeżeli pokrycie w  przyszłości tych kosztów przychodami uzyskanymi od zamawi a-
jącego jest  prawdopodobne.  
2. Jeżeli przychody są ustalane odpowiednio do stopnia zaawansowania niezakończonej usługi w  inny sposób niż 
określony w  art. 34a ust. 2 pkt 1, to koszty wpływające na wynik finansowy jednostki ustala się w  takiej części całkow i-
tych kosztów  umowy, jaka odpowiada stopniowi zaawansowania usługi, po odliczeniu kosztów, które wpłynęły na wynik 
finansowy w  ubiegłych okresach sprawozdawczych, po uwzględnieniu straty, o  której mowa w  art. 34a ust. 5. Różnicę 
pomiędzy kosztami faktycznie poniesionym i a kosztami wpływającymi na wynik finansowy jednostki zalicza się do rozliczeń 
między okresowych.  
3. Poprawność przyjętych metod ustalania stopnia zaawansowania usługi, a  także przewidywanych całkowitych 
kosztów i  przychodów z  wykonania usługi, powinna by ć przez jednostkę, nie później niż na dzień bilansowy, zweryfik o-
wana. Spowodowane weryfikacją korekty wpływają na wynik finansowy jednostki tego okresu sprawozdawczego, 
w którym przeprowadzono weryfikację.  
Art. 34d. Przepisów  art. 34a i  34c można nie stoso wać, jeżeli udział przychodów z  niezakończonych usług na dzień 
bilansowy nie jest istotny w  całości przychodów operacyjnych okresu sprawozdawczego.  
Art. 35. 1. Nabyte lub powstałe aktywa finansowe oraz inne inwestycje ujmuje się w  księgach rachunkowych na 
dzień ich nabycia albo powstania, według ceny nabycia albo ceny zakupu, jeżeli koszty przeprowadzenia i  rozliczenia 
transakcji nie są istotne.  
2. Odpisu wyrażającego trwałą utratę wartości inwestycji zaliczonych do aktywów trwałych dokonuje się nie później  
niż na koniec okresu sprawozdawczego.  
3. Skutki wzrostu lub obniżenia wartości inwestycji krótkoterminowych wycenionych według cen (wartości) rynk o-
wych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. W  przypadku stosowania innych, niż okreś lone 
w art. 28 ust. 1 pkt 5 zasad wyceny krótkoterminowych inwestycji, skutki obniżenia ich wartości zalicza się do kosztów 
finansowych w  pełnej wysokości, natomiast skutki wzrostu ich wartości zalicza się do przychodów finansowych w wyso-
kości nie wyższej niż kwota różnic uprzednio odpisanych w  koszty finansowe.  
4. Skutki przeszacowania inwestycji zaliczonych do aktywów trwałych innych niż wymienione w  art. 28 ust. 1 
pkt 1a, powodujące wzrost ich wartości do poziomu cen rynkowych, zwiększają kapitał (fundus z) z aktualizacji wyceny. 
Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty, o  którą podwyższono z  tego tytułu kapitał 
(fundusz) z  aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy z  przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniej sza ten 
kapitał (fundusz). W  pozostałych przypadkach skutki obniżenia wartości inwestycji zalicza się do kosztów finansowych. 
Wzrost wartości danej inwestycji bezpośrednio wiążący się z  uprzednim obniżeniem jej wartości, zaliczonym do kosztów 
finansowych, ujmuje się do wysokości tych kosztów jako przychody finansowe.  
5. Jeżeli wartość zbytej inwestycji zaliczonej do aktywów trwałych była uprzednio przeszacowana albo wyceniana 
w cenie (wartości) rynkowej, lub w  cenie nabycia, w  zależności od tego, która z  nich była niższa, zaś skutki takiej wyceny 
ujęto w  sposób określony w  ust. 4, to nadwyżkę z  tytułu przeszacowania ustala się i  rozlicza z  kapitałem (funduszem) 
z aktualizacji wyceny.  
    
Dziennik  Ustaw  – 30 – Poz. 351 
 
 6. Inwestycje zaliczone do aktywów trwałych na dzień ich przekwalifikowania  do inwestycji krótkoterminowych 
wycenia się:  
1) w wartości księgowej albo cenie nabycia, w  zależności od tego, która z  nich jest niższa – jeżeli inwestycje krótk o-
terminowe wycenia się w  wartości rynkowej lub cenie nabycia, zależnie od tego, która z  nich jest niższa;  
2) według wartości księgowej – jeżeli inwestycje krótkoterminowe wycenia się w  wartości rynkowej.  
Jeżeli przekwalifikowana inwestycja długoterminowa była uprzednio przeszacowana, a  skutki przeszacowania ujęte są 
w kapitale (funduszu) z  aktuali zacji wyceny, to nierozliczoną na dzień przekwalifikowania nadwyżkę z  tytułu przeszac o-
wania inwestycji długoterminowej zalicza się do kosztów lub przychodów finansowych.  
7. Inwestycje krótkoterminowe na dzień ich przekwalifikowania do inwestycji długotermi nowych wycenia się w e-
dług zasad określonych w  ust. 6, z tym że jeżeli inwestycja krótkoterminowa była wyceniona w  wartości rynkowej, to 
pomimo jej przekwalifikowania wycena pozostaje bez zmiany.  
8. Jeżeli ceny nabycia jednakowych albo uznanych za jednakowe , ze wz ględu na podobieństwo rodzaju i przezn a-
czenie, składników inwestycji są różne, to ich rozchód wycenia się według metody wybranej przez jednostkę spośród 
metod, o  których mowa w  art. 34 ust. 4 pkt 1–3. 
Art. 35a. 1. Na dzień zawarcia kontraktu emitent lub wystawca instrumentu finansowego wprowadza do ksiąg  
rachunkowych wyemitowany lub wystawiony przez siebie instrument, a  także składniki tego instrumentu, odpowiednio 
zakwalifikowane do kapitałów (funduszy) własny ch jako instrumenty kapitałowe bądź do zobowiązań krótkoterminowych 
lub długoterminowych również wtedy, gdy składnik mający charakter zobowiązania nie jest zobowiązaniem finansowym.  
2. Różnice z  przeszacowania wartości instrumentu finansowego, a  także osią gnięte przychody lub poniesione koszty 
stosownie do kwalifikacji instrumentu finansowego, o  której mowa w  ust. 1, wpływają odpowiednio na wynik finansowy 
lub kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny.  
3. Kontrakty dotyczące instrumentów finansowych uznaje si ę za służące o graniczeniu ryzyka związanego z aktyw a-
mi lub pasywami jednostki, tj. zabezpieczeniu tych aktywów lub pasywów, jeżeli co najmniej:  
1) przed zawarciem kontraktu ustalono jego cel oraz określono, które aktywa lub pasywa mają zostać za pomocą teg o 
kontraktu zabezpieczone;  
2) zabezpieczający instrument finansowy będący przedmiotem kontraktu i  zabezpieczane za jego pomocą aktywa lub 
pasywa charakteryzują się podobnymi cechami, a  w szczególności wartością nominalną, datą zapadalności, wpł y-
wem zmian s topy procentowej albo kursu waluty;  
3) stopień pewności oczekiwań dotyczących przewidywanych w  wyniku kontraktu przepływów środków pieniężnych 
jest znaczny.  
4. Jeżeli warunki, o  których mowa w  ust. 3, zostały spełnione, to przy wycenie zabezpieczanych akty wów lub pas y-
wów uwzględnia się wartość nabytych dla ich zabezpieczenia instrumentów finansowych oraz zmiany ich wartości.  
Art. 35b. 1. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez  
dokonanie odpisu aktuali zującego, w  odniesieniu do:  
1) należności od dłużników postawionych w  stan likwidacji lub w  stan upadłości oraz w  stosunku do których zostało 
otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub został złożony wniosek o  zatwierdzenie układu w  postępowaniu 
o zatwier dzenie układu – do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, 
zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu -komisarzowi w  postępowaniu upadłościowym lub umieszczonej w  spisie 
wierzytelności w  postępowaniu restrukturyzacyjnym;  
2) należności od dłużników w  przypadku oddalenia wniosku o  ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie w y-
starcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego – w pełnej wysokości nale ż-
ności;  
3) należności kwestionowanych przez dłużników oraz z  których zapłatą dłużnik zalega, a  według oceny sytuacji mają t-
kowej i  finansowej dłużnika spłata należności w  umownej kwocie nie jest prawdopodobna – do wysokości niepokr y-
tej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności;  
4) należnoś ci stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w  stosunku do których uprzednio dok o-
nano odpisu aktualizującego – w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania;  
5) należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o  znaczny m stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, 
w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców – w wysokości wiar y-
godnie oszacowanej kwoty odpisu, w  tym także ogólnego, na nieściągalne należności.  
    
Dziennik  Ustaw  – 31 – Poz. 351 
 
 2. Odpisy aktualizując e wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do 
kosztów finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacji.  
3. Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprz ednio odpisy aktualizujące ich 
wartość.  
4. Należności, o  których mowa w  ust. 3, od których nie dokonano odpisów aktualizujących ich wartość lub dokonano 
odpisów w  niepełnej wysokości, zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych.  
Art. 35c. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość aktywów, w  tym 
również odpisu z  tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego 
odpisu aktualizująceg o zwiększa wartość danego składnika aktywów i  podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych 
przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych.  
Art. 35d. 1. Rezerwy tworzy się na:  
1) pewne lub o  dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w  sposób wiarygo d-
ny oszacować, a  w szczególności na straty z  transakcji gospodarczych w  toku, w  tym z  tytułu udzielonych gwarancji,  
poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego;  
2) przyszłe zobowiązania s powodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest z o-
bowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w  tej sprawie wiążące umowy, a  plany restrukturyzacji pozwalają 
w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowią zań. 
2. Rezerwy, o  których mowa w  ust. 1, zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów 
finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie od okoliczności, z  którymi przyszłe zobowiązania się wiążą.  
3. Powstanie zobowiązania, na które up rzednio utworzono rezerwę, zmniejsza rezerwę.  
4. Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na 
dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansow e lub zyski na d-
zwyczajne.  
Art. 36. 1. Kapitały (fundusze) własne ujmuje się w  księgach rachunkowych z  podziałem na ich rodzaje i  według  
zasad określonych przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy o  utworzeniu jednostki.  
2. Kapitał zakładowy spół ek kapitałowych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzaje m-
nej, fundusz udziałowy spółdzielni wykazuje się w  wysokości określonej w  umowie lub statucie i  wpisanej w  rejestrze 
sądowym. Zadeklarowane lecz niewniesione wkłady kapitałowe  ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału.  
2a. (uchylony)  
2b. Koszty emisji akcji poniesione przy powstaniu spółki akcyjnej lub podwyższeniu kapitału zakładowego zmnie j-
szają kapitał zapasowy spółki do wysokości nadwyżki wartości emisji nad wartośc ią nominalną akcji, a  pozostałą ich 
część zalicza się do kosztów finansowych.  
2c. Kapitały (fundusze) własne powstałe z  zamiany dłużnych papierów wartościowych, zobowiązań i  pożyczek na 
udziały wykazuje się w  wartości nominalnej tych papierów wartościowych , zobowiązań i  pożyczek, po uwzględnieniu 
niezamortyzowanego dyskonta lub premii, odsetek naliczonych i  niezapłaconych do dnia zamiany, które nie będą wypł a-
cone, niezrealizowanych różnic kursowych oraz skapitalizowanych kosztów emisji. Jeżeli dłużne papier y wartościowe,  
zobowiązania i  pożyczki są wyrażone w  walucie obcej, to na dzień zamiany stosuje się do nich przepisy  art. 30. 
2d. Do zobowiązań bezwarunkowo umorzonych w  wyniku postępowania restrukturyzacyjnego przepis  ust. 2c stos u-
je się odpowiednio.  
2e. W razie powzięcia uchwały wspólników spółki z  ograniczoną odpowiedzialnością określającej termin i  wysokość 
dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w  odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z  dopłat wspólników) 
i wykazuje się jako składnik k apitału własnego dopóty, dopóki ten nie zostanie użyty w  sposób uzasadniający jego odp i-
sanie; uchwalone, lecz niewniesione dopłaty wykazuje się w  dodatkowej pozycji kapitałów własnych „Należne dopłaty na 
poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna) ”. 
    
Dziennik  Ustaw  – 32 – Poz. 351 
 
 3. Składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w  stan likwidacji lub upadłości należy, na dzień ro z-
poczęcia likwidacji lub postępowania upadłościowego, połączyć w  jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go:  
1) (uchylony)  
2) w spółkac h z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych i  towarzystwach reasekur a-
cji wzajemnej – o udziały własne;  
3) w spółkach akcyjnych – o należne wkłady na poczet kapitału, o  ile nie wezwano zainteresowanych do ich wniesienia, 
oraz o  akcje własne.  
4. Przepis  ust. 3 może być odpowiednio stosowany przez jednostki objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym.  
Art. 36a. 1. W  razie zbycia akcji własnych, dodatnią różnicę między ceną sprzedaży, pomniejszoną o  koszty sprz e-
daży, a  ich ceną nabycia , należy odnieść na kapitał zapasowy. Ujemną różnicę należy ująć jako zmniejszenie kapitału 
zapasowego, a  pozostałą część ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy, jako stratę z  lat ubiegłych i opisać 
w informacji dodatkowej w  sprawozdaniu finansow ym za rok, w  którym nastąpiła sprzedaż.  
2. W przypadku umorzenia akcji własnych, dodatnią różnicę między ich wartością nominalną a  ceną nabycia należy 
odnieść na kapitał zapasowy. Ujemną różnicę należy ująć jako zmniejszenie kapitału zapasowego, a  pozostał ą część 
ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy, jako stratę z  lat ubiegłych i  opisać w  informacji dodatkowej w spra-
wozdaniu finansowym za rok, w  którym nastąpiło obniżenie kapitału zakładowego.  
3. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się do udziałów włas nych spółki z  ograniczoną odpowiedzialnością, z  wyjątkiem um o-
rzenia udziałów bez obniżenia kapitału zakładowego. W  przypadku umorzenia udziałów własnych nabytych w  drodze 
egzekucji, bez obniżenia kapitału zakładowego, wartość udziałów własnych według ceny nabycia należy ująć jako 
zmniejszenie kapitału rezerwowego utworzonego w  celu ich umorzenia.  
Art. 37. 1. W  związku z  przejściowymi różnicami między wykazywaną w  księgach rachunkowych wartością akt y-
wów i  pasywów a  ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w  przyszłości, jednostka tworzy 
rezerwę i  ustala aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.  
2. Wartość podatkowa aktywów jest to kwota wpływająca na pomniejszenie podstawy obliczenia podatku d ochod o-
wego w  przypadku uzyskania z  nich, w  sposób pośredni lub bezpośredni, korzyści ekonomicznych. Jeżeli uzyskanie korzyści  
ekonomicznych z  tytułu określonych aktywów nie powoduje pomniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, 
to wartość podatkow a aktywów jest ich wartością księgową.  
3. Wartością podatkową pasywów jest ich wartość księgowa pomniejszona o  kwoty, które w  przyszłości pomniejszą 
podstawę podatku dochodowego.  
4. Aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w  wysokości kwo ty przewidzianej w  przyszłości 
do odliczenia od podatku dochodowego, w  związku z  ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w  przyszłości 
zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej p rzy 
uwzględnieniu zasady ostrożności.  
5. Rezerwę z  tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w  wysokości kwoty podatku dochodowego, 
wymagającej w  przyszłości zapłaty, w  związku z  występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które 
spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w  przyszłości.  
6. Wysokość rezerwy i  aktywów z  tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się przy uwzględnieniu stawek 
podatku dochodowego obowiązujących w  roku powstania obowiązku podatkoweg o. 
7. Rezerwa i  aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane są w  bilansie oddzielnie. Rezerwę 
i aktywa można kompensować, jeżeli jednostka ma tytuł uprawniający ją do ich jednoczesnego uwzględnienia przy ob -
liczaniu kwoty zobowiązania podatk owego.  
8. Wpływający na wynik finansowy podatek dochodowy za dany okres sprawozdawczy obejmuje:  
1) część bieżącą;  
2) część odroczoną.  
Wykazywana w  rachunku zysków i  strat część odroczona stanowi różnicę pomiędzy stanem rezerw i  aktywów z  tytułu 
podatku odr oczonego na koniec i  początek okresu sprawozdawczego, z  uwzględnieniem przepisów  ust. 9. 
9. Rezerwy i  aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego, dotyczące operacji rozliczanych z  kapitałem 
(funduszem) własnym, odnosi się również na kapitał (fundusz) własny.  
    
Dziennik  Ustaw  – 33 – Poz. 351 
 
 10. Jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z  następujących trzech wielkości:  
1)27) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
2)27) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,  
3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w  przeliczeniu na pełne etaty  
– mogą odstąpić od ustalania aktywów i  rezerw z  tytułu odroczonego podatku dochodowego.  
11. Przepisu  ust. 10 nie stosuje się do jednostek, o  których mowa w  art. 3 ust.  1e pkt  1–6. 
Art. 38. 1. Zakłady ubezpieczeń zaliczają do kosztów operacyjnych zmiany stanu reze rw techniczno -ubezpieczenio -
wych, które powinny zapewnić pełne pokrycie bieżących i  przyszłych zobowiązań, jakie mogą wynikać z  umów ubezpi e-
czenia i  umów reasekuracji.  
1a. Zakłady reasekuracji zaliczają do kosztów operacyjnych zmiany stanu rezerw technicz no-ubezpieczeniowych, które  
powinny zapewnić pełne pokrycie bieżących i  przyszłych zobowiązań, jakie mogą wynikać z  umów reasekuracji.  
2. Rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe, z  wyjątkiem rezerw na wyrównanie szkodowości, ustala się nie później niż 
na dzie ń bilansowy. Rezerwę na wyrównanie szkodowości ustala się nie później niż na dzień kończący rok obrotowy.  
Art. 39. 1. Jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli dotyczą one przyszłych okr e-
sów sprawozdawczych.  
2. Jednostki dokonu ją biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w  wysokości prawdopodobnych zobowiązań 
przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w  szczególności:  
1) ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów jednostki, a  kwotę zobowiąza nia można oszac o-
wać w  sposób wiarygodny;  
2) z obowiązku wykonania, związanych z  bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w  tym 
świadczeń emerytalnych, a  także przyszłych świadczeń wobec nieznanych osób, których kwotę można oszacowa ć 
w sposób wiarygodny, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana, w  tym z  tytułu napraw gwara n-
cyjnych i  rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku.  
Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe i  zasady ustalania ich wy sokości powinny wynikać 
z uznanych zwyczajów handlowych.  
2a. Zobowiązania, o  których mowa w  ust. 2 pkt 2, wykazuje się w  bilansie jako rezerwy na zobowiązania.  
3. Odpisy czynnych i  biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie do upływu czasu 
lub wielkości świadczeń. Czas i  sposób rozliczenia powinien być uzasadniony char akterem rozliczanych kosztów, z za-
chowaniem zasady ostrożności.  
4. Jeżeli zgodnie z  umową wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa od zobowią zania z a-
płaty za nie, w  tym również z  tytułu emitowanych przez jednostkę papierów wartościowych, to różnica stanowi czynne 
rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w  koszty finansowe w  równych ratach, w  ciągu okresu, na jaki 
zaciągnięto zobow iązanie.  
5. Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe zmniejszają k oszty okresu sprawozdawczego, w któ-
rym stwierdzono, że zobowiązania te nie powstały.  
6.28) Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i us t. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust.  1c 
pkt 1 albo ust. 1d, może nie tworzyć biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych ś wiadczeń 
na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych.  
7.28) Przepisu ust. 6 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo -akcyjnych i spółek jawnych lub 
komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną od powiedzialność są spółki kapita łowe, 
spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.  
Art. 40. (uchylony)  
Art. 41. 1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów, dokonywane z  zachowaniem zasady ostrożności, obejmują 
w szczególności:  
1) równowartość otrzymanych lub należnych od kontrahentów środków z  tytułu świadczeń, których wykonanie nastąpi 
w następnych okresach sprawozdawcz ych; 
                                                           
27) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
28) Dodany  przez art. 9 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
    
Dziennik  Ustaw  – 34 – Poz. 351 
 
 2) środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w  tym także środków 
trwałych w  budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (fund u-
szy) własnych. Zaliczone do rozl iczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe prz y-
chody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów 
prac rozwojowych sfinansowanych z  tych źródeł;  
3) ujemną wartość firmy, o  której mowa w  art. 33 ust. 4 i art. 44b ust. 11. 
2. Przepis  ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do przyjętych nieodpłatnie, w  tym także w  drodze darowizny, śro d-
ków trwałych w  budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i  prawnych.  
3. (uchylony)  
Art. 42. 1. W  jednostkach innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekuracji na wynik finansowy netto 
składają się:  
1) wynik działalności operacyjnej, w  tym z  tytułu pozostałych przychodów i  kosztów operacyjnych;  
2) wynik operacji finansowych;  
3) (uchylony)  
4) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z  tytułu podatku dochodowego, którego podatnikiem jest jednostka, 
i płatności z  nim zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.  
2. Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę między przychodam i netto ze sprzedaży produktów, towarów 
i materiałów, z  uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i  innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów 
i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z  obrotem, oraz pozosta łymi przychodami operacyj nymi a wartoś -
cią sprzedanych produktów, towarów i  materiałów wycenionych w  kosztach wytworzenia albo cenach nabycia, albo z a-
kupu, powiększoną o  całość poniesionych od  początku roku obrotowego kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży produ k-
tów, towarów i  materi ałów oraz pozostałych kosztów operacyjnych.  
3. Wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi, w  szczególności z  tytułu dyw i-
dend (udziałów w  zyskach), odsetek, zysków ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji innych niż wym ienione 
w art. 28 ust. 1 pkt 1a, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, a  kosztami finansowymi, w  szczególności 
z tytułu odsetek, strat ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji innych niż wymienione w  art. 28 ust. 1 pkt 1a, na d-
wyżki ujemn ych różnic kursowych nad dodatnimi, z  wyjątkiem odsetek, prowizji, dodatnich i  ujemnych różnic kurs o-
wych, o  których mowa w  art. 28 ust. 4 i ust. 8 pkt 2. 
4. (uchylony)  
Art. 43. 1. W  bankach na wynik finansowy netto składają się:  
1) wynik działalności opera cyjnej (w tym na działalności bankowej);  
2) wynik operacji nadzwyczajnych;  
3) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z  tytułu podatku dochodowego, którego podatnikiem jest jednostka, 
i płatności z  nim zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.  
2. Wynik działalności bankowej obejmuje: wynik z  tytułu odsetek, prowizji, przychody z  akcji, udziałów i  innych  
papierów wartościowych, wynik operacji finansowych, wynik z  pozycji wymiany.  
3. Wynik działalności operacyjnej obejmuje wynik działalności bank owej, skorygowany o  różnicę między pozost a-
łymi przychodami operacyjnymi a  pozostałymi kosztami operacyjnymi, koszty działania banku, amortyzację środków 
trwałych oraz wartości niematerialnych i  prawnych, wynik na wartości rezerw z  aktualizacji.  
4. Wynik op eracji nadzwyczajnych stanowi różnicę między zyskami nadzwyczajnymi a  stratami nadzwyczajnymi.  
Art. 44. 1. W  zakładach ubezpieczeń i  zakładach reasekuracji na wynik finansowy netto składają się:  
1) wynik techniczny ubezpieczeń;  
2) różnica między przychodam i a kosztami z  działalności lokacyjnej niezaliczana do wyniku technicznego ubezpieczeń;  
3) różnica między pozostałymi przychodami a  pozostałymi kosztami;  
4) wynik operacji nadzwyczajnych;  
5) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z  tytułu podatku dochod owego, którego podatnikiem jest jednostka, 
i płatności z  nim zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.  
    
Dziennik  Ustaw  – 35 – Poz. 351 
 
 2. Wynik techniczny ubezpieczeń stanowi różnicę między przychodami ze składek, pozostałymi przychodami  tech-
nicznymi a wypłaconymi odszkodowaniami, świ adczeniami i zmianami rezerw techniczno -ubezpieczeniowych, z uwzględ -
nieniem  udziału reasekuratorów w składce, odszkodowaniach, świadczeniach i zmianach stanu rezerw techniczno -ubez-
pieczeniowych, oraz kosztami działalności ubezpieczeniowej i pozostałymi kosztami technicznymi. W przypadku gdy:  
1) przychody z lokat przeznaczone są zgodnie z odrębnymi przepisami na zwiększenie rezerw techniczno -ubezpieczenio -
wych ,  
2) zakład ubezpieczeń prowadzący działalność ubezpieczeniową w dziale ubezpieczeń na życie lub  zakład reasekuracji  
prowadzący działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń na życie inwestują łącznie  środki ni e-
stanowiące pokrycia rezerw techniczno -ubezpieczeniowych i środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno -ubez -
piecze niowych  
– to przychody i koszty działalności lokacyjnej wykazuje się w technicznym rachunku ubezpieczeń.  
3. Na różnicę między pozostałymi przychodami a  pozostałymi kosztami składa się w  szczególności różnica między:  
1) pozostałymi przychodami finansowymi a  pozostał ymi kosztami finansowymi;  
2) pozostałymi przychodami operacyjnymi a  pozostałymi kosztami operacyjnymi;  
3) przychodami a  kosztami z  tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego.  
4. Do wyniku operacji nadzwyczajnych stosuje się przepis art.  43 ust.  4. 
Rozdział 4a  
Łączenie się spółek  
Art. 44a. 1. Łączenie się spółek handlowych, zwanych dalej „spółkami ”, rozlicza się i  ujmuje na dzień połączenia 
w księgach rachunkowych spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek (spółki przejmującej) albo nowej 
spółki powstałej w  wyniku połączenia (spółki nowo zawiązanej) – metodą nabycia, o  której mowa w  art. 44b, z zastrzeż e-
niem  ust. 2. 
2. W razie łączenia się spółek, na skutek którego nie następuje utrata kontroli nad nimi przez ich dotychczasowych 
udziałowców , można zastosować metodę łączenia udziałów, o  której mowa w  art. 44c; w  szczególności dotyczy to łącz e-
nia się spółek zależnych w  sposób bezpośredni lub pośredni od tej samej jednostki dominującej, jak również w  razie poł ą-
czenia jednostki dominującej niższ ego szczebla z  jej jednostką zależną.  
3. Za dzień połączenia spółek przyjmuje się dzień wpisania połączenia do rejestru właściwego dla siedziby odp o-
wiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej.  
Art. 44b. 1. Rozliczenie połączenia metodą nabycia polega na sumowaniu p oszczególnych pozycji aktywów i pasy-
wów spółki przejmującej, według ich wartości księgowej, z  odpowiednimi pozycjami aktywów i  pasywów spółki przej ę-
tej, według ich wartości godziwej ustalonej na dzień ich połączenia.  
2. Aktywa i  zobowi ązania spółki przejętej na dzień połączenia obejmują także aktywa lub zobowiązania niewykaz y-
wane dotychczas w  księgach rachunkowych i  sprawozdaniu finansowym spółki przejętej, jeżeli w  wyniku połączenia 
następuje ich ujawnienie i  odpowiadają one definicji aktywów i  zobowiązań.  
3. Kapitał (fundusz) własny spółki przejętej ustalony na dzień połączenia jako aktywa netto według wartości godz i-
wej podlega wyłączeniu.  
4. Za wartość godziwą określonych aktywów lub zobowiązań przyjmuje się w  szczególności w  przypadk u: 
1) notowanych papierów wartościowych – aktualny kurs notowań pomniejszony o  koszty sprzedaży;  
2) nienotowanych papierów wartościowych – wartość oszacowaną, uwzględniającą takie czynniki, jak współczynnik 
cena do zysku i  stopa dywidendy porównywalnych pa pierów wartościowy ch wyemitowanych przez spółki o podo b-
nych charakterystykach;  
3) należności – wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty, wyznaczoną przy odpowiednich bież ą-
cych stopach procentowych, pomniejszoną o  odpisy na należności zagro żone i  nieściągalne oraz ewentualne koszty 
windykacji. Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych) w  odniesieniu do należności krótkoterminowych 
nie jest konieczne, jeżeli różnica pomiędzy wartością należności według kwot wymagających zapłaty a  według  ich wa r-
tością zdyskontowaną nie jest istotna;  
4) zapasów produktów gotowych i  towarów – cenę sprzedaży netto pomniejszoną o  opust marży zysku wynikający 
z kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą do sprzedaży zapasu lub znalezienia nabywcy;  
    
Dziennik  Ustaw  – 36 – Poz. 351 
 
 5) zapasów produktów w  toku – cenę sprzedaży netto produktów gotowych pomniejszoną o  koszty zakończenia pr o-
dukcji i  opust marży zysku wynikający z  kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą zapasów do sprzedaży 
lub znalezienia nabywcy;  
6) zapasów materiał ów – aktualną cenę nabycia;  
7) środków trwałych – wartość rynkową lub ich wartość według niezależnej wyceny. W  przypadku gdy nie jest możl i-
we uzyskanie niezależnej wyceny środków trwałych – aktualną cenę na bycia albo koszt wytworzenia, z uwzględni e-
niem akt ualnego stopnia ich zużycia;  
8) wartości niematerialnych i  prawnych – wartość oszacowaną, wyznaczoną w  oparciu o  ceny rynkowe takich samych 
lub podobnych wartości niematerialnych i  prawnych, a  w odniesieniu do wartości firmy lub ujemnej wartości firmy 
zawa rtej w  bilansie spółki przejętej – wartość zerową. W  przypadku gdy wartość oszacowana nie może zostać w y-
znaczona w  oparciu o  ceny rynkowe, to przyjmuje się taką wartość, która nie spowoduje powstania lub zwiększenia 
ujemnej wartości firmy w  wyniku połączen ia; 
9) zobowiązań – wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty, wyznaczoną przy odpowiednich bież ą-
cych stopach procentowych. Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych) w  odniesieniu do zobowiązań krótk o-
terminowych nie jest konieczne, j eżeli różnica pomiędzy wartością zobowiązań według kwot wymagających zapłaty 
a według ich wartością zdyskontowaną nie jest istotna;  
10) rezerwy lub aktywów z  tytułu odroczonego podatku dochodowego – wartość możliwą do realizacji przez połączone 
spółki, po uwzględnieniu zmiany wartości podatkowej i  księgowej aktywów netto spółki przejmowanej.  
5. Przez cenę przejęcia rozumie się w  przypadku:  
1) gdy w  celu połączenia spółka wydaje (emituje) udziały – cenę rynkową tych udziałów lub inaczej ustaloną ich wa r-
tość godziwą, jeżeli nie jest znana ich cena rynkowa. W  takim przypadku nadwyżkę wartości rynkowej udziałów lub 
inaczej ustalonej ich wartości godziwej zalicza się do kapitału zapasowego. Cenę rynkową wydanych (wyemitow a-
nych) udziałów przyjmuje się z  dnia, w  którym wszystkie istotne warunki połączenia, w  tym relacja wymienna 
udziałów, zostały ogłoszone. Jeżeli cena rynkowa w  tym okresie podlegała istotnym zmianom, wówczas za cenę 
rynkową można przyjąć średnią cen rynkowych z  miesiąca poprzedzającego i  miesiąca n astępującego po dniu ogł o-
szenia wszystkich istotnych warunków połączenia;  
2) nabycia własnych udziałów w  celu połączenia – cenę nabycia własnych udziałów;  
3) nabycia udziałów spółki przejmowanej – cenę nabycia tych udziałów;  
4) gdy w  celu połączenia spółka  dokonuje zapłaty w  innej formie niż określona w  pkt 1–3 – wartość godziwą przedmi o-
tu zapłaty;  
5) gdy w  celu połączenia spółka dokonuje zapłaty w  różnych formach – sumę odpowiednich wartości, o  których mowa 
w pkt 1–4. 
6. Nadwyżka ceny przejęcia, o  której m owa w  ust. 5, nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej wyk a-
zywana jest w  aktywach spółki, na którą przeszedł majątek połączonych spółek lub spółki powstałej w  wyniku połączenia, 
jako wartość firmy.  
7. W przypadku gdy połączenie jest wynikiem ki lku następujących po sobie transakcji, cena przejęcia, wartość g o-
dziwa aktywów netto spółki przejętej w  procencie odzwierciedlającym procent nabytych praw do aktywów netto oraz 
różnica ceny przejęcia wartości godziwej aktywów netto spółki przejętej ustalan e są osobno na dzień każdej istotnej tran s-
akcji, przyjmując, iż pierwsza istotna transakcja została przeprowadzona nie później niż na dzień powstania stosunku 
podporządkowania pomiędzy spółką przejmującą a  spółką przejmowaną. Ostateczna cena przejęcia, war tość godziwa 
aktywów netto spółki przejętej oraz różnica ceny przejęcia nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej na dzień 
połączenia stanowi sumę odpowiednich wielkości z  dnia poszczególnych istotnych transakcji.  
8. Wartość bilansową aktywów i  zobowiązań ustalonych na dzień połączenia koryguje się w  kolejnych okresach 
sprawozdawczych, jeżeli w  wyniku zaistniałych zdarzeń lub uzyskanych informacji ustalenie wartości godziwej na dzień 
połączenia było niewłaściwe. W  takich przypadkach należy dokona ć odpowiedniej korekty wartości firmy lub ujemnej 
wartości firmy, pod warunkiem że jednostka przewiduje odzyskanie wartości wynikającej z  korekty z  przyszłych korzyści 
ekonomicznych i  korekta taka dokonywana jest w  ciągu tego roku obrotowego, w  którym nast ąpiło połączenie. W prze-
ciwnym przypadku korektę taką zalicza się odpowiednio do pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych.  
9. W przypadku gdy warunki połączenia zakładają możliwość korekty ceny p rzejęcia w  wyniku zaistnienia w przysz-
łości określon ych zdarzeń , wówczas korektę taką uwzględnia się przy określaniu ceny przejęcia na dzień połączenia, jeżeli 
wystąpienie w  przyszłości zdarzeń powodujących korektę ceny jest prawdopodobne, a  kwota korekty ceny może być 
okreś lona w  sposób wiarygodny. W  przypadku gdy w  kolejnych okresach sprawozdawczych nie wystąpią zdarzenia w a-
runkujące zmianę ceny przejęcia lub faktyczna zmiana ceny będzie różniła się od wartości oszacowanej, wówczas należy 
dokonać odpowiedniej korekty ceny przejęcia i  wartości firmy lub uj emnej wartości firmy.  
    
Dziennik  Ustaw  – 37 – Poz. 351 
 
 10. Od wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych przez okres jej ekonomicznej użyteczności.  
Jeżeli nie można wiarygodnie oszacować okresu ekonomicznej użyteczności, to okres dokonywania odpisów amortyz a-
cyjnych wartośc i firmy nie może być dłuższy niż 5  lat. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i  zalicza 
się je do pozostałych kosztów operacyjnych.  
11. Z zastrzeżeniem  ust. 12, nadwyżkę wartości godziwej aktywów netto spółki przejętej nad ceną przejęcia, czy li 
ujemną wartość firmy, do wysokości nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów trwałych, z  wyłączeniem 
długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, jednostka zalicza do rozliczeń między -
okresowych przychodów przez o kres będący średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i  podlegających 
amortyzacji aktywów. Ujemna wartość firmy w  wysokości przekraczającej wart ość godziwą aktywów trwałych, z wyłą-
czeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na re gulowanych rynkach, zaliczana jest do przychodów 
na dzień połączenia.  
12. Ujemną wartość firmy odpisuje się w  pozostałe przychody operacyjne do wysokości, w  jakiej dotyczy oszac o-
wanych w  sposób wiarygodny przyszłych strat i  kosztów, ustalonych przez spółkę  przejmującą na dzień połączenia, ni e-
stanowiących jednak zobowiązania, o  którym mowa w  ust. 2. Odpis ten następuje w  tym okresie sprawozdawczym, 
w którym straty i  koszty wpływają na wynik finansowy. Jeżeli straty i  koszty te nie zostały poniesione w  uprzed nio prz e-
widywanych okresach sprawozdawczych, to dotyczącą ich ujemną wartość firmy odpisuje się w  sposób określony 
w ust. 11. 
13. W bilansie połączonych spółek wyłączeniu podlegają wzajemne należności i  zobowiązania oraz inne rozrachunki 
o podobnym charakt erze.  
14. W przypadku gdy w  wyniku połączenia powstała nowa spółka, włączeniu do rachunku zysków i  strat za rok o b-
rotowy, w  którym nastąpiło połączenie, podlegają przychody i  koszty oraz zyski i  straty spółki przejętej i  spółki przejm u-
jącej od dnia połącze nia. W  przypadku gdy w  wyniku połączenia na spółkę przejmującą przeszedł majątek spółki prze j-
mowanej, włączeniu do rachunku zysków i  strat za rok obrotowy, w  którym nastąpiło połączenie, podlegają przychody 
i koszty oraz zyski i  straty spółki przejętej od dnia połączenia oraz spółki przejmującej od początku roku obrotowego. 
W przypadku gdy przed dniem połączenia łączące się spółki pozostawały w  stosunku podporządkowania, wówczas zyski 
lub straty netto spółki przejmowanej, osiągnięte przed dniem połączenia, wpływają w  odpowiednim procencie, ustalonym 
jako procent kontrolowanych przez spółkę przejmującą w  danym okresie przed dniem połączenia aktywów netto spółki 
przejmowanej, na odpowiednie pozycje kapitałów własnych spółki przejmującej, spółki powstałej w  wyniku połączenia, 
z uwzględnieniem odpisów wartości firmy albo ujemnej wartości firmy, za okres od dnia powstania stosunku podporzą d-
kowania do dnia połączenia.  
15. Koszty poniesione bezpośrednio w  związku z  połączeniem powiększają cenę przejęcia. Koszty orga nizacji poni e-
sione przy założeniu nowej spółki akcyjnej lub koszty podwyższenia kapitału zakładowego w  celu połączenia zmniejszają 
kapitał zapasowy spółki przejmującej lub spółki powstałej w  wyniku połączenia, do wysokości nadwyżki wartości em i-
syjnej nad w artością nominalną akcji, a  pozostałą część zalicza się do kosztów finansowych.  
16. Sprawozdanie finansowe sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w  ciągu którego nastąpiło połączenie, 
powinno zawierać dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy. Dane  porównawcze za poprzedni rok obrotowy stan o-
wią dane ze sprawozdania finansowego spółki przejmującej.  
Art. 44c. 1. Łączenie metodą łączenia udziałów polega na sumowaniu poszczególnych pozycji odpowiednich 
aktywów i  pasywów oraz przychodów i  kosztów połączo nych spółek, według stanu na dzień połączenia, po uprzednim 
doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod wyceny i  dokonaniu wyłączeń, o  których mowa w  ust. 2 i 3. 
2. Wyłączeniu podlega wartość kapitału zakładowego spółki, której majątek został przeniesi ony na inną spółkę, lub 
spółek, które w  wyniku połączenia zostały wykreślone z  rejestru. Po dokonaniu tego wyłączenia odpowiednie pozycje 
kapitału własnego spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki koryguje się 
o różnicę pomiędzy sumą aktywów i  pasywów.  
3. Wyłączeniu podlegają również:  
1) wzajemne należności i  zobowiązania oraz inne rozrachunki o  podobnym charakterze łączących się spółek;  
2) przychody i  koszty operacji gospodarczych dokonywanych w  danym roku obrotowym przed połączeniem między 
łączącymi się spółkami;  
3) zyski lub straty operacji gospodarczych dokonanych przed połączeniem między łączącymi się spółkami, zawarte 
w wartościach podlegających łączeniu aktywów i  pasywów.  
4. Można nie dokonywać wyłączeń, o  który ch mowa w  ust. 3 pkt 2 i 3, jeżeli nie wpłynie to na rzetelność i  jasność 
sprawozdania finansowego spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki.  
    
Dziennik  Ustaw  – 38 – Poz. 351 
 
 5. Koszty poniesione w  związku z  połączeniem, w  tym również koszty organizacji poniesione przy założeniu nowej 
spółki lub koszty podwyższenia kapitału spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek, zalicza się do kosztów 
finansowych.  
6. Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki, 
sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w  ciągu którego nastąpiło połączenie, zawiera dane porównawcze za 
poprzedni rok obrotowy, określone w  taki sposób, jakby połączenie miało miejsce na początek poprzedniego roku 
obrotowego, z  tym że poszczególne składniki kapitałów własnych na koniec poprzedniego roku powinny zostać wykazane 
jako suma poszczególnych składników kapitałów własnych.  
Art. 44d. Przepisy  art. 44a–44c stosuje się odpowiednio w  przypadku nabycia przez jed nostkę zorganizowanej 
części innej jednostki, w  tym również w  razie podziału spółek.  
Rozdział 5  
Sprawozdania finansowe jednostki  
Art. 45. 1. Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o  którym mowa w  art. 12 
ust. 2, oraz n a inny dzień bilansowy, stosując odpowiednio, z  zastrzeżeniem  ust. 1a i 1b, zasady wyceny aktywów i pasy-
wów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w  rozdziale 4.  
1a. Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zam ierzających ubi e-
gać się lub ubiegających się o  ich dopuszczenie do obrotu na jednym z  rynków regulowanych krajów Europejskiego O b-
szaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z  MSR.  
1b. Sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w  skład grupy kapitało wej, w  której jednostka dominująca sp o-
rządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z  MSR, mogą być sporządzane zgodnie z  MSR.  
1c. Decyzję w  sprawie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z  MSR, przez jednostki, o  których mowa 
w ust. 1a oraz 1b , podejmuje organ zatwierdzający.  
1d. Organ zatwierdzający może podjąć decyzję w  sprawie zaprzestania stosowania MSR przy sporządzaniu sprawo -
zdań finansowych przez jednostki w  przypadku ustania okoliczności, o  których mowa w  ust. 1a i 1b. 
1e. Sprawozdania  finansowe oddziałów przedsiębiorcy zagranicznego mogą być sporządzane zgodnie z  MSR, jeżeli 
przedsiębiorca ten sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z  MSR.  
1f.29) Sprawozdanie finansowe sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje się kwalifikow anym podpisem  
elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.  
1g.29) Sprawozdania finansowe jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców Kra jowego Rejestru Sądowego  
sporządza się w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie  podmi o-
towej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.  
1h.29) Sprawozdania finansowe sporządzane zgodnie z MSR sporządza się w strukturze logicznej oraz formacie,  
jeżeli zostaną udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra  
właściwego do spraw finansów publicznych.  
2. Sprawozdanie finansowe składa się z:  
1) bilansu;  
2) rachunku zysków i  strat;  
3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansow ego oraz dodatkowe informacje  i obja-
śnienia.  
3. Sprawozdanie finansowe jednostek określonych w  art. 64 ust. 1, podlegające corocznemu badaniu, obejmuje po-
nadto zestawienie zmian w  kapitale (funduszu) własnym, a  w przypadku funduszy inwestycyjnych – zestawienie zmian 
w aktywach  netto , oraz rachunek przepływów pieniężnych, z  zastrzeżeniem  ust. 3a. 
3a. Sprawozdanie finansowe funduszu inwestycyjnego otwartego oraz sprawozdanie finansowe specjalistycznego 
funduszu inwestycyjnego otwartego nie obejmuje rachunku przepływów pieniężnych.  
3b. Sprawozdanie finansowe funduszu inwestycyjnego oraz alternatywnej spółki inwestycyjnej obejmuje dodatkowo 
zestawienie lokat.  
                                                           
29) Dodany przez art. 10 pkt 1 ustaw y z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. poz. 398),  która weszła w życie z dniem 15 marca 2018 r.; wszedł w życie z dniem 1 października 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 39 – Poz. 351 
 
 3c. Sprawozdanie finansowe alternatywnej spółki inwestycyjnej obejmuje dodatkowo zestawienie informacji doda t-
kowych o  spółce ob ejmujące informacje o  strukturze aktywów i  kosztach działalności, wartości aktywów netto 
i informacje dotyczące wartości aktywów netto na prawo uczestnictwa i  sposobu jej ustalania, informacje o wyemitow a-
nych przez alternatywną spółkę inwestycyjną instrume ntach finansowych lub przyznanych uprawnieniach wpływających 
na ustalenie wartości aktywów netto lub na prawa inwestorów oraz informacje dotyczące uprzywilejowania praw uczes t-
nictwa albo ograniczenia uprawnień z  nich wynikających.  
4. Do rocznego sprawozdan ia finansowego dołącza się sprawozdanie z  działalności jednostki, jeżeli obowiązek jego 
sporządzania wynika z  ustawy lub odrębnych przepisów.  
5. Sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z  działalności jednostki sporządza się w  języku polskim i  w walucie 
polskiej. Dane liczbowe można wykazywać w  zaokrągleniu do tysięcy złotych, jeżeli nie zniekształca to obrazu jednostki 
zawartego w  sprawozdaniu finansowym oraz w  sprawozdaniu z  działalności.  
6. Sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z  działalności emitentó w papierów wartościowych dopuszczonych, 
emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o  ich dopuszczenie do obrotu na jednym z  rynków regulow a-
nych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza się na podstawie przepisów ustawy, z  uwzględ nieniem 
przepisów o  obrocie papierami wartościowymi.  
Art. 46. 1. W  bilansie wykazuje się stany aktywów i  pasywów na dzień kończący bieżący i  poprzedni rok obrotowy.  
1a. W przypadku sporządzania bilansu na inny dzień bilansowy niż określony w  ust. 1, w bilansie wykazuje się stany 
aktywów i  pasywów na ten dzień oraz na dzień kończący rok obrotowy bezpośrednio poprzedzający ten dzień bilansowy.  
2. Wykazana w  aktywach bilansu, z  zastrzeżeniem  ust. 2a, wartość poszczególnych grup składników aktywów wyn i-
ka z ich wartości księgowej, skorygowanej o:  
1) dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe oraz odpisy aktualizujące, w  tym również z  tytułu 
trwałej utraty wartości składników aktywów trwałych;  
2) odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników akt ywów obrotowych;  
3) odpisy aktualizujące wartość należności.  
2a. Aktywa finansowe i  zobowiązania finansowe wykazuje się w  bilansie w  kwocie netto po kompensacie, jeżeli 
jednostka ma bezwarunkowe prawo do kompensaty aktywów i  zobowiązań danego rodzaju i  zamierza je rozliczyć 
w kwocie netto albo jednocześnie wydać składnik aktywów finansowych i  rozliczyć zobowiązanie finansowe.  
3. Jeżeli w  myśl odrębnych przepisów w  ciągu roku dokonywane są odpisy z  wyniku finansowego bieżącego roku  
obrotowego, to należy je wykazać ze znakiem ujemnym w  odrębnej pozycji pasywów „Kapitał (fundusz) własny ”, 
w pozycji „Odpisy z  zysku netto w  ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna) ”. 
4. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne fundusze tworzone na podstawie odrębnych przepisów, nie -
zaliczone do kapitałów (funduszów) własnych, wykazuje się w  pasywach bilansu w  grupie zobowiązań jako fundusze  
specjalne.  
5. Bilans powinien zawierać informacje w  zakresie ustalonym:  
1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń  i zakłady reasekuracji – w załączniku  nr 1 do ustawy;  
2) dla banków – w załączniku  nr 2 do ustawy;  
3) dla zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji – w załączniku  nr 3 do ustawy;  
4) dla jednostek mikro sporządzających uproszczony bilans – w załączniku nr  4 do ustawy;  
5) dla jednostek małych sporządzających uproszczony bilans – w załączniku nr  5 do ustawy ; 
6) dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjątkiem spół ek kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy – 
w załączniku nr 6 do ustawy.  
6. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjąt kiem spółek kapitałowych, oraz jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1  i 2 tej ustawy, 
mogą sporządzać bilans zawierający informacje w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 do ustawy.  
    
Dziennik  Ustaw  – 40 – Poz. 351 
 
 Art. 47. 1. W  rachunku zysków i  strat wykazuje się oddzielnie prz ychody, koszty, zyski i  straty oraz obowiązkowe 
obciążenia wyniku finansowego za bieżący i  poprzedni rok obrotowy.  
2. W przypadku sporządzania rachunku zysków i  strat za inny okres sprawozdawczy niż określony w  ust. 1, w ra-
chunku zysków i  strat wykazuje się oddzielnie przychody, koszty, zyski i  straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku 
finansowego za bieżący okres sprawozdawczy oraz analogiczny okres sprawozdawczy poprzedniego roku obrotowego.  
3. W przypadku gdy jednostka przewiduje zaprzestanie określone go zakresu działalności mającego wpływ na prz y-
chody i  koszty przyszłych okresów sprawozdawczych, przy zachowaniu zasady kontynuacji – odpowiednie przychody 
i koszty z  tym związane należy wykazać odrębnie od przychodów i  kosztów działalności kontynuowanej.  
3a. Ustalona w  rachunku zysków i  strat różnica pomiędzy przychodami a  kosztami jednostki mikro, o  której mowa 
w art. 3 ust. 1a pkt 2, zwiększa – po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego – odpowiednio przychody lub 
koszty w  następnym roku obrotowym; różnica dodatnia może być zaliczona na zwiększenie kapitału (funduszu) podst a-
wowego.  
4. Rachunek zysków i  strat powinien zawierać informacje w  zakresie ustalonym:  
1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekuracji – w załączniku nr  1 do ustawy, w waria n-
cie kalkulacyjnym albo porównawczym, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki;  
2) dla banków – w załączniku  nr 2 do ustawy;  
3) dla zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji – w załączniku  nr 3 do ustawy ; 
4) dla jednostek mikro sporządzających uproszczony rachunek zysków i  strat – w załączniku nr  4 do ustawy;  
5) dla jednostek małych sporządzających uproszczony rachunek zysków i  strat – w załączniku nr  5 do ustawy, w wa-
riancie kalkulacyjnym albo porównawcz ym, zależnie od wyboru dokona nego przez kierownika jednostki;  
6) dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostek, o któryc h mowa w art. 3  ust. 3 pkt 1 i 2 tej ust a-
wy – w załączniku nr 6 do ustawy.  
5. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostki,  o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1  i 2 tej ustawy, 
mogą sporządzać rachunek zysków i strat zawierający informacje w zakresie ustalonym w załączniku  nr 1 do ustawy.  
Art. 48. 1. Informacja dodatkowa powinna zawierać istotne dane i  objaśnienia niezbędne do  tego, aby sprawozdanie 
finansowe odpowiadało warunkom określonym w  art. 4 ust. 1, a w szczególności obejmować:  
1) wprowadzenie do sprawozdania finansowego, zawierające opis przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w  tym 
metod wyceny i  sporządzenia spraw ozdania finansowego w  zakresie, w  jakim ustawa pozostawia jednostce prawo 
wyboru, oraz przedstawienie przyczyn i  skutków ich ewentualnych zmian w  stosunku do roku poprzedzającego;  
2) dodatkowe informacje i  objaśnienia:  
a) do pozycji bilansu, rachunku zyskó w i strat, zestawienia zmian w  kapitale (funduszu) własnym oraz rachunku 
przepływów pieniężnych za okresy sprawozdawcze objęte sprawozdaniem finansowym,  
b) proponowany podział zysku lub pokrycia straty,  
c) podstawowe informacje dotyczące pracowników i  organów jednostki,  
d) inne istotne informacje dla zrozumienia sprawozdania finansowego.  
2. Zakres informacji dodatkowej, sporządzanej przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekur a-
cji, określa załącznik nr  1 do ustawy.  
3. Jednostka mikro może nie sporządzać informacji d odatkowej, o  której mowa w  ust. 1, pod warunkiem że prze d-
stawi informacje uzupełniające do bilan su określone w  załączniku  nr 4 do ustawy.  
4. Zakres informacji dodatkowej dla jednostek małych sporządzających uproszczoną  informację dodatkową określa 
załącznik nr  5 do ustawy. Jednostka mała, która nie sporządza uproszczonej informacji dodatkowej, sporządza informację 
dodatkową w  zakresie nie mniejszym niż określony w  załączniku nr  5 do ustawy.  
5. Zakres informacji dodatkow ej dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia  2003 r. 
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostek, o których  mowa 
w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, określa załącznik  nr 6 do ustawy.  
6. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego  
i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej  ustawy, 
mogą sporz ądzać informacj ę dodatkow ą w zakresie ustalonym w za łączniku nr 1 do ustawy.  
    
Dziennik  Ustaw  – 41 – Poz. 351 
 
 Art. 48a. 1. Zestawienie zmian w  kapitale (funduszu) własnym obejmuje informacje o  zmianach poszczególnych 
składników kapitału (funduszu) własnego za bieżący i  poprzedni rok  obrotowy określone:  
1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekuracji – w załączniku  nr 1 do ustawy;  
2) dla banków – w załączniku  nr 2 do ustawy;  
3) dla zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji – w załączniku  nr 3 do ustawy . 
2. W przypadku sporządzania zestawienia zmian w  kapitale (funduszu) własnym za inny okres sprawozdawczy niż 
określony w  ust. 1, w  zestawieniu zmian w  kapitale (funduszu) własnym wykazuje się zmiany poszczególnych pozycji 
kapitału (funduszu) własnego za b ieżący okres sprawozdawczy i  poprzedni rok obrotowy.  
3. Jednostka mikro może nie sporządzać zestawienia zmian w  kapitale (funduszu) własnym, o  którym mowa w  ust. 1. 
4. Jednostka mała może nie sporządzać zestawienia zmian w  kapitale (funduszu) własnym, o  którym mowa w  ust. 1. 
Art. 48b. 1. Rachunek przepływów pieniężnych sporządzony metodą bezpośrednią albo pośrednią, zależnie od w y-
boru dokonanego przez kierownika jednostki, wykazuje dane za bieżący i  poprzedni rok obrotowy, obejmując informacje 
w zakresie us talonym:  
1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekuracji – w załączniku  nr 1 do ustawy;  
2) dla banków – w załączniku  nr 2 do ustawy;  
3) dla zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji – w załączniku  nr 3 do ustawy.  
2. W przyp adku sporządzania rachunku przepływów pieniężnych za inny okres sprawozdawczy niż określony w  ust. 1, 
rachunek przepływów pieniężnych sporządza się za bieżący okres sprawozdawczy i  analogiczny okres sprawozdawczy 
poprzedniego roku obrotowego.  
3. W rachunku  przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie wpływy i  wydatki z  działalności operacyjnej, 
inwestycyjnej i  finansowej jednostki, z  wyjątkiem wpływów i  wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży śro d-
ków pieniężnych, przy czym dla właściwego okr eślenia wartości przepływów pieniężnych:  
1) przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, 
niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej;  
2) przez działalność inwes tycyjną (lokacyjną) rozumie się nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych 
i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z  nimi związane pieniężne koszty i  korzyści;  
3) przez działalność finansową rozumie się pozyskiwanie lub utratę źródeł  finansowania [zmiany w  rozmiarach i relacjach 
kapitału (funduszu) własnego i  obcego w  jednostce] oraz wszystkie z  nimi związane pieniężne koszty i  korzyści.  
4. Jednostka mikro może nie sporządzać rachunku przepływów pieniężnych, o  którym mowa w  ust. 1. 
5. Jednostka mała może nie sporządzać rachunku przepływów pieniężnych, o  którym mowa w  ust. 1. 
Art. 49. 1. W przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo -akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzaje m-
nych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni, pr zedsiębiorstw państwowych , a także tych spółek jawnych i ko-
mandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, 
spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z  innych państw o  podobnej do tych spółek formie  prawnej, oraz w  przypadku 
specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych oraz alternatywnych spółek 
inwestycyjnych, kierownik jednostki sporządza, wraz z  rocznym sprawozda niem finansowym, sprawozdanie z działal -
ności jednostki.  
2. Sprawozdanie z  działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o  stanie majątkowym i  sytuacji  
finansowej, w  tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i  opis zagrożeń, a  w szczególności info r-
macje  o: 
1) zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w  roku obrotowym, a  także po jego 
zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego;  
2) przewidywanym rozwoju jednostki;  
3) ważniejszych osiągnięciach w  dziedzinie badań i  rozwoju;  
4) aktualnej i  przewidywanej sytuacji finansowej;  
5) udziałach własnych, w  tym: 
a) przyczynie nabycia udziałów własny ch dokonanego w  roku obrotowym,  
b) liczbie i  wartości nominalnej nabytych oraz zbytych w  roku obrotowym udziałów, a  w przypadku braku wartości 
nominalnej – ich wartości księgowej, jak też części kapitału podstawowego,  którą te udziały reprezentują,  
    
Dziennik  Ustaw  – 42 – Poz. 351 
 
 c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego – równowartości tych udziałów,  
d) liczbie i  wartości nominalnej wszystkich udziałów nabyty ch i zatrzymanych, a  w razie braku wartości nominalnej – 
wartości księgowej, jak również części kapitału podstawowego, którą te udziały reprezentują;  
6) posiadanych przez jednostkę oddziałach (zakładach);  
7) instrumentach finansowych w  zakresie:  
a) ryzyka:  zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz utraty płynności  
finansowej, na jakie narażona jest jednostka,  
b) przyjętych przez jednostkę celach i  metodach zarządzania ryzykiem finansowym, łącznie z  metodami zabezpi e-
czenia istotnych rodzajów planowanych transakcji, dla których stosowana  jest rachunkowość zabezpieczeń.  
8) (uchylony)  
2a. Sprawozdanie z  działalności emitenta, którego papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na jednym 
z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powinno zawierać również – jako wyodrębnioną część – 
oświadczenie o  stosowaniu ładu korporacyjnego, którego zakres określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie 
art. 60 ust.  2 ustawy z  dnia 29  lipca 2005  r. o oferci e publicznej i  warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do 
zorganizowanego systemu obrotu oraz o  spółkach publicznych (Dz.  U. z 2018 r. poz. 512 i 685 ) lub regulaminy wydane 
na podstawie art.  61 tej ustawy.  
2b. Sprawozdanie z  działalności specjalist ycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, funduszy inwestycyjnych 
zamkniętych oraz alternatywnych spółek inwestycyjnych powinno obejmować, z  uwzględnieniem  art. 105 rozporządzenia 
delegowanego Komisji (UE)  nr 231/2013  z dnia 19  grudnia 2012  r. uzupełniają cego dyrektywę Parlamentu Europejskiego 
i Rady 2011/61/UE w  odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia działalności, depozytari u-
szy, dźwigni finansowej, przejrzystości i  nadzoru ( Dz. Urz. UE L 83 z 22.03.2013,  str. 1), istotne infor macje o  stanie  
majątkowym i  sytuacji finansowej tych jednostek, w  tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka 
i opis zagrożeń.  
3. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować również – o ile jest to istotne dla oceny  rozwoju,  wy-
ników i sytuacji jednostki – co najmniej:  
1) kluczowe finansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki;  
2) kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki oraz informacje dotyczące  za-
gadnie ń pracowniczy ch i środowiska naturalnego.  
3a. W przypadku gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi w rocznym sprawozdaniu  finansowym 
a informacjami zawartymi w sprawozdaniu z działalności jednostki, sprawozdanie z działalności  jednostki powinno z a-
wierać odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe  wyja śnienia dotyczące tych 
kwot.  
4. Jednostka mikro, o  której mowa w  art. 3 ust. 1a pkt 1 i ust. 1b, która ma obowiązek sporządzania sprawozdania 
z działalności jednostki zgodnie z  ust. 1, może nie sporządzać tego sprawozdania, pod warunkiem że w  informacji doda t-
kowej, a  w przypadku, o  którym mowa w  art. 48 ust. 3, jako informacje uzupełniające do bilansu, przedstawi informacje 
dotyczące nabycia udziałów (akcji) własnych określone w  załączniku  nr 4 do ustawy.  
5. Jednostka mała, która ma obowiązek sporządzania sprawozdania z  działalności zgodnie z  ust. 1, może nie sporz ą-
dzać tego sprawozdania, pod warunkiem że w  informacji dodatkowej przedstawi informacje dotyczące nabycia udziałów 
własnych, o  których mowa w  ust. 2 pkt 5. 
6. Jednostka mała i jednostka mikro mogą nie wykazywać w sprawozdaniu z działalności wskaźników  oraz inform a-
cji, o których mowa w ust. 3 pkt 2.  
7.30) W przypadku podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajoweg o Rejestru Sądowego sprawozdanie  
z działalności jednostki sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje się kwalifikowanym podpisem  elektronic z-
nym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.  
Art. 49a. Przyjmuje się, że sprawozdanie finansowe  sporządzone przez jednostkę mikro z  zastosowaniem  art. 46 
ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art.  49 ust. 4 przedstawia rzetelnie i  jasno 
sytuację majątkową i  finansową oraz wynik finansowy tej jednost ki. 
                                                           
30) Dodany przez art. 10 pkt 2 ustaw y, o której mowa w odnośniku 29; wszedł w życie z dniem 1 października 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 43 – Poz. 351 
 
 Art. 49b. 1. Jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1 –6, będąca spółką kapitałową, spółką komandytowo -
-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną  odpowi e-
dzialność są spółki kapitałowe,  spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych  spółek fo r-
mie prawnej, pod warunkiem że w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz  w roku poprzedz a-
jącym ten rok przekracza następujące wielkości:  
1) 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty oraz  
2) 85 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 170 000 000 zł – w przypadku 
przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy  
– zawiera dodatkowo w sprawozdaniu z działalności – jako wyodrębnioną część – oświadczenie na temat informacji  nie-
finansowych.  
2. Oświadczenie na temat informacji niefinansowych obejmuje co najmniej:  
1) zwięzły opis modelu biznesowego jednostki;  
2) kluczow e niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki;  
3) opis polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska  
naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji,  a także opis rezultatów stosowania  tych 
polityk;  
4) opis procedur należytej staranności – jeżeli jednostka je stosuje w ramach polityk, o których mowa w pkt 3;  
5) opis istotnych ryzyk związanych z działalnością jednostki mogących wywierać niekorzystny wpł yw na zagadnienia,  
o których mowa w pkt 3, w tym ryzyk związanych z produktami jednostki lub jej relacjami z otoczeniem  zewn ętrz-
nym, w tym z kontrahentami, a tak że opis zarz ądzania tymi ryzykami.  
3. Sporządzając oświadczenie na temat informacji niefinansowych, jednostka przedstawia informacje niefinansowe  
w zakresie, w jakim są one niezbędne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki oraz wpływu jej działalności  na 
zagadnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 3.  
4. W przypadku gdy istnieje powią zanie pomiędzy wartościami wykazanymi w rocznym sprawozdaniu finansowym  
a informacjami zawartymi w oświadczeniu na temat informacji niefinansowych, oświadczenie to powinno zawierać  odnie-
sienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe  wyjaśnienia dotyczące tych  kwot.  
5. Jeżeli jednostka nie stosuje polityki w odniesieniu do jednego lub kilku zagadnień, o których mowa w ust. 2  pkt 3, 
w oświadczeniu na temat informacji niefinansowych jednostka podaje powody jej niestosowania.  
6. Jednostk a w wyjątkowych przypadkach może pominąć w oświadczeniu na temat informacji niefinansowych  in-
formacje dotyczące oczekiwanych zdarzeń lub spraw będących przedmiotem toczących się negocjacji, jeżeli – zgodnie 
z uzasadnioną opinią kierownika jednostki oraz cz łonków rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego  jednostkę – 
ujawnienie takich informacji miałoby istotnie szkodliwy wpływ na sytuację rynkową jednostki. Jednostka  nie może pom i-
nąć tych informacji, jeżeli uniemożliwi to prawidłową i obiektywną ocenę rozwoju, wyników i sytuacji  jednostki oraz 
wpływu jej działalności na zagadnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 3.  
7. Jeżeli jednostka pominie w oświadczeniu na temat informacji niefinansowych informacje, o których mowa  
w ust. 6, informuje o tym w tym oświa dczeniu.  
8. Jednostka przy sporządzaniu oświadczenia na temat informacji niefinansowych może stosować dowolne  zasady, 
w tym własne zasady, krajowe, unijne lub międzynarodowe standardy, normy lub wytyczne. W oświadczeniu  jednostka 
zawiera informację o tym, jakie zasady, standardy, normy lub wytyczne zastosowała.  
9. Jednostka może nie sporządzać oświadczenia na temat informacji niefinansowych, jeżeli wraz ze sprawozdaniem  
z działalności sporządzi odrębnie sprawozdanie na temat informacji niefinansowych oraz z amieści je na swojej  stronie 
internetowej w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego. Jednostka zamieszcza w sprawozdaniu z działalności  informację 
o sporządzeniu odrębnego sprawozdania na temat informacji niefinansowych zgodnie z wymogami określonymi w ust . 2–8. 
Do sprawozdania na temat informacji niefinansowych przepisy ust. 2 –8, art. 4a ust. 1, art. 45 ust. 4  i 5, art. 52 ust. 3 pkt 2, 
art. 68 oraz art. 73 ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
10. Przyjmuje się, że jednostka sporządzająca oświadczenie na temat informacji niefinansowych albo sprawozdanie  
na temat informacji niefinansowych zgodnie z wymogami ustawy spełnia obowiązek ujawnienia wskaźników  oraz info r-
macji, o których mowa w art. 49 ust. 3 pkt 2.  
    
Dziennik  Ustaw  – 44 – Poz. 351 
 
 11. Jednostka będąca jednostką zależną, w tym jednostką  dominującą niższego szczebla, może nie sporządzać  
oświadczenia na temat informacji niefinansowych albo sprawozdania na temat informacji niefinansowych, jeżeli jej  jed-
nostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na te rytorium Europejskiego  
Obszaru Gospodarczego sporządza oświadczenie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych albo  sprawozd a-
nie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego  Obszaru 
Gospoda rczego, któremu podlega, którym obejmie tę jednostkę i jej jednostki zależne każdego szczebla.  W takim prz y-
padku jednostka ujawnia w sprawozdaniu z działalności nazwę i siedzibę jej jednostki dominującej  wyższego szczebla 
sporządzającej oświadczenie albo s prawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych,  które obejmie t ę 
jednostk ę i jej jednostki zale żne ka żdego szczebla.  
Art. 50. 1. Informacje zawarte w  sprawozdaniu finansowym mogą być wykazywane ze szczegółowością większą niż 
określona w załącznikach do ustawy, jeżeli wynika to z  potrzeb lub specyfiki jednostki.  
2. (uchylony)  
3. W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozda nia finansowego nie wystąpiły w jednost - 
ce zarówno w  roku obrotowym, jak i  za rok poprzedza jący rok obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego 
pozycje te pomija się.  
4. (uchylony)  
Art. 51. 1. Jednostka, w  skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania  
finansowe, sporządza łączne sprawozdanie fin ansowe, będące sumą sprawozdania finansowego jednostki i  wszystkich jej 
oddziałów (zakładów), wyłączając odpowiednio:  
1) aktywa i  fundusze wydzielone;  
2) wzajemne należności i  zobowiązania oraz inne rozrachunki o  podobnym charakterze;  
3) przychody i  koszty  z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a  jej oddziałami (zakładami) lub między jej 
oddziałami (zakładami);  
4) wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki, zawarty w  aktywach jednostki lub jej 
oddziałów (zakładów).  
Można  nie dokonywać wyłączeń, o  których mowa w  pkt 2–4, jeżeli nie wpływa to ujemnie na spełnienie obowiązków 
określonych w  art. 4 ust. 1. 
2. Do sprawozdania finansowego jednostki, w  której skład wchodzą oddziały (zakłady) znajdujące się poza teryt o-
rium Rzeczyp ospolitej Polskiej i  tam sporządzające sprawozdania finansowe, włącza się odpowiednie dane wynikające 
z bilansów tych oddziałów (zakładów), wyrażone w  walutach obcych, przeliczone na walutę polską po obowiązującym na 
dzień bilansowy średnim kursie ogłoszon ym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski, natomiast z  rachunku zysków 
i strat – po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów na dzień kończący każdy miesiąc roku obrotowego, 
a w uzasadnionych przypadkach – po kursie będącym średnią aryt metyczną średnich kursów na dzień kończący poprzedni 
rok obrotowy i  dzień kończący bieżący rok obrotowy, ogłoszonych dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. P o-
wstałe na skutek tych przeliczeń różnice wykazuje się w  łącznym sprawozdaniu finansowym jedn ostki, w  pozycji „Różn i-
ce kursowe z  przeliczenia ”, jako składnik kapitału (funduszu) z  aktualizacji wyceny.  
Art. 52. 1. Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w  ciągu 
3 miesięcy od dnia bilansowego i  przedstawia je właściwym organom, zgodnie z  obowiązującymi jednostkę przepisami 
prawa, postanowieniami statutu lub umowy.  
2. Sprawozdanie finansowe podpisuje – podając zarazem datę podpisu – osoba, której powierzono prowadzenie 
ksiąg rachunkowych, i  kierownik  jednostki, a  jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy – wszyscy członkowie tego 
organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do sprawozdania finansowego.  
3. Przepisy  ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio również do:  
1) sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień określony w  art. 12 ust. 2 lub na inny dzień bilansowy;  
2) sprawozdania z  działalności jednostki określonego w  art. 49, z  tym że nie podpisuje go osoba, której powierzono 
prowadzenie ksiąg rachunkowych.  
    
Dziennik  Ustaw  – 45 – Poz. 351 
 
 Art. 53. 1. Roczne  sprawozdanie finansowe jednostki, z zastrzeżeniem ust. 2b, podlega zatwierdzeniu przez organ  
zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego.  
1a. Przed zatwierdzeniem roczne sprawozdanie finansowe jednostek, o których mowa w art. 64, podleg a badaniu 
zgodnie z wymogami przeprowadzania badań określonymi w:  
1) art. 66 –68 oraz  
2) ustawie z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym  (Dz. U. 
poz. 1089  oraz z 2018 r. poz. 398,  1669 , 2193 i 2243 ), zwanej dalej „ustawą o biegłych rewidentach”, oraz  
3) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie  szczeg ó-
łowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu  publiczn ego, uchyl a-
jącym decyzję Komisji 2005/909/WE (Dz. Urz. UE L 158 z 27.05.2014, str. 77 oraz Dz. Urz. UE L 170 z  11.06.2014 , 
str. 66) – w przypadku jednostek zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o bieg łych rewidentach.  
2. (uchylony)  
2a.31) Przepisy ust. 1 i 1a nie dotyczą jednostek, w stosunku do których ogłoszona została upadłość.  
2a.32) Przepisy ust. 1 i 1a nie dotyczą jednostek, w stosunku do których ogłoszona została upadłość lub otwarto 
postępowanie restrukturyzacyjne, w którym ust anowiono zarządcę, chyba że dłu żnikowi udzielono zezwolenia, 
o którym mowa w art. 133 ust. 1 lub art. 288 ust. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne 
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1508 , z późn. zm.33)). 
2aa.34) Przepis ust. 1 nie dotyczy jednostek kontynuujących działalność gospodarczą jako przedsiębiorstwo  w spa d-
ku, działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby  fizycznej.  
2b. Roczne sprawozdanie finansowe odd ziału przedsiębiorcy zagranicznego uważa się za zatwierdzone, jeżeli zost a-
ło zatwierdzone sprawozdanie finansowe przedsiębiorcy zagranicznego, obejmujące dane sprawozdania finansowego tego 
oddziału.  
3. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednoste k zobowiązanych, zgodnie z  art. 64 ust. 1, do poddania 
badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ 
zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem przez biegłego rewidenta opinii o  tym sprawozdaniu  bez zastrzeżeń lub 
z zastrzeżeniami. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto, dokonany bez spełnienia tego warunku, jest nieważny 
z mocy prawa.  
4. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek niezobowiązanych do poddania badaniu rocznego sprawo -
zdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający.  
5. Odpisy z  wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, w  tym także wpłaty z  zysku, dokonywane na podst a-
wie odrębnych przepisów uznaje się za po dział wyniku finansowego netto jednostek w  ciągu roku obrotowego.  
Art. 54. 1. Jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a  przed jego zatwierdzeniem, jednostka 
otrzymała informacje o  zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie f inansowe, lub powodujących, że zał o-
żenie kontynuowania działalności przez jednostkę nie jest uzasadnione, powinna ona odpowiednio zmienić to sprawozd a-
nie, dokonując jednocześnie odpowiednich zapisów w  księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozd anie 
finansowe dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które 
nastąpiły po dniu bilansowym, nie powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie wyjaśnienia 
zamieszcza się w  informacji dodatkowej.  
2. Jeżeli jednostka otrzymała informacje o  zdarzeniach, o  których mowa w  ust. 1, po zatwierdzeniu rocznego sprawo -
zdania finansowego, to ich skutki ujmuje w  księgach rachunkowych roku obrotowego, w  którym informacje te otrzymała.  
3. Jeżeli w  danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za ten rok obrotowy je d-
nostka stwierdziła popełnienie w  poprzednich latach obrotowych błędu, w  następstwie którego nie można uznać sprawo -
zdania finansowego za rok lub lata poprzednie za spełniające wymagania określone w  art. 4 ust. 1, to kwotę korekty sp o-
wodowanej usunięciem tego błędu odnosi się na kapitał (fundusz) własny i  wykazuje jako „zysk (strata) z  lat ubiegłych ”. 
                                                           
31) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 32. 
32) W brzmieniu ustalonym przez art. 15 ustaw y z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. 
poz. 55), która wejdzie w życie z dnie m 1 grudnia 2020 r.  
33) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 149, 398, 1544 i 1629 oraz z 2019 r. 
poz. 55 i 60.  
34) Dodany przez art. 70 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 
    
Dziennik  Ustaw  – 46 – Poz. 351 
 
 Rozdział 6  
Skonsolidowane sprawozdania finansowe grup y kapitałowej  
Art. 55. 1. Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej 
Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki  
dominującej i  jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich siedzibę, zestawione w  taki sposób, 
jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę; sprawozdaniem tym obejmuje się również dane pozostałych jednostek 
podporządkowanych, zgodnie z  zasadami o kreślonymi w  niniejszym rozdziale.  
2. Skonsolidowane spraw ozdanie finansowe składa się z:  
1) skonsolidowanego bilansu;  
2) skonsolidowan ego rachunku zysków i  strat;  
3) skonsolidowanego r achunku przepływów pieniężnych;  
4) skonsolidowanego zestawienia zmian  w kapitale (funduszu) własnym;  
5) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatk o-
we informacje i  objaśnienia.  
2a.35) Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności grupy  ka-
pitałowej, sporządzone odpowiednio według wymogów, o których mowa w art. 49 ust. 2 –3a i 7, z tym że w przypadku  
informacji określonych w art. 49 ust. 2 pkt 5 należy podać informacje o udziałach własnych posiadanych przez  jednostkę 
domi nującą, jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu. Sprawozdanie  z dzi a-
łalności grupy kapitałowej można sporządzić łącznie ze sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej  jako jedno 
sprawozdanie.  
2b. Jednostka d ominująca będąca:  
1) jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1 –6, oraz  
2) spółką kapitałową, spółką komandytowo -akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi  wspó l-
nikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitał owe, spółki komandytowo -akcyjne lub spó ł-
ki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, oraz   
3) jednostką dominującą grupy kapitałowej, jeżeli łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek  zależ-
nych każdego szczebla na dzień bil ansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego  rok o b-
rotowy:  
a) po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, przekraczają wielkości,  o których 
mowa w art. 49b ust. 1, albo  
b) przed dokonaniem wyłączeń ko nsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, przekraczają następujące  
wielkości:  
–  500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty oraz  
–  102 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 204 000 000 zł  – 
w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy  
– zawiera dodatkowo w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej – jako wyodrębnioną część – oświadczenie  grupy 
kapitałowej na temat informacji  niefinansowych sporządzone odpowiednio według wymogów określonych  w art. 49b 
ust. 2–8. 
2c. Jednostka dominująca może nie sporządzać oświadczenia grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych  
pod warunkiem, że wraz ze sprawozdaniem z działalności grupy kapitałowej sporządzi odrębnie sprawozdanie  grupy 
kapitałowej na temat informacji niefinansowych oraz zamieści je na swojej stronie internetowej  w terminie 6 miesięcy od 
dnia bilansowego. Jednostka zamieszcza w sprawozdaniu z działalności grupy kapit ałowej  informację o sporządzeniu 
odrębnego sprawozdania grupy kapitałowej zgodnie z wymogami określonymi  w art. 49b ust. 2 –8. Do sprawozdania gr u-
py kapitałowej na temat informacji niefinansowych przepisy art. 4a  ust. 1, art. 45 ust. 4 i 5, art. 49b ust. 2 –8, art. 52 ust. 3 
pkt 2, art.  68 oraz art. 73 ust. 3 stosuje się odpowiednio.  
                                                           
35) W brzmieniu ustalonym przez art. 10 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 29; wszedł w życie  z dniem 1 października 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 47 – Poz. 351 
 
 2d. Przyjmuje się, że jednostka dominująca, która sporządza oświadczenie grupy kapitałowej na temat  informacji 
niefinansowych albo sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informa cji niefinansowych zgodnie z wymogami  ustawy, 
spełnia obowiązek ujawnienia wskaźników oraz informacji, o których mowa w art. 49 ust. 3 pkt 2.  
2e. Jednostka będąca jednostką dominującą niższego szczebla może nie sporządzać oświadczenia grupy  kapitałowej 
na temat informacji niefinansowych albo sprawozdania grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych,  jeżeli jej 
jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce sprawowania  zarządu na terytorium Europejskiego 
Obszaru Gospodarczego spor ządza oświadczenie grupy kapitałowej na  temat informacji niefinansowych albo sprawo -
zdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych  zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obsz a-
ru Gospodarczego, któremu podlega, którym obejmie  tę jedno stkę i jej jednostki zależne każdego szczebla. W takim prz y-
padku jednostka ujawnia w sprawozdaniu  z działalności nazwę i siedzibę jej jednostki dominującej wyższego szczebla, 
sporządzającej oświadczenie albo  sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informac ji niefinansowych, które obejmie tę 
jednostkę i jej jednostki  zależne każdego szczebla.  
3. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny dzień bilansowy, jeżeli obowiązek taki 
wynika z  odrębnych przepisów.  
4. Jeżeli przepisy niniejsze go rozdziału nie stanowią inaczej, to do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania  
finansowego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 4, 4a i  5. 
5. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, o  których mowa w  art. 4 rozpo rzą-
dzenia (WE)  nr 1606/2002  Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 19  lipca 2002  r. w sprawie stosowania międzynar o-
dowych standardów rachunkowości ( Dz. Urz. WE L 243  z 11.09.2002,  str. 1; Dz. Urz. UE Po lskie wydanie specjalne, 
rozdz.  13, t. 29, str. 609, z  późn. zm.), oraz banków sporządza się zgodnie z  MSR.  
6. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych zamierzających ubiegać się lub 
ubiegających się o  ich dopuszczenie do obrotu na jednym z  rynków regulowanych krajów Europejskieg o Obszaru Gosp o-
darczego mogą być sporządzane zgodnie z  MSR.  
7. Skonsolidowane sprawozdania finansowe jednostek dominujących niższego szczebla, wchodzących w  skład grupy 
kapitałowej, w  której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane s prawozdanie finansowe zgo d-
nie z  MSR, mogą być sporządzane zgodnie z  MSR.  
8. Decyzję w  sprawie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z  MSR, przez jednostki, 
o których mowa w  ust. 6 i 7, podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominuj ącej. 
9. Organ zatwierdzający jednostki dominującej może podjąć decyzję w  sprawie zaprzestania stosowania MSR przy 
sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych przez jednostki w  przypadku ustania okoliczności, o  których 
mowa w  ust. 6 i 7. 
10. Przepisy  ust. 9 stosuje się odpowiednio do jednostek niebędących bankami, o  których mowa w  ust. 5. 
Art. 56. 1. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli na dzień 
bilansowy roku obrotowego oraz na dzień b ilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki domin u-
jącej oraz wszystkich jednos tek zależnych każdego szczebla:  
1) przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, o  których mowa w  art. 60 ust. 2 i 6, nie przekroczyły co najmniej 
dwóch z  następujących trzech wielkości:  
a) 38 400 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,  
b) 76 800 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towar ów i produktów za rok obrotowy,  
c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnie nia w przeliczeniu na pełne etaty;  
2) po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o  których mowa w  art. 60 ust. 2 i 6, nie przekroczyły co najmniej dwóch 
z następujących trzech wielkości:  
a) 32 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bil ansu na koniec roku obrot owego,  
b) 64 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towar ów i produktów za rok obrotowy,  
c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w  przeliczeniu na pełne etaty.  
1a. Jednostka dominująca, która jest zwolniona ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego  
na podstawie ust.  1 pkt  1 lub 2, traci to prawo, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku 
poprzedzającego rok obrotowy prze kroczyła dwie z  określonych w  ust. 1 pkt  1 lub 2  wielkości, ze skutkiem dla bieżącego 
roku obrotowego.  
    
Dziennik  Ustaw  – 48 – Poz. 351 
 
 2. Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na teryt o-
rium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli:  
1) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada 100% udziałów tej jednostki, przy czym nie są brane pod uwagę 
udziały w  tej jednostce posiadane przez członków jej organów administrują cych, zarządzających lub nadzorujących 
z mocy prawa lub z  tytułu zobowiązania określonego w  jej statucie lub umowie, lub  
2) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów tej jednostki, a  pozostali udziałowcy tej 
jednostki zatwierd zili decyzję o  niesporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.  
2a. Przepis  ust. 2 stosuje się, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące warunki:  
1) jednostka dominująca wyższego szczebla obejmie konsolidacją zarówno zależną od niej jednostkę  dominującą ni e-
sporządzającą skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak i  wszystkie jej jednostki zależne, które podlegałyby 
konsolidacji przez jednostkę dominującą z  uwzględnieniem przepisów  art. 57 i art. 58; 
2) kierownik jednostki dominującej niespo rządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego wypełni obowi ą-
zek określony w  art. 69 ust. 4; 
3) jednostka dominująca niesporządzająca skonsolidowanego sprawozdania finansowego ujawni w informacji doda t-
kowej  informacje wymienione w załączniku nr 1 do  ustawy w części „Dodatkowe informacje i objaśnienia”  w ust. 7  
pkt 4.  
2b. W przypadku, o  którym mowa w  ust. 2a pkt  1, skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej 
wyższego szczebla sporządzane jest zgodnie z  przepisami prawa państwa Europej skiego Obszaru Gospodarczego, któr e-
mu podlega, lub MSR.  
3. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego także wtedy, gdy 
wszystkie jednostki od niej zależne wyłącza się z  obowiązku objęcia ich konsolidacją na podstawie  art. 57 lub art.  58. 
4. Przepisu ust.  1 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca lub jej jednostka zależna jest jednostką, o  której mowa 
w art. 3 ust.  1e pkt  1–6. 
5. Przepisu ust.  2 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca jest emitentem papierów wartościowych dopuszcz o-
nych do obrotu na jednym z  rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego.  
Art. 57. Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej, jeżeli:  
1) udziały tej jednostki zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w  innej formie , z wyłącznym ich przeznaczeniem do 
późniejszej odprzedaży, w  terminie jednego roku od dnia ich nabycia, zakupu lub pozyskania w  innej formie;  
2) występują poważne długoterminowe ograniczenia w  sprawowaniu kontroli nad jednostką, które wyłączają swobodne 
dysponowanie jej aktywami netto, w  tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają 
sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką;  
3) bez ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów lub bez zbędnej zwłoki nie można uzyskać  informacji niezbę d-
nych do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przy czym może mieć to zastosowanie 
w wyjątkowych przypadkach, które zostaną odpowiednio udokumentowane.  
Art. 58. 1. Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej, jeż eli dane finansowe tej jednostki są nieistotne 
dla realizacji obowiązku określonego w  art. 4 ust. 1. 
2. Jeżeli dwie lub więcej jednostek zależnych spełnia kryterium, o  którym mowa w  ust. 1, ale ich łączne dane są 
istotne z  punktu widzenia realizacji obowią zku, o  którym mowa w  art. 4 ust. 1, to jednostki te należy objąć konsolidacją.  
Art. 59. 1. Dane jednostki zależnej konsoliduje się metodą konsolidacji pełnej, o  której mowa w  art. 60. 
2. Dane jednostek współzależnych wykazuje się w  skonsolidowanym sprawozd aniu finansowym przy zastosowaniu 
metody proporcjonalnej, o  której mowa w  art. 61, lub metody praw własności, o  której mowa w  art. 63. 
2a. Jeżeli wspólnik jednostki współzależnej będący jednostką dominującą sporządzającą skonsolidowane sprawo -
zdanie finans owe wykazuje jednostki współzależne przy zastosowaniu metody proporcjonalnej, to przepisy art.  56 ust.  3, 
art. 57 i art. 58 stosuje się odpowiednio.  
3. Udziały w  jednostce stowarzyszonej wykazuje się w  skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw 
własności.  
    
Dziennik  Ustaw  – 49 – Poz. 351 
 
 4. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały w  jednostkach współzależnych, to dane 
tych jednostek obejmuje się skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym przy zastosowaniu metody proporcjonalnej 
lub metody praw własn ości. 
5. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały w  jednostkach stowarzyszonych, to dane 
tych jednostek wykazuje się w  skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. W  przypadku gdy te 
jednostki stowarzyszo ne sporządzają skonsolidowane sprawozdania finansowe, to metodę praw własności stosuje się do 
aktywów netto wykazanych w  ich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych.  
6. Jeżeli zostały spełnione warunki, o  których mowa w  art. 57 pkt 2, a jednostka zależ na była wcześniej objęta ko n-
solidacją lub jednostka dominująca wstąpiła w  prawa znaczącego inwestora lub wspólnika jednostki współzależnej, to 
dane tych jednostek wykazuje się w  skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednio metodą proporcjonalną 
lub metodą praw własności.  
Art. 60. 1. Metoda konsolidacji pełnej polega na sumowaniu, w  pełnej wartości, poszczególnych pozycji odpowie d-
nich sprawozdań finansowych jednostki dominującej i  jednostek zależnych, dokonaniu wyłączeń, o  których mowa 
w ust. 2 i 6, oraz innych korekt, o  których mowa w  ust. 8–9. 
2. Wyłączeniu podlega wyrażona w  cenie nabycia wartość udziałów posiadanych przez jednostkę dominującą i  inne 
jednostki objęte konsolidacją w  jednostkach zależnych z  tą częścią, wycenionych według wartości godz iwej aktywów 
netto jednostek zależnych, która odpowiada udziałowi jednostki dominującej i  innych jednostek grupy kapitałowej obj ę-
tych konsolidacją w  jednostkach zależnych, na dzień rozpoczęcia sprawowania nad nimi kontroli. Jeżeli wartość posiad a-
nych udzia łów i  odpowiadająca im część aktywów netto jednostek zależnych, wycenionych według ich wartości godz i-
wych, różnią się, to, z  zastrzeżeniem  ust. 3 i 4: 
1) nadwyżkę wartości udziałów nad odpowiadającą im częścią aktywów netto wycenionych według ich wartości go-
dziwych – wartość firmy, wykazuje się w  aktywach skonsolidowanego bilansu w  odrębnej pozycji aktywów trw a-
łych jako „Wartość firmy jednostek podporządkowanych ”; 
2) nadwyżkę odpowiedniej części aktywów netto wycenionych według ich wartości godziwych nad wa rtością udziałów 
– ujemną wartość firmy, wykazuje się w  pasywach skonsolidowanego bilansu w  odrębnej pozycji jako „Ujemna wa r-
tość firmy jednostek podporządkowanych ”. 
3. Jeżeli sprawowanie kontroli nad jednostką zależną powstaje lub zostaje wzmocnione w  wyniku kilku znaczących 
transakcji lub transakcje te następują w  znacznych odstępach czasu, to różnice, o  których mowa w  ust. 2, ustala się na 
każdy dzień nabycia poszczególnych części udziałów, przy czym po raz pierwszy ustala się je nie później niż na dzień  
powstania stosunku podporządkowania jednostki.  
4. W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub grupy kapitałowej w  aktywach netto je d-
nostki zależnej w  wyniku wydania (emisji) udziałów, powstałą z  tego tytułu różnicę, o  której mowa w  ust. 2, zalicza się 
w całości do przychodów lub kosztów finansowych.  
5. Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w  wartościach godziwych oraz rozliczania wartości firmy lub uje m-
nej wartości firmy stosuje się odpowiednio zasady określone w  art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11  i 12. 
6. Wyłączeniu podlegają również w  całości:  
1) wzajemne należności i  zobowiązania oraz inne rozrachunki o  podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją;  
2) przychody i  koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednos tkami objętymi konsolidacją;  
3) zyski lub straty powstałe w  wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, 
zawarte w  wartości aktywów podlegających konsolidacji;  
4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależ ne jednostce dominującej i  innym jednostkom, objętym 
konsolidacją.  
7. Można nie dokonywać wyłączeń, o  których mowa w  ust. 6, jeżeli nie są one istotne dla realizacji obowiązku okreś - 
lonego w  art. 4 ust.  1. 
8. Jeżeli w  ciągu roku obrotowego zbyto udziały w  jednostce zależnej, to w  skonsolidowanym rachunku zysków 
i strat wykazuje się:  
1) wyniki działalności osiągnięte przez tę jednostkę zależną do dnia zbycia udziałów przez jednostkę dominującą lub 
inną jednostkę objętą konsolidacją;  
2) wynik ze zbycia udzia łów jednostki zależnej, ustalony jako różnica między przychodem ze zbycia udziałów a odpo-
wiadającą im częścią aktywów netto jednostki zależnej, skorygowana o  nieodpisaną część wartości firmy lub uje m-
nej wartości firmy, dotyczącą zbytych udziałów.  
    
Dziennik  Ustaw  – 50 – Poz. 351 
 
 9. Udział y w kapitale własnym jednostek zależnych, należące do osób lub jednostek innych niż objęte konsolidacją, 
wykazuje się w  odrębnej pozycji pasywów skonsolidowanego bilansu, po kapitałach własnych jako „Kapitały mniejszości”.  
Wartość początkową tych kapitałów  ustala się w  wysokości odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto, ustal o-
nej na dzień rozpoczęcia sprawowania kontroli. Wartość tę zwiększa się lub zmniejsza odpowiednio o  zmiany w  aktywach 
netto jednostek zależnych. Przypadające na inne osoby lub jednostki nieobjęte konsolidacją zyski lub straty wykazuje się 
w skonsolidowanym rachunku zysków i  strat po pozycji „Wynik finansowy netto ” jako „Zyski (straty) mniejszości ”, 
z uwzględnieniem korekty wyniku z  tytułu określonego w  ust. 6 pkt 4. Jeżeli strat y jednostek zależnych przypadające na 
kapitały mniejszości przekraczają kwoty gwarantujące ich pokrycie, to ich nadwyżka podlega rozliczeniu z  kapitałem  
własnym grupy kapitałowej.  
Art. 61. 1. Zastosowanie metody proporcjonalnej w  skonsolidowanym sprawozda niu finansowym polega na sum o-
waniu poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych wspólnika jednostki współzależnej, w  pełnej wartości, z  częścią 
wartości poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych jednostek współzależnych, proporcjonalną do posiadanych 
przez jednostki grupy kapitałowej objęte konsolidacją udziałów, dokonaniu wyłączeń, o  których mowa w  ust. 2 i 6 oraz 
innych korekt, o  których mowa w  ust. 8. 
2. Wyłączeniu podlega wyrażona w  cenie nabycia wartość udziałów posiadanych przez jednostkę dominuj ącą i  inne 
jednostki objęte konsolidacją w  jednostkach współzależnych z  tą częścią, wycenionych według wartości godziwej akt y-
wów netto jednostek współzależnych, która odpowiada udziałowi jednostki dominującej i  innych jednostek grupy kapit a-
łowej, objętych konsolidacją w  jednostkach współzależnych na dzień rozpoczęcia współkontroli. Jeżeli wartość posiad a-
nych udziałów i  odpowiadająca im część wycenionych, według ich wartości godziwych, aktywów netto jednostek wspó ł-
zależnych różnią się, to, z  zastrzeżeniem  ust. 3 i 4: 
1) wartość firmy wykazuje się w  aktywach skonsolidowanego bilansu, w  odrębnej pozycji aktywów trwałych, jako 
„Wartość firmy jednostek podporządkowanych ”; 
2) ujemną wartość firmy wykazuje się w  pasywach skonsolidowanego bilansu, w  odrębnej pozycji, jako „Ujemna wa r-
tość firmy jednostek podporządkowanych ”. 
3. Jeżeli sprawowanie współkontroli nad jednostką współzależną powstaje lub zostaje wzmocnione w  wyniku kilk u 
znaczących transakcji lub transakcje te następują w  znacznych odstępach czasu, to różnice, o  których mowa w  ust. 2, 
ustala się na każdy dzień nabycia poszczególnych części udziałów, przy czym po raz pierwszy ustala się je na dzień p o-
wstania stosunku podp orządkowania.  
4. W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub grupy kapitałowej w  aktywach netto 
jednostki współzależnej, w  wyniku wydania (emisji) udziałów, powstałą z  tego tytułu różnicę, o  której mowa w  ust. 2, 
zalicza się w  całości do przychodów lub kosztów finansowych.  
5. Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w  wartościach godziwych oraz rozliczania wartości firmy lub uje m-
nej wartości firmy stosuje się odpowiednio zasady określone w  art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11  i 12. 
6. Wyłączeniu podlegają również odpowiednio w  pełnych kwotach lub proporcjonalnie do posiadanych przez 
wspólnika jednostki współzależnej udziałów:  
1) wzajemne należności i  zobowiązania oraz inne rozrachunki o  podobnym charakterze jednostek objętych skonsol ido-
wanym sprawozdaniem finansowym;  
2) przychody i  koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi skonsolidowanym sprawo -
zdaniem finansowym;  
3) zyski lub straty powstałe w  wyniku operacji dokonanych między jednostkami objętymi skonsoli dowanym sprawo -
zdaniem finansowym, zawarte w  wartości aktywów podlegających konsolidacji;  
4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki współzależne ich wspólnikom i  innym jednostkom objętym 
skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym.  
7. Można nie dok onywać wyłączeń, o  których mowa w  ust. 6, jeżeli nie są one istotne dla realizacji obowiązku okreś -
lonego  w art. 4 ust. 1. 
8. Jeżeli w  ciągu roku obrotowego zbyto udziały w  jednostce współzależnej, to w  skonsolidowanym rachunku 
zysków i  strat wykazuje się : 
1) wynik działalności osiągnięty przez tę jednostkę współzależną do dnia zbycia udziałów przez wspólnika jednostki 
współzależnej lub inną jednostkę objętą skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, proporcjonalnie do zbytych 
udziałów;  
2) wynik ze zbycia u działów jednostki współzależnej, ustalony jako różnica między przychodem ze zbycia udziałów 
a odpowiadającą im częścią aktywów netto jednostki współzależnej, skorygowana o  nieodpisaną część wartości 
firmy lub ujemnej wartości firmy, dotyczącą zbytych udzia łów. 
9. Nie wykazuje się udziałów w  kapitale własnym jednostek współzależnych, w  tym zysków (strat) netto, należących 
do osób lub jednostek innych niż wspólnik jednostki współzależnej i  jednostek jego grupy kapitałowej.  
    
Dziennik  Ustaw  – 51 – Poz. 351 
 
 Art. 62. (uchylony)  
Art. 63. 1. Meto da praw własności polega na wykazaniu w  aktywach trwałych bilansu pozycji „Udziały w jednos t-
kach podporządkowanych wyceniane metodą praw własności ”, w cenie ich nabycia po większonej lub pomniejszonej 
o, przypadające na rzecz jednostki dominującej, wspólnik a jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora zwiększenia 
lub zmniejszenia kapitału własnego jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły od dnia objęcia kontroli, uzyskania 
współkontroli lub znaczącego wpływu do dnia bilansowego, w  tym zmniejszenia z  tytułu rozliczeń z  właścicielami, z  tym, 
że udział w  zysku (stracie) netto jednostki podporządkowanej koryguje się o  odpis wartości firmy lub ujemnej wartości 
firmy, z  zachowaniem zasad, o  których mowa w  art. 44b ust. 10, 11  i 12, oraz odpis różnicy w wycenie aktywów netto 
według ich wartości godziwych i  wartości księgowych, przypadających na dany okres sprawozdawczy.  
2. Przy stosowaniu metody praw własności w  rachunku zysków i  strat wykazuje się, w  oddzielnej pozycji udział 
w zysku (stracie) netto je dnostki podporządkowanej. Z  zysku (straty) netto jednostki podporządkowanej wyłącza się  
zawarte w  aktywach zyski lub straty z  tytułu transakcji dokonanych między jednostkami objętymi sprawozdaniem finan -
sowym a  daną jednostką podporządkowaną, proporcjonal nie do posiadanych udziałów.  
3. Metody praw własności nie stosuje się w  przypadkach określonych w  art. 57 oraz można nie stosować w przypa d-
kach określonych w  art. 58. 
Art. 63a. W przypadku trwałej utraty wartości udziałów w  jednostkach podporządkowanych, u stalona na dzień na-
bycia udziałów wartość firmy lub ujemna wartość firmy podlega odpisaniu na wynik finansowy odpowiednio w  kwocie ró w-
nej różnicy pomiędzy dotychczasową wartością udziałów a  ich wartością ustaloną po uwzględnieniu trwałej utraty wartości.  
Art. 63b. 1. Jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, a  w szczególności 
jednostki zależne i  współzależne, powinny stosować jednakowe metody wyceny aktywów i  pasywów oraz sporządzania  
sprawozdań finansowych, zgodne z  przyj ętymi zasadami (polityką) rachunk owości jednostki dominującej, z zastrzeż e-
niem  ust. 2. 
2. Jeżeli nie jest możliwe z  ważnych przyczyn stosowanie jednakowych metod wyceny i  sporządzania sprawozdań  
finansowych lub jeżeli jednostka dominująca sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z  MSR, a  jednostki, których 
dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, nie sporządzają sprawozdań finansowych oraz skonsol i-
dowanych sprawozdań finansowych zgodnie z  MSR, to należy dokonać odpowiednich przekształ ceń sprawozdań fina n-
sowych tych jednostek, których dane finansowe są istotne dla realizacji obowiązku określonego w  art. 4 ust. 1. 
3. (uchylony)  
Art. 63c. 1. Sprawozdanie finansowe, o  którym mowa w  art. 55 ust. 1, sporządza się na ten sam dzień bilansowy i  za 
ten sam rok obrotowy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej. Jeżeli ten sam dzień bilansowy nie może być 
przyjęty przez poszczególne jednostki grupy kapitałowej to konsolidacją można objąć sprawozdanie finansowe sporz ą-
dzone za inny okres roczn y niż rok obrotowy, pod warunkiem, że dzień bilansowy tych sprawozdań finansowych przyp a-
da nie wcześniej niż na 3  miesiące przed dniem bilansowym przyjętym dla grupy kapitałowej. Dotyczy to również sprawo -
zdań finansowych jednostek, dla których stosuje się  metodę praw własności.  
2. Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, nie później niż w  ciągu 3  miesięcy od 
dnia bilansowego, na który jednostka dominująca sporządza roczne sprawozdanie finansowe.  
2a.36) Skonsolidowane sprawozdani e finansowe sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje się kwalifik o-
wanym  podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.  
2b.36) Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego  Reje-
stru Sądowego sporządza się w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletyn ie Informacji  Publicznej na 
stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.  Nie dotyczy to spr a-
wozdań finansowych sporządzanych zgodnie z MSR.  
3. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik jednostk i dominującej oraz inne osoby odpowi e-
dzialne za sporządzenie tego sprawozdania. Przepis  art. 52 ust. 2 stosuje się odpowiednio.  
4. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający jednostki 
dominującej, nie późn iej niż w  ciągu 6  miesięcy od dnia bilansowego, na który należy sporządzić roczne sprawozdanie 
finansowe jednostki dominującej.  
Art. 63d. Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z  działalności grup kapitałowych, w przy-
padku gdy jednostkami dominującymi są emitenci papierów wartościowych dopuszczonych, emitenci zamierzający ubi e-
gać się lub ubiegający się o  ich dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym jednego z  krajów Europejskiego Obszaru 
Gospodarczego, sporządza się na podstawie przepisów  ustawy, z  uwzględnieniem przepisów o  obrocie papierami wartoś -
ciowymi.  
                                                           
36) Dodany przez art. 10 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 29; wszedł w życie z dniem 1 października 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 52 – Poz. 351 
 
 Rozdział 6a  
Sprawozdanie z  płatności na  rzecz administracji publicznej  
Art. 63e. Ilekroć w  rozdziale jest mowa o:  
1) jednostce działającej w  przemyśle wydobywczym – rozumie się przez t o jednostkę prowadzącą działalność polegaj ą-
cą na eksploracji, poszukiwaniu, odkrywaniu, eksploatacji i  wydobywaniu złóż minerałów, ropy, gazu ziemnego lub 
innych surowców, w  ramach rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w  sekcji B w  działach 05 -08 Pol-
skiej Klasyfikacji Działalności;  
2) jednostce zajmującej się wyrębem lasów pierwotnych – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność, 
o której mowa w  sekcji A  w dziale 02, w  grupie 02.2  Polskiej Klasyfikacji Działalności, na obszarach lasów p ier-
wotnych;  
3) lesie pierwotnym – rozumie się przez to las z  gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady 
działalności człowieka, a  procesy ekologiczne nie zostały w  istotny sposób zaburzone;  
4) administracji publicznej – rozumie się przez to organy administracji rządowej lub samorządowej oraz jednostki na d-
zorowane lub kontrolowane przez te organy, a  w przypadku pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospoda r-
czego lub państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego – organy administ racji państwowej, regionalnej lub 
lokalnej państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państwa spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego 
oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez te organy;  
5) projekcie – rozumie się przez to działalność operac yjną prowadzoną na podstawie umowy, w  szczególności najmu, 
dzierżawy, licencji lub koncesji, stanowiącej podstawę zobowiązań płatniczych wobec administracji publicznej  
poszczególnych państw; jeżeli kilka tego rodzaju umów jest ze sobą znacząco powiązanych , to działalność operacy j-
ną prowadzoną na ich podstawie uznaje się je za jeden projekt;  
6) płatności – rozumie się przez to zapłaconą kwotę, w  gotówce lub w  naturze, z  działalności okre ślonej w  pkt 1 lub 2, 
z tytułu:  
a) należności z  tytułu produkcji,  
b) podatków pobieranych od dochodu, produkcji lub zysków spółek, z  wyłączeniem podatku od konsumpcji, taki e-
go jak podatek od towarów i  usług, podatku dochodowego od osób fizyc znych lub podatku od sprzedaży,  
c) tantiem,  
d) dywidend,  
e) opłat koncesyjnych oraz premii za odkrycie i  produkcję,  
f) opłat licencyjnych, opłat dzierżawnych, opłat za rozpoczęcie działalności oraz innych świadczeń z  tytułu pr zy-
znania licencji lub koncesji,  
g) płatności za ulepszenia w  zakresie infrastruktury;  
7) płatnościach powiązanych – rozumie się przez to przewidziane umową płatności okresowe lub ratalne;  
8) sprawozdaniu z  płatności – rozumie się przez to sprawozdanie z  płatności na rzecz administracji publicznej.  
Art. 63f. 1. Jednostka działająca w  przemyśle wydobywczym lub jednostka  zajmująca się wyrębem lasów pierwo t-
nych sporządza na dzień bilansowy, wraz z  rocznym sprawozdaniem finansowym, sprawoz danie z  płatności, jeżeli jest:  
1) jednostką, o  której mowa w  art. 3 ust. 1e pkt 1–6, będącą spółką kapitałową, spółką komandytowo -akcyj ną lub taką 
spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są 
spółki kapitałowe, spółki komandytowo -akcyjne lub spółki z  innych państw o  podobnej do tych spółek formie pra w-
nej, lub  
2) spółką kapitałową, spółką komandytowo -akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspó l-
nikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo -akcyjne lub spó ł-
ki z innych państw o  podobnej do tych spółek formie prawnej, pod warunkiem że w  roku obrotowym, za który sp o-
rządza sprawozdanie finansowe, oraz w  roku poprzedzającym ten rok przekracza co najmniej dwie z  następujących 
trzech wielkości:  
a) 85 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bil ansu na koniec rok u obrotowego,  
b) 170 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i  produktów za rok obrotowy,  
c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnieni a w przeliczeniu na pełne etaty  
– oraz jeżeli pojedyncza płatność lub suma płatności powią zanych dokonanych przez tę jednostkę stanowiła w  roku obr o-
towym co najmniej równowartość kwoty 424  700 zł. 
    
Dziennik  Ustaw  – 53 – Poz. 351 
 
 2. W sprawozdaniu z  płatności wykazuje się, w  odniesieniu do danego roku obro towego, następujące informacje:  
1) łączną kwotę płatności dokonanych na rzecz administracji publicznej danego państwa, z  podziałem na płatności na 
rzecz odpowiednich szczebli administracji publicznej;  
2) łączną kwotę płatności z  podziałem na tytuły wskazane w  art. 63e pkt 6 dokonanych na rzecz odpowiedniego szcz e-
bla administra cji publicznej danego państwa;  
3) w przypadku gdy płatności zostały przypisane przez jednostkę do określonego projektu – łączną kwotę dokonanych 
płatności z  tytułu poszczególnych projektów wraz z  podziałem na tytuły płatności wskazane w  art. 63e pkt 6. 
3. Przepis  ust. 2 pkt 3 nie dotyczy płatności dokonywanych przez jednostkę w  związku z  wymogami nałożonymi na 
poziomie tej jednostki. W  tym przypadku płatności te mogą być prezentowane na poziomie jednostki, a  nie na poziomie 
projektu.  
4. W sprawozdaniu z płatności można nie uwzględniać pojedynczych płatności lub sum płatności powiązanych, ni ż-
szych od wskazanej w  ust. 1 wartości. Płatności lub rodzaje działalności nie mogą być sztucznie dzielone lub agregowane 
w celu uniknięcia ich wykazywania w  sprawozda niu z  płatności.  
5. W przypadku dokonywania płatności w  naturze, w  sprawozdaniu z  płatności wykazuje się ich wartość, jeżeli to 
możliwe – także w  jednostkach naturalnych, wraz z  podaniem sposobu jej ustalenia.  
Art. 63g. 1. Jednostka, o  której mowa w  art. 63f ust. 1, będąca jednostką dominującą określoną w  art. 55 ust. 1 spo-
rządza skonsolidowane sprawozdanie z  płatności zgodnie z  art. 63f ust.  2–5. 
2. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej określonej w  art. 55 ust.  1, jeżeli spełnia ona prz e-
słanki z  art. 63f ust.  1 pkt  1 lub 2 i  którakolwiek z  jej jednostek zależnych jest jednostką działającą w  przemyśle wyd o-
bywczym lub jednostką zajmującą się wyrębem lasów pierwotnych, a  pojedyncza płatność lub suma płatności powiąz a-
nych dokonanych p rzez jej jednostkę zależną stanowiła w  roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty 424  700 zł. 
3. Skonsolidowane sprawozdanie z  płatności obejmuje dane jednostki dominującej i  jednostek wszystkich szczebli 
zależnych od niej. Skonsolidowane sprawozdanie z  płatności może nie obejmować danych jednostki, która nie została 
objęta kon solidacją na podstawie art.  57. 
4. Do skonsolidowanego sprawozdania z  płatności stosuje się odpowiednio przepisy art.  63c ust.  2 i 3. 
Art. 63h. 1. Jednostka, o  której mowa w  art. 63f ust. 1, będąca jednostką zależną, może nie sporządzać sprawozdania 
z płatności, jeżeli jej jednostka dominująca mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejski e-
go Obszaru Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie z  płatności zgodnie z  przepisami prawa państwa 
Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu podlega, a  płatności dokonane przez tę jednostkę zależną na rzecz adm i-
nistracji publicznej są uwzględnione w  tym skonsolidowanym sprawozdaniu z  płatności.  
2. Jednostka d ominująca może nie sporządzać sprawozdania z  płatności, jeżeli sporządza ona skonsolidowane sprawo -
zdanie z  płatności zgodnie z  zasadami określonymi w  art. 63g, a  płatności dokonane przez tę jednostkę dominującą na 
rzecz administracji publicznej są uwzględ nione w  tym skonsolidowanym sprawozdaniu z  płatności.  
3. Jednostka, o  której mowa w  art. 63g ust.  1, będąca jednostką dominującą niższego szczebla, może nie sporządzać 
skonsolidowanego sprawozdania z  płatności, jeżeli jej jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub mie j-
sce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie 
z płatności zgodnie z  przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu podlega, a  płatnośc i 
dokonane przez tę jednostkę dominującą niższego szczebla na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w  tym 
skonsolidowanym sprawozdaniu z  płatności.  
Art. 63i. Jednostki określone w  art. 63f ust. 1 lub art.  63g ust. 1, które sporządzają i  ogłaszają sprawozdanie z  płat-
ności lub skonsolidowane sprawozdanie z  płatności zgodnie z  przepisami prawa państwa spoza Europejskiego Obszaru 
Gospodarczego uznanych przez Komisję Europejską za równoważne z  przepisami unijnymi, mogą nie stosować przep i-
sów ustawy w  zakresie sporządzania tych sprawozdań, pod warunkiem złożenia sprawozdania z  płatności lub skonsolid o-
wanego sprawozdania z  płatności we właściwym r ejestrze sądowym.  
Art. 63j. Do sprawozdania z  płatności i  skonsolidowanego sprawozdania z  płatności stosuje si ę odpowiednio przep i-
sy art.  52 ust.  1 i 2, z tym że nie podpisuje ich osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.  
Art. 63k.37) Sprawozdanie z płatności i skonsolidowane sprawozdanie z płatności sporządza się w postaci elektr o-
nicznej  oraz opatru je się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym  
ePUAP.  
                                                           
37) Dodany przez art. 10 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 29; wszedł w życie z dniem 1 października 2018 r.  
    
Dziennik  Ustaw  – 54 – Poz. 351 
 
 Rozdział 7  
Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i  ogłaszanie sprawozdań finansowych  
Art. 64. 1. Badaniu podlegają roczne skonsoli dowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawo -
zdania finansowe – kontynuujących działalność:  
1) banków krajowych, oddziałów instytucji kredytowych, oddziałów banków zagranicznych, zakładów ubezpieczeń,  
zakładów reasekuracji, głównych oddziałów i oddziałów zakładów ubezpieczeń, głównych oddziałów  i oddziałów 
zakładów reasekuracji oraz oddziałów zagranicznych firm inwestycyjnych;  
1a) spółdzielczych kas oszczędnościowo -kredytowych;  
2) jednostek działających na podstawie przepisów o  obroc ie papierami wartościowymi oraz przepisów o  funduszach 
inwestycyjnych i  zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz jednostek, o  których mowa w  art. 2 
ust. 2b; 
2a) jednostek działających na podstawie przepisów o  organizacji i  funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;  
2b)  krajowych instytucji płatniczych i  instytucji pieniądza elektronicznego;  
3) spółek akcyjnych, z  wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w  organizacji;  
4) pozostałych jednostek, które w  poprzedzającym roku obrotowym, za któr y sporządzono sprawozdania finansowe, 
spełniły co najmniej dwa z  następujących warunków:  
a) średnioroczne zatrudnienie w  przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50  osób,  
b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w  walucie polskiej co najmniej 
2 500 000 euro,  
c) przychody netto ze sprzedaży towarów i  produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły ró w-
nowartość w  walucie polskiej co najmniej 5  000 000 euro.  
2. W jednostkach sporządzających łączne sprawozda nia finansowe, o  których mowa w  art. 51 ust. 1, warunki okreś -
lone w  ust. 1 stosuje się do łącznego rocznego sprawozdania finansowego.  
3. Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i  spółek nowo zawiązanych, sporządzone za 
rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, a  także roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie 
z MSR.  
4. Badaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z  wydzielonymi 
subfunduszami oraz roczne sprawozdania jed nostkowe subfunduszy.  
5. (uchylony)  
6. (uchylony)  
Art. 64a. (uchylony)  
Art. 64b. (uchylony)  
Art. 65. (uchylony)  
Art. 66. 1. (uchylony)  
2. (uchylony)  
3. (uchylony)  
4. Wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego dokonuje organ  zatwierdzaj ą-
cy sprawozdanie finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy  prawa stanowią in a-
czej. Kierownik jednostki nie może dokonać takiego wyboru.  
5. Kierownik jednostki zawiera z firmą audytorską umowę o badanie  sprawozdania finansowego w terminie  umożl i-
wiającym firmie audytorskiej udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. W przypadku  badania ust a-
wowego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach, pierwsza umowa o badanie sprawozdania  finansowego 
jest zawierana z firmą audytorską na okres nie krótszy niż dwa lata z możliwością przedłużenia  na kolejne co najmniej 
dwuletnie okresy. Koszty przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego  ponosi badana jednostka.  
5a. Za nieważne z mocy pra wa uznaje się wszelkie klauzule umowne w umowach zawartych przez badaną  jednostkę, 
które ograniczałyby możliwość wyboru firmy audytorskiej przez organ dokonujący wyboru firmy  audytorskiej, na potrz e-
by przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowy ch tej jednostki, do  określonych kategorii lub wykazów 
firm audytorskich.  
    
Dziennik  Ustaw  – 55 – Poz. 351 
 
 6. Badanie sprawozdania finansowego przeprowadzone z naruszeniem przepisów:  
1) art. 69 ust. 6, 7 i 9, art. 70, art. 72 ust. 2, art. 134 ust. 1, art. 135 ust. 2 i art. 136 ustawy o biegłych rewidentach,  
2) art. 4 i art. 5 oraz art. 17 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia  16 kwie t-
nia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań  finansowych jedn o-
stek interesu p ublicznego, uchylającego decyzję Komisji 2005/909/WE, w przypadku  badania ustawowego jednostki 
zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o biegłych  rewidentach  
– jest nieważne z mocy prawa.  
7. Rozwiązanie umowy o badanie sprawozdania fi nansowego jest możliwe jedynie w sytuacji zaistnienia  uzasadni o-
nej podstawy. Za uzasadnioną podstawę uznaje się w szczególności:  
1) wystąpienie zdarzeń uniemożliwiających spełnienie wymagań określonych przepisami prawa dotyczącymi  przepr o-
wadzenia badania, zasadami etyki zawodowej, niezależności lub krajowymi standardami wykonywania  zawodu;  
2) niedotrzymanie warunków umowy innych niż skutkujące możliwością wyrażenia opinii z zastrzeżeniami,  opinii 
negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii;  
3) przekształcenia, z miany właścicielskie, zmiany organizacyjne uzasadniające zmianę firmy audytorskiej lub  nieprz e-
prowadzenie badania.  
8. Różnice poglądów w zakresie stosowania zasad rachunkowości lub standardów badania nie stanowią  uzasadnionej 
podstawy rozwiązania umowy o badanie sprawozdania finansowego.  
9. O rozwiązaniu umowy o badanie sprawozdania finansowego kierownik jednostki oraz firma audytorska  informują 
niezwłocznie, wraz z podaniem stosownego wyjaśnienia przyczyn rozwiązania umowy, Krajową Radę  Biegłych Rewide n-
tów, a w przypadku jednostki zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy  o biegłych rewidentach – 
także Komisję Nadzoru Finansowego.  
10. W przypadku badania ustawowego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach, jednostki  zainte re-
sowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 tej ustawy, jeżeli zaistnieją ku temu uzasadnione podstawy,  prawo wni e-
sienia do sądu powództwa o rozwiązanie umowy o badanie sprawozdania finansowego przysługuje:   
1) akcjonariuszom, którzy posiadają co najmn iej 5% praw głosów lub co najmniej 5% kapitału zakładowego  w badanej 
jednostce;  
2) organom badanej jednostki, które nie dokonywały wyboru firmy audytorskiej;  
3) Komisji Nadzoru Finansowego.  
Art. 67. 1. Kierownik badanej jednostki zapewnia biegłemu rewident owi, przeprowadzającemu badanie sprawo -
zdania  finansowego, dostęp do ksiąg rachunkowych oraz dokumentów stanowiących podstawę dokonanych  w nich zap i-
sów oraz wszelkich innych dokumentów, jak również udziela wyczerpujących informacji, wyjaśnień  i oświadczeń – nie-
zbędnych do sporządzenia sprawozdania z badania.  
2. Biegły rewident jest uprawniony do uzyskania informacji związanych z  przebiegiem badania od kontrahentów  
badanej jednostki, w  tym także od banków i  jej doradców prawnych – z upoważnienia kierownika badanej jednostki.  
3. Jeżeli przedmiotem badania jest sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, to uprawnienia biegłego rewide n-
ta, o których mowa w  ust. 1 i 2, przysługują także wobec jednostek zależnych, współzależnych i  stowarzyszonych.  
3a. Przepisy ust. 1 –3 stosuje się odpowiednio do badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych . 
4. (uchylony)  
Art. 67a. (uchylony)  
Art. 68. Spółki z  ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, towarzystwa reasekuracji 
wzajemnej, spółki akcyjne  oraz spółdzielnie są obowiązane do udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom lub członkom 
rocznego sprawozdania finansowego i  sprawozdania z  działalności jednostki, a  jeżeli sprawozdanie finansowe podlega 
obowiązkowi badania – także  sprawozdania z badania  – najpóźniej na 15  dni przed zgromadzeniem wspólników, walnym 
zgromadzeniem akcjonariuszy lub walnym zgromadzeniem członków albo przedstawicieli członków spółdzielni. Spółka 
akcyjna udostępnia ponadto akcjonariuszom sprawozdanie rady nadzorczej lub komisji  rewizyjnej albo organu admin i-
strującego.  
    
Dziennik  Ustaw  – 56 – Poz. 351 
 
 Art. 69. 1. Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawo -
zdanie  z badania , jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanow ienia organu zatwierdzającego o zatwie r-
dzeniu rocznego sprawozdania finansowego i  podziale zysku lub pokryciu straty, a  w przypadku jednostek, o  których 
mowa w  art. 49 ust. 1 – także sprawozdanie z  działalności – w ciągu 15  dni od dnia zatwierdzenia roczne go sprawozdania 
finansowego.  
1a. (uchylony)  
1b. Kierownik oddziału przedsiębiorcy zagranicznego składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie 
finansowe oddziału.  
1c. Kierownik oddziału, mających siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskie j zakładu ubezpieczeń, zakładu 
reasekuracji, banku zagranicznego, instytucji kredytowej lub instytucji finansowej – w rozumieniu przepisów Prawa ba n-
kowego, zwanych dalej „instytucją kredytową lub finansową ”, składa we właściwym rejestrze sądowym, sporządzo ne 
i zbadane zgodnie z  przepisami prawa obowiązującymi w  państwie siedziby instytucji kredytowej lub finansowej oraz 
przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji wraz ze spr a-
wozdaniem z  działalnoś ci oraz  sprawozdanie m z badania . 
1d. Przepis  ust. 1c stosuje się odpowiednio do skonsolidowanego sprawozdania finansowego wraz ze skonsolidow a-
nym sprawozdaniem z  działalności oraz  sprawozdanie m z badania . 
1e. Złożeniu we właściwym rejestrze sądowym nie podlega, z  zastrzeżeniem  ust. 1f, roczne sprawozdanie finansowe 
oddziału instytucji kredytowej lub finansowej.  
1f. Kierownik oddziału instytucji kredytowej lub finansowej mającej siedzibę w państwie spoza Europejskiego   
Obszaru Gospodarczego, oprócz dokume ntów wymienionych w ust. 1c, składa również we właściwym rejestrze  sądowym 
podlegające obowiązkowi badania roczne sprawozdanie finansowe oddziału wraz ze sprawozdaniem  z badania, jeżeli:  
1) roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji kredytowej lub finan sowej nie jest sporządzone według zasad przyj ę-
tych bądź równoważnych z  przyjętymi w  Europejskim Obszarze Gospodarczym lub  
2) w państwie siedziby tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest spełniony warunek wzajemności w  odniesieniu 
do instytucji kre dytowych lub finansowych mających siedzibę w  państwie z  Europejskiego Obszaru Gospodarczego.  
1g. Kierownik jednostki, o  której mowa odpowiednio w  art. 63f ust.  1 lub art.  63g ust.  1, składa we właściwym  
rejestrze sądowym odpowiednio sprawozdanie z  płatnoś ci na rzecz administracji publicznej lub skonsolidowane sprawo -
zdanie z  płatności na rzecz administracji publicznej, wraz z  rocznym sprawozdaniem finansowym, w  terminie określonym 
w ust. 1. 
2. Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w  termin ie określonym w  art. 53 ust. 1, to należy je zł o-
żyć w  rejestrze sądowym w  ciągu 15  dni po tym terminie, a  także 15  dni po jego zatwierdzeniu wraz z  dokumentami, 
o których mowa w  ust. 1. 
3. Przepis  ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej  sporządzającej roczne skonsolidowane spr a-
wozdanie finansowe grupy kapitałowej.  
4. Kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z  art. 56 
ust. 2, składa we właściwym rejestrze sądowym przetłumaczone na  język pols ki przez tłumacza przysięgłego:  
1) skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla wraz ze sprawozdaniem z badania,  
2) skonsolidowane sprawozdanie z  działalności jednostk i dominującej wyższego szczebla  
– w ciągu 30  dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania, o  którym mowa w  pkt 1, nie później niż w  ciągu 12  miesięcy od 
dnia bilansowego jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego.  
5. W przypadkach, o których mowa w art. 49b ust. 11 i art. 55 ust. 2e, kierownik jednostki zamieszcza na stronie  
internetowej tej jednostki przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego oświadczenie grupy kapitałowej  na 
temat informacji niefinansowych albo sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych  sporządzone 
przez jednostkę dominującą wyższego szczebla, w ciągu 30 dni od dnia jego zatwierdzenia, nie później  niż w ciągu 
12 miesięcy od dnia bilansowego tej jednostki dominującej.  
Art. 70. 1. Kierownik jednostki, o  której mowa  w art. 64, do której nie ma zastosowania  art. 69, jest obowiązany 
złożyć wprowadzenie do sprawozdania finansowego stanowiące część informacji dodatkowej, bilans, rachunek zysków 
i strat, zestawienie zmian w  kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepł ywów pieniężnych za rok obrotowy, do 
ogłoszenia w  ciągu 15  dni od dnia ich zatwierdzenia, wraz ze sprawozdaniem z badania  oraz odpisem uchwały bądź p o-
stanowienia organu zatwierdzającego o  zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i  podziale zysku lub pokryciu  straty.  
1a. (uchylony)  
    
Dziennik  Ustaw  – 57 – Poz. 351 
 
 1b. (uchylony)  
1c. (uchylony)  
1d. (uchylony)  
2. Ogłoszenie, o  którym mowa w  ust. 1, następuje w  „Monitorze Sądowym i  Gospodarczym ”. 
3. (uchylony)  
Art. 70a.38) Kierownik jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub spółką partnerską, której przychody  netto 
ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość  
w walucie polskiej 2 000 000 euro i która nie stosuje zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie  art. 2 ust. 2, 
składa we właściwym rejestrze sądowym w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy,  oświadczenie o braku 
obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.  
Rozdział 8  
Ochrona danych  
Art. 71. 1. Dokumentację, o  której  mowa w  art. 10 ust. 1, księgi rachunkowe, dowody księgowe, dokumenty inwe n-
taryzacyjne i  sprawozdania finansowe, zwane dalej także „zbiorami ”, należy przechowywać w  należyty sposób i  chronić 
przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.  
2. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera ochrona danych powinna polegać na stosowaniu 
odpornych na zagrożenia nośników danych, na doborze stosownych środków ochrony zewnętrznej, na syst ematycznym 
tworzeniu rezerwowych kopii zbiorów danych zapisanych na informatycznych nośnikach danych, pod warunkiem zape w-
nienia trwałości zapisu informacji systemu rachunkowości, przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania 
ksiąg rachunkowych, or az na zapewnieniu ochrony programów komputerowych i  danych systemu informatycznego  
rachunkowości, poprzez stosowanie odpowiednich rozwiązań programowych i  organizacyjnych, chroniących przed nie - 
upoważnionym dostępem lub zniszczeniem.  
Art. 72. 1. Księgi r achunkowe mogą mieć formę, z  zastrzeżeniem  art. 13 ust. 2 i 3, zbiorów utrwalonych na inform a-
tycznych nośnikach danych, pod warunkiem stosowania rozwiązań wymienionych w  art. 71 ust. 2. 
2. Jeżeli system ochrony zbiorów danych rachunkowości, utrwalonych na informatycznych nośnikach danych, nie 
spełnia wymagań określonych w  art. 71 ust. 2, zapisy te powinny być wydrukowane w  terminach przewidzianych 
w art. 13 ust. 6. 
3. Przechowywanie ksiąg rachunkowych na innym nośniku niż wymieniony w  ust. 2 jest dopuszczal ne pod waru n-
kiem zapewnienia odtworzenia ksiąg w  formie wydruków.  
Art. 73. 1. Dowody księgowe i  dokumenty inwentaryzacyjne przechowuje się w  jednostce, z  zastrzeżeniem  ust. 4, 
w oryginalnej postaci, w  ustalonym porządku dostosowanym do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w  podziale 
na okresy sprawozdawcze, w  sposób pozwalający na ich łatwe odszukanie. Roczne zbiory dowodó w księgowych i doku-
mentów inwentaryzacyjnych oznacza się określeniem nazwy ich rodzaju oraz symbolem końcowych lat i  końcowych 
numerów  w zbiorze.  
2. Z wyłączeniem dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych do nieruchomości, powierzenia  odpo-
wiedzialności za składniki aktywów, znaczących umów i innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika  
jednostki, treść dowodów księg owych może być przeniesiona na informatyczne nośniki danych pozwalające  zachować 
w trwałej i niezmienionej postaci zawartość dowodów. Warunkiem stosowania tej metody przechowywania  danych jest 
posiadanie urządzeń pozwalających na odtworzenie dowodów w post aci wydruku, o ile inne przepisy nie  stanowią in a-
czej. Wydruk jest dowodem równoważnym z dowodem księgowym, z którego treść została przeniesiona  na informatyczny  
nośnik danych.  
3. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, dokumentacj ę przyjętych zasad rachunkowości, 
księgi rachunkowe oraz sprawozdania finansowe, w  tym również sprawozdanie z  działalności jednostki, przechowuje się 
odpowiednio w  sposób określony w  ust. 1. 
4. Zbiory, o  których mowa w  art. 71 ust. 1, mogą być przechowywan e, w sposób określony  w ust. 1–3, poza jednos t-
ką, w  przypadku gdy zostaną przekazane do przechowania innej jednostce, świadczącej usługi w  zakresie przechowyw a-
nia dokumentów. Przepis  art. 11a stosuje się odpowiednio.  
                                                           
38) W brzmieniu ustalonym  przez art. 10 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 29. 
    
Dziennik  Ustaw  – 58 – Poz. 351 
 
 Art. 74. 1.39) Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowy waniu przez okres co najmniej 
5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie.  
2. Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres:  
1) księgi rachunkowe  – 5 lat; 
2) karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki – przez okres wymaganego dostępu do tych informacji, 
wynikający z  przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5  lat; 
3) dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprz edaży detalicznej – do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego 
za dany rok obrotowy, nie krócej jednak niż do dnia rozliczenia osób, którym powierzono składniki aktywów objęte 
sprzedażą detaliczną;  
4) dowody księgowe dotyczące środków trwałych w  budowi e, pożyczek, kredytów oraz umów handlowych, roszczeń 
dochodzonych w  postępowaniu cywilnym lub objętych postępowaniem karnym albo podatkowym – przez 5  lat od 
początku roku następującego po roku obrotowym, w  którym operacje, transakcje i  postępowanie zostały  ostatecznie 
zakończone, spłacone, rozliczone lub przedawnione;  
5) dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości – przez okres nie krótszy od 5  lat od upływu jej wa ż-
ności;  
6) dokumenty dotyczące rękojmi i  reklamacji – 1 rok po terminie upływu r ękojmi lub rozliczeniu reklamacji;  
7) dokumenty inwentaryzacyjne – 5 lat; 
8)  pozostałe dowody księgowe i  sprawozdania, których obowiązek sporządzenia wynika z  ustawy – 5 lat. 
3. Okresy przechowywania ustalone w  ust. 2 oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, któr e-
go dane zbiory dotyczą.  
Art. 75. Udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części:  
1) do wglądu na terenie jednostki – wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej,  
2) poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki – wymaga pisemnej zgody kierownika  jednostki oraz pozostawienia 
w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów,  
chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.  
Art. 76. 1. Zbiory jednostek, które:  
1) zakończyły swoją działalność w  wyniku połączenia z  inną jednostką lub przekształcenia formy prawnej – przech o-
wuje jednostka kontynuująca działalność;  
2) zostały zlikwidowane – przechowuje wyznaczona osoba lub jednostka; o  miejscu przechowywania kierownik, likw i-
dator jednostki lub syndy k masy upadłościowej informuje właściwy sąd lub inny organ prowadzący rejestr lub ewide n-
cję działalności gospodarczej oraz urząd skarbowy.  
2. W sprawach, o  których mowa w  ust. 1, przepisy  art. 72–74 stosuje się odpowiednio.  
Rozdział 8a  
Usługowe prowadzenie  ksiąg rachunkowych  
Art. 76a. 1.40) Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów 
ustawy  z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 , 1479, 1629, 1633 i 2212 ), polegającą na świa d-
czeniu usł ug w zakresie czynności,  o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 –6. 
2. (uchylony)  
3. Działalność, o  której mowa w  ust. 1, mogą wykonywać przedsiębiorcy, pod warunkiem, że czynności z  tego  
zakresu będą wykonywane przez osoby, które:  
1) mają pełną zdolność do czynności prawnych;  
2) nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, 
obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i  papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za prz e-
stępstwa określone w rozdziale 9.  
                                                           
39) W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 6. 
40) W brzmieniu  ustalonym przez art. 31 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
    
Dziennik  Ustaw  – 59 – Poz. 351 
 
 4. (uchylony ) 
5. (uchylony)   
6. (uchylony)   
Art. 76b. (uchylony)  
Art. 76c. (uchylony)   
Art. 76d. (uchylony)   
Art. 76e. (uchylony)   
Art. 76f. (uchylony)   
Art. 76g. (uchylony)   
Art. 76h. 1. Przedsiębiorcy, o  których mowa w  art. 76a ust. 3, są obowiązani do zawarcia umowy ubezpieczenia o d-
powiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w  związku z  prowadzoną działalnością, o  której mowa w  art. 76a ust. 1. 
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ube z-
pieczenia obowiązkowego, o  którym mowa w  ust. 1, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę 
gwarancyjną, biorąc w  szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanych czynności oraz zakres realizowanych zadań.  
3. Przepisó w ust. 1 nie stosuje się do, będących przedsiębiorcami, biegłych rewidentów oraz doradców podatk o-
wych, jeżeli ubezpieczyli się od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu tych zawodów 
w zakresie, o  którym mowa w  ust. 1. 
Art. 76i. (uchylony ) 
Rozdział 9  
Odpowiedzialność karna  
Art. 77. Kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:  
1) nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania w  tych księgach 
nierzetelnych danych,  
2) niesporządzenia sprawozdania fi nansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdani a z działa l-
ności, sprawozdania z  działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z  płatności na rzecz administracji publicznej, 
skonsolidowanego sprawozdania z  płatności na rzecz administracji p ublicznej, sporządzenia ich niezgodnie z przep i-
sami ustawy lub zawarcia w  tych sprawozdaniach nierzetelnych danych  
– podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.  
Art. 78. 1. Biegły rewident, który sporządza niezgodn ą ze stanem faktycznym opinię o  sprawozdaniu finansowym 
i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki lub sytuacji finansowo -majątkowej tej 
jednostki,  
podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2  albo obu tym karom łącznie.  
2. Jeżeli sprawca czynu określonego w  ust. 1 działa nieumyślnie,  
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.  
Art. 79. Kto wbrew przepisom ustawy:  
1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,  
2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi 
albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,  
3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,  
4) nie składa sprawozdania finansowego, skons olidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z  działalności, 
sprawozdania z  działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z  płatności na rzecz administracji publicznej, skonsol i-
dowanego sprawozdania z  płatności na rzecz administracji publicznej we wła ściwym rejestrze sądowym,  
4a) nie zamieszcza na stronie internetowej jednostki dokumentów, o których mowa w art. 49b ust. 9, art. 55 ust. 2c  oraz 
art. 69 ust. 5,  
5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i  innych dokumentów, o  których mowa w  art. 68, 
    
Dziennik  Ustaw  – 60 – Poz. 351 
 
 6) prowadzi działalność gospodarczą w  zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia waru n-
ków, o których mowa w  art. 76a ust. 3, 
7) prowadzi działalność gospodarczą w  zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia ob o-
wiązk u zawarcia umowy ubezpieczenia, o  którym mowa w  art. 76h ust. 1, 
8) rozwiązuje umowę o badanie sprawozdania finansowego, bez uzasadnionej podstawy lub nie informuje Krajowej  
Rady Biegłych Rewidentów, a w odpowiednich przypadkach – Komisji Nadzoru Finansowego, o rozwiązaniu  tej 
umowy,  
9) zawiera z firmą audytorską umowę o badanie ustawowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach,  na 
okres krótszy niż dwa lata,  
10) stosuje klauzule umowne, o których mowa w art. 66 ust. 5a  
– podlega grz ywnie albo karze ograniczenia wolności . 
Rozdział 10  
Przepisy szczególne i  przejściowe  
Art. 80. 1. Do jednostek, o  których mowa w  art. 2 ust. 1 pkt 4, nie stosuje się przepisów rozdziałów 5, 6  i 7 ustawy . 
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych m oże, w  drodze rozporządzenia, wprowadzić obowiązek bad a-
nia sprawozdań finansowych jednostek, o  których mowa w  art. 2 ust. 1 pkt 4. 
3.41) Do stowarzyszeń, związków zawodowych, organizacji pracodawców, izb gospodarczych, fundacji, przedstaw i-
cielstw  przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach  uczestnictwa 
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium  Rzeczypospolitej 
Polskiej, społeczno -zawodowych organi zacji rolników, organizacji samorządu zawodowego, organizacji  samorządu gos -
podarczego rzemiosła i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jeżeli nie prowadzą  działalności gospoda r-
czej, nie stosuje się przepisów rozdziałów 6 i 7 ustawy.  
Art. 80a. (uchylony)  
Art. 81. 1. (uchylony)  
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w  drodze rozporządzenia:  
1) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego szczególne zasady rachunkowości fund u-
szy inwestycyjnych, w  tym: 
a) zakres informacji wykazywanych w  sprawozdaniu finansowym, połączonym sprawozdaniu finansowym fund u-
szu inwestycyjnego z  wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdaniach jednostkowych subfunduszy,  
b) zasady sporządzania sprawozdania finansowego, połączonego sp rawozdania finansowego funduszu inwestycy j-
nego z  wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych subfunduszy,  
c) terminy sporządzenia i  złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania finansowego oraz rocznego połączonego 
sprawozdania finansowego fun duszu inwestycyjnego oraz rocznych sprawozdań jednostkowych subfunduszy,  
d) terminy sporządzenia i  przeglądu półrocznego sprawozdania finansowego oraz półrocznego połączonego spr a-
wozdania finansowego funduszu inwestycyjnego oraz półrocznych sprawozdań jedn ostkowych subfunduszy,  
e) terminy zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, rocznego połączonego sprawozdania finansowego 
funduszu inwestycyjnego z  wydzielonymi subfunduszami oraz rocznych sprawozdań jednostkowych subfunduszy;  
1a) po zasięgnięciu op inii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z akres informacji wykazywanych w sprawo -
zdaniu  finansowym alternatywnych spółek inwestycyjnych, uwzględniając zapewnienie inwestorom dostępu do  
informacji istotnych dla podejmowania decyzji inwestycyjnych oraz specyfikę działalności alternatywnych spółek 
inwestycyjnych;  
2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, szczególne zasady rachunkowości domów 
maklerskich, w  tym zakres informacji wykazywanych w  sprawozdaniach  finansowych o raz odpowiednio w skons o-
lidowanych sprawozdaniach finansowych grup kapitałowych oraz w  sprawozdaniach z  działalności;  
3) szczegółowe zasady sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i  zakłady reasekuracji skon -
solidowanych sprawozdań  finansowych grup kapitałowych, w  tym zakres informacji wykazywanych w  tych sprawo -
zdaniach oraz w  sprawozdaniach z  działalności;  
                                                           
41) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 4. 
    
Dziennik  Ustaw  – 61 – Poz. 351 
 
 4) szczegółowe zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i  sposób prezentacji instrumentów finansowych;  
5) (uchylony)  
6) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego:  
a) szczególne zasady rachunkowości zakładów ubezpieczeń i  zakładów reasekuracji, w  tym również tworzenia  
rezerw techniczno -ubezpieczeniowych oraz zakres informacji wykazywanych w  informacji dodatkow ej, zasady 
sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych, w  tym zakres informacji wyk a-
zywanych w  skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych grup kapit ałowych oraz w  sprawozdaniach z dzia-
łalności,  
b) szczególne zasady rachunkowości  funduszy emerytalnych, w  tym z akres informacji wykazywanych w sprawo -
zdaniu finansowym, terminy sporządzenia i  złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania finansowego, zakres 
ogłaszania rocznego sprawozdania finansowego oraz termin zatwierdzenia rocznego  sprawozdania finansowego;  
7) (uchylony)  
8) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego:  
a) szczególne zasady rachunkowości banków, w  tym zakres informacji wykazywanych w  informacji dodatkowej 
sprawozdania finansowego,  
b) (uchylona)  
c) zasady tworzenia rezerw na ryzyko związane z  działalnością banków ; 
d) (uchylon a) 
8a) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego oraz Krajowej Spó łdzielczej Kasy Oszczędnościowo -Kredy -
towej szczególne zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo -kredytowych, w tym:  
a) zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym,  
b) zasady wyceny aktywów i pasywów, w tym tworzenia odpisów aktualizujących  
– uwzględniając specyfikę działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo -kredytowy ch, w tym małych kas;  
9) zakres działania, liczbę członków i  podmioty uprawnione do ich zgłoszenia oraz sposób organizacji Komitetu Sta n-
dardów Rachunkowości, o  którym mowa w  art. 10 ust. 3. 
10) (uchylony)  
Art. 82. Minister właściwy do spraw finansów public znych może w  drodze rozporządzenia:  
1) (uchylony)  
2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, określić szczególne zasady rachunkowości 
Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych oraz funduszu rozliczenioweg o, o którym mowa w  przepisach o ob-
rocie papierami wartościowymi, w  tym zakres informacji wykazywanych w  sprawozdaniu finansowym oraz odpo-
wiednio w  skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitało wej, a  także w  sprawozdaniach z działalności;  
3) po zasięgnięciu opinii Przewo dniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, określić szczególne zasady rachunkowości 
funduszu gwarancyjnego, o  którym mowa w  przepisach o  obrocie papierami wartościowymi, w  tym zakres inform a-
cji wykazywanych w  sprawozdaniu finansowym;  
4) po zasięgnięciu opinii  Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, określić szczególne zasady rachunkowości  
spółek prowadzących rynek regulowany, w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu  finansowym, o d-
powiednio w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapita łowej oraz sprawozdaniach  z działalności;  
5) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, określić szczególne zasady rachunkowości 
krajowych instytucji płatniczych, w  tym zakres informacji wykazywanych w  sprawozdaniu finansowym, odpowie d-
nio w  skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej oraz sprawozdaniach z  działalności.  
Art. 83. 1. W  celu ujednolicenia zasad grupowania operacji gospodarczych i  ograniczenia nakładu pracy związanego 
z ustaleniem zakładowych planów kon t mogą być stosowane wzorcowe plany kont.  
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w  drodze rozporządzenia, wzorcowe plany kont:  
1) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego – dla banków;  
2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego – dla jednostek działających na podstawie 
przepisów o  obrocie papierami wartościowymi;  
3) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego – dla funduszy inwestycyjnych;  
    
Dziennik  Ustaw  – 62 – Poz. 351 
 
 4) po zasięgnięciu opi nii Komisji Nadzoru Finansowego – dla zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji lub fund u-
szy emerytalnych;  
5) (uchylony)  
6) dla pozostałych jednostek;  
7) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego – dla spółdzielczych kas oszczędnościowo -kredyto wych oraz 
Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo -Kredytowej.  
Rozdział 11  
Zmiany w  przepisach obowiązujących, przepisy końcowe  
Art. 84. (pominięty)  
Art. 85. 1. Tracą moc, z  zastrzeżeniem  ust. 2: 
1) art. 244 –252, 418 –420, 422 –426 oraz art.  428 rozporzą dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z  dnia 27  czerwca 1934  r. – 
Kodeks handlowy;  
2) art. 26a  ust. 1 ustawy  z dnia 6  lipca 1982  r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Lud o-
wej działalności gospodarczej w  zakresie drobnej wytwórczośc i przez zagraniczne osoby prawne (Dz. U. z 1989  r. 
poz. 148 i 442 oraz z 1991  r. poz. 253 i 480); 
3) art. 39  i 40 ustawy  z dnia 10  lipca 1985  r. o przedsiębiorstwach mieszanych ( Dz. U. poz.  142, z  1986  r. poz. 72 oraz 
z 1987  r. poz. 181);  
4) art. 20  ust. 2 ustawy  z dnia 31  stycznia 1989  r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych ( Dz. U. 
z 1992  r. poz. 27 oraz z 1993  r. poz. 82); 
5) art. 481 ustawy  z dnia 31  stycznia 1989  r. – Prawo bankowe ( Dz. U. z 1992  r. poz. 359, z 1993  r. poz. 29, 127  i 646 
oraz z 1994  r. poz. 369); 
6) art. 14  ustawy  z dnia 13  lipca 1990  r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz. U. poz.  298 oraz z 1991  r. 
poz. 253 i 480); 
7) art. 41  ust. 3, art. 47, art. 58 pkt 1 i art. 59 ustawy  z dnia 28  lipca 1990  r. o działalnoś ci ubezpieczeniowej;  
8) art. 29  ust. 2 i 3 ustawy  z dnia 12  września 1990  r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. poz.  385, z 1992  r. poz. 254 
i 314 oraz z 1994  r. poz. 3, 163  i 509); 
9) art. 30  ust. 2 ustawy  z dnia 25  października 1991  r. o organizowaniu i  prowadzeniu działalności kulturalnej ( Dz. U. 
poz. 493);  
10) art. 32  § 3 i art. 95 ustawy  z dnia 22  marca 1991  r. – Prawo o  publicznym ob rocie papierami wartościowymi i fundu-
szach powierniczych ( Dz. U. z 1994 r. poz. 239 i 313); 
11) art. 61  ust. 2 i 3 ustawy  z dnia 30  sierpnia 1991  r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. poz.  408 oraz z 1992  r. 
poz. 315). 
2. (pominięty)  
Art. 86. Ustawa wchodzi w  życie z  dniem 1  stycznia 1995  r. i ma zastosowanie po raz pierw szy do sprawozdań 
finansowych za rok obrotowy rozpoczynający się w  1995  r. 
    
Dziennik  Ustaw  – 63 – Poz. 351 
 
 Załączniki do ustawy z  dnia 2 9 września  1994  r. 
Załącznik nr  1 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W  SPRAWOZDANIU FINANSO WYM,  
O KTÓRYM MOWA W  ART. 45  USTAWY, DLA JEDNOSTE K INNYCH NIŻ BANKI,  
ZAK ŁADY UBEZPIECZEŃ I  ZAKŁADY REASEKURACJI  
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego  
obejmuje w  szczególności:  
1) firmę, siedzibę i  adres albo miejsce zamieszkania i  adres, podstawowy przedmiot działalności jednostki oraz numer 
we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;  
2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;  
3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;  
4) wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w  skład jednostki wchodzą wewnętrzne jedn ostki 
organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe;  
5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospoda r-
czej przez jednostkę w  dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie ist nieją okoliczności wskazujące na zagroż e-
nie kontynuowania przez nią działalności;  
6) w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w  ciągu którego nastąpiło połączenie, wskazanie, 
że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu s półek, oraz wskazanie zastosowanej metody rozlicz e-
nia połączenia (nabycia, łączenia udziałów);  
7) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowośc i, w tym metod wyceny aktywów i  pasywów (także amortyz a-
cji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporz ądzenia sprawozdania finansowego w  zakresie, w  jakim ust a-
wa pozostawia jednostce prawo wyboru.  
 
Bilans  
Aktywa  
A. Aktywa trwałe  
I. Wartości niematerialne i  prawne  
1. Koszty zakończonych prac rozwojowych  
2. Wartość firmy  
3. Inne wartości niematerialne i  prawne  
4. Zaliczki na wartości niematerialne i  prawne  
II. Rzeczowe aktywa trwałe  
1. Środki trwałe  
a)  grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu)  
b)  budynki, lokale, prawa do lokali i  obiekty inżynierii lądowej i  wodnej  
c)  urządzenia techniczne i  maszyny  
d)  środki transportu  
e)  inne środki trwałe  
2. Środki trwałe w  budowie  
3. Zaliczki na środki trwałe w  budowie  
III. Należności długoterminowe  
1. Od jednostek powiązanych  
2. Od pozostałych jednostek, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
3. Od pozostałych jednostek  
IV. Inwestycje długoterminowe  
1. Nieruchomości  
2. Wartości niematerialne i  prawne  
3. Długoterminowe aktywa finansowe  
a)  w jednostkach powiązanych  
– udziały lub akcje  
– inne papiery wartościowe  
– udzielone pożyczki  
– inne długoterminowe aktywa finansowe  
    
Dziennik  Ustaw  – 64 – Poz. 351 
 
 b)  w pozostałych jednostkach, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
– udziały lub akcje  
– inne papiery wartościowe  
– udzielone pożyczki  
– inne długoterminowe aktywa finansowe  
c)  w pozostałych jednostkac h 
– udziały lub akcje  
– inne papiery wartościowe  
– udzielone pożyczki  
– inne długoterminowe aktywa finansowe  
4. Inne inwestycje długoterminowe  
V.  Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe  
1. Aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
2. Inne rozliczenia międzyokresowe  
B. Aktywa obrotowe  
I.  Zapasy  
1. Materiały  
2. Półprodukty i  produkty w  toku 
3. Produkty gotowe  
4. Towary  
5. Zaliczki na dostawy i  usługi  
II.  Należności krótkoterminowe  
1. Należności od jednostek powiązanych  
a)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie spłaty:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
b) inne 
2. Należności od pozostałych jednostek, w  których jednost ka posiada zaangażowanie w  kapitale  
a)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie spłaty:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
b)  inne 
3. Należności od pozostałych jednostek  
a)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie spłaty:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
b)  z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i  zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych  
c)  inne 
d)  dochodzone na drodze sądowej  
III.  Inwestycje krótkoterminowe  
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe  
a)  w jednostkach powiązanych  
– udziały lub akcje  
– inne papiery wartościowe  
– udzielone pożyczki  
– inne krótkoterminowe aktywa finansowe  
b)  w pozostałych jednostkach  
– udziały lub akcje  
– inne papiery wartościowe  
– udzielone pożyczki  
– inne krótkoterminowe aktywa finansowe  
c)  środki pieniężne i  inne aktywa pieniężne  
– środki pieniężne w  kasie i  na rachunkach  
– inne środki pieniężne  
– inne aktywa pieniężne  
2. Inne inwestycje krótkoterminowe  
IV.  Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe   
    
Dziennik  Ustaw  – 65 – Poz. 351 
 
 C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy  
D. Udziały (akcje) własne  
Aktywa razem  
Pasywa  
A. Kapitał (fundusz) własny  
I. Kapitał (fundusz) podstawowy  
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w  tym: 
– nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)  
III. Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny, w  tym: 
– z tytułu aktualizacji wartości godziwej  
IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwow e, w tym: 
– tworzone zgodnie z  umową (statutem) spółki  
– na udziały (akcje) własne  
V. Zysk (strata) z  lat ubiegłych  
VI. Zysk (strata) netto  
VII. Odpisy z  zysku netto w  ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)  
B. Zobowiązania i  rezerwy na zobowiązania  
I.  Rezerwy na zobowiązania  
1. Rezerwa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i  podobne  
– długoterminowa  
– krótkoterminowa  
3. Pozostałe rezerwy  
– długoterminowe  
– krótkoterminowe  
II.  Zobowiązania długoterminowe  
1. Wobec jednostek powiązanych  
2. Wobec pozostałych jednostek, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
3. Wobec pozostałych jednostek  
a)  kredyty i  pożyczki  
b)  z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych  
c)  inne zobowiązania finansowe  
d)  zobowią zania wekslowe  
e)  inne 
III.  Zobowiązania krótkoterminowe  
1. Zobowiązania wobec jednostek powiązanych  
a)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie wymagalności:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
b)  inne 
2. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek, w  który ch jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
a)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie wymagalności:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
b)  inne 
3. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek  
a)  kredyty i  pożyczki  
b)  z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych  
c)  inne zobowiązania finansowe  
d)  z tytułu dostaw i  usług, o  okresie wymagalności:  
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
e)  zaliczki otrzymane na dostawy i  usługi  
f)  zobowiązania wekslowe  
g)  z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i  zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych  
h)  z tytułu wynagrodzeń  
i)  inne 
4. Fundusze specjalne  
    
Dziennik  Ustaw  – 66 – Poz. 351 
 
 IV.  Rozliczenia międzyokresowe  
1. Ujemna wartość firmy  
2. Inne rozliczenia międzyokresowe  
– długoterminowe  
– krótkoterminowe  
Pasywa raz em 
 
Rachunek zysków i  strat  
(wariant kalkulacyjny)  
A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i  materiałów, w  tym:  
– od jednostek powiązanych  
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów  
II. Przychody netto ze sprzedaży towarów i  materiałów  
B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i  materiałów, w  tym:  
– jednostkom powiązanym  
I. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów  
II. Wartość sprzedanych towarów i  materiałów  
C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A –B) 
D. Koszty sprzedaży  
E. Koszty ogólnego zarządu  
F. Zysk (strata) ze sprzedaży (C –D–E) 
G. Pozostałe przychody operacyjne  
I. Zysk z  tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych  
II. Dotacje  
III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
IV. Inne przychody operacyjne  
H. Pozostałe koszty operacyjne  
I. Strata z  tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych  
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
III. Inne koszty operacyjne  
I. Zysk (strata) z  działalności operacyjnej (F+G –H) 
J. Przychody finansowe  
I.  Dywidendy i  udziały w  zyskach, w  tym: 
a)  od jednostek powiązanych, w  tym: 
– w których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
b)  od jednostek pozostałych, w  tym: 
– w których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
II. Odsetki, w  tym: 
– od jednostek powiązanych  
III. Zysk z  tytułu rozchodu a ktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
V. Inne 
K. Koszty finansowe  
I. Odsetki, w  tym: 
– dla jednostek powiązanych  
II. Strata z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiąza nych  
    
Dziennik  Ustaw  – 67 – Poz. 351 
 
 III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
IV. Inne 
L. Zysk (strata) brutto (I+J –K) 
M. Podatek dochodowy  
N. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)  
O. Zysk (strata) netto (L –M–N) 
 
(wariant porównawczy)  
A. Przychody netto ze sprzedaży i  zrównane z  nimi, w  tym:  
– od jednostek powiązanych  
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów  
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)  
III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostk i 
IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i  materiałów  
B. Koszty działalności operacyjnej  
I. Amortyzacja  
II. Zużycie materiałów i  energii  
III. Usługi obce  
IV. Podatki i  opłaty, w  tym: 
– podatek akcyzowy  
V. Wynagrodzenia  
VI. Ubezpieczenia społeczne i  inne świadczenia, w  tym: 
– emerytalne  
VII. Pozostałe koszty rodzajowe  
VIII.  Wartość sprzedanych towarów i  materiałów  
C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A –B) 
D. Pozostałe przychody operacyjne  
I. Zysk z  tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych  
II. Dotacje  
III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
IV. Inne przychody operacyjne  
E. Pozostałe koszty operacyjne  
I. Strata z  tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych  
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
III. Inne koszty operacyjne  
F. Zysk (str ata) z  działalności operacyjnej (C+D –E) 
G. Przychody finansowe  
I.  Dywidendy i  udziały w  zyskach, w  tym: 
a)  od jednostek powiązanych, w  tym: 
– w których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
b)  od jednostek pozostałych, w  tym: 
– w których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
II. Odsetki, w  tym: 
– od jednostek powiązanych  
III. Zysk z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
V. Inne 
    
Dziennik  Ustaw  – 68 – Poz. 351 
 
 H. Koszty finansowe  
I. Odsetki, w  tym: 
– dla jednostek powiązanych  
II. Strata z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
IV. Inne 
I. Zysk (strata) brutto (F+G –H) 
J. Podatek dochodowy  
K. Pozostałe obowiązkowe zmniejsz enia zysku (zwiększenia straty)  
L. Zysk (strata) netto (I –J–K) 
 
Zestawienie zmian w  kapitale (funduszu) własnym  
I.    Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)  
– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości  
– korekty błędów  
I.a. Kapitał (fundusz ) własny na początek okresu (BO), po korektach  
1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu  
1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– wydania udziałów (emisji akcji)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– umorzenia udziałów  (akcji)  
... 
1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu  
2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu  
2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– emisji akcji powyżej wartości nominalnej  
– podziału zysku (ustawowo)  
– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– pokrycia straty  
... 
2.2. Stan kapitału (funduszu) zapasowego na koniec okresu  
3. Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny na początek okresu – zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości  
3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z  aktualizacji wyceny  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– zbycia środków trwałych  
... 
3.2. Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny na koniec okresu  
4. Pozostałe kapitał y (fundusze) rezerwowe na początek okresu  
4.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
4.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu  
    
Dziennik  Ustaw  – 69 – Poz. 351 
 
 5. Zysk (strata) z  lat ubiegłych  na początek okresu  
5.1. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu  
– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości  
– korekty błędów  
5.2. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– podziału zysku z  lat ubiegłych  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
5.3. Zysk z  lat ubiegłych na koniec okresu  
5.4. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu  
– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości  
– korekty błędów  
5.5. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– przeniesienia straty z  lat ubiegłych do pokrycia  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
5.6. Strata z  lat ubiegłych na koniec okresu  
5.7. Zysk (strata) z  lat ubiegłych na koniec okresu  
6. Wynik netto  
a)  zysk netto  
b)  strata netto  
c)  odpisy z  zysku  
II. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)  
III. Kapitał (fundusz) własny, po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)  
 
Rachunek przepływów pieniężnych  
(metoda bezpośrednia)  
A. Przepływy środków pieniężnych z  działalności operacyjnej  
I.  Wpływy  
1. Sprzedaż  
2. Inne wpływy z  działalności operacyjnej  
II.  Wydatki  
1. Dostawy i  usługi  
2. Wynagrodzenia netto  
3. Ubezpieczenia społeczne i  zdrowotne oraz inne świadczenia  
4. Podatki i  opłaty o  charakterze publicznoprawny m 
5. Inne wydatki operacyjne  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności operacyjnej (I –II) 
B. Przepływy środków pieniężnych z  działalności inwestycyjnej  
I.  Wpływy  
1. Zbycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
2. Zbycie  inwestycji w  nieruchomości oraz wartości niematerialne i  prawne  
    
Dziennik  Ustaw  – 70 – Poz. 351 
 
 3. Z aktywów finansowych, w  tym: 
a)  w jednostkach powiązanych  
b)  w pozostałych jednostkach  
– zbycie aktywów finansowych  
– dywidendy i  udziały w  zyskach  
– spłata udzielonych pożyczek długote rminowych  
– odsetki  
– inne wpływy z  aktywów finansowych  
4. Inne wpływy inwestycyjne  
II.  Wydatki  
1. Nabycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
2. Inwestycje w  nieruchomości oraz wartości niematerialne i  prawne  
3. Na aktywa  finansowe, w  tym: 
a)  w jednostkach powiązanych  
b)  w pozostałych jednostkach  
– nabycie aktywów finansowych  
– udzielone pożyczki długoterminowe  
4. Inne wydatki inwestycyjne  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności inwestycyjnej (I –II) 
C. Przepływy środków pieniężnych z  działalności finansowej  
I.  Wpływy  
1. Wpływy netto z  wydania udziałów (emisji akcji) i  innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału  
2. Kredyty i  pożyczki  
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych  
4. Inne wpływy finansowe  
II.  Wydatki  
1. Nabycie udziałów (akcji) własnych  
2. Dywidendy i  inne wypłaty na rzecz właścicieli  
3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z  tytułu podziału zysku  
4. Spłaty kredytów i  pożyczek  
5. Wykup dłużnych papierów wartościowych  
6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych  
7. Płatności zobowiązań z  tytułu umów leasingu finansowego  
8. Odsetki  
9. Inne wydatki finansowe  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności finansowej (I –II) 
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)  
E. Bilans owa zmiana stanu środków pieniężnych, w  tym:  
– zmiana stanu środków pieniężnych z  tytułu różnic kursowych  
F. Środki pieniężne na początek okresu  
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w  tym:  
– o ograniczonej możliwości dysponowania  
(metoda pośrednia)  
A. Przepływy środków pieniężnych z  działalności operacyjnej  
I.  Zysk (strata) netto  
II.  Korekty razem  
1. Amortyzacja  
2. Zyski (straty) z  tytułu różnic kursowych  
3. Odsetki i  udziały w  zyskach (dywidendy)  
4. Zysk (strata) z  działalności inwestycyjnej  
5. Zmiana stanu rezerw  
6. Zmiana stanu zapasów  
7. Zmiana stanu należności  
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z  wyjątkiem pożyczek i  kredytów  
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych  
10. Inne korekty  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności operacyjnej (I±II)  
    
Dziennik  Ustaw  – 71 – Poz. 351 
 
 B. Przepływy środków pieniężnych z  działalności inwestycyjnej  
I.  Wpływy  
1. Zbycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
2. Zbycie inwestycji w  nieruchomości oraz wartości niematerialne i  prawne  
3. Z aktywów finansowych, w  tym: 
a)  w jednostkach powiązanych  
b)  w pozostałych jednostkach  
– zbycie aktywów finansowych  
– dywidendy i  udziały w  zyskach  
– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych  
– odsetki  
– inne wpływy z  aktywów finansowych  
4. Inne wpływy  inwestycyjne  
II.  Wydatki  
1. Nabycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
2. Inwestycje w  nieruchomości oraz wartości niematerialne i  prawne  
3. Na aktywa finansowe, w  tym: 
a)  w jednostkach powiązanych  
b)  w pozostałych jednostkach  
– nabycie aktywów finansowych  
– udzielone pożyczki długoterminowe  
4. Inne wydatki inwestycyjne  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności inwestycyjnej (I –II) 
C. Przepływy środków pieniężnych z  działalności finansowej  
I.  Wpływy  
1. Wpływy netto z  wydania udziałów (emisji akcji) i  innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału  
2. Kredyty i  pożyczki  
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych  
4. Inne wpływy finansowe  
II.  Wydatki  
1. Nabycie udziałów (akcji) własnych  
2. Dywidendy i  inne wypłaty na rzecz właścicieli  
3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z  tytułu podziału zysku  
4. Spłaty kredytów i  pożyczek  
5. Wykup dłużnych papierów wartościowych  
6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych  
7. Płatności zobowiązań z  tytułu umów  leasingu finansowego  
8. Odsetki  
9. Inne wydatki finansowe  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności finansowej (I –II) 
D. Przepływy pieniężne netto razem (A.III±B.III±C.III)  
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w  tym:  
– zmiana stanu środków pieniężnych z  tytułu różnic kursowych  
F. Środki pieniężne na początek okresu  
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w  tym:  
– o ograniczonej możliwości dysponowania  
 
Dodatkowe informacje i  objaśnienia  
obejmują w  szczególności:  
1. 
1) szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i  prawnych oraz 
inwestycji długoterminowych, zawierający stan tych aktywów na początek  roku obrotowego, zwiększenia i zmnie j-
szenia z  tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu , przemieszczenia wewnętrznego oraz stan końcowy, a  dla 
majątku amortyzowanego – podobne przedstawienie stanów i  tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub umorzenia;  
2) kwotę dokonanych w  trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów t rwałych odrębnie dla dług o-
terminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych;  
    
Dziennik  Ustaw  – 72 – Poz. 351 
 
 3)  kwotę kosztów zakończonych prac rozwojowych oraz kwotę wartości firmy, a  także wyjaśnienie okresu ich odpis y-
wania, określonego odpowiednio  w art. 33 ust. 3 oraz art.  44b ust. 10; 
4)  wartość gruntów użytkowanych wieczyście;  
5) wartość nieamortyzowanych lub nieumarzanych przez jednostkę środków trwałych, używanych na podstawie umów 
najmu, dzierżawy i  innych umów, w  tym z  tytułu umów leasingu;  
6)  liczb ę oraz wartość posiadanych papierów wartościowych lub praw, w  tym świadectw udziałowych, zamiennych 
dłużnych papierów wartościowych, warrantów i  opcji, ze wskazaniem praw, jakie przyznają;  
7)  dane o  odpisach aktualizujących wartość należności, ze wskazani em stanu na początek roku obrotowego, zwiększ e-
niach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i  stanie na koniec roku obrotowego;  
8)  dane o  strukturze własności kapitału podstawowego oraz liczbie i  wartości nominalnej subskrybowanych akcji, 
w tym uprzywilejowanych;  
9) stan na początek roku obrotowego, zwiększenia i  wykorzystanie oraz stan końcowy kapitałów (funduszy) zapas o-
wych, rezerwowych oraz kapitału (funduszu) z  aktualizacji wyceny, o  ile jednostka nie sporządza zestawienia zmian 
w kapitale (funduszu) własnym;  
10)  propozycje co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy;  
11)  dane o  stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, ro z-
wiązaniu i  stanie końcowym;  
12)  podział zobowiązań długotermin owych według pozycji bilansu o  pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym 
umową, okresie spłaty:  
a)  do 1 roku,  
b)  powyżej 1  roku do 3  lat, 
c)  powyżej 3  do 5 lat, 
d)  powyżej 5  lat; 
13)  łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze wskazaniem charakteru i  formy tych zabezpi e-
czeń;  
14)  wykaz istotnych pozycji czynnych i  biernych rozliczeń międzyokresowych, w  tym kwotę czynnych rozliczeń między -
okresowych  kosztów stanowiących różnicę między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów 
a zobowiązaniem zapłaty za nie;  
15)  w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w  więcej niż jednej pozycji bilansu, jego powi ą-
zanie między tymi pozycjami; dotyczy to w  szczególności podziału należności i  zobowiązań na część długotermin o-
wą i krótkoterminową;  
16)  łączną kwotę zobowiązań warunkowych, w  tym również udzielonych przez jednostkę gwarancji i  poręczeń, także 
wekslowych, niewykazanych w  bilansie, ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz  
charakteru i  formy tych zabezpieczeń; odrębnie należy wykazać informacje dot yczące zobowiązań warunkowych 
w zakresie emerytur i  podobnych świadczeń oraz wobec jednostek powiązanych lub stowarzyszonych;  
17)  w przypadku gdy składniki aktywów niebędące instrumen tami finansowymi są wyceniane według wartości godz i-
wej: 
a)  istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w  przypadku gdy dane przyjęte do ustalenia tej wartości 
nie pochodzą z  aktywnego rynku,  
b)  dla każdej kategorii składnika aktywów niebęd ącego instrumentem finansowym – wartość godziwą wykazaną 
w bilansie, jak również odpowiednio skutki przeszacowania zaliczone do przychodów lub kosztów finansowych 
lub odniesione na kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny w  okresie sprawozdawczym,  
c)  tabel ę zmian w  kapitale (funduszu) z  aktualizacji wyceny obejmującą stan kapitału (funduszu) na początek i  ko-
niec okresu sprawozd awczego oraz jego zwiększenia i  zmniejszenia w  ciągu roku obrotowego ; 
    
Dziennik  Ustaw  – 73 – Poz. 351 
 
 18) środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT, o którym mow a w: 
a)  art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 201 8 r. poz. 2187,  2243  i 2354 ), 
b)  art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo -kredytowych (Dz.  U. 
z 2018 r. poz. 2386 i 224 3). 
2. 
1)  strukturę rzeczową (rodzaje działalności) i  terytorialną (rynki geograficzne) przychodów netto ze sprzedaży towarów 
i produktów, w  zakresie, w  jakim te rodzaje i  rynki istotnie różnią się od siebie, z  uwzględnieniem zasad organizacji 
sprzedaży produktów i  świadczenia usług;  
2)  w przypadku jednostek, które sporządzają rachunek zysków i  strat w  wariancie kalkulacyjnym, dane o  kosztach 
wytworzenia produktów na własne potrzeby oraz o  kosztach rodzajowych:  
a)  amortyzacji,  
b)  zużycia materiałów i  energii,  
c)  usług obcych,  
d)  podatków i  opłat,  
e)  wynagrodzeń,  
f)  ubezpieczeń i  innych świadczeń, w  tym emerytalnych,  
g)  pozostałych kosztach rodzajowych;  
3)  wysokość i  wyjaśnienie przyczyn odpisów aktualizujących środki trwałe;  
4)  wysokość odpisów aktualizujących wartość zapasów;  
5)  informacje o  przychodach, kosztach i  wynikach działalności zaniechanej w  roku obrotowym lub przewidzianej do 
zaniechania w  roku następnym;  
6)  rozliczenie różnicy pomiędzy podstawą opoda tkowania podatkiem dochodowym a  wynikiem finansowym (zyskiem, 
stratą) brutto;  
7)  koszt wytworzenia środków trwałych w  budowie, w  tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt 
wytworzenia środków trwałych w  budowie w  roku obrotowym;  
8)  odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt wytworzenia produktów w  roku 
obrotowym;  
9)  poniesione w  ostatnim roku i  planowane na następny rok nakłady na niefinansowe aktywa trwałe; odrębnie należy 
wykazać poniesione i  planowane nakłady na ochronę środowisk a; 
10)  kwotę i  charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o  nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły 
incydentalnie ; 
11) informacje o kosztach związanych z pracami badawczymi i pracami rozwojowymi, które nie zostały zakwalifikow a-
ne zgodnie z  art. 33 ust. 2 do wartości niematerialnych i prawnych.  
3. Dla pozycji sprawozdania finansowego, wyrażonych w  walutach obcych – kursy przyjęte do ich wyceny.  
4. Objaśnienie struktury środków pieniężnych przyjętych do rachunku przepływów pieniężnych, a  w przypadku gdy r a-
chunek przepływów pieniężnych sporządzony jest metodą bezpośrednią, dodatkowo należy przedstawić uzgodnienie  
przepływów pieniężnych netto z  działalności operacyjnej, sporządzone metodą pośrednią; w  przypadku różnic pomiędzy 
zmianami stanu nie których pozycji w  bilansie oraz zmianami tych samych pozycji wykazanymi w  rachunku przepływów 
pieniężnych, należy wyjaśnić ich przyczyny.  
5. Informacje o:  
1)  charakterze i  celu gospodarczym zawartych przez jed nostkę umów nieuwzględnionych w  bilansie w  zakresie ni e-
zbędnym do oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i  wynik finansowy jednostki;  
2)  transakcjach (wraz z  ich kwotami) zawartych przez jednostkę na innych warunkach niż rynkowe ze stronami powi ą-
zanymi, przez które rozumie się podmioty pow iązane zdefiniowane w  międzynarodowych standardach rachunkowości  
przyjętych zgodnie z  rozporządzeniem (WE)  nr 1606/2002  Parlamentu Europejski ego i  Rady z  dnia 19  lipca 2002  r. 
w sprawie stosowania międzynarodowych s tandardów rachunkowości, wraz z  informacjami określającymi charakter 
    
Dziennik  Ustaw  – 74 – Poz. 351 
 
 związku ze stronami powiązanymi oraz innymi informacjami dotyczącymi transakcji niezbędnymi dla zrozumienia 
ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i  wynik finansowy jednostki. Informacje dotyczące poszczególnych 
transakcji mogą być zgrupowane według ich rodzaju, z  wyjątkiem przypadku, gdy informacje na temat poszczegó l-
nych transakcji są niezbędne dla oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i  wynik finansowy jednostki;  
3)  przeciętnym w  roku obrotowym zatru dnieniu, z  podziałem na grupy zawodowe;  
4)  wynagrodzeniach, łącznie z  wynagrodzeniem z  zysku, wypłaconych lub należnych osobom wchodzącym w  skład 
organów zarządzających, nadzorujących albo administrujących spółek handlowych (dla każdej grupy osobno) za ro k 
obrotowy oraz wszelkich zobowiązaniach wynikających z  emerytur i  świadczeń o  podobnym charakterze dla byłych 
członków tych organów lub zobowiązaniach zaciągniętych w  związku z  tymi emeryturami, ze wskazaniem kwoty 
ogółem dla każdej kategorii organu;  
5)  kwotach zaliczek, kredytów, pożyczek i  świadczeń o  podobnym charakterze udzielonych osobom wchodzącym 
w skład organów zarządzających, nadzorujących i  administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych waru n-
ków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich k wot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a  także zobowiązań 
zaciągniętych w  ich imieniu tytułem gwarancji i  poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla 
każdego z  tych organów;  
6)   wynagrodzeniu firmy audytorskiej, wypłaconym lub należnym  za rok obrotowy odrębnie za:  
a) badanie ustawowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach,  
b)  inne usługi atestacyjne,  
c)  usługi doradztwa podatkowego,  
d)  pozostałe usługi.  
6. 
1) informacje o  przychodach i  kosztach z  tytułu błędów popełnionych w  latach ubiegłych odnoszonych w  roku obrot o-
wym na kapitał (fundusz) własny z  podaniem ich kwot i  rodzaju;  
2)  informacje o  istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, a  nieuwzględnionych w  sprawozdaniu 
finansowym oraz o  ich wpł ywie na sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;  
3)  przedstawienie dokonanych w  roku obrotowym zmian za sad (polityki) rachunkowości, w  tym metod wyceny, jeżeli 
wywierają one istotny wpływ na sytuację majątkową, finansową i  wynik finan sowy jednostki, ich przyczyny i  spo-
wodowaną zmianami kwotę wyniku finansowego oraz zmian w  kapitale (funduszu) własnym, oraz przedstawienie 
zmiany sposobu sporządzania sprawozdania finansowego wraz z  podaniem jej przyczyny;  
4)  informacje liczbowe, wraz z  wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność danych sprawozdania finansowego za 
rok poprzedzający ze sprawozdaniem za rok obrotowy.  
7. 
1)  informacje o  wspólnych przedsięwzięciach, które nie podlegają konsolidacji, w  tym: 
a) nazwie, zakresie działalności wspó lnego przedsięwzięcia,  
b)  procentowym udziale,  
c)  części wspólnie kontrolowanych rzeczowych składników aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych 
i prawnych,  
d)  zobowiązaniach zaciągniętych na potrzeby przedsięwzięcia lub zakupu używanych rzeczowych  składników 
aktywów trwałych,  
e)  części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,  
f)  przychodach uzyskanych ze wspólnego przedsięwzięcia i  kosztach z  nimi związanych,  
g)  zobowiązaniach warunkowych i  inwestycyjnych dotyczących wspólnego przedsięwzięcia;  
2)  informacje o  transakcjach z  jednostkami powiązanymi;  
3)  wykaz spółek (nazwa, siedziba), w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale lub 20% w  ogólnej liczbie 
głosów w  organie stanowiącym spółki; wykaz ten powinien zawierać także informacje o  procencie posiadanego za-
angażowania w  kapitale oraz o  kwocie kapitału własnego i  zysku lub stracie netto tych spółek za ostatni rok obrotowy;  
    
Dziennik  Ustaw  – 75 – Poz. 351 
 
 4)  jeżeli jednostka nie sporządza skonsolidowanego sprawozdania finansowego, korzystając ze zwolnienia lub wył ą-
czeń, informacje o:  
a)  podstawie prawnej wraz z  danymi uzasadniającymi odstąpienie od konsolidacji,  
b)  nazwie i  siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na wyższym szczeblu gr u-
py kapitałowej oraz miejscu jego publikacji,  
c)  podstawowych wskaźnikach ekonomiczno -finansowych, charakteryzujących działalność jednostek powiązanych 
w danym i  ubiegłym roku obrotowym, takich jak:  
– przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i  materiałów oraz przychody finansowe,  
– wynik finansow y netto oraz kwota kapitału (funduszu) własnego, z  podziałem na grupy,  
– wartość aktywów,  
– przeciętne roczne zatrudnienie,  
d)  rodzaju stosowanych standardów rachunkowości (krajowych czy międzynarodowych) przez jednostki powiązane;  
5)  informacje o:  
a)  nazwie i  siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na najwyższym szczeblu 
grupy kapitałowej, w  której skład wchodzi spółka jako jednostka zależna, oraz miejscu, w  którym sprawozdanie 
to jest dostępne,  
b)  nazwie i  siedzibie je dnostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na najniższym szczeblu 
grupy kapitałowej, w  skład której wchodzi spółka jako jednostka zależna, oraz miejscu, w  którym sprawozdanie 
to jest dostępne;  
6)  nazwę, adres siedziby zarządu lub siedziby statutowej jednostki oraz formę prawną każdej z  jednostek, których dana 
jednostka jest wspólnikiem ponoszącym nieograniczoną odpowiedzialność majątkową.  
8. W przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w  ciągu którego nastąpiło połą czenie:  
1)  jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą nabycia:  
a)  firmę i  opis przedmiotu działalności spółki przejętej,  
b)  liczbę, wartość nominalną i  rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w  celu połączenia,  
c)  cenę przejęcia, wartość aktywów netto w edług wartości godziwej spółki przejętej na dzień połączenia, wartość 
firmy lub ujemną wartość firmy i  opis zasad jej amortyzacji;  
2)  jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą łączenia udziałów:  
a)  firmy i  opis przedmiotu działalności spółek, które w  wyniku połączenia zostały wykreślone z  rejestru,  
b)  liczbę, wartość nominalną i  rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w  celu połączenia,  
c)  przychody i  koszty, zyski i  straty oraz zmiany w  kapitałach własnych połączonych spółek za okres od początku 
roku o brotowego, w  ciągu którego nastąpiło połączenie, do dnia połączenia.  
9. W przypadku występowania niepewności co do możliwości kontynuowania działalności, opis tych niepewności oraz 
stwierdzenie, że taka niepewność występuje, oraz wskazanie, czy sprawozdani e finansowe zawiera korekty z  tym związ a-
ne; informacja powinna zawierać również opis podejmowanych bądź planowanych przez jednostkę działań mających na 
celu eliminację niepewności.  
10. Inne informacje niż wymienione powyżej, jeżeli mogłyby w  istotny sposób  wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej 
i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.  
  
    
Dziennik  Ustaw  – 76 – Poz. 351 
 
 Załącznik  nr 2 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W  SPRAWOZDANIU FINANSO WYM,  
O KTÓRYM MOWA  W ART.  45 USTAWY , DLA BANKÓW  
 
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego  
 
obejmuje zakres informacji określony w  przepisach wydanych na podstawie  art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy  
 
Bilans  
 
Aktywa  
I.  Kasa, operacje z  Bankiem Centralnym  
1. W rachunku bieżącym  
2. Rezerwa obowiązkowa  
3. Inne środki  
II.  Dłużne papiery wartościowe uprawnion e do redyskontowania w  Banku Centralnym  
III.  Należności od sektora finansowego  
1. W rachunku bieżącym  
2. Terminowe  
IV.  Należności od sektora niefinansowego  
1. W rachunku bieżącym  
2. Terminowe  
V.  Należności od sektora budżetowego  
1. W rachunku bieżącym  
2. Terminowe  
VI.  Należności z  tytułu zakupionych papierów wartościowych z  otrzymanym przyrzeczeniem odkupu  
VII.  Dłużne papiery wartościowe  
1. Banków  
2. Budżetu Państwa i  budżetów terenowych  
3. Pozostałe  
VIII.  Udziały lub akcje w  jednostkach zależnych  
1. W instytucjach finansowych  
2. W pozostałych jednostkach  
IX.  Udziały lub akcje w  jednostkach współzależnych  
1. W instytucjach finansowych  
2. W pozostałych jednostkach  
X.  Udziały lub akcje w  jednostkach stowarzyszonych  
1. W instytucjach finansowych  
2. W pozostałych jednostkach  
XI.  Udziały lub akcje w  innych jednostkach  
1. W instytucjach finansowych  
2. W pozostałych jednostkach  
XII.  Pozostałe papiery wartościowe i  inne aktywa finansowe  
XIII.  Wartości niematerialne i  prawne, w  tym: 
– wartość firmy  
XIV.   Rzeczowe aktywa trwałe  
XV.  Inne aktywa  
1. Przejęte aktywa – do zbycia  
2. Pozostałe  
XVI.  Rozliczenia międzyokresowe  
1. Aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
2. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe  
XVII.  Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy  
XVIII.  Akcje własne  
Aktywa razem  
    
Dziennik  Ustaw  – 77 – Poz. 351 
 
 Pasywa  
 
I.  Zobowiązania wobec Banku Centralnego  
II.  Zobowiązania wobec sektora finansowego  
1. W rachunku bieżącym  
2. Terminowe  
III.  Zobowiązania wobec sektora niefinansowego  
1. Rachunki oszczędnościowe, w  tym: 
a)  bieżą ce 
b)  terminowe  
2. Pozostałe, w  tym: 
a)  bieżące  
b)  terminowe  
IV.  Zobowiązania wobec sektora budżetowego  
1. Bieżące  
2. Terminowe  
V.  Zobowiązania z  tytułu sprzedanych papierów wartościowych z  udzielonym przyrzeczeniem odkupu  
VI.  Zobowiązania z  tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych  
VII.  Inne zobowiązania z  tytułu instrumentów finansowych  
VIII.  Fundusze specjalne i  inne zobowiązania  
IX.    Koszty i przychody rozliczane w czasie  
         1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów  
         2. Ujemna wa rtość firmy  
         3. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów  
X. Rezerwy  
1. Rezerwa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
2. Pozostałe rezerwy  
XI.  Zobowiązania podporządkowane  
XII.  Kapitał (fundusz) podstawowy  
XIII.  Kapitał (fundusz) zapasow y 
XIV.  Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny  
XV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe  
1. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego  
2. Pozostałe  
XVI.   Zysk (strata) z  lat ubiegłych  
XVII.  Zysk (strata) netto  
XVIII.  Odpisy z  zysku netto w  ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)  
Pasywa razem  
Współczynnik wypłacalności  
 
Pozycje pozabilansowe  
I.  Zobowiązania warunkowe udzielone i  otrzymane  
1. Zobowiązania udzielone:  
a)  finansowe  
b)  gwarancyjne  
2. Zobowiązania otrzymane:  
a)  finansowe  
b)  gwarancyjne  
II.  Zobowiązania związane z  realizacją operacji kupna/sprzedaży  
III.  Pozostałe  
 
    
Dziennik  Ustaw  – 78 – Poz. 351 
 
 Rachunek zysków i  strat  
I.  Przychody z  tytułu odsetek  
1. Od sektora finansowego  
2. Od sektora niefinansowego  
3. Od sektora budżetowego  
4. Z papierów wartościowych o  stałej kwocie  dochodu  
II.  Koszty odsetek  
1. Od sektora finansowego  
2. Od sektora niefinansowego  
3. Od sektora budżetowego  
III.  Wynik z  tytułu odsetek (I –II) 
IV.  Przychody z  tytułu prowizji  
V.  Koszty prowizji  
VI.  Wynik z  tytułu prowizji (IV –V) 
VII.  Przychody z udziałów lub akcji, pozostałych papierów wartościowych i  innych instrumentów finansowych, 
o zmiennej kwocie dochodu  
1. Od jednostek zależnych  
2. Od jednostek współzależnych  
3. Od jednostek stowarzyszonych  
4. Od pozostałych jednostek  
VIII.  Wynik operacji finansowych  
1. Papierami wartościowymi i  innymi instrumentami finansowymi  
2. Pozostałych  
IX. Wynik z  pozycji wymiany  
X.  Wynik działalności bankowej  
XI.  Pozostałe przychody operacyjne  
XII.  Pozostałe koszty operacyjne  
XIII.   Koszty działania banku  
1. Wynagrodzenia  
2. Ubezpieczenia i  inne świadczenia  
3. Inne 
XIV.   Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i  prawnych  
XV.  Odpisy na rezerwy i  aktualizacja wartości  
1. Odpisy na rezerwy celowe i  na ogólne ryzyko bankowe  
2. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
XVI.   Rozwiązanie rezerw i  aktualizacja wartości  
1. Rozwiązanie rezerw celowych i  rezerw na ogólne ryzyko bankowe  
2. Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
XVII.  Różnica wartości rezerw i  aktualizacji (XV –XVI)  
XVIII.    Wynik  działalności operacyjnej  
XIX.   Wynik operacji nadzwyczajnych  
1. Zyski nadzwyczajne  
2. Straty nadzwyczajne  
XX.  Zysk (strata) brutto  
XXI.   Podatek dochodowy  
XXII.  Pozostałe obowiązkowe zmniejszenie zysku (zwiększenie straty)  
XXIII . Zysk (strata) netto  
 
    
Dziennik  Ustaw  – 79 – Poz. 351 
 
 Zestawienie zmian w  kapitale (funduszu) własnym  
 
I. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)  
–  korekty błędów podstawowych  
II. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO), po korektach  
1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu  
1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego  
a)  zwiększenia (z tytułu)  
– emisji akcji  
... 
b)  zmniejszenia (z tytułu)  
– umorzenia akcji  
... 
1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu  
2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu  
2.1. Zmiany kapitału  (funduszu) zapasowego  
a)  zwiększenia (z tytułu)  
– emisji akcji powyżej wartości nominalnej  
– podziału zysku (ustawowo)  
– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)  
... 
b)  zmniejszenia (z tytułu)  
– pokrycia straty  
... 
2.2. Kapitał (fundus z) zapasowy na koniec okresu  
3. Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny na początek okresu  
3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z  aktualizacji wyceny  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– zbycia lub likwidacji środków trwałych  
... 
3.2. Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny na koniec okresu  
4. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego na początek okresu  
4.1. Zmiany funduszu ogólnego ryzyka bankowego  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
4.2. Fundusz ogólnego ryzyka bank owego na koniec okresu  
5. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na początek okresu  
5.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych  
a)  zwiększenia (z tytułu)  
... 
b)  zmniejszenia (z tytułu)  
... 
5.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu  
    
Dziennik  Ustaw  – 80 – Poz. 351 
 
 6. Zysk (strata) z  lat ubiegłych na początek okresu  
6.1. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu  
– korekty błędów podstawowych  
6.2. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
6.3. Zmiana zysku z  lat ubiegłych  
a)  zwiększenie (z tyt ułu) 
– podziału zysku z  lat ubiegłych  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
6.4. Zysk z  lat ubiegłych na koniec okresu  
6.5. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu  
– korekty błędów podstawowych  
6.6. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
6.7. Zmiana straty z  lat ubiegłych  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– przeniesienia straty z  lat ubiegłych do pokrycia  
... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
... 
6.8. Strata z  lat ubiegłych na koniec okresu  
6.9. Zysk (strata) z  lat ubiegłych na koniec okresu  
7. Wynik netto  
a)  zysk netto  
b)  strata netto  
c)  odpisy z  zysku  
III. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)  
IV. Kapitał (fundusz) własny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)  
 
 
Rachunek przepływów pieniężnych  
(metoda bezpośrednia ) 
A. Przepływy środków pieniężnych z  działalności operacyjnej  
I. Wpływy  
1. Odsetki  
2. Prowizje  
3. Inne wpływy operacyjne  
II.  Wydatki  
1. Odsetki  
2. Prowizje  
3. Wynagrodzenia  
4. Ubezpieczenia i  inne świadczenia  
5. Inne koszty działania banku  
6. Podatki i opłaty o  charakterze publicznoprawnym  
7. Inne wydatki operacyjne  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności operacyjnej (I –II) 
    
Dziennik  Ustaw  – 81 – Poz. 351 
 
 B. Przepływy środków pieniężnych z  działalności inwestycyjnej  
I.  Wpływy  
1. Zbycie udziałów lub akcji w  jednostkach zależny ch 
2. Zbycie udziałów lub akcji w  jednostkach współzależnych  
3. Zbycie udziałów lub akcji w  jednostkach stowarzyszonych  
4. Zbycie udziałów lub akcji w  innych jednostkach, pozostałych papier ów wartościowych (w tym również  
handlowych) i  innych aktywów finansowych  
5. Zbycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
6. Inne wpływy inwestycyjne  
II.  Wydatki  
1. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach zależnych  
2. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach współzależnych  
3. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach stowarzyszonych  
4. Nabycie udziałów lub akcji w  innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i  innych aktywów 
finansowych (lokacyjnych)  
5. Nabycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
6. Inne wydatki inwestycyjne  
III. Przepływy pieniężne netto z  działalności inwestycyjnej (I –II) 
C. Przepływy środków pieniężnych z  działalności finansowej  
I. Wpływy  
1. Zaciągnięcie długoterminowych kredytów od innych banków  
2. Zaciągnięcie długote rminowych pożyczek od innych niż banki instytucji finansowych  
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych  dla innych instytucji finansowych  
4. Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych  
5. Wpływy netto z  emisji akcji i  dopłat do kapitału  
6. Inne wpływy finansowe  
II. Wydatki  
1. Spłaty długoterminowych kredytów na rzecz innych banków  
2. Spłaty długoterminowych pożyczek na rzecz innych niż banki instytucji finansowych  
3. Wykup dłużnych papierów wartościowych od innych instytucji finansowych  
4. Z tytułu inny ch zobowiązań finansowych  
5. Płatności zobowiązań z  tytułu umów leasingu finansowego  
6. Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych  
7. Dywidendy i  inne wypłaty na rzecz właścicieli  
8. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z  tytułu podziału zy sku 
9. Nabycie akcji własnych  
10. Inne wydatki finansowe  
III. Przepływy pieniężne netto z  działalności finansowej (I –II) 
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)  
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym 
– zmiana stanu środków pieniężnych z  tytułu różnic kursowych  
F. Środki pieniężne na początek okresu  
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym 
– o ograniczonej możliwości dysponowania  
 
 
(metoda pośrednia)  
A. Przepływy środków pieniężnych z  działalności operacyjnej  
I. Zysk  (strata) netto  
II. Korekty razem:  
1. Amortyzacja  
2. Zyski (straty) z  tytułu różnic kursowych  
3. Odsetki i  udziały w  zyskach (dywidendy)  
4. Zysk (strata) z  działalności inwestycyjnej  
5. Zmiana stanu rezerw  
6. Zmiana stanu dłużnych papierów wartościowych  
7. Zmiana stanu należności od sektora finansowego  
8. Zmiana stanu należności od sektora niefinansowego i  sektora budżetowego  
    
Dziennik  Ustaw  – 82 – Poz. 351 
 
 9. Zmiana stanu należności z  tytułu zakupionych papierów wartościowych z  otrzymanym przyrzeczeniem odkupu  
10. Zmiana stanu udziałów l ub akcji, pozostałych papierów wartościowych i  innych aktywów finansowych (hand -
lowych)  
11. Zmiana stanu zobowiązań wobec sektora finansowego  
12. Zmiana stanu zobowiązań wobec sektora niefinansowego i  sektora budżetowego  
13. Zmiana stanu zobowiązań z  tytułu sprzedanych papierów wartościowych z  udzielonym przyrzeczeniem odkupu  
14. Zmiana stanu zobowiązań z  tytułu papierów wartościowych  
15. Zmiana stanu innych zobowiązań  
16. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych  
17. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych przychodów  
18. Inne korekty  
III. Przepływy pieniężne netto z  działalności operacyjnej (I±II)  
B. Przepływy środków pieniężnych z  działalności inwestycyjnej  
I. Wpływy  
1. Zbycie udziałów lub akcji w  jednostkach zależnych  
2. Zbycie udziałów lub akcji w  jednost kach współzależnych  
3. Zbycie udziałów lub akcji w  jednostkach stowarzyszonych  
4. Zbycie udziałów lub akcji w  innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i  innych aktywów 
finansowych (lokacyjnych)  
5. Zbycie wartości niematerialnych i  prawnych or az rzeczowych aktywów trwałych  
6. Inne wpływy inwestycyjne  
II. Wydatki  
1. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach zależnych  
2. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach współzależnych  
3. Nabycie udziałów lub akcji w  jednostkach stowarzyszonych  
4. Nabycie u działów lub akcji w  innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i  innych aktywów  
finansowych (lokacyjnych)  
5. Nabycie wartości niematerialnych i  prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych  
6. Inne wydatki inwestycyjne  
III. Przepływy pieniężne net to z działalności inwestycyjnej (I –II) 
C. Przepływy środków pieniężnych z  działalności finansowej  
I. Wpływy  
1. Zaciągnięcie długoterminowych kredytów od innych banków  
2. Zaciągnięcie długoterminowych pożyczek od innych niż banki instytucji finansowych  
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych  dla innych instytucji finansowych  
4. Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych  
5. Wpływy netto z  emisji akcji i  dopłat do kapitału  
6. Inne wpływy finansowe  
II. Wydatki  
1. Spłaty długoterminowych kredytów na rzecz  innych banków  
2. Spłaty długoterminowych pożyczek na rzecz innych niż banki instytucji finansowych  
3. Wykup dłużnych papierów wartościowych od innych instytucji finansowych  
4. Z tytułu innych zobowiązań finansowych  
5. Płatności zobowiązań z  tytułu umów le asingu finansowego  
6. Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych  
7. Dywidendy i  inne wypłaty na rzecz właścicieli  
8. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z  tytułu podziału zysku  
9. Nabycie akcji własnych  
10. Inne wydatki finansowe  
III. Przepływy pieniężne netto z  działalności finansowej (I –II) 
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)  
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym 
– zmiana stanu środków pieniężnych z  tytułu różnic kursowych  
F. Środki pieniężne na początek  okresu  
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym 
– o ograniczonej możliwości dysponowania  
 
Dodatkowe informacje i  objaśnienia  
obejmują zakres informacji określony w  przepisach wydanych na podstawie  art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy.   
    
Dziennik  Ustaw  – 83 – Poz. 351 
 
 Załącznik  nr 3 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W  SPRAWOZDANIU FINANSO WYM,  
O KTÓRYM MOWA  W ART.  45 USTAWY , DLA ZAKŁADÓW UBEZP IECZEŃ  
I ZAKŁADÓW REASEKURACJ I 
 
Wstęp  
 
obejmuje zakres informacji określony w  przepisach wydanych na podstawie  art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy  
 
Bilans  
 
Aktywa  
A. Wartości niematerialne i  prawne  
1. Wartość firmy  
2. Inne wartości niematerialne i  prawne i  zaliczki na poczet wartości niematerialnych i  prawnych  
B. Lokaty  
I. Nieruchomości  
1. Grunty własne oraz prawo wieczystego użytkowania gruntu  
2. Budynki, budowle oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu  
3. Inwestycje budowlane i  zaliczki na poczet tych inwestycji  
II. Lokaty w  jednostkach podporządkowanych  
1. Udziały lub akcje w  jednostkach podporządkowanych  
2. Pożyczki udzielone jednostkom po dporządkowanym oraz dłużne papiery wartościowe emitowane przez te je d-
nostki  
3. Pozostałe lokaty  
III. Inne lokaty finansowe  
1. Udziały, akcje oraz inne papiery wartościowe o  zmiennej kwocie dochod u oraz jednostki uczestnictwa i certy-
fikaty inwestycyjne w  funduszach inwestycyjnych  
2. Dłużne papiery wartościowe i  inne papiery wartościowe o  stałej kwocie dochodu  
3. Udziały we wspólnych przedsięwzięciach lokacyjnych  
4. Pożyczki zabezpieczone hipotecznie  
5. Pozostałe pożyczki  
6. Lokaty terminowe w  instytucjach kr edytowych  
7. Pozostałe lokaty  
IV. Należności depozytowe od cedentów  
C. Aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający  
D. Należności  
I. Należności z  tytułu ubezpieczeń bezpośrednich  
1. Należności od ubezpieczających, w  tym: 
1.1. Od jednostek podporządkowanych  
1.2. Od pozostałych jednostek  
2. Należności od pośredników ubezpieczeniowych, w  tym: 
2.1. Od jednostek podporządkowanych  
2.2. Od pozostałych jednostek  
3. Inne należności  
3.1. Od jednostek podporządkowanych  
3.2. Od pozostałych jednostek  
II. Należności z  tytułu reasekuracji, w  tym: 
1. Od jednostek podporządkowanych  
2. Od pozostałych jednostek  
III. Inne należności  
1. Należności od budżetu  
2. Pozostałe należności, w  tym: 
2.1. Od jednostek podpo rządkowanych  
2.2. Od pozostałych jednostek  
    
Dziennik  Ustaw  – 84 – Poz. 351 
 
 E. Inne składniki aktywów  
I. Rzeczowe składniki aktywów  
II. Środki pieniężne  
III. Pozostałe składniki aktywów  
F. Rozliczenia międzyokresowe  
I. Aktywa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
II. Aktywowane koszty akwizycji  
III. Zarachowane odsetki i  czynsze  
IV. Inne rozliczenia międzyokresowe  
G. Należne wpłaty na kapitał podstawowy  
H. Akcje  własne  
Aktywa razem  
 
Pasywa  
A. Kapitał własny  
I. Kapitał podstawowy  
II. Kapitał zapasowy  
III. Kapitał z  aktualizacji wyceny  
IV. Pozostałe kapitały rezerwowe  
V. Zysk (strata) z  lat ubiegłych  
VI. Zysk (strata) netto  
VII. Odpisy z  zysku netto w  ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)  
B. Zobowiązania podporządkowane  
C. Rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe  
I. Rezerwa składek i  rezerw a na pokrycie ryzyka niewygasłego  
II. Rezerwa ubezpieczeń na życie  
III. Rezerwy na niewypłacone odszkodowania i  świadczenia  
IV. Rezerwy na premie i  rabaty dla ubezpieczonych  
V. Rezerwy na wyrównanie szkodowości (ryzyka)  
VI. Rezerwy na zwrot składek dla członków  
VII. Pozostałe rezerwy techniczno -ubezpieczeniowe określone w  statucie  
VIII.  Rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający  
D. Udział reasekuratorów w  rezerwach techniczno -ubezpieczeniowych (wartość ujemna)  
I. Udział reasekuratorów w  rezerwie składek i  w rezerwie na pokrycie ryzyka niewygasłego  
II. Udział reasekuratorów w  rezerwie ubezpieczeń na życie  
III. Udział reasekuratorów w  rezerwie na niewypłacone odszkodowania i  świadczenia  
IV. Udział reasekuratorów w  rezerwie na premie i  rabaty dla ubezpieczonych  
V. Udział reasekuratorów w  pozostałych rezerwach techniczno -ubezpieczeniowych określonych w  statucie  
VI. Udział reasekuratorów w  rezerwie ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpie czający  
E. Oszacowane regresy i  odzyski (wielkość ujemna)  
1. Oszacowane regresy i  odzyski brutto  
2. Udział reasekuratorów w  oszacowanych regresach i  odzyskach  
F. Pozostałe rezerwy  
I. Rezerwy na świadczenia emerytalne oraz inne obowiązkowe świadczenia praco wników  
II. Rezerwa z  tytułu odroczonego podatku dochodowego  
III. Inne rezerwy  
G. Zobowiązania z  tytułu depozytów reasekuratorów  
H. Pozostałe zobowiązania i  fundusze specjalne  
I.  Zobowiązania z  tytułu ubezpieczeń bezpośrednich  
1. Zobowiązania wobec ubezpieczających, w  tym: 
1.1. Wobec jednostek podporządkowanych  
1.2. Wobec pozostałych jednostek  
2. Zobowiązania wobec pośredników ubezpieczeniowych, w  tym: 
2.1. Wobec jednostek podporządkowanych  
2.2. Wobec pozostałych jednostek  
3. Inne zobowiązania z tytułu ubezpieczeń, w  tym: 
3.1. Wobec jednostek podporządkowanych  
3.2. Wobec pozostałych jednostek  
    
Dziennik  Ustaw  – 85 – Poz. 351 
 
 II.  Zobowiązania z  tytułu reasekuracji, w  tym: 
1. Wobec jednostek podporządkowanych  
2. Wobec pozostałych jednostek  
III.  Zobowiązania z  tytułu emisji włas nych dłużnych papierów wartościowych oraz pobranych pożyczek, w  tym: 
1. Zobowiązania zamienne na akcje zakładu ubezpieczeń  
2. Pozostałe  
IV.  Zobowiązania wobec instytucji kredytowych  
V.  Inne zobowiązania  
1. Zobowiązania wobec budżetu  
2. Pozostałe zobowiąz ania 
2.1. Wobec jednostek podporządkowanych  
2.2. Wobec pozostałych jednostek  
VI. Fundusze specjalne  
I.   Rozliczenia międzyokresowe  
1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów  
2. Ujemna wartość firmy  
3. Przychody przyszłych okresów  
Pasywa razem  
 
Pozycje pozabilansowe  
1.  Należności warunkowe, w  tym: 
1.1. otrzymane gwarancje i  poręczenia  
1.2. pozostałe  
2.  Zobowiązania warunkowe, w  tym: 
2.1. udzielone poręczenia i  gwarancje  
2.2. weksle akceptowane i  indosowane  
2.3. aktywa z  zobowiązaniem odsprzedaży  
2.4. inne zobowiązania zabezpieczone na aktywach lub na przychodach  
3.  Zabezpieczenia z  tytułu reasekuracji ustanowione na rzecz zakładu ubezpieczeń  
4.  Zabezpieczenia z  tytułu reasekuracji ustanowione przez zakład ubezpieczeń na rzecz cedentów  
5.  Obce składni ki aktywów nieujęte w  aktywach  
 
Techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i  osobowych  
I.  Składki (1 –2–3+4)  
1.  Składki przypisane brutto  
2.  Udział reasekuratorów w  składce przypisanej  
3.  Zmiana stanu rezerw składek i  rezerwy na ryzyko niewygasłe brutto  
4.  Udział reasekuratorów w  zmianie stanu rezerw składek  
II. Przychody z  lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione z  ogólnego rachunku zysków i  strat 
III. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym  
IV. Odszkodowania i  świadczenia (1+2)  
1.  Odszkodowania i  świadczenia wypłacone na udziale własnym  
1.1. Odszkodowania i  świadczenia wypłacone brutto  
1.2. Udział reasekuratorów w  odszkodowaniach i  świadczeniach wypłaconych  
2.  Zmiana stanu rezerwy na niewypłacone odszkodowania i  świadczen ia na udziale własnym  
2.1. Zmiana stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i  świadczenia brutto  
2.2. Udział reasekuratorów w  zmianie stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i  świadczenia  
    
Dziennik  Ustaw  – 86 – Poz. 351 
 
 V. Zmiany stanu pozostałych rezerw techniczno -ubezpieczeniowych  na udziale własnym  
1.  Zmiany stanu pozostałych rezerw techniczno -ubezpieczeniowych brutto  
2.  Udział reasekuratorów w  zmianie stanu pozostałych rezerw techniczno -ubezpieczeniowych  
VI. Premie i  rabaty na udziale własnym łącznie ze zmianą stanu rezerw  
VII. Koszty działalności ubezpieczeniowej  
1.  Koszty akwizycji  
1.1. W tym zmiana stanu aktywowanych kosztów akwizycji  
2.  Koszty administracyjne  
3.  Prowizje reasekuracyjne i  udział w  zyskach reasekuratorów  
VIII.  Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym  
IX. Zmiany stanu rezerw na wyrównanie szkodowości (ryzyka)  
X. Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i  osobowych  
 
Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie  
I.   Składki  
1. Składki przypisane brutto  
2. Udział reasekuratorów w  składce przypisanej br utto 
3. Zmiana stanu rezerw składek i  na ryzyko niewygasłe brutto  
4. Udział reasekuratorów w  zmianie stanu rezerw składek  
II.  Przychody z  lokat  
1. Przychody z  lokat w  nieruchomości  
2. Przychody z  lokat w  jednostkach podporządkowanych  
2.1. z udziałów lub akcji  
2.2. z pożyczek i  dłużnych papierów wartościowych  
2.3. z pozostałych lokat  
3. Przychody z  innych lokat finansowych  
3.1. z udziałów, akcji, innych papierów wartościowych o  zmiennej kwocie dochodu oraz jednostek uczestnictwa 
i certyfikatów inwestycyjny ch w  funduszach inwestycyjnych  
3.2. z dłużnych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych o  stałej kwocie dochodu  
3.3. z lokat terminowych w  instytucjach kredytowych  
3.4. z pozostałych lokat  
4. Wynik dodatni z  rewaloryzacji lokat  
5. Wynik do datni z  realizacji lokat  
III. Niezrealizowane zyski z  lokat  
IV. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym  
V.  Odszkodowania i  świadczenia  
1. Odszkodowania i  świadczenia wypłacone na udziale własnym  
1.1. Odszkodowania i  świadczenia wypłacone brutto  
1.2. Udział reasekuratorów w  odszkodowaniach i  świadczeniach wypłaconych  
2. Zmiana stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i  świadczenia na udziale własnym  
2.1. Rezerwy brutto  
2.2. Udział reasekuratorów  
VI. Zmiany stanu innych rezerw techniczno -ubezpie czeniowych na udziale własnym  
1. Zmiana stanu rezerw w  ubezpieczeniach na życie na udziale własnym  
1.1. rezerw brutto  
1.2. na udziale reasekuratorów  
2. Zmiana stanu rezerw techniczn o-ubezpieczeniowych na udziale własnym dla ubezpieczeń na życie, jeżeli ryzyko  
lokaty ponosi ubezpieczający  
2.1. rezerw brutto  
2.2. na udziale reasekuratorów  
3. Zmiana stanu pozostałych rezerw techniczno -ubezpieczeniowych przewidzianych w  statucie na udzial e własnym  
3.1. rezerw brutto  
3.2. na udziale reasekuratorów  
    
Dziennik  Ustaw  – 87 – Poz. 351 
 
 VII. Premie i  rabaty łącznie ze zmianą stanu rezerw na udziale własnym  
VIII.  Koszty działalności ubezpieczeniowej  
1. Koszty akwizycji  
1.1. W tym zmiana stanu aktywowanych kosztów akwizycji  
2. Kosz ty administracyjne  
3. Prowizje reasekuracyjne i  udziały w  zyskach  
IX.  Koszty działalności lokacyjnej  
1. Koszty utrzymania nieruchomości  
2. Pozostałe koszty działalności lokacyjnej  
3. Wynik ujemny z  rewaloryzacji lokat  
4. Wynik ujemny z  realizacji lokat  
X.   Niezrealizowane straty na lokatach  
XI.  Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym  
XII. Przychody z  lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione do ogólnego rachunku zysków i  strat 
XIII.  Wynik techniczny ubezpieczeń na życie  
 
Ogólny rachunek zysków i  strat  
I.  Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i  osobowych lub ubezpieczeń na życie  
II.  Przychody z  lokat  
1. Przychody z  lokat w  nieruchomości  
2. Przychody z  lokat w  jednostkach podporządkowanych  
2.1. z udziałów i  akcji  
2.2. z pożyczek i  dłużnych papierów wartościowych  
2.3. z pozostałych lokat  
3. Przychody z  innych lokat finansowych  
3.1. z udziałów, akcji, innych papierów wartościowych o  zmiennej kwocie dochodu oraz jednostek uczestnictwa 
i certyfikatów inwestycyjnych w  funduszach inwestycyjny ch, 
3.2. z dłużnych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych o  stałej kwocie dochodu  
3.3. z lokat terminowych w  instytucjach kredytowych  
3.4. z pozostałych lokat  
4. Wynik dodatni z  rewaloryzacji lokat  
5. Wynik dodatni z  realizacji lokat  
III. Niezrealizowane zyski z  lokat  
IV. Przychody z  lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione z  technicznego rachunku ubezpieczeń na życie  
V. Koszty działalności lokacyjnej  
1. Koszty utrzymania nieruchomości  
2. Pozostałe koszty działalności lokacyjnej  
3. Wynik ujemny z  rewaloryzacji lokat  
4. Wynik ujemny z  realizacji lokat  
VI. Niezrealizowane straty na lokatach  
VII. Przychody z  lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione do technicznego rachunku ubezpieczeń majątk o-
wych i  osobowych  
VIII. Pozostałe przychody operacyjne  
IX. Pozostałe koszty operacyjne  
X. Zysk (strata) z  działalności operacyjnej  
XI. Zyski nadzwyczajne  
XII. Straty nadzwyczajne  
XIII.  Zysk (strata) brutto  
XIV.  Podatek dochodowy  
XV. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwi ększenia straty)  
XVI.  Zysk (strata) netto  
    
Dziennik  Ustaw  – 88 – Poz. 351 
 
 Zestawienie zmian w  kapitale własnym  
I.  Kapitał własny na początek okresu (BO)  
– Korekty błędów podstawowych  
I.a.  Kapitał własny na początek okresu (BO), po korektach  
1. Kapitał podstawowy na początek okresu  
1.1. Zmiany kapitału podstawowego  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– emisji akcji  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– umorzenia akcji  
– ... 
1.2. Kapitał podstawowy na koniec okresu  
2. (uchylona)  
3. (uchylona)  
4. Kapitał zapasowy na początek okresu  
4.1. Zmiany kapitału zapasowego  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– emisji akcji powyżej wartości nominalnej  
– podziału zysku (ustawowo)  
– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– pokrycia straty  
– ... 
4.2. Kapitał zapaso wy na koniec okresu  
5. Kapitał z  aktualizacji wyceny na początek okresu  
5.1. Zmiany kapitału z  aktualizacji wyceny  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– zbycia środków trwałych  
– ... 
5.2. Kapitał z  aktualizacji wyceny na koniec okresu  
6. Pozostałe kapitały rezerwowe na początek okresu  
6.1. Zmiany pozostałych kapitałów rezerwowych  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– ... 
6.2. Pozostałe kapitały rezerwowe na koniec okresu  
    
Dziennik  Ustaw  – 89 – Poz. 351 
 
 7. Zysk (strata) z  lat ubiegłych na początek okresu  
7.1. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu  
– Korekty błędów podstawowych  
7.2. Zysk z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– podziału zysku z  lat ubiegłych  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
– ... 
7.3. Zysk z  lat ubiegłych na koniec okresu  
7.4. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu  
– Korekty błędów podstawowych  
7.5. Strata z  lat ubiegłych na początek okresu, po korektach  
a)  zwiększenie (z tytułu)  
– przeniesienia straty z  lat ubiegłych do pokrycia  
– ... 
b)  zmniejszenie (z tytułu)  
7.6. Strata z  lat ubiegłych na koniec okresu  
7.7. Zysk (strata) z  lat ubiegłych na koniec okresu  
8. Wynik netto  
a)  zysk netto  
b)  strata netto  
c) odpisy z  zysku  
II.  Kapitał własny na koniec okresu (BZ)  
III. Kapitał włas ny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)  
 
Rachunek przepływów pieniężnych  
(metoda bezpośrednia)  
A. Przepływy środków pieniężnych z  działalności operacyjnej  
I.  Wpływy  
1. Wpływy z  działalności bezpośredniej oraz reasekuracji czynnej  
1.1. Wpływy z  tytułu składek brutto  
1.2. Wpływy z  tytułu regresów, odzysków i  zwrotów odszkodowań  
1.3. Pozostałe wpływy z  działalności bezpośredniej  
2. Wpływy z  reasekuracji biernej  
2.1. Wpłaty reasekuratorów z  tytułu udziału w  odszkodowaniach  
2.2. Wpływy z  tytułu prowizji reasekuracyjnych i  udziałów w  zyskach reasekuratorów  
2.3. Pozostałe wpływy z  reasekuracji biernej  
3. Wpływy z  pozostałej działalności operacyjnej  
3.1. Wpływy z  tytułu czynności komisarza awaryjnego  
3.2. Zbycie wartości niematerial nych i  prawnych oraz rzeczowych składników aktywów trwałych innych niż lokaty  
3.3. Pozostałe wpływy  
II.  Wydatki  
1. Wydatki z  tytułu działalności bezpośredniej i  reasekuracji czynnej  
1.1. Zwroty składek brutto  
1.2. Odszkodowania i  świadczenia wypłacone brutto  
1.3. Wydatki z  tytułu akwizycji  
1.4. Wydatki o  charakterze administracyjnym  
1.5. Wydatki z  tytułu likwidacji szkód i  windykacji regresów  
1.6. Wypłacone prowizje i  udziały w  zyskach z  tytułu reasekuracji czynnej  
1.7. Pozostałe wydatki z  działalności bezpośredniej oraz reasekuracji czynnej  
2. Wydatki z  tytułu reasekuracji biernej  
2.1. Składki zapłacone z  tytułu reasekuracji  
2.2. Pozostałe wydatki z  tytułu reasekuracji biernej  
    
Dziennik  Ustaw  – 90 – Poz. 351 
 
 3. Wydatki z  pozostałej działalności operacyjnej  
3.1. Wydatki z  tytułu czynno ści komisarza awaryjnego  
3.2. Nabycie wartości niematerialnych i  prawnych i  rzeczowych składników aktywów trwałych innych niż lokaty  
3.3. Pozostałe wydatki operacyjne  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności operacyjnej (I –II) 
B. Przepływy z  działaln ości lokacyjnej  
I.  Wpływy  
1. Zbycie nieruchomości  
2. Zbycie udziałów, akcji w  jednostkach podporządkowanych  
3. Zbycie udziałów, akcji, w  pozostałych jednostkach oraz jednostek uczestnictwa i  certyfikatów inwestycyjnych 
w funduszach inwestycyjnych  
4. Realizacja dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz spłata p o-
życzek udzielonych tym jednostkom  
5. Realizacja dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez pozostałe jednostki  
6. Likwidacja lokat terminowych w  instytucjach kredytowych  
7. Realizacja pozostałych lokat  
8. Wpływy z  nieruchomości  
9. Odsetki otrzymane  
10. Dywidendy otrzymane  
11. Pozostałe wpływy z  lokat  
II.  Wydatki  
1. Nabycie nieruchomości  
2. Nabycie udziałów, akcji w  jednostkach podporządkowanych  
3. Nabycie udziałów, akcji w  pozostałych jednostkach oraz jednostek uczestnictwa, i  certyfikatów inwestycy j-
nych w  funduszach inwestycyjnych  
4. Nabycie dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz udzielenie 
pożyczek tym jed nostkom  
5. Nabycie dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez pozostałe jednostki  
6. Nabycie lokat terminowych w  instytucjach kredytowych  
7. Nabycie pozostałych lokat  
8. Wydatki na utrzymanie nieruchomości  
9. Pozostałe wydatki na lokaty  
III.  Przepł ywy pieniężne netto z  działalności lokacyjnej (I –II) 
C. Przepływy środków pieniężnych z  działalności finansowej  
I.  Wpływy  
1. Wpływy netto z  emisji akcji oraz dopłat do kapitału  
2. Kredyty, pożyczki oraz emisja dłużnych papierów wartościowych  
3. Pozostałe wpływy finansowe  
II.  Wydatki  
1. Dywidendy  
2. Inne niż, wypłata dywidend, wydatki z  tytułu podziału zysku  
3. Nabycie akcji własnych  
4. Spłata kredytów, pożyczek oraz wykup własnych dłużnych papierów wartościowych  
5. Odsetki od kredytów, pożyczek oraz wyemi towanych dłużnych papierów wartościowych  
6. Pozostałe wydatki finansowe  
III.  Przepływy pieniężne netto z  działalności finansowej (I –II) 
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)  
E. Bilansowa zmiana środków pieniężnych,  w tym: 
– zmiana stanu środków pieniężnych z  tytułu różnic kursowych  
F. Środki pieniężne na początek okresu  
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym: 
– o ograniczonej możliwości dysponowania  
 
Dodatkowe informacje i  objaśnienia  
obejmują zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie  art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy .  
    
Dziennik  Ustaw  – 91 – Poz. 351 
 
 Załącznik  nr 4 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W  SPRAWOZDANIU FINANSO WYM,  
O KTÓRYM MOWA W  ART. 45  USTAWY, DLA JEDNOSTE K MIKRO  
 
Informacje ogólne:  
1)  firma, siedziba i  adres albo miejsce zami eszkania i  adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji,  
2)  wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony,  
3)  wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym,  
4)  wskazanie zastosowanych zasad rachunkowości przewidzianych dla jednostek mikro z  wyszczególnieniem wybr a-
nych uproszczeń,  
5)  wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospoda r-
czej przez jednostkę w  dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy  nie istnieją okoliczności wskazujące na zagroż e-
nie kontynuowania przez nią działalności,  
6)  omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w  tym metod wyceny aktywów i  pasywów (także amortyz a-
cji), pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzeni a sprawozdania finansowego w  zakresie, w  jakim ust a-
wa pozostawia jednostce prawo wyboru.  
 
Bilans  
 
Aktywa  
A.   Aktywa trwałe, w  tym środki trwałe  
B.   Aktywa obrotowe, w  tym: 
– zapasy  
– należności krótkoterminowe  
C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy  
D. Udziały (akcje) własne  
Aktywa razem  
 
Pasywa  
 
A.   Kapitał (fundusz) własny, w  tym: 
– kapitał (fundusz) podstawowy  
– (uchylone)  
B.   Zobowiązania i  rezerwy na zobowiązania, w  tym: 
– rezerwy na zobowiązania  
– zobowiązania z  tytułu kredytów i  pożyczek  
Pasywa razem  
 
Informacje uzupełniające do bilansu:  
1)  kwota wszelkich zobowiązań finansowych, w  tym z  tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwarancji i  porę-
czeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w  bilansie, ze wskazaniem charakteru  i formy wierzyte l-
ności zabezpieczonych rzeczowo; wszelkie zobowiązania dotyczące emerytur oraz jednostek powiązanych lub 
stowarzyszonych są ujawniane odrębnie,  
2)  kwota zaliczek i  kredytów udzielonych członkom organów administrujących, zarządzających i  nadzorujących, ze 
wskazaniem oprocentowania, głównych warunków oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, 
a także zobowiązań zaciągniętych w  ich imieniu tytułem gwarancji i  poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem 
kwoty ogółem dla każdej kategorii,  
3)  o udziałach (akcjach) własnych, w  tym: 
a)  przyczyna nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w  roku obrotowym,  
    
Dziennik  Ustaw  – 92 – Poz. 351 
 
 b)  liczba i  wartość nominalna nabytych oraz zbytych w  roku obrotowym udziałów (akcji), a  w przypadku braku 
wartości nominaln ej, ich wartość księgowa, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) repreze n-
tują, 
c)  w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów (akcji),  
d)  liczba i  wartość nominalna lub, w  razie braku wartości nominalnej, wartość księgowa wszystkich udziałów (akcji)  
nabytych i  zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.  
 
Rachunek zysków i  strat  
A.   Przychody podstawowej działalności operacyjnej i  zrównane z  nimi, w  tym zmiana stanu produktów (zwiększ e-
nie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)  
B.   Koszty podstawowej działalności operacyjnej:  
I. Amortyzacja  
II. Zużycie materiałów i  energii  
III. Wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i  inne świadczenia  
IV. Pozo stałe koszty  
C.   Pozostałe przychody i  zyski, w  tym aktualizacja wartości aktywów  
D.   Pozostałe koszty i  straty, w  tym aktualizacja wartości aktywów  
E.   Podatek dochodowy  
F.   Zysk/strata netto (A−B+C−D−E)  
(dla jednostek mikro, o  których mowa  w art. 3 ust. 1a pkt 1, 3 i 4 oraz ust.  1b ustawy)  
lub 
G.   Wynik finansowy netto ogółem (A−B+C−D−E), w  tym: 
I. Nadwyżka przychodów nad kosztami (wartość dodatnia)  
II. Nadwyżka kosztów nad przychodami (wartość ujemna)  
(dla jednostek mikro, o  których mowa  w art. 3 ust. 1a pkt 2 ustawy ). 
  
    
Dziennik  Ustaw  – 93 – Poz. 351 
 
 Załącznik  nr 5 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W  SPRAWOZDANIU FINANSO WYM,  
O KTÓRYM MOWA  W ART.  45 USTAWY , DLA JEDNOSTEK MAŁY CH KORZYSTAJĄCYCH 
Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCY CH SIĘ DO SPRAWOZDAN IA FINANSOWEGO  
 
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego  
obejmuje w  szczególności:  
1)  firmę, siedzibę i  adres albo miejsce zamieszkania i  adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;  
2)  wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;  
3)  wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;  
4)  wskazanie zastosowanych uproszczeń przewidzianych dla jednostek małych;  
5)  wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospoda r-
czej przez jednostkę w  dającej si ę przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagroż e-
nie kontynuowania przez nią działalności;  
6)  omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowośc i, w tym metod wyceny aktywów i  pasywów (także amortyz a-
cji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w  zakresie, w  jakim ust a-
wa pozostawia jednostce prawo wyboru.  
 
Bilans  
Aktywa  
A. Aktywa trwałe  
I.   Wartości niematerialne i  prawne  
II.  Rzeczowe aktywa trwałe, w  tym: 
– środki trwałe  
– środki t rwałe w  budowie  
III. Należności długoterminowe  
IV. Inwestycje długoterminowe, w  tym: 
– nieruchomości  
– długoterminowe aktywa finansowe  
V.  Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe  
B. Aktywa obrotowe  
I.    Zapasy  
II.   Należności krótkoterminowe, w  tym: 
a)  z tytułu dostaw i  usług, w  tym: 
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
III.  Inwestycje krótkoterminowe, w  tym: 
a)  krótkoterminowe aktywa finansowe, w  tym: 
– środki pieniężne w  kasie i  na rachunkach  
IV.  Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe  
C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy  
D. Udziały (akcje) własne  
Aktywa razem  
Pasywa  
A. Kapitał (fundusz) własny  
I.     Kapitał (fundusz) podstawowy  
II.    Kapitał (fundusz) zapasowy, w  tym: 
 – nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wart ością nominalną udziałów (akcji)  
III.   Kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny, w  tym: 
 – z tytułu aktualizacji wartości godziwej  
IV.   Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe  
V.    Zysk (strata) z  lat ubiegłych  
VI.   Zysk (strata) netto  
VII. Odpisy z  zysku netto w  ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)  
    
Dziennik  Ustaw  – 94 – Poz. 351 
 
 B. Zobowiązania i  rezerwy na zobowiązania  
I.    Rezerwy na zobowiązania, w  tym: 
– rezerwa na świadczenia emerytalne i  podobne  
II.   Zobowiązania długoterminowe, w  tym: 
– z tytułu kredytów i  pożyczek  
III.  Zobowiązania krótkoterminowe, w  tym: 
a)  z tytułu kredytów i  pożyczek  
b)  z tytułu dostaw i  usług, w  tym: 
– do 12  miesięcy  
– powyżej 12  miesięcy  
c)  fundusze specjalne  
IV.  Rozliczenia międzyokresowe  
Pasywa razem  
 
Rachunek zysków i  strat  
(wariant kalkul acyjny)  
A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i  materiałów  
B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i  materiałów  
C. Koszty sprzedaży  
D. Koszty ogólnego zarządu  
E. Zysk (strata) ze sprzedaży (A –B–C–D) 
F. Pozostałe przychody operacyjne, w  tym:  
– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
G. Pozostałe koszty operacyjne, w  tym:  
– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
H. Przychody finansowe, w  tym:  
I.    Dywidendy i  udziały w  zyskach od jednostek, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale, w  tym: 
– od jednostek powiązanych, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
II.   Odsetki, w  tym: 
– od jednostek powiązanych  
III.  Zysk z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
IV.  Aktualizacja warto ści aktywów finansowych  
I.  Koszty finansowe, w  tym:  
I.    Odsetki, w  tym: 
– dla jednostek powiązanych  
II.   Strata z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
III.  Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
J.  Zysk (strata) brutto (E+F –G+H –I) 
K. Podatek dochodowy  
L. Zysk (strata) netto (J –K) 
 
(wariant porównawczy)  
A. Przychody netto ze sprzedaży i  zrównane z  nimi  
I. Przychody netto ze sprzedaży  
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość  ujemna)  
III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki  
B. Koszty działalności operacyjnej  
I. Amortyzacja  
II. Zużycie materiałów i  energii  
III. Usługi obce  
IV. Wynagrodzenia  
V. Ubezpieczenia społeczne i  inne świadczenia, w  tym: 
– emerytalne  
VI. Pozostałe koszty, w  tym: 
– wartość sprzedanych towarów i  materiałów  
    
Dziennik  Ustaw  – 95 – Poz. 351 
 
 C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A –B) 
D. Pozostałe przychody operacyjne, w  tym:  
– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
E. Pozostałe koszty operacyjne, w  tym:  
– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
F. Przychody finansowe, w  tym:  
I.    Dywidendy i  udziały w  zyskach od jednostek, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale, w  tym: 
– od jednostek powiązanych, w  których jednostka posiada zaangażowanie w  kapitale  
II.   Odsetki, w  tym: 
– od jednostek powiązanych  
III.  Zysk z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
IV.  Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
G. Koszty finansowe, w  tym:  
I.    Odsetki, w  tym: 
– dla jednostek powiązany ch 
II.   Strata z  tytułu rozchodu aktywów finansowych, w  tym: 
– w jednostkach powiązanych  
III.  Aktualizacja wartości aktywów finansowych  
H. Zysk (strata) brutto (C+D –E+F –G) 
I.  Podatek dochodowy  
J.  Zysk (strata) netto (H –I) 
Dodatkowe informacje i  objaśnienia  
obejmują w  szczególności:  
1)  szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i  prawnych oraz 
inwestycji długoterminowych, zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i  zmniej-
szenia z  tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia wewnętrznego oraz stan końcowy, a  dla 
majątku amortyzowanego – podobne przedstawienie stanów i  tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub um o-
rzenia;  
2)  kwotę dokonanych w  trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych odrębnie dla długo -
terminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych;  
3)  kwotę wartości firmy i  wyjaśnienie okresu jej odpisywan ia, określonych  w art. 44b ust. 10; 
4)  w przypadku gdy instrumenty finansowe lub składniki aktywów niebędące instrumentami finansowymi są wyceniane 
według wartości godziwej:  
a)  istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w  przypadku gdy dane przyjęte do ustalenia tej war-
tości nie pochodzą z  aktywnego rynku,  
b)  odrębnie dla długoterminowych i  krótkoterminowych instrumentów finansowych lub składników aktywów nie -
będących instrumentami finansowymi – wartość godziwą wykazaną w  bilansie, jak również odpowiednio skutki 
przeszacowania wpływające na wynik finansowy lub odniesione na kapitał (fundusz) z  aktualizacji wyceny 
w okresie sprawozdawczym,  
c)  odrębnie dla pochodnych instrumentów finansowych wykazywanych jako krótkoterminowe aktywa finansowe 
lub zobowiązania krótkoter minowe – informacje dotyczące zakresu i  charakteru instrumentów, w  tym istotnych 
warunków mogących wpłynąć na kwotę, termin i  pewność przyszłych przepływów pieniężnych,  
d)  tabelę zmian w  kapitale (funduszu) z  aktualizacji wyceny obejmującą stan kapitału ( funduszu) na początek 
i koniec okresu sprawozd awczego oraz jego zwiększenia i  zmniejszenia w  ciągu roku obrotowego;  
5)  kwotę czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiących różnicę między wartością otrzymanych finan -
sowych składników aktywów a  zobowiązaniem zapłaty za nie;  
6)  podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o  pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym 
umową, okresie spłaty powyżej 5  lat, jak również łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki 
ze wska zaniem charakteru i  formy tych zabezpieczeń;  
7)  w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w  więcej niż jednej pozycji bilansu, jego powi ą-
zanie między tymi pozycjami; dotyczy to w  szczególności podziału należności i  zobowiązań na część d ługotermin o-
wą i krótkoterminową;  
    
Dziennik  Ustaw  – 96 – Poz. 351 
 
 8)  łączną kwotę zobowiązań warunkowych, w  tym również udzielonych przez jednostkę gwarancji i  poręczeń, także 
wekslowych, niewykazanych w  bilansie, ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz  
charak teru i  formy tych zabezpieczeń; odrębnie należy wykazać informacje dotyczące zobowiązań warunkowyc h 
w zakresie emerytur i  podobnych świadczeń oraz wobec jednostek powiązanych lub stowarzyszonych;  
9)  koszt wytworzenia środków trwałych w  budowie, w  tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt 
wytworzenia środków trwałych w  budowie w  roku obrotowym;  
10)  odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt wytworzenia produktów w  roku 
obrotowym;  
11)  kwotę i  charakte r poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o  nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły 
incydentalnie;  
12)  informację o  przeciętnym w  roku obrotowym zatrudnieniu;  
13)  kwoty zaliczek i  pożyczek, udzielonych osobom wchodzącym w  skład organów zarządzaj ących, nadzorujących 
i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich 
kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a  także zobowiązań zaciągniętych w  ich imieniu tytułem gwarancji 
i poręczeń wszelkie go rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii;  
14)  informację o  istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, a  nieuwzględnionych w  sprawozdaniu 
finansowym oraz ich wpływie na sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy j ednostki;  
15)  przedstawienie dokonanych w  roku obrotowym zmian zasad (polityki) rachunkowości, jeżeli wywierają one istotny 
wpływ na sytuację majątkową, finansową i  wynik finansowy jednostki oraz przedstawienie zmiany sposobu sporz ą-
dzania sprawozdania fin ansowego wraz z  podaniem jej przyczyny;  
16)  informacje liczbowe, wraz z  wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność danych sprawozdania finansowego za 
rok poprzedzający ze sprawozdaniem za rok obrotowy;  
17)  informacje o  nazwie i  siedzibie jednostki sporząd zającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na najniższym 
szczeblu grupy kapitałowej, w  skład której wchodzi spółka jako jednostka zależna;  
18)  w przypadku gdy jednostka mała nie sporządza sprawozdani a z działalności zgodnie  z art. 49 ust. 5 ustawy  dodatk o-
wo przedstawia informacje o  udziałach (akcjach) własnych:  
a)  przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w  roku obrotowym,  
b)  liczbę i  wartość nominalną nabytych oraz zbytych w  roku obrotowym udziałów (akcji), a  w przypadku braku 
warto ści nominalnej, ich wartość księgową, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) repr e-
zentują,  
c)  w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów (akcji),  
d)  liczbę i  wartość nominalną lub, w  razie braku wartości nominalnej, wartość księgową wszystkich udziałów (akcji)  
nabytych i  zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.  
 
  
    
Dziennik  Ustaw  – 97 – Poz. 351 
 
 Załącznik nr 6  
 
ZAKRES INFORMACJI WY KAZYWANYCH W SPRAWOZ DANIU FINANSOWYM ,  
O KTÓRYM MOWA W ART.  45 USTAWY , DLA  JEDNOSTEK ,  
O KTÓRYCH MOWA W ART . 3 UST. 2 USTAWY  
Z DNIA 24 KWIETNIA 200 3 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO  
I O WOLONTARIACIE , Z WYJĄTKIEM SPÓŁEK K APITAŁOWYCH , ORAZ JEDNOSTEK ,  
O KTÓRYCH MOWA W  ART.  3 UST. 3 PKT 1 I 2 T EJ USTAWY  
 
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego  
obejmuje w szczególności:  
1) nazwę, siedzibę i adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;  
2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;  
3) wskazanie okresu objęte go sprawozdaniem finansowym;  
4) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności przez je d-
nostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynu o-
wania przez nią działalności;  
5) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i  pasywów (także amortyz a-
cji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ust a-
wa pozosta wia jednostce prawo wyboru.  
 
Bilans  
 
Aktywa  
A. Aktywa trwałe  
I. Wartości niematerialne i prawne  
II. Rzeczowe aktywa trwałe  
III. Należności długoterminowe  
IV. Inwestycje długoterminowe  
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe  
B. Aktywa obrotowe  
I. Zapasy  
II. Należności krótkoterminowe  
III. Inwestycje krótkoterminowe  
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe  
C. Należne wpłaty na fundusz statutowy  
Aktywa razem  
 
Pasywa  
A. Fundusz własny  
I. Fundusz statutowy  
II. Pozostałe fundusze  
III. Zysk (strata) z lat ubiegłych  
IV. Zysk (strata) netto  
    
Dziennik  Ustaw  – 98 – Poz. 351 
 
 B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania  
I. Rezerwy na zobowiązania  
II. Zobowiązania długoterminowe  
III. Zobowiązania krótkoterminowe  
IV. Rozliczenia międzyokresowe  
Pasywa razem  
 
Rachunek zysków i strat  
A. Przychody z działalności statutowej  
I. Przychody z nieodpłatnej działalności pożytku publicznego  
II. Przychody z  odpłatnej działalności pożytku publicznego  
III. Przychody z  pozostałej działalności statutowej  
B. Koszty działalności statutowej  
I. Koszty nie odpłatnej działalności pożytku publicznego  
II. Koszty odpłatnej działalności pożytku publicznego  
III. Koszty pozostałej działalności statutowej  
C. Zysk (strata) z działalności statutowej (A -B) 
D. Przychody z  działalności gospodarczej  
E. Koszty działalności  gospodarczej  
F. Zysk (strata) z działalności gospodarczej (D -E) 
G. Koszty ogólnego zarządu  
H. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+F -G) 
I. Pozostałe przychody operacyjne  
J. Pozostałe koszty operacyjne  
K. Przychody finansowe  
L. Koszty finansowe  
M. Zysk (strata) brutto (H+I -J+K -L) 
N. Podatek dochodowy  
O. Zysk (strata) netto (M -N) 
    
Dziennik  Ustaw  – 99 – Poz. 351 
 
 Informacja dodatkowa:  
Informacja dodatkowa powinna zawierać nieobjęte bilansem oraz rachunkiem zysków i strat informacje i wyjaśnienia 
niezbędne do oceny gospodarki finanso wej jednostki, a  w szczególności:  
1) informacje o wszelkich zobowiązaniach finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwara n-
cji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w bilansie, ze wskazaniem charakteru i  formy wi e-
rzytelności zabezpieczonych rzeczowo;  
2) informacje o kwotach zaliczek i kredytów udzielonych członkom organów administrujących, zarządzających i na d-
zorujących, ze wskazaniem oprocentowania, głównych warunków oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub 
umor zonych, a  także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze 
wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii;  
3) uzupełniające dane o aktywach i pasywach;  
4) informacje o strukturze zrealizowanych przychodów ze ws kazaniem ich źródeł, w  tym w szczególności informacje 
o przychodach wyodrębnionych zgodnie z  przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku pub -
licznego i  o wolontariacie, oraz informacje o przychodach z tytułu składek członkowskich i  dotacji pochodzących ze 
środków publicznych;  
5) informacje o strukturze poniesionych kosztów;  
6) dane o źródłach zwiększenia i sposobie wykorzystania funduszu statutowego;  
7) jeżeli jednostka posiada status organizacji pożytku publicznego, zamieszcza w  informacji dodatkowej dane na temat 
uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów z tytułu 1% podatku dochodowego od osób fizycznych oraz spos o-
bu wydatkowania środków pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych;  
8) inne informacje niż wymienione w pkt 1 –7, jeżeli mogłyby w istotny sposób wpłynąć na  ocenę sytuacji majątkowej 
i finansowej oraz  wynik finansowy jednostki, w tym dodatkowe informacje i objaśnienia wymienione w załączniku 
nr 1 do ustawy, o ile m ają zastosowanie do jednostki.