DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia 8 stycznia 2021  r. 
Poz. 36 
 
USTAWA  
z dnia 10  grudnia 2020  r. 
o organizacji hodowli i  rozrodzie zwierząt gospodarskich1), 2), 3) 
Rozdział 1  
Przepisy ogólne  
Art. 1. Ustawa reguluje sprawy z  zakresu hodowli oraz zachowania zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich, 
oceny ich wartości użytkowej i  oceny genetycznej, prowadzenia ksiąg hodowlanych, rejestrów hodowlanych i  rejestrów, 
a także kontroli nad hodowlą i  rozrodem tych zwierząt.  
Art. 2. Użyte w  ustawie określenia oznaczają:  
1) zwierzęta gospodarskie – zwierzęta:  
a) gatunków wymieni onych w  art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/1012 z  dnia 
8 czerwca 2016  r. w sprawie zootechnicznych i  genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt 
hodowlanych czystorasowych i  mieszańców świni, handlu nimi i  wprow adzania ich na terytorium Unii oraz 
hand lu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i  jego wprowadzania na terytorium Unii  oraz 
zmieniającego rozporządzenie (UE) nr  652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i  90/425/EWG i  uchylającego 
                                                           
1) Niniejsza ustawa:  
1) służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/1012 z  dnia 8  czerwca 2016  r. w sprawie zo o-
technicznych i  genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i  mieszańców świni, 
handlu nimi i  wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu 
i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr  652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG 
i 90/425/EWG i  uchylającego niektóre akty w  dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w  sprawie hodowli zwierząt”) 
(Dz. Urz. UE  L 171 z 29.06.2016, str.  66, z  późn . zm.);  
2) wdraża dyrektywę Rady 90/428/EWG z  dnia 26  czerwca 1990  r. w sprawie handlu zwierzę tami z  rodziny koniowatych przezna -
czonymi do udziału w  zawodach oraz ustanawiającą warunki udziału w  takich zawodach (Dz.  Urz. WE L 2 24 z 18.08.1990, 
str. 60, z  późn . zm.  – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t.  10, str.  170);  
3) w zakresie s wojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2003/85/WE z  dnia 29  września 2003  r. w sprawie wspólnotowych śro d-
ków zwalczania pryszczycy, uchylającą dyrektywę 85/511/EWG i  decyzje 89/531/EWG i  91/665/EWG oraz zmieniającą dyrek-
tywę 92/46/EWG (Dz.  Urz. UE  L 306 z  22.11.2003, str.  1, z późn . zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t.  41, 
str. 5). 
2) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z  dnia 10  grudnia 2003  r. o kontroli weterynaryjnej w  handlu, ustawę z  dnia 2  kwietnia 
2004  r. o systemie ident yfikacji i  rejestracji zwierząt, ustawę z  dnia 28  lipca 2005  r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach 
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o  gminach uzdrowiskowych oraz ustawę z  dnia 15  stycznia 2015  r. o ochronie zwierząt 
wykorzystywanych do celów n aukowych lub edukacyjnych.  
3) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w  dniu 18  stycznia 2019  r. pod numerem 2019/14/PL, zgodnie z  § 4 
rozporządzenia Rady Ministrów z  dnia 23  grudnia 2002  r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego sys temu notyfikacji norm 
i aktów prawnych (Dz.  U. poz.  2039 oraz z  2004  r. poz.  597), które wdraża postanowienia dyrektywy (UE) 2015/1535  Parlamentu 
Europejskiego i  Rady z  dnia 9  września 2015  r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w  dziedzinie prz episów technic z-
nych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz.  Urz. UE  L 241 z  17.09.2015, str.  1).  
      
Dziennik Ustaw  – 2 – Poz. 36 
 
 niektóre akt y w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w  sprawie hodowli zwierząt”) (Dz.  Urz. UE  L 171 
z 29.06.2016, str.  66, z  późn. zm.4)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/1012”,  
b) gatunków zaliczanych do jeleniowatych, drobiu i  zwierząt futerkowych oraz gatunków: alpaka ( Vicugna pacos ), 
jedwabnik morwowy ( Bombyx mori)  i pszczoła miodna ( Apis mellifera ); 
2) jeleniowate – zwierzęta gatunków: jeleń szlachetny ( Cervus elaphus ), jeleń sika ( Cervus nippon ) i daniel ( Dama 
dama ), utrzymywane w  warunkach fermowych  w celu pozyskania mięsa lub skór, jeżeli pochodzą z  chowu lub h o-
dowli zamkniętej, o  których mowa w  przepisach prawa łowieckiego, albo chowu lub hodowli fermowej;  
3) drób – ptaki gatunków: kura ( Gallus gallus ), kaczka ( Anas platyrhynchos ), kaczka piżmowa ( Cairina moschata ), gęś 
(Anser anser ), gęś garbonosa ( Anser cygnoides ), indyk ( Meleagris gallopavo ), przepiórka japońska ( Coturnix jap o-
nica), perlica ( Numida meleagris ) oraz struś ( Struthio camelus ) – w przypadku  gdy jest utrzymywany w  warunkach 
fermowych;  
4) zwierzęta futerkowe – zwierzęta gatunków: lis pospolity ( Vulpes vulpes ), lis polarny ( Alopex lagopus ), norka amer y-
kańska ( Neovison vison ), tchórz ( Mustela putorius ), jenot ( Nyctereutes procyonoides ), nutria ( Myocastor coypus ), 
szynszyla ( Chinchilla lani gera) i królik ( Oryctolagus cuniculus ), utrzymywane w  celu produkcji surowca dla prz e-
mysłu futrzarskiego, mięsnego i  włókienniczego;  
5) hodowla zwierząt – zespół zabiegów zmierzających do poprawienia założeń dziedzicznych (genotypu) zwierząt 
gospodarskich,  w zakres których wchodzi ocena wartości użytkowej i  ocena genetyczna zwierząt gospodarskich, s e-
lekcja i  dobór osobników do kojarzenia, prowadzone w  warunkach prawidłowego chowu;  
6) prawodawstwo zootechniczne – przepisy Unii Europejskiej dotyczące hodowli zwierząt i  rozrodu zwierząt gospoda r-
skich;  
7) hodowca – osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, uczestn i-
czącą w  realizacji programu hodowlanego;  
8) program hodowlany – program hodowlany w  rozumieniu art.  2 pkt 26 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesieniu do 
zwierząt, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – program określający cele i  metody prowadzenia hodowli;  
9) wartość użytkowa – wymierną cechę lub zespół cech zwierzęcia gospodarskiego o  znaczeniu gospodarczym;  
10) ocena genetyczna – ocenę prowadzoną zgodnie z  zasadami określonymi w  rozdziale V  rozporządzenia 2016/1012 
w celu oszacowania wartości hodowlanej, o  której mowa w  art. 2 pkt 16 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesieniu 
do zwierząt, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – ocenę prowadzoną w  celu oszacowania uwarunkowanej genetycznie 
zdolności zwierzęcia gospodarskiego do przekazywania potomstwu określonej cechy lub cech;  
11) zwierzę hodowlane – zwierzę hodowlane w  rozumieniu art.  2 pkt 3 rozporządzenia 2016/1012,  a w odniesieniu do 
zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – zwierzę, które spełnia co najmniej jeden z  następujących 
warunków:  
a) zostało wpisane do księgi hodowlanej lub rejestru,  
b) jego rodzice i  dziadkowie zostali wpisani do księgi hodo wlanej lub rejestru tej samej rasy lub ras, lub linii h o-
dowlanej,  
c) jego wykorzystanie jest przewidziane w  programie hodowlanym prowadzonym dla danej księgi hodowlanej lub 
rejestru;  
12) zwierzę hodowlane czystorasowe – zwierzę hodowlane czystorasowe w  rozumieniu art.  2 pkt 9 rozporządzenia 
2016/1012, a  w odniesieniu do zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – zwierzę pochodzące co na j-
mniej od dwóch pokoleń przodków wpisanych do księgi hodowlanej danej rasy lub linii hodowlanej, które spełnia  
warunki wpisu do księgi hodowlanej określone w  programie hodowlanym;  
13) księga hodowlana – księgę hodowlaną w  rozumieniu art.  2 pkt 12 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesieniu do 
zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – zbiór informacji o  zwierzętach gospodarskich prowadzony 
w formie książki, kartoteki lub na informatycznym nośniku danych;  
14) rasa – rasę w  rozumieniu art.  2 pkt 2 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesieniu do zwierząt gospodarskich, 
o których mowa w  pkt 1 lit. b – populację  zwierząt w  obrębie gatunku o  wspólnym pochodzeniu, charakteryzujących 
się przekazywaniem potomstwu określonego zespołu cech;  
                                                           
4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w  Dz. Urz. UE  L 77 z 20.03.2018, str.  18. 
      
Dziennik Ustaw  – 3 – Poz. 36 
 
 15) ród lub linia hodowlana – linię w  rozumieniu art.  2 pkt 11 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesieniu do zwierząt 
gospodarskich , o których mowa w  pkt 1 lit. b – populację zwierząt uzyskaną w  wyniku ich hodowli w  obrębie rasy, 
selekcjonowaną w  określonym kierunku;  
16) stado zwierząt futerkowych – grupę zwierząt futerkowych tego samego gatunku, utrzymywaną wspólnie w  celu 
pozyskania  ich potomstwa;  
17) krzyżowanie – kojarzenie zwierząt gospodarskich, z  wyjątkiem świń i  mieszańców świni, genetycznie odmiennych, 
różnych ras, odmian lub linii;  
18) mieszaniec – wpisane do rejestru zwierzę gospodarskie, z  wyjątkiem mieszańca świni, lub sta do, uzyskane w  wyniku 
planowego krzyżowania:  
a) zwierząt gospodarskich różnych ras, rodów lub linii lub  
b) zwierząt gospodarskich będących produktem krzyżowania, lub  
c) zwierząt hodowlanych czystorasowych i  zwierząt gospodarskich będących produktem krzyżow ania;  
19) mieszaniec świni – mieszańca świni w  rozumieniu art.  2 pkt 10 rozporządzenia 2016/1012;  
20) rejestr hodowlany – rejestr hodowlany w  rozumieniu art.  2 pkt 17 rozporządzenia 2016/1012;  
21) rejestr – zbiór informacji o  zwierzętach gospodarskich, z  wyjątkiem świń i  mieszańców świni, prowadzony w  formie 
książki, kartoteki lub na informatycznym nośniku danych;  
22) rozród – kontrolowane rozmnażanie zwierząt gospodarskich;  
23) materiał biologiczny – materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu w  rozumie niu art.  2 pkt 4 rozporządzenia 
2016/1012, a  w odniesieniu do zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – nasienie reproduktorów, jaja 
wylęgowe, jaja jedwabnika morwowego, larwy jedwabnika morwowego, oocyty i  zarodki przeznaczone do wyk o-
rzystan ia w rozmnażaniu tych zwierząt;  
24) zawody konne – każde konne współzawodnictwo, w  tym różne formy wyścigów konnych, sportów konnych, wyst a-
wy i pokazy;  
25) związek hodowców – związek hodowców w  rozumieniu art.  2 pkt 5 rozporządzenia 2016/1012, a  w odniesie niu do 
zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  pkt 1 lit. b – organizację posiadającą osobowość prawną, zrzeszającą na 
zasadach dobrowolności hodowców utrzymujących zwierzęta danego gatunku, rasy, linii hodowlanej albo odmiany 
w obrębie gatunku lub rasy;  
26) przedsiębiorstwo hodowlane – przedsiębiorstwo hodowlane w  rozumieniu art.  2 pkt 6 rozporządzenia 2016/1012.  
Art. 3. Jeżeli prawodawstwo zootechniczne przyznaje kompetencje państwu członkowskiemu Unii Europejskiej, 
właściwej władzy albo właściwemu organ owi lub nakłada obowiązek wykonania określonych zadań lub czynności przez 
państwo członkowskie Unii Europejskiej, właściwą władzę albo właściwy organ albo określa uprawnienia państwa czło n-
kowskiego Unii Europejskiej, właściwej władzy albo właściwego organu , to te kompetencje i  uprawnienia na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej przysługują ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, który jest obowiązany do wykonania 
zadań i  czynności określonych w  tym prawodawstwie, z  tym że kontrolę urzędową w  rozumieniu ar t. 2 pkt 18 rozporz ą-
dzenia 2016/1012  przeprowadza Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt.  
Art. 4. 1 Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt jest państwową jednostką budżetową i  podlega ministrowi właściw e-
mu do spraw rolnictwa.  
2. Krajowym Centrum Hodowli Zwierząt kieru je dyrektor powoływany i  odwoływany przez ministra właściwego do 
spraw rolnictwa.  
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, statut Krajowego Centrum Hodowli  Zwie -
rząt, w  tym jego siedzibę, obszar działania i  organizację wewn ętrzną, mając na względzie zapewnienie prawidłowej i  sku-
tecznej realizacji zadań określonych w  art. 3 i art. 5 ust. 1. 
Art. 5. 1. Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt, oprócz przeprowadzania kontroli urzędowej w  rozumieniu art.  2 
pkt 18 rozporządzenia 2016/10 12, wykonuje również następujące zadania:  
1) przeprowadza kontrolę w  zakresie:  
a) prowadzenia ksiąg hodowlanych, oceny wartości użytkowej i  oceny genetycznej oraz hodowli i  rozrodu zwi e-
rząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, a także prowa dzenia rejestrów,  
b) sposobu wykorzystania środków pochodzących z  dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym 
zadania w  zakresie postępu biologicznego w  produkcji zwierzęcej;  
      
Dziennik Ustaw  – 4 – Poz. 36 
 
 2) prowadzi laboratorium referencyjne badające mleko w  ramach oceny wa rtości użytkowej bydła, owiec i  kóz; 
3) współpracuje z  organizacjami międzynarodowymi działającymi w  dziedzinie hodowli zwierząt i  ich rozrodu.  
2. Laboratorium referencyjne, o  którym mowa w  ust. 1 pkt 2, wykonuje zadania polegające na:  
1) przygotowywaniu m ateriałów odniesienia;  
2) organizowaniu badań porównawczych w  celu ujednolicania standardów i  metod analitycznych;  
3) prowadzeniu szkoleń pracowników laboratoriów, o  których mowa w  art. 20; 
4) przeprowadzaniu badań laboratoryjnych mających na celu potwierd zenie wyników badań przeprowadzonych przez 
inne laboratoria, w  szczególności jeżeli otrzymane wyniki badań budzą wątpliwości.  
Art. 6. 1. Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt może, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa, 
użyczyć związkowi hod owców, przedsiębiorstwu hodowlanemu lub innemu podmiotowi prowadzącemu księgę hodowl a-
ną, rejestr hodowlany lub rejestr oraz ocenę wartości  użytkowej lub ocenę genetyczną  rzecz będącą w  zarządzie lub trw a-
łym zarządzie Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt, nie zbędną do wykonywania zadań związanych z  prowadzeniem 
księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego lub rejestru oraz oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej.  
2. Użyczenie rzeczy, o  której mowa w  ust. 1, następuje w  drodze umowy zawartej na okres nie dłuż szy niż czas, na 
który został ustanowiony zarząd albo trwały zarząd tą rzeczą.  
3. Podmiot biorący rzecz do używania, oprócz ponoszenia zwykłych kosztów jej utrzymania, ponosi wszystkie inne 
koszty związane z  korzystaniem z  tej rzeczy.  
4. Umowa użyczenia, o  której mowa w  ust. 2, oprócz postanowień określonych w  ustawie z  dnia 23  kwietnia 1964  r. – 
Kodeks cywilny (Dz.  U. z 2020  r. poz.  1740  i 2320 ), zawiera:  
1) oznaczenie rzeczy, z  tym że w  przypadku nieruchomości zawiera jej:  
a) oznaczenie według księgi wiec zystej oraz według ewidencji gruntów i  budynków,  
b) powierzchnię oraz opis;  
2) cel, na jaki rzecz zostaje oddana do używania;  
3) sposób używania rzeczy;  
4) czas, na który rzecz zostaje oddana do używania.  
5. Jeżeli rzecz jest oddawana do używania na rzecz kilku podmiotów, w  umowie użyczenia, o  której mowa w  ust. 2, 
ustala się także zasady wspólnego używania tej rzeczy.  
6. Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt może, poza przypadkami innymi niż określone w  ustawie z  dnia 23  kwietnia 
1964  r. – Kodeks cywilny, żądać  zwrotu rzec zy użyczonej, także w  przypadku  gdy podmiot biorący ją do używania z a-
przestanie wykonywania zadań, do wykonywania których został upoważniony, albo utraci prawo prowadzenia księgi 
hodowlanej.  
Art. 7. 1. Koszty realizacji zadań na rzecz hodowli z wierząt w  zakresie postępu biologicznego w  produkcji zwierz ę-
cej mogą być dofinansowywane z  budżetu państwa na zasadach określonych w  przepisach o  finansach publicznych, 
w formie dotacji przedmiotowych dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa.  
2. Dotacji, o  których mowa w  ust. 1, udziela, w  drodze decyzji, minister właściwy do spraw rolnictwa.  
Rozdział 2  
Uznawanie związków hodowców i  przedsiębiorstw hodowlanych, zatwierdzanie programów hodowlanych, 
wydawanie zezwoleń na prowadzenie ksiąg hodowla nych i  rejestrów oraz zasady prowadzenia ksiąg hodowlanych, 
rejestrów hodowlanych i  rejestrów  
Art. 8. 1. Minister właściwy do spraw rolnictwa jest właściwy do uznania i  odmowy uznania za związek hodowców 
lub przedsiębiorstwo hodowlane na zasadach określony ch w  rozdziale II sekcji 1  rozporządzenia 2016/1012. Uznania i od-
mowy uznania dokonuje się w  drodze decyzji.  
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określa elektroniczny wzór wniosku o  uznanie za związek hodowców lub 
przedsiębiorstwo hodowlane.  
      
Dziennik Ustaw  – 5 – Poz. 36 
 
 3. Złoże nie wniosku o  ponowne rozpatrzenie sprawy jest równoznaczne z  wystąpieniem o  ponowne rozpatrzenie 
zamierzonej odmowy, o  którym mowa w  art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2016/1012. Wniosek ten można złożyć w  terminie 
60 dni od dnia doręczenia decyzji o  odmowie uz nania za związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane, a  decyzja 
wydana na skutek złożenia tego wniosku jest doręczana w  terminie 90  dni od dnia jego złożenia.  
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa prowadzi wykaz, o  którym mowa w  art. 7 ust. 1 rozporz ądzenia 2016/1012.  
5. Wykaz, o  którym mowa w  art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2016/1012, jest podawany do publicznej wiadomości przez 
umieszczenie go na stronie internetowej administrowanej przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw rolnictwa . 
Art. 9. 1. Minister właściwy do spraw rolnictwa jest właściwy do zatwierdzenia i  odmowy zatwierdzenia programu 
hodowlanego ustanowionego na zasadach określonych w  rozdziale II sekcji 2  rozporządzenia 2016/1012. Zatwierdzenia 
i odmowy zatwierdzenia dokonuje się w  drodze decyzji.  
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określa elektroniczny wzór wniosku o  zatwierdzenie programu hodowlanego.  
3. Zmianę w  zatwierdzonym programie hodowlanym uważa się za zatwierdzoną, jeżeli w  terminie, o  którym mowa 
w art. 9 ust. 3 rozporządzenia 2016/1012, minister właściwy do spraw rolnictwa nie wyda decyzji kończącej postępowanie 
w tej sprawie.  
4. W przypadku gdy związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane zamierza zastosować odstępstwa, o  któ-
rych mowa w  art. 19 ust. 2, art.  31 ust. 1, załączniku I  część 3  ust. 1 zdanie drugie i  załączniku II część 1  rozdział III ust.  2 
rozporządzenia 2016/1012, to zatwierdzenie programu hodowlanego lub zmiany tego programu hodowlanego są rów -
noznaczne z  zezwoleniem, o  którym mowa odpowiednio w  art. 19 ust. 2 lub art.  31 ust. 1 lub załączniku I  część 3  ust. 1 
zdanie drugie lub załączniku II część 1  rozdział III ust.  2 rozporządzenia 2016/1012.  
5. Związki hodowców i  przedsiębiorstwa hodowlane uznane na podstawie rozdziału II  sekcji 1  rozporządze nia 
2016/1012  składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozdanie dotyczące prowadzenia księgi 
hodowlanej lub rejestru hodowlanego, zawierające w  szczególności informacje dotyczące zwierząt wpisanych lub zgł o-
szonych do wpisu do tej księgi  lub tego rejestru, do dnia 31  marca roku następującego po roku, którego dotyczy sprawo -
zdanie.  
6. O zamiarze rozszerzenia obszaru geograficznego, na którym jest realizowany zatwierdzony program hodowlany, 
o terytorium innego państwa członkowskiego U nii Eu ropejskiej lub jego część  związki hodowców lub przedsiębiorstwa 
hodowlane informują ministra właściwego do spraw rolnictwa co najmniej na 120  dni przed planowaną datą rozpoczęcia 
realizacji programu hodowlanego na terytorium innego państwa członkowskiego U nii Europejskiej i  załączają tłumacz e-
nie na jeden z  języków urzędowych tego państwa członkowskiego, na którego terytorium dany związek hodowców lub 
przedsiębiorstwo hodowlane zamierza realizować zatwierdzony program hodowlany, powiadomienia o  zamiarze rozs ze-
rzenia obszaru geograficznego oraz zatwierdzonego programu hodowlanego.  
Art. 10. 1. Księgę hodowlaną dla zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, mogą prowadzić 
związki hodowców lub inne podmioty, które uzyskały zezwolenie ministra w łaściwego do spraw rolnictwa.  
2. Zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 1, jest wydawane, w  drodze decyzji, na wniosek związku hodowców lub inn e-
go podmiotu.  
3. W przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, na terytorium Rzeczypospolit ej Po l-
skiej prowadzi się tylko jedną księgę hodowlaną dla:  
1) każdego z  gatunków zaliczanych do jeleniowatych, a  w przypadku gdy w  obrębie danego gatunku występują różne 
rasy, linie hodowlane lub odmiany – odpowiednio dla rasy, linii hodowlanej lub odmiany ; 
2) każdego rodu lub linii drobiu w  obrębie jego poszczególnych gatunków;  
3) każdego z  gatunków zaliczanych do zwierząt futerkowych;  
4) gatunków: alpaka i  jedwabnik morwowy, a  w przypadku gdy w  obrębie tych gatunków występują różne rasy, linie 
hodowlane l ub odmiany – odpowiednio dla rasy, linii hodowlanej lub odmiany;  
5) każdej linii hodowlanej pszczół.  
4. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 2, dołącza się:  
1) program hodowlany zawierający:  
a) cel hodowlany, którym jest zachowanie, doskonalenie, odtworzenie l ub tworzenie nowej rasy, odmiany, rodu 
lub linii hodowlanej,  
b) nazwę rasy, rodu lub linii hodowlanej,  
      
Dziennik Ustaw  – 6 – Poz. 36 
 
 c) wzorzec zwierząt wpisywanych do księgi hodowlanej oraz standard hodowlany dla części wstępnej tej księgi,  
d) informację o  obszarze geograficznym, na k tórym będzie realizowany ten program,  
e) opis sposobu identyfikacji zwierząt objętych tym programem,  
f) zakres prowadzenia oceny wartości użytkowej niezbędny do realizacji tego programu oraz wskazanie podmiotu 
prowadzącego tę ocenę,  
g) zakres prowadzenia o ceny genetycznej zwierząt oraz wskazanie podmiotu prowadzącego tę ocenę, o  ile jest 
prowadzona,  
h) opis sposobu prowadzenia selekcji oraz zasady doboru zwierząt do kojarzeń,  
i) opis systemu kontroli informacji o  zwierzętach wpisanych do księgi hodowlanej,  
j) regulamin wpisu do księgi hodowlanej, zakres informacji o  zwierzętach wpisywanych do tej księgi oraz zasady 
wpisu do części głównej księgi hodowlanej potomstwa zwierząt wpisanych do części wstępnej księgi hodowlanej,  
k) minimalne wymagania, jakie mają s pełniać zwierzęta wpisywane do części wstępnej księgi hodowlanej;  
2) oświadczenie o  liczbie zwierząt danego gatunku, rasy, odmiany, stad zwierząt futerkowych, rodów lub linii hodo w-
lanych, znajdujących się w  posiadaniu członków związku hodowców lub innego p odmiotu, które będą uczestniczyły 
w realizacji programu hodowlanego;  
3) oświadczenie o  spełnieniu wymagań określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  9; 
4) oświadczenie, że wszystkie zwierzęta należące do danego gatunku, rasy, odmiany lub linii hod owlanej znajdujące się 
na obszarze geograficznym, na którym będzie realizowany ten program, mogą uczestniczyć w  jego realizacji;  
5) regulamin rozstrzygania sporów między hodowcami uczestniczącymi w  programie hodowlanym a  związkiem hodow -
ców lub innym podmi otem prowadzącym  księgę hodowlaną – w przypadku  gdy w  związku z  prowadzeniem księgi 
hodowlanej może dochodzić do takich sporów;  
6) kopię statutu lub umowy, na podstawie których działa związek hodowców  lub inny podmiot – w przypadku  gdy 
księgę hodowlaną pro wadzi podmiot inny niż osoba fizyczna;  
7) oświadczenie o  numerze w  Krajowym Rejestrze Sądowym albo w  innym rejestrze, albo ewidencji, właściwych dla 
formy organizacyjnej wnioskodawcy.  
5. Księga hodowlana zawiera informacje:  
1) o zwierzęciu wpisanym do tej księgi, w  tym o  pochodzeniu oraz wynikach oceny wartości użytkowej lub oceny g e-
netycznej;  
2) dotyczące hodowcy lub właściciela zwierzęcia, w  tym imię i  nazwisko, adres i  miejsce zamieszkania albo nazwę oraz 
adres i  siedzibę hodowcy lub właściciela zwierzęc ia, z tym że w  przypadku gdy hodowcą lub właścicielem zwierz ę-
cia jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zamiast adresu i  miejsca zamieszkania tej osoby – miej-
sce i adres wykonywania działalności, jeżeli są inne niż adres i  miejsce zamieszk ania tej osoby.  
6. Księga hodowlana jest prowadzona przez związek hodowców lub inny podmiot, które uzyskały zezwolenie, 
o którym mowa w  ust. 1: 
1) posiadające dostęp do informacji o  zwierzętach i  danych o  wartości użytkowej lub genetycznej tych zwierząt w  za-
kresie niezbędnym do realizacji programu hodowlanego;  
2) w sposób zapewniający:  
a) wykonywanie czynności związanych z  prowadzeniem tej księgi przez osoby posiadające wiedzę i  doświadczenie 
w zakresie realizowanego programu hodowlanego,  
b) bezpieczne prz echowywanie zgromadzonych informacji o  zwierzętach wpisanych do tej księgi.  
7. Związek hodowców lub inny podmiot składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozd a-
nie dotyczące prowadzenia księgi hodowlanej, zawierające w  szczególności in formacje dotyczące zwierząt wpisanych do 
tej księgi lub zgłoszonych do wpisu do tej księgi, w  terminie do dnia 31  marca roku następującego po roku, którego dot y-
czy sprawozdanie.  
      
Dziennik Ustaw  – 7 – Poz. 36 
 
 8. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w  drodze decyzji, zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 1, jeżeli po d-
miot prowadzący księgę hodowlaną:  
1) nie realizuje programu hodowlanego lub nie wpisuje do tej księgi zwierząt, stad zwierząt futerkowych, rodów oraz 
linii hodowlanych, które spełniają warunki wpisu do tej księgi określone w  programie hodowlanym , lub 
2) nie składa sprawozdania, o  którym mowa w  ust. 7, lub  
3) składa sprawozdanie, o  którym mowa w  ust. 7, niezawierające wymaganych informacji.  
9. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe w ymagania, jakie mają być 
spełnione, aby uzyskać zezwolenie na prowadzenie księgi hodowlanej dla zwierząt gospodarskich, o  których mowa 
w art. 2 pkt 1 lit. b, w tym warunki i  sposób prowadzenia księgi hodowlanej, mając na względzie zapewnienie prawidł o-
wości  prowadzonej hodowli oraz sprawne i  rzetelne prowadzenie księgi hodowlanej.  
Art. 11. 1. Księgi hodowlane dla zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, prowadzi się odrębnie 
dla poddawanych ocenie wartości użytkowej:  
1) gatunków, ras, li nii hodowlanych albo odmian w  obrębie gatunku lub rasy jeleniowatych, alpak i  jedwabników mo r-
wowych;  
2) rodów lub linii drobiu w  obrębie jego poszczególnych gatunków;  
3) gatunków zwierząt futerkowych;  
4) linii hodowlanych pszczół.  
2. Księga hodowlana dziel i się na część główną i  część wstępną.  
3. Część główna księgi hodowlanej może być podzielona na klasy, do których zwierzęta są wpisywane w  zależności 
od wyników oceny ich wartości użytkowej.  
4. W przypadku  gdy część główna księgi hodowlanej jest podzielona  na klasy, wpisy o  zwierzętach hodowlanych 
czystorasowych przenoszone z  księgi prowadzonej na terytorium innego państwa do księgi hodowlanej prowadzonej na 
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla danej rasy są dokonywane w  odpowiedniej klasie, w  zależnośc i od wyników 
oceny wartości użytkowej tych zwierząt.  
5. Zwierzę gospodarskie, o  którym mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, w  tym matkę pszczelą, stado zwierząt futerkowych 
oraz ród drobiu, wpisuje się tylko do jednej księgi hodowlanej prowadzonej na terytorium Rze czypospolitej Polskiej.  
6. Do części głównej księgi hodowlanej mogą być wpisywane zwierzęta z  gatunków zaliczanych do jeleniowatych, 
alpaki, jedwabniki morwowe, rody drobiu, stada zwierząt futerkowych oraz matki pszczele, które:  
1) pochodzą co najmniej od dwóch pokoleń przodków tego samego gatunku, rasy, odmiany w  obrębie rasy, stada, rodu 
lub linii hodowlanej, wpisanych do księgi hodowlanej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub 
księgi prowadzonej na terytorium innego państwa;  
2) zostały z identyfikowane w  sposób określony w  programie hodowlanym.  
7. Do części wstępnej księgi hodowlanej mogą być wpisywane zwierzęta z  gatunków zaliczanych do jeleniowatych, 
alpaki, jedwabniki morwowe, rody drobiu, stada zwierząt futerkowych oraz matki pszczele,  które:  
1) zostały zidentyfikowane w  sposób określony w  programie hodowlanym;  
2) odpowiadają standardowi hodowlanemu;  
3) spełniają minimalne wymagania określone dla zwierząt wpisywanych do danej księgi.  
Art. 12. 1. W  przypadku rezygnacji z  prowadzenia księ gi hodowlanej dla zwierząt gospodarskich, o  których mowa 
w art. 2 pkt 1 lit. b, a także w  przypadku gdy program hodowlany dla gatunku, rasy, odmiany, rodu lub linii, dla których 
prowadzi się tę księgę, nie może być realizowany, związek hodowców lub inny po dmiot, które prowadzą daną księgę 
hodowlaną, informują ministra właściwego do spraw rolnictwa o  zakończeniu jej prowadzenia.  
2. W przypadku określonym w  ust. 1 minister właściwy do spraw rolnictwa stwierdza wygaśnięcie decyzji, na po d-
stawie której była pro wadzona księga hodowlana.  
3. W przypadku gdy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji, na podstawie której była prowadzona księga h o-
dowlana, a  także w  przypadku gdy decyzja, o  której mowa w  art. 10 ust. 8, staną się ostateczne, podmiot, który dotychczas 
prowadził tę księgę, przekazuje niezwłocznie dokumentację związaną z  jej prowadzeniem Krajowemu Centrum Hodowli 
Zwierząt.  
      
Dziennik Ustaw  – 8 – Poz. 36 
 
 Art. 13. 1. Rejestry mogą prowadzić związki hodowców lub inne podmioty, które uzyskały zezwolenie ministra właś -
ciwego  do spraw rolnict wa. 
2. Zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 1, jest wydawane w  drodze decyzji, na wniosek związku hodowców lub inn e-
go podmiotu.  
3. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 2, dołącza się:  
1) program krzyżowania zawierający:  
a) szczegółową charakterystykę rasy, rodu, l inii lub krzyżówki,  
b) określenie cech użytkowych podlegających doskonaleniu w  wyniku realizacji danego programu,  
c) opis komponentów i  metod krzyżowania,  
d) zasady doboru zwierząt do kojarzeń,  
e) informację o  obszarze geograficznym, na którym będzie reali zowany ten program,  
f) opis sposobu identyfikacji zwierząt objętych tym programem,  
g) opis systemu rejestracji danych o  pochodzeniu zwierząt objętych tym programem,  
h) zakres informacji o  zwierzętach objętych tym programem wpisywanych do rejestru,  
i) zakre s prowadzenia oceny wartości użytkowej zwierząt niezbędny do realizacji tego programu oraz wskazanie 
podmiotu prowadzącego tę ocenę,  
j) zakres prowadzenia oceny genetycznej zwierząt oraz wskazanie podmiotu prowadzącego tę ocenę, o  ile jest 
prowadzona,  
k) opis systemu kontroli informacji o  zwierzętach wpisanych do rejestru,  
l) regulamin prowadzenia rejestru;  
2) oświadczenie o  liczbie zwierząt, które zostaną objęte programem krzyżowania, znajdujących się w  posiadaniu czło n-
ków związku hodowców lub innego podmi otu; 
3) oświadczenie o  spełnieniu wymagań określonych w  przepisach wydanych na podstawie ust.  8; 
4) oświadczenie, że wszystkie zwierzęta należące do danego gatunku, rasy, odmiany lub linii hodowlanej znajdujące się 
na obszarze geograficznym, na którym będz ie realizowany program krzyżowania, mogą uczestniczyć w  jego realizacji;  
5) regulamin rozstrzygania sporów między hodowcami uczestniczącymi w  programie krzyżowania a  związkiem h o-
dowców lub innym podmiotem pr owadzącym rejestr – w przypadku  gdy w  związku z  prowadzeniem rejestru może 
dochodzić do takich sporów;  
6) kopię statutu lub umowy, na podstawie których działa związek hodowców  lub inny podmiot – w przypadku  gdy 
rejestr prowadzi podmiot inny niż osoba fizyczna;  
7) oświadczenie o  numerze w  Krajowym Rejestr ze Sądowym albo w  innym rejestrze, albo ewidencji, właściwych dla 
formy organizacyjnej wnioskodawcy.  
4. Rejestr zawiera informacje:  
1) o zwierzęciu wpisanym do tego rejestru, w  tym o  pochodzeniu oraz wynikach oceny wartości użytkowej lub oceny 
genetycznej;  
2) dotyczące hodowcy lub właściciela zwierzęcia, w  tym imię i  nazwisko, adres i  miejsce zamieszkania albo nazwę oraz 
adres i  siedzibę hodowcy lub właściciela zwierzęcia, z  tym że w  przypadku gdy hodowcą lub właścicielem zwierz ę-
cia jest osoba fizyczna prow adząca działalność gospodarczą, zamiast adresu i  miejsca zamieszkania tej osoby – miej-
sce i adres wykonywania działalności, jeżeli są inne niż adres i  miejsce zamieszkania tej osoby.  
      
Dziennik Ustaw  – 9 – Poz. 36 
 
 5. Rejestr jest prowadzony przez związek hodowców lub inny podmiot, które  uzyskały zezwolenie, o  którym mowa 
w ust. 1: 
1) posiadające dostęp do informacji o  zwierzętach i  danych o  wartości użytkowej lub hodowlanej tych zwierząt w  za-
kresie niezbędnym do realizacji programu krzyżowania;  
2) w sposób zapewniający:  
a) wykonywanie c zynności związanych z  prowadzeniem rejestru przez osoby posiadające wiedzę i  doświadczenie 
w zakresie realizowanego programu krzyżowania,  
b) bezpieczne przechowywanie zgromadzonych informacji o  zwierzętach wpisanych do rejestru.  
6. Związek hodowców lub inn y podmiot składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa coroczne sprawozd a-
nie dotyczące prowadzenia rejestru, zawierające w  szczególności informacje dotyczące zwierząt wpisanych do tego rej e-
stru lub zgłoszonych do wpisu do tego rejestru, w  terminie do dnia 31  marca roku następującego po roku, którego dotyczy 
sprawozdanie.  
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w  drodze decyzji, zezwolenie, o  którym mowa w  ust. 1, jeżeli po d-
miot prowadzący rejestr:  
1) nie realizuje programu krzyżowania lub nie wpi suje do tego rejestru zwierząt, stad zwierząt futerkowych, rodów oraz 
linii hodowlanych, które spełniają warunki wpisu do tego rejestru określone w  programie krzyżowania , lub 
2) nie składa sprawozdania, o  którym mowa w  ust. 6, lub  
3) składa sprawozdanie, o  którym mowa w  ust. 6, niezawierające wymaganych informacji.  
8. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie mają być 
spełnione, aby uzyskać zezwolenie na prowadzenie rejestru, w  tym warunki i  sposób p rowadzenia rejestru zapewniający 
właściwe zabezpieczenie i  ochronę danych gromadzonych w  rejestrze, dostęp do informacji i  danych o  wartości użytk o-
wej lub hodowlanej zwierząt w  zakresie niezbędnym do realizacji programu krzyżowania, a  w przypadku bydła, ko ni, 
owiec, alpak, kóz, jeleniowatych, jedwabników morwowych, pszczół oraz stad drobiu i  zwierząt futerkowych – minima l-
ną liczebność pogłowia zwierząt niezbędną do prowadzenia rejestru, mając na względzie zapewnienie prawidłowości 
prowadzonej hodowli i  uzyskiwanie zwierząt o  wysokiej wartości użytkowej oraz sprawne i  rzetelne prowadzenie rejestru.  
Art. 14. 1. W  przypadku rezygnacji z  prowadzenia rejestru, a  także jeżeli program krzyżowania określony dla dan e-
go rejestru nie może być realizowany, związek hodow ców lub inny podmiot, które prowadzą dany rejestr, informują min i-
stra właściwego do spraw rolnictwa o  zakończeniu jego prowadzenia.  
2. W przypadku określonym w  ust. 1 minister właściwy do spraw rolnictwa stwierdza wygaśnięcie decyzji, na po d-
stawie której b ył prowadzony rejestr.  
Art. 15. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji o b-
jętych sprawozdaniami, o  których mowa w  art. 9 ust. 5, art.  10 ust. 7 i art. 13 ust. 6, oraz sposób ich składania, mając na 
względzie zapewnienie rzetelnej wiedzy o  sposobie prowadzenia przez związki hodowców lub inne podmioty ksiąg h o-
dowlanych, rejestrów hodowlanych lub rejestrów.  
Art. 16. 1. Do księgi hodowlanej prowadzonej dla zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, mogą  
być wpisywane zwierzęta, stada zwierząt futerkowych, rody oraz linie hodowlane, które spełniają warunki wpisu do tej 
księgi określone w  programie hodowlanym.  
2. Do rejestru mogą być wpisywane zwierzęta, stada zwierząt futerkowych, rod y oraz linie hodowlane, które poch o-
dzą od rodziców spełniających wymagania określone w  programie krzyżowania i  zostały zidentyfikowane po urodzeniu 
w sposób określony w  tym programie.  
Art. 17. 1. Związek hodowców lub inny podmiot prowadzący daną księgę hod owlaną lub rejestr, a  także przedsi ę-
biorstwo hodowlane prowadzące dany rejestr hodowlany wydają, na wniosek hodowcy, zaświadczenie potwierdzające 
dokonanie wpisu odpowiednio do księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego lub rejestru.  
2. Za dokonanie wpisu zwi erząt do księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego i  rejestru, za wydanie zaświadczenia 
potwierdzającego dokonanie wpisu do księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego i  rejestru, a  także za wydanie świadectwa 
zootechnicznego, o  którym mowa w  art. 30 ust. 1 rozporządzenia 2016/1012, podmioty, o  których mowa w  ust. 1, mogą 
pobierać opłatę, której wysokość nie może przekraczać kosztów poniesionych przez te podmioty związanych z  doko -
naniem wpisu lub wydaniem zaświadczenia lub świadectwa.  
      
Dziennik Ustaw  – 10 – Poz. 36 
 
 3. Podmioty, o  których mo wa w  ust. 1, podają do wiadomości w  swojej siedzibie informacje o  wysokości opłat, 
o których mowa w  ust. 2, albo o  ich niepobieraniu oraz o  warunkach, jakie mają być spełnione, aby uzyskać wpis do ksi ę-
gi hodowlanej, rejestru hodowlanego lub rejestru, a  w przypadku gdy posiadają stronę internetową – udostępniają te i n-
formacje na tej stronie.  
4. Opłata, o  której mowa w  ust. 2, z wyłączeniem opłaty pobieranej przez Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt, st a-
nowi przychód podmiotu prowadzącego księgę hodowlaną, rejes tr hodowlany lub rejestr.  
Art. 18. 1. Do postępowań w  sprawach o  dokonanie wpisu zwierzęcia, stada zwierząt futerkowych, rodu lub linii 
hodowlanej do księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego lub rejestru nie stosuje się przepisów ustawy z  dnia 14  czerwca 
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2020  r. poz.  256, 695,  1298  i 2320 ). 
2. Na odmowę dokonania wpisu do księgi hodowlanej, rejestru hodowlanego lub rejestru zwierzęcia, stada zwierząt 
futerkowych, rodu lub linii hodowlanej właścicielow i lub posiadaczowi tego zwierzęcia, stada zwierząt futerkowych, rodu 
lub linii hodowlanej przysługuje skarga do sądu administracyjnego na zasadach i  w trybie określonych dla aktów lub 
czynności z  zakresu administracji publicznej, o  których mowa w  art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z  dnia 30  sierpnia 2002  r. – Prawo 
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.  U. z 2019  r. poz.  2325  oraz z 2020 r. poz. 2299 i 2320 ). 
Rozdział 3  
Ocena wartości użytkowej i  ocena genetyczna zwierząt gospodarskich  
Art. 19. 1. Minister  właściwy do spraw rolnictwa może, w  drodze rozporządzenia, upoważnić podmiot niebędący 
związkiem hodowców lub przedsiębiorstwem hodowlanym uznanym na podstawie rozdziału II sekcji 1  rozporządzenia 
2016/1012  do prowadzenia:  
1) oceny wartości użytkowej zwie rząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a, lub  
2) oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a 
– mając na względzie zapewnienie przez ten podmiot spełniania wymagań określonych w  art. 27 ust. 3 rozporządze -
nia 2016/1012, prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa 
w art. 2 pkt 1 lit. a, zgodnie z  właściwym zatwierdzonym programem hodowlanym oraz wypełniania obowiązków wyn i-
kających z  art. 28 rozporządzenia 2016/1012.  
2. W rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 1, minister właściwy do spraw rolnictwa może upoważnić wyłącznie 
podmiot, który złożył wniosek o  upoważnienie do prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt 
gospodarskich, o  który ch mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a. 
Art. 20. Mleko, w  ramach oceny wartości użytkowej bydła, owiec i  kóz, poddaje się badaniu w  laboratoriach, które:  
1) uczestniczą w  międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych prowadzonych przez laboratorium referencyjne, 
o którym mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2; 
2) stosują do sprawdzania metod badawczych materiały odniesienia przygotowywane przez laboratorium referencyjne, 
o którym mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 2; 
3) wdrożyły system kontroli jakości.  
Art. 21. 1. Ocenę wartości użytko wej lub ocenę genetyczną zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b, może prowadzić wyłącznie podmiot, który został upoważniony przez ministra właściwego do spraw rolnictwa.  
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa może, w  drodze rozporząd zenia, upoważnić do prowadzenia oceny wartości 
użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b: 
1) związek hodowców lub inny podmiot, które uzyskały zezwolenie ministra właściwego do spraw rolnictwa na prow a-
dzen ie księgi hodowlanej lub rejestru,  
2) inny podmiot, który został wskazany w  programie hodowlanym dla danej księgi hodowlanej lub w  programie krz y-
żowania dla danego rejestru  
– mając na względzie zapewnienie przez ten związek lub podmiot prawidłowego realizo wania powierzonych mu zadań 
oraz wiarygodność uzyskiwanych wyników oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej.  
3. W rozporządzeniu, o  którym mowa w  ust. 2, minister właściwy do spraw rolnictwa może upoważnić wyłącznie 
podmiot, który złożył wniosek o  upoważnienie do prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt 
gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b. 
      
Dziennik Ustaw  – 11 – Poz. 36 
 
 4. Do wniosku, o  którym mowa w  ust. 3, dołącza się:  
1) zakres oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej oraz metodyk ę prowadzenia oceny wartości użytkowej lub 
oceny genetycznej;  
2) opis sposobu oznakowania i  identyfikacji zwierząt do celów hodowlanych.  
5. Związek hodowców lub inny podmiot, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw rolnictwa 
do prowadz enia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b, informują tego ministra na piśmie o  zamiarze dokonania zmiany w  zakresie oceny wartości użytkowej lub oceny 
genetycznej lub w  metodyce prowadz enia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej co najmniej na 30  dni przed 
dniem wprowadzenia tej zmiany.  
6. W informacji, o  której mowa w  ust. 5, wskazuje się zakres, cel i  uzasadnienie wprowadzanej zmiany oraz termin 
jej wprowadzenia.  
7. Związek hod owców oraz inny podmiot, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw rolnictwa 
do prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b, publikują wyniki tych ocen w  termina ch i na zasadach określonych w  metodyce prowadzenia tych ocen.  
Art. 22. 1. Ocena wartości użytkowej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, jest prowadzona:  
1) na wniosek albo za zgodą właściciela lub posiadacza zwierząt poddawanych t ej ocenie;  
2) w zakresie i  według metodyki określonych przez związek hodowców lub inny podmiot, które zostały upoważnione 
przez ministra właściwego do spraw rolnictwa do jej prowadzenia.  
2. Wyniki oceny wartości użytkowej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, są udostępniane 
zainteresowanemu właścicielowi lub posiadaczowi zwierząt poddawanych ocenie.  
3. Związek hodowców lub inny podmiot, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw rolnictwa 
do prowadzenia oceny warto ści użytkowej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, informują zaint e-
resowanych właścicieli lub posiadaczy zwierząt poddawanych tej ocenie o  jej zakresie i  metodyce stosowanej przez te 
podmioty do jej prowadzenia oraz o  zmianach wpro wadzanych w  zakresie tej oceny i  w metodyce jej prowadzenia.  
4. Ocena genetyczna zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, jest prowadzona w  zakresie 
i według metodyki określonych przez związek hodowców lub inny podmiot, które zostały u poważnione przez ministra 
właściwego do spraw rolnictwa do jej prowadzenia.  
5. Ocena genetyczna zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, może być dokonywana, w  zależ -
ności od specyfiki gatunku, rasy, odmiany, rodu, linii, stada lub ty pu użytkowego, na podstawie wyników oceny wartości 
użytkowej, oceny typu i  budowy, rodowodu lub oceny innych cech tych zwierząt.  
6. Związek hodowców lub inny podmiot, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw rolnictwa 
do prowadzenia oce ny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, informują zainteresow a-
nych właścicieli lub posiadaczy zwierząt poddawanych tej ocenie o  jej zakresie i  metodyce stosowanej przez te podmioty 
do jej prowadzenia oraz o  zmianach wpr owadzanych w  zakresie tej oceny i  w metodyce jej prowadzenia.  
Art. 23. 1. Zwierzęta gospodarskie, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, poddaje się ocenie wartości użytkowej lub 
ocenie genetycznej, jeżeli są oznakowane w  sposób umożliwiający ich identyfika cję. 
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do jedwabników morwowych, stad rodzicielskich i  towarowych drobiu oraz do 
zwierząt futerkowych.  
3. Sposób oznakowania i  identyfikacji do celów hodowlanych zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b, określa związek hodowców lub inny podmiot, które zostały upoważnione przez ministra właściwego do spraw ro l-
nictwa do prowadzenia oceny wartości użytkowej, z  tym że oznakowanie to ma być trwałe i  indywidualne, dokonane przy 
użyciu kolczyków, identyfikatoró w elektronicznych, znaczków identyfikacyjnych lub za pomocą tatuażu.  
Art. 24. Za prowadzenie oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich może być pobi e-
rane wynagrodzenie w  wysokości ustalonej w  umowie o  prowadzenie danej oceny, pr zy czym wysokość tego wynagr o-
dzenia ustala się, uwzględniając zarówno w  odniesieniu do zwierząt gospodarskich urodzonych na terytorium Rzeczy -
pospolitej Polskiej, jak i  zwierząt pochodzących z  innych państw członkowskich Unii Europejskiej, te same elementy  skła-
dowe.  
      
Dziennik Ustaw  – 12 – Poz. 36 
 
 Rozdział 4  
Rozród zwierząt gospodarskich  
Art. 25. W przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, w:  
1) rozrodzie naturalnym zwierząt hodowlanych wykorzystuje się reproduktory wpisane do ksiąg hodowlanych albo reje -
strów; 
2) sztucznym unasiennianiu zwierząt hodowlanych, z  wyłączeniem pszczół, wykorzystuje się:  
a) reproduktory:  
– wpisane do księgi hodowlanej albo rejestru,  
– poddane ocenie wartości użytkowej i  ocenie genetycznej, o  ile przeprowadzenie oceny genetycznej w ynika 
z programu hodowlanego lub programu krzyżowania,  
b) nasienie pochodzące od reproduktorów spełniających wymagania określone w  lit. a. 
Art. 26. 1. W  rozrodzie pszczół wykorzystuje się trutnie pochodzące od matek pszczelich wpisanych do ksiąg h o-
dowlanyc h lub rejestrów prowadzonych dla linii hodowlanych pszczół lub pochodzące od ich córek.  
2. Sejmik województwa, na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, prowadzących księgę hodowlaną d a-
nej linii pszczół, może, w  drodze uchwały, zakazać na terenie wo jewództwa lub jego części utrzymywania pszczół lub 
dopuścić utrzymywanie pszczół określonej linii, jeżeli jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia prawidłowej real i-
zacji programu hodowlanego lub programu ochrony zasobów genetycznych. Zadanie to jest z adaniem z  zakresu admin i-
stracji rządowej.  
Art. 27. 1. Produkcję piskląt prowadzi się przy wykorzystaniu jaj wylęgowych pochodzących od stad drobiu wpis a-
nych do ksiąg hodowlanych lub rejestrów.  
2. Do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się pisklęta hodowlane drobiu, które pochodzą od 
stad drobiu wpisanych do ksiąg hodowlanych lub rejestrów.  
Art. 28. 1. Podmiot prowadzący, zgodnie z  przepisami o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zaka ź-
nych zwierząt, punkt kopulacyjny dla zwi erząt gospodarskich:  
1) wykorzystuje reproduktory spełniające wymagania określone w  art. 21 ust. 1 lit. a oraz art.  24 ust. 1 lit. a rozporz ą-
dzenia 2016/1012, a  w przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b – w art. 25 pkt 1; 
2) wydaje właścicielowi lub posiadaczowi samicy świadectwo jej pokrycia zawierające informacje dotyczące przepr o-
wadzonego krycia, w  szczególności datę jego przeprowadzenia, oraz przechowuje kopię wydanego świadectwa przez 
5 lat od dnia jego wydania, z  tym że w przypadku świń kopię tę przechowuje się przez rok od dnia jego wydania.  
2. Podmiot wykorzystujący, zgodnie z  przepisami o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych 
zwierząt,  zarodki zwierząt spełniające wymagania określone w  art. 21 ust. 1 lit. e oraz f lub art.  24 ust. 1 lit. c rozporz ą-
dzenia 2016/1012  wydaje właścicielowi lub posiadaczowi samicy zaświadczenie o  przeniesieniu zarodka zawierające 
informacje dotyczące przeprow adzonego zabiegu, w  szczególności datę jego przeprowadzenia, oraz przechowuje kopię 
wydanego zaświadczenia przez 5  lat od dnia jego wydania.  
Art. 29. 1. W  przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, każdą partię materiału biol o-
gicznego zwierząt hodowlanych wprowadzaną do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaopatruje się w  doku -
ment handlowy zawierający:  
1) dane umożliwiające identyfikację dawcy lub dawców tego materiału;  
2) termin pobrania lub produkcji tego materiału ; 
3) imię i  nazwisko, adres i  miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i  siedzibę producenta i  odbiorcy tego materiału.  
2. Dokument handlowy jest wydawany zgodnie z  przepisami o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób 
zakaźnych zwierząt przez po dmiot  wprowadzający materiał biologiczny do obrotu, który:  
1) prowadzi działalność w  zakresie:  
a) pozyskiwania, produkowania, przetwarzania i  przechowywania nasienia lub  
b) przechowywania nasienia, lub  
c) pozyskiwania, produkowania lub przechowywania komór ek jajowych lub zarodków lub  
      
Dziennik Ustaw  – 13 – Poz. 36 
 
 2) utrzymuje drób hodowlany, lub  
3) prowadzi księgę hodowlaną lub rejestr dla jedwabnika morwowego.  
Art. 30. 1. Podmiot wykonujący usługi w  zakresie sztucznego unasienniania:  
1) zaopatruje się w  nasienie wyłącznie:  
a) w centrum , o którym mowa w  art. 21 ust. 5 oraz art.  24 ust. 3 rozporządzenia 2016/1012  – w odniesieniu do  zwie -
rząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a, lub  
b) w punktach dystrybucji nasienia knurów, o  ile nasienie to zostanie wykorzystane na terytor ium Rzeczypospolitej 
Polskiej, lub  
c) u podmiotów prowadzących na podstawie ustawy z  dnia 11  marca 2004  r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz 
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.  U. z 2020  r. poz.  1421) działalność w  zakresie pozyskiwania, pr o-
dukowania,  przetwarzania i  przechowywania nasienia zwierząt  gospodarskich , o których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b, lub w  zakresie przechowywania nasienia tych zwierząt;  
2) wykorzystuje nasienie:  
a) pozyskane od zwierząt, o  których mowa w  art. 21 ust. 1 lit. b–d lub g oraz art.  24 ust. 1 lit. b lub d rozporządz e-
nia 2016/1012, lub  
b) pochodzące od reproduktorów spełniających wymagania określone w  art. 25 pkt 2 lit. a – w odniesieniu do  zwie rząt 
gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b; 
3) wydaje właścicielowi lub posiadaczowi samicy zaświadczenie o  wykonaniu zabiegu sztucznego unasienniania z a-
wierające informacje dotyczące przeprowadzonego zabiegu, w  szczególności datę jego przeprowadzenia, oraz prz e-
chowuje kopię wydanego zaświadczenia przez 5  lat od dnia jego wydania, z  tym że w  przypadku świń kopię tę prz e-
chowuje się przez rok od dnia jego wydania;  
4) przekazuje związkowi hodowców prowadzącemu ocenę wartości użytkowej lub innemu podmiotowi upoważnion e-
mu do prowadzenia tej oceny informacje o  zabiegach sztuczneg o unasienniania wykonanych w  stadach bydła ras 
mlecznych objętych oceną wartości użytkowej, niezwłocznie po ich wykonaniu, w  sposób ustalony przez ten zwi ą-
zek lub podmiot.  
2. Zabiegi sztucznego unasienniania w  ramach wykonywania usług, o  których mowa w  ust. 1, wykonują:  
1) lekarze weterynarii;  
2) osoby, które:  
a) złożyły z  wynikiem pozytywnym egzamin kończący szkolenie z  zakresu sztucznego unasienniania danego g a-
tunku zwierząt gospodarskich obejmujące:  
– zajęcia teoretyczne z  zakresu:  
– – anatomii i  fizjolo gii zwierząt,  
– – regulacji prawnych dotyczących organizacji hodowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich,  
– – selekcji i  doboru zwierząt do kojarzeń,  
– – interpretacji informacji zawartych w  świadectwach zootechnicznych lub innych dokumentach hodowl a-
nych,  
– zajęcia praktyczne z  zakresu:  
– – postępowania z  nasieniem,  
– – wykonywania zabiegów sztucznego unasienniania,  
b) uzyskały uprawnienia do ich wykonywania na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej i  po-
siadają zaświadczenie potwierdzające u zyskanie tych uprawnień.  
3. Szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a, może być prowadzone przez podmiot, który uzyskał zgodę ministra 
właściwego do spraw rolnictwa.  
      
Dziennik Ustaw  – 14 – Poz. 36 
 
 4. Zgoda, o  której mowa w  ust. 3, jest wydawana w  drodze decyzji, na wniosek podmiotu  zamierzającego prowadzić 
szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a, jeżeli ten podmiot dołączy do tego wniosku:  
1) program tego szkolenia uwzględniający zagadnienia, o  których mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a, oraz plan jego realizacji;  
2) wzór zaświadczen ia o ukończeniu tego szkolenia;  
3) określenie trybu powoływania komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kończący to szkolenie oraz wsk a-
zanie kwalifikacji osób wchodzących w  skład tej komisji;  
4) opis sposobu przeprowadzenia egzaminu kończącego to szkolenie;  
5) wskazanie zakresu informacji zawartych w  protokole, o  którym mowa w  ust. 7. 
5. Podmiot, o  którym mowa w  ust. 3, powołuje komisję egzaminacyjną w  celu przeprowadzenia egzaminu kończąc e-
go szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a. 
6. W skład komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kończący szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a, 
mogą wchodzić osoby, które posiadają wykształcenie wyższe uzyskane na kierunku:  
1) zootechnika, weterynaria lub rolnictwo, lub  
2) innym niż określo ny w  pkt 1, jeżeli ponadto złożyły z  wynikiem pozytywnym egzamin kończący szkolenie, o  którym 
mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a. 
7. Komisja egzaminacyjna przeprowadzająca egzamin kończący szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a, nie-
zwłocznie po przeprowadz eniu tego egzaminu sporządza protokół jego przebiegu, zawierający co najmniej wyniki tego 
egzaminu.  
8. Podmiot, o  którym mowa w  ust. 3, na podstawie wyników zawartych w  protokole, o  którym mowa w  ust. 7, wyd a-
je zaświadczenie o  ukończeniu szkolenia, o  który m mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a. 
9. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w  drodze decyzji, zgodę, o  której mowa w  ust. 3, jeżeli podmiot pr o-
wadzący szkolenie, o  którym mowa w  ust. 2 pkt 2 lit. a: 
1) nie realizuje programu tego szkolenia lub realizuje pr ogram inny niż dołączony do wniosku, o  którym mowa w  ust. 4, 
lub 
2) nie wydaje zaświadczeń o  ukończeniu tego szkolenia lub wydaje zaświadczenia niezgodne ze wzorem, o  którym mowa  
w ust. 4 pkt 2, lub  
3) nie powołuje komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kończący to szkolenie zgodnie z  trybem określ o-
nym w  ust. 4 pkt 3 lub powołuje w  jej skład osoby, które nie posiadają kwalifikacji, o  których mowa w  ust. 4 pkt 3, 
lub 
4) nie zapewnia sporządzenia protokołu, o  którym mowa w  ust. 7. 
Art. 31. 1. Minist er właściwy do spraw rolnictwa wydaje zezwolenia, o  których mowa w  art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 3 
i 4 rozporządzenia 2016/1012. Zezwolenia te są wydawane w  drodze decyzji na wniosek związku hodowców lub prze d-
siębiorstwa hodowlanego, uznanych na podstawie rozdziału II sekcji 1  rozporządzenia 2016/1012.  
2. W przypadku wydania zezwoleń, o  których mowa w  art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 3 i 4 rozporządzenia 2016/1012,  od-
stępstwa, o  których mowa w  art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 3 i 4 rozporządzenia 2016/1012, dotyc zą również centrum i  ze-
społu, o  których mowa w  art. 21 ust. 5 rozporządzenia 2016/1012, wymienionych we właściwych zatwierdzonych pr ogra-
mach hodowlanych.  
Art. 32. Przepisów art.  25, art.  26 i art. 30 nie stosuje się do badań naukowych i  prac rozwojowych w  dziedzinie h o-
dowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich prowadzonych przez podmioty wymienione w  art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 4 –6, 6b i  8 
ustawy z  dnia 20  lipca 2018  r. – Prawo o  szkolnictwie wyższym i  nauce (Dz.  U. z 2020  r. poz.  85, 374, 695, 875 i  1086).  
Art. 33. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i  tryb wyd a-
wania świadectw pokrycia, zaświadczeń o  wykonaniu zabiegu sztucznego unasienniania lub zaświadczeń o  przeniesieniu 
zarodków oraz szczegółowy zakres inf ormacji zawartych w  tych dokumentach, mając na względzie ujednolicenie info r-
macji zawartych w  tych dokumentach.  
      
Dziennik Ustaw  – 15 – Poz. 36 
 
 Rozdział 5  
Ochrona zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich  
Art. 34. 1. Rasy zwierząt gospodarskich oraz linie hodowlane lub odmiany w  obrębi e ras zwierząt gospodarskich, 
których liczebność stwarza zagrożenie dla ich istnienia, obejmuje się ochroną zasobów genetycznych polegającą na 
utrzymywaniu żywych zwierząt gospodarskich lub gromadzeniu i  przechowywaniu materiału biologicznego pochodząc e-
go od tych zwierząt.  
2. Ochrona zasobów genetycznych jest prowadzona w  sposób określony w  programie ochrony zasobów genetyc z-
nych. Program ten zawiera wskazanie:  
1) populacji zwierząt gospodarskich zagrożonych wyginięciem i  potwierdzenie statusu zagrożenia wyg inięciem  w odnie -
sieniu do ras, linii hodowlanych lub odmian w  obrębie tych ras, na podstawie liczby samic wpisanych do księgi h o-
dowlanej prowadzonej dla tej rasy, linii hodowlanej lub odmiany w  obrębie danej rasy;  
2) celu, jaki ma zostać osiągnięty w  wyni ku realizacji tego programu;  
3) zakresu i  metod służących realizacji tego programu;  
4) zakresu kriokonserwacji materiału biologicznego i  sposobu wykorzystania tego materiału.  
3. Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy w  Krakowie realizuje i  koordynuje zadania w  zakresie  ochrony 
zasobów genetycznych, w  szczególności przez:  
1) opracowanie, we współpracy z  właściwymi uznanymi związkami hodowców lub związkami hodowców i  innymi 
podmiotami, które uzyskały zezwolenie na prowadzenie ksiąg hodowlanych, pr ogramu ochrony zasobów genetyc z-
nych dla poszczególnych ras, linii hodowlanych lub odmian, o  których mowa w  ust. 1, i udostępnienie tego progr a-
mu na stronie internetowej administrowanej przez Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy w  Kra-
kowie;  
2) współpracę z  uznanymi związkami hodowców lub związkami hodowców i  innymi podmiotami, które uzyskały z e-
zwolenie na prowadzenie ksiąg hodowlanych, w  zakresie realizacji programów ochrony zasobów genetycznych;  
3) gromadzenie i  przechowywanie materiału biolo gicznego podlegającego kriokonserwacji zgodnie z  programem ochrony  
zasobów genetycznych;  
4) informowanie właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii o  liczbie i  miejscu utrzymywania zwierząt 
gospodarskich poszczególnych gatunków objętych ochroną z asobów genetycznych; informację przekazuje się na 
elektroniczną skrzynkę podawczą danego powiatowego lekarza weterynarii, udostępnioną i  obsługiwaną zgodnie 
z art. 16 ust. 1a ustawy z  dnia 17  lutego 2005  r. o informatyzacji działalności podmiotów realizują cych zadania pub -
liczne (Dz.  U. z 2020  r. poz.  346, 568, 695 , 1517  i 2320 ); 
5) współpracę i  koordynowanie wsp ółpracy z  organizacjami międzynarodowymi lub ponadnarodowymi działającymi  
w dziedzinie ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich.  
Rozdział 6  
Kontrola hodowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich  
Art. 35. 1. Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt przeprowadza kontrolę urzędową w  rozumieniu art.  2 pkt 18 rozpo-
rządzenia 2016/1012 oraz kontrole, o  których mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 1, zwane dalej „kontrolami”, u podmiotów wyk o-
nujących zadania z  zakresu hodowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich innych niż Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt.  
2. Pracownicy Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt wykonują czynności kontrolne w  ramach kontroli po uzysk a-
niu upoważnienia do ic h wykonywania udzielonego przez dyrektora Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt lub osobę 
przez niego upoważnioną.  
3. Pracownicy Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt, którzy wykonują czynności kontrolne, po przedstawieniu 
upoważnienia, o  którym mowa w  ust. 2, mają prawo do:  
1) wstępu na grunty i  do obiektów, w  których są utrzymywane zwierzęta gospodarskie, do zakładów wylęgu drobiu 
oraz do obiektów, w  których jest pozyskiwany, produkowany, przetwarzany lub przechowywany materiał biologiczny;  
2) oględzin zwierząt  gospodarskich, przeprowadzania badań i  pobierania próbek krwi oraz próbek materiału biologic z-
nego;  
3) kontroli świadectw zootechnicznych, dokumentów hodowlanych i  innych dokumentów w  zakresie objętym prze d-
miotem kontroli;  
      
Dziennik Ustaw  – 16 – Poz. 36 
 
 4) dostępu do komputerowych syste mów zarządzania informacjami w  zakresie objętym przedmiotem kontroli oraz do 
danych zawartych w  tych systemach;  
5) żądania pisemnych i  ustnych wyjaśnień w  zakresie objętym przedmiotem kontroli.  
4. Czynności kontrolne wykonuje się w  obecności podmiotu kontr olowanego lub osoby przez niego upoważnionej, 
z zachowaniem przepisów sanitarnych i  weterynaryjnych.  
5. Podmiot kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona umożliwia przeprowadzenie kontroli, w  tym udostę p-
nia, w  zakresie objętym przedmiotem kontroli, do kumenty hodowlane oraz inne dokumenty i  komputerowe systemy z a-
rządzania informacjami, a  także doprowadza zwierzęta.  
Art. 36. 1. Pracownicy Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt po przeprowadzeniu kontroli sporządzają protokół 
przebiegu kontroli, w  którym wska zują co najmniej stwierdzone uchybienia albo ich brak.  
2. W przypadku stwierdzenia w  ramach kontroli uchybień w  zakresie hodowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich, 
o których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a, dyrektor Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt przedstawia  podmiotowi kontrol o-
wanemu zalecenia pokontrolne oraz wyznacza termin usunięcia tych uchybień, nie krótszy niż 7  dni. 
3. W przypadku nieusunięcia uchybień, o  których mowa w  ust. 2, dyrektor Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt 
informuje ministra właściwego d o spraw rolnictwa o  stwierdzonych uchybieniach. Informując o  stwierdzonych uchybi e-
niach, dyrektor Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt proponuje zastosowanie jednego spośród środków wymienionych 
w art. 47 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia 2016/1012 oraz t ermin, w  jakim ten środek ma zostać zastosowany.  
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa nakłada, w  drodze decyzji, jeden lub kilka środków, o  których mowa w  art. 47 
ust. 1 zdanie trzecie:  
1) lit. a–c oraz f rozporządzenia 2016/1012  – w przypadku uchybień,  o których mowa w  ust. 2; 
2) lit. d albo e rozporządzenia 2016/1012  – w przypadku gdy zachodzą przesłanki ich zastosowania określone w  tych 
przepisach.  
5. Decyzja, o  której mowa w  ust. 4, podlega natychmiastowemu wykonaniu.  
6. Jeżeli uchybienie skutkujące zastosowaniem środka, o  którym mowa w  art. 47 ust. 1 zdanie trzecie lit.  a–c lub f 
rozporządzenia 2016/1012, zostanie usunięte, minister właściwy do spraw rolnictwa cofa zastosowany środek przez zmi a-
nę albo uchylenie decyzji nakładającej ten środek.  
7. W przypadku zastosowania środka, o  którym mowa w  art. 47 ust. 1 zdanie trzecie lit.  e rozporządzenia 2016/1012, 
podmiot, wobec którego zastosowano ten środek, przekazuje niezwłocznie dokumentację związaną z  prowadzeniem księgi 
hodowlanej lub rejestru hodowlan ego do Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt.  
8. W przypadku stwierdzenia w  ramach kontroli uchybień w  zakresie hodowli i  rozrodu zwierząt gospodarskich, 
o których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b, oraz prowadzenia rejestru  dyrektor Krajowego Centrum Hodowli Zwier ząt, po ust a-
leniu przyczyn i  zakresu naruszenia, przedstawia podmiotowi kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i  wyznacza termin 
usunięcia tych uchybień, nie krótszy niż 7  dni. 
9. W przypadku nieusunięcia uchybień, o  których mowa w  ust. 8, dyrektor Krajowego  Centrum Hodowli Zwierząt 
informuje ministra właściwego do spraw rolnictwa o  stwierdzonych uchybieniach, proponując cofnięcie:  
1) zezwolenia, o  którym mowa w  art. 10 ust. 8, lub 
2) zezwolenia, o  którym mowa w  art. 13 ust. 7, lub  
3) upoważnienia do wykonywan ia wszystkich lub niektórych zadań określonych w  przepisach wydanych na podstawie 
art. 21 ust. 2. 
Art. 37. Dyrektor Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt składa ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa spr awo-
zdanie  z kontroli przeprowadzonych w  roku poprzedni m, w  terminie do dnia 31  stycznia.  
      
Dziennik Ustaw  – 17 – Poz. 36 
 
 Rozdział 7  
Warunki udziału koniowatych w  zawodach konnych  
Art. 38. 1. Zawody konne przeprowadza się w  sposób uniemożliwiający wprowadzenie różnic między koniowatymi 
pochodzącymi z  terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub  tymi, które zostały wpisane do ksiąg hodowlanych lub zostały 
w nich zarejestrowane i  kandydują do wpisu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (koniowate zarejestrowane), a  ko-
niowatymi pochodzącymi z  innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub zar ejestrowanymi w  innych państwach 
członkowskich Unii Europejskiej w  odniesieniu do:  
1) warunków ich udziału w  zawodach, zwłaszcza wymagań minimalnych lub maksymalnych;  
2) kryteriów sędziowania;  
3) nagród pieniężnych lub zysków, które pochodzą z  tych zawodów . 
2. Przepisu ust.  1 nie stosuje się do:  
1) zawodów organizowanych dla koniowatych wpisanych do ksiąg hodowlanych, których celem jest ich selekcja;  
2) zawodów regionalnych, których celem jest selekcja koniowatych;  
3) imprez historycznych lub tradycyjnych.  
3. Organizator zawodów konnych niezwłocznie powiadamia na piśmie posiadacza koniowatego o  przyczynach ni e-
dopuszczenia tego zwierzęcia do udziału w  tych zawodach.  
4. Organizator zawodów konnych, o  których mowa w  ust. 2, przekazuje ministrowi właściwemu do s praw rolnictwa, 
w terminie do dnia 31  października,  informacje o  planowanych w  kolejnym roku rodzajach lub typach zawodów konnych, 
z podaniem uzasadnienia zastosowania odstępstw od warunków określonych w  ust. 1 przy organizacji tych zawodów.  
5. Organizator  zawodów konnych może przeznaczyć na ochronę, rozwój lub doskonalenie hodowli koniowatych nie 
więcej niż 20% nagród pieniężnych lub zysków z  tych zawodów.  
6. Organizator zawodów konnych korzystający z  uprawnienia, o  którym mowa w  ust. 5, przekazuje ministr owi właś -
ciwemu do spraw rolnictwa, w  terminie do dnia 31  października roku poprzedzającego rok, w  którym mają odbyć się te 
zawody, informacje o:  
1) sposobie przeznaczenia nagród pieniężnych lub zysków z  zawodów konnych, w  tym procentowym udziale nagród 
pieniężnych lub zysków przeznaczonych na ochronę, rozwój lub doskonalenie hodowli koniowatych;  
2) kryteriach podziału nagród pieniężnych lub zysków z  zawodów konnych, w  tym kryteriach podziału nagród pienię ż-
nych lub zysków przeznaczonych na ochronę, rozwój l ub doskonalenie hodowli koniowatych.  
7. Informacje, o  których mowa w  ust. 4 i ust. 6 pkt 2, przekazuje się w  postaci papierowej lub elektronicznej, na fo r-
mularzach, których wzory określają przepisy wydane na podstawie ust.  8. 
8. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, wzory formularzy, na których przekazuje 
się informacje, o  których mowa w  ust. 4 i ust. 6 pkt 2, mając na względzie zapewnienie zupełności i  przejrzystości przek a-
zywanych informacji.  
9. Minister właściwy do spraw rolnictwa udostępnia informacje, o  których mowa w  ust. 4 i ust. 6 pkt 2, na stronie i n-
ternetowej administrowanej przez urząd obsługujący tego ministra w  terminie do dnia 31  grudnia roku, w  którym otrz y-
mał te informacje.  
10. Ocena wartości użytkowej koniowa tych może być dokonana na podstawie wyników zawodów konnych prz e-
prowadzonych zgodnie z  ust. 1–7. 
11. Organizator zawodów konnych, o  których mowa w  ust. 2, przekazuje, w  postaci papierowej lub elektronicznej, 
ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, w  terminie do dnia 31  marca, informacje o  zawodach, które odbyły się w  roku 
poprzednim, z  podaniem rodzaju lub typu przeprowadzonych zawodów konnych.  
12. Organizator zawodów konnych korzystający z  uprawnienia, o  którym mowa w  ust. 5, przekazuje, w  postaci p a-
pierowej lub elektronicznej, ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, w  terminie do dnia 31  marca, informacje o:  
1) sposobie przeznaczenia nagród pieniężnych lub zysków z  zawodów konnych, w  tym procentowym udziale nagród 
pieniężnych lub zysków przeznaczonych na ochronę, rozwój lub doskonalenie hodowli koniowatych,  
2) kryteriach podziału nagród pieniężnych lub zysków z  zawodów konnych, w  tym kryteriach podziału nagród pienię ż-
nych lub zysków przeznaczonych na ochronę, rozwój lub doskonalenie hodowli koniowatych  
– w odniesieniu do zawodów konnych, które odbyły się w  roku poprzednim.  
      
Dziennik Ustaw  – 18 – Poz. 36 
 
 Rozdział 8  
Przepisy karne  
Art. 39. 1. Kto:  
1) wbrew obowiązkowi wynikającemu z  art. 9 ust. 5, nie składa sprawozdania dotyczącego prowadzenia księgi hodo w-
lanej lub rejestru hodowlanego  lub nie składa tego sprawozdania w  terminie określonym w  tym przepisie,  
2) prowadząc ocenę wartości użytkowej lub ocenę genetyczną zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 
lit. b: 
a) nie informuje na piśmie ministra właściwego do spraw rolnic twa o  zamiarze dokonania zmiany w  zakresie oceny 
wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt lub w  metodyce prowadzenia oceny wartości użytkowej lub 
oceny genetycznej zwierząt w  terminie określonym w  art. 21 ust. 5, 
b) nie informuje zainteresowanych właścicieli lub posiadaczy zwierząt poddawanych:  
– ocenie wartości użytkowej o  zakresie lub metodyce stosowanej do prowadzenia tej oceny lub o  zmianach 
wprowadzanych w  zakresie tej oceny lub w  metodyce jej prowadzenia lub  
– ocenie genetycznej o  zakresie lu b metodyce stosowanej do prowadzenia tej oceny lub o  zmianach wprow a-
dzanych w  zakresie tej oceny lub w  metodyce jej prowadzenia,  
3) wykorzystuje reproduktory niebędące zwierzętami hodowlanymi w  rozumieniu art.  2 pkt 3 rozporządzenia 2016/1012 , 
a w przypadk u zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b – niespełniające warunków określonych 
w art. 25 pkt 1, w rozrodzie naturalnym lub prowadząc punkt kopulacyjny,  
4) wykorzystuje w  rozrodzie pszczół trutnie niespełniające wymagań określonych w  art. 26 ust. 1, 
5) utrzymuje pszczoły:  
a) wbrew zakazowi określonemu przez sejmik województwa w  uchwale wydanej na podstawie art.  26 ust. 2, 
b) innych linii niż określone przez sejmik województwa w  uchwale wydanej na podstawie art.  26 ust. 2, 
6) wykorzystuj e do produkcji piskląt jaja wylęgowe niespełniające wymagań określonych w  art. 27 ust. 1, 
7) wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pisklęta hodowlane drobiu niespełniające wymagań 
określonych w  art. 27 ust. 2, 
8) wbrew obowiązkowi wyn ikającemu z  art. 29 ust. 1, wprowadzając do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 
materiał biologiczny pochodzący od zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b: 
a) nie zaopatruje go w  dokument handlowy lub  
b) zaopatruje go w  doku ment handlowy niezawierający informacji określonych w  art. 29 ust. 1, 
9) przechowuje lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nasienie pozyskane od zwierząt 
gospodarskich innych niż określone w  art. 21 ust. 1 lit. b–d lub g lub art.  24 ust. 1 lit. b lub d rozporządzenia 
2016/1012, a  w przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b – nasienie niespełniające 
wymagań określonych w  art. 25 pkt 2 lit. b, 
10) wykorzystuje zarodki zwierząt niespełniające wymagań okreś lonych w  art. 21 ust. 1 lit. e lub f lub art.  24 ust. 1 lit. c 
rozporządzenia 2016/1012,  
11) wykonuje zabiegi sztucznego unasienniania:  
a) wykorzystując nasienie pozyskane od zwierząt gospodarskich innych niż określone w  art. 21 ust. 1 lit. b–d lub g 
lub a rt. 24 ust. 1 lit. b lub d rozporządzenia 2016/1012, a  w przypadku zwierząt gospodarskich, o  których mowa 
w art. 2 pkt 1 lit. b – nasienie niespełniające wymagań określonych w  art. 25 pkt 2 lit. b lub,  
b) zaopatrując się w  nasienie w  sposób inny niż określ ony w  art. 30 ust. 1 pkt 1, 
12) przy wprowadzaniu do handlu zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a, lub materiału biologic z-
nego pochodzącego od tych zwierząt:  
a) nie zaopatruje tych zwierząt lub materiału biologicznego w  świadectwa zo otechniczne, o  których mowa 
w art. 30 ust. 2 rozporządzenia 2016/1012, w  przypadku gdy te zwierzęta lub potomstwo wyprodukowane z  tego 
materiału biologicznego mają zostać wpisane do innej księgi hodowlanej lub zarejestrowane w  innej księdze h o-
dowlanej lub w innym rejestrze, o  których mowa w  art. 30 ust. 4 rozporządzenia 2016/1012, lub  
      
Dziennik Ustaw  – 19 – Poz. 36 
 
 b) wydaje świadectwo zootechniczne niespełniające wymagań określonych w  art. 30 ust. 6 rozporządzenia 2016/1012,  
lub 
c) korzysta z  odstępstwa, o  którym mowa w  art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 3 i 4 rozporządzenia 2016/1012, nie posiad a-
jąc zezwolenia, o  którym mowa w  art. 31 ust. 1, 
13) będąc organizatorem zawodów konnych:  
a) ustanawia warunki dotyczące zawodów konnych z  naruszeniem wymagań określonych w  art. 38 ust. 1 lub  
b) wbrew  obowiązkowi wynikającemu z  art. 38 ust. 3, nie powiadamia niezwłocznie posiadacza koniowatego  o przy-
czynach niedopuszczenia tego zwierzęcia do udziału w  zawodach konnych, lub  
c) wbrew obowiązkowi wynikającemu z  art. 38 ust. 4 i 6, nie przekazuje ministro wi właściwemu do spraw rolni c-
twa wymaganych tymi przepisami informacji o  zawodach konnych, w  terminach określonych w  tych przepisach, 
lub 
d) wbrew zakazowi wynikającemu z  art. 38 ust. 5, przeznacza na ochronę, rozwój lub doskonalenie hodowli k o-
niowatych wi ęcej niż 20% nagród pieniężnych lub zysków z  zawodów konnych, lub  
e) wbrew obowiązkowi wynikającemu z  art. 38 ust. 7, przekazuje wskazane w  tym przepisie informacje na form u-
larzach niezgodnych z  wzorami formularzy określonymi w  przepisach wydanych na podst awie art.  38 ust. 8, lub  
f) wbrew obowiązkowi wynikającemu z  art. 38 ust. 11 i 12, nie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw ro l-
nictwa informacji o  przeprowadzonych zawodach konnych, w  terminach określonych w  tych przepisach  
– podlega karze grzywny.  
2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w  ust. 1 pkt 4–7 można orzec przepadek rzeczy stanowiącej prze d-
miot wykroczenia, choćby nie stanowiła własności sprawcy.  
3. Orzekanie w  sprawach o  czyny, o  których mowa w  ust. 1, następuje na zasadach i  w trybie  określonych w  ustawie 
z dnia 24  sierpnia 2001  r. – Kodeks postępowania w  sprawach o  wykroczenia (Dz.  U. z 2020  r. poz.  729, 956, 1423 , 2112  
i 2320 ). 
Rozdział 9  
Przepisy zmieniające, przejściowe i  końcowe  
Art. 40. W ustawie z  dnia 10  grudnia 2003  r. o kontroli w eterynaryjnej w  handlu (Dz.  U. z 2019  r. poz.  475) wpr o-
wadza się następujące zmiany:  
1) w art.  1 w ust. 1 uchyla się pkt  2; 
2) w art.  2: 
a) uchyla się pkt  2, 
b) pkt 9  otrzymuje brzmienie:  
„9) właściwa władza – organ centralny państwa członkowskiego właściw y do przeprowadzania kontroli wet e-
rynaryjnej lub organ, któremu takie kompetencje zostały przekazane;”;  
3) w art.  3: 
a) w ust.  1: 
– pkt 1  otrzymuje brzmienie:  
„1) spełniają wymagania określone w  przepisach o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób  za-
kaźnych zwierząt, które wdrażają przepisy Unii Europejskiej wskazane w  części I  i II załącznika nr  1, 
a zwierzęta i  produkty wskazane w  części III załącznika nr  1 spełniają wymagania zdrowotne dla zwi e-
rząt określone przez państwo przeznaczenia;”,  
– pkt 5 otrzymuje brzmienie:  
„5) podczas transportu towarzyszą im świadectwo zdrowia lub inne dokumenty, o  których mowa w  prze-
pisach o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, które wdrażają prz e-
pisy Unii Europejskiej wskazane w  części I i II załącznika nr  1, a w przypadku zwierząt lub produktów 
wskazanych w  części III załącznika nr  1 – świadectwo zdrowia lub inne dokumenty określone przez 
państwo przeznaczenia;”,  
b) ust. 2  otrzymuje brzmienie:  
„2. Świadectwo zdrowia lub inne dokument y, o których mowa w  ust. 1 pkt 5, wystawiane przez powiat o-
wego lekarza weterynarii nadzorującego gospodarstwo, zakład lub centrum (organizację), z  którego pochodzą 
zwierzęta lub produkty, towarzyszą zwierzętom lub produktom do miejsca ich przeznaczenia.”;  
      
Dziennik Ustaw  – 20 – Poz. 36 
 
 4) w art.  7 ust. 1 otrzymuje brzmienie:  
„1. Zwierzęta lub produkty wymienione w  przepisach wskazanych w  załączniku nr  1 mogą być wysyłane do 
innego państwa członkowskiego, jeżeli posiadacze tych zwierząt lub produktów zapewnią spełnianie wymagań 
zdrowotnyc h określonych w  przepisach Unii Europejskiej lub – w kwestiach nieuregulowanych tymi przepisami – 
w przepisach o  ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt na wszystkich etapach pr o-
dukcji i  wprowadzania na rynek.”;  
5) w załączniku nr 1 do ustawy w  części II uchyla się pkt  1–5. 
Art. 41. W ustawie z  dnia 2  kwietnia 2004  r. o systemie identyfikacji i  rejestracji zwierząt (Dz.  U. z 2020  r. poz.  2001)  
wprowadza się następujące zmiany:  
1) w art.  14 w  ust. 2 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:  
„1) właściwy podmiot prowadzący księgę hodowlaną lub rejestr, w  rozumieniu przepisów o  organizacji hodowli 
i rozrodzie zwierząt gospodarskich – w przypadku koniowatych, o  których mowa w  art. 2 lit. e rozporządzenia 
2015/262,  
2) podmiot prowadzący księgę ho dowlaną koni rasy polski koń zimnokrwisty, w  rozumieniu przepisów o  orga-
nizacji hodowli i  rozrodzie zwierząt gospodarskich – w przypadku konio watych, o  których mowa w  art. 2 lit. g 
oraz h rozporządzenia 2015/262,”;  
2) w art.  32 ust. 2c otrzymuje brzmienie : 
„2c. Prezes Agencji oraz podmiot prowadzący centralną bazę danych mogą udostępnić informacje zawarte o d-
powiednio w  rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i  centralnej bazie danych do celów naukowych, stat y-
stycznych i  hodowlanych lub na wniosek kra jowych podmiotów upoważnionych do prowadzenia oceny wartości 
użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich na podstawie przepisów o  organizacji hodowli i  rozrodzie 
zwierząt gospodarskich albo instytutów badawczych, o  których mowa w  przepisach o  instytutach badawczych.”.  
Art. 42. W ustawie z  dnia 28  lipca 2005  r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i  obszarach ochrony uzdr o-
wiskowej oraz o  gminach uzdrowiskowych (Dz.  U. z 2020  r. poz.  1662) w  art. 38a w  ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie:  
„6) trzymania zwierząt gospodarskich w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 10  grudnia 2020  r. o organizacji h o-
dowli i  rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.  U. z 2021 r. poz. 36);”. 
Art. 43. W ustawie z  dnia 15  stycznia 2015  r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów  naukowych lub ed u-
kacyjnych (Dz.  U. z 2019  r. poz.  1392) w  art. 2 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:  
„4) zwierzęta gospodarskie – zwierzęta gospodarskie w  rozumieniu art.  2 pkt 1 ustawy z  dnia 10  grudnia 2020  r. 
o organizacji hodowli i  rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.  U. z 2021 r. poz.  36);”. 
Art. 44. 1. Do czasu upoważnienia związków hodowców lub innych podmiotów na podstawie art.  21 ust. 2, zadania 
związane z  prowadzeniem oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej pszczół i  stad zwierząt futerkowych prowadzi  
Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt.  
2. Za prowadzenie oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej pszczół i  stad zwierząt futerkowych Krajowe 
Centrum Hodowli Zwierząt pobiera opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa. Opłatę tę pobiera się w  okresie o bo-
wiązywania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o  zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy publicznej polegającej 
na pobieraniu tych opłat.  
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, wysokość i  sposób uiszczania opłaty, 
o której mowa w  ust. 2, biorąc pod uwagę koszty ponoszone przez Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt przy prowadzeniu 
oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej pszczół i  stad zwierząt futerkowych, a  także publikowaniu wyników 
tych ocen.  
Art. 45. 1. Podmiot, k tóry przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy uzyskał zgodę na prowadzenie szkoleń dla 
podmiotów wykonujących usługi w  zakresie sztucznego unasienniania na podstawie art.  34 ust. 5 ustawy uchylanej 
w art. 55 uznaje się za podmiot, który uzyskał zgodę,  o której mowa w  art. 30 ust. 3 niniejszej ustawy.  
2. Postępowanie w  sprawie określonej w  art. 35 ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, wszczęte i  niezakończone przed 
dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, umarza się.  
3. Związek hodowców lub inny podmiot, k tóre na podstawie art.  18 ust. 2 i art. 22 ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, 
uzyskały zgodę ministra właściwego do spraw rolnictwa na prowadzenie określonej księgi hodowlanej lub określonego 
rejestru zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b niniejszej ustawy, uznaje się za związek hodowców 
lub inny podmiot, które uzyskały zezwolenie, o  którym mowa odpowiednio w  art. 10 ust. 1 lub art.  13 ust. 1 niniejszej 
ustawy. Podmioty te składają ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa w  terminie 1 2 miesięcy od dnia wejścia w  życie 
niniejszej ustawy dokumenty, o  których mowa odpowiednio w  art. 10 ust. 4 lub art.  13 ust. 3 niniejszej ustawy.  
      
Dziennik Ustaw  – 21 – Poz. 36 
 
 4. Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w  drodze decyzji, zezwolenie, o  którym mowa w  art. 10 ust. 1 lub  
art. 13 ust. 1, jeżeli podmiot, o  którym mowa w  ust. 3, nie złożył w  terminie dokumentów, o  których mowa odpowiednio 
w art. 10 ust. 4 lub art.  13 ust. 3, lub jeżeli złożony program hodowlany lub program krzyżowania nie spełnia wymagań 
określonych odpowied nio w  art. 10 ust. 4 pkt 1 lub art.  13 ust. 3 pkt 1. 
5. Osoby, które spełniły wymagania, o  których mowa w  art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy uchylanej w  art. 55, uznaje się za 
osoby spełniające wymagania, o  których mowa w  art. 30 ust. 2 pkt 2 lit. a niniejszej us tawy.  
Art. 46. 1. Minister właściwy do spraw rolnictwa ogłosi w  Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Mon i-
tor Polski”, w  drodze obwieszczenia, wykaz podmiotów, o  których mowa w  art. 64 ust. 4 rozporządzenia 2016/1012, upraw -
nionych do prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospoda rskich, o  których mowa w  art. 2 
pkt 1 lit. a. 
2. W przypadku utraty przez podmiot znajdujący się w  wykazie określonym w  ust. 1 uprawnienia do prowadzenia 
oceny wartości użytkowej lub oceny gene tycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. a, minister 
właściwy do spraw rolnictwa ogłosi w  Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w  drodze 
obwieszczenia, zaktualizowany wykaz podmiotów, o  których mowa w  art. 64 ust. 4 rozporządzenia 2016/1012, uprawni o-
nych do prowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zwierząt gospodarskich, o  których mowa 
w art. 2 pkt 1 lit. a. 
Art. 47. 1. Księgi hodowlane i  rejestry, w  tym rejestry świń, prowadzone na podst awie art.  17, art.  18, art.  21 
i art. 22 ustawy uchylanej w  art. 55, uważa się odpowiednio za księgi hodowlane, rejestry lub rejestry hodowlane prow a-
dzone przez podmioty uznane na podstawie art.  8 niniejszej ustawy lub prowadzone na podstawie art.  10 i art. 13 niniejszej 
ustawy.  
2. Wpisy zwierząt do ksiąg hodowlanych lub rejestrów, w  tym rejestrów świń, prowadzonych na podstawie dotyc h-
czasowych przepisów uważa się za wpisy dokonane odpowiednio w  księdze hodowlanej, rejestrze lub rejestrze hodowl a-
nym w  rozum ieniu ustawy.  
Art. 48. 1. Postępowanie w  sprawie określonej w:  
1) art. 17  ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, wszczęte i  niezakończone przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, 
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy prowadzi się jako postępowanie w  sprawie o:  
a) uznanie za związek hodowców na podstawie rozdziału II sekcji 1  rozporządzenia 2016/1012, określone 
w art. 8 niniejszej ustawy – w przypadku  gdy stroną tego postępowania jest podmiot, do którego nie ma zast o-
sowania art.  64 ust. 4 rozporządzen ia 2016/1012,  
b) zatwierdzenie programu hodowlanego na podstawie rozdziału II sekcji 2  rozporządzenia 2016/1012, określone 
w art. 9 niniejszej ustawy – w przypadku  gdy stroną tego postępowania jest podmiot, do którego ma zastosow a-
nie art.  64 ust. 4 rozpor ządzenia 2016/1012;  
2) art. 18  ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, wszczęte i  niezakończone przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, 
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy prowadzi się jako postępowanie w  sprawie o  wydanie zezwolenia, 
o którym mowa  w art. 10 ust. 1 niniejszej ustawy;  
3) art. 21  ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, wszczęte i  niezakończone przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, 
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy prowadzi się jako postępowanie w  sprawie o:  
a) uznanie za p rzedsiębiorstwo hodowlane na podstawie rozdziału II sekcji 1  rozporządzenia 2016/1012  określone 
w art. 8 niniejszej ustawy – w przypadku  gdy stroną tego postępowania jest podmiot, do którego nie ma zast o-
sowania art.  64 ust. 4 rozporządzenia 2016/1012,  
b) zatwierdzenie programu hodowlanego na podstawie rozdziału II sekcji 2  rozporządzenia 2016/1012  określone 
w art. 9 niniejszej ustawy – w przypadku  gdy stroną tego postępowania jest podmiot, do którego ma zastosow a-
nie art.  64 ust. 4 rozporządzenia 2016/1012 ; 
4) art. 22  ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, wszczęte i  niezakończone przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy, 
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy prowadzi się jako postępowanie w  sprawie o  wydanie zezwolenia, 
o którym mowa w  art. 13 ust. 1 niniejszej ustawy.  
2. Do rozstrzygnięcia sprawy objętej postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją wydaną na podstawie 
art. 17 ust. 2, art.  18 ust. 2, art.  21 ust. 2 albo art.  22 ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, w  przypadku uchylenia albo zmiany 
tej de cyzji albo wznowienia tego postępowania od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej 
ustawy. Przepis ust.  1 stosuje się odpowiednio.  
      
Dziennik Ustaw  – 22 – Poz. 36 
 
 3. Do postępowania wszczętego na podstawie rozporządzenia 2016/1012 w  związku z  art. 3 ustawy  uchylanej 
w art. 55 i niezakończonego przed dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy rozporządzenia 2016/1012 
oraz przepisy niniejszej ustawy dotyczące sprawy objętej tym postępowaniem.  
4. Do rozstrzygnięcia sprawy objętej postępowanie m zakończonym ostateczną decyzją wydaną na podstawie rozp o-
rządzenia 2016/1012 w  związku z  art. 3 ustawy uchylanej w  art. 55, w  przypadku uchylenia albo zmiany tej decyzji albo 
wznowienia tego postępowania od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia 2016/1012 
oraz przepisy niniejszej ustawy dotyczące tej sprawy.  
Art. 49. Z dniem wejścia w  życie niniejszej ustawy Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt działające na podstawie 
art. 4 ustawy uchylanej w  art. 55 staje się Krajowym Cen trum Hodowli Zwierząt w  rozumieniu niniejszej ustawy.  
Art. 50. Sprawozdanie za 2020  r., o którym mowa w  art. 9 ust. 5, art.  10 ust. 7 oraz art.  13 ust. 6 niniejszej ustawy, 
składa się zgodnie z  przepisami wydanymi na podstawie art.  23 ustawy uchylanej w  art. 55. 
Art. 51. 1. Do czasu wejścia w  życie przepisów wydanych na podstawie art.  21 ust. 2 niniejszej ustawy, jednak nie 
dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy, ocenę wartości użytkowej i  ocenę genetyczną 
zwierząt gospodarsk ich, o  których mowa w  art. 2 pkt 1 lit. b niniejszej ustawy, mogą prowadzić podmioty, które zostały 
upoważnione do jej prowadzenia na podstawie art.  11 ust. 4 ustawy uchylanej w  art. 55. 
2. Programy ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich, o  których mowa w  art. 28 ustawy uchylanej 
w art. 55, mogą być realizowane do czasu opracowania programów ochrony zasobów genetycznych, o  których mowa 
w art. 34 ust. 2 niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż przez 12  miesięcy od dnia wejścia w  życie niniejszej  ustawy.  
3. Uchwały wydane przez sejmiki województwa na podstawie art.  33 ust. 2 ustawy uchylanej w  art. 55, zakazujące 
na terenie województwa lub jego części utrzymywania pszczół lub dopuszczające utrzymywanie pszczół określonej linii, 
zachowują moc i  mogą być zmieniane lub uchylane na podstawie art.  26 ust. 2 niniejszej ustawy.  
Art. 52. W 2020  r. nie składa się informacji, o  których mowa w  art. 38 ust. 4 i 6. 
Art. 53. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.  5 ust. 3, art.  18 ust. 7, art.  22 ust. 6, art. 39 i art. 49 ust. 3 
ustawy uchylanej w  art. 55 zachowują moc do dnia wejścia w  życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie 
art. 4 ust. 3, art.  10 ust. 9, art.  13 ust. 8, art.  33 oraz art.  44 ust. 3 niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy 
od dnia wejścia w  życie niniejszej ustawy.  
Art. 54. 1. W  latach 2020 –2029  maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy  
wynosi:  
1) w 2020  r. – 79 368 tys. zł;  
2) w 2021  r. – 79 368 tys. zł;  
3) w 2022  r. – 79 368 tys. zł;  
4) w 2023  r. – 81 352 tys. zł;  
5) w 2024  r. – 83 386 tys. zł;  
6) w 2025  r. – 85 471 tys. zł;  
7) w 2026  r. – 87 608 tys. zł;  
8) w 2027  r. – 89 798 tys. zł;  
9) w 2028  r. – 92 043 tys. zł;  
10) w 2029  r. – 94 344 tys. zł.  
2. Minister właściwy do spraw  rolnictwa monitoruje przekroczenie limitu wydatków, o  których mowa w  ust. 1, oraz 
w razie potrzeby wdraża mechanizm korygujący.  
3. Mechanizm korygujący, o  którym mowa w  ust. 2, polega na obniżeniu, określonych w  przepisach wydanych na 
podstawie art.  130 ust. 5 ustawy z  dnia 27  sierpnia 2009  r. o finansach publicznych (Dz.  U. z 2019  r. poz.  869, z  późn. 
zm.5)), jednostkowych stawek dotacji przedmiotowych dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa do p o-
ziomu zapewniającego, że ten limit nie zostan ie przekroczony.  
                                                           
5) Zmiany tekstu jedn olitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w  Dz. U. z 2019 r. poz.  1622, 1649, 2020 i  2473 oraz z  2020 r. poz.  284, 
374, 568, 695 , 1175  i 2320 . 
      
Dziennik Ustaw  – 23 – Poz. 36 
 
 Art. 55. Traci moc ustawa z  dnia 29  czerwca 2007  r. o organizacji hodowli i  rozrodzie zwierząt gospodarskich 
(Dz. U. z 2017  r. poz.  2132).  
Art. 56. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia.  
Prezydent Rzeczypospolitej Pol skiej: A. Duda