DZIENNIK USTAW  
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Warszawa, dnia 3 września 2019  r. 
Poz. 1680 
 
USTAWA  
z dnia 19  lipca 2019  r. 
o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności1) 
Art. 1. Ustawa określa zasady postępowania z  żywnością oraz obowiązki sprzedawców żywności w  celu przeciw -
działania marnowaniu żywności oraz negatywnym skutkom społecznym, środowiskowym i  gospodarczym wynikającym 
z marnowania żywności.  
Art. 2. Użyte w  ustawie określenia oznaczają:  
1) marnowanie żywności – wycofywanie z  etapu dystrybucji żywności, która spełnia wym ogi prawa żywnościowego, 
w tym określone w  rozporządzeniu (WE) nr  178/2002  Parlamentu Europejskiego i  Rady z  dnia 28  stycznia 2002  r. 
ustanawiającym ogólne zasady i  wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpiecze ń-
stwa Żywności ora z ustanawiającym procedury w  zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.  Urz. WE L 31 z  01.02.2002 , 
str. 1, z późn. zm.2) – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t.  6, str.  463, z  późn. zm.), zwanym dalej 
„rozporządzeniem (WE) nr  178/2002”, w  szczegó lności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do 
spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opak o-
wań i  przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady;  
2) organizacja pozarząd owa – organizację pozarządową oraz podmiot, o  których mowa odpowiednio w  art. 3 ust. 2 
i ust. 3 pkt 1 ustawy z  dnia 24  kwietnia 2003  r. o działalności pożytku publicznego i  o wolontariacie (Dz.  U. z 2019  r. 
poz. 688 i 1570 ), których celem statutowym jest wykonywa nie zadań w  sferze zadań publicznych w  zakresie:  
a) pomocy społecznej, w  tym pomocy rodzinom i  osobom w  trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans 
tych rodzin i  osób,  
b) wspierania rodziny i  systemu pieczy zastępczej,  
c) działalności charytatywnej, polegającej w  szczególności na przekazywaniu żywności osobom potrzebującym lub 
prowadzeniu zakładów żywienia zbiorowego dla osób potrzebujących;  
3) sprzedawca żywności – podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze, o  którym mowa w  art. 3 ust. 3 rozporz ą-
dzenia (WE) nr  178/2002, w  zakresie sprzedaży żywności w  jednostce handlu detalicznego lub hurtowego o  po-
wierzchni sprzedaży w  rozumieniu art.  2 pkt 19 ustawy z  dnia 27  marca 2003  r. o planowaniu i  zagospodarowaniu 
przestrzennym (Dz.  U. z 2018  r. poz.  1945 oraz z 2019  r. poz.  60, 235, 730,  1009  i 1524 ) powyżej 250  m2, w której 
przychody ze sprzedaży żywności stanowią co najmniej 50% przychodów ze sprzedaży wszystkich towarów;  
4) żywność – środki spożywcze w  rozumieniu art.  2 rozporządzenia (WE) nr  178/2002.  
                                                           
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z  dnia 20  lipca 1991  r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, ustawę z  dnia 29  września 
1994  r. o rachunkowości, ustaw ę z dnia 27  kwietnia 2001  r. – Prawo ochrony środowiska oraz ustawę z  dnia 14  grudnia 2016  r. – 
Prawo oświatowe.  
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w  Dz. Urz. UE  L 245 z  29.09.2003, str.  4, Dz.  Urz. UE  L 100 z  08.04.2006, 
str. 4, Dz.  Urz. UE  L 179 z  07.07.2007 , str. 59, Dz.  Urz. UE  L 60 z  05.03. 2008, str.  17, Dz.  Urz. UE  L 188 z  18.07.2009 , str. 14, 
Dz. Urz. UE  L 189 z  27.06.2014, str.  1, Dz.  Urz. UE  L 327 z  12.11.2014, str.  9, Dz.  Urz. UE  L 37 z  13.02.2015, str.  24, Dz.  Urz. 
UE L 35 z 10.02 .2017, str.  10 oraz Dz. Urz. UE  L 117 z  05.05. 2017, str.  1. 
      
Dziennik Ustaw  – 2 – Poz. 1680  
 
 Art. 3. 1. Sprzedawca żywności jest obowiązany do zawarcia umowy w  formie pisemnej lub elektronicznej pod ryg o-
rem nieważności z  organizacją pozarządową dotyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności spełniającej wymogi pr a-
wa żywnościowego, w  tym określone w  rozporządzeniu (WE) nr  178/2002, a  nieprzeznaczonej  do sprzedaży, w szczegó l-
ności ze względu na wady wyglądu tej żywności albo jej opakowań, z  wyjątkiem napojów alkoholowych o  zawartości 
alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa  i napojów bezalkoholowych, w  których 
zawartość alkoholu przekracza 0,5%, z  przeznaczeniem na wykonywanie przez tę organizację zadań w  zakresie określ o-
nym w  art. 2 pkt 2. 
2. Umowa, o  której mowa w  ust. 1, zawiera w  szczególności postanowienia dotyczące:  
1) czasu i  sposobu przekazywania żywności organizacji pozarządowej oraz rodzaju przekazywanej żywności organizacji 
pozarządowej, z  przeznaczeniem jej na wykonywanie przez tę organizację zadań w  zakresie określonym w  art. 2 pkt 2; 
2) podziału kosztów odbioru i dystrybucji żywności pomiędzy stronami umowy;  
3) przypadków, w  których organizacja pozarządowa może zrezygnować lub odmówić odbioru żywności;  
4) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w  tym warunków 
wypo wiedzenia.  
3. W przypadku wypowiedzenia umowy, o  której mowa w  ust. 1, sprzedawca żywności jest obowiązany zawrzeć 
nową umowę najpóźniej w  terminie 14  dni od dnia rozwiązania się umowy wypowiedzianej, jeżeli nie jest stroną innej 
umowy, o  której mowa w  ust. 1. 
Art. 4. 1. Sprzedawca żywności jest obowiązany do prowadzenia w  jednostce handlu, o  której mowa w  art. 2 pkt 3, 
kampanii edukacyjno -informacyjnych w  zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania marn o-
waniu żywności co najmniej raz w  roku przez co najmniej dwa kolejne tygodnie, w  każdym dniu działalności jednostki 
handlu.  
2. Kampanie, o  których mowa w  ust. 1, są prowadzone wspólnie z  organizacją pozarządową, z  którą sprzedawca 
żywności zawarł umowę, o  której mowa w  art. 3 ust. 1. 
3. Na kampanie, o  których mowa w  ust. 1, można przeznaczyć nie więcej niż 20% środków pochodzących z  opłaty, 
o której mowa w  art. 5. 
Art. 5. 1. Sprzedawca żywności jest obowiązany do ponoszenia opłaty za marnowanie żywności, zwanej dalej „opłatą”.  
2. Opła tę oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i  masy marnowanej żywności. Podstawę obliczenia opłaty stanowi 
90% masy marnowanej żywności w  kilogramach.  
3. Stawka opłaty wynosi 0,1  zł za 1  kg marnowanej żywności.  
4. Opłatę pomniejsza się o  koszty poniesione przez sprzedawcę żywności na prowadzone kampanie edukacyjno -
-informacyjne, o  których mowa w  art. 4. 
5. Opłatę pomniejsza się o  poniesione przez sprzedawcę żywności koszty wykonania umowy, o  której mowa w  art. 3 
ust. 1, w szczególności koszty transportu i  dystrybucji żywności.  
6. Opłata jest obliczana na koniec roku kalendarzowego.  
7. Sprzedawca żywności ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i  wnosi ją na rachunek bankowy org a-
nizacji pozarządowej, z  którą zawarł umowę, o  której mowa w  art. 3 ust. 1, do dnia 30  kwietnia roku kalendarzowego n a-
stępującego po roku, którego opłata dotyczy. Jeżeli sprzedawca żywności zawarł umowę, o  której mowa w  art. 3 ust. 1, 
z więcej niż jedną organizacją pozarządową, opłatę dzieli się między wszystkie organizacje proporcjonalnie do ilości od e-
branej przez nie żywności. W  przypadku gdy sprzedawca żywności nie przekazał żywności żadnej z  organizacji poza -
rządowych, przekazuje opłatę w  częściach równych wszystkim organizacjom, z  którymi zawarł umowę.  
8. W przypadku nie zawarcia umowy, o  której mowa w  art. 3 ust. 1, sprzedawca żywności wnosi, w  terminie określ o-
nym w  ust. 7, należną opłatę na rachunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i  gospodarki wodnej na 
terenie województwa, w  którym znajduje się siedzib a sprzedawcy żywności. Środki pochodzące z  opłaty przeznaczane są 
na działania w  zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności.  
9. W przypadku gdy wysokość całej opłaty nie przekracza 300  zł, opłaty nie wnosi się.  
10. Sprzedawca żywności zamieszcza informa cję o  wysokości należnej opłaty lub wartości żywności przekazanej 
organizacjom pozarządowym, z  przeznaczeniem na wykonywanie przez te organizacje zadań w  zakresie określonym 
w art. 2 pkt 2, w  sprawozdaniu finansowym, o  którym mowa w  ustawie z  dnia 29  wrześ nia 1994  r. o rachunkowości 
(Dz. U. z 2019  r. poz.  351, 1495, 1571 i  1655 ), oraz na swojej stronie internetowej, jeżeli ją prowadzi.  
      
Dziennik Ustaw  – 3 – Poz. 1680  
 
 Art. 6. 1. Środki pochodzące z  opłaty organizacja pozarządowa przeznacza na  wykonywanie zadań w  zakresie okreś -
lonym w  art. 2 pkt 2, w tym na pokrywanie kosztów administracyjnych.  
2. Organizacja pozarządowa może przeznaczyć na pokrycie kosztów administracyjnych nie więcej niż 20% środków 
pochodzących z  opłaty.  
Art. 7. 1. Organizacja pozarządowa składa sprzedawcy żywności, o  którym mowa w  art. 5 ust. 7, pisemną roczną info r-
mację  o wykorzystaniu środków pochodzących z  opłaty, w  szczególności informację , ile środków zostało przeznaczone na 
pokrycie kosztów administracyjnych, w  terminie do dnia 31  marca roku następującego po roku, którego dotyczy info rmacja.  
2. Organizacja pozarządowa składa organowi, o  którym mowa w  art. 20, pisemne roczne sprawozdanie o  sposobie 
zagospodarowania otrzymanej żywności zawierające w  szczególności dane o  masie żywności otrzymanej od sprzedawców 
żywności oraz masie żywnośc i, którą przekazała na rzecz potrzebujących , wraz z  wykazem sprzedawców żywności, od 
których otrzymała żywność, w  terminie do dnia 31  marca roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.  
3. Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego w  porozumieniu z  ministrem właściwym do spraw fina n-
sów publicznych określi, w  drodze rozporządzenia, wzór informacji o  wykorzystaniu środków pochodzących z  opłaty oraz 
wzór sprawozdania o  sposobie zagospodarowania otrzymanej żywności, mając na względzie zapew nienie przejrzystości 
i komunikatywności tej informacji i  sprawozdania, a  także ujednolicenie sposobu ich opracowywania.  
Art. 8. 1. Sprzedawca żywności składa wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i  gospodarki wodnej na  
terenie województwa, w  którym  prowadzi on działalność w  zakresie sprzedaży żywności, pisemne roczne sprawozdanie 
o marnowanej żywności zawierające dane o  całkowitej masie marnowanej żywności w  danym roku oraz wysokości nale ż-
nej opłaty wraz ze wskazaniem wysokości opłaty, która zostani e wpłacona do funduszu, w  terminie do dnia 31  marca roku 
kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.  
2. Wojewódzki fundusz ochrony środowiska i  gospodarki wodnej składa organowi, o  którym mowa w  art. 20, pise m-
ne roczne zbiorcze spra wozdanie o  marnowanej żywności zawierające dane o  całkowitej masie marnowanej żywności 
przez sprzedawców żywności w  danym roku oraz całkowitej wysokości należnej opłaty i  wysokości opłaty wpłaconej do 
wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i  gospodarki wodnej wraz z  wykazem sprzedawców żywności, którzy złoż y-
li sprawozdanie, o  którym mowa w  ust. 1, w terminie do dnia 30  czerwca roku kalendarzowego następującego po roku, 
którego dotyczy sprawozdanie.  
3. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w  drodze rozporządzenia, wzór sprawozdania o  marnowanej żyw-
ności oraz wzór zbiorczego sprawozdania o  marnowanej żywności, mając na względzie zapewnienie przejrzystości i  komun i-
katywności  tych sprawozdań, a  także ujednolicenie sposobu ich opracowywania.  
Art. 9. 1. Kto, wbrew obowiązkowi, o  którym mowa w  art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 1, nie składa sprawozdania, podlega 
karze grzywny.  
2. Orzekanie w  sprawach o  czyny określone w  ust. 1 następuje w  trybie przepisów ustawy z  dnia 24  sierpnia 2001  r. – 
Kodeks postępowania  w sprawach o  wykroczen ia (Dz.  U. z 2019  r. poz.  1120 , 1123  i 1556 ). 
Art. 10. 1. Kto wbrew obowiązkowi określonemu w  art. 3 ust. 1, nie zawiera z  organizacją pozarządową umowy d o-
tyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności, z  przeznaczeniem na wykonywanie przez  tę organizację zadań w  zakresie 
określonym w  art. 2 pkt 2, podlega  karze pieniężnej w  wysokości 5 000 zł. 
2. Kary pieniężnej, o  której mowa w  ust. 1, nie nakłada się, w  przypadku gdy sprzedawca żywności wykaże, że nie 
było możliwe zawarcie umowy dotyczące j nieodpłatnego przekazywania żywności z  organizacją pozarządową wykonującą 
zadania w  zakresie określonym w  art. 2 pkt 2 na terenie powiatu, w  którym prowadzi on działalność w  zakresie sprzedaży 
żywności.  
Art. 11. 1. Kto wbrew obowiązkowi określonemu w  art. 5 ust. 7, nie wnosi na rachunek bankowy organizacji poz a-
rządowej, z  którą zawarł umowę, o  której mowa w  art. 3 ust. 1, opłaty, wnosi ją w  niepełnej wysokości albo nie wnosi jej 
w terminie, podlega karze pieniężnej w  wysokości od 500  zł do  10 000 zł. 
2. Karze określonej w  ust. 1 podlega także ten, kto wbrew obowiązkowi określonemu w  art. 5 ust. 8, nie wnosi na ra-
chunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i  gospodarki wodnej opłaty, wnosi ją w  niepełnej wysokości  
albo nie wnosi jej w  terminie.  
Art. 12. 1. Kary pieniężne, o  których mowa w  art. 10 i art. 11, wymierza, w  drodze decyzji, wojewódzki inspektor 
ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce prowadzenia przez sprzedawcę żywności działalności w  zakresie 
sprzedaży żywności.  
      
Dziennik Ustaw  – 4 – Poz. 1680  
 
 2. Przy us talaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, o  której mowa w  art. 11, wojewódzki inspektor ochrony 
środowiska uwzględnia ilość marnowanej żywności podlegającej wniesieniu opłaty, wysokość wniesionej w  niepełnym 
wymiarze opłaty oraz liczbę dni opóźni enia wniesienia opłaty.  
3. Jeżeli okoliczności sprawy i  dowody wskazują, że podmiot, który popełnił naruszenie, dołożył należytej staranności , 
aby do naruszenia nie doszło, lub nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a  nastąpiło ono na skutek okol icz-
ności, których nie mógł przewidzieć, wojewódzki inspektor ochrony środowiska odstępuje od wymierzenia kary pienię ż-
nej, umarza postępowanie oraz zwalnia podmiot od wniesienia opłaty za okres do wydania decyzji o  umorzeniu postęp o-
wania.  
4. Kary pieniężne  wnosi się w  terminie 14  dni od dnia, w  którym decyzja o  wymierzeniu kary stała się ostateczna, na 
rachunek bankowy wskazany w  tej decyzji.  
Art. 13. W ustawie z  dnia 20  lipca 1991  r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.  U. z 2019 r. poz.  1355 i 1501 ) w art. 2 
w ust. 1 po pkt  17c dodaje się pkt  17d w  brzmieniu:  
„17d)  kontrola przestrzegania przepisów ustawy z  dnia 19  lipca 2019  r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności 
(Dz. U. poz.  1680 );”. 
Art. 14. W ustawie z  dnia 29  wrześni a 1994  r. o rachunkowości (Dz.  U. z 2019 r. poz.  351, 1495, 1571 i 1655 ) w za-
łączniku nr  1 w części „Dodatkowe informacje i  objaśnienia” w  ust. 2 w pkt 11 kropkę zastępuje się średnikiem i  dodaje się  
pkt 12 w  brzmieniu:  
„12) wartość żywności przekazanej organizacjom pozarząd owym, z  przeznaczeniem na wykonywanie przez te org a-
nizacje zadań w  zakresie określonym w  art. 2 pkt 2 ustawy z  dnia 19  lipca 2019  r. o przeciwdziałaniu marnow a-
niu żywności (Dz.  U. poz.  1680 ), lub kwotę opłaty za marnowanie żywności, o  której mowa w  art. 5 tej ust awy.”.  
Art. 15. W ustawie z  dnia 27  kwietnia 2001  r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.  U. z 2019 r. poz.  1396, 1403, 1495, 
1501, 1527 i 1579 ) w art. 400a w  ust. 1 po pkt  31 dodaje się pkt  31a w  brzmieniu:  
„31a)  zadania związane z  racjonalnym wykorzystaniem żywności or az przeciwdziałaniem jej marnowaniu;”.  
Art. 16. W ustawie z  dnia 14  grudnia 2016  r. – Prawo oświatowe (Dz.  U. z 2019  r. poz.  1148, 1078 i  1287) w  art. 1 
po pkt  15 dodaje się pkt  15a w  brzmieniu:  
„15a)  upowszechnianie wśród dzieci i  młodzieży wiedzy o  zasad ach racjonalnego odżywiania oraz przeciwdziałaniu 
marnowaniu żywności;”.  
Art. 17. W okresie 2  lat od dnia wejścia w  życie ustawy przez sprzedawcę żywności rozumie się podmiot prowadzący 
przedsiębiorstwo spożywcze w  zakresie sprzedaży żywności w  jednostce h andlu detalicznego lub hurtowego o  powierzchni 
sprzedaży w  rozumieniu art.  2 pkt 19 ustawy z  dnia 27  marca 2003  r. o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym 
powyżej 400  m2, w której przychody ze  sprzedaży środków spożywczych stanowią co najmniej 50% pr zychodów ze sprz e-
daży wszystkich towarów.  
Art. 18. Sprzedawca żywności jest obowiązany do zawarcia pierwszej umowy, o  której mowa w  art. 3 ust. 1, 
w terminie 5  miesięcy od dnia wejścia w  życie ustawy.  
Art. 19. Podstawę obliczenia opłaty w  roku, w  którym ar t. 5 wszedł w  życie, stanowi 80% masy marnowanej żywności  
w kilogramach.  
Art. 20. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po upływie 18  miesięcy od dnia wejścia w  życie ustawy, przedstawi 
Sejmowi i  Senatowi ocenę jej funkcjonowania, w  szczególności w  zakresie  zasadności i  skuteczności rozwiązań w  niej 
przewidzianych.  
Art. 21. Ustawa wchodzi w  życie po upływie 14  dni od dnia ogłoszenia, z  wyjątkiem art.  5–14, które wchodzą 
w życie pierwszego dnia szóstego miesiąca następującego po  miesiącu ogłoszenia.  
Prezydent  Rzeczypospolitej Polskiej: A. Duda