DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJWarszawa, dnia 27 grudnia 2022 r.
Poz. 2759 2759
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 12 grudnia 2022 r.
w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych2)
Na podstawie art. 33l ust. 16 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1941 oraz 
z 2022 r. poz. 974) zarządza się, co następuje: 
§ 1. Rozporządzenie  określa zakres oraz częstotliwość  wykonywania  testów eksploatacyjnych,  a także dopuszczalne 
odchylenia badanych fizycznych parametrów dla urządzeń radiologicznych oraz urządzeń pomocniczych. 
§ 2. 1. Zakres oraz częstotliwość  wykonywania  testów eksploatacyjnych  urządzeń  radiologicznych,  a także dopusz- 
czalne odchylenia badanych fizycznych parametrów dla takich urządzeń określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. Zakres oraz częstotliwość  wykonywania  testów eksploatacyjnych  urządzeń  pomocniczych,  a także dopuszczalne  od-
chylenia badanych fizycznych parametrów dla takich urządzeń określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 3. 1. Kontrolę  urządzeń  radiologicznych  oraz urządzeń  pomocniczych  innych niż określone  odpowiednio  w załącz-  
niku nr 1 do rozporządzenia  lub załączniku  nr 2 do rozporządzenia  przeprowadza  się w zakresie  oraz z częstotliwością  wy-
nikającą z aktualnego poziomu wiedzy i praktyki, w tym ze zwalidowanych metod badawczych.
2. W przypadku  gdy zakresu i częstotliwości  kontroli urządzeń  radiologicznych  i urządzeń  pomocniczych,  o których 
mowa w ust. 1, nie można ustalić na podstawie  aktualnego  poziomu wiedzy i praktyki,  w tym zwalidowanych  metod badaw-
czych, kontrolę taką przeprowadza  się w zakresie  i z częstotliwością  wynikającą  z instrukcji  producenta  urządzenia  radiolo-
gicznego lub urządzenia pomocniczego.
§ 4. Niezależnie  od częstotliwości  wykonywania  testów eksploatacyjnych,  po każdej naprawie  urządzenia  radiologicz -
nego lub urządzenia  pomocniczego  przeprowadzonej  w zakresie,  który może mieć wpływ na jakość diagnostyczną  uzyski-
wanego obrazu lub na dawkę, jaką otrzymuje  pacjent, należy ponownie  wykonać  testy eksploatacyjne,  co najmniej w zakre-
sie uzasadnionym specyfikacją wykonanej naprawy.
§ 5. W okresie  18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego  rozporządzenia  testy eksploatacyjne,  testy specjalistyczne  
i testy podstawowe  mogą być wykonywane  przez podmioty,  o których  mowa w art. 33l ust. 8 i 9 ustawy z dnia 29 listopada 
2000 r. – Prawo atomowe, w zakresie i z częstotliwością określoną w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)
Minister Zdrowia:  A. Niedzielski
1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji  rządowej  – zdrowie, na podstawie  § 1 ust. 2 rozporządzenia  Prezesa Rady Ministrów 
z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932).
2) Niniejsze  rozporządzenie  w zakresie  swojej regulacji  wdraża dyrektywę  Rady 2013/59/Euratom  z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawia -
jącą podstawowe  normy bezpieczeństwa  w celu ochrony przed zagrożeniami  wynikającymi  z narażenia  na działanie  promieniowania 
jonizującego  oraz uchylającą  dyrektywy  89/618/Euratom,  90/641/Euratom,  96/29/Euratom,  97/43/Euratom  i 2003/122/Euratom   
(Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014,  str. 1, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016,  str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019,  str. 128 oraz  
Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019, str. 80).
3) Niniejsze  rozporządzenie  było poprzedzone  rozporządzeniem  Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie  warunków  bez-
piecznego  stosowania  promieniowania  jonizującego  dla wszystkich  rodzajów  ekspozycji  medycznej  (Dz. U. z 2017 r.  poz. 884), 
które w zakresie  regulacji niniejszego  rozporządzenia  utraciło moc z dniem 24 września  2022 r. zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy 
z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie  ustawy – Prawo atomowe  oraz ustawy o ochronie  przeciwpożarowej  (Dz. U. poz. 1593  oraz 
z 2020 r. poz. 284).
Dziennik Ustaw  – 2 –   Poz. 2759 
Załączniki  do rozporządzenia  Ministra Zdrowia 
z dnia 12 grudnia 2022 r. (Dz. U. poz. 2759)
Załącznik nr 1
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ 
RADIOLOGICZNYCH, A TAKŻE DOPUSZCZALNE ODCHYLENIA BADANYCH FIZYCZNYCH PARAMETRÓW 
DLA TAKICH URZĄDZEŃ Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia  
z dnia  12 grudnia 2022 r. ( Dz. U. poz…_) 
Załącznik nr  1 
 
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW 
EKSPLOATACYJNYCH  URZ ĄDZEŃ RADIOLOGICZNYCH , A TAKŻE 
DOPUSZCZALNE ODCHYLENIA BADANYCH FIZYCZNYCH PARAMETRÓW 
DLA TAKICH URZĄDZEŃ  
I. Testy podstawowe i testy specjalistyczne urządzeń radiologicznych stosowanych  
w rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej  
1. Określenia i pojęcia użyte w testach specjalistycznych i testach podstawowych  
w rentgenodiagnostyce i ra diologii zabiegowej: 
 
1) CNR – stosunek kontrastu do szumu, w mammografii cyfrowej jest wyznaczany  dla 
obiektu testowego w postaci płytki aluminiowej o grubości 0,2 mm Al ułożonej na fantomie z 
PMMA (np. 4,5 cm), zgodnie z zależnością:  
CNR=𝑥𝑥1−𝑥𝑥2
√𝜎𝜎12+𝜎𝜎22
2 
gdzie:  
x1 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI na zewnątrz obrazu obiektu aluminiowego  
o grubości 0,2 mm,  
x2 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI wewnątrz obrazu obiektu aluminiowego  
o grubości 0,2 mm,  
σ1 – odchylenie  standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI na zewnątrz obrazu obiektu 
aluminiowego o grubości 0,2 mm,  
σ2 – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI wewnątrz obrazu obiektu 
aluminiowego o grubości 0,2 mm;  
2) CTDI free air  – tomograficzny  indeks dawki w powietrzu, wielkość dozymetryczna 
stosowana w tomografii komputerowej odpowiadająca wartości CTDI 100 mierzonej  w 
izocentrum bez użycia fantomu dozymetrycznego;  
3) CTDI vol – objętościowy tomograficzny indeks dawki, wielkość dozymetryczna stos owana 
w tomografii komputerowej wyznaczona zgodnie z zależnością:  
CTDIvol=𝐿𝐿
𝑑𝑑⋅(1
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶100𝑐𝑐+2
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶100𝑝𝑝) 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
d – odległość o jaką przesuwa się stół podczas jednego pełnego obrotu lampy rentgenowskiej, 
CTDI100c – wartość CTDI 100 zmierzona w środku fantomu dozymetrycznego,  
CTDI 100p – średnia z wartości CTDI 100 zmierzonych na brzegach fantomu dozymetrycznego,  
CTDI 100 – profil dawki scałkowany na odcinku 100 mm wzdłuż linii równ oległej do osi 
obrotu lampy rentgenowskiej dla pojedynczej warstwy, podzielony przez nominalną grubość 
warstwy;  
Dziennik Ustaw  – 3 –   Poz. 2759 
4) ekspozycja referencyjna – w  mammografii  analogowej  ekspozycja  jednorodnego 
fantomu z PMMA o całkowitej grubości 4,5 cm wykonana przy wysokim napięciu równym 
28 kV, molibdenowej anodzie i molibdenowym filtrze, włączonym systemie automatycznej 
kontroli ekspozycji oraz włączonej kratce przeciwrozproszeniowej, zapewniająca otrzymanie 
obrazu o gęstości optycznej równej 1,6 ±0,1, zmierzonej w punkcie  referencyjnym;  
5) fantom do oceny jakości obrazu – w testach podstawowych w mammografii cyfrowej 
fantom symulujący uciśniętą pierś o grubości 4,2 cm oraz średniej gęstości odpowiadającej 
50% tkanki gruczołowej i 50 % tkanki tłuszczowej, zawierający:  
a) element y imitujące włókna, w tym o średnicy 0,75 mm oraz o mniejszych i większych 
średnicach,  
b) grupy elementów imitujących mikrozwapnienia, w tym o średnicy 0,32 mm oraz o 
mniejszych i większych średnicach,  
c) elementy imitujące okrągłe masy lite, w tym o grubości 0, 75 mm oraz o mniejszych i 
większych grubościach;  
6) fantom dozymetryczny – fantom z PMMA w kształcie cylindra symulującego głowę 
pacjenta o średnicy 16 cm, zaś dla fantomu symulującego ciało pacjenta o średnicy 32 cm;  
7) fantom równoważny standardowemu pac jentowi – jednorodny fantom o wymiarach 
poprzecznych co najmniej 30 × 30 cm i grubości 15 cm PMMA. Funkcję fantomu 
równoważnego standardowemu pacjentowi może pełnić również stały fantom wodny o 
grubości 15 cm. Dopuszcza się także w testach specjalistycznyc h stosowanie statyw u do 
zdjęć pionowych i jako fantom równoważny standardowemu pacjentowi płytę 2,5 cm  Al, 
zapewniając pokrycie całego rejestratora obrazu;  
8) fantom schodkowy – fantom zawierający co najmniej trzy elementy (stopnie) do oceny 
powtarzalności  ekspozycji, o różnych grubościach, zbudowan y z tego samego bądź różnych 
materiałów;  
9) G – współczynnik pozostałości poprzedniego obrazu, w  mammografii cyfrowej w testach 
specjalistycznych wyznaczany jest zgodnie z zależnością:  
G=𝑥𝑥3−𝑥𝑥2
𝑥𝑥1−𝑥𝑥2 
gdzie:  
x1 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI poza obszarem zakrytym fantomem z 
PMMA o grubości 4,5 cm i poza obiektem aluminiowym,  
x2 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI poza obszarem zakrytym fantomem z 
PMMA o grubości 4,5 cm, wewnątrz  obiektu aluminiowego o grubości 0,1 mm,  
x3 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI na obszarze zakrytym PMMA o grubości 
4,5 cm, wewnątrz obiektu aluminiowego o grubości 0,1 mm;  
10) główny region detektora obrazu – w aparatach rentgenowskich z detektore m cyfrowym 
obszar odpowiadający położeniu aktywnej powierzchni sensora systemu automatycznej 
kontroli ekspozycji (AEC);  
11) HVL – warstwa półchłonna, grubość określonego materiału, który w warunkach wąskiej 
wiązki  osłabia promieniowanie rentgenowskie o okr eślonej energii promieniowania lub 
określonym widmie, w taki sposób, że kerma, dawka ekspozycyjna, dawka pochłonięta, moc 
Dziennik Ustaw  – 4 –   Poz. 2759 
kermy, moc dawki ekspozycyjnej lub moc dawki pochłoniętej jest zmniejszona do połowy tej 
wartości zmierzonej bez materiału;  
12) MTF – funkcja przenoszenia modulacji, funkcja opisująca odpowiedź systemu na 
sinusoidalny sygnał wejściowy.  
W tomografii komputerowej wartość MTF można wyznaczyć jako stosunek modulacji 
sygnału wyjściowego do modulacji sygnału wejściowego, wówczas MTF dla wzoru 
naprzemianległych pasków różniących się wartością HU można wyrazić wzorem:  
 
MTF (ν)=𝜋𝜋
√2⋅√𝑀𝑀wzór2−𝑁𝑁tło2
∣∣𝐻𝐻𝐻𝐻materiał−𝐻𝐻𝐻𝐻tło∣∣ 
 
gdzie:  
Mwzór – modulacja w obrazie wzoru naprzemianległych pasków, wyznaczana jako odchylenie 
standardowe  wartości pikseli, 
Ntło – średni szum tła, obliczany jako średnia z odchyleń standardowych wartości pikseli 
wyznaczanych w jednorodnym obszarze materiału wzoru i tła, dla ROI o powierzchni 
zawierającej co najmniej 100 pikseli,  
HU materiał  i HU tło – mierzone  wartości HU w jednorodnym obszarze materiału wzoru i tła, dla 
ROI o powierzchni zawierającej co najmniej 100 pikseli;  
13) MTF 50 – częstość przestrzenna wyrażona w parach linii na mm lub w parach linii na cm, 
odpowiadająca wartości funkcji przenoszenia mod ulacji wynoszącej 50 %; 
14) odchylenie badanego parametru fizycznego od wartości zalecanej :  
a) odchylenie procentowe  – wielkość opisana wzorem:  
𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  𝑝𝑝𝑝𝑝𝑜𝑜𝑜𝑜𝑦𝑦𝑦𝑦𝑝𝑝𝑜𝑜𝑝𝑝𝑦𝑦 =(𝑚𝑚
𝑝𝑝−1)⋅100%  
b) odchylenie bezwzględne – wielkość opisana wzorem:  
𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  𝑏𝑏𝑦𝑦𝑏𝑏𝑝𝑝𝑏𝑏𝑏𝑏𝑦𝑦ę𝑜𝑜𝑦𝑦𝑦𝑦 =𝑚𝑚−𝑝𝑝 
gdzie:  
m – wartość zmierzona danego parametru fizycznego,  
p – wartość zalecana (np. wartość odniesienia, wartość nominalna) ; 
15) PMMA – polimetakrylan metylu;  
16) progowy kontrast – poziom kontrastu, dla najmn iejszej zauważalnej na obrazie różnicy 
pomiędzy obiektem a tłem;  
17) punkt referencyjny – w mammografii miejsce znajdujące się 60 mm od krawędzi stolika 
od strony klatki piersiowej oraz centralnie w stosunku do bocznych krawędzi stolika;  
18) rXY– współczyn nik korelacji (z próbki),  współczynnik Pearsona, kowariancja (z próbki) 
podzielona przez pierwiastek kwadratowy z  iloczyn u odpowiednich odchyleń standardowych 
(z próbki):  
rXY=∑ (𝑋𝑋𝑖𝑖−𝑋𝑋ś𝑟𝑟)⋅(𝑌𝑌𝑖𝑖−𝑛𝑛
𝑖𝑖=1 𝑌𝑌ś𝑟𝑟)
√∑ (𝑋𝑋𝑖𝑖−𝑋𝑋ś𝑟𝑟)2⋅∑ (𝑌𝑌𝑖𝑖−𝑌𝑌ś𝑟𝑟)𝑛𝑛
𝑖𝑖=12 𝑛𝑛
𝑖𝑖=1 
Dziennik Ustaw  – 5 –   Poz. 2759 
gdzie:  
rXY – współczynnik korelacji, 
Xi, Yi – zmienne losowe o ciągłych rozkładach,  
Xśr, Yśr – wartości średnie z prób X i, Yi; 
19) ROI – w systemach cyfrowych obszar zainteresowania zaznaczony na obrazie;  
20) rozdzi elczość niskokontrastowa – poziom kontrastu, dla którego widoczna jest różnica 
pomiędzy obiektem a tłem;  
21) rozdzielczość wysokokontrastowa – zdolność systemu do rozróżniania obiektów na 
wyświetlonym obrazie w przypadku, gdy różnica w osłabieniu promienio wania pomiędzy 
obiektami a tłem jest większa w porównaniu z szumem;  
22) stały fantom wodny – fantom wykonany z  materiału o efektywnej liczbie atomowej 
zbliżonej do wody o gęstości (1,03± 0,02) g/cm3 i wymiarach poprzecznych co najmniej 
30  ×   30 cm; 
23) SNR  – stosunek sygnału do szumu, w radiologii cyfrowej w testach podstawowych jest 
wyznaczany zgodnie z zależnością:  
SNR=𝑥𝑥
𝜎𝜎 
gdzie:  
x – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI,  
σ – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI;  
24) SNR – stosu nek sygnału do szumu, w radiologii cyfrowej w testach specjalistycznych 
jest wyznaczany zgodnie z zależnością:  
SNR=𝑥𝑥−𝑜𝑜
𝜎𝜎 
gdzie:  
x – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI,  
σ – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI,  
o – średnia war tość pikseli wyznaczona dla zerowej ekspozycji;  
25) średnia dawka gruczołowa – w mammografii, średnia dawka promieniowania 
rentgenowskiego pochłonięta w tkance gruczołowej jednorodnie uciśniętej piersi;  
26) środek pola rentgenowskiego – geometryczny środek  pola  rentgenowskiego 
(zaczernionego pola) wyznaczony na obrazie rentgenowskim;  
27) środek rejestratora obrazu – geometryczny środek rejestratora obrazu;  
28) W  – wydajność lampy rentgenowskiej , jest wyznaczana zgodnie z zależnością:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄 
gdzie:  
K – wa rtość zmierzonej kermy w powietrzu,  
Q – obciążenie prądowo -czasowe.  
Wydajność lampy rentgenowskiej w przypadku, gdy zadano odległość ognisko –detektor 
równą 1 m, wynosi:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄⋅(𝑑𝑑
𝑑𝑑0)2
 
Dziennik Ustaw  – 6 –   Poz. 2759 
gdzie:  
d – zmierzona odległość ognisko –detektor promieniowa nia rentgenowskiego, wyrażona w 
metrach,  
d0 – odległość ognisko –detektor promieniowania rentgenowskiego równa 1 m;  
 
29) warstwa tomograficzna – w  tomografii  konwencjonalnej  zobrazowana  warstwa 
wzdłużnego przekroju fantomu;  
30) wartość HU – wartość wykorzys tywana w celu określenia średniego osłabienia 
promieniowania rentgenowskiego związanego z każdą podstawową powierzchnią obrazu 
uzyskanego w tomografii komputerowej;  
31) wartość nominalna – wartość podana przez producenta w dokumentacji technicznej, 
wyświet lana na urządzeniu lub znajdująca się na oznaczeniu urządzenia, która służy celom 
porównawczym;  
32) wartość odniesienia – wartość średnia parametru wyznaczona przez użytkownika z 
pomiarów przeprowadzanych przez pięć kolejnych dni pracy całkowicie sprawnego  aparatu 
rentgenowskiego,  bezpośrednio po wykonaniu testów odbiorczych oraz każdorazowo po 
każdej istotnej naprawie. Dla testów takich jak rozdzielczość wysokokontrastowa obrazu, 
progowy kontrast obrazu oraz powtarzalność zaczernienia obrazu, wartości odni esienia mogą 
być określane na podstawie pojedynczego pomiaru. Testy, w których do określenia wyniku 
stosuje się wartość odniesienia , należy wykonywać w tej samej geometrii i dla tych samych 
warunków ekspozycji co pomiar wartości odniesienia ; 
33) wartość pi ksela – dyskretna wartość reprezentująca poziom skali szarości przypisany 
pikselowi; 
34) wysokie napięcie – różnica potencjałów przyłożonych do anody i katody lampy 
rentgenowskiej;  
35) X śr – wartość średnia,  średnia arytmetyczna z serii pomiarów  
Xśr=∑𝑥𝑥𝑖𝑖
𝑛𝑛𝑛𝑛
𝑖𝑖=1    
gdzie:  
n – liczba pomiarów;  
36) zakres – różnica między maksymalną i minimalną wartością danej cechy . 
 
2. O ile jest to możliwe i uzasadnione w testach podstawowych i testach specjalistycznych 
należy przeprowadzać analizę obrazów nie przetworzonych .  
3. W testach podstawowych i testach specjalistycznych urządzeń radiologicznych 
stosowanych w rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej wielkości kermy w powietrzu i 
dawki pochłoniętej w powietrzu traktuje się  jako wielkości równoważne.  
4. Badane fizyczne parametry należy sprawdzać , korzystając z  klinicznych  funkcji urządzeń 
radiologicznych dostępnych dla użytkownika.  
 
 
Dziennik Ustaw  – 7 –   Poz. 2759 
I. 1. TESTY PODSTAWOWE  
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ ANALOGOWEJ  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Geometria  1.1. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości między 
odpowiednimi 
krawędziami pola 
świetlnego i pola 
promieniowania 
rentgenowskiego 
(oddzielnie wzdłuż każdej 
z dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola 
promieniowania 
rentgenowskiego) 
w  odniesieniu do 
odległości ognisko 
lampy –płaszczyzna pola 
świetlnego wynosi 
maksymalnie  3% 
 
co miesiąc  
1.2. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości 
określonych w punkc ie 
1.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –
rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  4% 
 
2. Powtarzalność 
ekspozycji  Uwaga:  Wykonać jeden z poniższych testów: 2.1. lub 2.2. 
Do wykonania testu 2.2 należy stosować kasetę testową  
2.1. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi wykonanej 
przy użyciu klinicznie ±20%  
 co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 8 –   Poz. 2759 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
zmierzonej wartości 
kermy w powietrzu od 
wartości odniesienia  
mieści się w zakresie  
2.2. Dla obrazu 
uzyskane go z użyciem 
fantomu schodkowego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji  odchylenie 
pomiędzy wartością 
gęstości optycznej 
zmierzoną na polu 
kryterialnym obrazu 
fantomu schodkowego a 
wartością odniesienia  
mieści się w zakresie  ±0,20  
 
3. Rozdzielczość  
wysoko - 
i niskokontrastowa  Uwaga:  Do wykonania testu należy stosować kasetę 
testową  
Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
wzory do oceny 
rozdzielczości, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
rozdzielczoś ć wysoko - i 
niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza 
niż wartość odniesienia  – 
 co 6 miesięcy  
4. Kratka 
przeciwrozproszeniowa  Uwaga:  Test kratki przeciwrozproszeniowej należy 
wykonać dla wszystkich odległości ognisko lampy – 
rejestrator obrazu stosowanyc h klinicznie, przy użyciu 
największej kasety stosowanej klinicznie z jednorodnym 
ekranem wzmacniającym  
4.1. Dla ekspozycji kratki 
ruchomej wykonanej przy 
najkrótszym stosowanym 
klinicznie czasie 
ekspozycji 
i  odpowiadającym mu – 
 co 3 miesiące  
Dziennik Ustaw  – 9 –   Poz. 2759 
wysokim napięciu oraz tak 
dobranym natężeniu 
prądu, aby gęstość 
optyczna na środku obrazu 
kratki zawierała się 
w  przedziale 0,9– 1,4 
(wliczając tło), na obrazie 
nie są widoczne linie 
kratki  
4.2. Dla ekspozycji kratki 
stacjonarnej wykonanej 
dla wartości wysokiego  
napięcia możliwie 
najbliższej 50 kV oraz tak 
dobranym natężeniu 
prądu, aby gęstość 
optyczna na środku obrazu 
kratki zawierała się 
w  przedziale 0,9– 1,4 
(wliczając tło), na obrazie 
nie są widoczne znaczące 
artefakty  – 
 
4.3. Dla kierunku 
prostopadłego d o listków 
kratki 
przeciwrozproszeniowej 
odchylenie gęstości 
optycznych przy brzegach 
obrazu od gęstości 
optycznej na środku 
obrazu  mieści się 
w  zakresie  ±30%  
 
5. System 
automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga : Do wykonania testu stosować kasetę te stową. 
Średnia gęstość optyczna na uzyskanych obrazach zawiera 
się w przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło). Testy 5.1. –5.3. 
należy wykonać przy użyciu komory lub kombinacji 
komór najczęściej stosowanej klinicznie  
5.1. Ocena systemu AEC 
przy zmianie wysokie go 
napięcia  
Odchylenie  pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku ±0,15  
 6 miesięcy po 
każdych testach  
specjalistycznych  
Dziennik Ustaw  – 10 –  Poz. 2759 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi uzyskany mi 
dla najniższej i najwyższej 
wartości wysokiego 
napięcia z zakresu 
stosowanego klinicznie 
a  wartością średnią 
mieś ci się w zakresie  
5.2. Ocena systemu AEC 
przy zmianie grubości 
fantomu  
Odchylenie  pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów: fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi oraz fa ntomu 
o  innej grubości 
zbudowanego z tego 
samego materiału co 
fantom równoważny 
standardowemu 
pacjentowi uzyskany mi 
dla tej samej wartości 
wysokiego napięcia 
najczęściej stosowanej 
klinicznie a wartością 
średnią mieści się 
w  zakresie   ±0,30  
 
5.3. Oce na systemu AEC 
przy zmianie natężenia 
prądu  
Odchylenie  pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi uzyskany mi 
dla jednakowych ustawień ±0,15  
 
Dziennik Ustaw  – 11 –  Poz. 2759 
systemu AEC, dla 
najniższej i najwyższej 
wartości czasu e kspozycji 
z zakresu stosowanego 
klinicznie, a wartością 
średnią mieści się 
w  zakresie   
5.4. Ocena czułości 
komór systemu AEC  
Odchylenie  pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi  uzyskany mi 
dla każdej z komór 
systemu AEC a wartością 
średnią mieści się 
w  zakresie   ±0,30  
 
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ CYFROWEJ  
 
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Geometria  1.1. Zgodność pola 
promieniowa nia 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości między 
odpowiednimi 
krawędziami pola 
świetlnego i pola 
promieniowania 
rentgenowskiego 
(oddzielnie wzdłuż każdej 
z dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola 
promieniowania 
rentgenowskiego) 
w  odniesieniu do 
odległości ognisko lampy 
–płaszczyzna pola 
świetlnego wynosi 3% co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 12 –  Poz. 2759 
maksymalnie  
1.2. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości 
określonych w punkcie 
1.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –
rejestrator obrazu w ynosi 
maksymalnie  4% 
2. Powtarzalność 
ekspozycji  Uwaga:  Należy wykonać jeden z poniższych testów: 2.1. 
albo 2.2. Do wykonania testu 2.2 w systemach CR 
(radiografii  cyfrowej  pośredniej) należy stosować testową 
płytę obrazową.  Podczas wykonywania testu  2.1 dla 
wartości wysokiego napięcia możliwie najbliższej 100 kV 
można dodatkowo użyć fantomu 1,3 mm Cu  
2.1. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi wykonanej 
w  trybie ręcznym, przy 
nominalnej wartości 
wysokiego napięcia 
stosowanej klinicznie, 
możliwie najbliższej 
wartości 70 kV lub 
100  kV, odchylenie 
zmierzonej kermy 
w  powietrzu od wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   
 ±20% 
co miesiąc  
2.2. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi w ykonanej 
w  warunkach klinicznych 
odchylenie SNR (dla ROI 
o  powierzchni około 
4  cm2, położonego ±30%  
Dziennik Ustaw  – 13 –  Poz. 2759 
w  środku obrazu) od 
wartości odniesienia 
mieści się w zakresie   
3. Rozdzielczość  
wysoko - 
i niskokontrastowa  Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego  
wzory do oceny 
rozdzielczości, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
rozdzielczość wysoko - 
i  niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza 
niż wartość odniesienia  – co 6 miesięcy  
4. Kratka  
przeciwrozproszeniowa  Uwaga:  Testy ruchomej kratki przeciwrozp roszeniowej 
należy wykonać dla wszystkich odległości ognisko lampy 
–rejestrator obrazu stosowanych klinicznie, z włączoną 
funkcją usuwania obrazów linii kratki. W przypadku 
systemów CR test należy wykonać przy użyciu 
największej k asety stosowanej klinicznie.  
W przypadku systemów DR (radiografii  cyfrowej 
bezpośredniej) test należy wykonać przy użyciu 
największego formatu obrazowania stosowanego 
klinicznie  
4.1. Dla ekspozycji kratki 
ruchomej wykonanej przy 
najkrótszym stosowanym 
klinicznie czasie 
ekspozycji 
i  odpowiadającym mu 
napięciu oraz tak 
dobranym natężeniu 
prądu, aby wskaźnik 
ekspozycji mieścił się 
w  zakresie podanym 
przez producenta, na 
obrazie nie są widoczne 
linie kratki  – 
co 3 miesiące  
4.2. Dla ekspozycji kratki 
stacjonarnej wykonanej 
dla wartości wysokiego 
napięcia możliwie 
najbliższej 50 kV oraz tak – 
Dziennik Ustaw  – 14 –  Poz. 2759 
dobranym natężeniu 
prądu, aby wskaźnik 
ekspozycji mieścił się 
w  zakresie podanym 
przez producenta, na 
obrazie nie są widoczne 
znaczące artefakty  
5. System 
automaty cznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga:  Testy  5.1. –5.2. należy wykonać przy użyciu 
głównego regionu detektora lub kombinacji regionów 
najczęściej stosowanej klinicznie  
5.1. Ocena systemu AEC 
przy zmianie wysokiego 
napięcia  
Dla obrazów fantomu 
równoważneg o 
standardowemu 
pacjentowi, wykonanych 
dla najniższej i najwyższej 
klinicznie stosowanej 
wartości wysokiego 
napięcia, odchylenie 
obciążenia prądowo --
 czasowego od wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±30%  
6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycz nych  5.2. Ocena systemu AEC 
przy zmianie grubości 
fantomu  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi oraz fantomu 
o  innej grubości, 
zbudowanego z tego 
samego materiału co 
fantom równoważny 
standardowemu 
pacjentowi, wykonanych 
dla tej sam ej wartości 
wysokiego napięcia 
najczęściej stosowanej 
klinicznie, odchylenie 
obciążenia prądowo -±30%  
Dziennik Ustaw  – 15 –  Poz. 2759 
czasowego od wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   
5.3. Ocena systemu AEC 
przy zmianie położenia 
głównego regionu 
detektora  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi wykonanych 
przy ekspozycjach dla 
poszczególnych położeń 
głównego regionu 
detektora systemu AEC 
oraz dla tej samej wartości 
wysokiego napięcia 
najczęściej stosowanej 
klinicznie odchylenie 
obciążenia prądowo -
czasowego od  wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±30%  
5.4. Ocena systemu AEC 
przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi, dla 
najmniejszej i największej 
wartości czasu ekspozycji 
z zakresu stosowanego 
klinicznie,  odchylenie 
obciążenia prądowo -
czasowego od wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±30%  
6. Artefakty  6.1. W systemach DR : 
na całej powierzchni 
obrazu fantomu 
równoważnego 
standardowemu – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 16 –  Poz. 2759 
pacjentowi otrzymanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych param etrów 
ekspozycji nie są 
widoczne żadne artefakty 
oraz znaczące 
niejednorodności  
6.2. W systemach CR:  
na obrazach otrzymanych 
dla ekspozycji fantomu 
równoważnego 
standardowemu 
pacjentowi, wykonanych 
dla wszystkich płyt 
stosowanych klinicz nie, 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych  
parametrów ekspozycji, 
nie są widoczne żadne 
artefakty oraz znaczące 
niejednorodności  – 
URZĄDZENIA STOSOWANE WE FLUOROSKOPII  
Uwaga:  Urządzenia stosowane do badań fluorograficznych, fluoroskopowych 
i  angiograficz nych należy kontrolować tak, jak urządzenia stosowane do radiografii 
ogólnej, o ile pozwala na to ich konstrukcja, z rozszerzeniem o poniższe testy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Zniekształcenie 
obrazu  Na obrazie obiektu  
testowego zawierającego 
wzór kratki o długości 
boku równej 1 cm nie są 
widoczne zniekształcenia 
sugerujące uszkodzenie 
wzmacniacza obrazu  – co 6 
miesięcy  
2. Zegar  Czas ciągłej lub 
impulsowej ekspozycji, po 
którym występuje 
ostrzegawczy sygnał 
akustyczny , wynosi 
maksymalnie  5 min  co 12 miesięcy  
3. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa Dla ekspozycji fantomu, zawierającego wzór do oceny 
rozdzielczości, wykonanej w warunkach fluoroskopii 
Dziennik Ustaw  – 17 –  Poz. 2759 
toru wizyjnego  rozdzielczość wysokokontrastowa toru wizyjnego dla 
wzmacniacz a o nominalnej średnicy:  
36 cm  – 40 cm wynosi 
minimalnie  0,7 pl/mm  
co 6 
miesięcy  30 cm  – 35 cm wynosi 
minimalnie  0,8 pl/mm  
25 cm  – 29 cm wynosi 
minimalnie  0,9 pl/mm  
20 cm  – 24 cm wynosi 
minimalnie  1,0 pl/mm  
15 cm  – 18 cm wynosi 
minimalnie  1,25 pl/mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Artefakty  Na obrazie jednorodnego 
fantomu zobrazowanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, ocenianym 
przy wszystkich oknach 
stosowanych klinicznie, 
nie są widoczne żadne 
artefakty  – co 
miesiąc  
2. Wartość HU  2.1. Odchylenie  między 
średnią wartością HU 
zmierzoną w obszarze 
o  średnicy około 10% 
średnicy fantomu 
wodnego, uzyskan ą przy 
użyciu klinicznie 
stosowan ych parametrów 
ekspozycji, a wartością 0 
HU mieści się w zakresie   ±5 HU  
co miesiąc  
2.2. Odchylenie  między 
średnią wartością HU 
zmierzoną w obszarze 
materiałów o różnej 
gęstości, uzyskan ą przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, a warto ścią ±20 HU  
Dziennik Ustaw  – 18 –  Poz. 2759 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   
3. Jednorodność obrazu  Odchylenie  średnich 
wartości HU zmierzonych 
w obszarze centralnym 
i  brzegowym o średnicy 
około 10% średnicy 
fantomu obrazu 
jednorodnego fantomu 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stos owanych 
parametrów ekspozycji 
mieści się w zakresie   ±10 HU dla 
fantomu o 
średnicy 
≤  20 cm,   
±20 HU dla 
fantomu 
o  średnicy 
> 20 cm  co miesiąc  
4. Poziom szumu  Odchylenie  między 
odchyleniem 
standardowym wartości 
HU zmierzonym 
w  centralnym obszarze 
obrazu  jednorodnego 
fantomu dla ROI 
o  średnicy około 40% 
średnicy fantomu, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
a  wartością odniesienia 
mieści się w zakresie   ±15% 
wartości 
odniesienia  co miesiąc  
5. Rozdzielczość  
wysokokontrast owa Odchylenie  między 
rozdzielczością ocenioną 
wizualnie lub wyrażoną 
poprzez pomiar MTF 50 
wyznaczon e przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
a  wartością odniesienia 
mieści się w zakresie   ±0,75 pl/ mm 
lub ±1 5% 
wartości 
odniesienia  co 6 mi esięcy  
6. Geometryczna  
poprawność  
obrazu  Odchylenie  między 
zmierzonymi 
odległościami 
a  wartościami 
nominalnymi na obrazie 
fantomu zawierającego 
struktury o znanych ±1 mm co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 19 –  Poz. 2759 
rozmiarach, uzyskanym 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji,  mieści się  
w  zakresie   
7. Światła  
lokalizacyjne  Odchylenie  między 
płaszczyzną wskazywaną 
przez świetlne wskaźniki 
położenia obrazowanej 
warstwy a rzeczywistą 
płaszczyzną obrazowanej 
warstwy mieści się 
w  zakresie   ±5 mm co miesiąc  
8. Ruch stoł u 8.1. Dla stołu obciążonego 
masą co najmniej 70 kg 
przy przesunięciu 
o  zadaną odległość 
30  cm, odchylenie 
między odległością 
zadaną a rzeczywistą 
mieści się w zakresie   ±1 mm 
co miesiąc  8.2. Po wykonaniu testu 
z  pkt 8.1 dla stołu 
obciążonego masą co  
najmniej 70 kg przy 
przesunięciu o zadaną 
odległość 30 cm, 
w  przeciwną stronę niż 
w  punkcie 8.1 , 
odchylenie  między 
położeniem początkowym 
stołu z punktu 8.1. 
a  końcowym mieści się 
w  zakresie   ±1 mm 
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGICZNEJ TOMOGRAFII 
KOMPUTEROWEJ WIĄZKI STOŻKOWEJ  
Uwaga:  Jeżeli chociaż jeden z poniższych testów nie może być wykonany ze względów 
technicznych, należy wykonać testy zgodne z zaleceniami producenta  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
Częstotliwość  
opis testu  kryterium  
1. Artefakty  Na obrazie jednorodnego 
fantomu zobrazowanego – co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 20 –  Poz. 2759 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, ocenianym 
przy wszystkich oknach 
stosowanych klinicznie, 
nie są widoczne żadne 
artefakty  
2. Wartość HU  2.1. Odchylenie średniej 
wartości HU zmierzonej 
w  obszarze obrazu 
jednorodnego fantomu lub 
wykonanego z materiału 
ekwiwalentnego tkance 
miękkiej, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, od wartości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±25% różnicy 
między 
wartościami 
HU 
wyznaczonymi 
dla wody 
i  powietrza  
co miesiąc  
2.2. Odchylenie średniej 
wartości HU zmierzonej 
w  obszarze obrazu 
materiałów o różnej 
gęstości, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, od wartości 
odniesienia mieści s ię 
w  zakresie   ±25% 
różnicy między 
wartościami 
HU 
wyznaczonymi 
dla wody 
i  powietrza  
3. Jednorodność 
obrazu  Odchylenie  średnich 
wartości HU zmierzonych 
w obszarze centralnym 
i  brzegowym obrazu 
jednorodnego fantomu dla 
ROI o średnicy około 10% 
średnicy fantomu, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji , 
od wartości odniesienia 
mieści się w zakresie   ±10%  co miesiąc  
4. Poziom szumu  Różnica standardowego 
odchylenia wartości HU ±10% 
wartości co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 21 –  Poz. 2759 
zmierzonego 
w  centralnym obszarze 
obrazu jednorodneg o 
fantomu dla ROI 
o  średnicy około 40% 
średnicy fantomu, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
od wartości odniesienia 
mieści się w zakresie   odniesienia  
5. Rozdzielczość  
wysokokontrastowa  Odchyleni e między 
rozdzielczością ocenioną 
wizualnie lub wyrażoną 
poprzez pomiar MTF 50 
wyznaczon e przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
a  wartością odniesienia 
mieści się w zakresie   ±1 pl/ mm 
lub ±20% 
wartości 
odniesienia  6 miesięcy po 
każdych t estach 
specjalistycznych  
6. Geometryczna 
poprawność obrazu  Odchylenie  między 
zmierzoną odległością 
a  wartością nominalną na 
obrazie fantomu 
zawierającego struktury 
o  znanych rozmiarach, 
uzyskanym przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji,  
mieści się w zakresie  ±0,5 mm 6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII ANALOGOWEJ  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. System 
automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga:  Do  wykona nia testu należy stosować kasetę 
testową. Podczas wykonywania testu należy stosować 
zawsze t ę samą komorę systemu AEC, która nie jest 
w  obszarze fantomu zawierającego elementy do oceny 
jakości obrazu  
1.1. Stałość ekspozycji  
1.1.1. Dla obrazu fantomu  
z PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 1,4–1,9 w każdym dniu 
pracy 
mammografu  
Dziennik Ustaw  – 22 –  Poz. 2759 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji gęstość 
optyczna (wliczając tło) 
w  punkcie referencyjnym 
zawiera się w przedziale  
1.1.2. Dla obrazu fantomu 
z PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji  odchylenie 
pomiędzy gęstością 
optyczną zmierzoną 
w  punkcie referencyjnym 
a wartością odniesienia 
mieści się w zakresie   ±0,15  
1.2. Kompensacja zmian grubości fantomu  i wartości 
wysokiego napięcia  
Dla obrazów fantomów 
z  PMMA o grubościach 
co najmniej 2,0 cm i 6,5 –
7,0 cm, otrzymanych przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji,  odchylenie 
gęstości optycznych 
zmierzonych w punkcie 
referencyjnym 
poszczegó lnych obrazów 
fantomów od wartości 
gęstości optycznej 
zmierzonej w teście 1.1.2 
mieści się w zakresie   ±0,15  co tydzień  
2. Jakość obrazu  Uwaga:  Do wykonania testu należy stosować kasetę 
testową  
2.1. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa  
Rozdzielczość w kieru nku 
równoległym 
i  prostopadłym do osi 
anoda –katoda dla każdej 
stosowanej klinicznie 12 pl/mm  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 23 –  Poz. 2759 
wielkości ogniska lampy 
oraz dla każdego 
materiału anody i filtra na 
obrazie otrzymanym przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji wynosi 
minimalnie  
2.2. Progowy kontrast  
Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
elementy do oceny 
niskiego kontrastu 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
liczba obiektów o niskim 
kontraście różni się od 
wartości odniesienia 
maksymalnie o  1 
3. Kompresja piersi 3.1. Zmierzona wartość 
siły kompresji zawiera się 
w przedziale  130–200 N 
(odpowiada  
13–20 kg)  
6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  3.2. Odchylenie  pomiędzy 
wartością siły kompresji 
wskazywaną na 
wyświetlac zu 
mammografu a wartością 
zmierzoną bezpośrednio 
po uciśnięciu mieści się 
w  zakresie   ±20 N 
(odpowiada  
±2 kg)  
3.3. Różnica pomiędzy 
zmierzoną wartością siły 
kompresji bezpośrednio 
po uciśnięciu a wartością 
zmierzonej siły kompresji 
po 30 s wynosi 
maks ymalnie  20 N  
(odpowiada   
2 kg)  
3.4. Płytka uciskowa nie 
jest uszkodzona  – 
4. Kratka 
przeciwrozproszeniowa  Na trzech obrazach kratki 
(każdy z użyciem innej 
kasety) otrzymanych przy – co 12 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 24 –  Poz. 2759 
minimalnym dostępnym 
w  aparacie napięciu oraz 
tak dobranych pozostały ch 
parametrach, aby uzyskać 
gęstość optyczną 
z  zakresu 1,4 –1,9 
(wliczając tło), żeby były 
widoczne linie kratki, nie 
występują żadne artefakty 
świadczące o uszkodzeniu 
kratki 
przeciwrozproszeniowej  
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII CYFR OWEJ  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Stałość ekspozycji  1.1. Dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
obciążenia prądowo -
czasowego od wa rtości 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±10%  
w każdym dniu 
pracy 
mammografu  1.2. Dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
SNR wyznaczonego 
w  ROI (o powierzchni 
około 1 cm2), którego 
środek znajduje się 60 mm 
od ściany klatki 
piersiowej, centralnie 
w  stosunku do bocznych 
krawędzi detektora, od 
wartości odniesienia 
mieści się w zakresie   ±20%  
2. Jednorodność obrazu  Uwaga:  Dla oceny testu jednorodności obrazu 
w  syst emach CR należy zminimalizować wpływ 
Dziennik Ustaw  – 25 –  Poz. 2759 
niejednorodności wiązki promieniowania rentgenowskiego 
wzdłuż osi katoda – anoda, np. poprzez zastosowanie 
metody przedstawionej w European Guidelines for Quality 
Assurance in Breast Cancer Screening and Diagnosis 4th 
Edition, EUREF  
W systemach DR:  
dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
średniej wartości pikseli, 
zmierzonej w czterech 
ROI (każdy o powierzchni 
około 1 cm2), 
znajdując ych się w rogach 
obrazu, od średniej 
wartości pikseli 
zmierzonej w ROI 
(o  powierzchni około 
1  cm2) znajdującym się 
w  środku obrazu mieści 
się w   zakresie   ±10%  
co tydzień  
 W systemach CR:  
dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy  
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
średniej wartości pikseli, 
zmierzonej w czterech 
ROI (o powierzchni około 
1 cm2), znajdujących się 
w  rogach obrazu, od 
średniej wartości pikseli 
zmierzonej w ROI 
(o  powierzchni około 
1   cm2) znajdującym się 
w środku obrazu mieści 
się w zakresie   ±10%  
3. Kompensacja zmian 3.1. Dla obrazów ±20%  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 26 –  Poz. 2759 
grubości fantomu 
i  wartości wysokiego 
napięcia  fantomów z PMMA 
o  grubości co najmniej 
2,0 cm, 4,5 cm i 6,5 –
7,0  cm otrzymanych przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie 
SNR wyznaczonego 
w  ROI (o powierzchni 
około 1cm2), którego 
środek znajduje się 60 mm 
od strony klatki piersiowej 
dla danej grubości 
fantomu, od wartości 
odniesienia wyznaczonej 
dla danej grubości 
fantomu  mieści s ię 
w  zakresie   
3.2. Na obrazach 
fantomów z PMMA 
otrzymanych w teście 
z  punktu 3.1 nie są 
widoczne artefakty  – 
4. Kompresja piersi 4.1. Zmierzona wartość 
siły kompresji zawiera się 
w przedziale  130–200 N 
(odpowiada 
13–20 kg)  
6 miesięc y po 
każdych testach 
specjalistycznych  4.2. Odchylenie  pomiędzy 
wartością siły kompresji 
wskazywaną na 
wyświetlaczu 
mammografu a wartością 
zmierzoną bezpośrednio 
po uciśnięciu mieści się 
w  zakresie   ±20 N 
(odpowiada 
±2 kg)  
4.3. Różnica pomiędzy 
zmierzoną wartością siły 
kompresji bezpośrednio 
po uciśnięciu a wartością 
zmierzonej siły kompresji 
po 30 s  wynosi 
maksymalnie  20 N  
(odpowiada  
2 kg)  
4.4. Płytka uciskowa nie 
jest uszkodzona  – 
Dziennik Ustaw  – 27 –  Poz. 2759 
5. Artefakty  W systemach CR : 
na obrazach fantomu 
z  PMMA o gr ubości 
4,5  cm, wykonanych dla 
wszystkich płyt 
stosowanych klinicznie, 
otrzymanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
nie są widoczne żadne 
artefakty oraz 
niejednorodności 
w  obszarze istotnym 
klinicznie  – co 6 miesięcy  
6. Rozdzielc zość 
wysokokontrastowa 
(systemy CR)  Uwaga:  Obiekt testowy do oceny rozdzielczości należy 
ustawić pod kątem (2 –5)° względem ściany klatki 
piersiowej  
Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
wyznaczona za pomocą 
obiektu testowego do 
oceny rozdzielczości, 
umieszczo nego na 
fantomie z PMMA 
o  grubości 4,5 cm 
w  odległości 1,0 cm od 
krawędzi ściany klatki 
piersiowej, w kierunku 
równoległym 
i  prostopadłym do ściany 
klatki piersiowej różni się 
od wartości odniesienia 
maksymalnie o  
 1 grupa par 
linii/mm  co tydzień  
7. Geometryczne  
zniekształcenia  
obrazu  Na obrazach fantomu 
o  jednorodnej strukturze 
siatki o oczku około 1 cm 
nie są widoczne 
zniekształcenia 
geometryczne wzoru 
siatki w obszarze istotnym 
klinicznie  – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 28 –  Poz. 2759 
8. Jakość obrazu  Na obrazie fantomu do 
oceny  jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
widoczne są wszystkie 
elementy imitujące 
włókna o średnicach 
minimalnie  0,75 mm  
co tydzień  Na obrazie fantomu do 
oceny jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie  stosowanych 
parametrów ekspozycji 
widoczne są wszystkie 
grupy elementów 
imitujących 
mikrozwapnienia 
o   średnicach minimalnie  0, 23 mm 
Na obrazie fantomu do 
oceny jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
wido czne są wszystkie 
elementy imitujące masy 
lite o grubościach 
minimalnie  0,75 mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGII  
(aparaty do zdjęć wewnątrzustnych, pantomograficznych oraz cefalometrii)  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Rozdzielczość 
wysoko - 
i  niskokontrastowa  Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
wzory do oceny 
rozdzielczości uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, rozdzielczość 
wysoko- 
i  niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza 
niż wartość odniesienia – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 29 –  Poz. 2759 
2. Powtarzalność 
zaczernienia obrazu  Uwaga:  Test należy wykonać przez ocenę wizualną  
Na obrazie fantomu 
schodkowego uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, przesunięcie 
zaczernienia 
odpowiednich schodków 
obrazu fantomu względem 
obrazu odniesienia może 
się różnić maksymalnie 
o  jeden schodek  – co miesiąc  
  
URZĄDZENIA STOSOWANE W DENSYTOMETRII KOSTNEJ  
Zgodnie z zaleceniami producenta.  
Testy wykonać za pomocą fantomów dostarczonych pr zez producenta zgodnie 
z  zalecaną procedurą. W przypadku gdy producent nie określił częstości – nie rzadziej 
niż co tydzień  
 
 
I.2. TESTY SPECJALISTYCZNE  
 
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ ANALOGOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywan e są raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Wysokie napięcie  1.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie stosowanego zakresu 
wysokiego napięcia odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości n ominalnej  mieści się 
w  zakresie   ±10%  
1.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybran ych z zakresu 
stosowanego klinicznie , odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego napięcia 
od wartości śr edniej  mieści się w zakresie   ±5%  
1.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu  ±10%  
Dziennik Ustaw  – 30 –  Poz. 2759 
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i różnych wartości 
natężenia prądu z zakresu stosowanego 
klinicznie , odchylenie zmierzonych 
wartości wys okiego napięcia od wartości 
średniej mieści się w zakresie   
2. Czas  
ekspozycji  Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji wybranych z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonej wartości czasu ekspozycji od 
wartości nominalnej mieści się w za kresie   ±20% dla czasów nie 
krótszych niż 100 ms , 
±30% dla czasów 
krótszych niż 100 ms  
3. Warstwa  
półchłonna  
(HVL)  Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  tabela 1  
4. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  4.1. Wydajność lampy rentgenowskiej  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartości 80 kV, 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości og nisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego równej 
1 m wynosi minimalnie  25 µGy/mAs  
4.2. Powtarzalność wydajności lampy 
rentgenowskiej  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowaneg o klinicznie oraz wybranej 
filtracji stosowanej w warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
4.3. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla ekspozycji wy konanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -±20% 
Dziennik Ustaw  – 31 –  Poz. 2759 
czasowym odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   
4.4. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie i różnych 
wartościach obciążenia prądowo-
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
5. Wielkość  
ogniska  Dla pomiaru z użyciem fantomu 
szczelinowego zmierzone wymiary 
w  kierunku prostopadłym oraz 
równoległym do osi anoda –katoda 
każdego ogniska dostępnego w lampie 
rentgenowskiej  wynoszą maksymalnie  tabela 2  
6. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  6.1. Prostopadłość osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego  
Kąt odchylenia osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego od osi 
prostopadłej do płaszczyzny rejestratora 
obrazu wyprowadzonej z przecięcia 
krzyża świetlnego nie może być większy 
niż 1,5° 
6.2. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem 
rejestratora obrazu  
Odległość pomiędzy środki em pola 
rentgenowskiego a środkiem rejestratora 
obrazu w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  2% 
6.3. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem krzyża 
pola świetlnego  
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowsk iego a środkiem krzyża pola 1% 
Dziennik Ustaw  – 32 –  Poz. 2759 
świetlnego w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  
6.4. Zgodność środka krzyża pola 
świetlnego ze środkiem rejestratora 
obrazu w szufladzie  
Odległość między środkiem krzyża pola 
świetlnego  a środkiem rejestratora obrazu 
w szufladzie w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  1% 
6.5. Zgodność pola promieniowania 
rentgenowskiego z polem rejestratora 
obrazu dla kolimatorów 
z  automatycznym ustawieniem pola  
Dla wszystkich formatów kaset 
stosowanych klinicznie odległość 
pomiędzy krawędzią pola 
promieniowania rentgenowskiego 
a  krawędzią pola rejestratora obrazu 
z  każdej strony w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  2% 
6.6. Z godność pola promieniowania rentgenowskiego z polem 
świetlnym dla kolimatorów z ręcznym ustawieniem pola  
6.6.1. Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami pola 
świetlnego i pola promieniowania 
rentgenowskiego (oddzielnie wzdłuż 
każdej z dwóch prost opadłych osi 
symetrii pola promieniowania 
rentgenowskiego) w odniesieniu do 
odległości ognisko lampy –płaszczyzna 
pola świetlnego wynosi maksymalnie  3% 
6.6.2. Suma odległości określonych 
w  punkcie 6.6.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator ob razu 
wynosi maksymalnie  4% 
7. Natężenie 
oświetlenia pola 
świetlnego 
symulującego pole W odległości ognisko –rejestrator obrazu 
równej 1 m lub przy największej 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
(w  przypadku gdy w kliniczn ych 100 lux  
Dziennik Ustaw  – 33 –  Poz. 2759 
promieniowania 
rentgenowskiego  warunkach pracy odległość ta jest 
mniejsza niż 1 m) wartość natężenia 
oświetlenia pola świetlnego symulującego 
pole promieniowania rentgenowskiego 
zmierzona w środku każdego 
z  kwadrantów wynosi minimalnie  
8. System 
automatycznej 
kontroli eksp ozycji 
(AEC)  Uwaga:  Test należy wykonać przy użyciu tej samej kasety. 
Średnia gęstość optyczna na uzyskanych obrazach zawiera się 
w  przedziale 0,9–1,4 (wliczając tło). Testy z punktów 8.1.–8 .3. 
należy wykonać przy użyciu komory lub kombinacji komór 
najczę ściej stosowanych klinicznie  
8.1. Ocena systemu AEC przy zmianie 
wysokiego napięcia 
Odchylenie  pomiędzy gęstościami 
optycznymi zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi, wykonanych 
przy ekspozycjach przy różnych 
wartośc iach wysokiego napięcia z zakresu 
stosowanego klinicznie, a wartością 
średnią mieści się w zakresie   ±0,15  
8.2. Ocena systemu AEC przy zmianie 
grubości fantomu  
Odchylenie  pomiędzy gęstościami 
optycznymi zmierzonymi na środku 
obrazów: fantomu równoważneg o 
standardowemu pacjentowi oraz 
fantomów o mniejszej i większej grubości 
od fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
i  zbudowanych z tego samego materiału 
co fantom równoważny standardowemu 
pacjentowi, wykonanych dla tej samej 
wartości wysokiego napi ęcia najczęściej 
stosowanej klinicznie, a wartością średnią 
mieści się w zakresie   
 ±0,30  
8.3. Ocena systemu AEC przy zmianie 
natężenia prądu 
Odchylenie  pomiędzy gęstościami 
optycznymi zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu równoważnego 
standardowemu pac jentowi wykonanych ±0,15  
Dziennik Ustaw  – 34 –  Poz. 2759 
dla jednakowych ustawień systemu AEC, 
dla najniższej i najwyższej wartości czasu 
ekspozycji z zakresu stosowanego 
klinicznie, a wartością średnią mieści się 
w zakresie  
8.4. Ocena czułości komór systemu 
AEC  
Odchylenie   pomiędzy gęstościami 
optycznymi zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi, wykonanych 
dla każdej z komór systemu AEC, 
a  wartością średnią mieści się w zakresie   ±0,30  
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ CYFROWEJ  
Częstotliw ość: Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
Opis testu  Kryterium  
1. Wysokie napięcie  1.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie stosowanego zakresu 
wysokiego napięcia, odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości nominalnej mieści się 
w  zakresie   ±10%  
1.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie, odchylenie 
zmierz onych wartości wysokiego napięcia 
od wartości średniej mieści się w zakresie   ±5%  
1.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu  
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i różnych wartości 
natężenia prądu z zakresu stosowanego  
klinicznie , odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od wartości 
średniej mieści się w zakresie   ±10%  
2. Czas  
ekspozycji  Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji wybranych z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie ±20% dla czasów nie 
krótszych niż 100 ms , 
±30% dla czasów 
Dziennik Ustaw  – 35 –  Poz. 2759 
zmierzonej wartości czasu e kspozycji od 
wartości nominalnej mieści się w zakresie   krótszych niż 100 ms  
3. Warstwa  
półchłonna  
(HVL)  Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu st osowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  tabela 1  
4. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  4.1. Wydajność lampy rentgenowskiej  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartości 80 kV 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w   odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego równej 
1 m wynosi minimalnie  25 µGy/mAs  
4.2. Powtarzalność wydajności lampy 
rentgenowskiej  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie oraz wybranej 
filtracji stosowanej w warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
4.3. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskie j przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -
czasowym odchylenie wyznaczonych 
wydajności lam py od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
4.4. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu ±20%  
Dziennik Ustaw  – 36 –  Poz. 2759 
stosowan ego klinicznie i różnych 
wartościach obciążenia prądowo -
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   
5. Wielkość  
ogniska  Dla pomiaru z użyciem fantomu 
szczelinowego zm ierzone wymiary 
w  kierunku prostopadłym oraz 
równoległym do osi anoda –katoda 
każdego ogniska dostępnego w lampie 
rentgenowskiej wynoszą maksymalnie  tabela 2  
6. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  6.1. Prostopadłość osi wiązki 
promieniowania r entgenowskiego  
Kąt odchylenia osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego od osi 
prostopadłej do płaszczyzny rejestratora 
obrazu wyprowadzonej z przecięcia 
krzyża świetlnego nie może być większy 
niż 1,5° 
6.2. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środki em 
uzyskanego obrazu  
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem uzyskanego 
obrazu w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  2% 
6.3. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem krzyża 
pola świetlnego  
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem krzyża pola 
świetlnego w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  1% 
6.4. Zgodność środka krzyża pola 
świetlnego ze środkiem uzyskanego 
obrazu  
Odległość pomiędzy środkiem krzyża 
pola świetlnego a środkiem uzyskanego 
obrazu w odniesieniu do odległości 1% 
Dziennik Ustaw  – 37 –  Poz. 2759 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  
6.5. Zgodność pola promieniowania 
rentgenowskiego z polem uzyskanego 
obrazu dla kolimatorów 
z  automatycznym ustawi eniem pola  
Dla wszystkich formatów obrazowania 
stosowanych klinicznie odległość 
pomiędzy krawędzią pola 
promieniowania rentgenowskiego 
a  krawędzią pola uzyskanego obrazu 
z  każdej strony w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksym alnie  2 % 
6.6. Zgodność pola promieniowania rentgenowskiego z polem 
świetlnym dla kolimatorów z ręcznym ustawianiem pola  
6.6.1. Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami pola 
świetlnego i pola promieniowania 
rentgenowskiego (oddzielnie wzdłuż 
każdej z dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola promieniowania 
rentgenowskiego) w odniesieniu do 
odległości ognisko lampy –płaszczyzna 
pola świetlnego wynosi maksymalnie  3% 
6.6.2. Suma odległości określonych 
w  punkcie 6.6.1 w odniesieniu do 
odległości ogn isko–rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4% 
7. Natężenie 
oświetlenia pola 
świetlnego 
symulującego pole 
promieniowania 
rentgenowskiego  W odległości ognisko –rejestrator obrazu 
równej 1 m lub przy największej 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
(w  przypadku gdy w klinicznych 
warunkach pracy odległość ta jest 
mniejsza niż 1 m) wartość natężenia 
oświetlenia pola świetlnego symulującego 
pole promieniowania rentgenowskiego 
zmierzona w środku każdego 
z  kwadrantów wynosi minimalnie  100 lux  
8. System 
automaty cznej 
kontroli Uwaga:  Testy z punktów 8.1 i 8.2 należy wykonywać przy użyciu 
głównego regionu detektora lub kombinacji regionów najczęściej 
stosowanej klinicznie  
Dziennik Ustaw  – 38 –  Poz. 2759 
ekspozycji (AEC)  8.1. Ocena powtarzalności systemu 
AEC  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji fant omu 
równoważnego standardowemu 
pacjentowi wykonanych przy użyciu 
automatycznej kontroli ekspozycji 
odchylenie kermy od średniej wartości 
kermy  mieści się w zakresie   ±40%  
8.2. Ocena systemu AEC przy zmianie 
grubości fantomu  
Dla ekspozycji jednorodnych f antomów 
zbudowanych z tego samego materiału 
o  różnej grubości: równoważnej 
standardowemu pacjentowi oraz 
mniejszej i większej od grubości 
standardowego pacjenta odchylenie 
kermy na powierzchni rejestratora obrazu 
lub wskaźnika ekspozycji od średniej 
warto ści kermy lub wskaźnika ekspozycji 
mieści się w zakresie   ±40%  
URZĄDZENIA STOSOWANE WE FLUOROSKOPII  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Urządzenia  stosowane do badań fluorograficznych, fluoroskopowyc h 
i  angiograficznych należy kontrolować tak, jak urządzenia stosowane do radiografii ogólnej  
z wyłączeniem testu „Wielkość ogniska” , o ile pozwala na to ich konstrukcja, 
z  rozszerzeniem o poniższe testy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Moc dawki  Uwaga:  Dla fluoroskopii powinien być spełniony co najmniej 
jeden z warunków z punktu 1.1 lub 1.2  
Dla innych wielkości wzmacniacza obrazu/rejestratora obrazu  niż 
w punkcie 1.1  moc dawki na wejściu wzmacniacza obrazu / 
rejestratora obrazu  jest odwr otnie proporcjonalna do kwadratu  
średnicy/długości bok u 
1.1. Moc dawki na wejściu 
wzmacniacza obrazu/ rejestratora  
obrazu/ detektora cyfrowego  
W trybie podstawowym mocy dawki na 
wejściu wzmacniacza obrazu /rejestratora 
obrazu  o średnicy/długości boku  25 cm , 
dla ekspozycji bez kratki 
przeciwrozproszeniowej z użyciem 1,0 µGy/s 
Dziennik Ustaw  – 39 –  Poz. 2759 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, przy zastosowaniu 
automatycznej kontroli ekspozycji 
i  jasności, moc dawki wynosi 
maksymalnie  
1.2. Moc dawki na powierzchni 
wejściowej fantomu  
Moc dawki uwzględniająca 
promieniowanie wstecznie rozproszone, 
mierzona na powierzchni wejściowej 
fantomu równoważne go standardowemu 
pacjentowi, od strony lampy 
rentgenowskiej wynosi maksymalnie  100 mGy/min  
2. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
toru wizyjnego  Dla ekspozycji fantomu, zawierającego wzór do oceny 
rozdzielczości, wykonanej w warunkach fluoroskopii 
rozdzielczość wysokokontrastowa toru wizyjnego dla 
wzmacniacza  obrazu/rejestratora  obrazu  o  nominalnej 
średnicy/długości boku:  
36 cm  – 40 cm  wynosi minimalnie  0,7 pl/mm  
30 cm  – 35 cm wynosi minimalnie  0,8 pl/mm  
25 cm  – 29 cm wynosi minimalnie  0,9 pl/mm  
20 cm  – 24 cm wynosi minimalnie  1,0 pl/mm  
≤ 18 cm wynosi minimalnie  1,25 pl/mm  
3. Progowy kontrast 
obrazu  Na obrazie fantomu zawie rającego 
obiekty niskokontrastowe do oceny 
progowego kontrastu obrazu uzyskanego 
w warunkach fluoroskopii 
z  zastosowaniem automatycznej kontroli 
ekspozycji kontrast najsłabiej widocznego 
obiektu wynosi maksymalnie  4% 
4. Zgodność pola 
promieniowania 
rentg enowskiego 
z  polem widzenia 
rejestratora obrazu  Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich stosowanych 
formatów powiększenia wzmacniacza obrazu /rejestratora obrazu . 
Należy wykonać jeden z testów z punktów 4.1 lub 4.2  
4.1. Jeżeli kształt pola widzenia re jestratora obrazu jest zbliżony 
do okrągłego:  
Stosunek pola promieniowania 
rentgenowskiego do pola wyświetlanego 
obrazu wynosi maksymalnie  1,25 
4.2. Jeżeli kolimacja pola promieniowania rentgenowskiego 
i  pole widzenia rejestratora obrazu są prostoką tne: 
4.2.1. Odległość pomiędzy krawędzią 
pola promieniowania rentgenowskiego 3% 
Dziennik Ustaw  – 40 –  Poz. 2759 
a  krawędzią pola widzenia rejestratora 
obrazu w kierunkach dwóch głównych osi 
rejestratora obrazu w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  
4.2.2. Suma odległości określonych 
w  punkcie 4.2.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4% 
5. Dawka wejściowa 
na jeden obraz  Uwaga:  Dla fluorografii i urządzeń stosowanych w procedurach 
kardiologicznych  powinien  by ć spełniony co najmniej jeden 
z  warunków z punktów 5.1 lub 5.2:  
5.1. Dawka wejściowa na jeden obraz na wejściu 
wzmacniacza obrazu/ rejestratora  obrazu/ detektora 
cyfrowego  
Dla ekspozycji bez kratki 
przeciwrozproszeniowej z użyciem 
fantomu równoważnego  standardowemu 
pacjentowi przy zastosowaniu 
automatycznej kontroli ekspozycji 
i  jasności dawka wejściowa na jeden 
obraz wynosi maksymalnie  5 µGy dla fluorografii,  
0,5 µGy dla urządzeń 
stosowanych 
w  procedurach 
kardiologicznych  
5.2. Dawka wejściowa na jeden obraz na powierzchni 
wejściowej fantomu  
Dawka wejściowa na jeden obraz 
uwzględniająca promieniowanie 
wstecznie rozproszone, mierzona na 
powierzchni wejściowej fantomu 
równoważne go standardowemu 
pacjentowi, od strony lampy 
rentgenowskiej wynosi mak symalnie  2 mGy dla 
fluorografii,  
0,2 mGy dla urządzeń 
stosowanych 
w  procedurach 
kardiologicznych  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KONWENCJONALNEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Urządzenia stosow ane do tomografii konwencjonalnej należy kontrolować tak, jak 
urządzenia stosowane do radiografii ogólnej, o ile pozwala na to ich konstrukcja, 
z  rozszerzeniem o poniższe testy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Głębokość  
warstwy  
tomograf icznej  Odchylenie wartości zmierzonej 
głębokości warstwy tomograficznej od 
wartości nominalnej mieści się w zakresie   ±5 mm 
2. Zmiana głębokości Powtarzalność ustawienia głębokości ±2 mm  
Dziennik Ustaw  – 41 –  Poz. 2759 
warstwy 
tomograficznej  warstwy przy przejściu z jednej warstwy 
do drugiej  mieści się w zakresie   
3. Kąt 
ekspozycji  Odchylenie  między nominalną 
a  zmierzoną wielkością kąta ekspozycji 
dla kątów większych niż 30° mieści się 
w  zakresie   ±5° 
4. Jednorodność 
obrazu warstwy  Obraz otworu w płycie jest jednorodny, 
a  wszelkie n iejednorodności są zgodne 
z  cechami charakterystycznymi dla 
poszczególnego typu tomografu  – 
5. Rozdzielczość  
wysokokontrastowa  Rozdzielczość wysokokontrastowa 
wynosi minimalnie  1,6 pl/mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ  
Częstotliwość:  Test y specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Dla urządzeń stosowanych do tomografii komputerowej dodatkowo obowiązują 
wybrane testy specjalistyczne dla urządzeń stosowanych do radiografii ogólnej cyfrowej 
opisane w punktach: wysok ie napięcie, wydajność lampy rentgenowskiej (z wyłączeniem 
testu pierwszego)  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Wartość HU  1.1. Odchylenie  między średnią wartością 
HU zmierzoną w obszarze o średnicy 
około 10% średnicy fantomu wodnego, 
uzyskanego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
a  wartością 0 HU mieści się w zakresie   ±5 HU  
1.2. Odchylenie  między średnią wartością 
HU zmierzoną w obszarze materiałów 
o  różnej gęstości, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji a wartością 
odniesienia mieści się w zakresie   ±20 HU  
2. Jednorodność 
obrazu  Odchylenie   średnich wartości HU 
zmierzonych w obszarze centralnym 
i  brzegowym o średnicy około 10% 
średnicy fantomu obrazu jednorodnego 
fantomu uzyskanego  przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji  mieści się w zakresie   ±10 HU dla fantomu 
o  średnicy ≤ 20 cm , 
±20 HU dla fantomu 
o  średnicy > 20 cm  
3. Grubość  
warstwy  Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej większej niż 2 mm odchylenie   
pomiędzy wartością zmierzoną ±1 mm 
Dziennik Ustaw  – 42 –  Poz. 2759 
a  nominalną wartością mieści się 
w  zakresie   
Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej mniejszej niż 1 mm odchylenie 
pomiędzy wartością zmierzoną 
a   nominalną wartością mieści się 
w  zakresie   ±0,5 mm 
Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej w przedziale od 1 mm do 
2  mm odchylenie   pomiędzy wartością 
zmierzoną a nominalną wartością 
w  odniesieniu do wartości nominalnej 
mieści się w zakresie   ±50%  
4. Objętościowy 
tomograficzny 
indeks dawki 
(CTDI vol) Uwaga:  W przypadku braku wartości CTDI vol wyświetlanej na 
konsoli tomografu komputerowego lub podanej przez producenta 
należy wybrać wartość odniesienia, dla której podane są 
wszystkie nominalne wartości ekspozycji (m.in. wysokie 
napięcie, obciążenie prądowo -czasowe, F OV, czas ekspozycji, 
grubość warstwy, filtracja, wielkość ogniska)  
Dla klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie objętościowego 
tomograficznego indeksu dawki od 
wartości wyświetlanej na konsoli 
tomografu komputerowego lub podanej 
przez producenta lub wartości odniesienia  
mieści się w zakresie   ±20%  
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGICZNEJ TOMOGRAFII 
KOMPUTEROWEJ WIĄZKI STOŻKOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Dla urządzeń stosowany ch do stomatologicznej tomografii komputerowej wiązki 
stożkowej obowiązują wybrane testy specjalistyczne dla urządzeń stosowanych do 
radiografii ogólnej cyfrowej opisane w punktach: wysokie napięcie, wydajność lampy 
rentgenowskiej (z wyłączeniem testu pier wszego)  
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII ANALOGOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  Uwaga:  Test należy wykonać dla każdego formatu stolika 
stosowanego klinicznie  
1.1. Położenie pola promieniowania rentgenowskiego 
względem powierzchni rejestratora obrazu  
1.1.1. Pole promieniowania – 
Dziennik Ustaw  – 43 –  Poz. 2759 
rentgenowskiego  obejmuje cały 
rejestrator obrazu 
1.1.2. Dla krawędz i bocznych oraz 
krawędzi znajdującej się od strony ściany 
klatki piersiowej , pole promieniowania 
rentgenowskiego wykracza poza 
krawędzie rejestratora obrazu 
maksymalnie  5 mm  
1.2. Położenie rejestratora obrazu 
względem krawędzi stolika od strony 
klatki p iersiowej  
Odległość między krawędzią rejestratora 
obrazu a krawędzią stolika znajdującą się 
od strony ściany klatki piersiowej wynosi 
maksymalnie  5 mm  
1.3. Położenie krawędzi płytki 
uciskowej względem krawędzi 
rejestratora obrazu  
Krawędź płytki uciskowe j wykracza poza 
krawędź rejestratora obrazu od strony 
ściany klatki piersiowej w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
maksymalnie  1% 
2. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  Uwaga:  Test należy wykonać bez płytki uciskowej w polu wiązki  
Dla ekspozycji wykonanych w trybie 
ręcznym przy wysokim napięciu równym 
28 kV i obciążeniu prądowo -czasowym 
najbliższym wartości dobranej przez 
system automatyki dla ekspozycji 
referencyjnej oraz kombinacji anoda 
Mo/filtr Mo wydajność lampy 
rentgenowskiej w odleg łości ognisko -
detektor promieniowania 
rentgenowskiego równej 1 m wynosi 
minimalnie  30 µGy/mAs  
Dla pozostałych kombinacji anoda/filtr 
wydajność lampy rentgenowskiej wynosi 
minimalnie  70% wydajności 
lampy zmierzonej 
podczas pierwszych 
testów  
specjalistycz nych dla 
danej lampy  
3. Wysokie napięcie  3.1. Dokładność ustawienia wartości ±1 kV  
Dziennik Ustaw  – 44 –  Poz. 2759 
wysokiego napięcia  
Dla wszystkich wartości wysokiego 
napięcia z zakresu stosowanego klinicznie 
odchylenie  między zmierzoną wartością 
wysokiego napięcia a wartością 
nominalną mieś ci się w zakresie   
3.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie  odchylenie 
miedzy zmierzonymi wartościami 
wysokiego napięcia a wartością średnią 
mieści się w zakresie   ±0,5 kV  
4. Warstwa 
półchłonna (HVL)  Uwaga:  Test należy wykonać z płytką uciskową w polu wiązki. 
Test należy wykonać dla każdej dostępnej kombinacji anoda/filtr.  
Wartości współczynnika c w zależności od kombinacji anoda/filtr 
znajduj ą się w tabeli 3 
Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie dla danej kombinacji anoda/filtr 
zawiera się w przedziale  kVp/100 + 0,03 ≤  
HVL  
≤ kVp/100 + c  
5. System 
automatycznej 
kont roli ekspozycji 
(AEC)  5.1. Gęstość optyczna w punkcie 
referencyjnym  
Dla obrazu fantomu z PMMA o grubości 
4,5 cm uzyskanego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
gęstość optyczna (wliczając tło) 
zmierzona w punkcie referencyjnym 
zawiera s ię w przedziale  1,4–1,9 
5.2. Ocena systemu AEC przy różnych poziomach 
zaczernienia  
5.2.1. Dla obrazu fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zmiana wartości 
gęstości optycznej zmierzonej w  punkcie 
referencyjnym przy zmianie poziomu 
zaczernienia o jeden wynosi maksymalnie  0,20 
5.2.2. Dla obrazu fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanego przy 1 
Dziennik Ustaw  – 45 –  Poz. 2759 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zakres wartości 
gęstości optycznej zmierzone j w punkcie 
referencyjnym przy zmianie poziomów 
zaczernienia od najwyższego do 
najniższego wynosi minimalnie  
5.3. Powtarzalność ekspozycji  
Przy dziesięciu kolejnych ekspozycjach 
fantomu z PMMA o grubości 4,5 cm 
wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosow anych parametrów ekspozycji 
odchylenie  kermy w powietrzu 
w  odniesieniu do wartości średniej mieści 
się w zakresie   ±5%  
5.4. Kompensacja zmian grubości fantomu i wartości 
wysokiego napięcia 
5.4.1. Dla obrazów fantomów z PMMA 
o  grubościach co najmnie j 2 cm, 4,5 cm 
i  7 cm, uzyskanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji,  odchylenie  gęstości 
optycznych zmierzonych w punkcie 
referencyjnym poszczególnych obrazów 
fantomów od wartości gęstości optycznej 
zmierzonej w punkcie referencyjny m 
obrazu fantomu o grubości 4,5 cm mieści 
się w zakresie   ±0,15  
5.4.2. Odchylenie   pomiędzy 
wskazywanymi a rzeczywistymi 
grubościami fantomów z punktu 5.4.1 
mieści się w zakresie   ±5 mm 
6. Kompresja piersi Uwaga:  Test należy wykonać dla płytek uciskowy ch 
odpowiadających błonom formatu 18 × 24 cm oraz 24 × 30 cm  
6.1. Zmierzona wartość siły kompresji 
zawiera się w przedziale  130–200 N  
(odpowiada 13 –20 kg)  
6.2. Odchylenie  pomiędzy wartością siły 
kompresji wskazywaną na wyświetlaczu 
mammografu a wart ością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu mieści się 
w  zakresie   ±20 N  
(odpowiada ±2 kg)  
6.3. Różnica pomiędzy zmierzoną 
wartością siły kompresji bezpośrednio po 20 N  
(odpowia da 2 kg)  
Dziennik Ustaw  – 46 –  Poz. 2759 
uciśnięciu a wartością zmierzonej siły 
kompresji po  30 s wynosi maksymalnie  
6.4. Dla symetrycznego podparcia płytki 
uciskowej i maksymalnej siły kompresji 
odchylenie w położeniu płytki uciskowej 
nad stolikiem pomiędzy lewą i prawą 
stroną płytki mieści się w zakresie   ±5 mm 
7. Dawka gruczołowa  Wartości średnie dawki gr uczołowej 
wyznaczonej dla ekspozycji fantomów 
z  PMMA o grubościach 2 cm, 4,5 cm 
i  7  cm wykonanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji wynoszą maksymalnie  tabela 4  
8. Jakość obrazu  8.1. Rozdzielczość wysokokontrastowa  
Na obrazie fan tomu z PMMA o grubości 
4,5 cm oraz fantomu do oceny 
rozdzielczości (umieszczonego na 
powierzchni płyty w punkcie 
referencyjnym lub na wysokości punktu 
referencyjnego w odległości nie większej 
niż 50 mm względem linii centralnej 
prostopadłej do ściany klatk i piersiowej), 
uzyskanego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, 
rozdzielczość w kierunku równoległym 
i  prostopadłym do osi anoda –katoda dla 
każdego typu ogniska oraz każdego 
rodzaju anody i filtra wynosi minimalnie  12 pl/mm  
8.2. Pro gowy kontrast  
Na dwóch obrazach fantomu 
zawierającego elementy do oceny 
kontrastu progowego otrzymanych przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji progowy kontrast 
dla obiektu o średnicy 5÷6 mm wynosi 
maksymalnie  1,5%  
9. Czas  
ekspozycji  Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji zmierzony czas ekspozycji 
wynosi maksymalnie  2 s 
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII CYFROWEJ  
Dziennik Ustaw  – 47 –  Poz. 2759 
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane s ą co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  Uwaga:  W przypadku systemów DR można stosować kasety 
z  błonami lub kasety z płytami obrazowym. Jeżeli kasety 
i  wywoływark i są niedostępne na miejscu, można użyć kaset, 
które mogą być odczytane lub wywołane w innym miejscu lub 
użyć błon radiochromowych. Test należy wykonać dla 
wszystkich stosowanych formatów obrazowania  
1.1. Położenie pola promieniowania rentgenowskiego 
względem pola wyświetlanego obrazu  
1.1.1. Pole promieniowania 
rentgenowskiego  obejmuje cały 
rejestrator obrazu – 
1.1.2. Dla krawędzi bocznych oraz 
krawędzi znajdującej się od strony ściany 
klatki piersiowej pole promieniowania 
rentgenowskiego wykracza  poza 
krawędzie wyświetlanego obrazu 
maksymalnie  5 mm  
1.2. Położenie pola wyświetlanego 
obrazu względem krawędzi stolika od 
strony klatki piersiowej  
Odległość pomiędzy krawędzią 
wyświetlanego obrazu a krawędzią stolika 
znajdującą się od strony ściany kl atki 
piersiowej wynosi maksymalnie  5 mm  
1.3. Położenie krawędzi płytki 
uciskowej względem krawędzi 
wyświetlanego obrazu  
Krawędź płytki uciskowej wykracza poza 
krawędź wyświetlanego obrazu od strony 
ściany klatki piersiowej maksymalnie  5 mm  
2. Wydajność  lampy 
rentgenowskiej  Uwaga:  Test należy wykonać bez płytki uciskowej w polu wiązki  
Przy ekspozycjach wykonanych w trybie 
ręcznym dla napięcia 28 kV oraz 
kombinacji anoda Mo/filtr Mo wydajność 
lampy rentgenowskiej w odległości 
ognisko –detektor promienio wania 
rentgenowskiego równej 1 m wynosi 
minimalnie  30 µGy/mAs  
Dla pozostałych kombinacji anoda/filtr 70% wydajności 
Dziennik Ustaw  – 48 –  Poz. 2759 
wydajność lampy rentgenowskiej wynosi 
minimalnie  lampy zmierzonej 
podczas pierwszych 
testów  
specjalistycznych dla 
danej lampy  
3. Wysokie  napięcie  3.1. Dokładność ustawienia wartości 
wysokiego napięcia 
Dla wszystkich wartości wysokiego 
napięcia z zakresu stosowanego klinicznie 
odchylenie  między zmierzoną wartością 
wysokiego napięcia a wartością 
nominalną mieści się w zakresie   ±1 kV  
3.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie  odchylenie 
między zmierzonymi wartościami 
wysokiego napięcia a wartością średnią 
mieści się w zakresie   ±0,5 kV  
4. Warstwa 
półchłonna  Uwaga:  Test należy wykonać z płytką uciskową w polu wiązki. 
Test należy wykonać dla każdej dostępnej kombinacji anoda/filtr.  
Wartości współczynnika c w zależności od kombinacji anoda/filtr 
znajdują się w tabeli 3 
Grubość warstwy pó łchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie dla danej kombinacji anoda/filtr 
zawiera się w przedziale   
kVp/100 + 0,03 ≤  
HVL  
≤ kVp/100 + c  
5. System 
automatycznej 
kontroli 
ekspozycji (AEC)  Uwaga:  Test nal eży wykonać  dla 
urządzeń mammograficznych z kontrolą 
poziomów ekspozycji  przy zmianie 
poziomu od najniższego do najwyższego  
  
5.1. Poziomy ekspozycji  
Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametr ów 
ekspozycji odchylenie wartości kermy 
w  powietrzu (obciążenia prądowo -
czasowego) przy wzroście poziomu 
ekspozycji o jeden stopień, od wartości podanym przez 
producenta lub  
5% – 15%  
Dziennik Ustaw  – 49 –  Poz. 2759 
kermy w powietrzu (obciążenia prądowo -
czasowego) przy poprzednim poziomie 
ekspozycji zawiera się w przedziale  
5.2. Powtarzalność ekspozycji  
Przy dziesięciu kolejnych ekspozycjach 
fantomu z PMMA o grubości 4,5 cm 
wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
odchylenie  kermy w powietrzu lub 
obciążenia p rądowo-czasowego 
w  odniesieniu do wartości średniej mieści 
się w zakresie   ±5%  
5.3. Kompensacja zmian grubości 
fantomu i wartości wysokiego napięcia  
Dla obrazów fantomów z PMMA 
o  grubości co najmniej 2 cm, 4,5 cm 
i  7  cm otrzymanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie CNR 
wyznaczonego w ROI (o powierzchni 
około 4 cm2), którego środek znajduje się 
60 mm od strony klatki piersiowej dla 
danej grubości fantomu, od wartości 
wyznaczonej podczas pierwszych testów 
specjalistycz nych dla danej grubości 
fantomu  mieści się w zakresie   ±20%  
5.4. Odchylenie  pomiędzy 
wskazywanymi a rzeczywistymi 
grubościami fantomów z punktu 5.3 
mieści się w zakresie   ±5 mm 
6. Kompresja piersi Uwaga:  Test należy wykonać dla płytek uciskowych 
odpowiadających stosowanym klinicznie formatom obrazowania  
6.1. Z mierzona wartość siły kompresji 
zawiera się w przedziale  130–200 N  
(odpowiada 13 –20 
kg) 
6.2. Odchylenie   pomiędzy wartością siły 
kompresji wskazywaną na wyświetlaczu 
mammografu a wartością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu mieści się 
w  zakresie   ±20 N  
(odpowiada ±2 kg)  
6.3. Różnica pomiędzy zmierzoną 
wartością siły kompresji bezpośrednio po 20 N (odpowiada 2 kg)  
Dziennik Ustaw  – 50 –  Poz. 2759 
uciśnięciu a wartością zmierzonej siły 
kompresji po 30 s wynosi maksymalnie  
6.4. Dla symetrycznego podparcia płytki 
uciskowej i maksymalnej siły kompresji 
odchylenie  w położeniu płytki uciskowej 
nad stolikiem pomiędzy lewą i prawą 
stroną płytki mieści się w zakresie   ±5 mm 
7. Odpowiedź 
detektora obrazu  7.1. Funkcja odpowiedzi  detektora 
obrazu  
Kwadrat współczynnika korelacji między 
średnią wartością pikseli w przypadku 
systemów liniowych oraz wskaźnika 
ekspozycji w przypadku systemów 
nieliniowych w ROI (o powierzchni około 
80 mm2), którego środek znajduje się 
60  mm od ściany k latki piersiowej, 
centralnie w stosunku do bocznych 
krawędzi detektora, i odpowiednią 
wartością obciążenia prądowo -czasowego 
dla różnych ekspozycji wykonanych 
w  zakresie od 0,1 -krotności do 
maksymalnego obciążenia prądowo -
czasowego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
wynosi minimalnie  0,95 
7.2. Poziom szumu  
Kwadrat współczynnika korelacji między 
kwadratem odchylenia standardowego 
średniej wartości pikseli w ROI 
(o  powierzchni około 80 mm2), którego 
środek znajduje się 60 mm od ścia ny 
klatki piersiowej, centralnie w stosunku 
do bocznych krawędzi detektora, 
a  odpowiednią wartością obciążenia 
prądowo-czasowego w przypadku 
systemów liniowych oraz odwrotnością 
obciążenia prądowo -czasowego 
w  przypadku systemów nieliniowych dla 
różnych e kspozycji wykonanych 
w  zakresie od 0,1 -krotności do 
maksymalnego obciążenia prądowo -
czasowego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 0,95 
Dziennik Ustaw  – 51 –  Poz. 2759 
wynosi minimalnie  
8. Dawka  
gruczołowa  Wartości średnie dawki gruczołowej 
wyznaczonej dla ekspozycj i fantomów 
z  PMMA o grubościach 2 cm, 4,5 cm 
i  7  cm przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
wynoszą maksymalnie  tabela 4  
9. Czas  
ekspozycji  Uwaga:  W przypadku systemów skanujących czas skanowania 
jest zgodny z wartością określoną podcz as pierwszych testów 
specjalistycznych  
Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji zmierzony czas ekspozycji 
wynosi maksymalnie  2 s 
    
10. Pozostałość 
poprzedniego 
obrazu  Współc zynnik pozostałości poprzedniego 
obrazu wynosi maksymalnie  0,3 
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGII  
(aparaty do zdjęć wewnątrzustnych, pantomograficznych oraz cefalometrii)  
Częstotliwość: Testy specjalistyczne aparatów do zdjęć wewnątrzustnych wykonywane s ą 
co najmniej raz na 24 miesiące.  
Testy specjalistyczne aparatów pantomograficznych i cefalometrii  
 wykonywane są  co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Czas ekspozycji  1.1 . Dokładność ustawienia czasu 
ekspozycj i 
Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonej wartości 
czasu ekspozycji od wartości nominalnej 
mieści się w zakresie   ±20%  
1.2 . Powtarzalność wartości czasu 
ekspozycji  
Dla pięciu kolejnych pomiarów w artości 
czasu ekspozycji wykonanych 
w  jednakowych warunkach klinicznych 
odchylenie zmierzonych wartości czasu ±10%  
Dziennik Ustaw  – 52 –  Poz. 2759 
ekspozycji od wartości średniej mieści się 
w zakresie  
2. Wysokie napięcie  2.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie sto sowanego zakresu 
wysokiego napięcia odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości nominalnej mieści się 
w  zakresie   ±10%  
2.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia, wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie, odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego napięcia 
od wartości średniej mieści się w zakresie   ±5%  
2.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu  
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i róż nych wartości 
natężenia prądu z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od wartości 
średniej mieści się w zakresie   ±10%  
3. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  3.1. Wartość wydajności lampy rentgenowskiej  
3.1.1. Dla aparatów do zdjęć 
wewnątrzustnych:  
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego równej 
1 m oraz dla wybranej wartości 
wysokiego napięcia z zakresu 60 kV – 70 
kV wynosi minimalnie  30 µGy/mAs  
3.1.2. Dla apa ratów pantomograficznych 
i  cefalometrycznych:  
dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartości 80 kV 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniow ania rentgenowskiego równej 25 µGy/mAs  
Dziennik Ustaw  – 53 –  Poz. 2759 
1 m wynosi minimalnie  
3.2. Powtarzalność wydajności lampy  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie oraz wybranej 
filtracji sto sowanej w warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
3.3. Wartość wydajności lampy przy 
zmianie natężenia prądu  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -
czasowym odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
3.4. Wartość wydajności lampy przy 
zmianie obcią żenia prądowo - 
czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie i różnych 
wartościach obciążenia prądowo -
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchylenie wyznacz onych 
wydajności lampy od wartości średniej 
mieści się w zakresie   ±20%  
4. Warstwa 
półchłonna (HVL)  Dla aparatów o filtracji całkowitej nie 
mniejszej niż 2,5 mm Al:  
grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu  stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  tabela 1  
Dla aparatów o filtracji całkowitej 
mniejszej niż 2,5 mm Al  oraz dla 
aparatów stomatologicznych 
wewnątrzustnych:  1,5 mm Al  
Dziennik Ustaw  – 54 –  Poz. 2759 
grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  
 
Tabela 1. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: warstwa półchłonna. Minimalne 
wartości warstw półchłonn ych HVL dla poszczególnych napięć  
Wysokie napięcie [kV]  Minimalna warstwa półchłonna [mm Al]  
 Aparaty rentgenowskie pracujące 
w trybie stałopotencjałowym (DC)  Pozostałe aparaty 
rentgenowskie 
50 1,8 1,5 
60 2,2 1,8 
70 2,5 2,1 
80 2,9 2,3 
90 3,2 2,5 
100 3,6 2,7 
110 3,9 3,0 
120 4,3 3,2 
130 4,7 3,5 
140 5,0 3,8 
150 5,4 4,1 
Inne napięcia  Dla wyznaczenia minimalnej warstwy półchłonnej można 
zastosować interpolację liniową lub ekstrapolację  
 
Tabela 2. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: wielkość og niska. Maksymalne 
wymiary ogniska 
Wielkość wg procedur 
roboczych  Maksymalne wymiary ogniska  
w kierunku prostopadłym do 
osi anoda –katoda [mm] w kierunku równoległym do 
osi anoda –katoda [mm] 
0,10 0,15 0,15 
0,15 0,23 0,23 
0,20 0,30 0,30 
0,25 0,38 0,38 
0,30 0,45 0,65 
0,40 0,60 0,85 
0,50 0,75 1,10 
0,60 0,90 1,30 
0,70 1,10 1,50 
0,80 1,20 1,60 
0,90 1,30 1,80 
Dziennik Ustaw  – 55 –  Poz. 2759 
1,00 1,40 2,00 
1,10 1,50 2,20 
1,20 1,70 2,40 
1,30 1,80 2,60 
1,40 1,90 2,80 
1,50 2,00 3,00 
1,60 2,10 3,10 
1,70 2,20 3,20 
1,80 2,30 3,30 
1,90 2,40 3,50 
2,00 2,60 3,70 
2,20 2,90 4,00 
2,40 3,10 4,40 
2,60 3,40 4,80 
2,80 3,60 5,20 
3,00 3,90 5,60 
 
Tabela. 3. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: warstwa półchłonna. Wartości 
współczynnika c dla HVL w zależności od kombinacji anoda/f iltr 
Kombinacja anoda/filtr  Współczynnik c [ –] 
Mo/Mo  0,12 
Mo/Rh  0,19 
Rh/Rh  0,22 
W/Al  0,25 
W/Rh  0,30 
W/Ag  0,32 
 
 
Tabela  4. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: dawka gruczołowa. Wartości 
średniej dawki gruczołowej w zależności od grubości PMM A 
Grubość fantomu z PMMA 
[cm] Ekwiwalent grubości piersi  
[cm]  Maksymalna wartość 
średniej dawki gruczołowej 
[mGy]  
2,0 2,1 1,0 
4,5 5,3 2,5 
7,0 9,0 6,5 
 
 
Dziennik Ustaw  – 56 –  Poz. 2759 
II. Testy podstawowe i testy specjalistyczne urządzeń radiologicznych stosowanych 
w  medycynie nukle arnej  
Określenia i pojęcia użyte w testach specjalistycznych i testach podstawowych w medycynie 
nuklearnej: 
 
1) CFOV – centralne pole widzenia, obszar równy 75 % liniowego wymiaru użytecznego 
pola widzenia (UFOV);  
2) czułość systemu – frakcja fotonów wyemit owanych  przez  radionuklid  o  znanej 
aktywności, w postaci płaskiego źródła o określonych rozmiarach umieszczonego centralnie 
w osi kolimatora, w płaszczyźnie poziomej do kolimatora, zarejestrowana przez detektor 
gamma kamery z założonym kolimatorem, wyznacz ana dla każdego kolimatora, wyrażona 
w  jednostkach:  liczby  zliczeń/s/MBq;  
3) duża liczba zliczeń – w teście jednorodności detektora gamma kamery jest to ok. 10  000 
zliczeń w pikselu (tzn. 30 –40 mln zliczeń dla macierzy obrazowej 64  x 64 lub powyżej 100 
mln zliczeń dla macierzy obrazowej 128  x 128);  
4) FOV – pole widzenia, obszar ograniczony przez kolimator;  
5) FWHM – pełna szerokość wykreślonego profilu w punkcie określonym w połowie 
maksimum wysokości tego profilu. Dla pomiarów rozdzielczości przestrzenne j wykreślany 
jest profil obrazu źródła punktowego lub liniowego, pojedynczego, emitującego 
promieniowanie gamma radionuklidu;  
6) Jc – jednorodność przestrzenna całkowa , miara zmienności liczby  zliczeń 
zarejestrowanych przez detektor, dla zdefiniowanej powi erzchni detektora, dla jednorodnego 
strumienia promieniowania gamma padającego na UFOV kamery, wyrażana wzorem:  
Jc=(𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚−𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 +𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100 % 
gdzie:  
max – maksymalna  liczba  zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej 
powierzchni , 
min – minimalna liczba  zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej powierzchni;  
7) Jr – jednorodność przestrzenna różniczkowa , miara zmienności liczby  zliczeń 
zarejestrowanych przez detektor dla zdefiniowanej odległości, dla jednorodnego strumien ia 
promieniowania gamma padającego na UFOV kamery, wyrażana wzorem:  
Jr=(𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚−𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 +𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100 % 
gdzie:  
max – maksymalna  liczba  zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej odległości 
(5 kolejnych pikseli w obrazie) , 
min – minimaln a liczba   zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej odległości 
(5  kolejnych pikseli w obrazie);  
8) jednorodność przestrzenna zewnętrzna – miara zmienności liczby  zliczeń 
zarejestrowanych przez detektor  z kolimatorem;  
Dziennik Ustaw  – 57 –  Poz. 2759 
9) jednorodność przestrze nna wewnętrzna – miara zmienności liczby  zliczeń 
zarejestrowanych  przez  detektor  bez  kolimatora;  
10) NU – niejednorodność obrazu , wielkość opisana wzorem:  
NUvol=MAX  (𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑗𝑗−𝑚𝑚𝑎𝑎𝑎𝑎𝑗𝑗
𝑚𝑚𝑎𝑎𝑎𝑎𝑗𝑗
𝑚𝑚𝑎𝑎𝑎𝑎𝑗𝑗−𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑗𝑗
𝑚𝑚𝑎𝑎𝑎𝑎𝑗𝑗)⋅100 %  
gdzie:  
maxj – maksymalna liczba zliczeń w e wszystkich  obszarach dla wszystkich przekrojów , 
minj – minimalna liczba zliczeń w e wszystkich  obszarach dla wszystkich przekrojów, 
ave – średnia liczba zliczeń w e wszystkich  obszarach dla wszystkich przekrojów ; 
11) okno energetyczne – zakres energii promieniowania gamma, które zostaną 
zarejestrowane i przetworzone. Okno może być przedstawione jako zakres energii lub 
wartość procentowa oczekiwanego piku energetycznego. W przypadku gdy okno 
przedstawione jest jako wart ość procentowa, musi być określony pik energetyczny, a okno 
jest zawsze symetryczne względem tego piku;  
12) powtarzalność – stosunek odchylenia standardowego wyników pomiarów do wartości 
średniej z tych wyników pomiarów;  
13) referencyjne źródło promieniotw órcze – źródło promieniotwórcze (Co -57, Cs-137 lub 
Ba-133) posiadające świadectwo wzorcowania wydane przez krajowe instytucje 
metrologiczne  – NMI  (National  Metrology  Institute)  albo  instytucje  desygnowane  – DI 
(Designated Institutes) będące depozytariuszami wzorców państwowych;  
14) RE – rozdzielczość energetyczna , energetyczna zdolność rozdzielcza, zdolność systemu 
do rozróżniania fotonów o różnych energiach, wyznaczana zgodnie z zależnością:  
RE=𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹
𝐸𝐸0⋅100% 
gdzie:  
FWHM  – szerokość fotoszczytu w połowie wysokości, wyrażona w jednostkach energii,  
E0 – energia promieniowania monoenergetycznego emitowanego przez źródło;  
15) rozdzielczość przestrzenna – określona jako pełna szerokość w połowie maksimum 
(FWHM) profilu funkcji odpowiedzi detektora na  źródło liniowe, wykreślonego prostopadle 
do osi długiej tego źródła; 
16) UFOV – użyteczne pole widzenia, obszar detektora wykorzystywany do obrazowania;  
17) wartość referencyjna – w testach podstawowych wartość średnia parametru wyznaczona 
przez użytkownik a, z pomiarów przeprowadzanych przez pięć kolejnych dni pracy 
całkowicie sprawnego urządzenia radiologicznego oraz monitora, bezpośrednio po 
wykonaniu testów odbiorczych oraz każdorazowo po każdej istotnej naprawie, za pomocą 
metod pomiarowych przewidziany ch dla testów podstawowych z ustaleniem warunków i 
geometrii pomiaru. Dla testów takich jak: rozdzielczość energetyczna, rozdzielczość 
przestrzenna, wartości referencyjne mogą być określane na podstawie pomiarów 
przeprowadzonych w jednym dniu.  
 
Dziennik Ustaw  – 58 –  Poz. 2759 
 
II.1. TEST Y PODSTAWOWE  
 
MIERNIKI AKTYWNOŚCI BEZWZGLĘDNEJ  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Pomiar tła  Uwaga:  Test należy wykonać dla ustawień dla 
radionuklidu stosowanego danego dnia, z wkładem 
pomiarowym (holderem) umieszczonym w mi erniku  
Fluktuacje tła mieszczą 
się w   zakresie dwóch 
odchyleń standardowych 
od wartości referencyjnej  – na początku 
każdego dnia, 
w  którym miernik 
będzie używany  
2. Stałość wskazań  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła pro mieniotwórczego. Pomiar liczby 
zliczeń należy przeprowadzić przy nastawieniu na 
warunki dla danego radionuklidu oraz należy wykonać dla 
wszystkich radionuklidów, które będą stosowane danego 
dnia. Warunki i   geometria pomiaru są zgodne z 
ustalonymi podczas  wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po uwzględnieniu 
rozpadu radionuklidu) 
mieści się w   zakresie   ±5%  codziennie  
3. Precyzja  
zliczeń  Uwaga : Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła promien iotwórczego  
Powtarzalność wyników 
pomiaru obliczona dla co 
najmniej 30 pomiarów 
wynosi maksymalnie  5% co 6 
miesięcy  
4. Liniowość  
wskazań  Uwaga : Test należy wykonać dla radionuklidu najczęściej 
stosowanego klinicznie, (np. 99mTc, 131I) w całym zakresie 
stosowanych aktywności. Punkty pomiaru aktywności 
dobrać tak, aby w sposób równomierny pokrywały cały 
zakres stosowanych aktywności. Oczekiwane wartości 
aktywności należy ustalić na podstawie prawa rozpadu 
promieniotwórczego  
Odchylenie zmierzonej 
wartoś ci aktywności od 
oczekiwanej wartości 
aktywności dla każdego ±5%  co 12 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 59 –  Poz. 2759 
punktu pomiarowego 
mieści się w   zakresie   
ZESTAW DO POMIARU JODOCHWYTNOŚCI TARCZYCY  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Kalibracja  
energetyczna  Sprawdzanie 
poprawności ustawienia 
okna energetycznego na 
fotoszczycie. 
W  przypadku gdy okno 
energetyczne nie jest 
wycentrowane względem 
fotoszczytu, należy 
dokonać korekcji  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia (sondy 
wielokanałowe) 
lub co mies iąc 
(sondy 
jednokanałowe)  
2. Pomiar  
tła Fluktuacje tła mieszczą 
się w   zakresie dwóch 
odchyleń standardowych 
od wartości referencyjnej  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia 
3. Stałość  
wskazań  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referenc yjnego źródła promieniotwórczego. Warunki i 
geometria pomiaru są zgodne z ustalonymi podczas 
wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po uwzględnieniu 
rozpadu radionuklidu) 
mieści się w   zakresie   ±10%  w dniu przed  
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia 
4. Precyzja  
zliczeń  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła promieniotwórczego  
Za pomocą 
dwustronnego testu 
zgodności chi–kwadrat 
należy sprawdzić, czy 
wariancja zliczeń mieści 
się w   granicac h 
przewidzianych dla 
rozkładu Poisson'a. 
Poziom ufności należy 
ustalić na 95%.  – co 6 miesięcy  
LICZNIKI SCYNTYLACYJNE DO POMIARU PROMIENIOWANIA GAMMA 
IN  VITRO  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  
Dziennik Ustaw  – 60 –  Poz. 2759 
opis testu  kryterium  
1. Kalibracja  
energetyczna  Uwaga: Test należy wykonać dla stosowanych 
radionuklidów o energiach dobranych tak, aby pokryły 
zakres stosowanych energii. W przypadku gdy stosowany 
jest jeden radionuklid, test należy wykonać dla tego 
radionuklidu  
Sprawdzanie 
poprawności ustawienia 
okna energetycznego na 
fotoszczycie. 
W  przypadku gdy okno 
energetyczne nie jest 
wycentrowane względem 
fotoszczytu, należy 
dokonać korekcji  – co 6 miesięcy, 
w  przypadku gdy 
urządzenie jest 
stosowane 
rzadziej, wykonać 
przed użyciem 
urządzenia 
2. Pomiar tła  Uwaga: Test należy wykonać dla energii i okna 
najczęściej stosowanego klinicznie  
Fluktuacje tła mieszczą 
się w   zakresie dwóch 
odchyleń standardowych 
od wartości referencyjnej  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia 
3. Stałość  
wskazań  Uwaga:  Test na leży wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła promieniotwórczego. Warunki i 
geometria pomiaru są zgodne z ustalonymi podczas 
wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu 
rozpadu radionuklidu) 
mieści się w   zakresie   ±10%  w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia 
4. Precyzja zliczeń  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła promieniotwórczego  
Za pomocą 
dwustronnego testu 
zgodności chi–kwadrat 
sprawdzić, czy warianc ja 
zliczeń mieści się 
w  granicach 
przewidzianych dla 
rozkładu Poisson'a. 
Poziom ufności należy 
ustalić na 95%.  – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 61 –  Poz. 2759 
SONDY DO POMIARÓW ŚRÓDOPERACYJNYCH  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  Opis testu  Kryterium  
1. Kalibracja energetyczna  Sprawdzanie 
poprawności ustawienia 
okna energetycznego na 
fotoszczycie. 
W  przypadku gdy okno 
energetyczne nie jest 
wycentrowane względem 
fotoszczytu, należy 
dokonać korekcji  – co 6 miesięcy, 
w  przypadku gdy 
urządzenie jest 
stosowane 
rzadziej, wykonać 
przed użyciem 
urządzenia 
2. Pomiar tła poza polem 
operacyjnym  Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich kolimatorów 
stosowanych w danym dniu  
Fluktuacje tła mieszczą 
się w   zakresie dwóch 
odchyleń standardowych 
od wartości 
referencyjnej.  – w dniu przed 
bada niami 
z  użyciem 
urządzenia 
3. Stałość wskazań  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu 
referencyjnego źródła promieniotwórczego dla wszystkich 
stosowanych okien energetycznych i   kolimatorów. 
Warunki i geometria pomiaru są zgodne z ustalonymi 
podczas  wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu 
rozpadu radionuklidu) 
mieści się w   zakresie   ±10%  w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia 
PLANARNE KAMERY SCYNTYLACYJNE  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Ocena tła  Uwaga:  Test należy wykonać dla najczęściej stosowanego 
okna o niskiej energii  
W ocenie wizualnej 
zliczenia są 
równomiernie 
rozmieszczone na 
obrazie  – codziennie  
2. Kontrola położenia okna 
energetycznego  na 
fotoszczycie  Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich energii 
radionuklidów lub energii zbliżonych, które będą 
stosowane danego dnia  
Dziennik Ustaw  – 62 –  Poz. 2759 
Dokonać korekcji 
położenia okna 
analizatora energii, jeżeli 
położenie okna różni się 
od położenia 
referencyjnego lu b 
przekracza wartość 
graniczną podaną przez 
producenta  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem danych 
radionuklidów  
3. Wizualna kontrola 
kolimatora  W ocenie wizualnej brak 
zewnętrznych śladów 
uszkodzenia kolimatora  – codziennie  
4. Jednorodność 
przestrzenna  
detektora  Uwaga:  Test jednorodności należy wykonać dla 
wszystkich radionuklidów stosowanych danego dnia. 
Jeżeli producent gwarantuje zachowanie jednorodności na 
podstawie przeliczania map korekcyjnych dla 99mTc, 
można odstąpić od wykonywania tego testu dla nuklidów 
innych niż 99mTc. 
Należy ocenić jednorodność przestrzenną zewnętrzną lub 
wewnętrzną  
W ocenie wizualnej 
rozmieszczenie zliczeń 
jest jednorodne i nie są 
widoczne wyraźne 
lokalne maksima, 
minima i gradienty  – w dniu przed 
użyciem kamery  
5. Jednorodność 
przestrzenna zewnętrzna 
detektora dla dużej liczby 
zliczeń  Uwaga:  Test należy wykonać z zastosowaniem źródła 
99mTc lub 57Co (lub innego radionuklidu, jeżeli jest 
częściej stosowany klinicznie np.131I). Należy obliczyć 
całkową i różniczkową miarę jed norodności dla dużej 
liczby zliczeń  
Jednorodność całkowa 
wyznaczona dla UFOV i 
CFOV wynosi 
maksymalnie  7% co miesiąc  
6. Rozdzielczość 
przestrzenna i   liniowość 
detektora  Uwaga:  Test należy wykonać z kolimatorem za pomocą 
fantomu składającego się z 4 se ktorów pasków o różnych 
szerokościach, dopasowanych do rozdzielczości kamery. 
Test należy wykonać 4 - krotnie, po każdej akwizycji 
obracając fantom o   90 stopni.  
6.1. W ocenie wizualnej 
przebieg pasków na – co 6 mies ięcy 
Dziennik Ustaw  – 63 –  Poz. 2759 
obrazie nie odbiega od 
linii prostych  
6.2. W ocenie wizualnej 
rozróżnialność pasków 
jest taka sama, jak na 
obrazie referencyjnym  – 
KAMERY SPECT i SPECT/CT  
Uwaga:  Należy wykonywać wszystkie testy przewidziane dla planarnych  kamer 
scyntylacyjnych , z  wyłączeniem testu nr 5, a ponadto testy zamieszczone poniżej  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Położenie  
środka  
obrotu  Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich kolimatorów 
stosowanych w pracowni i kątów wzajemnego ustawienia 
detektorów  
Przesunięcie środ ka 
obrotu względem 
macierzy obrazowej 
wynosi maksymalnie  zgodnie z 
zaleceniami 
producenta  co 3 miesiące  
2. Jednorodność 
przestrzenna zewnętrzna 
detektora dla dużej liczby 
zliczeń  Uwaga:  Test należy wykonać z zastosowaniem źródła 
99mTc lub 57Co (lub innego  radionuklidu , jeżeli jest 
częściej stosowany klinicznie np.131I). Należy obliczyć 
całkową i różniczkową miarę jednorodności dla dużej 
liczby zliczeń  
Jednorodność całkowa 
wyznaczona dla UFOV i 
CFOV wynosi 
maksymalnie  5% co miesiąc  
3. Dopasowanie cięć 
tomograficznych 
uzyskanych technikami 
SPECT i CT  Uwaga : Test należy wykonać przy zastosowaniu 
dedykowanego fantomu z rozmieszczonymi przestrzennie 
źródłami punktowymi lub liniowymi  
W ocenie wizualnej brak 
uchwytnych przesunięć 
pomiędzy obrazami 
SPECT i C T – co 6 miesięcy  
4. Całościowe działania 
systemu obrazowania  Uwaga:  Test należy wykonać przy zastosowaniu fantomu 
przeznaczonego do oceny całościowego działania kamer 
SPECT, tj. cylindrycznego fantomu z PMMA 
wypełnianego roztworem radioizotopu, zawierają cego 
pręty do oceny rozdzielczości, sfery do oceny kontrastu 
oraz sekcję jednorodną  
4.1. W ocenie wizualnej 
rozdzielczość prętów jest – co 12 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 64 –  Poz. 2759 
zgodna z wartością 
referencyjną.  
4.2. W ocenie wizualnej 
liczba zimnych ognisk 
jest zgodna z wartoś cią 
referencyjną  – co 12 miesięcy  
5. Test modułu CT  Uwaga:   W przypadku kamer SPECT/CT, w których 
moduł CT jest wykorzystywany w celach 
diagnostycznych, należy wykonać wszystkie testy 
przewidziane dla tomografów komputerowych. Gdy 
moduł CT wykorzystywany jest dla celów lokalizacji 
zmian widocznych w badaniu SPECT oraz korekcji 
pochłaniania promieniowania, należy wykonać testy dla 
tomografów komputerowych w zakresie testów 
podstawowych określone w punktach: artefakty, wartość 
HU, jednorodność obrazu, poziom  szumu, geometryczna 
poprawność obrazu, światła lokalizacyjne, ruch stołu  
SKANERY  PET I PET/CT  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  Opis testu  Kryterium  
1. Stabilność  
detektora  
PET  Należy wykonać 
z  zastosowaniem źródła 
wskazanego przez 
producenta z godnie z 
zaleconą metodyką  wg zaleceń 
producenta  w dniu przed 
użyciem skanera  
2. Normalizacja  Uwaga:   Należy wykonać z zastosowaniem fantomu lub 
źródła wskazanego przez producenta zgodnie z   zaleconą 
metodyką  
W ocenie wizualnej 
sinogramy są 
prawidłowe  – wg zaleceń 
producenta  
3. Jednorodność 
zrekonstruowanego 
obrazu  Uwaga:   Należy wykonać z zastosowaniem jednorodnego 
źródła (np. cylindra wypełnionego roztworem F -18 lub 
cylindrycznego źródła Ge -68/Ga-68). Rekonstrukcję 
należy przeprowadzić z   zastosowaniem wszystkich 
korekcji (m. in. normalizacji, czasu martwego, rozpadu, 
czułości, koincydencji przypadkowych, rozpraszania oraz 
osłabienia) oraz parametrów stosowanych klinicznie  
3.1. W ocenie wizualnej 
na zrekonstruowanym 
obrazie, w   przekrojach 
transaksialnych – co 3 miesiące  
Dziennik Ustaw  – 65 –  Poz. 2759 
i  sagitalnych nie są 
widoczne artefakty  
3.2. W ocenie ilościowej 
odchylenie wyliczonej 
niejednorodności (NU) 
od wartości referencyjnej 
wynosi maksymalnie  5% co 3 miesiące  
4. Kalibracja  
koncentracji  
aktywności  Należy wykonać 
z  zastosowaniem 
fantomu wskazanego 
przez producenta 
zgodnie z zaleconą 
metodyką, dla dwóch 
oraz trzech wymiarów  wg zaleceń 
producenta  co 3 miesiące  
5. Jakość obrazu  Uwaga:   Należy wykonać z zastosowaniem fantomu 
cylindrycznego, zawierającego elementy do oce ny: 
rozdzielczości przestrzennej, kontrastu (sfery o   różnych 
średnicach w zakresie od 10 mm do 40 mm) oraz warstwę 
jednorodną  
5.1. W ocenie wizualnej 
rozdzielczość prętów jest 
zgodna z wartością 
referencyjną  – co 6 miesięcy  
5.2. W ocenie wizualnej 
jednorodność obrazu jest 
zgodna z jednorodnością 
obrazu referencyjnego  – co 6 miesięcy  
5.3. W ocenie wizualnej 
rozróżnialność zimnych 
sfer na obrazie jest 
zgodna z 
rozróżnialnością na 
obrazie referencyjnym  – co 6 miesięcy  
6. Tomograficzna 
rozdzielczość 
przestrzenna 
w  powietrzu  Uwaga:   Test należy wykonać za pomocą trzech źródeł 
punktowych lub liniowych usytuowanych w   powietrzu w 
następujących miejscach: na osi Y 1   cm od środka obrotu 
(reprezentujące środek FOV); na osi Y 10 cm od środka 
obrotu oraz na  osi X 10 cm od środka obrotu  
Odchylenie wyznaczonej 
wartości rozdzielczości 
tomograficznej od 
wartości referencyjnej 5% co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 66 –  Poz. 2759 
wynosi maksymalnie  
7. Dopasowanie cięć 
tomograficznych 
uzyskanych technikami 
PET i  CT  Uwaga:  Test należy wykonać prz y zastosowaniu 
dedykowanego fantomu z rozmieszczonymi przestrzennie 
źródłami punktowymi lub liniowymi, dla ustalonych 
przez użytkownika najczęściej stosowanych metod 
rekonstrukcji i parametrów filtrów post -
rekonstrukcyjnych  
W ocenie wizualnej 
poprawnośc i nałożenia 
obrazów PET i CT 
w  3  płaszczyznach brak 
uchwytnych przesunięć  – co 6 miesięcy  
8. Test modułu CT  Uwaga:   W przypadku kamer PET/CT, w których moduł 
CT jest wykorzystywany w celach diagnostycznych, 
należy wykonać wszystkie testy przewidziane dl a 
tomografów komputerowych. Gdy moduł CT nie jest 
wykorzystywany w celach diagnostycznych , należy 
wykonać testy dla tomografów komputerowych w 
zakresie testów podstawowych określone w punktach: 
artefakty, wartość HU, jednorodność obrazu, poziom 
szumu, geom etryczna poprawność obrazu, światła 
lokalizacyjne, ruch stołu  
 
II.2.  TESTY SPECJALISTYCZNE  
 
MIERNIKI AKTYWNOŚCI BEZWZGLĘDNEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Dokładność  
pomiarów Uwaga:   Test należy wykonać w przypadku , gdy miernik 
aktywności nie jest wzorcowany  raz na rok  w laboratorium 
akredytowanym na zgodność z normą PN -EN ISO/IEC 17025  
1.1. W przypadku źródeł promieniowania 
gamma o energiach większy ch niż 
100  keV dokładność miernika wynosi 
maksymalnie  5% 
1.2. W przypadku źródeł promieniowania 
beta oraz promieniowania gamma o 
energiach do 100 keV dokładność miernika 
wynosi maksymalnie  10% 
PLANARNE KAMERY SCYNTYLACYJNE  
Dziennik Ustaw  – 67 –  Poz. 2759 
Częstotliwość : Testy specjal istyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Rozmiar  
piksela  1.1. Odchylenie   wartości rozmiaru piksela 
zmierzonych wzdłuż osi X i Y mieści się 
w  zakresie   ±5%  
1.2. Odchylenie rozmiaru piksel a od 
wartości podanej przez producenta mieści 
się w zakresie   ±10%  
2. Czułość  
systemu  Uwaga:   Test należy wykonać z zastosowaniem 99mTc, dla 
najczęściej stosowanego kolimatora  
Dla danego kolimatora odchylenie czułości 
systemu od wartości referencyjnej wynosi 
maksymalnie  10% 
KAMERY SPECT i SPECT/CT  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Dla każdej głowicy należy wykonywać wszystkie testy przewidziane dla kamer 
planarnych, a ponadto:  
Lp. Nazwa testu  Zakres 
opis testu  kryterium  
1. Tomograficzna 
rozdzielczość 
przestrzenna 
w  powietrzu  Uwaga : Test należy wykonać ze źródłem punktowym 
umieszczonym w odległości maksymalnie 1 cm od osi obrotu 
detektora, w pobliżu środka pola widzenia detektora. Do 
rekonstru kcji należy zastosować filtrowaną projekcję wsteczną , 
jeżeli to możliwe  jedynie z filtrem typu ramp. Jeżeli system 
wymaga zastosowania filtru strukturalnego , należy posłużyć się 
filtrem najmniej gładzącym, czyli o możliwie największej 
częstotliwości granic znej i największego rzędu  
1.1. Odchylenie rozdzielczości 
tomograficznej, określonej przez FWHM 
profilu zrekonstruowanego obrazu źródła 
punktowego wykreślonego wzdłuż osi X 
i  Y, od rozdzielczości przestrzennej 
określonej przez FWHM profilu obrazu 
tego ź ródła punktowego otrzymanego 
w  akwizycji planarnej wykreślonego 
wzdłuż osi X wynosi maksymalnie  10% lub 2 mm 
1.2. Odchylenie rozdzielczości 
tomograficznej, określonej przez FWHM 
profilu zrekonstruowanego obrazu źródła 
punktowego wykreślonego wzdłuż osi  Z, 
od rozdzielczości tomograficznej ±10%  
Dziennik Ustaw  – 68 –  Poz. 2759 
określonej przez FWHM profilu 
zrekonstruowanego obrazu źródła 
punktowego wykreślonego wzdłuż osi X 
i  Y mieści się w zakresie   
2. Jednorodność 
tomograficzna 
systemu  Uwaga:   Test należy wykonać przy zastosowaniu fa ntomu 
przeznaczonego do oceny całościowego działania kamer SPECT, 
np. fantomu Jaszczaka. Do rekonstrukcji, jeżeli to możliwe , 
zastosować filtrowaną projekcję wsteczną , jedynie z filtrem typu 
ramp ; jeżeli system wymaga zastosowania filtru strukturalnego , 
należy posłużyć się filtrem najmniej gładzącym, czyli o możliwie 
największej częstotliwości granicznej i największego rzędu. 
Należy zastosować korekcję pochłaniania metodą Changa ze 
współczynnikiem osłabiania µ = 0,11 cm-1. W przypadku kamery 
SPECT/CT należy  zastosować korekcję pochłaniania   
z użyciem modułu CT oraz rekonstrukcję obrazu  
2.1. Kontrast pomiędzy jakimkolwiek 
artefaktem kołowym a jednorodnym tłem 
wynosi maksymalnie  10% 
2.2. Odchylenie  pomiędzy wartością 
środkową a krawędziową piksela, dla 
warstwy jednorodnej fantomu   ±10%  
3. Test modułu CT  Uwaga:   W przypadku kamer SPECT/CT, w których moduł CT 
jest wykorzystywany w celach diagnostycznych, należy wykonać 
wszystkie testy specjalistyczne przewidziane dla tomografów 
komputerowych. Gdy moduł CT wykorzystywany jest  w celach  
lokalizacji zmian widocznych w badaniu SPECT oraz korekcji 
pochłaniania promieniowania, należy wykonać testy dla 
tomografów komputerowych  określone w punktach: wysokie 
napięcie oraz objętościowy tomograficzny indeks dawki 
(CTDIvol) 
KAMERY PET/CT  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Test modułu CT  Uwaga:   W przypadku kamer PET/CT, w których moduł CT 
jest wykorzystywany w celach diagnostycznych, należy 
wykonać wszystkie testy specjalistyczne  przewidziane dla 
tomografów komputerowych. Gdy moduł CT wykorzystywany 
jest w celach  lokalizacji zmian widocznych w badaniu  PET 
oraz korekcji pochłaniania promieniowania, należy wykonać 
testy dla tomografów komputerowych określone w punktach: 
wysokie napięcie oraz objętościowy tomograficzny indeks 
dawki (CTDI vol) 
 
Dziennik Ustaw  – 69 –  Poz. 2759 
III. Testy eksploatacyjne urządzeń radiologicznych stosowanych w radioterapii 
(teleradioterapii , brachyterapii  i terapii protonowej ) 
1. Określenia i pojęcia użyte w testach eksploatac yjnych w radioterapii:  
 
1) bezwzględna  pozycja wiązki  – pozycja wiązki terapeutycznej względem promieniowania 
rentgenowskiego  pomiędzy lampą a detektorem (wartość stała dla danego urządzenia) ; 
2) centralna wiązka protonowa –  wiązka znajdująca  się w izocet rum akceleratora ; 
3) CTDI 100 – wielkość dozymetryczna stosowana w tomografii komputerowej, wyrażana 
wzorem:  
CTDI100=1
𝐿𝐿⋅∫𝐷𝐷(𝑧𝑧)𝑑𝑑𝑧𝑧+50𝑚𝑚𝑚𝑚
−50𝑚𝑚𝑚𝑚 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
D(z) – rozkład dawki wzdłuż osi obrotu skanera CT (osi z) dla jednego pełnego obrotu lampy 
rentgenowskiej;  
4) CTDI vol – objętościowy tomograficzny indeks dawki, wielkość dozymetryczna stosowana 
w tomografii komputerowej wyznaczona zgodnie z zależnością:  
CTDIvol=𝐿𝐿
𝑑𝑑⋅(1
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐷𝐷𝐶𝐶100𝑐𝑐+2
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐷𝐷𝐶𝐶100𝑝𝑝) 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
d – odległość, o jaką przesuwa się stół podczas jednego pełnego obrotu lampy 
rentgenowskiej,  
CTDI100c – wartość CTDI 100 zmierzona w środku fantomu dozymetrycznego,  
CTDI 100p – średnia z wartości CTDI 100 zmierzonych na brzegach fantomu dozymetrycznego;  
5) fantom dozymetryczny – fantom z PMMA w kształcie cylindra symulującego głowę 
pacjenta o średnicy 16 cm, zaś dla fantomu symulującego ciało pacjenta o średnicy 32 cm;  
6) Fl – jednorodność wiązki promieniowania dla akceleratorów liniowych , wielkość 
definiowana wzorem:  
F𝑙𝑙=(𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚(𝑑𝑑)
𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚(𝑑𝑑)−1)⋅100 % 
gdzie:  
Dmax(d) – maksymalna wartość w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż głównej osi pola 
promieniowania w p łaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, na głębokości d, 
w  obszarze jednorodności pola,  
Dmin(d) – minimalna wartość w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż głównej osi pola 
promieniowania w płaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, na głębokości d, 
w  obszarze jednorodności pola;  
7) Fp – jednorodność wiązki promieniowania dla akceleratorów protonowych , wielkość 
definiowana wzorem:  
Dziennik Ustaw  – 70 –  Poz. 2759 
Fp= 𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚− 𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚  
𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 + 𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚  ⋅100 %  
gdzie:  
Dmax – maksymalna wartość w rozkł adzie dawki pochłoniętej wzdłuż osi pola 
promieniowania w płaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, w obszarze 
jednorodności pola,  
Dmin – minimalna  wartość w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż osi pola promieniowania 
w  płaszczyźnie prostopadłe j do centralnej osi wiązki, w obszarze jednorodności pola ; 
8) konwencjonalny medyczny akcelerator liniowy – akcelerator liniowy, w którym wiązki 
terapeutyczne są uzyskiwane poprzez przyspieszanie elektronów do energii nie mniejszej niż 
1  megaelektronowolt  (MeV), wiązki wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego  są formowane z zastosowaniem filtrów spłaszczających, obrót ramienia 
akceleratora jest możliwy jedynie w jednej płaszczyźnie;  
9) moc źródła – dla źródeł emitujących fotony w brachyterapii, w ielkość podawana 
w  świadectwie źródła, wyrażana często poprzez moc referencyjnej kermy w powietrzu lub 
aktywność źródła;  
10) niecentralna wiązka protonowa  – wiązka odchylona, trafiająca w inny punkt niż 
izocentrum  akceleratora;  
11) obszar jednorodności po la – dla wiązek wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego  jest to obszar pola promieniowania zdefiniowany przez normę PN -EN 
60976 „Medyczne urządzenia elektryczne – Medyczne akceleratory elektronowe  - 
Charakterystyki parametrów funkcjonalnych ”, dla wiązek elektronów jest to obszar 80 % 
wymiaru pola promieniowania;  
12) odchylenie badanego parametru fizycznego od wartości zalecanej :  
a) odchylenie procentowe  – wielkość opisana wzorem:  
𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  𝑝𝑝𝑝𝑝𝑜𝑜𝑜𝑜𝑦𝑦𝑦𝑦𝑝𝑝𝑜𝑜𝑝𝑝𝑦𝑦 =(𝑚𝑚
𝑝𝑝−1)⋅100 %  
b) odch ylenie bezwzględne – wielkość opisana wzorem:  
𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜𝑜ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  𝑏𝑏𝑦𝑦𝑏𝑏𝑝𝑝𝑏𝑏𝑏𝑏𝑦𝑦ę𝑜𝑜𝑦𝑦𝑦𝑦 =𝑚𝑚−𝑝𝑝 
gdzie:  
m – wartość zmierzona danego parametru fizycznego,  
p – wartość zalecana (np. wartość odniesienia, wartość nominalna) ; 
 
13) progowy kontrast  – poziom kontra stu, dla najmniejszej zauważalnej na obrazie różnicy 
pomiędzy obiektem a tłem;  
14) R 50 – głębokość w wodzie, w centralnej osi wiązki elektronów, na której dawka 
pochłonięta wynosi 50 % wartości maksymalnej dla odległości między powierzchnią fantomu 
wodnego a źródłem promieniowania równej 100 cm i wielkości pola promieniowania nie 
mniejszej niż 10 × 10 cm (dla R 50 ≤ 7cm) lub 20 × 20 cm (dla R 50 > 7cm), na poziomie 
powierzchni fantomu wodnego;  
15) R10, R90 – głębokość w wodzie w centralnej osi wiązki protonowe j, na której dawka 
pochłonięta spada do odpowiednio 10% i 90% dawki maksymalnej;  
Dziennik Ustaw  – 71 –  Poz. 2759 
16) rozdzielczość przestrzenna  – zdolność systemu obrazującego do rozróżniania 
rozmieszczonych blisko siebie obiektów wysokokontrastowych;  
17) SAD – odległość źródła promienio wania od izocentrum aparatu terapeutycznego;   
18) Sl – symetria wiązki promieniowania  o wielkości dawki D dla akceleratorów liniowych   
Sl=𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚∣∣∣𝐷𝐷(+𝑚𝑚,𝑑𝑑)
𝐷𝐷(−𝑚𝑚,𝑑𝑑)−1∣∣∣⋅100%  
gdzie:  
D(–x, d) i D(+x, d) – maksymalna  wartoś ć dawki pochłoniętej wzdłuż gł ównej osi pola 
promieniowania w płaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, w punkcie 
o  współrzędnej x , na głębokości d, w obszarze jednorodności pola;  
19) Sp – symetria wiązki promieniowania  dla akceleratorów protonowych , wielkość 
definiowana wz orem:  
Sp=𝐷𝐷1−𝐷𝐷2
𝐷𝐷1+ 𝐷𝐷2 ⋅100%  
gdzie:  
D1, D 2 – wartości całki z profilu poprzecznego dawki pochłoniętej jednorodnego pola 
promieniowania, odpowiednio dla ujemnej i dodatniej (lewej i prawej) połowy profilu ; 
20) SSD – odległość źródła pro mieniowania od punktu zdefiniowanego na skórze pacjenta;  
21) TPR 20,10 – parametr określający jakość wiązki wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego , zdefiniowany wzorem:  
TPR20,10=𝐷𝐷20
𝐷𝐷10 
gdzie:  
D20 i D 10 – dawka pochłonięta w wodzie , zmierzona w osi centralnej wiązki na głębokościach 
20 cm i 10 cm, w odległości 100 cm od źródła promieniowania, dla pola promieniowania 
o  wymiarach 10 × 10 cm.  
Parametr TPR 20,10 może zostać zmierzony zgodnie z powyższą definicją lub określony na 
podstawie  relacji  podanych  w  raporcie  technicznym  IAEA  nr  398  „Absorbed  Dose 
Determination in External Beam Radiotherapy ”; 
22) W – wydajność lampy rentgenowskiej , jest wyznaczana zgodnie z zależnością:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄 
gdzie:  
K – wartość zmierzonej kermy w powietrzu,  
Q – obciążenie prądowo -czasowe;  
Wydajność lampy rentgenowskiej w przypadku, gdy zadano odległość ognisko –detektor 
równą 1 m, wynosi:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄⋅(𝑑𝑑
𝑑𝑑0)2
 
gdzie:  
Dziennik Ustaw  – 72 –  Poz. 2759 
d – zmierzona odległość ognisko –detektor  promieniowania  rentgenowskiego  wyrażona 
w  metrach, 
d0 – odległość ognisko –detektor promieniowania rentgenowskiego równa 1 m;  
23) wartość odniesienia  – wartość parametru fizycznego wyznaczona w wyniku pomiarów 
przeprowadzonych po zainstalowaniu lub kalibracji urządzeń;  
24) warunki referencyjne  – warunki  pomiaru dawki pochłoniętej w wodzie, zdefiniowane 
w  raporcie technicznym IAEA nr 398  „Absorbed Dose Determination in External Beam 
Radiotherapy ”; 
25) współczynnik przejścia fantom wodny – fantom stały  – iloraz dawki pochłoniętej 
w  wodzie  zmierzonej  w  war unkach  referencyjnych  i  wskazania  komory  jonizacyjnej 
umieszczonej w fantomie stałym, skorygowanego na ciśnienie i temperaturę;  
26) wydajność – dla akceleratorów liniowych wielkość ta jest wyrażana jako wartość dawki 
zmierzona w określonych warunkach pomia rowych, przypadająca na 1 jednostkę 
monitorową;  
27) wydajność wiązki – dla akceleratorów liniowych wielkość ta jest wyrażana jako wartość 
dawki pochłoniętej, zmierzona w warunkach referencyjnych, przypadająca na 1 jednostkę 
monitorową;  
28) wysokoenergetycz ne promieniowanie rentgenowskie – promieniowanie rentgenowskie   
o maksymalnej energii widma nie mniejszej niż 1 megaelektronowolt (MeV);  
29) względna pozycja wiązki  – pozycja wiązki terapeutycznej względem zmierzonej pozycji 
innej wybranej wiązki napromien ianej w tym samym planie terapeutycznym ; 
30) Z – zmienność , wielkość opisana wzorem:  
Z=𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚−𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
0,5⋅(𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚+𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100% 
gdzie:  
mmax – maksymalna wartość pomiaru danej wielkości,  
mmin – minimalna wartość pomiaru danej wielkości.  
 
2. Testy fizycznych parametrów technicznych i dozymetrycznych zapewniających 
bezpieczne stosowanie aparatów terapeutycznych do teleradioterapii , brachyterapii , 
radioterapii  protonowej , symulatorów i komputerowych systemów planowania leczenia 
przeprowadza się dla wiązek, akcesoriów i skal używanych w praktyce klinicznej.  
 
 
III.1.  TESTY EKSPLOATACYJNE KONWENCJONALNYCH MEDYCZNYCH 
AKCELERATORÓW LINIOWYCH  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Test Kryterium  
Uwaga:  Jeżeli wynik oceny testu zależy od zastosowanej wiązki p romieniowania, test 
należy wykonać dla wszystkich wiązek wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego i elektronów stosowanych w praktyce klinicznej, chyba że w treści 
Dziennik Ustaw  – 73 –  Poz. 2759 
podano inaczej  
Codziennie  1. System blokady drzwi 
wejściowych do pomieszczenia 
terapeutycznego  Funkcjonalność  
2. System interwizji i interfonii  Funkcjonalność  
3. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
4. Telemetr  Funkcjonalność  
5. Centratory  
 Dla odległości izocentrycznej 
wyznaczona  odległość między 
punkt em przecięć projekcji 
wiązek światła z centratorów 
bocznych oraz centratora 
strzałkowego a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej nie 
jest większa niż  2 mm  
6. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
6.1. Dla pola 10 × 10 c m odchylenie 
między wymiarami pola 
świetlnego zmierzonymi wzdłuż 
osi głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola 
mieści się w zakresie   ±2 mm 
6.2. Dla pola 10 × 10 cm zmierzona 
odległość między 
poszczególnymi kra wędziami 
pola świetlnego a środkiem 
obrazu krzyża nie różni się od 
odległości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola o więcej niż  ±2 mm 
7. Stałość wydajności  
 Dla wiązek 
wysokoenergetycznego 
promieniowania rentgenowskiego 
i elektronów  odchylenie 
zmierzonej wartości wydajności 
od wartości odniesienia mieści się 
w zakresie   ±3%  
Dziennik Ustaw  – 74 –  Poz. 2759 
 8. Obrazowanie elektronicznym detektorem obrazowym 
(EPID) przy użyciu  wiązki kilowoltowej lub 
megawoltowej  
Codziennie  8.1 Zabezpieczenia antykolizyjne  Funkcjo nalność  
 
8.2 Pozycjonowanie urządzenia.  
Odchylenie  położenia między 
pozycjami lasera na fantomie po 
ostatnim przesunięciu 
a  znacznikami na fantomie 
użytymi do początkowej 
konfiguracji fantomu nie większ e 
niż 2 mm  
 
1 mm dla radiochirurgii 
stereotaktyczn ej 
 
8.3 Odchylenie położenia izocentrum 
systemu obrazowania od 
położenia izocentrum 
akceleratora nie większe niż  2 mm 
 
1 mm dla radiochirurgii 
stereotaktycznej  
9.  Obrazowanie w tomografii komputerowej wiązki 
stożkowej  (CBCT) przy użyciu wiązki kilowol towej lub 
megawoltowej   
9.1. Zabezpieczenia antykolizyjne  Funkcjonalność  
 
9.2. Pozycjonowanie  tomografu 
komputerowego wiązki 
stożkowej.  
Różnica  położenia między 
znacznikami oświetlonymi 
laserem  na fantomie po ostatnim 
przesunięciu a znacznikami na 
fantomie użytymi do początkowej 
konfiguracji fantomu nie większa 
niż 2 mm 
 
1 mm dla radiochirurgii 
stereotaktycznej 
 9.3. Odchylenie położenia izocentrum 
systemu obrazowania od 
położenia izocentrum 
akceleratora nie większe niż  2 mm  
 
1 mm dla radiochirurgii 
stereotaktycznej 
 
Co tydzień  10. Akcesoria aparatu: kolimatory 
wiązek elektronów, kliny 
mechaniczne, półki do 
akcesoriów i tace do osłon  Funkcjonalność  
11. Zabezpieczenia antykolizyjne  Funkcjonalność  
12. Izocentrum mechaniczne  
Dziennik Ustaw  – 75 –  Poz. 2759 
 Średnica kuli zawieraj ącej obrazy 
środków krzyży symulacji 
świetlnej dla ruchów obrotowych 
ramienia, kolimatora i kolumny 
stołu nie jest większa niż  2 mm  
13. Centratory  
13.1.  Dla odległości izocentrycznej 
odległość między punktem 
przecięć projekcji wiązek świateł 
z centrato rów bocznych i   
centratora strzałkowego 
a  izocentrum nie jest większa niż  2 mm  
13.2.  W obszarze ±20 cm od 
izocentrum wzdłuż poprzecznej 
osi pola świetlnego odległość 
między odpowiednimi wiązkami 
światła z centratorów bocznych 
nie jest większa niż  1 mm  
13.3.  W obszarze ±20 cm od 
izocentrum wzdłuż kierunku 
pionowego odległość między 
wiązką światła z centratora 
strzałkowego a odpowiednią linią 
krzyża symulacji świetlnej nie 
jest większa niż  2 mm  
13.4.  W odległości izocentrycznej dla 
położenia ramienia a kceleratora 
0° i 180° odległość między 
punktem przecięcia wiązek 
światła z centratora wstecznego 
a  izocentrum nie jest większa niż  2 mm  
14. Telemetr  
 Dla odległości izocentrycznej 
odchylenie  między wskazaniem 
telemetru a nominalną odległością 
źródło –izocentrum podaną przez 
producenta urządzenia mieści się 
w zakresie   ±2 mm 
15. Stałość wydajności wiązki  
 Dla wszystkich wiązek 
promieniowania odchylenie 
wartości wydajności wiązki ±2%  
Dziennik Ustaw  – 76 –  Poz. 2759 
wyznaczonej na podstawie 
pomiarów w fantomie stałym lub 
zmierzonej w fan tomie wodnym 
od wartości odniesienia mieści się 
w zakresie   
Co 4  miesiące  16. Blokady dla filtrów klinowych  Funkcjonalność  
17. Awaryjny licznik dawki  Funkcjonalność  
18. Telemetr  
 W zakresie odległości ±15 cm od 
izocentrum  odchylenie  między 
odleg łością od izocentrum 
wyznaczaną za pomocą telemetru 
a zmierzoną odległością od 
izocentrum  mieści się w zakresie   ±2 mm 
19. Ruch stołu terapeutycznego  
19.1.  Dla poprzecznego, podłużnego 
i  pionowego ruchu stołu 
w  zakresie odległości ±20 cm od 
izocentru m różnica między 
zmierzonym przesuwem stołu 
a  wskazaniami elektronicznymi 
lub mechanicznymi  mieści się 
w  zakresie   ±2 mm 
19.2.  Dla pionowego ruchu stołu w 
zakresie odległości ±20 cm od 
izocentrum, przy pionowym 
ustawieniu ramienia, odległość 
między obr azem środka krzyża 
symulacji świetlnej uzyskiwanym 
podczas przesuwu stołu 
a  obrazem środka krzyża 
symulacji świetlnej 
wyznaczonym w odległości 
izocentrycznej nie jest większa 
niż 2 mm  
20. Poprawność wskazań skali ruchu obrotowego ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu  
20.1.  Dla wskazań położeń: 0°, 90°, 
180°, 270° w przypadku ruchów 
obrotowych ramienia 
i  kolimatora, odchylenie  między 
zmierzonym położeniem ramienia ±1° 
Dziennik Ustaw  – 77 –  Poz. 2759 
i kolimatora a wskazaniem 
elektronicznym lub 
mechanicznym  mieści się 
w  zakresie   
20.2. Dla wskazań położeń: 0°, 90°, 
270° w przypadku ruchów 
obrotowych kolumny stołu, 
odchylenie  między zmierzonym 
położeniem kolumny stołu 
a  wskazaniem elektronicznym 
lub mechanicznym  mieści się 
w  zakresie   ±1° 
21. Symulacja świetlna pola promieniowania  w odległości 
izocentrycznej  
21.1.  Dla ustawionych wymiarów pól 
≤  20 cm różnica między 
wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi 
głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola nie 
jest większa niż  ±2 mm 
21.2. Dla ustawionych wymiarów pól 
≤  20 cm zmierzona odległoś ć 
między poszczególnymi 
krawędziami pola świetlnego 
a  środkiem obrazu krzyża nie 
różni się od odległości ustawionej 
na elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola o więcej niż  ±2 mm 
22. Zgodność  pola wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego z polem świetlnym w odległości 
izocentrycznej  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla co najmniej jednego pola 
z zakresu 10 × 10 cm do 20 × 20 cm. W okresie roku test 
należy przeprowadzić dla wszystkich s tosowanych 
w  praktyce klinicznej wiązek wysokoenergetycznego 
promieniowania rentgenowskiego  
 Odległość między odpowiednimi 
bokami pola promieniowania 
i  pola świetlnego nie jest większa 2 mm  
Dziennik Ustaw  – 78 –  Poz. 2759 
niż 
23. Wielkość pola promieniowania w odległości 
izocentryc znej 
 Uwaga:  Test należy wykonać dla wybranej energii 
wysokoenergetycznego promieniowania rentgenowskiego 
i  co najmniej jednego pola z zakresu 10 × 10 cm do 
20  ×  20 cm  
 Odchylenie  między wymiarami 
pola promieniowania 
zmierzonymi wzdłuż osi 
głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola 
mieści się w zakresie   ±2 mm 
24. Stałość jakości wiązek promieniowania  
24.1.  Dla wysokoenergetycznego 
promieniowania rentgenowskiego 
odchylenie wartości wielkości 
TPR 20,10 od wartości odniesienia 
mieści się w zakresie   ±1%  
24.2.  Dla wiązek elektronów 
odchylenie  wyznaczonej wartości 
wielkości R 50 i wartości 
odniesienia mieści się w zakresie   ±2 mm 
25. Stałość profili wiązek promieniowania  
 Uwaga:  Test przeprowadzić dla wiązek 
wysokoenergetycznego promieniowania rentgenowskiego 
dla pola o wymiarze co najmniej 30 × 30 cm  
Punktowe różnice między 
profilami zmierzonymi wzdłuż 
osi głównych a profilami 
referencyjnymi (zmierzonymi 
w  trakcie pomiarów do systemu 
planowania lecze nia) w obszarze 
jednorodności pola mieszczą się 
w zakresie   ±2%  
26. Symetria wiązek promieniowania  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich wiązek 
promieniowania, dla których przeprowadzono test 
z  punktu  25 
Dziennik Ustaw  – 79 –  Poz. 2759 
26.1.  Dla wiązek 
wysokoenergetycznego 
promieniowania rentgenowskiego 
obliczona wartość symetrii wiązki 
nie jest większa niż  2% 
26.2.  Dla wiązek elektronów obliczona 
wartość symetrii wiązki nie jest 
większa niż  3% 
27. Stałość współczynnika klina mechanicznego 
sterowanego automatycznie  
 Odch ylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina 
mechanicznego od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2%  
Co 6  miesięcy  28. Izocentrum wysokoenergetycznego promieniowania 
rentgenowskiego  
 Średnica kuli zawierającej 
izocentrum promieniowania oraz 
izocentrum wskazywane przez 
centratory nie jest większa niż  2 mm  
29. Stałość wydajności  
 
 Uwaga : Test należy wykonać, jeżeli podczas pomiaru 
wydajności wiązki w testach tygodniowych wykorzystuje 
się fantom stały  
Dla wszystkich wiązek 
promieniowania o dchylenie 
wartości wydajności wiązki 
zmierzonej w fantomie wodnym 
od wartości odniesienia mieści się 
w zakresie   ±2%  
30. Stałość wydajności dla ruchu obrotowego ramienia 
akceleratora  
 Dla położeń ramienia 
akceleratora: 90°, 180°, 270° dla 
wiązek wysoko energetycznego 
promieniowania rentgenowskiego 
oraz 90°, 270° dla wiązek 
elektronów odchylenie 
zmierzonej wartości wydajności 
od wartości wydajności 
zmierzonej w położeniu ramienia ±2%  
Dziennik Ustaw  – 80 –  Poz. 2759 
0° mieści się w zakresie  
31. Liniowość zależności dawki od liczby jed nostek 
monitorowych  
 Dla stosowanego w praktyce 
klinicznej zakresu liczb jednostek 
monitorowych odchylenie 
zmierzonych wartości dawki od 
prostej przechodzącej przez 
początek układu współrzędnych 
oraz punkt, dla którego 
standardowo wykonywany jest 
pomiar wydajności , mieści się 
w  zakresie   ±1%  
32. Stałość współczynnika klina dynamicznego  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina 
dynamicznego od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2%  
Co 6  miesięcy  33. Obrazowanie elektronicznym detek torem obrazowym  
(EPID)  przy użyciu wiązk i kilowoltow ej 
33.1.  Koordynacja zbieżności 
obrazowania  
Odchylenie położenia izocentrum 
systemu obrazowania od 
położenia izocentrum 
akceleratora nie większe niż  2 mm  
  
1 mm dla radiochirurgii 
stereotaktycznej/radio - 
terapii stereotaktycznej  
33.2 Skalowanie uzyskanego obrazu 
dokonanego poprzez porównanie  
odległości między markerem 
centralnym a markerami 
peryferyjnymi po porównaniu 
z  określoną na fantomie 
odległością. Różnica nie większa 
niż 2 mm  
 
1 mm dla radiochi rurgii 
stereotaktycznej/radio - 
terapii stereotaktycznej  
 
34. Obrazowanie elektronicznym detektorem obrazowym 
(EPID) przy użyciu wiązk i megawoltow ej 
34.1.  Koordynacja zbieżności 
obrazowania.  
Odchylenie położenia izocentrum 
systemu obrazowania od 
położenia izocentrum 
akceleratora nie większe niż  2 mm  
 
1 mm dla  radiochirurgii 
stereotaktycznej/radio - 
terapii stereotaktycznej  
 
 
Dziennik Ustaw  – 81 –  Poz. 2759 
34.2.  Skalowanie uzyskanego obrazu 
dokonanego poprzez porównanie  
odległości między markerem 
centralnym a markerami 
peryferyjnymi  po porównaniu 
z  określoną na fantomie 
odległością. Różnica nie większa 
niż  2 mm  
 
1 mm dla  radiochirurgii 
stereotaktycznej/radio - 
terapii stereotaktycznej  
 
35. Obrazowanie w tomografii komputerowej wiązki 
stożkowej  (CBCT) przy użyciu wiązki kilowolto wej lub 
megawoltowej  
35.1.  Geometryczne zniekształcenie 
obrazu mierzone za pomocą 
odpowiedniego fantomu nie 
większe niż   2 mm  
 
 1 mm dla  
radiochirurgii 
stereotaktycznej/radio - 
terapii stereotaktycznej  
 
35.2.  Dla wartości HU odchylenie 
mieści się w za kresie  ±40 HU 
 
 
35.3.  Rozdzielczość przestrzenna 
obrazu, kontrast obrazu, 
jednorodność większe lub równe 
uzyskanym w testach 
akceptacyjnych.  
Szum obrazu mniejszy lub równy 
uzyskanemu w testach 
akceptacyjnych  – 
Co 12 miesięcy  36. Wydajność wiązek promieni owania  
36.1.  Powtarzalność wydajności  
Dla wszystkich wiązek 
promieniowania odchylenie 
standardowe pojedynczego 
pomiaru wartości wydajności 
w  stosunku do średniej wartości 
wydajności z co najmniej 
5  pomiarów następujących 
bezpośrednio po sobie nie jest 
większe niż  0,5%  
36.2.  Stałość wydajności podczas 
dnia pracy  
Dla wszystkich wiązek 
promieniowania odchylenie ±2%  
Dziennik Ustaw  – 82 –  Poz. 2759 
zmierzonej wartości wydajności 
na zakończenie całodziennej 
pracy akceleratora w warunkach 
klinicznych od wartości 
wydajności zmierzonej na 
początku dnia pracy akceleratora 
mieści się w zakresie  
37. Stałość współczynnika przejścia fantom wodny – 
fantom stały  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika przejścia fantom 
wodny – fantom stały od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2%  
38. Stałość współczynnika klina mechanicznego 
sterowanego manualnie  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina 
mechanicznego od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2%  
 39.  Obrazowanie elektronicznym detektorem obrazowym  
(EPID)  przy  użyciu wiązk i megawoltow ej 
39.1. Dokładność ułożenia ramienia 
elektronicznego detektora 
obrazowego w całym zakresie 
wynosi  ±5 mm 
 
39.2. Odchylenie dawki 
promieniowania dla wartości  
odniesienia  jednostki 
monitorowej  (MU)  mieści się 
w  zakresie  ±5%   
 
40. Obrazowanie elektronicznym detektorem obrazowym 
(EPID) przy użyciu wiązk i kilowoltow ej 
 
40.1. Odchylenie zmierzonej przy 
ustalonych parametrach 
ekspozycji grubości warstwy 
półchłonnej (HVL) aluminium od 
wartości odniesienia  mieści się 
w  zakresie  ±5% 
 
40.2. Odchylenie dawki 
promieniowania od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±20%   
 
Dziennik Ustaw  – 83 –  Poz. 2759 
41. Obrazowanie w tomografii komputerowej wiązki 
stożkowej  (CBCT)  przy użyciu wiązki kilowoltowej lub 
megawoltowej   
41.1 Odchylenie dawki 
promieniowania dla  wiązki 
kilowoltowej od  wartości 
odniesienia mieści się w zakresie   
±20%   
 
41.2 Odchylenie dawki 
promieniowania dla wiązki 
megawoltowej od  wartości 
odniesienia na jednostkę 
monitorową  (MU) mieści się 
w  zakresie  ±5%  
 
III.2.  TESTY EKSPLOATACYJNE KONWENCJO NALNYCH SYMULATORÓW 
TERAPEUTYCZNYCH  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Opis testu  Kryterium  
Uwaga : Wszystkie testy należy wykonać dla SAD = 100 cm. Dla testów związanych 
z  polem świetlnym i polem promieniowania wielkość pola wyznaczana jest przez druty  
Codzien nie 1. System blokady drzwi wejściowych 
do pomieszczenia symulatora  Funkcjonalność  
2. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
3. Telemetr  Funkcjonalność  
4. Centratory  
 W odległości izocentrycznej – 
odległość między punktem przeci ęć 
projekcji wiązek światła z centratorów 
bocznych i centratora strzałkowego 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej nie jest większa niż  2 mm  
5. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
5.1. Dla pola 10 × 10 cm odchyleni e między 
wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych pola 
a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola mieści się w zakresie  ±2 mm 
5.2. Dla pola 10 × 10 cm odchylenie  ±2 mm  
Dziennik Ustaw  – 84 –  Poz. 2759 
odległości między poszczególnymi 
krawędziami pola świetlnego 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej od wartości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola mieści się w zakresie  
Co tydzień  6. Izocentrum mechaniczne  
 Średnica kuli zawierającej obrazy 
środków krzyży symulac ji świetlnej dla 
ruchu obrotowego ramienia 
i  kolimatora nie jest większa niż  2 mm  
7. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
7.1. Dla pola ≤ 20 cm różnica między 
wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych pola  
a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola nie jest większa niż  2 mm  
7.2. Dla pola ≤ 20 cm odchylenie  odległości 
między poszczególnymi krawędziami 
pola świetlnego a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej od wartości 
ustawionej na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola mieści się 
w zakresie   ±2 mm 
7.3. Dla pola > 20 cm  odchylenie   między 
wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych pola 
a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola mieści się w zakresie  ±1%  
7.4. Dla pola > 20 cm  odchylenie  odległości 
między poszczególnymi krawędziami 
pola świetlnego a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej od wartości 
ustawionej na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola mieści się 
w zakr esie  ±1%  
8. Izocentrum promieniowania  
 Średnica kuli zawierającej izocentrum 
promieniowania dla ruchu obrotowego 2 mm  
Dziennik Ustaw  – 85 –  Poz. 2759 
ramienia i kolimatora oraz izocentrum 
wskazywane przez centratory nie jest 
większa niż  
9. Pole promieniowania w odległości izocentr ycznej  
Uwaga:  Test należy wykonać dla co najmniej jednego pola z zakresu 
10 × 10 cm do 20 × 20 cm  
9.1. Odchylenie  między wymiarami pola 
promieniowania zmierzonymi wzdłuż 
osi głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkoś ci pola  mieści się 
w zakresie   ±2 mm 
9.2. Odchylenie o dległości między 
poszczególnymi krawędziami pola 
promieniowania a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej od wartości 
ustawionej na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola mieści się 
w zakresie   ±2 mm 
10. Telemetr  
 W odległości izocentrycznej odchylenie 
między wskazaniem telemetru 
a  nominalną odległością źródło –
izocentrum  mieści się w zakresie  ±5 mm 
11. Centratory  
11.1.  W odległości izocentrycznej odległość 
między punktem przecięć projek cji 
wiązek światła z centratorów bocznych 
i centratora strzałkowego a izocentrum 
nie jest większa niż  2 mm  
11.2.  Odległość między odpowiednimi 
projekcjami wiązek światła 
z  centratorów bocznych w obszarze 
±20 cm od izocentrum wzdłuż kierunku 
poziomego ni e jest większa niż  1 mm  
11.3.  W obszarze ±20 cm od izocentrum 
wzdłuż kierunku pionowego odległość 
między projekcjami wiązki światła 
z  centratora strzałkowego 
a  odpowiednimi liniami krzyża 
symulacji świetlnej nie jest większa niż  2 mm  
12. Ruch stołu  
Dziennik Ustaw  – 86 –  Poz. 2759 
 Dla poprzecznego, podłużnego 
i  pionowego ruchu stołu w zakresie 
±20 cm od izocentrum odchylenie   
między zmierzonym przesuwem stołu 
a  wskazaniami elektronicznymi lub 
mechanicznymi  mieści się w zakresie  ±2 mm 
Co 3  miesiące  13. Zabezpieczenia antykolizy jne Funkcjonalność  
14. Poprawność wskazań 0° skali ruchu obrotowego ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu  
14.1.  Dla położenia 0° ramienia, kolimatora 
i  kolumny stołu odchylenie  między 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a  wskazaniami elektronicznymi  mieści 
się w zakresie  ±0,5°  
14.2.  Dla położenia 0° ramienia, kolimatora 
i  kolumny stołu odchylenie  między 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a  wskazaniami mechanicznymi  mieści 
się w zakresie  ±1° 
15. Izocentrum mechaniczne  
 Średnica kuli zawierającej obrazy 
środków krzyży symulacji świetlnej dla 
ruchu obrotowego ramienia, kolimatora 
i kolumny stołu nie jest większa niż  2 mm  
16. Pionowość ruchu stołu  
 Odległość między obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej 
uzyskiwanym podczas przesuwu stołu 
w zakresie ±20 cm od izocentrum 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej wyznaczonym w odległości 
izocentrycznej nie jest większa niż  2 mm  
Co 6 miesięcy  17 Tor wizyjny  
17.1.  Wartość rozdzielczości przestr zennej 
nie jest mniejsza niż  0,8 pl/mm  
17.2.  Wartość progowego kontrastu nie jest 
większa od wartości odniesienia  – 
17.3.  Brak zniekształceń geometrycznych 
obrazu w ocenie wizualnej  – 
Co 12 miesięcy  18. Poprawność wskazań skali ruchu obrotowego ramien ia, 
Dziennik Ustaw  – 87 –  Poz. 2759 
kolimatora i kolumny stołu  
18.1.  Dla położeń ramienia i kolimatora: 90°, 
180°, 270° oraz 90° i 270° kolumny 
stołu odchylenie  między zmierzonym 
położeniem ramienia, kolimatora 
i  kolumny stołu a wskazaniami 
elektronicznymi  mieści się w zakresie  ±0,5°  
18.2.  Dla położeń ramienia i kolimatora: 90°, 
180°, 270° oraz 90° i 270° kolumny 
stołu odchylenie  między zmierzonym 
położeniem ramienia, kolimatora 
i  kolumny stołu a wskazaniami 
mechanicznymi  mieści się w zakresie  ±1° 
19. Izocentrum promieniowania  
 Średnica kuli zawierającej izocentrum 
promieniowania dla ruchu obrotowego 
ramienia, kolimatora i kolumny stołu 
oraz izocentrum wskazywane przez 
centratory nie jest większa niż  2 mm  
20. Wysokie napięcia  
20.1.  Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla trzech wartości wysokiego napięcia 
pokrywających zakres stosowany 
klinicznie odchylenie zmierzonej 
wartości wysokiego napięcia od 
wartości ustawionej mieści się 
w  zakresie   ±10%  
20.2.  Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla trzech wartości wyso kiego napięcia 
pokrywających zakres stosowany 
klinicznie odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od 
wartości średniej mieści się w zakresie  ±5%  
21. Wydajność lampy rentgenowskiej  
21.1.  Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Zmienność wartości wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie obciążenia 
prądowo-czasowego w zakresie 20% 
Dziennik Ustaw  – 88 –  Poz. 2759 
stosowanym klinicznie nie jest większa 
niż 
21.2. Powtarzalność wartości wydajności  
Dla wielokrotnych pomiarów przy 
stałych parametrach ekspozycji 
odchylenie zmierzonych wartości 
wydajności od wartości średniej mieści 
się w zakresie  ±20%  
22. Warstwa półchłonna  
 Wartość warstwy półchłonnej nie jest 
mniejsza niż wartość minimalna dla 
rzeczywistej wartości wysokiego 
napięcia tabela 1  
 
Tabela 1. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: minimalne wartości warstw 
półchłonn ych HVL dla poszczególnych  napięć  
Wysokie napięcie  
[kV]  Minimalna warstwa półchłonna [mm Al]  
50 1,5 
60 1,8 
70 2,1 
80 2,3 
90 2,5 
100 2,7 
110 3,0 
120 3,2 
130 3,5 
140 3,8 
150 4,1 
 
III.3.  TESTY EKSPLOATACYJNE TOMOGRAFÓW KOMPUTEROWYCH  
UŻYWANYCH DLA POTRZEB RADIOTERAPII  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Opis testu  Kryterium  
Uwaga:  W przypadku skanerów CT wykorzystywanych również w celach 
diagnostycznych , należy wykonywać wszystkie testy podstawowe i specjalistyczne 
określone  dla tomografii komputerowej  odpowiednio w części I.1 i I.2  
Codziennie  1. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
2. Centratory zewnętrzne  
Dziennik Ustaw  – 89 –  Poz. 2759 
2.1. Odchylenie  międ zy nominalną a zmierzoną 
odległością pomiędzy położeniem 
obrazowanej warstwy a punktem przecięć 
projekcji wiązek światła centratorów 
mieści się w zakresie  ±2 mm 
2.2. W granicach szerokości stołu odległość 
między odpowiednimi wiązkami światła 
z  centrato rów bocznych nie jest większa 
niż 2 mm  
2.3 Odległość między płaszczyzną centratora 
strzałkowego oraz płaszczyzną centratora 
bocznego poziomego a izocentrum 
wirtualnym mieści się w zakresie  ±1 mm  
3. Wartość HU  
 Dla wszystkich stosowanych klinicznie 
wartości wysokiego napięcia odchylenie 
między średnią wartością HU zmierzoną 
w  obszarze materiału o gęstości 
elektronowej wody a wartością 0 HU 
mieści się w zakresie  ±5 HU  
4. Poziom szumu  
 Różnica między odchyleniem 
standardowym wartości HU zmierzonym 
dla ROI w obszarze obrazu fantomu 
wodnego lub ekwiwalentnego tkance 
miękkiej a wartością odniesienia nie jest 
większa niż  Zgodnie z zaleceniami 
producenta  
Co miesiąc   5. Centratory zewnętrzne  
5.1. Odległość centratora strzałkowego od 
bocznej krawędzi st ołu w obszarze około 
1  m nie zmienia się o więcej niż  2 mm  
5.2. Linie centratorów bocznych tworzą kąt 
prosty z centratorem strzałkowym 
z  dokładnością nie mniejszą niż  ±0,5°  
6. Stół symulatora  
6.1. Dla obciążenia stołu około 70 kg podczas 
wsuwania s tołu w gantry w całym zakresie 
jego podłużnego ruchu wysokość , na której 
znajduje się blat stołu, zmierzona 
w  obszarze płaszczyzny poprzecznej 
wskazywanej przez pionowe centratory 
boczne umieszczone w gantry nie powinna ±2 mm 
Dziennik Ustaw  – 90 –  Poz. 2759 
zmieniać się bardziej niż o  
6.2. Dla obciążenia stołu około 70 kg różnica 
w  wysokości prawej i lewej krawędź blatu 
stołu w obrazie tomograficznym nie 
powinna być większa niż  ±2 mm 
6.3. Dla pełnego zakresu ruchu podłużnego 
i  pionowego stołu przy obciążeniu około 
70 kg różnica mię dzy rzeczywistym 
położeniem stołu a położeniem stołu 
wskazanym przez skalę elektroniczną nie 
powinna być większa niż  ±2 mm 
6.4. Dla stołu o obciążeniu około 70 kg 
przesuniętego o odległość 30 cm, a 
następnie przesuniętego o taką samą 
odległość w kierunku  przeciwnym, 
odchylenie  między początkową i końcową 
pozycją stołu mieści się w zakresie  ±1 mm 
7. Jednorodność obrazu  
 Maksymaln e odchylenie  średnich wartości 
HU (ROI o średnicy około 10% średnicy 
fantomu) zmierzonych w centralnym 
i  brzegowym obszarze  obrazu fantomu 
wodnego lub ekwiwalentnego tkance 
miękkiej mieści się w zakresie  ±10 HU  
8. Geometryczna poprawność obrazu  
 Odchylenie  między zmierzonymi 
odległościami a wartościami nominalnymi 
na obrazie fantomu zawierającego 
struktury o znanych rozmi arach, 
uzyskanym przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
mieści się w zakresie  ±1 mm 
Co 6  miesięcy  9. Grubość warstwy obrazowanej  
9.1. Dla grubości obrazowanej warstwy 
<  1  mm różnica między wartością 
zmierzoną a wartością ustawioną n ie jest 
większa niż  0,5 mm  
9.2. Dla grubości obrazowanej warstwy ≥ 1mm 
i ≤ 2 mm odchylenie wartości zmierzonej 
od wartości ustawionej mieści się 
w   zakresie   ±50%  
9.3. Dla grubości obrazowanej warstwy ±1 mm  
Dziennik Ustaw  – 91 –  Poz. 2759 
>  2  mm odchylenie  między wartością 
zmierzoną a w artością ustawioną mieści się 
w zakresie   
Co 12 miesięcy  10. Dokładność położenia gantry  
 Dla pionowego położenia gantry, 
odchylenie  między zmierzonym 
położeniem gantry a położeniem gantry 
wskazywanym przez skalę elektroniczną 
mieści się w zakresi e  ±1° 
11. Wartość HU  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich stosowanych 
klinicznie wartości wysokiego napięcia. Test należy wykonać dla 
co najmniej trzech materiałów, w tym dla takiego, dla którego 
wartość odniesienia dla wartości HU jest niższa n iż -500, z zakresu 
od -100 do +100 oraz większa niż +500  
 Dla klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji  odchylenie  między średnimi 
wartościami HU zmierzonymi w obszarze 
materiałów o różnej gęstości a wartościami 
odniesienia dla tych materiałów mieści się 
w zakresie   ±20 HU  
12. Rozdzielczość przestrzenna  
 Wartość rozdzielczości przestrzennej jest 
zgodna z zaleceniami producenta  – 
13. Objętościowy tomograficzny indeks dawki (CTDI vol) 
 Uwaga:  Test należy wykonać dla klinicznie stosowanych 
ustawień : filtracji wiązki, szerokości kolimacji wiązki, wysokiego 
napięcia, iloczynu natężenia prądu i czasu ekspozycji  
 Odchylenie objętościowego 
tomograficznego indeksu dawki od 
wartości wyświetlanej na konsoli 
tomografu komputerowego lub podanej 
przez produc enta lub wartości odniesienia 
mieści się w zakresie  ±20%  
 
III.4.  TESTY EKSPLOATACYJNE APARATÓW TERAPEUTYCZNYCH DO 
BRACHYTERAPII  
III.4.1. Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów technicznych 
i  dozymetrycznych automatycznie sterow anych urządzeń do brachyterapii z ładowaniem 
następowym przy zastosowaniu źródła kroczącego  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Dziennik Ustaw  – 92 –  Poz. 2759 
Opis testu  Kryterium  
Codziennie  1. Poprawne działanie świateł 
ostrzegawczych  Funkcjonalność  
2. Poprawne działanie interfonii i interw izji Funkcjonalność  
3. Przerwanie napromienienia po zadanym 
czasie  Funkcjonalność  
4. Poprawność wpisu daty, godziny 
i  aktywności źródła  Funkcjonalność  
5. Przerwanie napromienienia otwarciem 
drzwi do pomieszczenia terapeutycznego  Funkcjonalność  
Co 3 miesiące  6. Przerwanie napromienienia przyciskiem 
awaryjnym  Funkcjonalność  
7. Działanie zastępczego zasilania 
w  przypadku utraty zasilania z sieci  Funkcjonalność  
8. Funkcja informująca o utrudnieniu 
poruszania się źródeł w kateterach  Funkcjonalność  
9. Poprawność działania połączeń aplikator –
prowadnica przesyłająca  Funkcjonalność  
10. Poprawność działania połączeń 
prowadnica przesyłająca –indekser  Funkcjonalność  
11. Działanie podręcznego monitora 
promieniowania  Funkcjonalność  
12. Pozycja źródła  
 Odchylenie  między zmierzoną pozycją źródła 
a wartością ustawioną mieści się w zakresie  ±2 mm 
Co 6  miesięcy  13. Stałość długości prowadnicy  
 Dla danej prowadnicy,  odchylenie  między 
zmierzoną wartością długości prowadnicy 
a  wartością podaną przez prod ucenta lub, 
w  przypadku braku tej wartości, wartością 
odniesienia mieści się w zakresie  ±1 mm 
Co 12 
miesięcy  14. Poprawność funkcjonowania mechanizmu 
awaryjnego (ręcznego) wycofania źródła  Funkcjonalność  
15. Czas przesuwu źródła do pozycji 
terapeutycz nej Zgodnie z zaleceniami 
producenta  
Po każdej 
wymianie 
źródła  16. Moc źródła  
 Dla danego źródła, odchylenie zmierzonej 
mocy źródła od wartości nominalnej podanej 
przez producenta  mieści się w zakresie  ±5%  
Dziennik Ustaw  – 93 –  Poz. 2759 
III.4.2. Częstotliwość wykonywania i toleranc je dla fizycznych parametrów technicznych 
i  dozymetrycznych automatycznie sterowanych urządzeń do brachyterapii z ładowaniem 
następowym przy zastosowaniu niskiej mocy dawki (LDR) lub średniej mocy dawki (MDR)  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Opis testu  Kryteri um 
Codziennie  1. Poprawne działanie świateł 
ostrzegawczych  Funkcjonalność  
2. Poprawne działanie interfonii i interwizji  Funkcjonalność  
3. Przerwanie napromienienia po zadanym 
czasie  Funkcjonalność  
4. Poprawność wpisu daty, godziny 
i  aktywności źród ła Funkcjonalność  
5. Przerwanie napromienienia otwarciem 
drzwi do pomieszczenia terapeutycznego  Funkcjonalność  
Co 3 miesiące  6. Działanie podręcznego monitora 
promieniowania  Funkcjonalność  
Co 6 miesięcy  7. Przerwanie napromienienia przyciskiem 
awaryjny m Funkcjonalność  
8. Działanie zastępczego zasilania 
w  przypadku utraty zasilania z sieci  Funkcjonalność  
9. Przerwanie napromienienia w przypadku 
zmian ciśnienia w urządzeniach 
pneumatycznych  Funkcjonalność  
10. Funkcja informująca o utrudnieniu 
porus zania się źródeł w kateterach  Funkcjonalność  
11. Poprawność działania połączeń 
aplikator –prowadnica przesyłająca  Funkcjonalność  
12. Poprawność działania połączeń 
prowadnica przesyłająca –indekser  Funkcjonalność  
13. Pozycja i aktywna długość źródła  
13.1. Odchylenie  między zmierzoną pozycją 
źródła a wartością ustawioną mieści się 
w  zakresie   ±2 mm 
13.2.  Odchylenie  między zmierzoną aktywną 
długością źródła a wartością ustawioną 
mieści się w zakresie  ±2 mm 
Po każdej 
wymianie 
źródła  14. Moc źródeł  
14.1.  Dla partii źródeł, odchylenie wartości 
średniej obliczonej na podstawie 
zmierzonych wartości mocy poszczególnych 
źródeł w partii od wartości nominalnej ±3%  
Dziennik Ustaw  – 94 –  Poz. 2759 
podanej przez producenta  mieści się 
w  zakresie   
14.2.  Dla pojedynczego źródła z partii źród eł, 
odchylenie zmierzonej mocy źródła od 
wartości średniej obliczonej na podstawie 
zmierzonych wartości mocy poszczególnych 
źródeł w partii mieści się w zakresie  ±5%  
III.4.3. Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów technicznych 
i  dozymetrycznych ręcznie sterowanych urządzeń do brachyterapii z ładowaniem 
następowym  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Opis testu  Kryterium  
Codziennie  1. Poprawne działanie interfonii i interwizji  Funkcjonalność  
Co 6 miesięcy  2. Poprawność poruszania się źr ódeł 
w  aplikatorach  Funkcjonalność  
3. Poprawność działania połączeń 
aplikator –prowadnica przesyłająca  Funkcjonalność  
Po każdej 
wymianie 
źródła  4. Moc źródła  
 Dla danego źródła, odchylenie rzeczywistej 
mocy źródła od wartości nominalnej 
podanej przez  producenta  mieści się 
w  zakresie   ±5%  
5. Długość źródła  
 Odchylenie zmierzonej aktywnej długości 
źródła od wartości podanej przez 
producenta  mieści się w zakresie  ±5%  
III.4.4. Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów technicz nych 
i  dozymetrycznych przy stosowaniu trwałych implantów w brachyterapii  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Test Kryterium  
Co 3 miesiące  1. Zgodność siatki obrazowej na ekranie 
USG z siatką wzornika  Zgodnie z zaleceniami 
producenta  
Przed każdą 
aplikacją 2. Działanie miernika skażeń 
powierzchniowych  Funkcjonalność  
3. Działanie podręcznego monitora 
promieniowania  Funkcjonalność  
4. Moc źródeł  
 Dla pojedynczego źródła z partii źródeł, 
odchylenie zmierzonej mocy źródła od 
wartości podanej przez producenta mie ści się 
w zakresie   ±5%  
Dziennik Ustaw  – 95 –  Poz. 2759 
 
III.5 TESTY EKSPLOATACYJNE APARATÓW STOSOWANYCH 
W  RADIOTERAPII PR OTONOWEJ WIĄZKĄ SKANUJĄCĄ (PBS)  
 
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Test Kryterium  
Uwaga: Dla urządzeń stosowanych do radioterapii protonowej  obowiązują wybrane 
testy eksploatacyjne  dla konwencjonalnych medycznych akceleratorów liniowych  
opisane w punktach:  system blokady drzwi wejściowych do pomieszczenia 
terapeutycznego, system interwizji i interfonii, system sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej, akcesoria aparatu, zabez pieczenia antykolizyjne, stałość wydajności dla 
ruchu obrotowego ramienia akceleratora, liniowość zależności dawki od liczby 
jednostek monitorowych, wydajność wiązek promieniowania, stałość współczynnika 
przejścia fantom wodny – fantom stały.  
Codziennie  1. Stałość wydajności  
 Dla wiązki promieniowania z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonej wartości wydajności od 
wartości odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±3%  
2. Stałość parametrów pojedynczej wiązki protonowej  
 Uwaga:  Test należy wy konać dla planu zawierającego wiązki 
o co najmniej trzech wybranych energiach z zakresu 
stosowanego klinicznie  
2.1. Odchylenie  rozmiaru zmierzonej 
wiązki od wartości referencyjnej 
mieści się w zakresie  ± 20%  
2.2. Odchylenie  między zadaną 
a  zmierzoną względnie lub 
bezwzględnie pozycją wiązki mieści 
się w zakresie  ±2 mm bezwzględna  
±1 mm względna  
3. Ruch stołu terapeutycznego  
 Odchylenie  między  zmierzonym 
a  zadanym przesunięciem stołu 
terapeutycznego  mieści się w zakresie   ± 2 mm  
4. Centratory  
 Odległość między punktem przecięcia 
projekcji wiązek światła z centratorów 2 mm  
Dziennik Ustaw  – 96 –  Poz. 2759 
laserowych dla ustalonego położenia 
ramienia oraz izocentrum obrazowania 
rentgenowskiego nie jest większa niż  
Co tydzień  5. Stałość wydajności  
 Uwaga : Test należy wykonać  dla trzech wybranych 
monoenergetycznych wiązek protonowych, o energiach 
z  zakresu stosowanego klinicznie  
 Dla wiązek promieniowania z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
wartości wydajności wiązki 
wyznaczonej na podstawie pomiarów 
w fantomie stał ym lub zmierzonej 
w  fantomie wodnym od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2% 
6. Stałość parametrów głębokościowego rozkładu dawki  
 Uwaga: Test należy wykonać dla trzech wybranych wiązek 
protonowych o energiach z zakresu stosowanego klinicznie  
 Odchylenie  pomiędzy zmierzonym 
zasięgiem wiązki  a wartością 
odniesienia mieści się w zakresie  ±1,5 mm  
7. Centratory  
 Uwaga: Testy 7.1 i 7.2 wykonać w przypadku, gdy system 
centratorów laserowych nie stanowi podstawy do akceptacji 
pozycji pacjentów.  
W przypadku gdy system centratorów laserowych stanowi 
podstawy do akceptacji pozycji pacjentów, wykonać testy 
w  zakresie centratorów takie same jak dla akceleratorów 
liniowych  
7.1. Dla ustalonego położenia ramienia 
w  obszarze ±15 cm od izocentrum 
w  każdej z osi, odległość między 
odpowiednimi wiązkami światła 
z  centratorów laserowych od 
płaszczyzn głównych wyznaczających 
izocentrum nie jest większa niż  2 mm  
7.2 Dla ustalonego położenia ramienia kąt 
pomiędzy poszczególnym 
centratorami laserowymi 
a  płaszczyznami wyznaczającymi 
izocentrum mieści się w zakresie  ±0,2° 
Dziennik Ustaw  – 97 –  Poz. 2759 
Co miesiąc  8. Ruch stołu terapeutycznego  
8.1. Odchylenie  między zmierzonym 
a  zadanym przesuwem stołu 
terapeutycznego w każdej osi mieści 
się w zakresie  ±1 mm  
8.2. Odchylenie  między zmierzoną rotacją 
stołu  a wskazaniami elektronicznymi 
lub mechanicznymi mieści się 
w  zakresie  ±1° 
 
8.3. Promień kuli zawierającej izocentrum 
obrazowania dla ruchu obrotowego 
stołu  terapeutycznego w całym 
zakresie stosowanym klinicznie nie 
jest większy n iż 1 mm  
9. Stałość parametró w pojedynczej wiązki protonowej  
 Uwaga:  Test należy wykonać co najmniej dla trzech wiązek 
protonowych o energiach z zakresu stosowanego klinicznie, 
bazując bezpośrednio na pomiarze pojedynczej wiązki 
protonowej. Test wykonać  dla trzech położeń ramienia 
aparatu  
9.1. Odchylenie  rozmiaru zmierzonej 
wiązki od wartości referencyjnej 
mieści się w zakresie  ±20%  
9.2. Odchylenie  między zadaną 
a  zmierzoną bezwzględną pozycją 
wiązki mieści się w zakresie  ±1 mm 
10. Stałość para metrów pola promieniowania  
 Uwaga: Rozmiar pola nie mniejszy niż 15 × 15 cm  
10.1. Wartość j ednorodnoś ci pola 
promieniowania nie przekracza  5% 
10.2. Wartość symetrii  pola  promieniowania  
mieści się w zakresie  ±2%  
Co 3 miesiące  11. Awaryjny licznik da wki 
11.1. Ocena funkcjonalności systemu po 
przerwaniu napromieniania oraz ocena 
możliwości wznowienia 
napromieniania  Funkcjonalność  
12. Ruch obrotowy ramienia  
Dziennik Ustaw  – 98 –  Poz. 2759 
 Promień kuli zawierającej izocentrum 
obrazowania dla ruchu obrotowego 
ramienia gantry nie jest większy niż 1 mm  
13. Poprawność wskazań skali ruchu obrotowego ramienia 
i  kolimatora  
 Odchylenie  między zmierzonym 
położeniem ramienia i kolimatora 
a  wskazaniem elektronicznym lub 
mechanicznym  mieści się w zakresie  ±1° 
Co 6 miesięcy  
 
 
 
 14. Zasięg rozkładu głębokościowego  
 Uwaga : Test należy wykonać dla wszystkich energii wiązek 
promieniowania zmierzonych w trakcie konfiguracji systemu 
planowania leczenia  
 Odchylenie  wartości zasięgu wiązki 
R90 mierzonej   
w fantomie wodnym od wartości 
odnie sienia mieści się w zakresie  ±1 mm 
15. Stałości wydajności  
 Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich energii wiązek 
promieniowania zmierzonych w trakcie konfiguracji systemu 
planowania leczenia  
 Odchylenie wartości wydajności 
wiązki zmierzonej  
w fantomie wodnym od wartości 
odniesienia mieści się w zakresie  ±2%  
16. Stałość parametrów pojedynczej wiązki protonowej  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich energii dla 
których pomiary wykonywano w trakcie konfiguracji systemu 
planowania leczenia  
 Odchylenie zmierzonych rozmiarów 
wiązki  
od rozmiarów  referencyjny ch wiązki 
w system ie planowania leczenia 
mieści się w zakresie  ±20% 
17. Stałość parametrów pojedynczej niecentralnej wiązki 
protonowej  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla 3 niecentralnych wiązek 
Dziennik Ustaw  – 99 –  Poz. 2759 
protonowych, o energiach i pozycjach z zakresu stosowanego 
klinicznie  
 Odchylenie  pomiędzy zadaną 
a  zmierzoną w płaszczyźnie 
izocentrum bezwzględną pozycją 
wiązki mieści się w zakresie  ±1 mm 
18. Stałość parametrów pojedynczej centralnej wiązki  
protonow ej dla różnych położeń ramienia  
 Uwaga:  Test należy wykonać dla wiązki centralnej dla trzech 
energii stosowanych klinicznie, dla położeń ramienia 
z  krokiem 30°  
18.1. Odchylenie zmierzonych rozmiarów 
wiązki  
od rozmiarów  referencyjny ch wiązki 
w system ie planowania leczenia  
mieści się w zakresie  ±20% 
18.2. Odchylenie  pomiędzy zadaną 
i  zmierzoną bezwzględną pozycją 
wiązki w izocentrum mieści się 
w  zakresie   ±1 mm 
 
 
 
III.6 TESTY EKSPLOATACYJNE APARATÓW STOSOWANYCH 
W  RADIOTERAPII PR OTONOWEJ Z  DEDYKOWANĄ WIĄZKĄ 
OKULISTYCZNĄ O PASYWNYM UKŁADZIE FORMOWANIA (PASSIVE 
SCATTERING)  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
Test Kryterium  
Uwaga: Dla urządzeń stosowanych do radioterapii protonowej obowiązują wybrane testy 
eksploatacyjne dla  konwencjonalnych medyczny ch akceleratorów liniowych  opisane w   punktach: 
system blokady drzwi wejściowych do pomieszczenia terapeutycznego, system interwizji i 
interfonii, system sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej, akcesoria aparatu, zabezpieczenia 
antykolizyjne, liniowość zależn ości dawki od liczby jednostek monitorowych, wydajność wiązek 
promieniowania, stałość współczynnika przejścia fantom wodny – fantom stały  
Codziennie  1. Ruch stołu/fotela terapeutycznego  
Dziennik Ustaw  – 100 –  Poz. 2759 
  
Różnica między zmierzonym a zadanym 
przesunięciem stołu/fotela te rapeutycznego 
mieści się w zakresie  
 
 
Różnica między zmierzonym, a zadanym przesunięciem 
stołu/fotela terapeutycznego mieści się w zakresie:  
 
 
 ±2 mm  
2. Centratory  
 Dla odległości izocentrycznej – odległość 
między punktem przecięć projekcji wiązek 
światła z centratorów laserowych a izocentrum 
nie jest większa niż 2 mm  
3. Symulacja świetlna p ola promieniowania w odległości izocentrycznej  
3.1. Różnica między promieniem pola świetlnego 
a  promieniem użytej kołowej apertury testowej 
nie jest większa niż 2 mm  
3.2. Odległość zmierzona między poszczególnymi 
krawędziami pola świetlnego a środkiem pola 
wyznaczonym przez izocentrum obrazowania 
nie różni się od promienia użytej apertury 
testowej o więcej niż  2 mm  
4. Stałość wydajności  
 Odchylenie zmierzo nej wartości wydajności od 
wartości odniesienia mieści się w zakresie  ±3%  
5. Stałość parametrów głębokościowego rozkładu dawki  
 Różnica pomiędzy zmierzonym zasięgiem 
wiązki  
a wartością odniesienia mieści się w zakresie  ±0,05 g/cm2 
Co tydzień  6. Układ podglądu oka  Funkcjonalność  
7. Układ fiksacji oka  Funkcjonalność  
8. Stałość wydajności  
 Odchylenie wartości wydajności wiązki 
wyznaczone na podstawie pomiarów 
w  fantomie stałym lub zmierzone w fantomie 
wodnym od wartości odniesienia mieści się 
w  zakresie  ±2%  
Co miesiąc 9. Ruch stołu/fotela terapeutycznego  
9.1. Dla poprzecznego, podłużnego i pionowego 
ruchu stołu/ fotela różnica między zmierzonym 
przesuwem stołu/fotela a wskazaniami 
elektronicznymi lub mechanicznymi mieści się ±0,5 mm 
Dziennik Ustaw  – 101 –  Poz. 2759 
w zakresie  
9.2. Różnica między zmierzoną rotacją stołu/fotela  
a wskazaniami elektronicznymi lub 
mechanicznymi mieści się  w zakresie  ±1° 
9.3. Dla stosowanego klinicznie zakresu ruchu 
obrotowego stołu/fotela terapeutycznego 
promień kuli zawierającej izocentrum 
obrazo wania nie jest większy niż 1 mm  
Co 3  miesiące  10. Awaryjny licznik dawki  Funkcjonalność  
11. Zgodność pola promieniowania z polem świetlnym w odległości 
izocentrycznej  
 Odległość między odpowiednimi bokami pola 
promieniowania i pola świetlnego nie jest  
większa niż  2 mm  
12. Wielkość pola promieniowania w odległości izocentrycznej  
 Różnica między promieniem pola 
promieniowania 
a promieniem apertury testowej nie jest 
większa niż   2 mm  
13. Zgodność położenia izocentrum obrazowania z osią wiązki proton owej  
 Różnica w położeniu osi wiązki protonowej 
i  izocentrum obrazowania nie jest większa niż  0,5 mm  
Co 6  miesięcy  
 
 14. Stałość profili wiązki promieniowania  
14.1. Odchylenie  punkt owych różnic między 
profilami  wiązki  zmierzonymi wzdłuż osi 
głównych  a profilami referencyjnymi  wiązki 
w  system ie planowania leczenia , w obszarze 
jednorodności pola, mie ści się w zakresie   
±2%  
 
14.2. Jednorodność wiązki nie jest większa niż  5% 
14.3. Obliczona  wartość symetrii wiązki nie jest 
większa niż  3% 
 
Dziennik Ustaw  – 102 –  Poz. 2759 Załącznik nr 2  
 
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW 
EKSPLOATACYJNYCH  URZĄDZEŃ POMOCNICZYCH , A TAKŻE 
DOPUSZCZALNE ODCHYLENIA BADANYCH FIZYCZNYCH PARAMETRÓW 
DLA TAKICH URZĄDZEŃ  
 
I. Testy podstawowe i testy specjalistyczne urządzeń  pomocniczych stosowanych 
w  rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej  
1. Określenia i pojęcia użyte w testach specjalistycznych i testach podstawowych  urządzeń 
pomocniczych stosowanych w rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej.   
 
1) Dmin – minimalna gęstość optyc zna, tło błony rentgenowskiej, wartość gęstości optycznej 
miejsca nieeksponowanego na błonie poddanej pełnej obróbce fotochemicznej;  
2) dodatkowe tło – średni przyrost gęstości optycznej na błonie rentgenowskiej, 
spowodowany wpływem oświetlenia roboczego l ub oświetlenia pochodzącego od 
nieszczelności w   pomieszczeniu ciemni;  
3) funkcja  GSDF  – zdefiniowana w standardzie Digital Imaging and   
Communications in Medicine  (DICOM)  Part 14: Grayscale Standard Display Function,   
stosowana podczas kalibracji  monitorów medycznych ;  
4) g – wskaźnik kontrastowości , wyrażony średnim gradientem wskaźnik wyznaczany 
zgodnie z zależnością:  
g =𝐷𝐷2−𝐷𝐷1
0,15 ⋅(𝑛𝑛2−𝑛𝑛1) 
gdzie:  
n1– numer stopnia sensytogramu, dla którego gęstość optyczna jest najbliższa wartości 0,25 + 
Dmin, 
n2 – numer stopnia sensytogramu, dla którego gęstość optyczna jest najbliższa wartości 2,00 + 
Dmin, 
D1 – gęstość optyczna zmierzona na stopniu n 1, 
D2 – gęstość optyczna zmierzona na stopniu n 2; 
5) gęstość optyczna błony rentgenowskiej – logarytm dziesiętny stosunku natężenia światła 
padającego na błonę rentgenowską do natężenia światła po przejściu przez błonę;   
6) iluminancja  – natężenie oświetlenia powierzchni, stosunek strumienia świetlnego 
padającego na element powierzchni do pola tego elementu. Jednostką iluminancji jest lux ; 
7) kaseta testowa/testowa płyta obrazowa – kaseta/płyta obrazowa używana do 
wykonywania testów podst awowych w danej pracowni rentgenowskiej;  
8) luminancja  – jasność światła emitowanego z powierzchni, definiowana jako stosunek  
światłości w danym kierunku z małego wycinka źródła światła o pewnym polu  
powierzchni do rzutu tego pola na płaszczyznę prostopa dłą do tego kierunku. Jednostką  
luminancji jest cd/m2 ; 
9) maksymalna  luminancja – luminancja monitora zmierzona w środkowym obszarze 
wyświetlonego standardowego obrazu testowego;  
10) monitor opisowy – monitor  służący do prezentacji obrazów medycznych w cel ach 
podjęcia przez lekarza  decyzji diagnostycznych ; Załącznik nr 2
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ 
POMOCNICZYCH, A TAKŻE DOPUSZCZALNE ODCHYLENIA BADANYCH FIZYCZNYCH PARAMETRÓW 
DLA TAKICH URZĄDZEŃ
Dziennik Ustaw  – 103 –  Poz. 2759 
11) monitor  przeglądowy  – monitor służący  do prezentacji lub przeglądu  obrazów 
medycznych  w celach  innych  niż podj ęcie decyzji diagnostyczn ych; 
12) optymalizacja procesu wywoływania – proces polegający na dobraniu takich 
parametrów fizycznych procesu wywoływania, dla których przy optymalnym kontraście 
uzyskiwana jest najwyższa czułość i najniższa gęstość optyczna błony rentgenowskiej. W 
przypadku zmia ny typu błony rentgenowskiej lub rodzaju odczynników fotochemicznych 
optymalizację należy przeprowadzić ponownie;  
13) pole kryterialne – pole obrazu fantomu schodkowego na błonie lub pole sensytogramu, 
dla którego zmierzona gęstość optyczna jest najbliższa  wartości 1,0 + D min; 
14) procedura przejścia w procesie wywoływania błon rentgenowskich – procedura 
mająca na celu korekcję wartości odniesienia procesu wywoływania po zmianie opakowania 
rentgenowskich błon testowych;  
15) progowy kontrast – poziom kontrastu, dla najmniejszej zauważalnej na obrazie różnicy 
pomiędzy obiektem a tłem;  
16) ROI – w systemach cyfrowych obszar zainteresowania zaznaczony na obrazie;  
17) standardowy obraz testowy – obraz zapisany w postaci cyfrowej  DICOM , zawierający 
elementy do oce ny rozdzielczości, progowego kontrastu obrazu, luminancji, zniekształcenia i 
artefaktów na monitorach i drukarkach ; 
18) środek pola rentgenowskiego – geometryczny środek pola rentgenowskiego 
(zaczernionego pola) wyznaczony na obrazie rentgenowskim;  
19) wartość odniesienia – wartość średnia parametru wyznaczona przez użytkownika z 
pomiarów przeprowadzanych przez pięć kolejnych dni pracy całkowicie sprawnego aparatu 
rentgenowskiego, wywoływarki lub drukarki albo monitora (jeżeli są stosowane), 
bezpośrednio po wykonaniu testów odbiorczych oraz każdorazowo po każdej istotnej 
naprawie. Testy, w których do określenia wyniku stosuje się wartość odniesienia należy 
wykonywać w tej samej geometrii i dla tych samych warunków ekspozycji co pomiar 
wartości odniesienia . Dla oceny procesu wywoływania wartości odniesienia wyznaczane są 
po przeprowadzeniu optymalizacji obróbki fotochemicznej;  
20) wskaźnik światłoczułości – gęstość optyczna wyznaczona w tym miejscu sensytogramu, 
która jest najbliższa wartości 1,00 + D min; 
21) δi  – względny kontrast,  jest wyznaczany  dla poszczególnych obrazów testowych zgodnie 
z zależnością:  
𝛿𝛿𝑖𝑖=2(𝐿𝐿𝑖𝑖−𝐿𝐿𝑖𝑖−1)
(𝐿𝐿𝑖𝑖+𝐿𝐿𝑖𝑖−1)(𝐽𝐽𝑖𝑖−𝐽𝐽𝑖𝑖−1) 
𝐽𝐽𝑖𝑖=𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚+𝐽𝐽𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚−𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚
𝑁𝑁−1⋅𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷𝑖𝑖 
𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄)=𝐴𝐴+𝐵𝐵⋅log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄)+𝐶𝐶⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))2
+𝐷𝐷⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))3
+𝐸𝐸⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))4
+𝐹𝐹⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))5
+𝐺𝐺⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))6
+
+𝐻𝐻⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))7
+𝐼𝐼⋅(log10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚⁄))8 
gdzie:  
Li+1 i L i – wartości luminancji zmierzonej dla kolejnych obrazów testowych,  
Dziennik Ustaw  – 104 –  Poz. 2759 
Ji i Ji-1 – wskaźniki minimalnych widocznych różnic w luminancji dla kolejnych obrazów 
testowych, 
N – maksymalna liczba poziomów szarości dla wyświetlanych obrazów testowych,  
DDS i – poziom szarości dla danego obrazu testowego,  
L min/max – minimalna/maksymalna wartość luminancji zmierzona dla obrazów testowych.  
A, B, C, D, E, F, G, H i I  – wartości stałe równe odpowiednio: 71,498068; 94,593053; 
41,912053; 9,8247004; 0,28175407;  -1,1878455;  -0,18014349; 0,14710899 i  -0,017046845;  
23) δd
i – względny kontrast,  kontrast  wynikający z funkcji GSDF (Grayscale Standard 
Display Function) wyznaczany zgodnie z zależnością:  
𝛿𝛿𝑖𝑖𝑑𝑑=2(𝐿𝐿𝑖𝑖𝑑𝑑−𝐿𝐿𝑖𝑖−1𝑑𝑑)
(𝐿𝐿𝑖𝑖𝑑𝑑+𝐿𝐿𝑖𝑖−1𝑑𝑑)(𝐽𝐽𝑖𝑖−𝐽𝐽𝑖𝑖−1) 
 
log10𝐿𝐿𝑖𝑖𝑑𝑑(𝐽𝐽𝑖𝑖)=𝑎𝑎+𝑐𝑐⋅ln(𝐽𝐽𝑖𝑖)+𝑒𝑒⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))2+𝑔𝑔⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))3+𝑚𝑚⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))4
1+𝑏𝑏⋅ln(𝐽𝐽𝑖𝑖)+𝑑𝑑⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))2+𝑓𝑓⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))3+ℎ⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))4+𝑘𝑘⋅(ln(𝐽𝐽𝑖𝑖))5 
gdzie:  
Ji i  Ji-1 – wskaźniki ledwo dostrzegalnych różnic w luminancji dla kolejnych obrazów 
testowych, 
a, b, c, d, e, f, g, h, k, m  – wartości stałe równe odpowiednio: -1,3011877;  -0,02584019; 
0,080242636;  -0,10320229;  0,13646699;  0,02874562;  -0,025468404;  -0,003197898; 
0,000129926 i 0,001363533.  
 
2. W przypadku monitorów stosowanych do wyświetlania obrazów medycznych,  
posiadających  możliwość obrazowania na dwóch czynnych obszarach, stosuje się testy 
podstawowe i specjalistyczne dla każdego obsza ru oddzielnie.  
3. W przypadku zastosowania monitorów wyświetlających obrazy monochromatyczne 
i  kolorowe, testy należy wykonywać w trybie wyświetlania monochromatycznego.  
4. O ile jest to możliwe , w testach podstawowych i specjalistycznych należy przeprowadzać 
analizę obrazów nieprzetworzonych . 
 
 
I.1 TESTY PODSTAWOWE  
MONITORY STOSOWANE DO WYŚWIETLANIA OBRAZÓW MEDYCZNYCH  
Uwaga:  Przed przystąpieniem do wykonania testów monitorów każdy testowany monitor 
powinien być włączony na czas zgodny z zaleceniami producenta lub, w przypadku braku takiej 
informacji, na minimum 30 minut.  
Podczas wykonania testów monitorów opisowych należy zachować warunki oświetlenia 
pomieszczenia. Wynik pomiaru oświetlenia p owinien wynosić: dla radiografii ogólnej, 
tomografii i angiografii nie więcej niż 15 lux, dla mammografii nie więcej  niż 10 lux.   
Testy nie dotyczą monitorów stosowanych wyłącznie do prezentacji obrazów medycznych 
w  zakresie stomatologii wewnątrzustnej.  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Warunki  
wyświetlania  
obrazów 1.1. Powierzchnia monitora nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – w każdym dniu 
wykorzystywania 
monitora przed 1.2. Na ekranie wyłączonego lub  – 
Dziennik Ustaw  – 105 –  Poz. 2759 
uśpionego monitora nie są widoczne 
żadne odbicia źródeł światła ani 
odbicia pochodzące od innych 
obiektów  rozpoczęciem pracy  
2. Jakość  
obrazu  2.1. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym nie są widoczne 
artefakty, uszkodzone piksele, 
migotania, drżenia ani przebarwienia  – 
w każdym dniu 
wykorzystywania 
monitora przed 
rozpoczęciem pracy  2.2. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym we wszystkich 
wzorach do oceny rozdzielczości są 
wyraźnie rozróżnialne linie  – 
2.3. Wyświetlony standardowy obraz 
testowy jest widoczny w całości  – 
2.4. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym linie są proste, 
równej długości i rozmieszczone 
w  równych odstępach  – 
2.5. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym wszystkie pola 
skali szarości są rozróżnialne  – 
2.6. Dla stanowisk wyposażonych 
w  dwa lub więcej monitory 
przeznaczone do jednoczesnego 
wyświetlania obrazów: wygląd, 
wielkość, jasność i zabarwienie 
standardowego obrazu testowego 
wyświetlanego na każdym 
z  monitorów są identyczne  – 
3. Progowy 
kontrast 
wyświetlonego 
obrazu  3.1. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym na każdym polu do 
oceny progowego kontrastu obrazu 
z  napisem widoczna liczba liter jest 
nie mniejsza niż wartość odniesienia  – w każdym dniu 
wykorzystywania 
monito ra przed 
rozpoczęciem pracy  3.2. Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym na każdym polu do 
oceny progowego kontrastu obrazu, 
kwadraty są rozróżnialne  
4. Geometryczna 
poprawność 
obrazu (tylko 
dla monitorów  4.1. Zniekształcenia geometryczne 
obrazu  
Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym, w siatce 2% dla 
monitorów   
opisowych, 
5% dla co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 106 –  Poz. 2759 
CRT ) pionowych i poziomych linii, różnica 
między najdłuższą i najkrótszą 
długością linii, w odniesieniu do 
najkrótszej ze zmierzonych długości 
wynosi maksymalnie  monitorów   
przeglądowych  
4.2. Zgodność wyświetlanego 
obrazu między monitorami  
Dla stanowisk wyposażonych w dwa 
lub więcej monitory przeznaczone do 
jednoczesnego wyświetlania 
obrazów: różnica między największą 
a najmniejszą długością tej samej linii 
standardowego obrazu testowego 
wyświetlona na każdym z monitorów, 
w odniesieniu do najkrótszej 
z  wartości wynosi maksymalnie  2% dla 
monitorów   
opisowych, 
5% dla   
monitorów 
przeglądowych  
DRUKARKI STOSOWANE DO TWORZENIA KOPII CYFROWYCH OBRAZÓW  
MEDYCZNYCH  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Jakość obrazu  1.1. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym nie 
są widoczne żadne artefakty, 
zabrudzenia ani rysy  – 
w każdym dniu 
wykorzystania 
drukarki przed 
rozpoczęciem 
pracy, ale nie 
częściej niż co 
tydzień  1.2. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym są 
wyraźnie rozróżnialne linie we 
wszystkich wzorach do oceny 
rozdzielczości – 
1.3. Wydrukowany standardowy 
obraz testowy jest widoczny 
w  całości – 
1.4. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym 
siatka pionowych i poziomych linii 
jest wyraźnie widoczna  – 
1.5. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym linie 
są proste, równej długości 
i  rozmieszczone w równych 
odstępach  – 
1.6. Na wydrukowanym  – 
Dziennik Ustaw  – 107 –  Poz. 2759 
standardowym obrazie testowym 
wszystkie pola skali szarości są 
rozróżnialne  
2. Gęstości 
optyczne  Uwaga:  Pola kryterialne  B1, B2 i B3, których średnia gęstość optyczna 
podczas wyznaczania wartości odniesienia jest najbardziej zbliżona do 
wartości: 0,2 + D min (dla pola B 1), 1,0 + D min (dla pola B 2) i 1,75 + D min 
(dla  pola B 3) 
2.1. Minimalna gęstość optyczna 
(Dmin) wynosi maksymalnie  0,30  
 
0,25 
dla mammografii  w każdym dniu 
wykorzystania 
drukarki przed 
rozpoczęciem 
pracy, ale nie 
częściej niż co 
tydzień  2.2. Odchylenie  między gęstością 
optyczną pola B 1 a wartością 
odniesienia mieści się w zakresie   ±0,05  
2.3. Odchylenie  między gęstością 
optyczną pola B 2 a wartością 
odniesienia mieści się w zakresie   ±0,15  
2.4. Odchylenie  między gęstością 
optyczną pola B 3 a wartością 
odniesienia mieści się w zakresie   ±0,20  
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE  W RADIOGRAFI I OGÓLN EJ 
ANALOGOW EJ 
1. Kasety  Dla obrazu każdej kasety 
całkowita powierzchnia 
słabego przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
w  obszarze istotnym 
diagnostycznie wynosi 
maksymalnie  1,0 cm2 
 co 6 miesięcy  
2. Proces wywoływania  2.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi  
maksymalnie  0,3 
 
w każdym dniu 
pracy wywoływarki  2.2. Wskaźnik 
światłoczułości 
Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,15  
 
2.3. Wskaźnik 
kontrastowości  ±0,20  
 
Dziennik Ustaw  – 108 –  Poz. 2759 
Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   
2.4. Temperatura 
wywoływacza  
Odchylenie  pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±1,0°C  
 
3. Oświetlenie ciemni  Uwaga:  Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test należy 
wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej naeksponowanej 
tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym obrazie zawierała s ię 
w  przedziale 0,9–1,4 (wliczając tło)  
Dodatkowe tło w ciągu 
4  minut wynosi 
maksymalnie  0,1 co 6 
miesięcy  
4. Warunki oceny zdjęć 
rentgenowskich  Uwaga:  Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów używanych do oceny zdjęć 
rentgenowskich  
4.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – 
w każdym dniu 
korzystania 
z  negatoskopu  4.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na całej 
powierzchni światłem  – 
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE W MAMMOGRAFI I ANALOGOW EJ 
1. Kasety  Uwaga:  Test należy wykonać dla wszystkich kaset stosowanych 
klinicznie. Gęstość optyczna obrazu fantomu o jednorodnej 
strukturze siatki w pobliżu ściany klatki piersiowej powinna 
zawierać się w zakresie 0,7 –0,8 (wliczając tło)  
1.1. Liczba obszarów słabego 
przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
widocznych na obrazie 
w  obszarze diagnostycznym 
wynosi maksymalnie  3 co 6 miesięcy  
1.2. Powierzchnia obszaru  1,0 cm2 
Dziennik Ustaw  – 109 –  Poz. 2759 
słabego przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
w  obszarze istotnym 
diagnostycznie wynosi 
maksymalnie  
2. Oświetlenie ciemni  Uwaga:  Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test należy 
wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej naeksponowanej 
tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym obrazie zawierała się w 
przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło)  
Dodatkowe tło w ciągu 2 
minut wynosi maksymalnie  0,05 co 6 
miesięcy  
3. Proces wywoływania  3.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi 
maksymalnie  0,25 
w każdym dniu 
pracy wywoływarki  3.2. Odchylenie   pomiędzy 
zmierzoną gęstością 
minimalną a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,02  
3.3. Wskaźnik 
światłoczułości 
Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,10  
3.4. Wskaźnik 
kontrastowości   
3.4.1. Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,15  
3.4.2. Wskaźnik 
kontrastowości wynosi 
minimalnie  3 
3.5. Temperatura 
wywoływacza  
Odchylenie  pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością ±0,5°C  
Dziennik Ustaw  – 110 –  Poz. 2759 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   
4. Warunki oceny zdjęć 
mammograficznych  Uwaga:  Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów używanych do oceny zdjęć 
mammograficznych  
4.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – 
w każdym dniu 
stosowania 
negatoskopu  4.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na całej 
powierzchni światłem  – 
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE W STOMATOLOGI I  
1. Proces wywoływania  
(tylko dla aparatów do 
zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  1.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi 
maksymalnie  0,30 
w każdym dniu 
pracy wywoływarki  1.2. Wskaźnik 
światłoczułości 
Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,15  
1.3. Wskaźnik 
kontrastowości  
Odchylenie  pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±0,20  
1.4. Temperatura 
wywoływacza  
Odchylenie  pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością 
odniesienia mieści się 
w  zakresie   ±1,0°C  
2. Oświetlenie ciemni 
(tylko dla aparatów do 
zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  Uwaga:  Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test należy 
wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej naeksp onowanej 
tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym obrazie zawierała się w 
przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło). Za pomieszczenie   uważa się 
Dziennik Ustaw  – 111 –  Poz. 2759 
również przestrzeń, gdzie pracuje się na nieosłoniętej błonie 
w  wywoływarkach  w pomieszczeniach ze światłem dziennym.  
Dodatkowe tło w ciągu 
4  minut wynosi 
maksymalnie  0,1 co 6 miesięcy  
3. Warunki oceny zdjęć 
rentgenowskich 
(tylko   dla aparatów do 
zdjęć  
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  Uwaga:  Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów  
3.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – 
w każdym dniu 
korzystania 
z  negatoskopu  3.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na całej 
powierzchni światłem  – 
 
I.2 TESTY SPECJALISTYCZNE  
MONITORY STOSOWANE DO WYŚWIETLANIA OBRAZÓW MEDYCZNYCH  
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga:  Przed przystąpieniem do wykonania testów monitorów każdy testowany monitor 
powinien być włączony na czas zgodny z zaleceniami producenta lub, w przypadku braku takiej 
informacji, na minimum 30 minut.  
Podczas wykonania testów monitorów opisowych należy zachować warunki oświetlenia 
pomieszczenia. Wynik pomiaru oświetlenia powinien wynosić: dla radiografii ogólnej, 
tomografii i angiografii nie więcej niż 15 lux, dla mammografii nie więcej  niż 10 lux.   
Testy nie dotyczą monitorów stosowanych wyłącznie do prezentacji obrazów medycznych 
w  zakresie stomatologii wewnątrzustnej.  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Jednorodność  Dla luminancji zmierzonych w środku 
i w czterech rogach jednorodnego 
wyświetlanego obrazu na monitorze 
zakres zmierzonych wartości, 
w  odniesieniu do średniej 
arytmetycznej maksymalnej 
i  minimalnej spośród zmierzonych 
wartości, wynosi maksymalnie  20% dla monitorów opisowych,  
30% dla monitorów  przeglądowych   
 
2. Luminancja  2.1. Zgodność maksymalnej 
luminancji między monitorami 
Dla stanowisk wyposażonych w dwa 
lub więcej monitory przeznaczone do 
jednoczesnego wyświetlania obrazów 
zakres zmierzonych wartości 10% dla monitorów opisowych,  
20% dla pozostałych monitorów   
Dziennik Ustaw  – 112 –  Poz. 2759 
największej luminancji 
poszczególnych monitorów, 
w  odniesieniu do najmniejszej 
z  wartości, wynosi maksymalnie  
2.2. Kontrast  
Stosunek największej luminancji 
monitora do najmniejszej luminancji 
monitora wynosi  minimalnie 350 dla monitorów opisowych do 
mammografii , 
250 dla monitorów opisowych do 
radiografii ogólnej , 
100 dla pozostałych monitorów  
 
2.3. Krzywa skali szarości  
Odchylenie względnego kontrastu δ i 
wyznaczonego dla poszczególnych 
obrazów testowych od względnego 
kontrastu δd
i wynikającego z funkcji 
GSDF wynosi maksymalnie  10% dla monitorów opisowych,  
20% dla monitorów przeglądowych  
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE  W RADIOGRAFI I OGÓLN EJ 
ANALOGOW EJ 
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Ekrany 
wzmacniające  Uwaga:  Test należy wykonać w ten sposób, aby średnia gęstość 
optyczna otrzymanych obrazów zawierała się w przedziale 0,9 –1,4 
(wliczając tło)  
1.1. Odchylenie gęstości optycznej zmierzonej 
w  środku trzech obrazów fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi, uzyskanych z użyciem 
kasety kontrolnej oraz przy jednakowych 
ustawieniach trybu pracy aparatu od wartości 
średniej, mieści się w zakresie   ±5%  
1.2. Różnica między maksymalną a minimalną 
wartością gęstości optycznej zmierzoną w środku 
obrazów fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, uzyskanych z użyciem wszystkich kaset 
danej klasy wzmocnienia ekranu oraz przy 
jednakowych ustawieniach trybu pracy aparatu 
wynosi maksymalnie  0,30 
2. Warunki oceny 
zdjęć 
rentgenowskich 2.1. Luminancja negatoskopu  
Przy największym ustawieniu jasności negatoskopu 
luminancja zmierzona na środku powierzchni 
każdego negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich wynosi minimalnie  1700 cd/m2 
2.2. Jednorodność luminancji negatoskopów  
Dla każdego negatoskopu używanego do oceny ±30%  
Dziennik Ustaw  – 113 –  Poz. 2759 
zdjęć rentgenowskich odchylenie luminancji 
zmierzonych w kilku różnych punktach na całej 
powierzchni negatoskopu od wartości wyznaczonej 
w punkcie  2.1 mieści się w zakresi e  
2.3. Natężenie oświetlenia zewnętrznego  
Wynik pomiaru natężenia oświetlenia zewnętrznego 
każdego negatoskopu, używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich , wykonanego przy wyłączonym 
negatoskopie na jego powierzchni oraz w takich 
samych warunkach  oświetlenia , w jakich lekarz 
radiolog ocenia zdjęcia rentgenowskie, wynosi 
maksymalnie  50 lux  
3. Proces  
wywoływania  Uwaga : Wartości ujęte w protokole optymalizacji procesu 
wywoływania są wartościami wyjściowymi  
3.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna  wynosi maksymalnie  0,30 
3.2. Wskaźnik światłoczułości  
Odchylenie   pomiędzy wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością wyjściową mieści się 
w  zakresie   ±0,15  
3.3. Wskaźnik kontrastowości  
Odchylenie   między wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością wyjściową mieści się 
w  zakresie   ±0,20  
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE W RADIOGRAFI I OGÓLN EJ 
CYFROW EJ 
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Czułość  płyt 
obrazowych 
(systemy CR)  Dla ekspozycji fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi wykonanej przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów ekspozycji 
odchylenie  wartości SNR (dla ROI o powierzchni 
około 4 cm2, położonym w środku obrazu) 
w  odniesie niu do wartości średniej dla wszystkich 
płyt obrazowych jednego typu stosowanych 
klinicznie  mieści się w zakresie   ±15%  
URZĄDZENIA  POMOCNICZE  STOSOWANE W MAMMOGRAFII ANALOGOWEJ  
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Ekrany 
wzmacniające  Uwaga:  Test należy wykonać oddzielnie dla każdego formatu kaset  
1.1. Dla trzech ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm z kasetą kontrolną, wykonanych 
przy użyciu klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji, odchylenie obciążenia prądowo --±2%  
Dziennik Ustaw  – 114 –  Poz. 2759 
czasowego lub kermy w powietrzu od wartości 
średniej mieści się w zakresie   
1.2. Dla ekspozycji fantomu z PMMA o  grubości 
4,5 cm z wszystkimi stosowanymi klinicznie 
kasetami, wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, odchylenie 
obciążenia prądowo -czasowego lub kermy 
w  powietrzu od wartości średniej mieści się 
w  zakresie   ±5%  
1.3. Zakres gęstości optycznej dla ekspozycji 
z  punktu  1.1 oraz 1.2 wynosi maksymalnie  0,1 
2. Warunki oceny 
zdjęć 
mammograficznych  2.1. Luminancja negatoskopu  
2.1.1. Przy największym ustawieniu jasności 
negatoskopu luminancja zmierzona na środku 
powierzchni każdego negatoskopu używanego do 
oceny mammogramów wynosi minimalnie  3000 cd/m2 
2.1.2. Odchylenie luminancji zmierzonych na 
środku powierzchni każdego używanego 
negatoskopu od średniej wartości luminancji dla 
wszystkich używanych negatoskopów mieści się 
w  zakresie   ±15%  
2.2. Jednorodność luminancji negatoskopów  
Dla każdego negatoskopu używanego do oceny 
zdjęć mammograficznych odchylenie luminancji 
zmierzonych w różnych punktach rozmieszczonych 
równomiernie na całej powierzchni negatoskopu od 
wartości wyznaczonej w punkcie 2.1.1 mieści się 
w  zakresie   ±30%  
2.3. Natężenie oświetlenia zewnętrznego  
Wynik pomiaru natężenia oświetlenia zewnętrznego 
każdego negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
mammograficznych, wykonanego przy wyłączonym 
negatoskopie na jego powierzchni oraz w takich 
samych warunkach  oświetlenia , w jakich lekarz 
radiolog ocenia zdjęcia rentgenowskie, wynosi 
maksymalnie  50 lux  
3. Proces 
wywoływania  Uwaga:  Wartości ujęte w protokole optymalizacji procesu 
wywoływania są wartościami wyjściowymi  
3.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi maksymalnie  0,25 
3.2. Wskaźnik światłoczułości  
Odchylenie  pomiędzy wyznaczonym wskaźnikiem ±0,15  
Dziennik Ustaw  – 115 –  Poz. 2759 
światłoczułości a wartością wyjściową mieści się 
w  zakresie   
3.3. Wskaźnik kontrastowości wyrażony średnim gradientem  
3.3.1. Odchylenie  między wyznaczonym 
wskaźnikiem kontrastowości a wartością wyjściową 
mieści się w zakresie   ±0,15  
3.3.2. Wskaźnik kontrastowości wynosi minimalnie  3 
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE  W MAMMOGRAFI I CYFROW EJ 
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane  są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Czułość płyt 
obrazowych 
(systemy CR)  1.1. Dla ekspozycji fantomu z PMMA o grubości 
4,5 cm wykonanej przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji ze wszystkimi 
płytami obrazowymi stosowanymi klinicznie zakres 
wartości wejściowej powierzchniowej kermy 
w  powietrzu (lub obciążenia prądowo -czasowego 
lampy) w odniesieniu do wartości średniej dla 
wszystkich płyt obrazowych jednego typu wynosi 
maksymalnie  10% 
1.2. Dla ekspozycji fantomu z PMMA o grubości 
4,5 cm wykonanej przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji ze wszystkimi  
płytami obrazowymi jednego typu stosowanymi 
klinicznie zakres wartości SNR w ROI 
(o  powierzchni około 4 cm2), którego środek 
znajduje się 60 mm od ściany klatki piersiowej, 
centralnie w stosunku do bocznych krawędzi 
detektora, w odniesieniu do wartości ś redniej dla 
wszystkich płyt obrazowych wynosi maksymalnie  15% 
URZĄDZENIA POMOCNICZE STOSOWANE  W STOMATOLOGI I 
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
1. Warunki oceny 
zdjęć 
rentgenowskich 
(tylko dla aparatów 
do zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  1.1. Luminancja negatoskopu  
Przy największym ustawieniu jasności negatoskopu 
luminancja zmierzona na środku powierzchni 
każdego negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich wynosi mi nimalnie  1700 cd/m2 
1.2. Jednorodność luminancji negatoskopów  
Niejednorodność każdego negatoskopu używanego 
do oceny zdjęć rentgenowskich wyrażona jako ±30%  
Dziennik Ustaw  – 116 –  Poz. 2759 
odchylenie luminancji zmierzonych w kilku 
różnych punktach na całej powierzchni negatoskopu 
od wartości wyznaczonej w punkcie 1.1 mieści się 
w zakresie  
1.3. Natężenie oświetlenia zewnętrznego  
Natężenie oświetlenia zewnętrznego każdego 
negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich, mierzone przy wyłączonym 
negatoskopie, na jego powierzchni oraz w takich 
samych warunkach  oświetlenia , w jakich lekarz 
radiol og ocenia zdjęcia rentgenowskie , wynosi 
maksymalnie  50 lux  
 
Dziennik Ustaw  – 117 –  Poz. 2759 Załącznik nr 3  
 
 
 
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW 
EKSPLOATACYJNYCH, TESTÓW SPECJALISTYCZNYCH I TESTÓW 
PODSTAWOWYCH  
 
I. Testy podstawowe i testy specjalistyczne urządzeń radiologicznych stosowanych w 
rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej.  
 
1. Określenia i pojęcia użyte w testach specjalistycznych i testach podstawowych w 
rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej:  
 
1) CNR – stosunek kontrastu do szumu, w mammografii cyfrowej jest wyznaczany, dla 
obiektu testowego w postaci płyt ki aluminiowej o grubości 0,2 mm Al ułożonej na fantomie z 
PMMA (np. 4,5 cm), zgodnie z zależnością:  
CNR=𝑥𝑥1−𝑥𝑥2
√𝜎𝜎12+𝜎𝜎22
2 
gdzie:  
x1 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI na zewnątrz obrazu obiektu aluminiowego 
o  grubości 0,2 mm,  
x2 – średnia wartość  pikseli wyznaczona w ROI wewnątrz obrazu obiektu aluminiowego 
o grubości 0,2 mm,  
σ1 – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI na zewnątrz obrazu obiektu 
aluminiowego o grubości 0,2 mm,  
σ2 – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczo ne w ROI wewnątrz obrazu obiektu 
aluminiowego o grubości 0,2 mm;  
 
2) CTDI free air  – tomograficzny indeks dawki w powietrzu, wielkość dozymetryczna 
stosowana w tomografii komputerowej odpowiadająca wartości CTDI 100 mierzonej  w 
izocentrum  bez użycia fantomu dozymetrycznego;  
 
3) CTDI vol – objętościowy tomograficzny indeks dawki, wielkość dozymetryczna stosowana 
w tomografii komputerowej wyznaczona zgodnie z zależnością:  
CTDIvol=𝐿𝐿
𝑑𝑑⋅(1
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶100𝑐𝑐+2
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶100𝑝𝑝) 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
d – odległość , o jaką przesuwa się stół podczas jednego pełnego obrotu lampy 
rentgenowskiej,  
CTDI100 c – wartość CTDI 100 zmierzona w środku fantomu dozymetrycznego,  Załącznik nr 3
ZAKRES ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ WYKONYWANIA TESTÓW EKSPLOATACYJNYCH,   
TESTÓW SPECJALISTYCZNYCH I TESTÓW PODSTAWOWYCH
Dziennik Ustaw  – 118 –  Poz. 2759 
CTDI 100 p – średnia z wartości CTDI 100 zmierzonych na brzegach fantomu dozymetrycznego,  
CTDI 100 – profil dawki scałkowany na odcinku 100 mm wzdłuż linii równoległej do osi 
obrotu lampy rentgenowskiej dla pojedynczej warstwy, podzielony przez nominalną grubość 
warstwy;  
 
4) Dmin – minimalna gęsto ść optyczna, tło błony rentgenowskiej, wartość gęstości optycznej 
miejsca nieeksponowanego na błonie poddanej pełnej obróbce fotochemicznej;  
 
5) dodatkowe tło – średni przyrost gęstości optycznej na błonie rentgenowskiej, 
spowodowany wpływem oświetlenia roboczego lub oświetlenia pochodzącego od 
nieszczelności w   pomieszczeniu ciemni;  
 
6) ekspozycja referencyjna – w  mammografii  analogowej  ekspozycja  jednorodnego 
fantomu z PMMA o całkowitej grubości 4,5 cm wykonana przy wysokim napięciu równym 
28 kV, molibdenowej anodzie i molibdenowym filtrze, włączonym systemie automatycznej 
kontroli ekspozycji oraz włączonej kratce przeciwrozproszeniowej, zapewniająca otrzymanie 
obrazu o   gęstości optycznej równej 1,6 ± 0,1, zmierzonej w punkcie referencyjnym;  
 
7) fantom do oceny jakości obrazu – w testach podstawowych w mammografii cyfrowej 
fantom symulujący uciśniętą pierś o grubości 4,2 cm oraz średniej gęstości odpowiadającej 
50% tkanki gruczołowej i 50% tkanki tłuszczowej, zawierający:  
a) elementy imitujące włókna, w tym o średnicy 0,75 mm oraz o mniejszych i większych 
średnicach,  
b) grupy elementów imitujących mikrozwapnienia, w tym o średnicy 0,32 mm oraz 
o  mniejszych i wię kszych średnicach,  
c) elementy imitujące okrągłe masy lite, w tym o grubości 0,75 mm oraz o mniejszych 
i  większych grubościach;  
 
8) fantom dozymetryczny – fantom z PMMA w kształcie cylindra symulującego głowę 
pacjenta o średnicy 16 cm, zaś dla fantomu sym ulującego ciało pacjenta o średnicy 32 cm;  
 
9) fantom równoważny standardowemu pacjentowi – w  testach  specjalistycznych 
jednorodny fantom o wymiarach poprzecznych co najmniej 30 cm × 30 cm i grubości 15 cm 
wody albo o grubości 15 cm PMMA. Funkcję fantomu r ównoważnego standardowemu 
pacjentowi może pełnić również stały fantom wodny o grubości 15 cm. Dopuszcza się 
w  testach specjalistycznych statywów do zdjęć pionowych jako fantom równoważny 
standardowemu pacjentowi stosowanie 2,5 cm Al, zapewniając pokrycie całego rejestratora 
obrazu;  
 
10) fantom równoważny standardowemu pacjentowi – w testach podstawowych fantom 
zbudowany z jednorodnego materiału;  
 
Dziennik Ustaw  – 119 –  Poz. 2759 
11) fantom schodkowy – fantom zawierający co najmniej trzy elementy (stopnie) do oceny 
powtarzalności ekspozycji, o różnych grubościach, zbudowane z tego samego bądź różnych 
materiałów;  
 
12) gęstość optyczna błony rentgenowskiej – logarytm dziesiętny stosunku natężenia 
światła padającego na błonę rentgenowską do natężenia światła po przejściu przez błonę;  
 
13) główny region detektora obrazu – w aparatach rentgenowskich z detektorem cyfrowym 
obszar odpowiadający położeniu aktywnej powierzchni sensora systemu automatycznej 
kontroli ekspozycji (AEC);  
 
14) HVL – warstwa półchłonna, grubość określonego materiału, który w warunkach wąskiej 
wiązki osłabia promieniowanie rentgenowskie o określonej energii promieniowania lub 
określonym widmie w taki sposób, że kerma, dawka ekspozycyjna, d awka pochłonięta, moc 
kermy, moc dawki ekspozycyjnej lub moc dawki pochłoniętej jest zmniejszona do połowy tej 
wartości zmierzonej bez materiału;  
 
15) kaseta testowa/testowa płyta obrazowa – kaseta/płyta obrazowa używana do 
wykonywania testów podstawowych w danej pracowni rentgenowskiej; 
 
16) maksymalna luminancja – luminancja monitora zmierzona w środkowym obszarze 
wyświetlonego standardowego obrazu testowego TG18 -LN12-18; 
 
17) MTF – funkcja przenoszenia modulacji, funkcja opisująca odpowiedź systemu na 
sinusoidalny sygnał wejściowy.  
W tomografii komputerowej wartość MTF można wyznaczyć jako stosunek modulacji 
sygnału wyjściowego do modulacji sygnału wejściowego, wówczas MTF dla wzoru 
naprzemianległych pasków różniących się wartością HU można wyrazić wzorem : 
 
MTF(ν)=𝜋𝜋
√2⋅√𝑀𝑀wzór2−𝑁𝑁tło2
∣∣𝐻𝐻𝐻𝐻materiał−𝐻𝐻𝐻𝐻tło∣∣ 
gdzie:  
Mwzór – modulacja w obrazie wzoru naprzemianległych pasków, wyznaczana jako odchylenie 
standardowe wartości pikseli,  
Ntło – średni szum tła, obliczany jako średnia z odchyleń standardowych wartości pikseli 
wyznaczanych w jednorodnym obszarze materiału wzoru i tła, dla ROI o powierzchni 
zawierającej co najmniej 100 pikseli,  
HU materiał  i HU tło – mierzone wartości HU w jednorodny m obszarze materiału wzoru i tła, dla 
ROI o powierzchni zawierającej co najmniej 100 pikseli;  
 
18) MTF 50 – częstość przestrzenna wyrażona w parach linii na mm lub w parach linii na cm, 
odpowiadająca wartości funkcji przenoszenia modulacji wynoszącej 50%;  
Dziennik Ustaw  – 120 –  Poz. 2759 
 
19) odchylenie badanego parametru fizycznego od wartości zalecanej – wielkość opisana 
wzorem:  
𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂 ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  =(𝑚𝑚
𝑝𝑝−1)⋅100%  
gdzie:  
m – wartość zmierzona danego parametru fizycznego,  
p – wartość zalecana (np. wartość odniesienia, wartość nominalna) ; 
 
20) optymalizacja procesu wywoływania – proces polegający na dobraniu takich 
parametrów fizycznych procesu wywoływania, dla których przy optymalnym kontraście 
uzyskiwana jest najwyższa czułość i najniższa gęstość optyczna błony rentgenowskiej. W 
przypadku  zmiany typu błony rentgenowskiej lub rodzaju odczynników fotochemicznych 
optymalizację należy przeprowadzić ponownie;  
 
21) PMMA – polimetakrylan metylu;  
 
22) pole kryterialne – pole obrazu fantomu schodkowego na błonie lub pole sensytogramu, 
dla którego zm ierzona gęstość optyczna jest najbliższa wartości 1,0 + D min; 
 
23) procedura przejścia w procesie wywoływania błon rentgenowskich – procedura 
mająca na celu korekcję wartości odniesienia procesu wywoływania po zmianie opakowania 
rentgenowskich błon testowy ch; 
 
24) progowy kontrast – poziom kontrastu dla najmniejszej zauważalnej na obrazie różnicy 
pomiędzy obiektem a tłem;  
 
25) punkt referencyjny – w mammografii miejsce znajdujące się 60 mm od krawędzi stolika 
od strony klatki piersiowej oraz centralnie w st osunku do bocznych krawędzi stolika;  
 
26) ROI – w systemach cyfrowych obszar zainteresowania zaznaczony na obrazie;  
 
27) rozdzielczość niskokontrastowa – poziom kontrastu, dla którego widoczna jest różnica 
pomiędzy obiektem a tłem;  
 
28) rozdzielczość wysok okontrastowa – zdolność systemu do rozróżniania obiektów na 
wyświetlonym obrazie w przypadku, gdy różnica w osłabieniu promieniowania pomiędzy 
obiektami a tłem jest większa w porównaniu z szumem;  
 
29) stały fantom wodny – fantom wykonany z żywicy epoksydow ej o gęstości (1,03 ± 0,02) 
g/cm3 i wymiarach poprzecznych co najmniej 30 cm × 30 cm;  
 
Dziennik Ustaw  – 121 –  Poz. 2759 
30) standardowy obraz testowy – obraz zapisany w postaci cyfrowej, zawierający elementy 
do oceny rozdzielczości, progowego kontrastu obrazu, luminancji, zniekształcenia i 
artefaktów na monitorach i drukarkach, zgodny z normą PN -EN 61223 -2-5 lub raportem 
AAPM „Assessment of display perfo rmance for medical imaging systems ” np. SMPTE lub 
obrazy serii TG18QC. Obraz testowy powinien być dobrany stosownie do rozdzielczości 
monitora;  
 
31) SNR – stosunek sygnału do szumu, w radiologii cyfrowej w testach podstawowych jest 
wyznaczany zgodnie z zależnością:  
SNR=𝑥𝑥
𝜎𝜎 
gdzie:  
x – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI,  
σ – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI;  
 
32) SNR – stosunek  sygnału do szumu, w radiologii cyfrowej w testach specjalistycznych 
jest wyznaczany zgodnie z zależnością:  
SNR=𝑥𝑥−𝑜𝑜
𝜎𝜎 
gdzie:  
x – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI,  
σ – odchylenie standardowe wartości pikseli wyznaczone w ROI,  
o – średnia wartość pi kseli wyznaczona dla zerowej ekspozycji; 
 
33) średnia dawka gruczołowa – w mammografii średnia dawka promieniowania 
rentgenowskiego pochłonięta w tkance gruczołowej (wyłączając skórę) jednorodnie 
uciśniętej piersi;  
 
34) środek pola rentgenowskiego – geomet ryczny środek pola rentgenowskiego 
(zaczernionego pola) wyznaczony na obrazie rentgenowskim;  
 
35) środek rejestratora obrazu – geometryczny środek rejestratora obrazu;  
 
36) warstwa tomograficzna – w  tomografii  konwencjonalnej  zobrazowana  warstwa 
wzdłużnego  przekroju fantomu;  
 
37) wartość HU – wartość wykorzystywana w celu określenia średniego osłabienia 
promieniowania rentgenowskiego związanego z każdą podstawową powierzchnią obrazu 
uzyskanego w tomografii komputerowej;  
 
38) wartość nominalna – wartość podana przez producenta w dokumentacji technicznej, 
wyświetlana na urządzeniu lub znajdująca się na oznaczeniu urządzenia, która służy celom 
porównawczym;  
 
Dziennik Ustaw  – 122 –  Poz. 2759 
39) wartość odniesienia – wartość średnia parametru wyznaczona przez użytkownika 
z  pomiaró w przeprowadzanych przez pięć kolejnych dni pracy całkowicie sprawnego 
aparatu rentgenowskiego, wywoływarki lub drukarki albo monitora (jeżeli są stosowane), 
bezpośrednio po wykonaniu testów odbiorczych oraz każdorazowo po każdej istotnej 
naprawie. Dla tes tów takich jak rozdzielczość wysokokontrastowa obrazu, progowy kontrast 
obrazu oraz powtarzalność zaczernienia obrazu, wartości odniesienia mogą być określane na 
podstawie pojedynczego pomiaru. Testy, w których do określenia wyniku stosuje się wartość 
odniesienia, należy wykonywać w tej samej geometrii i dla tych samych warunków 
ekspozycji co pomiar wartości odniesienia. Dla oceny procesu wywoływania wartości 
odniesienia wyznaczane są po przeprowadzeniu optymalizacji obróbki fotochemicznej;  
 
40) wartość pik sela – dyskretna wartość reprezentująca poziom skali szarości przypisany 
pikselowi; 
 
41) wartość średnia – średnia arytmetyczna z pomiarów;  
 
42) wskaźnik kontrastowości – wyrażony średnim gradientem wskaźnik wyznaczany 
zgodnie z zależnością:  
g=𝐷𝐷2−𝐷𝐷1
0,15⋅(𝑛𝑛2−𝑛𝑛1) 
gdzie:  
n1– numer stopnia sensytogramu, dla którego gęstość optyczna jest najbliższa wartości 0,25 + 
Dmin, 
n2 – numer stopnia sensytogramu, dla którego gęstość optyczna jest najbliższa wartości 2,00 
+ D min, 
D1 – gęstość optyczna zmierzona na stopniu n 1, 
D2 – gęstość optyczna zmierzona na stopniu n 2; 
 
43) wskaźnik światłoczułości – gęstość optyczna wyznaczona w tym miejscu sensytogramu, 
która jest najbliższa wartości 1,00 + D min; 
 
44) współczynnik korelacji (z pró bki) – współczynnik Pearsona, kowariancja (z próbki) 
podzielona przez iloczyn odpowiednich odchyleń standardowych (z próbki):  
rXY=∑(𝑋𝑋𝑖𝑖−𝑋𝑋ś𝑟𝑟)⋅(𝑌𝑌𝑖𝑖−𝑛𝑛
𝑖𝑖=1 𝑌𝑌ś𝑟𝑟)
√∑(𝑋𝑋𝑖𝑖−𝑋𝑋ś𝑟𝑟)2⋅∑(𝑌𝑌𝑖𝑖−𝑌𝑌ś𝑟𝑟)𝑛𝑛
𝑖𝑖=12 𝑛𝑛
𝑖𝑖=1 
gdzie:  
rXY – współczynnik korelacji, 
Xi, Yi – zmienne losowe o ciągłych rozkładach,  
Xśr, Yśr – wartości średnie z prób X i, Yi; 
 
Dziennik Ustaw  – 123 –  Poz. 2759 
45) współczynnik pozostałości poprzedniego obrazu – w mammografii cyfrowej w testach 
specjalistycznych wyznaczany jest zgodnie z zależnością:  
G=𝑥𝑥3−𝑥𝑥2
𝑥𝑥1−𝑥𝑥2 
gdzie:  
x1 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI poza obszarem zakrytym fantomem z 
PMMA o grubości 4,5 cm i poza obiektem aluminiowym,  
x2 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI poza obszarem zakrytym fantomem z 
PMMA o grubości 4,5 cm, wewnątrz obiektu alumini owego o grubości 0,1 mm,  
x3 – średnia wartość pikseli wyznaczona w ROI na obszarze zakrytym PMMA o grubości 
4,5  cm, wewnątrz obiektu aluminiowego o grubości 0,1 mm;  
 
46) wydajność lampy rentgenowskiej – jest wyznaczana zgodnie z zależnością:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄 
gdzie: 
K – wartość zmierzonej kermy w powietrzu,  
Q – obciążenie prądowo -czasowe.  
Wydajność lampy rentgenowskiej w przypadku, gdy zadano odległość ognisko –detektor 
równą 1 m, wynosi:  
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄⋅(𝑑𝑑
𝑑𝑑0)2
 
gdzie:  
d – zmierzona odległość ognisko –detektor  promieniowania  rentgenowskiego, wyrażona 
w  metrach, 
d0 – odległość ognisko –detektor promieniowania rentgenowskiego równa 1 m;  
 
47) wysokie napięcie – różnica potencjałów przyłożonych do anody i katody lampy 
rentgenowskiej;  
 
48) zakres – różnica między maksymalną i minimalną wartością danej cechy;  
 
49) δi – względny kontrast dla poszczególnych obrazów testowych TG18 –LN  jest 
wyznaczany zgodnie z zależnością:  
 
δ 1 =2(𝐿𝐿𝑖𝑖−𝐿𝐿𝑖𝑖−1)
(𝐿𝐿𝑖𝑖+𝐿𝐿𝑖𝑖−1)(𝐽𝐽𝑖𝑖−𝐽𝐽𝑖𝑖−1) 
 
𝐽𝐽𝑖𝑖 =𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚+𝐽𝐽𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 −𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚
N−1⋅𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷 𝑖𝑖 
 
𝐽𝐽𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max (𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚/max   )=𝐴𝐴+𝐵𝐵⋅𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max   )+𝐶𝐶⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max  ))2 
+𝐷𝐷⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max  ))3+𝐸𝐸⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max   ))4+𝐹𝐹⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑖𝑖𝑚𝑚 /max  ))5 

Dziennik Ustaw  – 124 –  Poz. 2759 
+𝐺𝐺⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 /max  ))6+𝐻𝐻⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 /max  ))7+𝐼𝐼⋅(𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10(𝐿𝐿𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 /max   ))8 
 
gdzie:  
Li+1 i L i – wartości luminancji zmierzonej dla kolejnych obrazów testowych TG18 -LN, 
Ji i Ji-1 – wskaźniki minimalnych widocznych różnic w luminancji dla kolejnych obrazów 
testowych,  
N – maksymalna liczba poz iomów szarości dla wyświetlanych obrazów testowych TG18 -LN, 
DDS i – poziom szarości dla danego obrazu testowego TG18 -LN, 
L min/max – minimalna/maksymalna wartość luminancji zmierzona dla obrazów testowych 
TG18-LN. 
A, B, C, D, E, F, G, H i I  – wartości stałe równe odpowiednio: 71,498068; 94,593053; 
41,912053; 9,8247004; 0,28175407;  -1,1878455;  -0,18014349; 0,14710899 i  -0,017046845;  
 
50) δd
i – względny kontrast wynikający z funkcji GSDF (Grayscale Standard Display 
Function) jest wyznaczany zgodnie z  zależnością:  
𝛿𝛿𝑚𝑚𝑑𝑑=2(𝐿𝐿𝑚𝑚  𝑑𝑑−𝐿𝐿𝑚𝑚−1       𝑑𝑑)
(𝐿𝐿𝑚𝑚  𝑑𝑑−𝐿𝐿𝑚𝑚−1       𝑑𝑑)(𝐽𝐽𝑚𝑚−𝐽𝐽𝑚𝑚−1) 
 
𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 10𝐿𝐿𝑚𝑚  𝑑𝑑(𝐽𝐽𝑚𝑚)=𝑎𝑎+𝑐𝑐⋅ln (𝐽𝐽𝑚𝑚)+𝑒𝑒⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))2+𝑙𝑙⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))3+𝑚𝑚⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))4
1+𝑏𝑏⋅ln (𝐽𝐽𝑚𝑚)+𝑑𝑑⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))2+𝑓𝑓⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))3+ℎ⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))4+𝑘𝑘⋅(ln (𝐽𝐽𝑚𝑚))5 
 
gdzie:  
Ji i  Ji-1 – wskaźniki ledwo dostrzegalnych różnic w luminancji dla kolejnych obrazów 
testowych, 
a, b, c, d, e, f, g, h, k, m  – wartości stałe równe odpowiednio: -1,3011877;  -0,02584019; 
0,080242636;  -0,10320229;  0,13646699;  0,02874562;  -0,025468404;  -0,003197898; 
0,000129926 i 0,001363533.  
 
2. Przyrządy pomiarowe stosowane do kontroli jakości aparatury radiologicznej powinny 
posiadać rozdzielczość pozwalającą określić akceptowalność lub jej brak dla wyznaczanych 
parametrów fizycznych.  
 
3.  W  testach  p odstawowych i testach specjalistycznych urządzeń radiologicznych 
stosowanych w rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej wielkości kermy w powietrzu i 
dawki pochłoniętej w powietrzu można traktować jako wielkości równoważne.  
 
4. Testy związane z oceną ja kości obrazu w radiologii cyfrowej należy wykonywać na 
wybranym monitorze opisowym stosowanym klinicznie w danej jednostce ochrony zdrowia.  
 
5. Badane fizyczne parametry należy sprawdzać , korzystając z funkcji urządzeń 
radiologicznych z pozycji dostępnych dla użytkownika.  
 
Dziennik Ustaw  – 125 –  Poz. 2759 
6. W testach podstawowych można stosować fantomy dostarczone przez producenta 
urządzenia radiologicznego.  
 
I.1. TESTY PODSTAWOWE  
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ ANALOGOWEJ  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Geometria  1.1. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami 
pola świetlnego i pola 
promieniowania 
rentgenowskiego 
(oddzielnie wzdłuż każdej 
z  dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola 
promieniowania 
rentgenowskiego) 
w  odniesieniu do odległości 
ognisko lampy  – 
płaszczyzna pola świetlnego 
wynosi maksymalnie  3% 
co miesiąc  
1.2. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma  odległości 
określonych w punkcie 1.1 
w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4% 
2. Powtarzalność 
ekspozycji  Uwaga: Wykonać jeden z poniższych testów: 2.1 lub 2.2. Do 
wykonania testu 2.2 należy stosować kasetę testową  
2.1. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
wykonanej przy użyciu 
klinicznie stosowanych ±20%  co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 126 –  Poz. 2759 
parametrów ekspozycji 
odchylenie zmierzonej 
wartości kermy w powietrzu 
od wartości odniesienia 
wynosi maksymalnie  
2.2. Dla obrazu uzyskanego 
z użyciem fantomu 
schodkowego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
różnica pomiędzy wartością 
gęstości optycznej 
zmierzoną na polu 
kryterialnym obrazu 
fantomu schodkowego 
a  wartością odniesienia 
wynosi maksym alnie  ±0,20  
3. Rozdzielczość  
wysoko - 
i niskokontrastowa  Uwaga: Do wykonania testu należy stosować kasetę testową  
Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
wzory do oceny 
rozdzielczości, uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, rozdzielczość 
wysoko- i niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza niż 
wartość odniesienia  – co 6 miesięcy  
4. Kratka 
przeciwrozproszeniowa  Uwaga: Test kratki przeciwrozproszeniowej należy wykonać 
dla wszystkich odległości ognisko lampy – rejestrator obrazu 
stosowanych klinicznie, przy użyciu największej kasety 
stosowanej  klinicznie  z  jednorodnym  ekranem 
wzmacniają cym 
4.1. Dla ekspozycji kratki 
ruchomej wykonanej przy 
najkrótszym stosowanym 
klinicznie czasie ekspozycji 
i odpowiadającym mu 
wysokim napięciu oraz tak 
dobranym natężeniu prądu, 
aby gęstość optyczna na 
środku obrazu kratki 
zawierała się w przedziale – co 3 miesiące  
Dziennik Ustaw  – 127 –  Poz. 2759 
0,9–1,4 (wliczając tło), na 
obrazie nie są widoczne 
linie kratki  
4.2. Dla ekspozycji kratki 
stacjonarnej wykonanej dla 
wartości wysokiego 
napięcia możliwie 
najbliższej 50 kV  oraz tak 
dobranym natężeniu prądu, 
aby gęstość optyczna na 
środku obrazu kratki 
zawierała się w przedziale 
0,9–1,4 (wliczając tło), na 
obrazie nie są widoczne 
znaczące artefakty  – 
4.3. Dla kierunku 
prostopadłego do listków 
kratki 
przeciwrozproszeniowej 
odchylenie gęstości 
optycznych przy brzegach 
obrazu od gęstości 
optycznej na środku obrazu 
wynosi maksymalnie  ±30 % 
5. System automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga: Do wykonania testu stosować kasetę testową. Średnia 
gęstość optyczna na uzyskanych obrazach zawiera się 
w  przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło). Testy 5.1 –5.3 należy 
wykonać przy użyciu komory lub kombinacji komór 
najczęściej stosowanej klinicznie  
5.1. Ocena systemu AEC 
przy zmianie wysokiego 
napięcia  
Różn ica pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
uzyskanych dla najniższej 
i  najwyższej wartości 
wysokiego napięcia 
z  zakresu stosowanego 
klinicznie a wartością ±0,15 6 miesięcy po 
każdych testach  
specjalistycznych  
Dziennik Ustaw  – 128 –  Poz. 2759 
średnią wynosi 
maksymalnie  
5.2. Ocena systemu AEC 
przy zmianie grubości 
fantomu  
Różnica pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów: fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
oraz fantomu o innej 
grubości zbudowanego 
z  tego samego materiału co 
fantom równoważny 
standardowemu pacjentowi 
uzyskanych dla tej samej 
wartości wysokiego 
napięcia najczęściej 
stosowanej klinicznie a 
wartością średnią wynosi 
maksymalnie  ±0,30  
5.3. Ocena systemu AEC 
przy zmianie n atężenia 
prądu  
Różnica pomiędzy 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
uzyskanych dla 
jednakowych ustawień 
systemu AEC, dla 
najniższej i najwyższej 
wartości czasu ekspozycji z 
zakresu stosowanego 
klinicznie a wartością 
średnią wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
5.4. Ocena czułości komór 
systemu AEC 
Różnica pomiędzy ±0,30  
Dziennik Ustaw  – 129 –  Poz. 2759 
gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku 
obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
uzyskanych dla każdej 
z  komór systemu AEC a 
wartością średnią wynosi 
maksymalnie  
6. Kasety  Dla obrazu każdej kasety 
całkowita powierzchnia 
słabego przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
w  obszarze istotnym 
diagnostycznie wynosi 
maksymalnie  1,0 cm2 co 6 miesięcy  
7. Proces wywoływania  7.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi 
maksymalnie  0,3 
w każdym dniu 
pracy 
wywoływarki  7.2. Wskaźnik 
światłoczułości 
Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
7.3. Wskaźnik 
kontrastowości  
Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,20  
7.4. Temperatura 
wywoływacza  
Różnica pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±1,0 °C  
8. Pomieszczenie  Uwaga: Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test 
Dziennik Ustaw  – 130 –  Poz. 2759 
ciemni  należy wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej 
naeksponowanej  tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym 
obrazie zawierała się w przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło)  
Dodatkowe tło w ciągu 
4  minut wynosi 
maksymalnie  0,1 co 6 
miesięcy  
9. Warunki oceny zdjęć 
rentgenowskich  Uwaga: Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów używanych do oceny zdjęć 
rentgenowskich  
9.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – 
w każdym dniu 
korzystania 
z  negatoskopu  9.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na  całej 
powierzchni światłem  – 
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ CYFROWEJ  
(CR i DR)  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Geometria  1.1. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  
Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami 
pola świetlnego i pola 
promieniowania 
rentgenowskiego 
(oddzielnie wzdłuż każdej 
z  dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola 
promieniowania 
rentgenowskiego) 
w  odniesieniu do odległości 
ognisko lampy  – 
płaszczyzna pola świetlneg o 
wynosi maksymalnie  3% 
co miesiąc  
1.2. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z polem 
świetlnym  4% 
Dziennik Ustaw  – 131 –  Poz. 2759 
Suma odległości 
określonych w punkcie 1.1 
w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  
2. Powtarzalność 
ekspozycji  Uwaga: Należy wykonać jeden z poniższych testów: 2.1 albo 
2.2. Do wykonania testu 2.2 w systemach CR należy stosować 
testową płytę obrazową  
2.1. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
wykonanej w trybie 
ręcznym, przy nominalnej 
wartości wysokiego 
napięcia stosowanej 
klinicznie, możliwie 
najbliższej wartości 70 kV 
lub 100 kV, odchylenie 
zmierzonej kermy 
w  powietrzu od wartości 
odnie sienia wynosi 
maksymalnie  
Uwaga: Podczas 
wykonywania testu dla 
wartości wysokiego 
napięcia możliwie 
najbliższej 100 kV można 
dodatkowo użyć fantomu 
1,3 mm Cu ±30%  
co miesiąc  
2.2. Dla ekspozycji 
z  użyciem fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
wykonanej w warunkach 
klinicznych odchylenie 
SNR (dla ROI 
o  powierzchni około 4 cm2, 
położonego w   środku 
obrazu) od wartości 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±30%  
3. Rozdzielczość  Na obrazie obiektu  – co 12 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 132 –  Poz. 2759 
wysoko - 
i niskokontrastowa  testowego zawierającego 
wzory do oceny 
rozdzielczości, uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, rozdzielczość 
wysoko- i niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza niż 
wartość odniesienia  
4. Kratka  
przeciwrozproszeniowa  Uwaga: Testy ruchomej kratki przeciwrozposzeniowej należy 
wykonać dla wszystkich odległości ognisko lampy – 
rejestrator obrazu stosowanych klinicznie, z włączoną funkcją 
usuwania obrazów linii kratki. W przypadku systemów CR test 
należy wykonać przy użyciu największej kasety stosowanej 
klinicznie.  
W przypadku systemów DR test należy wykonać przy użyciu 
największego formatu obrazowania stosowanego klinicznie  
4.1. Dla ekspozycji kratki 
ruchomej wykonanej przy 
najkrótszym stosowanym 
klinicznie czasie ekspozycji 
i odpowiadającym mu 
napięciu oraz tak dobranym 
natężeniu prądu, aby 
wskaźnik ekspozycji mieścił 
się w zakresie podanym 
przez producenta, na 
obrazie nie są widoczne 
linie kratki  – 
co 3 miesiące  
4.2. Dla ekspozycji kratki 
stacjonarnej wykonanej dla 
wartości wysokiego 
napięcia możliwie 
najbliższej 50 kV  oraz tak 
dobranym natężeniu prądu, 
aby wskaźnik ekspozycji 
mieścił się w zakresie 
podanym przez producenta, 
na obrazie nie są widoczne 
znaczące artefakty  – 
5. System automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga:  Testy  5.1  oraz 5.2 należy wykonać przy użyciu 
głównego regionu detektora lub kombinacji regionów 
najczęściej stosowanej klinicznie  
Dziennik Ustaw  – 133 –  Poz. 2759 
5.1. Ocena systemu AEC 
przy zmianie wysokiego 
napięcia  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi, 
wykonanych dla  najniższej 
i  najwyższej klinicznie 
stosowanej wartości 
wysokiego napięcia, 
odchylenie obciążenia 
prądowo-czasowego od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±30%  
6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  5.2. Ocena systemu AEC 
przy zmianie grubości 
fantomu  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
oraz fantomu o innej 
grubości, zbudowanego 
z  tego samego materiału co 
fantom równoważny 
standardowemu pacjentowi, 
wykonanych dla tej samej 
wartości wysokiego 
napięcia najczęściej 
stosowanej klinicznie, 
odchylenie obciążenia 
prądowoczasowego od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±30%  
5.3. Ocena systemu AEC 
przy zmianie położenia 
głównego regionu 
detektora  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
wykonanych przy 
ekspozycjach dla 
poszczególnych położeń ±30%  
Dziennik Ustaw  – 134 –  Poz. 2759 
głównego regionu detektora 
systemu AEC oraz dla tej 
samej wartości wysokiego 
napięcia najczęściej 
stosowanej klinicznie, 
odchylenie obciążenia 
prądowo-czasowego od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  
5.4. Ocena systemu AEC 
przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla obrazów fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi, 
dla najmniejszej 
i  największej wartości 
czasu ekspozycji z zakresu 
stosowanego klinicznie 
odchylenie obciążenia 
prądowo-czasowego od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±30%  
6. Artefakty  6.1. W systemach DR:  
Na całej powierzchni obrazu 
fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji nie 
są widoczne żadne artefakty 
oraz znaczące 
niejednorodności  – 
co 6 miesięcy  6.2. W systemach CR:  
Na obrazach otrzymanych 
dla ekspozycji fantomu 
równoważnego 
standardowemu pacjentowi, 
wykonanych dla wszystkich 
płyt stosowanych klinicznie, 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych  
parametrów ekspozycji, nie – 
Dziennik Ustaw  – 135 –  Poz. 2759 
są widoczne żadne artefakty 
oraz znaczące 
niejednorodności  
URZĄDZENIA STOSOWANE WE FLUOROSKOPII I ANGIOGRAFII  
Uwaga: Urządzenia stosowane do badań fluorograficznych, fluoroskopowych 
i  angiograficznych należy kontrolować tak, jak urządzenia stosowane do radiografii 
ogólnej, o ile pozwala na to ich konstrukcja, z rozszerzeniem o poniższe testy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Zniekształcenie  
obrazu  Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
wzór kratki o długości boku 
równej 1 cm nie są 
widoczne zniekształcenia 
sugerujące uszkodzenie 
wzmacniacza obrazu lub 
monitora  – co 6 
miesięcy  
2. Zegar  Podczas ciągłej lub 
impulsowej ekspozycji czas, 
po którym występuje 
ostrzegawczy sygnał 
akustyczny , wynosi 
maksymalnie  5 min  co 12 miesięcy  
3. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
toru wizyjnego  Dla ekspozycji fantomu zawierającego wzór do oceny 
rozdzielczości, wykonanej w warunkach fluoroskopii, 
rozdzielczość wysokokontrastowa  toru  wizyjnego  dla 
wzmacniacza o nominalnej średnicy:  
* 36 cm  – 40 cm wynosi 
minimalnie  0,7 pl/mm  
co 6 
miesięcy  * 30 cm  – 35 cm wynosi 
minimalnie  0,8 pl/mm  
* 25 cm  – 29 cm wynosi 
minimalnie  0,9 pl/mm  
* 20 cm  – 24 cm wynosi 
minimalnie  1,0 pl/mm  
* 15 cm  – 18 cm wynosi 
minimalnie  1,25 pl/mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Artefakty  Na obrazie jednorodnego  – co 
Dziennik Ustaw  – 136 –  Poz. 2759 
fantomu zobrazowanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, ocenianym przy 
wszystkich oknach 
stosowanych klinicznie, nie 
są widoczne żadne artefakty  miesiąc  
2. Wartość HU  2.1. Różnica między średnią 
wartością HU zmierzoną 
w  obszarze o średnicy 
około 10% średnicy 
fantomu wodnego, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
a  wartością 0 HU wynosi 
maksymalnie  ±5 HU  
co miesiąc  
2.2. Różnica między średnią 
wartością HU zmierzoną 
w  obszarze materiałów 
o  różnej gęstości, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
a  wartością odniesienia 
wynosi maksymalnie  ±20 HU  
3. Jednorodność obrazu  Różnica średnich wartości 
HU zmierzonych 
w  obszarze centralnym 
i  brzegowym o średnicy 
około 10% średnicy 
fantomu obrazu 
jednorodnego fantomu 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
wynosi maksymalnie  ±10 HU dla 
fantomu 
o  średnicy 
≤  20 cm, ±20 
HU dla 
fantomu 
o  średnicy 
>  20 cm  co miesiąc  
4. Poziom szumu  Różnica między 
odchyleniem standardowym 
wartości HU zmierzonym 
w  centralnym obszarze 
obrazu jednorodnego 
fantomu dla ROI o średnicy ±15% wartości 
odniesienia  co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 137 –  Poz. 2759 
około 40% średnicy 
fantomu, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  
5. Rozdzie lczość  
wysokokontrastowa  Różnica między 
rozdzielczością ocenioną 
wizualnie lub wyrażoną 
poprzez pomiar MTF 50 
wyznaczona przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
a  wartością odniesienia 
wynosi maksymalnie  ±0,5 pl/cm lub 
±10% wartości 
odniesienia  co 6 miesięcy  
6. Geometryczna  
poprawność  
obrazu  Różnice między 
zmierzonymi odległościami 
a wartościami nominalnymi 
na obrazie fantomu 
zawierającego struktury 
o  znanych rozmiarach, 
uzyskanym przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
wynoszą maksymalnie  ±1 mm co 6 miesięcy  
7. Światła  
lokalizacyjne  Różnica między 
płaszczyzną wskazywaną 
przez świetlne wskaźniki 
położenia obrazowanej 
warstwy a rzeczy wistą 
płaszczyzną obrazowanej 
warstwy wynosi 
maksymalnie  ±5 mm co miesiąc  
8. Ruch stołu  8.1. Dla stołu obciążonego 
masą co najmniej 70 kg 
przy przesunięciu o zadaną 
odległość 30 cm, różnica 
między odległością zadaną 
a  rzeczywistą wynosi 
maksymalnie  ±1 mm 
co miesiąc  
8.2. Po wykonaniu testu 
z  pkt 8.1 dla stołu ±1 mm 
Dziennik Ustaw  – 138 –  Poz. 2759 
obciążonego masą co 
najmniej 70 kg przy 
przesunięciu o zadaną 
odległość 30 cm, 
w  przeciwną stronę niż 
w  punkcie 8.1 , różnica 
między położeniem 
początkowym stołu 
z  punktu 8.1 a końcowym 
wynosi maksymalnie  
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGICZNEJ TOMOGRAFII 
KOMPUTEROWEJ  
WIĄZKI STOŻKOWEJ  
Uwaga: Jeżeli chociaż jeden z poniższych testów nie może być wykonany ze względów 
technicznych, należy wykonać testy zgodne z zaleceniami producenta  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Artefakty  Na obrazie jednorodnego 
fantomu zobrazowanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, ocenianym przy 
wszystkich oknach 
stosowanych  klinicznie, nie 
są widoczne żadne artefakty  – co miesiąc  
2. Wartość HU  2.1. Odchylenie średniej 
wartości HU zmierzonej 
w  obszarze obrazu 
jednorodnego fantomu lub 
wykonanego z materiału 
ekwiwalentnego tkance 
miękkiej, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, od wartości 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±10%  
co miesiąc  
2.2. Odchylenie średniej 
wartości HU zmierzonej 
w  obszarze obrazu 
materiałów o różnej 
gęstości, uzyskanego przy ±10%  
Dziennik Ustaw  – 139 –  Poz. 2759 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, od wartości 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  
3. Jednorodność 
obrazu  Różnica średnich wartości 
HU zmierzonych 
w  obszarze centralnym 
i  brzegowym obrazu 
jednorodnego fantomu dla 
ROI o średnicy około 10% 
średnicy fantomu, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji , od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±10%  co miesiąc  
4. Poziom szumu  Różnica standardowego 
odchylenia wartości HU 
zmierzonego w centralnym 
obszarze obrazu 
jednorodnego fantomu dla 
ROI o średnicy około 40% 
średnicy fantomu, 
uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±10% wartości 
odniesienia  co miesiąc  
5. Rozdzielczość  
wysokokontrastowa  Różnica między 
rozdzielczością ocenioną 
wizualnie lub wyrażoną 
poprzez pomiar MTF 50 
wyznaczona przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
a  wartością odniesienia 
wynosi maksymalnie  ±1 pl/cm lub ± 
20% wartości 
odniesienia  6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  
6. Geometryczna 
poprawność obrazu  Różnica między zmierzoną 
odległością a wartością 
nominalną na obrazie 
fantomu zawierającego  
struktury o znanych ±0,5 mm 6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  
Dziennik Ustaw  – 140 –  Poz. 2759 
rozmiarach, uzyskanym 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, wynosi 
maksymalnie  
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII ANALOGOWEJ  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. System automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga: Do wykonania testu należy stosować kasetę testową. 
Podczas wykonywania testu należy stosować zawsze t ę samą 
komorę systemu AEC, która nie jest w obszarze fantomu 
zawierającego elementy do oceny jakości obrazu 
1.1. Stałość ekspozycji  
1.1.1. Dla obrazu fantomu 
z   PMMA o grubości 
4,5  cm otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji gęstość optyczna 
(wliczając tło) w punkcie 
referencyjnym zawiera się 
w przedziale  1,40–1,90 
w każdym dniu 
pracy 
mammografu  1.1.2. Dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
różnica pomiędzy gęstością 
optyczną zmierzoną 
w  punkcie referencyjnym 
a  wartością odniesienia 
wynosi maksymalnie  ±0,15  
1.2. Kompensacja zmian grubości fantomu i wartości 
wysokiego napięcia 
Dla obrazów fantomów 
z  PMMA o grubościach co 
najmniej 2,0 cm i 6,5 –7 cm, 
otrzymanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, 
różnice gęstości optycznych 
zmierzonych w punkcie ±0,15  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 141 –  Poz. 2759 
referencyjnym 
poszczególnych obrazów 
fantomów od wartości 
gęstości optycznej 
zmierzonej w teście 1.1.2 
wynoszą maksymalnie  
2. Jakość obrazu  Uwaga: Do wykonania testu należy stosować kasetę testową  
2.1. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa  
Rozdzielczość w  kierunku 
równoległym 
i  prostopadłym do osi 
anoda –katoda dla każdej 
stosowanej klinicznie 
wielkości ogniska lampy 
oraz dla każdego materiału 
anody i filtra na obrazie 
otrzymanym przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
wynosi minimalnie  12 pl/mm  
co tydzień  
2.2. Progowy kontrast  
Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
elementy do oceny niskiego 
kontrastu uzyskanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji liczba obiektów 
o niskim kontraście różni 
się od wartości odniesienia 
maksymalnie o  1 
3. Kompresja piersi 3.1. Maksymalna zmierzona 
wartość siły kompresji 
zawiera się w przedziale  130–200 N 
(odpowiada 
13–20 kg)  
6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  3.2. Różnica pomiędzy 
wartością siły kompresji 
wskazywaną na 
wyświetlaczu mammografu 
a wartością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu 
wynosi maksymalnie  ±20 N 
(odpowiada ±2 
kg) 
Dziennik Ustaw  – 142 –  Poz. 2759 
3.3. Różnica pomiędzy 
zmierzoną wartością siły 
kompresji bezpośrednio po 
uciśnięciu a wartością 
zmierzonej siły kompresji 
po 30 s wynosi 
maksymalnie  20 N  
(odpowiada  
2 kg)  
3.4. Płytka uciskowa nie jest 
uszkodzona  – 
4. Kratka 
przeciwrozproszeniowa  Na trzech obrazach kratki 
(każdy z użyciem innej 
kasety) otrzymanych przy 
minimalnym dostępnym 
w  aparacie napięciu oraz 
tak dobranych pozostałych 
parametrach, aby uzyskać 
gęstość optyczną z zakresu 
1,4–1,9 (wliczając tło), żeby 
były widoczne linie kratki, 
nie występują żadne 
artefakty świadczące 
o  uszkodzeniu kratki 
przeciwrozproszeniowej  – co 12  miesięcy  
5. Kasety  Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich kaset 
stosowanych klinicznie. Gęstość optyczna obrazu fantomu 
o  jednorodnej strukturze siatki w pobliżu ściany klatki 
piersiowej powinna zawierać się w zakresie 0,7 –0,8 (wliczając 
tło) 
5.1. Liczba obszarów 
słabego przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
widocznych na obrazie 
w  obszarze 
diagnostycznym wynosi 
maksymalnie  3 
co 6 miesięcy  
5.2. Powierzchnia obszaru 
słabego przylegania ekranu 
wzmacniającego do błony 
w  obszarze istotnym 
diagnostycznie wynosi 
maksymalnie  1,0 cm2 
6. Pomieszczenie  Uwaga: Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test 
Dziennik Ustaw  – 143 –  Poz. 2759 
ciemni  należy wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej 
naeksponowanej tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym 
obrazie zawierała się w przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło)   
Dodatkowe tło w ciągu 
2  minut wynosi 
maksymalnie  0,05 co 
6 
miesięcy  
7. Proces wywoływania  7.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi  
maksymalnie  0,25 
w każdym dniu 
pracy 
wywoływarki  7.2. Różnica pomiędzy 
zmierzoną gęstością 
minimalną a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,02  
7.3. Wskaźnik 
światłoczułości 
Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością  
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,10  
7.4. Wskaźnik kontrastowości  
7.4.1. Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
7.4.2. Wskaźnik 
kontrastowości wynosi 
minimalnie  3 
7.5. Temperatura 
wywoływacza  
Różnica pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,5 °C  
8. Warunki oceny zdjęć 
mammograficznych  Uwaga: Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów używanych do oceny zdjęć 
mammograficznych  
8.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest – w każdym dniu 
stosowania 
Dziennik Ustaw  – 144 –  Poz. 2759 
zabrudzona ani porysowana  negatoskopu  
8.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na całej 
powierzchni światłem  – 
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII CYFROWEJ  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Stałość ekspozycji  1.1. Dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
odchylenie obciążenia 
prądowo-czasowego od 
wartości odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±10%  
w każdym dniu 
pracy 
mammografu  1.2. Dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
odchylenie SNR 
wyznaczonego w ROI 
(o  powierzchni około 
1  cm2), którego środek 
znajduje się 60 mm od 
ściany klatki piersiowej, 
centralnie w stosunku do 
bocznych k rawędzi 
detektora, od wartości 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±20%  
2. Jednorodność obrazu  Uwaga: Dla oceny testu jednorodności 
obrazu w systemach CR należy 
zminimalizować wpływ niejednorodności 
wiązki promieniowania rentgenowskiego 
wzdłuż osi katoda –anoda, np. poprzez 
zastosowanie  metody  przedstawionej 
w  European  Guidelines  for  Quality 
Assurance in Breast Cancer Screening and 
Diagnosis 4th Edition, EUREF  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 145 –  Poz. 2759 
W systemach DR:  
dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
odchylenie średniej wartości 
pikseli, zmierzonej 
w  czterech ROI (każdy 
o  powierzchni około 
1  cm2), znajdujących się 
w  rogach obrazu, od 
średniej wartości pikse li 
zmierzonej w ROI 
(o  powierzchni około 
1  cm2) znajdującym się 
w  środku obrazu wynosi 
maksymalnie  ±10%  
W systemach CR:  
dla obrazu fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
odchylenie średniej wartości 
pikseli, zmierzonej 
w  czterech ROI 
(o  powierzchni około 
1  cm2), znajdujących się 
w  rogach obrazu, od 
średniej wartości pikseli 
zmierzonej w ROI 
(o  powierzchni około 
1  cm2) znajdującym się 
w  środku obrazu wynosi 
maksymalnie  ±10%  
3. Kompensacja zmian 
grubości fantomu 
i  wartości wysokiego 
napięcia  3.1. Dla obrazów fantomów 
z PMMA o grubości co 
najmniej 2 cm, 4,5 cm 
i  6,5– 7 cm  otrzymanych 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie SNR ±20%  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 146 –  Poz. 2759 
wyznaczonego w ROI 
(o  powierzchni około 
4  cm2), którego środek 
znajduje się 60 mm od 
strony klatki piersiowej dla 
danej grubości fantomu, od 
wartości odniesienia 
wyznaczo nej dla danej 
grubości fantomu wynosi 
maksymalnie  
3.2. Na obrazach fantomów 
z PMMA otrzymanych 
w  teście z punktu 3.1 nie są 
widoczne artefakty  – 
4. Kompresja piersi 4.1. Maksymalna zmierzona 
wartość siły kompresji 
zawiera się w przedziale  130–200 N 
(odpowiada 
13–20 kg)  
6 miesięcy po 
każdych testach 
specjalistycznych  4.2. Różnica pomiędzy 
wartością siły kompresji 
wskazywaną na 
wyświetlaczu mammografu 
a wartością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu 
wynosi maksymalnie   ±20 N 
(odpowiada 
±2  kg) 
4.3. Różnica pomiędzy 
zmierzoną wartością siły 
kompresji bezpośrednio po 
uciśnięciu a wartością 
zmierzonej siły kompresji 
po 30 s wynosi 
maksymalnie  20 N  
(odpowiada  
2 kg)  
4.4. Płytka uciskowa nie jest 
uszkodzona  – 
5. Artefakty  5.1. W systemach DR:  
na obrazie fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm, otrzymanego przy 
użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, nie są widoczne 
żadne artefakty oraz 
niejednorodności 
w  obszarze istotnym – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 147 –  Poz. 2759 
klinicznie  
5.2. W system ach CR:  
na obrazach fantomu 
z  PMMA o grubości 
4,5  cm, wykonanych dla 
wszystkich płyt 
stosowanych klinicznie, 
otrzymanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji, nie 
są widoczne żadne artefakty 
oraz niejednorodności 
w  obszarze istotnym 
klinicznie  – 
6. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
(systemy CR)  Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
wyznaczona za pomocą 
obiektu testowego do oceny 
rozdzielczości, 
umieszczonego na fantomie 
z PMMA o grubości 4,5 cm 
w odległości 1 cm od 
krawędzi ściany klatki 
piersiowej, w kierunku 
równoległym 
i  prostopadłym do ściany 
klatki piersiowej różni się 
od wartości odniesienia 
maksymalnie o  
Uwaga:  Obiekt  testowy  do 
oceny rozdzielczości należy 
ustawić pod kątem (2 –5)° 
względem ściany klatki 
piersiowej  1 grupa par 
linii/mm  co tydzień  
7. Geometryczne  
zniekształcenia  
obrazu  Na obrazach fantomu 
o  jednorodnej strukturze 
siatki o oczku około 1 cm 
nie są widoczne 
zniekształcenia 
geometryczne wzoru siatki 
w obszarze istotnym 
klinicznie  – co 6 miesięcy  
8. Jakość obrazu  Na obrazie fantomu do  0,75 mm  co tydzień  
Dziennik Ustaw  – 148 –  Poz. 2759 
oceny jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
widoczne są wszystkie 
elementy imitujące włókna 
o średnicach minimalnie  
Na obrazie fantomu do 
oceny jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
widoczne są wszystkie 
grupy elementów 
imitujących 
mikrozwapnienia 
o  średnicach minimalnie  0,32 mm  
Na obrazie fantomu do 
oceny jakości obrazu 
otrzymanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji 
widoczne są wszystkie 
elementy imitujące masy 
lite o grubościach 
minimalnie  0,75 mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGII  
(aparaty do zdjęć wewnątrzustnych, pantomograficznych  oraz cefalometrii) 
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Rozdzielczość wysoko - 
i  niskokontrastowa  Na obrazie obiektu 
testowego zawierającego 
wzory do oceny 
rozdzielczości uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, rozdzielczość 
wysoko- i niskokontrastowa 
wizualnie jest nie gorsza niż 
wartość odniesienia  – co 6 miesięcy  
2. Powtarzalność 
zaczernienia obrazu  Uwaga: Test należy wykonać przez ocenę wizualną  
Na obrazie fantomu  – co miesiąc  
Dziennik Ustaw  – 149 –  Poz. 2759 
schodkowego uzyskanego 
przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów 
ekspozycji, przesunięcie 
zaczernienia odpowiednich 
schodków obrazu fantomu 
względem  obrazu 
odniesienia może się różnić 
maksymalnie o jeden 
schodek  
3. Proces wywoływania  
(tylko dla aparatów do 
zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  3.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi 
maksymalnie  0,30 
w każdym dniu 
pracy 
wywoływarki  3.2. Wskaźnik 
światłoczułości 
Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
światłoczułości a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
3.3. Wskaźnik 
kontrastowości  
Różnica pomiędzy 
wyznaczonym wskaźnikiem 
kontrastowości a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±0,20  
3.4. Temperatura 
wywoływacza  
Różnica pomiędzy 
zmierzoną temperaturą 
wywoływacza a wartością 
odniesienia wynosi 
maksymalnie  ±1,0°C  
4. Pomieszczenie ciemni 
(tylko dla aparatów do 
zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  Uwaga: Test należy wykonać z włączonym oświetleniem 
roboczym, jeżeli znajduje się na wyposażeniu ciemni. Test 
należy wykonać przy zastosowaniu błony rentgenowskiej 
naeksponowanej tak, aby gęstość optyczna na uzyskanym 
obrazie zawierała się w przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło). Za 
pomieszczenie ciemni uważa się również przestrzeń, gdzie 
pracuje się na nieosłoniętej błonie w wywoływarkach ręcznych 
i półautomatycznych umiejscowionych w pomieszczeniach ze 
Dziennik Ustaw  – 150 –  Poz. 2759 
światłem dziennym  
Dodatkowe tło w ciągu  
4  minut wynosi 
maksymalnie  0,1 co 6 miesięcy  
5. Warunki oceny zdjęć 
rentgenowskich  (tylko 
dla aparatów do zdjęć ) Uwaga: Test należy przeprowadzić przez ocenę wizualną 
wszystkich negatoskopów  
5.1. Powierzchnia 
negatoskopu nie jest 
zabrudzona ani  porysowana  – 
w każdym dniu 
korzystania 
z  negatoskopu  5.2. Negatoskop świeci 
stabilnym, równomiernym 
oraz jednakowym na całej 
powierzchni światłem  – 
URZĄDZENIA STOSOWANE W DENSYTOMETRII KOSTNEJ  
Zgodnie z zaleceniami producenta.  
Testy wykonać za pomocą fantomów dostarczonych przez producenta zgodnie z zalecaną 
procedurą. W przypadku gdy producent nie określił częstości – nie rzadziej niż co tydzień.  
 
 
Poza testami aparatury rentgenowskiej należy wykonać testy monitorów stosowanyc h do 
prezentacji obrazów medycznych oraz testy drukarek stosowanych do tworzenia kopii 
cyfrowych obrazów medycznych. Nie dotyczy monitorów stosowanych wyłącznie do 
prezentacji obrazów medycznych w zakresie stomatologii wewnątrzustnej.  
MONITORY STOSOWANE W STACJACH PRZEGLĄDOWYCH I OPISOWYCH  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Warunki 
oglądania 
obrazów 1.1. Powierzchnia monitora nie jest 
zabrudzona ani porysowana  – w każdym dniu 
wykorzystywania 
monitora przed 
rozpoczęciem 
pracy  1.2. Na ekranie wyłączonego lub 
uśpionego monitora nie są 
widoczne żadne odbicia źródeł 
światła ani odbicia pochodzące od 
innych obiektów  – 
Uwaga: Przed przystąpieniem do wykonania poniższych testów każdy testowany monitor 
powinien być włączony na czas zgodny z zaleceniami producenta lub, w przypadku braku 
takiej informacji, na około 30 min.  
2. Jakość  
obrazu  2.1. Na wyświetlonym 
standardowym obrazie testowym 
nie są widoczne artefakty, 
uszkodzone piksele, migotania, 
drżenia ani przebarwienia  – w każdym dniu 
wykorzystywania 
monitora przed 
rozpoczęciem 
pracy  2.2. Na wyświetlonym – 
Dziennik Ustaw  – 151 –  Poz. 2759 
standardowym obrazie testowym 
we wszystkich wzorach do oceny 
rozdzielczości są wyraźnie 
rozróżnialne linie 
2.3. Wyświetlony standardowy 
obraz testowy jest widoczny 
w  całości – 
2.4. Na wyświetlonym 
standardowym obrazie testowym 
linie są proste, równej długości 
i  rozmieszczone w równych 
odstępach  – 
2.5. Na wyświetlonym 
standardowym obrazie testowym 
wszystkie pola skali szarości są 
rozróżnialne  – 
2.6. Dla stanowisk wyposażonych 
w dwa lub więcej monitory 
przeznaczone do jednoczesnego 
wyświetlania obrazów: wygląd, 
wielkość, jasność i zabarwienie 
standardowego obrazu testowego 
wyświetlanego na każdym 
z  monitorów są identyczne  – 
3. Progowy 
kontrast 
wyświetlonego 
obrazu  3.1. Na wyświetlonym 
standardowym obrazie testowym 
na każdym polu do oceny 
progowego kontrastu obrazu 
z  napisem widoczna liczba liter 
jest nie mniejsza niż wartość 
odniesienia  – w każdym dniu 
wykorzystywania 
monitora przed 
rozpoczęciem 
pracy  3.2. Na wyświetlonym 
standardowym obrazie testowym 
na każdym polu do oceny 
progowego kontrastu obrazu 
kwadraty są rozróżnialne 
4. Geometryczna 
poprawność 
obrazu (tylko 
dla monitorów 
kineskopowych)  4.1. Zniekształcenia 
geometryczne obrazu  
Na wyświetlonym standardowym 
obrazie testowym, w siatce 
pionowych i poziomych linii, 
różnica między najdłuższą 2% (dla 
monitorów 
opisowych),  
5% (dla 
monito rów 
przeglądowych)  co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 152 –  Poz. 2759 
i  najkrótszą długością linii, w 
odniesieniu do najkrótszej ze 
zmierzonych długości, wynosi 
maksymalnie  
4.2. Zgodność wyświetlanego 
obrazu między monitorami  
Dla stanowisk wyposażonych 
w  dwa lub więcej monitory 
przeznaczone do jednoczesnego 
wyświetlania obrazów: różnica 
między największą a najmniejszą 
długością tej samej linii 
standardowego obrazu testowego 
wyświetlona na każdym 
z  monitorów, w odniesieniu do 
najkrótszej z wartości wynosi  
maksymalnie  2% (dla 
monitorów 
opisowych),  
5% (dla 
monitorów 
przeglądowych)  
DRUKARKI STOSOWANE DO TWORZENIA KOPII CYFROWYCH OBRAZÓW  
MEDYCZNYCH  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Jakość obrazu  1.1. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym 
nie są widoczne żadne artefakty, 
zabrudzenia ani rysy  – 
w każdym dniu 
wykorzystania 
drukarki przed 
rozpoczęciem 
pracy, ale nie 
częściej niż co 
tydzień  1.2. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym są 
wyraźnie rozróżnialne linie we 
wszystkich wzorach do oceny 
rozdzielczości – 
1.3. Wydrukowany standardowy 
obraz testowy jest widoczny 
w  całości – 
1.4. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym 
siatka pionowych i poziomych linii 
jest wyraźnie widoczna  – 
1.5. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym 
linie są proste, równej długości 
i  rozmieszczone w równych 
odstępach  – 
Dziennik Ustaw  – 153 –  Poz. 2759 
1.6. Na wydrukowanym 
standardowym obrazie testowym 
wszystkie pola  skali szarości są 
rozróżnialne  – 
2. Gęstości 
optyczne  Uwaga: Pola B 1, B2 i B3 to pola obrazu testowego, dla których średnia 
gęstość optyczna podczas wyznaczania wartości odniesienia jest 
najbardziej zbliżona odpowiednio do wartości: 0,2 + D min (dla pola  
B1), 1,0 + D min (dla pola B 2) i 1,75 + D min (dla pola B 3) 
2.1. Minimalna gęstość optyczna 
(Dmin) wynosi maksymalnie  0,25 
(w 
mammografii), 
0,30 (w 
pozostałych  
przypadkach)  w każdym dniu 
wykorzystania 
drukarki przed 
rozpoczęciem 
pracy, ale nie 
częściej niż co 
tydzień  2.2. Różnica między gęstością 
optyczną pola B 1 a wartością 
odniesienia wynosi maksymalnie  ±0,05  
2.3. Różnica między gęstością 
optyczną pola B 2 a wartością 
odniesienia wynosi maksymalnie  ±0,15  
2.4. Różnica między gęstością 
optyczną  pola B 3 a wartością 
odniesienia wynosi maksymalnie  ±0,20  
 
  
Dziennik Ustaw  – 154 –  Poz. 2759 
 
 
I.2. TESTY SPECJALISTYCZNE  
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ ANALOGOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Wysokie napięcie  1.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie stosowanego zakresu 
wysokiego napięcia odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±10%  
1.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia, wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego 
napięcia od wartości średniej wynosi 
maksymalnie  ±5%  
1.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu  
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i różnych wartości 
natężenia prądu z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od wartości 
średniej wynosi maksyma lnie ±10%  
2. Czas  
ekspozycji  Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji wybranych z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonej wartości czasu ekspozycji od 
wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±20% dla czasów nie 
krótszych niż 100 ms 
oraz ±30% dla czasów 
krótszych niż 100 ms  
3. Warstwa  
półchłonna  
(HVL)  Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  tabela 1  
4. Wydajność lampy 4.1. Wydajność lampy  rentgenowskiej  25 µGy/mAs  
Dziennik Ustaw  – 155 –  Poz. 2759 
rentgenowskiej  Dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartości 80 kV 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko – detektor 
promieniowania rentgenowskiego 
równej 1  m wynosi minimalnie  
4.2. Powtarzalność wydajności lampy 
rentgenowskiej  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie oraz wybranej 
filtracji stosowanej w  warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
4.3. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -
czasowym odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
4.4. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie i różnych 
wartościach obciążenia prądowo -
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchyl enie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
5. Wielkość  Dla pomiaru z użyciem fantomu 
szczelinowego zmierzone wymiary tabela 2  
Dziennik Ustaw  – 156 –  Poz. 2759 
ogniska  w  kierunku prostopadłym oraz 
równoległym do osi anoda –katoda 
każdego ogniska dostępnego w lampie 
rentgenowskiej, wymienionego w 
procedurach roboczych, o których mowa 
w art. 33g ust. 6 ustawy, wynoszą 
maksymalnie  
6. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  6.1. Prostopadłość osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego  
Kąt odchylenia osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego od osi 
prostopadłej do płaszczyzny rejestratora 
obrazu wyprowadzonej z przecięcia 
krzyża świetlnego nie może być większy 
niż 1,5° 
6.2. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem 
rejestratora obr azu 
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem rejestratora 
obrazu w odniesieniu do odległości 
ognisko  – rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  2% 
6.3. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem krzyża 
pola świetlnego  
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem krzyża pola 
świetlnego w odniesieniu do odległości 
ognisko  – rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  1% 
6.4. Zgodność środka krzyża pola 
świetlnego ze środkiem rejestratora 
obrazu w szufladzie  
Odległość między środkiem krzyża pola 
świetlnego a środkiem rejestratora 
obrazu w szufladzie w odniesieniu do 
odległości ognisko – rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  1% 
6.5. Zgodność pola promieniowania 
rentgenowskiego z polem rejestratora 
obrazu dla  kolimatorów 2% 
Dziennik Ustaw  – 157 –  Poz. 2759 
z  automatycznym ustawieniem pola  
Dla wszystkich formatów kaset 
stosowanych klinicznie odległość 
pomiędzy krawędzią pola 
promieniowania rentgenowskiego 
a  krawędzią pola rejestratora obrazu 
z  każdej strony w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  
6.6. Zgodność pola promieniowania rentgenowskiego z polem 
świetlnym dla kolimatorów z ręcznym ustawieniem pola  
6.6.1. Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami pola 
świetlnego i pola promieniowania 
rentgenowskiego (oddzielnie wzdłuż 
każdej z dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola promieniowania 
rentgenowskiego) w odniesieniu do 
odległości ognisko lampy –płaszczyzna 
pola świetlnego wynosi maksymalnie  3% 
6.6.2. Suma odległości określonych 
w  punkcie 6.6.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4% 
7. Natężenie 
oświetlenia pola 
świetlnego 
symulującego pole 
promieniowania 
rentgenowskiego  W odległości ognisko –rejestrator obrazu 
równej 1 m lub przy największej 
odległości ognisko – rejestrator obrazu 
(w przypadku gdy w klinicznych 
warunkach pracy odległość ta jest 
mniejsza niż 1 m) wartość natężenia 
oświetlenia pola świetlnego 
symulującego pole promieniowania 
rentgenowskiego zmierzona w środku 
każdego z kwadrantów wynosi 
minimalnie  100 lux  
8. System 
automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  Uwaga: Test należy wykonać przy użyciu tej samej kasety. 
Średnia gęstość optyczna na uzyskanych obrazach zawiera się w 
przedziale 0,9 –1,4 (wliczając tło). Testy z punktów 8.1 –8.3 
należy wykonać przy użyciu komory lub kombinacji komór 
najczęściej stosowanych klinicznie 
8.1. Ocena systemu AEC przy zmianie 
wysokiego napięcia ±0,15  
Dziennik Ustaw  – 158 –  Poz. 2759 
Różnica między gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku obrazów 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, wykonanych przy 
ekspozycjach przy różnych wartościach 
wysokiego napięcia z zakresu 
stosowanego klinicznie, a   wartością 
średnią wynosi maksymalnie  
8.2. Ocena systemu AEC przy zmianie 
grubości fantomu  
Różnica między gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku obrazów: 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi oraz fantomów o mniejszej 
i  większej grubości od fantomu 
równoważnego standardowemu 
pacjentowi i zbudowanych z tego 
samego materiału co fantom 
równoważny standardowemu  
pacjentowi, wykonanych dla tej samej 
wartości wysokiego napięcia najczęściej 
stosowanej klinicznie, a wartością 
średnią wynosi maksymalnie  
Uwaga: W przypadku statywu do zdjęć 
pionowych test należy wykonać, jeżeli 
jest to technicznie możliwe  ±0,30  
8.3. Ocena systemu AEC przy zmianie 
natężenia prądu 
Różnica między gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku obrazów 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi wykonanych dla 
jednakowych ustawień systemu AEC, 
dla najniższej i najwyższej wartości 
czasu eks pozycji z zakresu stosowanego 
klinicznie, a wartością średnią wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
8.4. Ocena czułości komór systemu 
AEC  
Różnica między gęstościami optycznymi 
zmierzonymi na środku obrazów 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, wykonanych dl a każdej ±0,30  
Dziennik Ustaw  – 159 –  Poz. 2759 
z  komór systemu AEC, a wartością 
średnią wynosi maksymalnie  
9. Ekrany 
wzmacniające  Uwaga: Test należy wykonać w ten sposób, aby średnia gęstość 
optyczna otrzymanych obrazów zawierała się w przedziale 0,9 –
  1,4 (wliczając tło).  
9.1. Odchylenie gęstości optycznej 
zmierzonej w środku trzech obrazów 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, uzyskanych z użyciem 
kasety kontrolnej oraz przy jednakowych 
ustawieniach trybu pracy aparatu od 
wartości średniej, wynosi maksymalnie  ±5%  
9.2. Różnica między maksymalną 
a  minimalną wartością gęstości 
optycznej zmierzoną w środku obrazów 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, uzyskanych z użyciem 
wszystkich kaset danej klasy 
wzmocnienia ekranu oraz przy 
jednakowych ustawieniach trybu  pracy 
aparatu, wynosi maksymalnie  0,30 
10. Warunki oceny 
zdjęć 
rentgenowskich  10.1. Luminancja negatoskopu  
Przy największym ustawieniu jasności 
negatoskopu luminancja zmierzona na 
środku powierzchni każdego 
negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich wynosi minimalnie  1700 cd/m2 
10.2. Jednorodność luminancji 
negatoskopów 
Niejednorodność każdego negatoskopu 
używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich wyrażona jako 
odchylenie luminancji zmierzonych 
w  kilku różnych punktach na całej 
powierz chni negatoskopu od wartości 
wyznaczonej w punkcie 10.1 wynosi 
maksymalnie  ±30%  
10.3. Natężenie oświetlenia 
zewnętrznego  
Natężenie oświetlenia zewnętrznego 
każdego negatoskopu używanego do 
oceny zdjęć rentgenowskich wynosi 50 lux  
Dziennik Ustaw  – 160 –  Poz. 2759 
maksymalnie  
Uwaga: Pomiar  należy wykonać przy 
wyłączonym negatoskopie, na jego 
powierzchni oraz w takich samych 
warunkach, w jakich lekarz radiolog 
ocenia zdjęcia rentgenowskie  
11. Proces  
wywoływania  Uwaga: Wartości ujęte w protokole optymalizacji procesu 
wywoływania są wartościami wyjściowymi  
11.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi maksymalnie  0,30 
11.2. Wskaźnik światłoczułości  
Różnica między wyznaczonym 
wskaźnikiem światłoczułości 
a  wartością wyjściową wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
11.3. Wskaźnik kontrastowości  
Różnica między wyznaczonym 
wskaźnikiem kontrastowości a wartością 
wyjściową wynosi maksymalnie  ±0,20  
URZĄDZENIA STOSOWANE W RADIOGRAFII OGÓLNEJ CYFROWEJ  
Częstotliwość: Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Wysokie napięcie  1.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie stosowanego zakresu 
wysokiego napięcia odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±10%  
1.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego 
napięcia od wartości średniej wynosi 
maksymalnie  ±5%  
1.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu  
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i różnych wartości ±10%  
Dziennik Ustaw  – 161 –  Poz. 2759 
natężenia prądu z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od wartości 
średniej w ynosi maksymalnie  
2. Czas  
ekspozycji  Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji wybranych z zakresu 
stosowanego klinicznie odchylenie 
zmierzonej wartości czasu ekspozycji od 
wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±20% dla czasów nie 
krótszych niż 100 ms 
oraz ±30% dla czasów 
krótszych niż 100 ms  
3. Warstwa  
półchłonna  
(HVL)  Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  tabela 1  
4. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  4.1. Wydajność lampy rentgenowskiej  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartości 80 kV 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego 
równej 1 m wynosi minimalnie  25 µGy/mAs  
4.2. Powtarzalność wydajności lampy 
rentgenowskiej  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie oraz wybranej 
filtracji stosowanej w warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
4.3. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie natężenia 
prądu  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -
czasowym odchylenie wyznaczonych ±20%  
Dziennik Ustaw  – 162 –  Poz. 2759 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  
4.4. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie i różnych 
wartościach obciążenia prądowo -
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
5. Wielkość  
ogniska  Dla pomiaru z użyciem fantomu 
szczelinowego zmierzone wymiary 
w  kierunku prostopadłym oraz 
równoległym do osi anoda –katoda 
każdego ogniska dostępnego w lampie 
rentgenowskiej, wymienionego 
w  procedurach roboczych, o których 
mowa w art. 33g ust. 6 ustawy, wynoszą 
maksymalnie  tabela 2  
6. Geometria wiązki 
promieniowania  
rentgenowskiego  6.1. Prostopadłość osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego  
Kąt odchylenia osi wiązki 
promieniowania rentgenowskiego od osi 
prostopadłej do płaszczyzny rejestratora 
obrazu wyprowadzonej z przecięcia 
krzyża świetlnego nie może być większy 
niż 1,5° 
6.2. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem 
uzyskanego obrazu  
Odległość między środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem uzyskanego 
obrazu w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  2% 
6.3. Zgodność środka pola 
rentgenowskiego ze środkiem krzyża 
pola świetlnego  1% 
Dziennik Ustaw  – 163 –  Poz. 2759 
Odległość pomiędzy środkiem pola 
rentgenowskiego a środkiem krzyża pola 
świetlnego w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  
6.4. Zgodność środka krzyża pola 
świetlnego ze środkiem uzyskanego 
obrazu  
Odległość między środkiem krzyża pola 
świetlnego a środkiem uzyskanego 
obrazu w odniesieniu do odległości 
ognisko –rejestrator obrazu wynosi 
maksymalnie  1% 
6.5. Zgodność pola promieniowania 
rentgenowskiego z polem uzyskanego 
obrazu dla kolimatorów 
z  automatycznym ustawieniem pola  
Dla wszystkich formatów obrazowania 
stosowanych klinicznie odległość 
między krawędzią pola promieniowania 
rentgenowskiego a krawędzią pola 
uzyskanego obrazu z każdej strony 
w  odniesieniu do odległości ognisko – 
rejestrator obrazu wynosi maksymalnie  2% 
6.6. Zgodność pola promieniowania rentgenowskiego z polem 
świetlnym dla kolimatorów z ręcznym ustawianiem pola  
6.6.1. Suma odległości między 
odpowiednimi krawędziami pola 
świetlnego i pola promieniowania 
rentgenowskiego (oddzielnie wzdłuż 
każdej z dwóch prostopadłych osi 
symetrii pola promieniowania 
rentgenowskiego) w odniesieniu do 
odległości ognisko lampy –płaszczyzna 
pola świetlnego wynosi maksymalnie  3% 
6.6.2. Suma  odległości określonych 
w  punkcie 6.6.1 w odniesieniu do 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4% 
7. Natężenie 
oświetlenia pola 
świetlnego W odległości ognisko –rejestrator obrazu 
równej 1  m lub przy największej 
odległości ognisko –rejestrator obrazu 100 lux  
Dziennik Ustaw  – 164 –  Poz. 2759 
symulującego pole 
promieniowania 
rentgenowskiego  (w  przypadku gdy w klinicznych 
warunkach pracy odległość ta jest 
mniejsza niż 1 m) wartość natężenia 
oświetlenia pola świetlnego 
symulującego pole promieniowania 
rentgenowskiego zmierzona w śro dku 
każdego z kwadrantów wynosi 
minimalnie  
8. System 
automatycznej 
kontroli 
ekspozycji (AEC)  Uwaga: Testy z punktów 8.1 i 8.2 należy wykonywać przy użyciu 
głównego regionu detektora lub kombinacji regionów najczęściej 
stosowanej klinicznie  
8.1. Ocena powtarzalności systemu 
AEC  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji fantomu 
równoważnego standardowemu 
pacjentowi wykonanych przy użyciu 
automatycznej kontroli ekspozycji 
odchylenie kermy od średniej wartości 
kermy wynosi maksymalnie  ±40%  
8.2. Ocena systemu AEC przy zmianie 
grubości fantomu  
Dla ekspozycji jednorodnych fantomów 
zbudowanych z tego samego materiału 
o  różnej grubości: równoważnej 
standardowemu pacjentowi oraz 
mniejszej i większej od grubości 
standardowego pacjenta odchylenie 
kermy na powierzchni rejestratora 
obrazu lub wskaźnika ekspozycji od 
średniej wartości kermy lub wskaźnika 
ekspozycji wynosi maksymalnie  ±40%  
9. Czułość płyt 
obrazowych 
(systemy CR)  Dla ekspozycji fantomu równoważnego 
standardowemu pacjentowi wykonanej 
przy użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zakres wartości 
SNR (dla ROI o powierzchni około 
4  cm2, położonym w środku obrazu) 
w  odniesieniu do wartości średniej dla 
wszystkich płyt obrazowych jednego 
typu stosowanych klinicznie wynosi 
maksymalnie  ±15%  
Dziennik Ustaw  – 165 –  Poz. 2759 
URZĄDZENIA STOSOWANE WE FLUOROSKOPII I ANGIOGRAFII  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Urządzenia stosowane do badań fluorograficznych, fluoroskopowych 
i  angiograficznych należy kontrolować tak, jak urządzenia stosowane do radiografii 
ogólnej, o ile pozwala na to ich konstrukcja, z rozszerzeniem o poniższe testy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Moc dawki  Dla fluoroskopii powinien być spełniony co najmniej jeden 
z  warunków z punktu 1.1 lub 1.2.  
1.1. Moc dawki na wejściu 
wzmacniacza obrazu/detektora 
cyfrowego  
W trybie podstawowym mocy dawki na 
wejściu wzmacniacza obrazu o średnicy 
25 cm, dla ekspozycji bez kratki 
przeciwrozproszeniowej z użyciem 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi, przy zastosowaniu 
automatycznej kontroli ekspozycji 
i  jasności, moc dawki wynosi 
maksymalnie  1,0 µGy/s 
Uwaga: Dla innych wielkości wzmacniacza obrazu moc dawki na 
wejściu wzmacniacza obrazu jest odwrotnie proporcjonalna do 
kwadratu średnicy wzmacniacza  
1.2. Moc dawki na powierzchni 
wejściowej fantomu  
Moc dawki uwzględniająca 
promieniowanie wstecznie rozproszone, 
mierzona na powierzchni wejściowej 
fantomu równoważnemu standardowemu 
pacjentowi, od strony lampy 
rentgenowskiej wynosi maksymalnie  100 mGy/min  
2. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa 
toru wizyjnego  Dla ekspozycji fantomu, zawierającego wzór do oceny 
rozdzielczości, wykonanej w warunkach fluoroskopii 
rozdzielczość wysokokontrastowa toru wizyjnego dla 
wzmacniacza o nominalnej średnicy/długości boku:  
36 cm  – 40 cm wynosi minimalnie  0,7 pl/mm  
30 cm  – 35 cm wynosi minimalnie  0,8 pl/mm  
25 cm  – 29 cm wynosi minimalnie  0,9 pl/mm  
20 cm  – 24 cm wynosi minimalnie  1,0 pl/mm  
≤ 18 cm wynosi minimalnie  1,25 pl/mm  
Dziennik Ustaw  – 166 –  Poz. 2759 
3. Progowy kontrast 
obrazu  Na obrazie fantomu zawierającego 
obiekty niskokontrastowe do oceny 
progowego kontrastu obrazu uzyskanego 
w warunkach fluoroskopii 
z  zastosowaniem automatycznej kontroli 
ekspozycji kontrast najsłabiej 
widocznego obiektu wynosi 
maksymalnie  4% 
4. Zgodność pola 
promieniowania 
rentgenowskiego z 
polem widzenia 
rejestratora obrazu  Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich stosowanych 
formatów powiększenia wzmacniacza obrazu. Należy wykonać 
jeden z testów z punktów 4.1. lub 4.2.  
4.1. Jeżeli kształt pola widzenia rejestratora obrazu jest zbliżony 
do okrągłego:  
Stosunek pola promieniowania 
rentgenowskiego do pola wyświetlanego 
obrazu wynosi maksymalnie  1,25 
4.2. Jeżeli kolimacja pola promieniowania rentgenowskiego i pole  
widzenia rejestratora obrazu są prostokątne:  
4.2.1. Odległość pomiędzy krawędzią 
pola promieniowania rentgenowskiego a 
krawędzią pola widzenia rejestratora 
obrazu w kierunkach dwóch głównych 
osi rejestratora obrazu w odniesieniu do 
odległości ognisko – rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  3 % 
4.2.2. Suma odległości określonych w 
punkcie 4.2.1. w odniesieniu do 
odległości ognisko – rejestrator obrazu 
wynosi maksymalnie  4 % 
5. Dawka wejściowa 
na jeden obraz  Dla fluorografii i urządzeń stosowanych w procedurach 
kardiologicznych powinien być spełniony co  najmniej jeden z 
warunków z punktów 5.1. lub 5.2.:  
5.1. Dawka wejściowa na jeden obraz na wejściu wzmacniacza 
obrazu/detektora cyfrowego  
Dla ekspozycji bez kratki 
przeciwrozproszeniowej  z użyciem 
fantomu równoważnego standardowemu 
pacjentowi przy zastosowaniu 
automatycznej kontroli ekspozycji i 
jasności dawka wejściowa na jeden 
obraz wynosi maksymalnie  5 µGy dla fluorografii,  
0,5 µGy dla urządzeń 
stosowanych w 
procedurach 
kardiologicznyc h 
5.2. Dawka wejściowa na jeden obraz na powierzchni 
Dziennik Ustaw  – 167 –  Poz. 2759 
wejściowej fantomu  
Dawka wejściowa na jeden obraz 
uwzględniająca promieniowanie 
wstecznie rozproszone, mierzona na 
powierzchni wejściowej fantomu 
równoważnemu standardowemu 
pacjentowi, od strony  lampy 
rentgenowskiej wynosi maksymalnie  2 mGy dla fluorografii,  
0,2 mGy dla urządzeń 
stosowanych w 
procedurach 
kardiologicznych  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KONWENCJONALNEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Urządzenia stosowane do tomografii konwencjonalnej należy kontrolować tak, jak 
urządzenia stosowane do radiografii ogólnej, o ile pozwala na to ich konstrukcja, z 
rozszerzeniem o poniższe testy.  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
Opis testu  Kryterium  
1. Głębokość  
warstwy  
tomograficznej  Odchylenie wartości zmierzonej 
głębokości warstwy tomograficznej od 
wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±5 mm 
2. Zmiana głębokości 
warstwy 
tomograficznej  Powtarzalność ustawienia głębokości 
warstwy przy przejściu z jednej warstwy 
do drugiej wynosi maksymalnie  ±2 mm 
3. Kąt 
ekspozycji  Różnica między nominalną a zmierzoną 
wielkością kąta ekspozycji dla kątów 
większych niż 30° wynosi maksymalnie  ±5° 
4. Jednorodność 
obrazu warstwy  Obraz otworu w płycie jest jednorodny, a 
wszelkie niejednorodności są zgodne z 
cechami charakterystycznymi dla 
poszczególnego typu tomografu  – 
5. Rozdzielczość  
wysokokontrastowa  Rozdzielczość wysokokontrastowa 
wynosi minimalnie  1,6 pl/mm  
URZĄDZENIA STOSOWANE W TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Dla urządzeń stosowanych do tomografii komputerowej dodatkowo obowiązują 
wybrane testy  specjalistyczne dla urządzeń stosowanych do radiografii ogólnej cyfrowej 
opisane w punktach: wysokie napięcie, wydajność lampy rentgenowskiej (z wyłączeniem 
testu pierwszego)  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
Dziennik Ustaw  – 168 –  Poz. 2759 
1. Wartość HU  1.1. Różnica między średnią wartością 
HU zmierzoną w obszarze o średnicy 
około 10% średnicy fantomu wodnego, 
uzyskanego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
a  wartością 0 HU wynosi maksymalnie  ±5 HU  
1.2. Różnica między średnią wartością 
HU zmierzoną w obszarze materiałów 
o  różnej gęstości, uzyskanego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji a wartością 
odniesienia wynosi maksymalnie  ±20 HU  
2. Jednorodność 
obrazu  Różnica średnich wartości HU 
zmierzonych w obszarze centralnym  
i  brzegowym o średnicy około 10% 
średnicy fantomu obrazu jednorodnego 
fantomu uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji wynosi maksymalnie  ±10 HU dla fantomu 
o  średnicy ≤ 20 cm,  
±20 HU dla fantomu 
o  średnicy > 20 cm  
3. Grubość  
warstwy  Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej większej niż 2 mm różnica 
pomiędzy wartością zmierzoną 
a  nominalną wartością wynosi 
maksymalnie  ±1 mm 
Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej mniejszej niż 1 mm różnica 
pomiędzy wartością zmierzoną 
a  nominalną wartością wynosi 
maksymalnie  ±0,5 mm 
Dla grubości obrazowanej warstwy 
środkowej w przedziale od 1 mm do 
2  mm różnica pomiędzy wartością 
zmierzoną a nominalną wartością 
w  odniesieniu do wartości nominalnej 
wynosi maksymalnie  ±50%  
4. Objętościowy 
tomograficzny 
indeks dawki 
(CTDI vol) Dla klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie objętościowego 
tomograficznego indeksu dawki od 
wartości wyświetlanej na konsoli 
tomografu komputerowego lub podanej 
przez producenta lub  wartości 
odniesienia* wynosi maksymalnie  
* należy wybrać tę  wartość, dla której są ±20%  
Dziennik Ustaw  – 169 –  Poz. 2759 
podane wszystkie nominalne wartości 
ekspozycji (m.in. wysokie napięcie, 
obciążenia prądowo -czasowe, FOV, czas 
ekspozycji, grubość warstwy, filtracja, 
wielkość ogniska), aby zmierzone 
CTDI vol było przy takich samych 
parametrach nominalnych jak wartość , 
od której będziemy liczyć kryterium – 
tylko wtedy, gdy nie da się zastosować 
wartości wyświetlanej na konsoli 
tomografu komputerowego  
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGICZN EJ TOMOGRAFII 
KOMPUTEROWEJ  
WIĄZKI STOŻKOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Dla urządzeń stosowanych do stomatologicznej tomografii komputerowej wiązki 
stożkowej obowiązują wybrane testy specjalistyczne dla urządzeń stosowanych do 
radiografii ogólnej cyfrowej opisane w punktach: wysokie napięcie, wydajność lampy 
rentgenowskiej (z wyłączeniem testu pierwszego)  
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII ANALOGOWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistycz ne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  Uwaga: Test należy wykonać dla każdego formatu stolika 
stosowanego klinicznie  
1.1. Położenie pola promieniowania rentgenowskiego 
względem powierzchni rejestratora obrazu  
1.1.1. Pole promieniowania 
rentgenowskiego wykracza poza 
wszystkie krawędzie rejestratora obrazu  – 
1.1.2. Dla krawędzi bocznych oraz 
krawędzi znajdującej się od strony 
ściany klatki piersiowej pole 
promieniowania rentgenowskiego 
wykracza poza krawędzie rejestratora 
obrazu maksymalnie  5 mm  
1.2. Położenie rejestratora obrazu 
względem krawędzi stolika od strony 
klatki piersiowej  
Odległość między krawędzią rejestratora 
obrazu a  krawędzią stolika znajdującą się 
od strony ściany klatki piersiowej 5 mm  
Dziennik Ustaw  – 170 –  Poz. 2759 
wynosi maksymalnie  
1.3. Położenie krawędzi płytki 
uciskowej względem krawędzi 
rejestratora obrazu  
Krawędź płytki uciskowej wykracza 
poza krawędź rejestratora obrazu od 
strony ścian y klatki piersiowej 
w  odniesieniu do odległości ognisko – 
rejestrator obrazu maksymalnie  1% 
2. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  Uwaga: Test należy wykonać bez płytki uciskowej w polu wiązki.  
Dla ekspozycji wykonanych w trybie 
ręcznym przy wysokim napięciu 
równym 28 kV i obciążeniu prądowo-
czasowym najbliższym wartości 
dobranej przez system automatyki dla 
ekspozycji referencyjnej oraz kombinacji 
anoda Mo/filtr Mo wydajność lampy 
rentgenowskiej  w  odległości ognisko–
detektor promieniowania 
rentgenowskiego równej 1 m wynosi 
minimalnie  30 µGy/mAs  
Dla pozostałych kombinacji anoda/filtr 
wydajność lampy rentgenowskiej wynosi 
minimalnie  70% wydajności lampy 
zmierzonej podczas 
pierwszych testów  
specjalistycznych dla 
danej lampy  
3. Wysokie napięcie  3.1. Dokładność ustawienia wartości 
wysokiego napięcia 
Dla wszystkich wartości wysokiego 
napięcia z zakresu stosowanego 
klinicznie różnica między zmierzoną 
wartością wysokiego napięcia 
a  wartością nominalną wynosi 
maksymalnie  ±1 kV  
3.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie różnica miedzy 
zmierzonymi wartościami wysokiego 
napięcia a wartością średnią wynosi 
maksymalnie  ±0,5 kV  
Dziennik Ustaw  – 171 –  Poz. 2759 
4. Warstwa 
półchłonna (HVL)  Uwaga: Test należy wykonać z płytką uciskową w polu wiązki. 
Test należy wykonać dla każdej dostępnej kombinacji anoda/filtr  
Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie dla danej kombinacji 
anoda/filtr zawiera się w przedziale  kVp/100 + 0,03 ≤  
HVL  
≤ kVp/100 +  c 
Uwaga: Wartości współczynnika c w zależności od kombinacji 
anoda/filtr znajdują się w tabeli 3  
5. System 
automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  5.1. Gęstość optyczna w punkcie 
referencyjnym  
Dla obrazu fantomu z PMMA o grubości 
4,5 cm uzyskanego przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji gęstość optyczna (wliczając 
tło) zmierzona w punkc ie referencyjnym 
zawiera się w przedziale  1,4–1,9 
5.2. Ocena systemu AEC przy różnych poziomach 
zaczernienia  
5.2.1. Dla obrazu fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zmiana wartości 
gęstości optycznej zmierzonej w punkcie 
referencyjnym przy zmianie poziomu 
zaczernienia o jeden wynosi 
maksymalnie  0,20 
5.2.2. Dla obrazu fantomu z PMMA  
o  grubości 4,5 cm wykonanego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zakres wartości 
gęstości optycznej zmierzonej w punkcie 
referencyjnym przy zmianie poziomów 
zaczernienia od najwyższego do 
najniższego wynosi minimalnie  1 
5.3. Powta rzalność ekspozycji  
Przy dziesięciu kolejnych ekspozycjach 
fantomu z PMMA o grubości 4,5 cm 
wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
zakres kermy w powietrzu w odniesieniu 
do wartości średniej wynosi ±5%  
Dziennik Ustaw  – 172 –  Poz. 2759 
maksymalnie  
5.4. Kompensacja zmian grubości fantomu i wartości 
wysokiego napięcia 
5.4.1. Dla obrazów fantomów z PMMA 
o grubościach co najmniej 2 cm, 4,5 cm i 
7 cm, uzyskanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, 
różnice gęstości optycznych 
zmierzonych w punkcie referencyjnym 
poszczególnych obrazów fantomów od 
wartości gęstości optycznej zmierzonej 
w punkcie referencyjnym obrazu 
fantomu o grubości 4,5 cm wynoszą 
maksymalnie  ±0,15  
5.4.2. Różnice pomiędzy wskazywanymi 
a rzeczywistymi  grubościami fantomów 
z punktu 5.4.1. wynoszą maksymalnie  ±5 mm 
6. Kompresja piersi Uwaga: Test należy wykonać dla płytek uciskowych 
odpowiadających błonom formatu 18 cm × 24 cm oraz  
24 cm × 30 cm  
6.1. Maksymalna zmierzona wartość siły 
kompresji  zawiera się w przedziale  130–200 N  
(odpowiada 13 –20 kg)  
6.2. Różnica pomiędzy wartością siły 
kompresji wskazywaną na wyświetlaczu 
mammografu a wartością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu wynosi 
maksymalnie  ±20 N  
(odpowiada ±2 kg)  
6.3. Różnica pomiędzy zmierzoną 
wartością siły kompresji bezpośrednio 
po uciśnięciu a wartością zmierzonej siły 
kompresji po 30 s wynosi maksymalnie  20 N  
(odpowiada 2 kg)  
6.4. Dla symetrycznego podparcia płytki 
uciskowej i maksymalnej siły kompresji 
różnica w położeniu płytki uciskowej 
nad stolikiem pomiędzy lewą i prawą 
stroną płytki wynosi maksymalnie  ±5 mm 
7. Ekrany Uwaga: Test należy wykonać oddzielnie dla każdego formatu 
kaset  
Dziennik Ustaw  – 173 –  Poz. 2759 
wzmacniające  7.1. Dla trzech ekspozycji fantomu 
z  PMMA o grubości 4,5 cm z kasetą 
kontrolną, wykonanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji, odchylenie obciążenia 
prądowo-czasowego lub kermy 
w  powietrzu od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±2%  
7.2. Dla ekspozycji fantomu z  PMMA 
o  grubości 4,5 cm z wszystkimi 
stosowanymi klinicznie kasetami, 
wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, 
odchylenie obciążenia prądowo --
 czasowego lub kermy w powietrzu od 
wartości średniej wynosi maksymalnie  ±5 %  
7.3. Zakres gęstości optycznej dla 
ekspozycji z punktu 7.1 oraz 7.2wynosi 
maksymalnie  0,1 
8. Warunki oceny 
zdjęć 
mammograficznych  8.1. Luminancja negatoskopu  
8.1.1. Przy największym ustawieniu 
jasności negatoskopu luminancja 
zmierzona na środku powierzchni 
każdego negatoskopu używanego do 
oceny mammogramów wynosi 
minimalnie  3000 cd/m2 
8.1.2.  Odchylenie luminancji 
zmierzonych na środku powierzchni 
każdego używanego negatoskopu od 
średniej wartości luminancji dla 
wszystkich używanych negatoskopów 
wynosi maksymalnie  ±15%  
8.2. Jednorodność luminancji 
negatoskopów 
Dla każdego negatoskopu używanego do 
oceny zdjęć mammograficznych 
odchylenie luminancji zmierzonych 
w  różnych punktach rozmieszczonych 
równomiernie na całej powierzchni 
negatoskopu od wartości wyznaczonej 
w  punkcie 8.1.1 wynosi maksymalnie  ±30%  
8.3. Natężenie oświetlenia 50 lux  
Dziennik Ustaw  – 174 –  Poz. 2759 
zewnętrznego  
Natężenie oświetlenia zewnętrznego 
każdego negatoskopu używanego do 
oceny zdjęć mammograficznych wynosi 
maksymalnie  
Uwaga: Pomiar należy wykonać przy 
wyłączonym negatoskopie, na jego 
powierzchni oraz w takich samych 
warunkach, w jakich lekarz radiolog 
ocenia zdjęcia rentgenowskie  
9. Dawka gruczołowa  Wartości średnie dawki gruczołowej 
wyznaczonej dla ekspozycji fantomów 
z  PMMA o grubościach 2 cm, 4,5 cm 
i  7 cm wykonanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji wynoszą maksymalnie  tabela 4  
10. Jakość obrazu  10.1. Rozdzielczość 
wysokokontrastowa  
Na obrazie fantomu z PMMA o grubości 
4,5 cm oraz fantomu do oceny 
rozdzielczości (umieszczonego na 
powierzchni płyty w punkcie 
referencyjnym lub na wysokości punktu 
referencyjnego w odległości nie większej 
niż 50 mm względem linii central nej 
prostopadłej do ściany klatki piersiowej), 
uzyskanego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, 
rozdzielczość w kierunku równoległym i 
prostopadłym do osi anoda –katoda dla 
każdego typu ogniska oraz każdego 
rodzaju anody i filtra wynosi  minimalnie  12 pl/mm  
10.2. Progowy kontrast  
Na dwóch obrazach fantomu 
zawierającego elementy do oceny 
kontrastu progowego otrzymanych przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji progowy kontrast 
dla obiektu o średnicy 5÷6 mm wynosi 
maksymalnie  1,50%  
11. Czas  
ekspozycji  Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy 
użyciu klinicznie stosowanych 2 s 
Dziennik Ustaw  – 175 –  Poz. 2759 
parametrów ekspozycji zmierzony czas 
ekspozycji wynosi maksymalnie  
12. Proces 
wywoływania  Uwaga: Wartości ujęte w protokole  optymalizacji  procesu 
wywoływania są wartościami wyjściowymi  
12.1. Gęstość minimalna  
Gęstość minimalna wynosi maksymalnie  0,25 
12.2. Wskaźnik światłoczułości  
Różnica pomiędzy wyznaczonym 
wskaźnikiem światłoczułości 
a  wartością wyjściową wynosi 
maksymalnie  ±0,15  
12.3. Wskaźnik kontrastowości wyrażony średnim gradientem  
12.3.1. Różnica między wyznaczonym 
wskaźnikiem kontrastowości a wartością 
wyjściową wynosi maksymalnie  ±0,15  
12.3.2. Wskaźnik kontrastowości wynosi 
minimalnie  3 
URZĄDZENIA STOSOWANE W MAMMOGRAFII CYFROWEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Geometria wiązki 
promieniowania 
rentgenowskiego  Uwaga: W  przypadku systemów DR można stosować kasety 
z  błonami lub kasety z płytami obrazowym. Jeżeli kasety 
i  wywoływarki są niedostępne na miejscu, można użyć kaset, 
które mogą być odczytane lub wywołane w innym miejscu , lub 
użyć błon radiochromowych. Test nale ży wykonać dla wszystkich 
stosowanych formatów obrazowania  
1.1. Położenie pola promieniowania rentgenowskiego 
względem pola wyświetlanego obrazu  
1.1.1. Pole promieniowania 
rentgenowskiego wykracza poza 
wszystkie krawędzie wyświetlanego 
obrazu  – 
1.1.2. Dla krawędzi bocznych oraz 
krawędzi znajdującej się od strony 
ściany klatki piersiowej pole 
promieniowania rentgenowskiego 
wykracza poza krawędzie wyświetlanego 
obrazu maksymalnie  5 mm  
1.2. Położenie pola wyświetlanego 
obrazu względem krawędzi st olika od 5 mm  
Dziennik Ustaw  – 176 –  Poz. 2759 
strony klatki piersiowej  
Odległość pomiędzy krawędzią 
wyświetlanego obrazu a krawędzią 
stolika znajdującą się od strony ściany 
klatki piersiowej wynosi maksymalnie  
1.3. Położenie krawędzi płytki 
uciskowej względem krawędzi 
wyświetlanego obrazu  
Krawędź płytki uciskowej wykracza 
poza krawędź wyświetlanego obrazu od 
strony ściany klatki piersiowej 
maksymalnie  5 mm  
2. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  Uwaga: Test należy wykonać bez płytki uciskowej w polu wiązki  
Przy ekspozycjach wykonanych w trybie 
ręcznym dla napięcia 28 kV oraz 
kombinacji anoda Mo/filtr Mo 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego 
równej 1 m wynosi minimalnie  30 µGy/mAs  
Dla pozostałych kombinacji anoda/filtr 
wydajność lampy rentgenowskiej wynosi 
minimalnie  70% wydajności lampy 
zmierzonej podczas 
pierwszych testów  
specjalistycznych dla 
danej lampy  
3. Wysokie napięcie  3.1. Dokładność ustawienia wartości 
wysokiego napięcia 
Dla wszystkich  wartości wysokiego 
napięcia z zakresu stosowanego 
klinicznie różnica między zmierzoną 
wartością wysokiego napięcia 
a  wartością nominalną wynosi 
maksymalnie  ±1 kV  
3.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie różnica między 
zmierzonymi wartościami wysokiego 
napięcia a wartością średnią wynosi 
maksymalnie  ±0,5 kV  
4. Warstwa Uwaga: Test należy wykonać z  płytką uciskową w polu wiązki. 
Dziennik Ustaw  – 177 –  Poz. 2759 
półchłonna  Test należy wykonać dla każdej dostępnej kombinacji anoda/filtr  
Grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie dla danej kombinacji 
anoda/filtr zawiera się  w przedziale  kVp/100 + 0,03 ≤  
HVL ≤ kVp/100  
+ c  
Uwaga: Wartości współczynnika c w zależności od kombinacji 
anoda/filtr znajdują się w tabeli 3  
5. System 
automatycznej 
kontroli ekspozycji 
(AEC)  5.1. Poziomy ekspozycji  
Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji odchylenie 
wartości kermy w powietrzu (obciążenia 
prądowo-czasowego) przy wzroście 
poziomu ekspozycji o jeden stopień, od 
wartości kermy w powietrzu (obciążenia 
prądowo-czasowego) przy poprzednim 
poziomie ekspozycji zawiera się 
w  przedziale 
Uwaga: Test należy wykonać przy 
zmianie poziomu ekspozycji od 
najniższego do najwyższego  podanym przez 
producenta lub  
(5–15) %  
5.2. Powtarzalność ekspozycji  
Przy dziesięciu kolejnych ekspozycjach 
fantomu z PMMA o grubości 4,5 cm 
wykonanych przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
zakres kermy w powietrzu lub 
obciążenia prądowo -czasowego 
w  odniesieniu do wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±5%  
5.3. Kompensacja zmian grubości 
fantomu i wartości wysokiego napięcia  
Dla obrazów fantomów z PMMA 
o  grubości co najmniej 2 cm, 4,5 cm 
i  7  cm otrzymanych przy użyciu 
klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji odchylenie CNR 
wyznaczonego w ROI (o  powierzchni 
około 4 cm2), którego środek znajduje 
się 60 mm od strony klatki piersiowej dla ±20%  
Dziennik Ustaw  – 178 –  Poz. 2759 
danej grubości fantomu, od wartości 
wyznaczonej podczas pierwszych testów 
specjalistycznych dla danej grubości 
fantomu wynosi maksymalnie  
5.4. Różnice pomiędzy wskazywanymi 
a  rzeczywistymi grubościami fantomów 
z punktu 5.3 wynoszą maksymalnie  ± 5 mm 
6. Kompresja piersi Uwaga: Test należy wykonać dla płytek uciskowych 
odpowiadających stosowanym klinicznie formatom obrazowania  
6.1. Maksymalna  zmierzona wartość siły 
kompresji zawiera się w przedziale  130–200 N  
(odpowiada 13 –20 kg) 
6.2. Różnica pomiędzy wartością siły 
kompresji wskazywaną na wyświetlaczu 
mammografu a wartością zmierzoną 
bezpośrednio po uciśnięciu wynosi 
maksymalnie  ±20 N  
(odpowiada ±2 kg)  
6.3. Różnica pomiędzy zmierzoną 
wartością siły kompresji bezpośrednio 
po uciśnięciu a wartością zmierzonej siły 
kompresji po 30 s wynosi maksymalnie  20 N (odpowiada 2 kg)  
6.4. Dla symetrycznego podparcia płytki 
uciskowej i  maksymalnej siły kompresji 
różnica w położeniu płytki uciskowej 
nad stolikiem pomiędzy lewą i prawą 
stroną płytki wynosi maksymalnie  ±5 mm 
7. Odpowiedź 
detektora obrazu  7.1. Funkcja odpowiedzi detektora 
obrazu  
Kwadrat współczynnika korelacji 
między średnią wartością pikseli 
w  przypadku systemów liniowych oraz 
wskaźnika ekspozycji w przypadku 
systemów nieliniowych w ROI 
(o  powierzchni około 80 mm2), którego 
środek znajduje się 60 mm od ściany 
klatki piersiowej, centralnie w stosunku 
do bocznych krawędzi detektora, 
i  odpowiednią wartością obciążenia 
prądowo-czasowego dla różnych 
ekspozycji wykonanych w zakresie od 
0,1-krotności do maksymalnego 
obciążenia prądowo -czasowego przy 
użyciu klinicznie stosowanych 0,95 
Dziennik Ustaw  – 179 –  Poz. 2759 
parametrów ekspozycji wynosi 
minimalnie  
7.2. Poziom szumu  
Kwadrat współczynnika korelacji 
między kwadratem odchylenia 
standardowego średniej wartości pikseli 
w ROI (o powierzchni około 80 mm2), 
którego środek znajduje się 60 mm 
od  ściany klatki piersiowej, centralnie 
w  stosunku do bocznych  krawędzi 
detektora, a odpowiednią wartością 
obciążenia prądowo -czasowego 
w  przypadku systemów liniowych oraz 
odwrotnością obciążenia prądowo -
czasowego w przypadku systemów 
nieliniowych dla różnych ekspozycji 
wykonanych w zakresie od 0,1 -krotności 
do maks ymalnego obciążenia prądowo -
czasowego przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
wynosi minimalnie  0,95 
8. Czułość płyt 
obrazowych 
(systemy CR)  8.1. Dla ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji ze wszystkimi 
płytami obrazowymi stosowanymi 
klinicznie zakres wartości wejściowej 
powierzchniowej kermy w powietrzu 
(lub obciążenia prądowo -czasowego 
lampy) w odniesieniu do wartości 
średniej dla wszystkich płyt obrazowych 
jednego typu wynosi maksymalnie  10% 
8.2. Dla ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji ze wszystkimi 
płytami obrazowymi jednego typu 
stosowanymi klinicznie zakres wartości 
SNR w ROI (o powierzchni około 
4  cm2), którego środek znajduje się 
60  mm od ściany kl atki piersiowej, 
centralnie w stosunku do bocznych 
krawędzi detektora, w odniesieniu do 15% 
Dziennik Ustaw  – 180 –  Poz. 2759 
wartości średniej dla wszystkich płyt 
obrazowych wynosi maksymalnie  
9. Dawka  
gruczołowa  Wartości średnie dawki gruczołowej 
wyznaczonej dla ekspozycji fantomów 
z  PMMA o grubościach 2 cm, 4,5 cm 
i  7 cm przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji 
wynoszą maksymalnie  tabela 4  
10. Czas  
ekspozycji  Przy ekspozycji fantomu z PMMA 
o  grubości 4,5 cm wykonanej przy 
użyciu klinicznie stosowanych 
parametrów ekspozycji zmierzony czas 
ekspozycji wynosi maksymalnie  2 s 
W przypadku systemów skanujących 
czas skanowania jest zgodny z wartością 
określoną podczas pierwszych testów 
specjalistycznych  – 
11. Pozostałość 
poprzedniego 
obrazu  Współczynnik pozostałości 
poprzedniego obrazu wynosi 
maksymalnie  0,3 
URZĄDZENIA STOSOWANE W STOMATOLOGII  
(aparaty do zdjęć wewnątrzustnych, pantomograficznych oraz cefalometrii)  
Częstotliwość: Testy specjalistyczne aparatów do zdjęć wewnątrzustnych wykonywane są  
co najmniej raz na 24 miesiące.  
Testy specjalistyczne aparatów pantomograficznych i cefalometrii wykonywane są  
co najmniej raz na 12 miesięcy.  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Czas ekspozycji  1.1 . Dokładność ustawienia czasu 
ekspozycji  
Dla nominalnych wartości czasu 
ekspozycji z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonej 
wartości czasu ekspozycji od wartości 
nominalnej wynosi maksymalnie  ±20%  
1.2 . Powtarzalność wartości czasu 
ekspozycji  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
czasu ekspozycji wykonanych 
w  jednakowych warunkach klinicznych 
odchylenie zmierzonych wartości czasu 
ekspozycji od wartości średniej wynosi ±10%  
Dziennik Ustaw  – 181 –  Poz. 2759 
maksymalnie  
2. Wysokie napięcie  2.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla klinicznie stosowanego zakresu 
wysokiego napięcia, odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego napięcia 
od wartości nominalnej wynosi 
maksymalnie  ±10%  
2.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla pięciu kolejnych pomiarów wartości 
wysokiego napięcia, wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie, odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego 
napięcia od wartości średniej wynosi 
maksymalnie  ±5%  
2.3. Wartość wysokiego napięcia przy 
zmianie natężenia prądu 
Dla klinicznie stosowanej wartości 
wysokiego napięcia i różnych wartości 
natężenia prądu z zakresu stosowanego 
klinicznie odchylenie zmierzonych 
wartości wysokiego napięcia od wartości 
średniej wynosi maksymalnie  ±10%  
3. Wydajność lampy 
rentgenowskiej  3.1. Wartość wydajności lampy rentgenowskiej  
3.1.1. Dla aparatów do zdjęć 
wewnątrzustnych:  
Wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego 
równej 1 m oraz dla wybranej wartości 
wysokiego  napięcia z zakresu 60   kV –
  70 kV wynosi minimalnie  30 µGy/mAs  
3.1.2. Dla aparatów pantomograficznych 
i cefalometrycznych:  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
całkowitej filtracji lampy 2,5 mm Al 
i  zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia najbliższej wartośc i 80 kV 
wydajność lampy rentgenowskiej 
w  odległości ognisko –detektor 
promieniowania rentgenowskiego 25 µGy/mAs  
Dziennik Ustaw  – 182 –  Poz. 2759 
równej 1 m wynosi minimalnie  
3.2. Powtarzalność wydajności lampy  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie oraz wybranej 
filtracji stosowanej w warunkach 
klinicznych odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
3.3. Wartość wydajności lampy przy 
zmianie natę żenia prądu  
Dla ekspozycji wykonanych przy 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie i różnych wartości natężenia 
prądu oraz stałym obciążeniu prądowo -
czasowym odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
3.4. Wartość wydajności lampy przy 
zmianie obciążenia prądowo -
czasowego  
Dla pięciu kolejnych ekspozycji 
wykonanych przy nominalnej wartości 
wysokiego napięcia wybranej z zakresu 
stosowanego klinicznie i różnych 
wartościa ch obciążenia prądowo -
czasowego w zakresie stosowanym 
klinicznie odchylenie wyznaczonych 
wydajności lampy od wartości średniej 
wynosi maksymalnie  ±20%  
4. Warstwa 
półchłonna (HVL)  Dla aparatów o filtracji całkowitej nie 
mniejszej niż 2,5 mm Al:  
grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 
wybranej z zakresu stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  Tabela 1  
Dla aparatów o filtracji całkowitej 
mniejszej niż 2,5 mm Al:  
grubość warstwy półchłonnej dla 
nominalnej wartości wysokiego napięcia 1,5 mm Al  
Dziennik Ustaw  – 183 –  Poz. 2759 
wybranej  z  zakresu  stosowanego 
klinicznie wynosi minimalnie  
5. Warunki oceny 
zdjęć 
rentgenowskich  
(tylko dla aparatów 
do zdjęć 
pantomograficznych 
oraz cefalometrii)  5.1. Luminancja negatoskopu  
Przy największym ustawieniu jasności 
negatoskopu luminancja zmierzona na 
środku powierzchni każdego 
negatoskopu używanego do oceny zdjęć 
rentgenowskich wynosi minimalnie  1700 cd/m2 
5.2. Jednorodność luminancji 
negatoskopów  
Niejednorodność każdego negatoskopu 
używanego do oceny zdj ęć 
rentgenowskich wyrażona jako 
odchylenie luminancji zmierzonych 
w  kilku różnych punktach na całej 
powierzchni negatoskopu od wartości 
wyznaczonej w punkcie 5.1 wynosi 
maksymalnie  ±30%  
5.3. Natężenie oświetlenia 
zewnętrznego  
Natężenie oświetlenia zewnętrznego 
każdego negatoskopu używanego do 
oceny zdjęć rentgenowskich wynosi 
maksymalnie  
Uwaga: Pomiar należy wykonać przy 
wyłączonym negatoskopie, na jego 
powierzchni oraz w takich samych 
warunkach, w jakich lekarz radiolog 
ocenia zdjęcia rentgenowskie  50 lux  
Poza testami aparatury rentgenowskiej należy wykonać testy monitorów stosowanych do 
prezentacji obrazów medycznych. Nie dotyczy monitorów stosowanych wyłącznie do 
prezentacji obrazów medycznych w zakresie stomatologii wewnątrzustnej.  
MONITORY STOSOWANE DO PREZENTACJI OBRAZÓW MEDYCZNYCH  
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Przed przystąpieniem do wykonania testów monitorów każdy testowany monitor 
powinien być włączony na odpowiedni czas zgodny  z  zaleceniami  producenta  lub, 
w  przypadku braku takiej informacji, na około 30 min  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Jednorodność Dla luminancji zmierzonych w 
środku i w czterech rogach 
jednorodnego wyświetlanego obrazu 15% 
(dla monitorów 
opisowych), 25% (dla 
Dziennik Ustaw  – 184 –  Poz. 2759 
na monitorze zakres zmierzonych 
wartości, w   odniesieniu do średniej 
arytmetycznej maksymalnej 
i  minimalnej spośród zmierzonych 
wartości, wynosi maksymalnie  monitorów 
przeglądowych), 
30%  (dla wszystkich 
monitorów 
kineskopowych) 
2. Luminancja  2.1. Zgodność maksymalnej 
luminancji między monitorami  
Dla stanowisk wyposażonych w dwa 
lub więcej monitory przeznaczone do 
jednoczesnego wyświetlania obrazów 
zakres zmierzonych wartości 
największej luminancji 
poszczególnych monitorów, 
w  odniesieniu do najmniejszej 
z  wartości, wynosi maksymalnie  5% 
(dla monitorów 
opisowych do 
mammografii),  
10% (dla pozostałych 
monitorów)  
2.2. Kontrast monitora  
Stosunek największej luminancji 
monitora do najmniejszej luminancji 
monitora wynosi  nie mniej niż 
w  wymaganiach 
szczegółowych dla 
monitorów opisowych 
i  przeglądowych, 
określonych 
w  załączniku nr 1 do 
rozporządzenia  
2.3. Krzywa skali szarości  
Odchylenie względnego kontrastu δ i 
wyznaczonego dla poszczególnych 
obrazów testowych TG18 -LN od 
względnego kontrastu  
wynikającego z funkcji GSDF 
(Grayscale Standard Display 
Function) wynosi maksymalnie  10% (dla monitorów 
opisowych), 20% (dla 
monitorów 
przeglądowych)  
Tabela 1. Uzupełnien ie zakresu – kryterium dla testów: warstwa półchłonna. Minimalne 
wartości warstwy półchłonnej dla różnych napięć  
Wysokie napięcie [kV]  Minimalna warstwa półchłonna [mm Al]  
 Aparaty rentgenowskie pracujące 
w trybie stałopotencjałowym (DC)  Pozostałe aparaty  
rentgenowskie 
50 1,8 1,5 
60 2,2 1,8 
70 2,5 2,1 
80 2,9 2,3 
90 3,2 2,5 

Dziennik Ustaw  – 185 –  Poz. 2759 
100 3,6 2,7 
110 3,9 3,0 
120 4,3 3,2 
130 4,7 3,5 
140 5,0 3,8 
150 5,4 4,1 
Inne napięcia  Dla wyznaczenia minimalnej warstwy półchłonnej można 
zastosować interpolację liniową lub  ekstrapolację 
Tabela 2. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: wielkość ogniska. Maksymalne 
wymiary ogniska 
Wielkość wg procedur 
roboczych  Maksymalne wymiary ogniska  
w kierunku prostopadłym do 
osi anoda –katoda [mm] w kierunku równoległym do 
osi anoda –katoda [mm] 
0,10 0,15 0,15 
0,15 0,23 0,23 
0,20 0,30 0,30 
0,25 0,38 0,38 
0,30 0,45 0,65 
0,40 0,60 0,85 
0,50 0,75 1,10 
0,60 0,90 1,30 
0,70 1,10 1,50 
0,80 1,20 1,60 
0,90 1,30 1,80 
1,00 1,40 2,00 
1,10 1,50 2,20 
1,20 1,70 2,40 
1,30 1,80 2,60 
1,40 1,90 2,80 
1,50 2,00 3,00 
1,60 2,10 3,10 
1,70 2,20 3,20 
1,80 2,30 3,30 
1,90 2,40 3,50 
2,00 2,60 3,70 
2,20 2,90 4,00 
2,40 3,10 4,40 
2,60 3,40 4,80 
2,80 3,60 5,20 
Dziennik Ustaw  – 186 –  Poz. 2759 
3,00 3,90 5,60 
Tabela. 3. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: warstwa półchłonna. Wartości 
współczynnika c dla HVL w zależności od kombinacji anoda/filtr  
Kombinacja anoda/filtr  Współczynnik c [ –] 
Mo/Mo  0,12 
Mo/Rh  0,19 
Rh/Rh  0,22 
W/Al  0,25 
W/Rh  0,30 
W/Ag  0,32 
Tabela 4. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: dawka gruczołowa. Wartości 
średniej dawki gruczołowej w zależności od grubości PMMA  
Grubość fantomu z PMMA 
[cm] Ekwiwalent grubości piersi  
[cm]  Maksymalna wartość 
średniej dawki gruczołowej 
[mGy]  
2,0 2,1 1,0 
4,5 5,3 2,5 
7,0 9,0 6,5 
 
 
II. Testy podstawowe i testy specjalistyczne urządzeń radiologicznych stosowanych 
w  medycynie nuklearnej  
 
Określenia i pojęcia użyte w testach specjalistycznych i testach podstawowych w medycynie 
nuklearnej: 
 
1) CFOV (central field of view) – centralne pole widzenia, obszar równy 75% liniowego 
wymiaru użytecznego pola widzenia (UFOV);  
 
2) czułość systemu – frakcja fotonów wyemitowanych przez radionuklid o znanej 
aktywności, w postaci płaskiego źródła o określonych  rozmiarach umieszczonego centralnie 
w osi kolimatora, w płaszczyźnie poziomej do kolimatora, zarejestrowana przez detektor 
gamma kamery z założonym kolimatorem, wyznaczana dla każdego kolimatora, wyrażona 
w  jednostkach: ilości zliczeń/s/MBq;  
 
3) duża lic zba zliczeń – w teście jednorodności detektora gamma kamery jest to ok. 10  000 
zliczeń w pikselu (tzn. 30 –40 mln zliczeń dla macierzy obrazowej 64  x 64 lub powyżej 
100  mln zliczeń dla macierzy obrazowej 128  x 128);  
 
4) FOV (field of view) – pole widzenia,  obszar ograniczony przez kolimator;  
 
Dziennik Ustaw  – 187 –  Poz. 2759 
5) FWHM (full width at half maximum) – pełna szerokość wykreślonego profilu w 
punkcie określonym w połowie maksimum wysokości tego profilu. Dla pomiarów 
rozdzielczości przestrzennej wykreślany jest profil obrazu źródła  punktowego lub liniowego, 
pojedynczego, emitującego promieniowanie gamma radionuklidu;  
 
6) jednorodność przestrzenna całkowa – miara zmienności ilości zliczeń zarejestrowanych 
przez  detektor  dla  zdefiniowanej  powierzchni  detektora,  dla  jednorodnego  strumi enia 
promieniowania gamma padającego na UFOV kamery, wyrażana wzorem:  
 
𝐽𝐽𝐽𝐽=(𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 −𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 +𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100%  
 
max – maksymalna ilość zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej powierzchni  
min – minimalna ilość zliczeń  zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej powierzchni;  
 
7) jednorodność przestrzenna różniczkowa – miara zmienności ilości zliczeń 
zarejestrowanych przez detektor dla zdefiniowanej odległości, dla jednorodnego strumienia 
promieniowania gamma padające go na UFOV kamery, wyrażana wzorem:  
 
𝐽𝐽𝐽𝐽=(𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 −𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 +𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100%  
 
max – maksymalna ilość zliczeń zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej odległości 
(5  kolejnych pikseli w obrazie) 
min – minimalna ilość zliczeń  zarejestrowana przez detektor na zdefiniowanej odległości 
(5  kolejnych pikseli w obrazie);  
 
8) jednorodność przestrzenna zewnętrzna – jednorodność określona dla detektora 
z  kolimatorem;  
 
9) jednorodność przestrzenna wewnętrzna – jednorodność określona d la detektora bez 
kolimatora;  
 
10) odchylenie badanego parametru fizycznego od wartości zalecanej – wielkość opisana 
wzorem:  
𝑂𝑂𝑂𝑂𝐽𝐽 ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑚𝑚𝑚𝑚 𝑦𝑦 =(𝑚𝑚
𝑝𝑝−1)⋅100%  
 
m – wartość zmierzona danego parametru fizycznego,  
p – wartość zalecana (np. wartość referencyjna, wartość nominalna);  
 
11) okno energetyczne – zakres energii promieniowania gamma, które zostaną 
zarejestrowane i przetworzone. Okno może być przedstawione jako zakres energii lub 
wartość procentowa oczekiwanego piku  energetycznego.  W  przypadku  gdy  okno 
Dziennik Ustaw  – 188 –  Poz. 2759 
przedstawione jest jako wartość procentowa, musi być określony pik energetyczny, a okno 
jest zawsze symetryczne względem tego piku;  
 
12) powtarzalność – stosunek odchylenia standardowego wyników pomiarów do wartośc i 
średniej z tych wyników pomiarów;  
 
13) referencyjne źródło promieniotwórcze – źródło promieniotwórcze (Co -57, Cs-137 lub 
Ba-133) posiadające świadectwo wzorcowania wydane przez krajowe instytucje 
metrologiczne  – NMI  (National  Metrology  Institute)  albo  in stytucje  desygnowane  – DI 
(Designated Institutes) będące depozytariuszami wzorców państwowych;  
 
14) rozdzielczość energetyczna – energetyczna zdolność rozdzielcza, zdolność systemu do 
rozróżniania fotonów o różnych energiach, wyznaczana zgodnie z zależnośc ią: 
 
𝑅𝑅𝐸𝐸=𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹𝐹
𝐸𝐸0⋅100%  
 
FWHM  – szerokość fotoszczytu w połowie wysokości, wyrażona w jednostkach energii,  
E0 – energia promieniowania monoenergetycznego emitowanego przez źródło;  
 
15) rozdzielczość przestrzenna – określona jako pełna szerokość w połowie maksimum 
(FWHM) profilu funkcji odpowiedzi detektora na źródło liniowe, wykreślonego prostopadle 
do osi długiej tego źródła; 
 
16) UFOV (useful field of view) – użyteczne pole widzenia, obszar detektora 
wykorzystywa ny do obrazowania;  
 
17) wartość referencyjna – w testach podstawowych wartość średnia parametru wyznaczona 
przez użytkownika, z pomiarów przeprowadzanych przez pięć kolejnych dni pracy 
całkowicie sprawnego urządzenia radiologicznego oraz monitora, bezpośre dnio po 
wykonaniu testów odbiorczych oraz każdorazowo po każdej istotnej naprawie, za pomocą 
metod pomiarowych przewidzianych dla testów podstawowych z ustaleniem warunków i 
geometrii pomiaru. Dla testów takich jak: rozdzielczość energetyczna, rozdzielczoś ć 
przestrzenna, wartości referencyjne mogą być określane na podstawie pomiarów 
przeprowadzonych w jednym dniu.  
 
II.1. TESTY PODSTAWOWE  
W przypadku testów podstawowych aparatury stosowanej w medycynie nuklearnej oprócz 
testów wymienionych poniżej, jeżeli to  konieczne, należy wykonywać testy zalecane przez 
producenta.  
Metoda wykonania testów, częstotliwość oraz kryteria są zgodne ze specyfikacją producenta.  
MIERNIKI AKTYWNOŚCI BEZWZGLĘDNEJ  
Dziennik Ustaw  – 189 –  Poz. 2759 
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Pomiar tła  Uwaga: Test należy wykonać dla ustawień dla radionuklidu 
stosowanego danego dnia, z wkładem pomiarowym (holderem) 
umieszczonym w mierniku  
Fluktuacje tła mieszczą się 
w zakresie dwóch odchyleń 
standardowych od wartości 
referencyjnej  – na początku 
każdego dnia, 
w  którym miernik 
będzie używany  
2. Stałość wskazań  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego. Pomiar zliczeń  należy przeprowadzić 
przy nastawieniu na warunki dla danego radionuklidu oraz należy 
wykonać dla wszystkich radionuklidów, które będą stosowane 
danego dnia. Warunki i geometria pomiaru są zgodne z ustalonymi 
podczas wyznaczania wartości referencyjnej.  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu rozpadu 
radionuklidu) wynosi 
maksymalnie  ±5%  codziennie  
3. Precyzja  
zliczeń  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego  
Powtarzalność wyników 
pomiaru obliczona dla co 
najmniej 30 pomiarów 
wynosi maksymalnie  5% co 6 
miesięcy  
4. Liniowość  
wskazań  Uwaga: Test należy wykonać dla radionuklidu najczęściej 
stosowanego  klinicznie,  (np. 99mTc, 131I) w całym zakresie 
stosowanych aktywności. Punkty pomiaru aktywności dobrać tak, 
aby w sposób równomierny pokrywały cały zakres stosowanych 
aktywności. Oczekiwane wartości aktywności należy ustalić na 
podstawie prawa rozpadu promieniotwórczego  
Odchylenie zmierzonej 
wartości aktywności od 
oczekiwanej wartości 
aktywności dla każdego 
punktu pomiarowego 
wynosi maksymalnie  ±5%  co 12 miesięcy  
ZESTAW DO POMIARU JODOCHWYTNOŚCI TARCZYCY  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Kalibracja  Sprawdzanie poprawności – w dniu przed 
Dziennik Ustaw  – 190 –  Poz. 2759 
energetyczna  ustawienia okna 
energetycznego na 
fotoszczycie. W   przypadku 
gdy okno energetyczne nie 
jest wycentrowane 
względem fotoszczytu, 
należy dokonać korekcji.  badaniami 
z  użyciem 
urządzenia (sondy 
wielokanałowe) lub 
co miesiąc (sondy 
jednokanałowe)  
2. Pomiar  
tła Fluktuacje tła mieszczą się 
w zakresie dwóch odchyleń 
standardowych od wartości 
referencyjnej.  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
3. Stałość 
wskazań  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego. Warunki i geometria pomiaru są 
zgodne z ustalonymi podczas wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu rozpadu 
radionuklidu) wynosi 
maksymalnie  ±10%  w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
4. Precyzja  zliczeń  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego  
Za pomocą dwustronnego 
testu zgodności X2 należy 
sprawdzić, czy wariancja 
zliczeń mieści się 
w  granicach 
przewidzianych dla 
rozkładu Poisson'a. Poziom 
ufności należy ustalić na 
95%.  – co 6 miesięcy  
LICZNIKI SCYNTYLACYJNE DO POMIARU PROMIENIOWANIA GAMMA  
IN VITRO  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Kalibracja  
energetyczna  Uwaga: Test należy wykonać dla stosowanych radionuklidów 
o  energiach dobranych tak, aby pokryły zakres stosowanych 
energii. W przypadku gdy stosowany jest jeden radionuklid, test 
należy wykonać dla tego radionuklidu.  
Sprawdzanie poprawności 
ustawienia okna 
energetycznego na 
fotoszczycie. W   przypadku – co 6 miesięcy, w   
przypadku gdy 
urządzenie jest 
stosowane rzadziej, 
Dziennik Ustaw  – 191 –  Poz. 2759 
gdy okno energetyczne nie 
jest wycentrowane 
względem fotoszczytu, 
należy dokonać korekcji.  wykonać przed 
użyciem urządzenia  
2. Pomiar tła  Uwaga: Test należy wykonać dla energii i okna najczęściej 
stosowanego klinicznie  
Fluktuacje tła mieszczą się 
w zakresie dwóch odchyleń 
standardowych od wartości 
referencyjnej  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
3. Stałość 
wskazań  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu  referencyjnego 
źródła promieniotwórczego. Warunki i geometria pomiaru są 
zgodne z ustalonymi podczas wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu rozpadu 
radionuklidu) wynosi 
maksymalnie  ±10%  w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
4. Precyzja zliczeń  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego  
Za pomocą dwustronnego 
testu zgodności X2 
sprawdzić, czy wariancja 
zliczeń mieści się 
w  granicach 
przewidzianych dla 
rozkładu Poisson'a. Poziom 
ufności należy ustalić na 
95%.  – co 6 miesięcy  
SONDY DO POMIARÓW ŚRÓDOPERACYJNYCH  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Kalibracja 
energetyczna  Sprawdzanie poprawności 
ustawienia okna 
energetycznego na 
fotoszczycie. 
W  przypadku, gdy okno 
energetyczne nie jest 
wycentrowane względem 
fotoszczytu, należy 
dokonać korekcji.  – co 6 miesięcy, 
w  przypadku gdy 
urządzenie jest 
stosowane rzadziej, 
wykonać przed 
użyciem urządzenia  
2. Pomiar tła poza Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich kolimatorów 
Dziennik Ustaw  – 192 –  Poz. 2759 
polem operacyjnym  stosowanych w danym dniu  
Fluktuacje tła mieszczą się 
w zakresie dwóch odchyleń 
standardowych od wartości 
referencyjnej  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
3. Stałość wskazań  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu referencyjnego 
źródła promieniotwórczego dla wszystkich stosowanych okien 
energetycznych i kolimatorów. Warunki i geometria pomiaru są 
zgodne z ustalonymi podczas wyznaczania wartości referencyjnej  
Odchylenie wyniku od 
wartości referencyjnej 
(po  uwzględnieniu rozpadu 
radionuklidu) wynosi 
maksymalnie  ±10%  w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem 
urządzenia  
PLANARNE KAMERY SCYNTYLACYJNE  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Ocena tła  Uwaga: Test należy wykonać dla najczęściej stosowanego okna 
o  niskiej energii  
W ocenie wizualnej 
zliczenia są równomiernie 
rozmieszczone na obrazie  – codziennie  
2. Kontrola położenia 
okna 
energetycznego na 
fotoszczycie  Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich energii radionuklidów 
lub energii zbliżonych, które będą stosowane danego dnia  
Dokonać korekcji położenia 
okna analizatora energii, 
jeżeli położenie okna różni 
się od położenia 
referencyjnego lub 
przekracza wartość 
graniczną podaną przez 
producenta  – w dniu przed 
badaniami 
z  użyciem danych 
radionuklidów  
3. Wizualna kontrola 
kolimatora  W ocenie wizualnej brak 
zewnętrznych śladów 
uszkodzenia kolimatora  – codziennie  
4. Jednorodność 
przestrzenna  
detektora  Uwaga: Test jednorodności należy wykonać dla wszystkich 
radionuklidów stosowanych danego dnia. Jeżeli producent 
gwarantuje zachowanie jednorodności na podstawie przeliczania 
map korekcyjnych dla 99mTc, można odstąpić od wykonywania tego 
testu dla nuklidów innych niż 99mTc. 
Należy ocenić jednorodność przestrzenną zewnętrzną lub 
wewnętrzną.  
Dziennik Ustaw  – 193 –  Poz. 2759 
W ocenie wizualnej 
rozmieszczenie zliczeń jest 
jednorodne i nie są 
widoczne wyraźne lokalne 
maksima, minima 
i  gradienty  – w dniu przed 
użyciem kamery  
5. Jednorodność 
przestrzenna 
zewnętrzna 
detektora dla dużej 
liczby zliczeń  Uwaga: Test należy wykonać z zastosowaniem źródła 99mTc lub 
57Co (lub innego radionuklidu, jeżeli jest częściej stosowany 
klinicznie np.  131I). Należy obliczyć całkową i różniczkową miarę 
jednorodności dla dużej liczby zliczeń.  
Jednorodność całkowa 
wyznaczona dla UFOV 
i  CFOV wynosi 
maksymalnie  7% co miesiąc  
6. Rozdzielczość 
przestrzenna 
i  liniowość 
detektora  Uwaga: Test należy wykonać  z kolimatorem za pomocą fantomu 
składającego się z 4 sektorów pasków o różnych szerokościach, 
dopasowanych do rozdzielczości kamery. Test należy wykonać 4 -
 krotnie, po każdej akwizycji obracając fantom o 90 stopni.  
6.1. W ocenie wizualnej 
przebieg  pasków na obrazie 
nie odbiega od linii 
prostych  – 
co 6 miesięcy  6.2. W ocenie wizualnej 
rozróżnialność pasków jest 
taka sama, jak na obrazie 
referencyjnym  – 
KAMERY SPECT i SPECT/CT  
Uwaga: Należy wykonywać wszystkie testy przewidziane dla kamer planarnych, 
z  wyłączeniem testu nr 5, a ponadto testy zamieszczone poniżej  
Lp. Nazwa testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Położenie  
środka  
obrotu  Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich kolimatorów 
stosowanych w pracowni i kątów wzajemnego  ustawienia 
detektorów  
Przesunięcie środka obrotu 
względem macierzy 
obrazowej wynosi 
maksymalnie  zgodnie 
z  zaleceniami 
producenta  co 3 miesiące  
2. Jednorodność 
przestrzenna 
zewnętrzna 
detektora dla dużej Uwaga: Test należy wykonać z zastosowaniem źródła 99mTc lub 
57Co  (lub  innego  radionuklidu , jeżeli jest częściej stosowany 
klinicznie np.  131I). Należy obliczyć całkową i różniczkową miarę 
jednorodności dla dużej liczby zliczeń.  
Dziennik Ustaw  – 194 –  Poz. 2759 
liczby zliczeń  Jednorodność całkowa 
wyznaczona dla UFOV i 
CFOV wynosi 
maksymalnie  5% co miesiąc  
3. Dopasowanie cięć 
tomograficznych 
uzyskanych 
technikami SPECT 
i CT  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu dedykowanego 
fantomu z rozmieszczonymi przestrzennie źródłami punktowymi 
lub liniowymi  
W ocenie wizualnej brak 
uchwytnych przesunięć 
pomiędzy obrazami SPECT 
i CT – co 6 miesięcy  
4. Całościowe 
działania systemu 
obrazowania  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu fantomu 
przeznaczonego do oceny całościowego działania kamer SPECT, tj. 
cylindrycznego fantomu z PMMA wypełnianego roztworem 
radioizotopu, zawierającego pręty do oceny rozdzielczości, sfery do 
oceny kontrastu oraz sekcję jednorodną  
4.1. W ocenie wizualnej 
rozdzielczość prętów jest 
zgodna z wartością 
referencyjną  – co 12 miesięcy  
4.2. W ocenie wizualnej 
liczba zimnych ognisk jest 
zgodna z wartością 
referencyjną  – co 12 miesięcy  
5. Test modułu CT  Uwaga: W przypadku kamer SPECT/CT, w których moduł CT jest 
wykorzystywany w celach diagnostycznych, należy wykonać 
wszystkie testy przewidziane dla tomografów komputerowych. Gdy 
moduł CT wykorzystywany jest dla celów lokalizacji zmian 
widocznych  w  badaniu  SPECT oraz korekcji pochłaniania 
promieniowania, należy wykonać testy dla tomografów 
komputerowych w zakresie testów podstawowych określone 
w  punktach: artefakty, wartość HU, jednorodność obrazu, poziom 
szumu, geometryczna poprawność obrazu, światła lokal izacyjne, 
ruch stołu, oraz z zakresu testów specjalistycznych testy określone 
w punktach: wysokie napięcie oraz objętościowy tomograficzny 
indeks dawki (CTDI  vol). 
SKANERY PET I PET/CT  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  Częstotliwość  opis testu  kryterium  
1. Stabilność  
detektora 
PET  Należy wykonać 
z  zastosowaniem źródła 
wskazanego przez wg zaleceń 
producenta  w dniu przed 
użyciem skanera  
Dziennik Ustaw  – 195 –  Poz. 2759 
producenta zgodnie 
z  zaleconą metodyką  
2. Normalizacja  Uwaga: Należy wykonać z zastosowaniem fantomu lub źródła 
wskazanego  przez producenta zgodnie z zaleconą metodyką  
W ocenie wizualnej 
sinogramy są prawidłowe  – wg zaleceń 
producenta  
3. Jednorodność 
zrekonstruowanego 
obrazu  Uwaga: Należy wykonać z zastosowaniem jednorodnego źródła 
(np. cylindra wypełnionego roztworem F-18  lub  cylindrycznego 
źródła Ge -68/Ga-68). Rekonstrukcję należy przeprowadzić 
z  zastosowaniem wszystkich korekcji (m. in. normalizacji, czasu 
martwego, rozpadu, czułości, koincydencji przypadkowych, 
rozpraszania oraz osłabienia) oraz parametrów stosowan ych 
klinicznie.  
3.1. W ocenie wizualnej na 
zrekonstruowanym obrazie, 
w przekrojach 
transaksialnych 
i  sagitalnych nie są 
widoczne artefakty  – co 3 miesiące  
3.2. W ocenie ilościowej 
odchylenie wyliczonej 
niejednorodności od 
wartości referencyjnej 
wynosi maksymalnie  5% co 3 miesiące  
4. Kalibracja  
koncentracji  
aktywności  Należy wykonać 
z  zastosowaniem fantomu 
wskazanego przez 
producenta zgodnie 
z  zaleconą metodyką, dla 
dwóch oraz trzech 
wymiarów  wg zaleceń 
producenta  co 3 miesiące  
5. Jakość obrazu  Uwaga: Należy wykonać z zastosowaniem fantomu cylindrycznego, 
zawierającego elementy do oceny: rozdzielczości przestrzennej, 
kontrastu (sfery o różnych  średnicach w zakresie od 10 mm do 40 
mm) oraz warstwę jednorodną  
5.1. W ocenie wizualnej 
rozdzielczość prętów jest 
zgodna z wartością 
referencyjną  – co 6 miesięcy  
5.2. W ocenie wizualnej 
jednorodność obrazu jest 
zgodna z jednorodnością – co 6 miesięcy  
Dziennik Ustaw  – 196 –  Poz. 2759 
 
 
II.2. TESTY SPECJALISTYCZNE  
MIERNIKI AKTYWNOŚCI BEZWZGLĘDNEJ  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  obrazu referencyjnego  
5.3. W ocenie wizualnej 
rozróżnialność zimnych sfer 
na obrazie jest zgodna z 
rozróżnialnością na obrazie 
referencyjnym  – co 6 miesięcy  
6. Tomograficzna 
rozdzielczość 
przestrzenna 
w  powietrzu  Uwaga: Test należy wykonać za pomocą trzech źródeł punktowych 
lub liniowych usytuowanych w powietrzu w następujących 
miejscach: na osi Y 1 cm od środka obrotu (reprezentujące środek 
FOV); na osi Y 10 cm  od środka obrotu oraz na osi X 10 cm od 
środka obrotu.  
Odchylenie wyznaczonej 
wartość rozdzielczości 
tomograficznej od wartości 
referencyjnej wynosi 
maksymalnie  5% co 6 miesięcy  
7. Dopasowanie cięć 
tomograficznych 
uzyskanych 
technikami PET 
i  CT Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu dedykowanego 
fantomu z rozmieszczonymi przestrzennie źródłami punktowymi 
lub liniowymi, dla ustalonych przez użytkownika najczęściej 
stosowanych metod rekonstrukcji i parametrów filtrów post -
rekonstrukcyjnych  
W ocenie wizualnej 
poprawności nałożenia 
obrazów PET i CT 
w  3   płaszczyznach brak 
uchwytnych przesunięć  – co 6 miesięcy  
8. Test modułu CT  Uwaga: W przypadku kamer PET/CT, w których moduł CT jest 
wykorzystywany w celach diagnostycznych, należy wykonać 
wszystkie testy przewidziane dla tomografów komputerowych. Gdy 
moduł CT nie jest wykorzystywany w celach diagnostycznych , 
należy wykonać testy dla tomografów komputerowych w zakresie 
testów podstawowych określone w    punktach: artefakty, wartość 
HU, jednorodność obrazu, poziom szumu, geometryczna 
poprawność obrazu, światła lokalizacyjne, ruch stołu, oraz z 
zakresu testów specjalistycznych testy określone w punktach: 
wysokie napięcie oraz objętościowy tomograficzny ind eks dawki 
(CTDI vol) 
Dziennik Ustaw  – 197 –  Poz. 2759 
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Dokładność  
pomiarów Uwaga: Test należy  wykonać w przypadku , gdy miernik nie był 
wzorcowany dłużej niż rok w laboratorium akredytowanym na 
zgodność z normą PN -EN 17025 
1.1. W przypadku źródeł promieniowania 
gamma o energiach większych niż 100 keV 
dokładność miernika wynosi maksymalnie  5% 
1.2. W przypadku źródeł promieniowania 
beta oraz promieniowania gamma o 
energiach do 100 keV dokładność miernika 
wynosi maksymalnie  10% 
PLANARNE KAMERY SCYNTYLACYJNE  
Częstotliwość : Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Lp. Nazwa  
testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Rozmiar  
piksela  1.1. Różnica wartości rozmiaru piksela 
zmierzonych wzdłuż osi X i Y wynosi 
maksymalnie  ±5%  
1.2. Odchylenie rozmiaru piksela od 
wartości podanej przez producenta wynosi 
maksymalnie  ±10%  
2. Czułość  
systemu  Uwaga: Test należy wykonać z zastosowaniem 99mTc,  dla 
najczęściej stosowanego kolimatora  
Dla danego kolimatora odchylenie czułości 
systemu od wartości referencyjnej wynosi 
maksymalnie  10% 
KAMERY SPECT i SPECT/CT  
Częstotliwość:  Testy specjalistyczne wykonywane są co najmniej raz na 12 miesięcy  
Uwaga: Dla każdej głowicy należy wykonywać wszystkie testy przewidziane dla kamer 
planarnych, a ponadto:  
Lp. Nazwa testu  Zakres  
opis testu  kryterium  
1. Tomograficzna 
rozdzielczość 
przestrzenna 
w  powietrzu  Uwaga: Test należy wykonać ze źródłem punktowym 
umieszczonym w odległości maksymalnie 1 cm od osi obrotu 
detektora, w pobliżu środka pola widzenia detektora. Do 
rekonstrukcji należy zastosować filtrowaną projekcję wsteczną 
(FBP)  – jeżeli to możliwe – jedynie z filtrem typu ramp. Jeżeli 
system  wymaga  zastosowania  filtru  strukturalnego  – należy 
posłużyć się filtrem najmniej gładzącym, czyli o możliwie 
największej częstotliwości granicznej i największego rzędu.  
Dziennik Ustaw  – 198 –  Poz. 2759 
1.1. Odchylenie  rozdzielczości 
tomograficznej, określonej przez FWHM 
profilu zrekonstruowanego obrazu źródła 
punktowego wykreślonego wzdłuż osi X 
i  Y, od rozdzielczości przestrzennej 
określonej przez FWHM profilu obrazu tego 
źródła punktowego otrzymanego 
w  akwizycji pla narnej wykreślonego 
wzdłuż osi X wynosi maksymalnie  10% lub 2 mm  
1.2. Odchylenie rozdzielczości 
tomograficznej, określonej przez FWHM 
profilu zrekonstruowanego obrazu źródła 
punktowego wykreślonego wzdłuż osi Z, od 
rozdzielczości tomograficznej określonej 
przez FWHM profilu zrekonstruowanego 
obrazu źródła punktowego wykreślonego 
wzdłuż osi X i   Y wynosi maksymalnie  ±10%  
2. Jednorodność 
tomograficzna 
systemu  Uwaga: Test należy wykonać przy zastosowaniu fantomu 
przeznaczonego do oceny całościowego  działania kamer SPECT, 
np. fantomu Jaszczaka. Do rekonstrukcji, jeżeli to możliwe , 
zastosować filtrowaną projekcję wsteczną (FBP) – jedynie 
z  filtrem typu ramp, jeżeli system wymaga zastosowania filtru 
strukturalnego  – należy posłużyć się filtrem najmnie j gładzącym, 
czyli o możliwie największej częstotliwości granicznej 
i  największego rzędu. Należy zastosować korekcję pochłaniania 
metodą Changa ze współczynnikiem osłabiania µ = 0,11 cm-1. 
W  przypadku kamery SPECT/CT należy zastosować korekcję 
pochłaniania  z użyciem modułu CT wraz z odpowiednim typem 
rekonstrukcji obrazu.  
2.1. Kontrast pomiędzy jakimkolwiek 
artefaktem kołowym a jednorodnym tłem 
wynosi maksymalnie  10% 
2.2. Różnica pomiędzy wartością środkową 
a krawędziową piksela, dla warstwy 
jednorodnej fantomu wynosi maksymalnie  ±10%  
3. Test modułu CT  Uwaga: W przypadku kamer SPECT/CT, w których moduł CT 
jest wykorzystywany w celach diagnostycznych, należy wykonać 
wszystkie  testy  przewidziane dla tomografów komputerowych. 
Gdy moduł CT wykorzystywany jest dla celów: lokalizacji zmian 
widocznych w badaniu SPECT oraz korekcji pochłaniania 
promieniowania, należy wykonać testy dla tomografów 
komputerowych w zakresie testów podstawowych  określone 
w  punktach: artefakty, wartość HU, jednorodność obrazu, poziom 
Dziennik Ustaw  – 199 –  Poz. 2759 
szumu, geometryczna poprawność obrazu, światła lokalizacyjne, 
ruch stołu, oraz z zakresu testów specjalistycznych testy określone 
w punktach: wysokie napięcie oraz objętościowy tomo graficzny 
indeks dawki (CTDI vol) 
 
  
Dziennik Ustaw  – 200 –  Poz. 2759 
 
III. Testy eksploatacyjne urządzeń radiologicznych stosowanych w radioterapii 
(teleradioterapii i brachyterapii) 
 
1. Określenia i pojęcia użyte w testach eksploatacyjnych w radioterapii:  
 
1) CTDI 100 – wielkość dozymetryczna stosowana w tomografii komputerowej, wyrażana 
wzorem:  
CTDI 100=1
𝐿𝐿⋅∫−50mm+50𝑚𝑚𝑚𝑚𝐷𝐷(𝑧𝑧)𝑑𝑑𝑧𝑧 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
D(z) – rozkład dawki wzdłuż osi obrotu skanera CT (osi z) dla jednego pełnego obrotu lampy 
rentgenowskiej;  
 
2) fantom dozymetryczny – fantom z PMMA w kształcie cylindra symulującego głowę 
pacjenta o średnicy 16 cm, zaś dla fantomu symulującego ciało pacjenta o ś rednicy 32 cm;  
 
3) F – jednorodność wiązki promieniowania, wielkość definiowana wzorem:  
 
𝐹𝐹 =(𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚(𝑑𝑑)
𝐷𝐷𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚(𝑑𝑑)−1)⋅100%  
gdzie:  
Dmax(d) – maksymalna wartość w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż głównej osi pola 
promieniowania w płaszczyźnie prostopadłe j do centralnej osi wiązki, na głębokości d, 
w  obszarze jednorodności pola,  
Dmin(d) – minimalna wartość w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż głównej osi pola 
promieniowania w płaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, na głębokości d, 
w  obszarze jednorodności pola;  
 
4) konwencjonalny medyczny akcelerator liniowy – akcelerator liniowy, w którym wiązki 
terapeutyczne są uzyskiwane poprzez przyspieszanie elektronów do energii nie mniejszej niż 
1 megaelektronowolt (MeV), wiązki wysokoenergety cznego promieniowania X są 
formowane z zastosowaniem filtrów spłaszczających, obrót ramienia akceleratora jest 
możliwy jedynie w   jednej płaszczyźnie; 
 
5) moc źródła – dla źródeł emitujących fotony w brachyterapii, wielkość podawana 
w  świadectwie źródła, wyrażana często poprzez moc referencyjnej kermy w powietrzu lub 
aktywność źródła;  
 
6) CTDI vol, – objętościowy tomograficzny indeks dawki, wielkość dozymetryczna stosowana 
w tomografii komputerowej wyznaczona zgodnie z zależnością:  
Dziennik Ustaw  – 201 –  Poz. 2759 
CTDI vol=𝐿𝐿
𝑑𝑑⋅(1
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶 100𝑐𝑐+2
3𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶 100 𝑝𝑝) 
gdzie:  
L – całkowita nominalna szerokość czynnych detektorów,  
d – odległość, o jaką przesuwa się stół podczas jednego pełnego obrotu lampy 
rentgenowskiej,  
CTDI100c – wartość CTDI 100 zmierzona w środku fantomu dozymetrycznego,  
CTDI 100p – średnia z wartości CTDI 100 zmierzonych na brzegach fantomu dozymetrycznego;  
 
7) obszar jednorodności pola – dla wiązek wysokoenergetycznego promieniowania X jest 
to obszar pola promieniowania zdefiniowany przez normę PN -EN 60976:2008  „Medyczne 
urządzenia elektryczne – Medyczne akceleratory elektronowe  – Charakterystyki parametrów 
funkcjonalnych ”, dla wiązek elektronów jest to obszar 80 % wymiaru pola promieniowania;  
 
8) odchylenie badanego parametru fizycznego od wartości referencyjnej  – wielkość 
opisana wzorem:  
𝑂𝑂𝑑𝑑𝑂𝑂 ℎ𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦𝑦  =(𝑚𝑚
𝑝𝑝−1)⋅100%  
gdzie:  
m – wartość zmierzona danego parametru fizycznego,  
p – wartość referencyjna (np. wartość odniesienia, wartość nominalna);  
 
9) progowy kontrast  – poziom kontrastu dla najmniejszej zauważalnej  na obrazie różnicy 
pomiędzy obiektem a tłem;  
 
10) R50 – głębokość w wodzie, w centralnej osi wiązki elektronów, na której dawka 
pochłonięta wynosi 50% wartości maksymalnej, dla odległości między powierzchnią fantomu 
wodnego a   źródłem promieniowania równe j 100 cm i wielkości pola promieniowania nie 
mniejszej niż 10 cm × 10 cm (dla R 50 ≤ 7cm) lub 20 cm × 20 cm (dla R 50 > 7cm), na 
poziomie powierzchni fantomu wodnego;  
 
11) rozdzielczość przestrzenna  – zdolność systemu obrazującego do rozróżniania 
rozmieszczo nych blisko siebie obiektów wysokokontrastowych;  
 
12) SAD – odległość między źródłem promieniowania a izocentrum;  
 
13) TPR 20,10 – parametr określający jakość wiązki wysokoenergetycznego promieniowania 
X, zdefiniowany wzorem:  
𝐶𝐶𝑇𝑇𝑇𝑇 20,10=𝐶𝐶20
𝐶𝐶10 
gdzie:  
Dziennik Ustaw  – 202 –  Poz. 2759 
D20 i D 10 – dawka pochłonięta w wodzie, zmierzona w osi centralnej wiązki na głębokościach 
20 cm i 10 cm, w odległości 100 cm od źródła promieniowania, dla pola promieniowania 
o  wymiarach 10 cm × 10 cm.  
Uwaga:  parametr  TPR 20,10 może zostać zmierzony zgodnie z powyższą definicją lub 
określony na podstawie relacji podanych w raporcie technicznym IAEA nr 398 „Absorbed 
Dose Determination in External Beam Radiotherapy ”; 
 
14) S – symetria wiązki promieniowania, wielkość definiowana wzorem:  
 
𝑆𝑆 =𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚∣∣∣𝐷𝐷(+𝑚𝑚,𝑑𝑑)
𝐷𝐷(−𝑚𝑚,𝑑𝑑)−1∣∣∣⋅100%  
gdzie:  
D(-x, d) i D(+x, d) – wartości dawki pochłoniętej w rozkładzie dawki pochłoniętej wzdłuż 
głównej osi pola promieniowania w płaszczyźnie prostopadłej do centralnej osi wiązki, 
w  punkcie o współrzędnej x , na głębokości d, w obszarz e jednorodności pola;  
 
15) wartość odniesienia  – wartość parametru fizycznego wyznaczona w wyniku pomiarów 
przeprowadzonych po zainstalowaniu lub kalibracji urządzeń wymienionych w ust. 2;  
 
16) warunki referencyjne  – warunki pomiaru dawki pochłoniętej w wo dzie, zdefiniowane 
w  raporcie technicznym IAEA nr 398  „Absorbed Dose Determination in External Beam 
Radiotherapy ”; 
 
17) współczynnik przejścia woda –fantom stały  – iloraz dawki pochłoniętej w wodzie 
zmierzonej  w  warunkach  referencyjnych  i  wskazania  komory  jonizacyjnej  umieszczonej 
w  fantomie stałym, skorygowanego na ciśnienie i temperaturę;  
 
18) wydajność – dla akceleratorów liniowych wielkość ta jest wyrażana jako wartość dawki, 
zmierzona w określonych warunkach pomiarowych, przypadająca na 1 jednostkę 
monitorową;  
 
19) wydajność wiązki – dla akceleratorów liniowych wielkość ta jest wyrażana jako wartość 
dawki pochłoniętej, zmierzona w warunkach referencyjnych, przypadająca na 1 jednostkę 
monitorową;  
 
20) W – wydajność lampy rentgenowskiej, jest wyznaczana zgodnie z zależnością: 
W=𝐾𝐾
𝑄𝑄 
gdzie:  
K – wartość zmierzonej kermy w powietrzu,  
Q – obciążenie prądowo -czasowe;  
 
Dziennik Ustaw  – 203 –  Poz. 2759 
21) wysokoenergetyczne promieniowanie X – promieniowanie X o maksymalnej energii 
widma nie mniejszej niż 1 megaelektronowolt (MeV);  
 
22) zmienność – wielkość opisana wzorem:  
 
𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍 ść =𝑍𝑍𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 −𝑍𝑍𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚
0,5 ⋅(𝑍𝑍 𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 +𝑍𝑍𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚)⋅100%  
gdzie:  
mmax – maksymalna wartość pomiaru danej wielkości,  
mmin – minimalna wartość pomiaru danej wielkości.  
 
2. Testy fizycznych parametrów technicznych i dozymetrycznych zapewniających 
bezpieczne stosowanie aparatów terapeutycznych do teleradioterapii i brachyterapii, 
symulatorów i   komputerowych systemów planowania leczenia przeprowadza się dla wiązek, 
akcesori ów i   skal używanych w praktyce klinicznej. Sposób wykonywania testów 
eksploatacyjnych należy opisać w systemie zarządzania jakością opracowanym w jednostce 
organizacyjnej.  
 
3. Odbiór urządzeń od producenta jest dokonywany na podstawie testów odbiorczych 
producenta. Urządzenia podlegają obowiązkowym przeglądom technicznym wykonywanym 
przez autoryzowany serwis, zgodnie z harmonogramem uzgodnionym z użytkownikiem, oraz 
testom eksploatacyjnym, zgodnie z niniejszym wykazem i harmonogramem określonym 
w  systemie zarządzania jakością.  
 
4. Dopuszczenie urządzeń do stosowania klinicznego może nastąpić po przeprowadzeniu 
pełnej oceny ich fizycznych parametrów technicznych i dozymetrycznych.  
 
III.1.  TESTY EKSPLOATACYJNE KONWENCJONALNYCH MEDYCZNYCH 
AKCELERATOR ÓW LINIOWYCH  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
test kryterium  
Uwaga: Jeżeli wynik oceny testu zależy od zastosowanej wiązki promieniowania, test 
należy wykonać dla wszystkich wiązek wysokoenergetycznego promieniowania X i 
elektronów stosowanych w praktyce klinicznej, chyba że w treści podano inaczej  
Codziennie  1. System blokady drzwi wejściowych do 
pomieszczenia terapeutycznego  Funkcjonalność  
2. System interwizji i interfonii  Funkcjonalność  
3. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
4. Telemetr  Funkcjonalność  
5. Centratory  
Dziennik Ustaw  – 204 –  Poz. 2759 
 Dla odległości izocentrycznej – odległość 
między punktem przecięć projekcji 
wiązek światła z centratorów bocznych 
oraz centratora strzałkowego a   obrazem 
środka krzyża symulacji świetlnej nie jest 
większa niż  2 mm  
6. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
6.1. Dla pola 10 cm × 10 cm różnica między 
wymiarami pola świetlnego zmierzonymi 
wzdłuż osi głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola nie jest 
większa niż  ± 2 mm 
6.2. Dla pola 10 cm × 10 cm zmierzona 
odległość między poszczególnymi 
krawędziami pola świetlnego a środkiem 
obrazu krzyża nie różni się od odległości 
ustawionej na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola o więcej niż  ± 2 mm 
7. Stałość wydajności  
 Dla wiązek wysokoenergetycznego 
promieniowania X i elektronów 
odchylenie zmierzonej wartości 
wydajności od wartości odniesienia nie 
jest większe niż  ±3%  
Raz 
w tygodniu  8. Akcesoria aparatu: kolimatory wiązek 
elektronów, kliny mechaniczne, półki 
do akcesoriów i tace do osłon  Funkcjonalność  
9. Zabezpieczenia antykolizyjne  Funkcjonalność  
10. Izocentrum mechaniczne  
 Średnica kuli zawierającej obrazy 
środków krzyży symulacji świetlnej dla 
ruchów obrotowych ramienia, kolimatora 
i kolumny stołu nie jest większa niż  2 mm  
11. Centratory  
11.1. Dla odległości izocentrycznej odległość 
między punktem przecięć projekcji 
wiązek świateł z centratorów bocznych 
i  centratora strzałkowego a izocentrum 
nie jest większa niż 2 mm  
11.2.  W obszarze ± 20 cm od izocentrum 1 mm  
Dziennik Ustaw  – 205 –  Poz. 2759 
wzdłuż poprzecznej osi pola świetlnego 
odległość między odpowiednimi 
wiązkami światła z centratorów bocznych 
nie jest większa niż 
11.3. W obszarze ± 20 cm od izocentrum 
wzdłuż kierunku pionowego odległość 
między wiązką światła z centratora 
strzałkowego a odpowiednią linią krzyża 
symulacji świetlnej nie jest większa niż  2 mm  
11.4. W odległości izocentrycznej dla 
położenia ramienia akceleratora 0° i 180° 
odległość między punktem przecięcia 
wiązek światła z centratora wstecznego 
a  izocentrum nie jest większa niż  2 mm  
12. Telemetr  
 Dla odległości izocentrycznej różnica 
między wskazaniem telemetru 
a  nominalną odległością źródło – 
izocentrum podaną przez producenta 
urządzenia nie jest większa niż  ± 2 mm 
13. Stałość wydajności wiązki  
 Dla wszystkich wiązek promieniowania 
odchylenie wartości wydajności wiązki 
wyznaczonej na podstawie pomiarów 
w  fantomie stałym lub zmierzonej 
w  fantomie wodnym od wartości 
odniesienia nie jest większe niż  ± 2%  
Raz na cztery 
miesiące  14. Blokady dla filtrów klinowych  Funkcjonalność  
15. Awaryjny licznik dawki  Funkcjonalność  
16. Telemetr  
 W zakresie odległości ± 15 cm od 
izocentrum różnica między odległością 
od izocentrum  wyznaczaną za pomocą 
telemetru a zmierzoną odległością od 
izocentrum nie jest większa niż  ± 2 mm 
17. Ruch stołu terapeutycznego  
17.1. Dla poprzecznego, podłużnego 
i  pionowego ruchu stołu w zakresie 
odległości ± 20 cm od izocentrum, 
różnica między zmierzonym przesuwem 
stołu a wskazaniami elektronicznymi lub 
mechanicznymi nie jest większa niż  ± 2 mm 
Dziennik Ustaw  – 206 –  Poz. 2759 
17.2. Dla pionowego ruchu stołu w zakresie 
odległości ± 20 cm od izocentrum, przy 
pionowym ustawieniu ramienia, 
odległość między obrazem środka krzyża 
symulacji świetlnej uzyskiwanym 
podczas przesuwu stołu a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej wyznaczonym 
w odległości izocentrycznej nie jest 
większa niż  2 mm  
18. Poprawność wskazań skali ruchu obrotowego ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu  
18.1. Dla wskazań położeń: 0°, 90°, 180°, 270° 
w przypadku ruchów obrotowych 
ramienia i kolimatora, różnica między 
zmierzonym położeniem ramienia 
i  kolimatora a wskazaniem 
elektronicznym lub mechanicznym nie 
jest większa niż  ± 1° 
18.2. Dla wskazań położeń: 0°, 90°, 270° 
w  przypadku ruchów obrotowych 
kolumny stołu, różnica między 
zmierzonym położeniem kolumny stołu 
a  wskazaniem elektronicznym lub 
mechanicznym nie jest większa niż  ± 1° 
19. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocen trycznej  
19.1. Dla ustawionych wymiarów pól ≤ 20 cm 
różnica między wymiarami pola 
świetlnego zmierzonymi wzdłuż osi 
głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola nie jest 
większa niż  ± 2 mm 
19.2. Dla ustawionych  wymiarów pól ≤ 20 cm 
zmierzona odległość między 
poszczególnymi krawędziami pola 
świetlnego a środkiem obrazu krzyża nie 
różni się od odległości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola o więcej niż  ± 2 mm 
19.3. Dla ustawionych wymiarów pó l > 20 cm 
odchylenie wymiarów pola świetlnego ± 1%  
Dziennik Ustaw  – 207 –  Poz. 2759 
zmierzonych wzdłuż osi głównych pola 
od wartości ustawionych na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola nie jest większe niż 
19.4. Dla ustawionych wymiarów pól > 20 cm, 
w stosunku do ustawionej  wielkości pola 
świetlnego, zmierzona odległość między 
poszczególnymi krawędziami pola 
świetlnego a środkiem obrazu krzyża nie 
różni się od odległości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach wielkości 
pola o więcej niż  ± 1%  
20. Zgodność pola wysokoenergetycznego promieniowania X 
z  polem świetlnym w odległości izocentrycznej  
 Uwaga: Test należy wykonać dla co najmniej jednego pola 
z  zakresu 10 cm × 10 cm do 20 cm × 20 cm. W okresie roku test 
należy przeprowadzić dla wszystkich stosowanych w praktyce 
klinicznej wiązek wysokoenergetycznego promieniowania X  
 Odległość między odpowiednimi bokami 
pola promieniowania i pola świetlnego 
nie jest większa niż  2 mm  
21. Wielkość pola promieniowania w odległości izocentrycznej  
 Uwaga: Test należy wykonać dla wybranej energii 
wysokoenergetycznego promieniowania X i co najmniej jednego 
pola z zakresu 10 cm × 10 cm do 20 cm × 20 cm  
 Różnica między wymiarami pola 
promieniowania zmierzonymi wzdłuż osi 
głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola nie jest 
większa niż  ± 2 mm 
22. Stałość jakości wiązek promieniowania  
22.1. Dla wysokoenergetycznego 
promieniowania X odchylenie wartości 
wielkości TPR 20,10 od wartości 
odniesienia nie jest większe niż  ± 1%  
22.2. Dla wiązek elektronów różnica 
wyznaczonej wartości wielkości R 50 
i  wartości odniesienia nie jest większa 
niż ± 2 mm 
23. Stałość profili wiązek promieniowania  
Dziennik Ustaw  – 208 –  Poz. 2759 
 Uwaga: Dla wiązek wysokoenergetycznego promieniowania X 
należy przeprowadzić alternatywnie test 23.1 lub 23.2. Test należy 
przeprowadzić dla pola o wymiarze co najmniej 30 cm × 30 cm.  
23.1. Punktowe różnice między profilami 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych 
a  profilami referencyjnymi 
(zmierzonymi w trakcie pomiarów do 
systemu planowania leczenia) 
w  obszarze jednorodności pola nie są 
większe niż  ± 2%  
23.2. Jednorodność wiązek 
wysokoenergetycznego promieniowania 
X nie jest większa niż  7% 
23.3. Jednorodność wiązek elektronów dla 
największego aplikatora nie jest większa 
niż 10% 
24. Symetria wiązek promieniowania  
 Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich wiązek 
promieniowania, dla których przeprowadzono test z punktu 23  
24.1. Dla wiązek wysokoenergetycznego 
promieniowania X obliczona wartość 
symetrii wiązki nie jest większa niż  2% 
24.2. Dla wiązek elektronów obliczona wartość 
symetrii wiązki nie jest większa niż  3% 
25. Stałość współczynnika klina mechanicznego sterowanego 
automatycznie  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina mechanicznego od 
wartości odniesienia nie jest większe niż  ± 2%  
Raz na sześć 
miesięcy  26. Izocentrum wysokoenergetycznego promieniowania X  
 Średnica kuli zawierającej izocentrum 
promieniowania oraz izocentrum 
wskazywane przez centratory nie jest 
większa niż  2 mm  
27. Stałość wydajności  
Uwaga: Test należy wykonać, jeżeli  podczas pomiaru wydajności 
wiązki w testach tygodniowych wykorzystuje się fantom stały  
 Dla wszystkich wiązek promieniowania 
odchylenie wartości wydajności wiązki 
zmierzonej w fantomie wodnym od 
wartości odniesienia nie jest większe niż  ± 2%  
28. Stałość wydajności dla ruchu obrotowego ramienia 
Dziennik Ustaw  – 209 –  Poz. 2759 
akceleratora  
 Dla położeń ramienia akceleratora: 90°, 
180°, 270° dla wiązek 
wysokoenergetycznego promieniowania 
X oraz 90°, 270° dla wiązek elektronów 
odchylenie zmierzonej wartości 
wydajności od wartości wydajności 
zmierzonej w położeniu ramienia 0° nie 
jest większe niż  ± 2%  
29. Liniowość zależności dawki od liczby jednostek monitorowych  
 Dla stosowanego w praktyce klinicznej 
zakresu liczb jednostek monitorowych 
odchylenie zmierzonych wartości dawki 
od prostej przechodzącej przez początek 
układu współrzędnych oraz punkt, dla 
którego standardowo wykonywany jest 
pomiar wydajności nie jest większe niż  ± 1%  
30. Stałość współczynnika klina dynamicznego  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina dynamicznego od 
wartości odniesienia nie jest większe niż  ± 2%  
Raz na rok  31. Wydajność wiązek promieniowania  
31.1. Powtarzalność wydajności  
Dla wszystkich wiązek promieniowania 
odchylenie standardowe pojedynczego 
pomiaru wartości wydajności w stosunku 
do średniej wartości wydajności 
z  co  najmniej 5 pomiarów 
następujących bezpośrednio po sobie nie 
jest większe niż  0,5%  
31.2. Stałość wydajności podczas dnia pracy  
Dla wszystkich wiązek promieniowania 
odchylenie zmierzonej wartości 
wydajności na zakończenie całodziennej 
pracy akceleratora w warunkach 
klinicznych od wartości wydajności 
zmierzonej na początku dnia pracy 
akceleratora nie jest większe niż  ± 2%  
32. Stałość współczynnika przejścia woda –fantom stały  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika przejścia woda –fantom 
stały od wartości odniesienia nie jest ± 2%  
Dziennik Ustaw  – 210 –  Poz. 2759 
większe niż  
33. Stałość współczynnika klina mechanicznego sterowanego 
manualnie  
 Odchylenie zmierzonej wartości 
współczynnika klina mechanicznego od 
wartości odniesienia nie jest większe niż ± 2%  
 
III.2.  TESTY EKSPLOATACYJNE KONWENCJONALNYCH SYMULATORÓW 
TERAPEUTYCZNYCH  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
opis testu  kryterium  
Uwaga: Wszystkie testy należy wykonać dla SAD = 100 cm. Dla testów związanych z 
polem świetlnym i polem promieniowania wielkość pola wyznaczana jest przez druty  
Codziennie  1. System blokady drzwi wejściowych 
do pomieszczenia symulatora  Funkcjonalność  
2. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
3. Telemetr  Funkcjonalność  
4. Centratory  
 W odległości izocentrycznej – 
odległość między punktem przecięć 
projekcji wiązek światła z centratorów 
bocznych i centratora strzałkowego 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej nie jest większa niż  2 mm  
5. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
5.1. Dla pola 10 cm × 10 cm, różnica 
między wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych 
pola a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola nie jest  większa niż  ± 2 mm 
5.2. Dla pola 10 cm × 10 cm, odległość 
między poszczególnymi krawędziami 
pola świetlnego a obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej nie różni 
się od wartości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola o więcej niż  ± 2 mm 
Raz w tygodniu  6. Izocentrum mechaniczne  
Dziennik Ustaw  – 211 –  Poz. 2759 
 Średnica kuli zawierającej obrazy 
środków krzyży symulacji świetlnej 
dla ruchu obrotowego ramienia 
i  kolimatora nie jest większa niż  2 mm  
7. Symulacja świetlna pola promieniowania w odległości 
izocentrycznej  
7.1. Dla pola ≤ 20 cm różnica między 
wymiarami pola świetlnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych 
pola a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola nie jest większa niż  ± 2 mm 
7.2. Dla pola ≤ 20 cm odległość między 
poszczególnymi krawędziami pola 
świetlnego a obrazem środka krzyża 
symulacji świetlnej nie różni się od 
wartości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola o więcej niż  ± 2 mm 
7.3. Dla pola > 20 cm różnica między 
wymiarami pola świet lnego 
zmierzonymi wzdłuż osi głównych 
pola a wartościami ustawionymi na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola nie jest większa niż  ± 1%  
7.4. Dla pola > 20 cm odległość między 
poszczególnymi krawędziami pola 
świetlnego a obrazem środka krzyża 
symulacji świetlnej nie różni się od 
wartości ustawionej na 
elektronicznych wskaźnikach 
wielkości pola o więcej niż  ± 1%  
8. Izocentrum promieniowania  
 Średnica kuli zawierającej izocentrum 
promieniowania dla ruchu obrotowego 
ramienia i kolimatora oraz  izocentrum 
wskazywane przez centratory nie jest 
większa niż  2 mm  
9. Pole promieniowania w odległości izocentrycznej  
Uwaga: Test należy wykonać dla co najmniej jednego pola z zakresu 
10  cm × 10 cm do 20 cm × 20 cm  
9.1. Różnica między wymiarami pola ± 2 mm  
Dziennik Ustaw  – 212 –  Poz. 2759 
promieniowania zmierzonymi wzdłuż 
osi głównych pola a wartościami 
ustawionymi na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola nie jest 
większa niż  
9.2. Odległość między poszczególnymi 
krawędziami pola promieniowania 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej nie różni się od wartości 
ustawionej na elektronicznych 
wskaźnikach wielkości pola o więcej 
niż ± 2 mm 
10. Telemetr  
 W odległości izocentrycznej różnica 
między wskazaniem telemetru 
a  nominalną odległością źródło –
izocentrum nie jest większa niż  ± 5 mm 
11. Centratory  
11.1. W odległości izocentrycznej odległość 
między punktem przecięć projekcji 
wiązek światła z centratorów 
bocznych i centratora strzałkowego 
a  izocentrum  nie jest większa niż  2 mm  
11.2. Odległość między odpowiednimi 
projekcjami wiązek światła 
z  centratorów bocznych w obszarze 
±  20 cm od izocentrum wzdłuż 
kierunku poziomego nie jest większa 
niż 1 mm  
11.3. W obszarze ± 20 cm od izocentrum  
wzdłuż kierunku pionowego odległość 
między projekcjami wiązki światła z 
centratora strzałkowego 
a  odpowiednimi liniami krzyża 
symulacji świetlnej nie jest większa 
niż 2 mm  
12. Ruch stołu  
 Dla poprzecznego, podłużnego 
i  pionowego ruchu stołu w zakresie 
±  20 cm od izocentrum różnica 
między zmierzonym przesuwem stołu 
a wskazaniami elektronicznymi lub ± 2 mm 
Dziennik Ustaw  – 213 –  Poz. 2759 
mechanicznymi nie jest większa niż  
Raz na trzy 
miesiące  13. Zabezpieczenia antykolizyjne  Funkcjonalność  
14. Poprawność wskazań 0° skali ruchu obrotowego ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu  
14.1. Dla położenia 0° ramienia, kolimatora 
i kolumny stołu różnica między 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a  wskazaniami elektronicznymi nie 
jest większa niż  ± 0,5°  
14.2. Dla położenia 0° ramienia, kolimatora 
i kolumny stołu różnica między 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a wskazaniami mechanicznymi nie 
jest większa niż  ± 1° 
15. Izocentrum mechaniczne  
 Średnica kuli zawierającej obrazy 
środków krzyży symulacji świetlnej 
dla  ruchu  obrotowego  ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu nie jest 
większa niż  2 mm  
16. Pionowość ruchu stołu  
 Odległość między obrazem środka 
krzyża symulacji świetlnej 
uzyskiwanym podczas przesuwu stołu 
w zakresie ± 20 cm od izocentrum 
a  obrazem środka krzyża symulacji 
świetlnej wyznaczonym w odległości 
izocentrycznej nie jest większa niż  2 mm  
Raz na pół roku  17 Tor wizyjny  
17.1. Wartość rozdzielczości przestrzennej 
nie jest mniejsza niż  0,8 pl/mm  
17.2. Wartość progowego kontrastu nie jest 
większa od wartości odniesienia  – 
17.3. Brak zniekształceń geometrycznych 
obrazu w ocenie wizualnej  – 
Raz w roku  18. Poprawność wskazań skali ruchu obrotowego ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu  
18.1. Dla położeń ramienia i kolimatora: 
90°, 180°, 270° oraz 90° i 270° 
kolumny stołu różnica między ± 0,5°  
Dziennik Ustaw  – 214 –  Poz. 2759 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a  wskazaniami elektronicznymi nie 
jest większa niż  
18.2. Dla położeń ramienia i kolimatora: 
90°, 180°, 270° oraz 90° i 270° 
kolumny stołu różnica między 
zmierzonym położeniem ramienia, 
kolimatora i kolumny stołu 
a  wskazaniami mechanicznymi nie 
jest większa niż  ± 1° 
19. Izocentrum promieniowania  
 Średnica kuli zawierającej izocentrum 
promieniowania dla ruchu obrotowego 
ramienia, kolimatora i   kolumny stołu 
oraz izocentrum wskazywane przez 
centratory  nie jest większa niż  2 mm  
20. Wysokie napięcia  
20.1. Dokładność ustawienia wysokiego 
napięcia  
Dla trzech wartości wysokiego 
napięcia pokrywających zakres 
stosowany klinicznie odchylenie 
zmierzonej wartości wysokiego 
napięcia od wartości ustawionej nie  
jest większe niż  ± 10%  
20.2. Powtarzalność wartości wysokiego 
napięcia  
Dla trzech wartości wysokiego 
napięcia pokrywających zakres 
stosowany klinicznie odchylenie 
zmierzonych wartości wysokiego 
napięcia od wartości średniej nie jest 
większe niż  ± 5%  
21. Wydajność lampy rentgenowskiej  
21.1. Wartość wydajności lampy 
rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego  
Zmienność wartości wydajności 
lampy rentgenowskiej przy zmianie 
obciążenia prądowo -czasowego 
w  zakresie stosowanym klinicznie nie 20% 
Dziennik Ustaw  – 215 –  Poz. 2759 
jest większa niż  
21.2. Powtarzalność wartości wydajności  
Dla wielokrotnych pomiarów przy 
stałych parametrach ekspozycji 
odchylenie zmierzonych wartości 
wydajności od wartości średniej nie 
jest większe niż  ± 20%  
22. Warstwa półchłonna  
 Wartość warstwy półchłonnej nie jest 
mniejsza niż wartość minimalna dla 
rzeczywistej wartości wysokiego 
napięcia  Tabela 1  
Tabela 1. Uzupełnienie zakresu – kryterium dla testów: dawka gruczołowa. Minimalne 
wartości warstwy półchłonnej dla różnych napięć  
Wysokie napięcie  
[kV]  Minimalna warstwa półchłonna [mm Al]  
50 1,5 
60 1,8 
70 2,1 
80 2,3 
90 2,5 
100 2,7 
110 3,0 
120 3,2 
130 3,5 
140 3,8 
150 4,1 
 
III.3.  TESTY EKSPLOATACYJNE SKANERÓW CT UŻYWANYCH DLA 
POTRZEB RADIOTERAPII  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
opis testu  kryterium  
Uwaga: W przypadku skanerów CT wykorzystywanych również w celach diagnostycznych, 
należy wykonywać wszystkie testy podstawowe i specjalistyczne  przewidziane  dla 
tomografii komputerowej w tym zakresie  
Codziennie  1. System sygnalizacji świetlnej 
i  dźwiękowej  Funkcjonalność  
2. Centratory zewnętrzne  
2.1. Różnica między nominalną a zmierzoną 
odległością pomiędzy położeniem ± 2 mm 
Dziennik Ustaw  – 216 –  Poz. 2759 
obrazowanej warstwy a punktem przecięć 
projekcji wiązek światła centratorów nie 
jest większa niż  
2.2. W granicach szerokości stołu odległość 
między odpowiednimi wiązkami światła 
z  centratorów bocznych nie jest większa 
niż 2 mm  
3. Wartość HU  
 Dla wszystkich stosowanych klinicznie 
wartości wysokiego napięcia różnica 
między średnią wartością HU zmierzoną 
w  obszarze materiału o gęstości 
elektronowej wody a wartością 0 HU nie 
jest większa niż  ± 5 HU  
4. Poziom szumu  
 Różnica między odchyleniem 
standardowym wartości HU zmierzonym 
dla ROI w obszarze obrazu fantomu 
wodnego lub ekwiwalentnego tkance 
miękkiej a  wartością odniesienia nie jest 
większa niż  Zgodnie z zaleceniami 
producenta  
Raz na miesiąc 5. Centratory zewnętrzne  
5.1. Odległość centratora strzałkowego od 
bocznej krawędzi stołu w obszarze około 
1  m nie zmienia się o więcej niż  2 mm  
5.2. Linie  centratorów bocznych tworzą kąt 
prosty z centratorem strzałkowym 
z  dokładnością nie mniejszą niż  ± 0,5°  
6. Stół symulatora  
6.1. Dla obciążenia stołu około 70 kg podczas 
wsuwania stołu w gantry w całym zakresie 
jego podłużnego ruchu wysokość , 
na  której znajduje się blat stołu, 
zmierzona w obszarze płaszczyzny 
poprzecznej wskazywanej przez pionowe 
centratory boczne umieszczone w gantry 
nie powinna zmieniać się bardziej niż o  ± 2 mm 
6.2. Dla obciążenia stołu około 70 kg różnica w 
wysokości prawej  i lewej krawędź blatu 
stołu w obrazie tomograficznym nie 
powinna być większa niż  ± 2 mm 
6.3. Dla pełnego zakresu ruchu podłużnego ± 2 mm  
Dziennik Ustaw  – 217 –  Poz. 2759 
i   pionowego stołu przy obciążeniu około 
70 kg różnica między rzeczywistym 
położeniem stołu a położeniem stołu 
wskazanym p rzez skalę elektroniczną nie 
powinna być większa niż  
6.4. Dla stołu o obciążeniu około 70 kg 
przesuniętego o odległość 30 cm, 
a  następnie przesuniętego o taką samą 
odległość w kierunku przeciwnym, różnica 
między początkową i końcową pozycją 
stołu nie jest większa niż  ± 1 mm 
7. Jednorodność obrazu  
 Maksymalna różnica średnich wartości HU 
(ROI o średnicy około 10% średnicy 
fantomu) zmierzonych w centralnym 
i  brzegowym obszarze obrazu fantomu 
wodnego lub ekwiwalentnego tkance 
miękkiej nie jest większa niż  ± 10 HU  
8. Geometryczna poprawność obrazu  
 Różnice między zmierzonymi 
odległościami a wartościami nominalnymi 
na obrazie fantomu zawierającego 
struktury o znanych rozmiarach, 
uzyskanym przy użyciu klinicznie 
stosowanych parametrów ekspozycji, nie 
są większe niż ± 1 mm 
Raz na sześć 
miesięcy  9. Grubość warstwy obrazowanej  
9.1. Dla grubości obrazowanej warstwy 
<  1  mm różnica między wartością 
zmierzoną a    wartością ustawioną nie jest 
większa niż  0,5 mm  
9.2. Dla grubości obrazowanej warstwy 
≥  1mm i ≤ 2 mm odchylenie wartości 
zmierzonej od wartości ustawionej nie jest 
większe niż  ± 50%  
9.3. Dla grubości obrazowanej warstwy 
>  2  mm różnica między wartością 
zmierzoną a   wartością ustawioną nie jest 
większa niż  ± 1 mm 
Raz na rok  10. Dokładność położenia gantry  
 Dla pionowego położenia gantry, różnica 
między zmierzonym położeniem gantry ± 1° 
Dziennik Ustaw  – 218 –  Poz. 2759 
a  położeniem gantry wskazywanym przez 
skalę elektroniczną nie jest większa niż  
11. Wartość HU  
 Uwaga: Test należy wykonać dla wszystkich stosowanych klinicznie 
wartości wysokiego napięcia. Test należy wykonać dla co najmniej 
trzech materiałów, w tym dla takiego, dla którego wartość 
odniesienia dla wartości HU jest niższa niż -500, z zakresu od  -100 
do +100 oraz większa niż +500  
 Dla klinicznie stosowanych parametrów 
ekspozycji różnica między średnimi 
wartościami HU zmierzonymi w obszarze 
materiałów o ró żnej gęstości a wartościami 
odniesienia dla tych materiałów nie jest 
większa  ± 20 HU  
12. Rozdzielczość przestrzenna  
 Wartość rozdzielczości przestrzennej jest 
zgodna z zaleceniami producenta  - 
13. Objetościowy tomograficzny indeks dawki (CTDI vol) 
 Uwaga: Test należy wykonać dla klinicznie stosowanych ustawień: 
filtracji wiązki, szerokości kolimacji wiązki, wysokiego napięcia, 
iloczynu natężenia prądu i czasu ekspozycji  
 Odchylenie objętościowego 
tomograficznego indeksu dawki od 
wartości wyświetlan ej na konsoli 
tomografu komputerowego lub podanej 
przez producenta lub wartości odniesienia 
nie jest większe niż  ± 20%  
 
III.4.  TESTY EKSPLOATACYJNE APARATÓW TERAPEUTYCZNYCH 
DO  BRACHYTERAPII  
III.4.1.   
Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów technicznych 
i  dozymetrycznych automatycznie sterowanych urządzeń do brachyterapii 
z  ładowaniem następowym przy zastosowaniu źródła kroczącego  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
opis testu  kryterium  
Codziennie  1. Poprawne działanie świateł 
ostrzegawczych  Funkcjonalność  
2. Poprawne działanie interfonii 
i  interwizji  Funkcjonalność  
3. Przerwanie napromienienia Funkcjonalność  
Dziennik Ustaw  – 219 –  Poz. 2759 
po  zadanym czasie  
4. Poprawność wpisu daty, godziny 
i  aktywności źródła  Funkcjonalność  
5. Przerwanie napromienienia otwarciem 
drzwi do pomieszczenia terapeutycznego  Funkcjonalność  
Raz na trzy 
miesiące  6. Przerwanie napromienienia przyciskiem 
awaryjnym  Funkcjonalność  
7. Działanie zastępczego zasilania 
w  przypadku utraty zasilania z sieci  Funkcjonalność  
8. Funkcja informująca o utrudnieniu 
poruszania się źródeł w kateterach  Funkcjonalność  
9. Poprawność działania połączeń 
aplikator –prowadnica przesyłająca  Funkcjonalność  
10. Poprawność działania połączeń 
prowadnica przesyłająca –indekser  Funkcjonalność  
11. Działanie podręcznego monitora 
promieniowania  Funkcjonalność  
12. Pozycja źródła  
 Różnica między zmierzoną pozycją źródła 
a wartością ustawioną nie powinna być 
większa niż  ± 2 mm 
Raz na sześć 
miesięcy  13. Stałość długości prowadnicy  
 Dla danej prowadnicy, różnica między 
zmierzoną wartością długości prowadnicy 
a wartością podaną przez producenta lub, 
w przypadku braku tej wartości, wartością 
odniesienia nie jest większa niż  ± 1 mm 
Raz na rok  14. Poprawność funkcjonowania 
mechanizmu awaryjnego (ręcznego) 
wycofania źródła  Funkcjonalność  
15. Czas przesuwu źródła do pozycji 
terapeutycznej  Zgodnie z zaleceniami 
producenta  
Po każdej 
wymianie 
źródła  16. Moc źródła  
 Dla danego źródła, odchylenie zmierzonej 
mocy źródła od wartości nominalnej 
podanej przez producenta nie jest większe 
niż ± 5%  
 
III.4.2.  Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów 
technicznych i dozymetrycznych automatycznie sterowanych urządzeń do brachyterapii 
Dziennik Ustaw  – 220 –  Poz. 2759 
z ładowaniem następowym przy zastosowaniu niskiej mocy dawki (LDR) lub średniej 
mocy dawki (MDR)  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
opis testu  kryterium  
Codziennie  1. Poprawne działanie świateł 
ostrzegawczych  Funkcjonalność  
2. Poprawne działanie interfonii 
i  interwizji  Funkcjonalność  
3. Przerwanie napromienienia 
po  zadanym czasie  Funkcjonalność  
4. Poprawność wpisu daty, godziny 
i  aktywności źródła  Funkcjonalność  
5. Przerwanie napromienienia otwarciem 
drzwi do pomieszczenia 
terapeutycznego  Funkcjonalność  
Raz na trzy 
miesiące  6. Działanie podręcznego monitora 
promieniowania  Funkcjonalność  
Raz na sześć 
miesięcy  7. Przerwanie napromienienia przyciskiem 
awaryjnym  Funkcjonalność  
8. Działanie zastępczego zasilania 
w  przypadku utraty zasilania z sieci  Funkcjonalność  
9. Przerwanie napromienienia 
w  przypadku zmian ciśnienia 
w  urządzeniach pneumatycznych  Funkcjonalność  
10. Funkcja informująca o utrudnieniu 
poruszania się źródeł w kateterach  Funkcjonalność  
11. Poprawność działania połączeń 
aplikator –prowadnica przesyłająca Funkcjonalność  
12. Poprawność działania połączeń 
prowadnica przesyłająca –indekser  Funkcjonalność  
13. Pozycja i aktywna długość źródła  
13.1. Różnica między zmierzoną pozycją źródła 
a wartością ustawioną nie jest większa niż  ± 2 mm 
13.2. Różnica między zmierzoną aktywną 
długością źródła a wartością ustawioną nie 
jest większa niż  ± 2 mm 
Po każdej 
wymianie 
źródła  14. Moc źródeł  
14.1. Dla partii źródeł, odchylenie wartości 
średniej obliczonej na podstawie 
zmierzonych wartości mocy 
poszczególnych źródeł w partii od ± 3%  
Dziennik Ustaw  – 221 –  Poz. 2759 
wartości nominalnej podanej przez 
producenta nie jest większe niż  
14.2. Dla pojedynczego źródła z partii źródeł, 
odchylenie zmierzonej mocy źródła od 
wartości średniej obliczonej na podstawie 
zmierzonych wartości mocy 
poszczególnych źródeł w partii nie jest 
większe niż  ± 5%  
 
III.4.3.  Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów 
technicznych i dozymetrycznych ręcznie sterowanych urządzeń do brachyterapii 
z  ładowaniem następowym  
Częstotliwość  Lp. Zakres  
opis testu  kryterium  
Codziennie  1. Poprawne działanie interfonii 
i  interwizji  Funkcjonalność  
Raz na sześć 
miesięcy  2. Poprawność poruszania się źródeł 
w  aplikatorach  Funkcjonalność  
3. Poprawność działania połączeń 
aplikator –prowadnica przesyłająca  Funkcjonalność  
Po każdej 
wymianie 
źródła  4. Moc źródła  
 Dla danego źródła odchylenie rzeczywistej 
mocy źródła od wartości nominalnej 
podanej przez producenta nie jest większe 
niż ± 5%  
5. Długość źródła  
 Odchylenie zmierzonej aktywnej  długości 
źródła od wartości podanej przez 
producenta nie jest większe niż  ± 5%  
 
III.4.4.  Częstotliwość wykonywania i tolerancje dla fizycznych parametrów 
technicznych i dozymetrycznych przy stosowaniu trwałych implantów w brachyterapii  
Częstotliwość  Lp. Zakres   
test kryterium   
Raz na trzy 
miesiące  1. Zgodność siatki 
obrazowej na ekranie 
USG z siatką wzornika  Zgodnie z 
zaleceniami 
producenta   
Przed każdą 
aplikacją 2. Działanie miernika 
skażeń powierzchniowych  Funkcjonalność   
3. Działanie podręcznego  Funkcjonalność   
Dziennik Ustaw  – 222 –  Poz. 2759 
monitora promieniowania  
4. Moc źródeł   
 Dla pojedynczego źródła 
z  partii źródeł, odchylenie 
zmierzonej mocy źródła od 
wartości podanej przez 
producenta nie jest większe 
niż ± 5%