DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJWarszawa, dnia 10 grudnia 2013 r.
Poz. 1493
ROZPORZĄDZENIE 
MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I  GOSPODARKI MORSKIEJ1)
z dnia 26 listopada 2013  r.
w sprawie czasu pełnienia czynności lotniczych członków załóg statków powietrznych w  przewozie lotniczym 
przy  użyciu śmigłowca oraz w  śmigłowcowej służbie ratownictwa medycznego
Na podstawie 
art. 103c ustawy z  dnia 3 lipca 
2002  r. – Prawo 
lotnicze (Dz.  U. z 2013  r. poz.  1393) zarządza się, 
co na-
stępuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporządzenie określa:
1)  maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych,
2)  przerwy w  pełnieniu czynności lotniczych,
3)  okresy wypoczynku należne w  związku z  pełnieniem czynności lotniczych,
4)  ograniczenia czasu lotu,
5)  formy pełnienia gotowości oraz warunki ich wliczania do c
zasu pracy
– w odniesieniu do członków 
załóg statków powietrznych w  przewozie lotniczym przy 
użyciu śmigłowca oraz w  śmigłow-
cowej służbie ratownictwa medycznego.
§ 2. Ilekroć w  rozporządzeniu jest mowa o:
1)  bazie macierzystej – 
rozumie się przez to bazę operacyjną wskazaną członkowi załogi przez przewoźnika lotniczego 
jako baza, z  której członek załogi rozpoczyna i  w której kończy pracę;
2)  bazie operacyjnej – 
rozumie się przez to lotnisko lub lądowisko, na którym mogą bazować lub dyżurować załogi i  śmi-
głowce przewoźnika lotniczego;
3)  członku załogi HEMS 
– rozumie się przez to osobę, którą wyznaczono do wykonywania podczas lotu HEMS czynno-
ści polegających na zajmowaniu się osobami przewożonymi na pokładzie śmigłowca, które potrzebują pomocy me-
dycznej, oraz na pomaganiu pilotowi podczas wykonywania zadania;
4)  gotowości – rozumie 
się przez to czas, w  trakcie którego członek 
załogi na polecenie przewoźnika lotniczego pozosta-
je w dyspozycji do odbioru 
przydziału lotu, przemieszczania się w  celu zajęcia stanowiska 
lub podjęcia innych obo-
wiązków bez przerywania okresu wypoczynku;
1)  Minister Transportu, Budownictwa i  Gospodarki Morskiej kieruje działem administracji rządowej – transport, na podstawie §  1 ust.  2 
pkt 3 rozporządzenia 
Prezesa Rady Ministrów z  dnia 18 listopada 
2011  r. w sprawie szczegółowego zakresu 
działania Ministra 
Transportu, Budownictwa i  Gospodarki Morskiej (Dz.  U. Nr  248, poz.  1494 oraz z  2012  r. poz.  1396).
Dziennik Ustaw  – 2 –  Poz. 1493 
5)  locie HEMS – rozumie się 
przez to lot śmigłowcem wykonywany przez Śmigłowcową Służbę Ratownictwa Medycz-
nego (HEMS – Helicopter Emergency Medical Service) zgodnie z  Certyfikatem Przewoźnika Lotniczego 
(AOC), 
w celu udzielenia pomocy 
medycznej w  stanie nagłego zagrożenia 
zdrowotnego, kiedy zasadnicze znaczenie ma bez-
zwłoczny i  szybki transport:
a)  chorych lub rannych oraz innych osób, których to bezpośrednio dotyczy,
b)  personelu medycznego lub
c)  materiałów biologicznych lub 
materiałów oraz urządzeń wykorzystywanych do udzielania świadczeń zdrowotnych;
6)  odcinku – rozumie 
się przez to pojedynczy lot obejmujący start i  lądowanie, podczas którego 
członek załogi pełni 
czynności lotnicze;
7)  przemieszczeniu w  celu zajęcia stanowiska 
– rozumie się przez to przeniesienie członka załogi niewykonującego 
czynności lotniczych z  miejsca na miejsce, na polecenie przewoźnika lotniczego, z  wyłączeniem:
a)  czasu na 
podróż z  prywatnego miejsca wypoczynku 
do wyznaczonego miejsca stawienia się w  bazie macierzystej 
i z powrotem,
b)  czasu na transfer miejscowy z  miejsca wypoczynku do miejsca podjęcia czynności lotniczych i  z powrotem.
Rozdział 2
Okres pełnienia czynności lotniczych przez członków załóg w  przewozie lotniczym przy użyciu śmigłowca
§ 3. 1. Okres 
pełnienia czynności lotniczych (FDP – Flight Duty Period) rozpoczyna się w  chwili, gdy przewoźnik 
lot-
niczy wymaga od członka załogi zgłoszenia się do lotu lub serii lotów, a  kończy wraz z  zakończeniem ostatniego lotu 
i wy-
pełnieniem obowiązków związanych z  tym lotem.
2. Do 
okresu pełnienia czynności lotniczych wlicza się czas przemieszczenia w  celu zajęcia stanowiska, 
który następuje 
bezpośrednio przed podjęciem czynności lotniczych.
3. Czasu przemieszczenia w  celu zajęcia stanowiska nie liczy się jako odcinek. 
4. Czas 
potrzebny na wypełnienie czynności lotniczych przed lotem lub serią lotów po zgłoszeniu się członka załogi do 
lotu lub serii lotów jest nie krótszy niż 30 minut.
§ 4. 1. Maksymalny 
okres pełnienia czynności lotniczych przez członka załogi w  przewozie lotniczym przy 
użyciu śmi-
głowca oraz maksymalny czas lotu, w  załodze jedno- i  dwuosobowej określa załącznik do rozporządzenia.
2. W  przypadku gdy członek 
załogi pełni czynności lotnicze w  załodze jednoosobowej, a  następnie czynności lotnicze 
jako 
dowódca albo drugi pilot w  załodze dwuosobowej albo 
odwrotnie, maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych 
wynosi 10 godzin, a  maksymalny czas lotu 7 godzin.
3. Począwszy 
od trzeciego odcinka okresy, o  których mowa w  ust. 1, ulegają skróceniu 
o 30 minut dla 
każdego odcinka, 
przy czym maksymalne całkowite skrócenie wynosi 2 godziny.
§ 5. 1. Rozpoczęcie 
lub zakończenie okresu pełnienia czynności lotniczych w  godzinach 0200–0559 czasu lokalnego jest 
możliwe nie więcej niż 3 razy w  ciągu następujących po 
sobie dni i  nie więcej niż 
4 razy w  ciągu następujących po 
sobie 
7 dni.
2. W  przypadku gdy rozpoczęcie
 lub zakończenie okresu pełnienia czynności lotniczych w  godzinach, o  których mowa 
w ust. 1, nastąpiło 
3 razy w  ciągu następujących 
po sobie dni, ponowne podjęcie przez członka załogi czynności lotniczych 
w godzinach, o  których mowa w  ust. 1, może nastąpić 
po upływie co najmniej 34 godzin od zakończenia okresu pełnienia 
czynności lotniczych przypadającego na godziny, o  których mowa w  ust. 1.
3. Jeżeli
 okres pełnienia czynności lotniczych został zaplanowany dwu- albo trzykrotnie z  rzędu, w  godzinach, o  któ-
rych mowa 
w ust. 1, okres wypoczynku 
obejmuje dzień poprzedzający obowiązki pełnione w  godzinach, o  których mowa 
w ust. 1.
§ 6. 1. Jeżeli 
okres pełnienia czynności lotniczych rozpoczyna się w  godzinach 0200–0559 czasu lokalnego, maksymalny 
okres pełnienia czynności lotniczych, o  którym mowa w  § 4 ust.  1, ulega skróceniu 
o czas pełnienia czynności 
lotniczych 
w tych godzinach, przy maksymalnym całkowitym skróceniu o  dwie godziny.
Dziennik Ustaw  – 3 –  Poz. 1493 
2. Jeżeli 
okres pełnienia czynności lotniczych kończy się lub w  całości zawiera się 
w godzinach 0200–0559 czasu lokal-
nego, maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych, o  którym mowa w  § 4 ust.  1, ulega skróceniu 
o ½ czasu pełnienia 
czynności lotniczych w  tych godzinach.
§ 7. 1. Jeżeli 
okres pełnienia czynności lotniczych ma zgodną z  planem i  uwzględnioną w  rozkładzie lotów przerwę, 
to 
maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych, o  którym mowa w  § 4 ust.  1, ulega przedłużeniu o:
1)  ½ czasu przerwy – w  przypadku przerwy wynoszącej 3–6 godzin 59 minut;
2)  ⅔ czasu przerwy 
– w przypadku przerwy wynoszącej 
7–9 godzin 59 minut, a  w przypadku gdy przerwa 
nastąpiła mię-
dzy godziną 2000 a 800 czasu lokalnego – o  1 i ½ czasu przerwy.
2. Przedłużenie okresu 
pełnienia czynności lotniczych, o  którym mowa w  ust. 1, przed przerwą 
i po przerwie, nie 
może 
przekraczać 8 godzin.
3. Podczas jednego okresu pełnienia czynności lotniczych może nastąpić tylko jedna przerwa.
§ 8. Jeżeli w  ciągu 3 kolejnych
 godzin pełnienia czynności lotniczych wykonano co najmniej 18 lądowań, przerwa 
członka załogi wchodzącego w  skład personelu lotniczego 
wynosi co najmniej 30 minut na każde 3 godziny pełnienia czyn-
ności lotniczych.
§ 9. 1. Minimalny 
okres wypoczynku członka załogi przed rozpoczęciem okresu pełnienia czynności lotniczych rozpo-
czynającego się w  bazie macierzystej odpowiada 
co najmniej długości poprzedniego okresu pełnienia czynności lotniczych 
albo 12 godzinom, w  zależności od tego, który z  tych okresów jest dłuższy.
2. Minimalny 
okres wypoczynku członka załogi przed rozpoczęciem okresu pełnienia czynności lotniczych rozpoczy -
nającego się poza bazą macierzystą odpowiada co najmniej długości poprzedniego okresu pełnienia czynności lotniczych 
albo 11 godzinom, w  zależności od tego, 
który z  tych okresów jest 
dłuższy. W  przypadku minimalnego okresu 
wypoczynku 
poza bazą macierzystą, przewoźnik lotniczy zapewnia członkowi załogi możliwość 8 godzin snu w  warunkach hotelowych.
3. Jeżeli
 planowany czas dojazdu z  miejsca wykonywania czynności 
lotniczych do miejsca zakwaterowania wyznaczo-
nego przez przewoźnika lotniczego poza bazą macierzystą przekracza 2 godziny w  obu kierunkach, okres 
wypoczynku 
ulega zwiększeniu o  czas dojazdu ponad planowane 2 godziny czasu dojazdu.
§ 10. 1. Gotowość może być pełniona w:
1)  warunkach domowych – 
wówczas członek załogi powinien być zdolny i  gotowy do podjęcia 
czynności lotniczych 
w czasie określonym przez przewoźnika lotniczego, ale nie krótszym niż 60 minut;
2)  bazie operacyjnej albo 
innym miejscu wyznaczonym przez przewoźnika lotniczego – wówczas członek załogi powi-
nien być zdolny i  gotowy do podjęcia czynności lotniczych niezwłocznie.
2. Gotowość 
pełniona w  warunkach domowych jest 
wliczana do czasu pracy w  wymiarze ¼ czasu 
pełnienia gotowości.
3. Gotowość pełniona w  bazie operacyjnej albo 
innym miejscu wyznaczonym przez przewoźnika lotniczego jest wlicza -
na do czasu pracy w  całości.
§ 11. 1. Jeżeli 
w okresie pełnienia 
gotowości w  bazie operacyjnej albo 
innym miejscu wyznaczonym przez przewoźnika 
lotniczego następuje podjęcie czynności lotniczych, do okresu pełnienia czynności lotniczych wlicza się ½ okresu odbytej gotowości.
2. Jeżeli w
 okresie pełnienia gotowości 
w warunkach domowych następuje 
podjęcie czynności lotniczych, do okresu 
pełnienia czynności lotniczych wlicza się ¼ okresu odbytej gotowości.
Rozdział 3
Okres pełnienia czynności lotniczych w  śmigłowcowej służbie ratownictwa medycznego
§ 12. Czas lotów 
pilota i  członka załogi HEMS 
nie może przekroczyć 8 godzin w  ciągu następujących po 
sobie 24 godzin.
§ 13. Maksymalny okres 
pełnienia czynności lotniczych pilota i  członka załogi HEMS 
wynosi 12 godzin w  ciągu nastę-
pujących po sobie 24 godzin, liczonych od momentu rozpoczęcia czynności lotniczych.
Dziennik Ustaw  – 4 –  Poz. 1493 
§ 14. 1. Minimalny 
okres wypoczynku pilota i  członka załogi HEMS w  bazie macierzystej, 
jak i poza bazą macierzystą 
przed 
rozpoczęciem okresu pełnienia czynności lotniczych, nie może być krótszy niż 8 godzin i  30 minut. Jeżeli 
okres wy-
poczynku jest krótszy niż 11 godzin, pracodawca zapewnia pilotowi i  członkowi załogi HEMS 
równoważne okresy wyrów-
nawczego wypoczynku niezwłocznie po okresie pełnienia czynności lotniczych, jednak nie później niż po upływie 4 dni, od 
dnia, w  którym zakończył się pierwszy okres skróconego wypoczynku.
2. Równoważny 
okres wyrównawczego wypoczynku, o  którym mowa w  ust. 1, odpowiada długości 
poprzedzającego 
wypoczynek okresu pełnienia czynności lotniczych, albo sumie 11 godzin i  różnicy między 11 
godzinami a  okresem wypo-
czynku 
wykorzystanego przed okresem pełnienia czynności lotniczych, w  zależności od tego, 
która z  tych wartości jest 
większa.
§ 15. Do śmigłowcowej służby ratownictwa medycznego stosuje się odpowiednio przepisy §  3 ust.  1–3, §  10 i 11.
Rozdział 4
Przepisy przejściowe i  końcowe
§ 16. Śmigłowcowa służba 
ratownictwa medycznego oraz przewoźnik lotniczy świadczący usługi przewozu lotniczego 
przy użyciu śmigłowca przed dniem wejścia w  życie rozporządzenia stosują 
określone w  rozporządzeniu warunki rozlicza -
nia 
czasu pracy członków załóg statków powietrznych w  przewozie lotniczym przy 
użyciu śmigłowca oraz w  śmigłowco-
wej służbie 
ratownictwa medycznego nie później niż po upływie jednego pełnego okresu rozliczeniowego rozpoczynające -
go się po dniu wejścia w  życie rozporządzenia.
§ 17. Rozporządzenie wchodzi w  życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.2)
Minister Transportu, Budownictwa i  Gospodarki Morskiej: wz. M. Jankowski
2)  Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z  dnia 13 grudnia 2002  r. w sprawie czasu 
pracy i  wypoczynku członków załó
g statków powietrznych oraz kontrolerów ruchu lotniczego (Dz.  U. Nr  219, poz.  1841), które na 
podstawie 
art. 18 ustawy z  dnia 30 czerwca 
2011  r. o zmianie ustawy – 
Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.  U. Nr  170, 
poz. 1015) utraciło moc z  dniem 19 marca 2013  r.
Dziennik Ustaw  – 5 –  Poz. 1493 
Załącznik do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa 
i Gospodarki Morskiej z  dnia 26 listopada 2013 r. (poz.  1493)
MAKSYMALNY OKRES PEŁNIENIA CZYNNOŚCI LOTNICZYCH PRZEZ CZŁONKA ZAŁOGI  
W PRZEWOZIE LOTNICZYM PRZY UŻYCIU ŚMIGŁOWCA ORAZ MAKSYMALNY CZAS LOTU  
W ZAŁODZE JEDNO- I  DWUOSOBOWEJ 
(NIE DOTYCZY LOTÓW HEMS)
Lokalny 
czas startuZałoga jednoosobowa Załoga dwuosobowa
maksymalny okres 
pełnienia czynności 
lotniczychmaksymalny 
czas lotumaksymalny okres 
pełnienia czynności 
lotniczychmaksymalny 
czas lotu
0600–06599 godzin 6 godzin 10 godzin 7 godzin
0700–075910 godzin 7 godzin 11 godzin 8 godzin
0800–135910 godzin 7 godzin 12 godzin 8 godzin
1400–21599 godzin 6 godzin 10 godzin 7 godzin
2200–05598 godzin 5 godzin 9 godzin 6 godzin