PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA UNII EUROPEJSKIEJ 
Bruksela, dnia 20.7.2010 
SEK(2010) 963 wersja ostateczna 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMEN TU EUROPEJSKIEGO, RADY I 
TRYBUNA ŁU OBRACHUNKOWEGO 
 
ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE UNII EUROPEJSKIEJ 
ROK BUD ŻETOWY 2009 
         
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe i skonsolidowane 
sprawozdanie z wykonania bud żetu 
PL 2   PL SPIS TRE ŚCI 
INFORMACJA DODATKOWA ZA ŁĄCZONA DO SKONSOLIDOWANEGO 
SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ....................................................................... 3 
BUDŻET UE — WYKONANIE I RACHUNKOWO ŚĆ......................................................... 4 
CZĘŚĆ I – SKONSOLIDOWANE SPR AWOZDANIE FINANSOWE UNII 
EUROPEJSKIEJ I INFORMACJA DODATKOWA................................................ 13 
BILANS ......................................................................................................................... .......... 14 
RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO...................................................................... 15 
RACHUNEK PRZEP ŁYWÓW PIENI ĘŻNYCH ................................................................... 16 
ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO.............................................................. 17 
INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO....................... 18 
1. ISTOTNE ZASADY (POLITYKI) RACHUNKOWO ŚCI ....................................... 19 
2. INFORMACJA DODATK OWA DO BILANSU...................................................... 38 
3. INFORMACJA DODATKOW A DO RACHUNKU WYNIKU 
EKONOMICZNEGO................................................................................................. 79 
4. INFORMACJA DODATKOW A DO RACHUNKU PRZEP ŁYWÓW 
PIENIĘŻNYCH ......................................................................................................... 92 
5. AKTYWA I ZOBOWI ĄZANIA WARUNKOWE ORAZ INNE POZYCJE........... 94 
6. KOREKTY FINANSOWE I ODZYSKIWANIE ŚRODKÓW W ZWI ĄZKU Z 
WYKRYCIEM NIEPRAWID ŁOWOŚCI............................................................... 105 
7. ZARZ ĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM................................................... 127 
8. UJAWNIENIE INFORMACJI  NA TEMAT PODMIOTÓW POWI ĄZANYCH .. 141 
9. ZDARZENIA NAST ĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM................................. 143 
10. JEDNOSTKI OBJ ĘTE KONSOLIDACJ Ą............................................................. 144 
11. JEDNOSTKI NIEOBJ ĘTE KONSOLIDACJ Ą....................................................... 145 
CZĘŚĆ II – SKONSOLIDOWANE SPR AWOZDANIE Z WYKONANIA BUD ŻETU UNII 
EUROPEJSKIEJ I INFORMACJA DODATKOWA.............................................. 148 
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZ DANIE Z WYKONANIA BUD ŻETU ........................ 149 
INFORMACJA DODATKOWA DO SKONS OLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z 
WYKONANIA BUD ŻETU..................................................................................... 170 
1. ZASADY BUD ŻETOWE, STRUKTURA BUD ŻETU I ŚRODKI BUD ŻETOWE
............................................................................................................................... ... 171 
2. WYJA ŚNIENIA DO SPRAWOZDAN IA Z WYKONANIA BUD ŻETU ............. 176 
PL 3   PL INFORMACJA  DODATKOWA  ZAŁĄCZONA  DO  SKONSOLIDOWANEGO  
SPRAWOZDANIA  FINANSOWEGO 
Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za 2009 r. sporz ądzono na 
podstawie informacji przedstawionych przez inst ytucje i organy na mocy art. 129 ust. 2 
rozporządzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej. 
Niniejszym o świadczam, że sprawozdanie to zosta ło sporządzone zgodnie z tytu łem VII tego 
rozporządzenia finansowego oraz z zasadami, regu łami i metodami rachunkowo ści 
określonymi w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. 
Księgowi tych instytucji i organów przekazali mi wszystkie informacje niezb ędne w celu 
sporządzenia sprawozdania finansowego prezentuj ącego aktywa i pasywa Unii Europejskiej 
oraz wykonanie bud żetu, jak równie ż potwierdzili ich wiarygodno ść. 
Niniejszym po świadczam, że w oparciu o wy żej wymienione informacje oraz kontrole, które 
uznałem za niezb ędne przed popisaniem sprawozdania finansowego Komisji Europejskiej, 
mam wystarczaj ącą pewność, że sprawozdanie finansowe prawid łowo i rzetelnie przedstawia 
sytuację finansow ą Unii Europejskiej we wszystkich istotnych aspektach. 
 
   
  
(podpisano) 
Philippe Taverne 
Księgowy 
Komisji  
PL 4   PL BUDŻET UE — WYKONANIE  I RACHUNKOWO ŚĆ 
 
1. OPRACOWANIE BUD ŻETU ROCZNEGO 
 
Z budżetu Unii Europejskiej (UE) finansowany jest  szereg strategii politycznych i programów 
w całej UE. Zgodnie z priorytetami okre ślonymi przez pa ństwa członkowskie Komisja 
realizuje konkretne programy, dzia łania i projekty. Mog ą one obejmowa ć wsparcie projektów 
edukacyjnych na rzecz mobilno ści uczniów i nauczycieli, projektów ukierunkowanych na 
poprawę środowiska pracy dla pracowników w UE, a tak że mających na celu popraw ę 
kontroli na granicach zewn ętrznych. 
Ponad 90 % środków bud żetowych UE przypada na finans owanie strategi i politycznych i 
działań UE, na które zgodzi ły się wszystkie pa ństwa członkowskie. Bezpo średnie powi ązanie 
między budżetem rocznym i strategiami politycznymi UE jest zapewnione dzi ęki budżetowi 
zadaniowemu (ABB). Nomenklatura bud żetu zadaniowego, wprowadzona po raz pierwszy w 
budżecie na 2004 r., pozwala na jednoznaczn ą identyfikacj ę obszarów polityki Unii 
Europejskiej oraz łącznych kwot zasobów przydzie lonych na te obszary. 
Obszary polityki podzielone s ą na około 200 zada ń (przy czym ponad 110 z nich obejmuje 
pozycje operacyjne), kt óre w nomenklaturze bud żetowej stanowi ą poszczególne rozdzia ły 
budżetu. Obszary polityki maj ą zasadniczo charakte r operacyjny, poniewa ż beneficjentami 
głównych zada ń realizowanych w ich ramach s ą osoby trzecie, odpowiedni o w ich zakresie 
działalności. Natomiast pozosta łe obszary polityki, jak na przyk ład „Koordynacja i doradztwo 
prawne” czy „Bud żet”, mają charakter horyzontalny i zapewniaj ą właściwe funkcjonowanie 
Komisji. Struktura zadaniowa zapewnia wspólne ramy koncepcyjne dla ustalania priorytetów, 
planowania, bud żetowania, monitorowania i sprawozdawczo ści, przy czym przede wszystkim 
ma ona zwi ększać wydajność, gospodarno ść i efektywno ść wykorzystywania zasobów". 
Wewnętrzna procedura przyj ęcia projektu bud żetu rozpoczyna si ę od jego przygotowania 
przez Komisj ę, po czym jest on przek azywany do Rady, która mo że wprowadzi ć zmiany, 
jeżeli uzna to za niezb ędne. Zaktualizowany bud żet trafia nast ępnie do Parlamentu 
Europejskiego, który mo że zaproponowa ć poprawki b ądź przyjąć lub odrzuci ć przedłożony 
projekt. Po osi ągnięciu porozumienia w sprawie wszystkich  poprawek i aktual izacji (w tym w 
sprawie ca łkowicie nowego projektu, który w razie konieczno ści jest przedk ładany przez 
Komisję) Parlament przyjmuje bud żet w połowie grudnia. Przewodnicz ący Parlamentu 
Europejskiego og łasza przyj ęcie budżetu, po czym mo żna rozpocz ąć jego wykonanie. 
 
2. W JAKI SPOSÓB FINANSOWANA JEST UNIA EUROPEJSKA? 
UE dysponuje dwoma podstawowymi rodzajami finansowania: dochodami z tytu łu zasobów 
własnych i dochodami ró żnymi. 
 
2.1 Dochody z tytu łu zasobów w łasnych oraz nale żności 
Dochody z tytu łu zasobów w łasnych przys ługują automatycznie UE, co umo żliwia jej 
finansowanie swojego bud żetu bez konieczno ści podejmowania przez w ładze państw 
PL 5   PL członkowskich jakichkolwiek dodatkowych decyzji. Ca łkowita kwota zasobów w łasnych 
niezbędna do sfinansowania bud żetu wynika z łącznej kwoty wydatków pomniejszonej o 
pozostałe dochody. Ca łkowita kwota zasobów w łasnych nie mo że przekroczy ć 1,24 % 
(począwszy od 2010 r. 1,23 % ) dochodu narodowego brutto (DNB) ca łej UE. Zasoby w łasne 
można podzieli ć na następujące kategorie: 
(1) Tradycyjne zasoby w łasne (TZW), na które sk ładają się cła i opłaty 
wyrównawcze od cukru. Te zasoby w łasne pochodz ą od podmiotów 
gospodarczych. Pobieraj ą je państwa członkowskie w imieniu UE. Niemniej 
jednak pa ństwa członkowskie zatrzymuj ą 25 % na pokrycie kosztów poboru. 
Cła nakłada się na przywóz produktów pochodz ących z pa ństw trzecich, 
według stawek opartych na Wspólnej Taryfie Celnej. Op łaty wyrównawcze 
od cukru wp łacane są przez producentów cukru w celu finansowania 
refundacji wywozowych na cukier. TZW stanowi ą zwykle oko ło 13 % kwoty 
dochodów z tytu łu zasobów w łasnych. 
(2) Zasoby w łasne oparte na podatku od warto ści dodanej (VAT) pochodz ą z 
obciążeń podstaw opodatkowania VAT w pa ństwach cz łonkowskich. 
Podstawy VAT zosta ły w tym celu ujednolicone zgodnie z zasadami UE i s ą 
obciążanie wed ług jednakowej stawki procentowej dla wszystkich pa ństw 
członkowskich. Niemniej podstawa VAT uwzgl ędniana w tej kalkulacji jest 
ograniczana do 50 % DNB ka żdego państwa członkowskiego. Zasoby oparte 
na VAT zwykle stanowi ą około 12 % dochodów z tytu łu zasobów w łasnych. 
(3) Zasoby oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB) wykorzystywane s ą do 
zrównowa żenia dochodów i wydatków, tj.  do sfinansowania tej cz ęści 
budżetu, która nie jest obj ęta żadnym innym rod zajem dochodów. DNB 
każdego pa ństwa członkowskiego obci ążone jest tak ą samą stawką 
procentow ą, ustalaną zgodnie z zasadami UE. Za soby oparte na DNB zwykle 
stanowią około 75 % dochodów z tytu łu zasobów w łasnych. 
W odniesieniu do p łatności tych kwot, na odr ębnym rachunku wykazuje si ę tradycyjne zasoby 
własne, które zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. b) rozporz ądzenia nr 1150/2000 zosta ły ustalone przez 
państwa członkowskie, lecz nie zosta ły udostępnione UE, poniewa ż nie zosta ły jeszcze 
odzyskane lub nie przewidziano dla nich zabezpieczenia albo s ą kwestionowane. Ka żde 
państwo członkowskie przesy ła Komisji kwartalne sprawozdanie dotycz ące tych rachunków, 
zawierające następujące informacje dotycz ące każdego rodzaju zasobów:  
– nieuregulowane saldo za poprzedni kwarta ł, 
– kwoty odzyskane w danym kwartale, 
– korekty podstawy (poprawki/anul owania) w danym kwartale, 
– kwoty umorzone, 
– saldo pozostaj ące do odzyskania na koniec danego kwarta łu. 
Odzyskane tradycyjne zasoby w łasne wykazane na odr ębnym rachunku nale ży udostępnić 
Komisji najpó źniej w pierwszym dniu roboczym nast ępującym po 19. dniu drugiego miesi ąca 
następującego po miesi ącu, w którym nale żności zostały odzyskane. 
PL 6   PL Należy dokona ć odpisu aktualizuj ącego warto ść umorzon ą należności na odr ębnych 
rachunkach, tak aby uwzgl ędnić sytuacje, w których fakt yczne odzyskanie jest ma ło 
prawdopodobne. Odpis ten oparty jest na szacunkach pa ństw członkowskich zgodnie z art. 6 
ust. 4 lit. b) rozporz ądzenia Rady (WE, Euratom)  nr 1150/2000, który stanowi, że „wraz z 
ostatnim sprawozdaniem kwartalnym za dany rok pa ństwa członkowskie przekazuj ą 
szacunkowe obliczenie ca łkowitej ilo ści należności, których ściągnięcie jest ma ło 
prawdopodobne, wykazanych na odr ębnym rachunku na dzie ń 31 grudnia danego roku”. 
W oparciu o szacunki przes łane przez pa ństwa członkowskie odpis aktualizuj ący wartość 
umorzoną odlicza si ę od pozycji „nale żności od państw członkowskich” w bilansie po stronie 
aktywów. Nie oznacza to jednak, że Komisja zamierza odst ąpić od odzyskania kwot obj ętych 
tą korektą wartości. Nawet w przypadku gdy odz yskanie kwot wydaje si ę mało 
prawdopodobne lub wr ęcz niemo żliwe, nie oznacza to zaws ze utraty przedmiotowych 
środków w ramach tradycyjnych zasobów w łasnych w bud żecie UE. Nieodzyskane 
należności uznaje si ę za utracone jedynie wówczas, gdy dane pa ństwo członkowskie 
wyczerpa ło wszystkie wymagane środki w celu zapewnienia odzyskania środków. W 
przeciwnym razie pa ństwo członkowskie ponosi odpowiedzialno ść finansow ą i musi wp łacić 
przedmiotow ą kwotę do budżetu UE zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporz ądzenia nr 1150/2000. 
 
2.2 Dochody ró żne 
Dochody ró żne wynikaj ące z dzia łań Unii Europejskiej stanowi ą na ogół mniej ni ż 10 % 
łącznej kwoty dochodów. Pochodz ą one przyk ładowo z grzywien za naruszenie zasad 
konkurencji oraz nakazów odzyskania środków wystawionych d łużnikom prywatnym i 
publicznym w odniesieniu do zarz ądzania projektami UE. Do tej kategorii zaliczaj ą się także 
kary pieni ężne nałożone przez Trybuna ł Sprawiedliwo ści na państwa członkowskie, które nie 
zastosowa ły się do danego wyroku. Ka żdego roku Komisja zarz ądza setkami tysi ęcy 
projektów i wystawia rocznie oko ło 13 000 nakazów odzyskania środków. Do ka żdego 
niespłaconego w terminie d ługu dolicza si ę odsetki za zw łokę. W przypadku gdy d ługi osób 
trzecich, innych ni ż państwa członkowskie, pozostaj ą niespłacone, decyzje Komisji (i Rady) 
nakładające obowiązek zapłaty podlegaj ą bezpośredniemu wykonaniu zgodnie z przepisami z 
zakresu post ępowania cywilnego obowi ązującymi na terytorium pa ństwa, w którym decyzje 
te mają zostać wykonane. Dochodzeniem nale żności od zalegaj ących ze sp łatami dłużników 
zajmuje si ę Służba Prawna z pomoc ą zewnętrznych firm prawniczych. 
 
3. W JAKI SPOSÓB ZARZ ĄDZANE I WYDAWANE S Ą ŚRODKI BUD ŻETOWE 
UE 
 
3.1 Podstawowe wydatki operacyjne 
Wydatki operacyjne Unii Europejskiej obejmuj ą różne działy ram finansowych oraz 
przyjmują różne formy, w zale żności od sposobu wyp łacania środków pieni ężnych i 
zarządzania nimi. Zgodnie z rozporz ądzeniem finansowym Komisja wykonuje bud żet ogólny, 
stosując następujące metody: 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane:  gdy bud żet jest wykonywany bezpo średnio 
przez służby Komisji. 
PL 7   PL Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane:  gdy Komisja powierza zadania zwi ązane z 
wykonaniem bud żetu organom przewidzianym prawem UE  lub prawem krajowym, takim jak 
unijne agencje prawa publi cznego czy agencje z obowi ązkiem świadczenia us ługi publicznej. 
Zarządzanie zdecentralizowane:  gdy Komisja powierza okre ślone zadania w zakresie 
wykonania bud żetu państwom trzecim. 
Zarządzanie dzielone:  w ramach tej metody zarz ądzania realizacj ę zadań w zakresie 
wykonania bud żetu powierza si ę państwom cz łonkowskim. Wi ększość wydatków obj ęta jest 
metodą „zarządzania dzielonego”, która zak łada oddelegowywanie zada ń państwom 
członkowskim i dotyczy takich dziedzin  jak wydatki rolne oraz dzia łania strukturalne.  
Zarządzanie wspólne:  w ramach tej metody Komisja powierza okre ślone zadania w zakresie 
wykonania bud żetu organizacjom mi ędzynarodowym. 
 
3.2 Ró żni uczestnicy dzia łań finansowych 
Kolegium komisarzy  ponosi zbiorow ą odpowiedzialno ść polityczn ą, jednak w praktyce nie 
wykonuje samodzielnie przyznanych mu uprawnie ń w zakresie wykonania bud żetu. Każdego 
roku kolegium powierza te zadania zwi ązane z wykonaniem bud żetu poszczególnym 
urzędnikom, którzy odpowiadaj ą przed kolegium komisarzy oraz podlegaj ą przepisom 
rozporządzenia finansowego i regulaminu pracowniczego. Odno śni pracownicy, z regu ły 
dyrektorzy generalni i szefowie s łużb, pełnią funkcję tzw. delegowanych urz ędników 
zatwierdzaj ących. Oni z kolei mog ą przekaza ć zadania zwi ązane z wykonaniem bud żetu tzw. 
subdelegowanym urz ędnikom zatwierdzaj ącym. 
Kompetencje urzędników zatwierdzaj ących  obejmują cały proces zarz ądzania, poczynaj ąc 
od określenia co nale ży zrobić, aby zrealizowa ć cele polityki ustalone przez dan ą instytucj ę, 
aż po zarządzanie podj ętymi dzia łaniami pod wzgl ędem operacyjnym, jak i bud żetowym, w 
tym podpisywanie zobowi ązań prawnych, monitorowanie wykonania, dokonywanie p łatności, 
a w razie konieczno ści także odzyskiwanie środków. Urz ędnicy zatwierdzaj ący muszą 
również dbać o to, aby przeprowadzane by ły oceny w celu dokonania analizy wykonalno ści 
ich propozycji (ocena ex ante ) oraz podsumowania pozytywnych wyników i op łacalności 
realizowanych programów (oceny okresowe i ex post ). Wyniki tych ocen wykorzystuje si ę do 
usprawnienia procesu decyzyjnego oraz zwi ększenia przejrzysto ści, rozliczalno ści i 
opłacalności działań UE. 
W każdej dyrekcji generalnej zapewnia si ę należyte zarządzanie finansami oraz w łaściwą 
rozliczalno ść poprzez oddzielenie kontroli zarz ądzania (za co odpowiedzialni s ą urzędnicy 
zatwierdzaj ący) od audytu wewn ętrznego i kontroli zgodno ści na podstawie jasnych norm 
kontroli wewn ętrznej (opartych na mi ędzynarodowych normach COSO),  kontrole ex ante i ex 
post, niezale żne audyty wewn ętrzne na podstawie ocen ryzyka oraz regularne sprawozdania z 
prowadzonych dzia łań sporządzane dla poszcze gólnych komisarzy. 
Księgowy  wykonuje polecenia zap łaty i nakazy odzyskania środków sporz ądzone przez 
urzędników zatwierdzaj ących oraz odpowiada za zarz ądzanie finansami, ustanawia zasady i 
metody rachunkowo ści, zatwierdza systemy ksi ęgowe, prowadzi ksi ęgi oraz sporz ądza 
sprawozdanie roczne odno śnej instytucji. Ponadto ksi ęgowy ma obowi ązek podpisania 
sprawozdania finansowego, po świadczając przy tym, że prawidłowo i rzetelnie przedstawia 
ono sytuacj ę finansow ą. 
PL 8   PL Audytor wewn ętrzny , niebędący uczestnikiem dzia łań finansowych w ścisłym tego s łowa 
znaczeniu, powo ływany jest przez instytucj ę lub organ w celu zweryfikowania w łaściwego 
funkcjonowania systemów i procedur wykonania bud żetu; ma on tak że doradza ć w kwestiach 
dotyczących zarz ądzania ryzykiem. Wydaje on niezale żne opinie o jako ści systemów 
zarządzania i kontroli oraz przed stawia zalecenia dotycz ące tego, w jaki sposób mo żna 
poprawić procedury operacyjne oraz propagowa ć należyte zarządzanie finansami. 
 
3.3 Zaci ąganie zobowi ązań w celu uruchomienia środków z bud żetu UE 
Po tym jak bud żet zostanie zatwierdzony, DG ds. Bud żetu za po średnictwem systemu 
rachunkowo ści Komisji udost ępnia środki finansowe poszczególnym s łużbom Komisji oraz 
instytucjom i innym organom zgodnie z ich kom petencjami politycznymi w ramach systemu 
zwanego bud żetowaniem zadaniowym. Przyk ładowo Komisja powierza odpowiedzialno ść za 
zarządzanie pozycjami w bud żecie dotycz ącymi środowiska szefowi – lub dyrektorowi 
generalnemu – DG ds. Środowiska (który w tym kontek ście staje si ę delegowanym 
urzędnikiem zatwierdzaj ącym w odniesieniu do przed miotowych pozycji w bud żecie). 
Zaciągnięcie zobowi ązania prawnego (w formie np. umowy o udzielenie zamówienia lub 
umowy w sprawie przyznania dotacji) wobec osoby trzeciej mo żliwe jest pod warunkiem, że 
w rocznym bud żecie przewidziano pozycj ę, w oparciu o któr ą przedmiotowe dzia łanie może 
zostać zrealizowane. W takiej pozycji w bud żecie musz ą być także zapisane środki 
wystarczaj ące na pokrycie odno śnych wydatków. Je żeli te warunki s ą spełnione, wymagane 
środki musz ą zostać zarezerwowane w bud żecie w drodze zobowi ązania bud żetowego uj ętego 
w systemie rachunkowym. 
Pieniądze z bud żetu UE mog ą zostać wydane dopiero wtedy, gdy Komisja lub inny organ UE 
oraz potencjalny beneficjent unijnych środków dokonaj ą zobowiązania prawnego w formie 
pisemnej. W ramach bezpo średniego zarz ądzania scentralizowanego takie zobowi ązanie 
prawne ma posta ć albo umowy z wykonawc ą albo umowy z beneficjentem w sprawie 
przyznania dotacji. 
Po zatwierdzeniu zobowi ązanie bud żetowe ujmowane jest w systemie rachunkowo ści 
budżetowej, a środki są odpowiednio wykorzystywane. Nie ma to jednak wp ływu na konta 
główne (czyli ksi ęgę główną), jako że nie nast ąpiło jeszcze obci ążenie. Dzieje si ę tak dlatego, 
że system rachunkowo ści Unii Europejskiej sk łada się z dwóch oddzielnych, ale powi ązanych 
ze sobą elementów: 
(a) kont budżetowych, które zawieraj ą szczegółowy zapis wykonania bud żetu; 
(b) kont głównych, wykorzystywanych do sporz ądzenia bilansu i rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
3.4 Dokonywanie p łatności 
3.4.1 Zasady ogólne Płatności mogą zostać dokonane dopiero po zatwierdzeniu zobowi ązania bud ż
etowego przez 
urzędnika zatwierdzaj ącego zajmuj ącego się daną operacją.  
Kiedy płatność zostaje zatwierdzona w systemie rachunkowo ści, w kolejnym etapie nale ży 
dokonać przelewu na rachunek beneficjenta. 
PL 9   PL Komisja dokonuje ponad 1,7 miliona p łatności rocznie. Komisja uczestniczy w systemie 
SWIFT (Stowarzyszenie Mi ędzynarodowej Teletransmis ji Danych Finansowych).  
 
3.4.2 Zaliczkowanie, zestawienia poniesio nych wydatków oraz kwalifikowalno ść wydatków 
Zaliczkowanie jest form ą płatności z wyprzedzeniem na rzecz beneficjenta, maj ącą na celu 
zapewnienie jego p łynności finansowej. Mo że być ono rozbite na szereg p łatności w okresie 
wskazanym w danej umowie w sprawie zaliczkowania. P łatność lub zaliczka mog ą być 
wykorzystane al bo na realizacj ę celów, na które by ły przeznaczone, w okresie wskazanym w 
umowie, b ądź podlegaj ą zwrotowi – w przypadku gdy be neficjent nie ponosi kosztów 
kwalifikowalnych, ma on obowi ązek dokonania zwrotu do bud żetu Unii Europejskiej 
przyznanej zaliczki. Tym samym wyp łacone kwoty zaliczek nie stanowi ą ostatecznego 
wydatku, dopóki nie zostan ą spełnione odno śne warunki umowne, a zatem w bilansie UE 
wykazuje si ę je po stronie aktywów w momencie dokonania p łatności początkowej. Kwot ę 
zaliczek zmniejsza si ę (całkowicie lub cz ęściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne i 
zwrócone kwoty.  
Kwoty zaliczek wycenia si ę według szacowanej kwoty podlegaj ącej odzyskaniu, bior ąc pod 
uwagę istnienie powi ązanej gwarancji towarzysz ącej danej kwocie zaliczek. Kwot ą zaliczek 
uznaną za nieściągalną obciąża się rachunek wyniku ekonomicznego; kwot ę tę ujmuje si ę 
także w bilansie jako zmniejszenie warto ści bilansowej zaliczek. Zasadniczo wyp łacone 
kwoty zaliczek przynosz ą zysk w postaci odsetek (z wyj ątkiem kwot wyp łaconych pa ństwom 
członkowskim lub w ramach pomocy przedakcesyjnej). 
Po upływie pewnego czasu od p łatności kwoty zaliczek do w łaściwego organu UE wp ływa 
zestawienie poniesionych wydatków, po świadczające, w jaki sposób beneficjent wykorzysta ł 
kwotę zaliczek zgodnie z warunk ami umownymi. Zestawienia poniesionych wydatków 
przesyłane są w różnych terminach w ci ągu roku, w zale żności od rodzaju finansowanego 
działania oraz warunków umownych, i nie zawsze s ą one otrzymywane na koniec roku. 
Kryteria kwalifikowalno ści określone są w aktach podstawowych, w zaproszeniach do 
składania ofert, innych materia łach informacyjnych przeznaczonych dla beneficjentów dotacji 
lub we w łaściwych klauzulach wpisanych do umów  w sprawie przyznania dotacji. Po 
dokonaniu analizy koszty kwalif ikowalne przesuwane s ą do obciążeń, natomiast beneficjent 
zostaje poinformowany o kwotach niek walifikowalnych. Zatem kwota w pozycji 
„kwalifikowalno ść wymagaj ąca sprawdzenia” stanowi odzwierciedlenie otrzymanych 
zestawień poniesionych wydatków, w pr zypadku których kwalifikowalno ść nie zosta ła 
jeszcze sprawdzona, a zatem nie wyst ąpiło jeszcze zdarzenie powoduj ące realizacj ę danego 
wydatku. 
 
3.4.3 Zako ńczenie ksi ęgowań na koniec danego roku (procedury cut-off) 
Nierozliczone na koniec r oku kwoty zaliczek wycenia si ę według pierwotnie wyp łaconej 
kwoty pomniejszonej o: zwrócone kwoty, ro zliczone kwoty kwalifikowalne, szacunkowe 
kwoty kwalifikowalne nieroz liczone na koniec roku oraz obni żenia warto ści. 
Zestawienia poniesionych wydatków, które nie wp łynęły na koniec roku, s ą uwzględniane w 
procedurach zako ńczenia ksi ęgowań na koniec roku. Nale ży w szczególno ści oszacowa ć 
koszty kwalifikowalne poniesione przez beneficjentów środków unijnych, które nie zosta ły 
jeszcze zg łoszone UE. Aby jak najlepiej oszacowa ć te kwoty, stosowane s ą różne metody w 
PL 10   PL zależności od rodzaju dzia łalności i dostępnych informacji. Po zako ńczeniu ksi ęgowań (cut-
off) szacunkowe kwoty kwa lifikowalne ujmuje si ę jako rozliczenia mi ędzyokresowe bierne, 
natomiast szacowana niekwalifikowalna cz ęść kosztów pozostaje otwarta na rachunkach w 
pozycji „kwalifikowalno ść wymagaj ąca sprawdzenia”. Kwoty te ujmowane s ą jako 
zobowiązania krótkoterminowe, aby unikn ąć zawyżania aktywów i pasywów. 
 
3.5 Odzyskiwanie środków w wyniku wykrycia nieprawid łowości 
Rozporządzenie finansowe i inne w łaściwe prawodawstwo, zw łaszcza dotycz ące polityki 
rolnej i spójno ści, uprawnia do kontrolowania wyda tków wiele lat po ich dokonaniu. W 
przypadku wykrycia nieprawid łowości przeprowadza si ę odzyskiwanie środków i korekty 
finansowe. Wykrycie nieprawid łowości i ich korygowanie s ą ostatnimi etapami 
funkcjonowania systemów kontroli i maj ą zasadnicze znaczenie dla wykazania nale żytego 
zarządzania finansami. 
Kwalifikowalno ść wydatków finansowanych z bud żetu jest weryfikowana przez w łaściwe 
służby UE, lub — w przypadku zarz ądzania dzielonego — przez s łużby państw 
członkowskich na podstawie dokumentów uzupe łniających okre ślonych w stosownych 
przepisach lub warunkach dotycz ących poszczególnych dotacji.  W celu optymalizacji 
stosunku kosztów systemów kontroli do korzy ści z nich wynikaj ących, weryfikacja 
dokumentów dotycz ących ostatecznych roszcze ń jest bardziej szczegó łowa niż dokumentów 
dotyczących roszcze ń okresowych, i tym samym pozwala na wykrycie b łędów w zakresie 
płatności okresowych, które koryguje si ę poprzez korekt ę płatności końcowej. Ponadto UE 
lub państwo członkowskie mog ą sprawdzi ć rzetelno ść dokumentów uzupe łniających w 
ramach kontroli w siedzibie strony wyst ępującej z roszczeniem podczas realizacji 
finansowanych dzia łań lub w trybie ex post . W obowi ązującym prawodawstwie przewidziano 
różne procedury stosowane w odniesieniu do nieprawid łowości stwierdzonych przez Komisj ę 
i państwa członkowskie -–szczegó łowe informacje na ten temat znajduj ą się w nocie 6. 
 
4. SPRAWOZDAWCZO ŚĆ NA KONIEC ROKU 
 
4.1 Roczne sprawozdanie finansowe 
Do obowi ązków ksi ęgowego Komisji nale ży przygotowanie rocz nego sprawozdania 
finansowego oraz zagwarantowanie, że prawid łowo i rzetelnie przedstawia ono sytuacj ę 
finansową UE. Roczne sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe i 
sprawozdanie z wykonania bud żetu. Jest ono przyjmowane przez Komisj ę, przedkładane 
Trybunałowi Obrachunkowemu w celu przeprow adzenia przez niego kontroli, a nast ępnie 
Radzie i Parlamentowi w celu udzieleni a przez te instytucje absolutorium. 
 
4.2 Roczne sprawozdania z dzia łalności 
Każdy urzędnik zatwierdzaj ący ma obowi ązek przygotowania rocznego sprawozdania z 
działalności dotycz ącego dzia łań wchodzących w zakres jego kompetencji. Sk ładając takie 
roczne sprawozdanie z dzia łalności, urzędnik zatwierdzaj ący przedstawia wyniki realizacji 
polityki i zdaje spraw ę co do wystarczaj ącej jego zdaniem pewno ści, że środki przeznaczone 
na działalność opisaną w sporz ądzonym przez niego sprawozdaniu by ły wykorzystywane 
zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z zasadami nale żytego zarz ądzania finansami oraz 
PL 11   PL że obowiązujące procedury kontroli daj ą niezbędną gwarancj ę zgodności z prawem i 
prawidłowości transakcji podstawowych. 
 
5. KONTROLA I ABSOLUTORIUM 
 
5.1 Kontrola 
Roczne sprawozdanie finansowe i zarz ądzanie zasobami UE podlegaj ą zewnętrznego organu 
kontroli, Europejskiego Trybuna łu Obrachunkowego, który sporz ądza sprawozdanie roczne 
dla Rady i Parlamentu Europejskiego. G łównym zadaniem Trybuna łu jest przeprowadzanie 
zewnętrznej, niezale żnej kontroli rocznego sprawozdania finansowego Unii Europejskiej. W 
ramach swojej dzia łalności Trybuna ł Obrachunkowy sporz ądza: 
(1) roczne sprawozdanie dotycz ące działań finansowanych z bud żetu ogólnego, 
przedstawiaj ąc w nim swoje uwagi odnosz ące się do rocznego sprawozdania 
finansowego i transakcji podstawowych; 
(2) opinię, opartą na wynikach swoich kontroli i zawart ą w rocznym 
sprawozdaniu w postaci po świadczenia wiarygodno ści, dotycz ącą: (i) 
wiarygodno ści sprawozdania; oraz (ii) legalno ści i prawid łowości transakcji 
podstawowych, obejmuj ących zarówno dochody pochodz ące od podatników, 
jak i płatności na rzecz beneficjentów ko ńcowych; 
(3) specjalne sprawozdania zawieraj ące wyniki kontroli obejmuj ących okre ślone 
obszary zarz ądzania. 
Trybunał Obrachunkowy ma prawo wgl ądu we wszystkie dokumenty niezb ędne w zwi ązku z 
przeprowadzan ą przez niego kontrol ą. Trybuna ł przeprowadza kontrole wszystkich obszarów 
działań UE, w tym bada legalno ść i prawid łowość poszczególnych transakcji i p łatności. 
Ponadto przeprowadza kontrol ę samego sprawozdania fina nsowego i w razie konieczno ści 
bada poszczególne bilanse i rach unki wyniku ekonomicznego, jak równie ż całościową 
prezentacj ę sprawozdania finansowego. W ten sposób Trybuna ł może przedstawi ć swoją 
opinię nie tylko w odniesieniu do  danych liczbowych, ale tak że istniejącego systemu i 
procedur kontrolnych. 
 
5.2 Absolutorium 
Ostatnia kontrola ma miejsce w ramach pr ocedury udzielenia absolutorium z wykonania 
budżetu za dany rok bud żetowy. W ramach UE organem udzielaj ącym absolutorium jest 
Parlament Europejski. Oznacza to, że po kontroli i sporz ądzeniu rocznego sprawozdania 
finansowego Rada wydaje zalecenie, a nast ępnie Parlament podejmuje decyzj ę w sprawie 
udzielenia Komisji i innym organo m WE absolutorium z wykonania bud żetu UE za poprzedni 
rok budżetowy. Decyzja ta oparta jest na przegl ądzie sprawozdania oraz na rocznym 
sprawozdaniu Trybuna łu Obrachunkowego (zawieraj ącym formalne po świadczenie 
wiarygodno ści) oraz na odpowiedziach Komisji, jak równie ż uwzględnia pytania i pro śby o 
udzielenie dodatkowych informacji skierowane do Komisji. 
Absolutorium odzwierciedla polityczne aspekty zewn ętrznej kontroli wykonania bud żetu i 
stanowi decyzj ę, przy pomocy której Pa rlament Europejski, dzia łając na zalecenie Rady, 
PL 12   PL „zwalnia” Komisj ę z odpowiedzialno ści za zarz ądzanie danym bud żetem, og łaszając 
zakończenie tego bud żetu. Procedura udziele nia absolutorium mo że zakończyć się na dwa 
sposoby: udzieleniem lub przesuni ęciem terminu udzielenia absolutorium. Przy udzielaniu 
absolutorium Parlament mo że zwrócić szczególn ą uwagę na spostrze żenia, które uznaje za 
ważne, wydaj ąc często zalecenia dla Komisji dotycz ące podjęcia działań w związku z tymi 
kwestiami. Komisja opisuje podj ęte środki w sprawozdaniu z dzia łań następczych i planie 
działań, które nast ępnie wysy ła zarówno do Parlamentu, jak i do Rady. 
PL 13   PL CZĘŚĆ  I – SKONSOLIDOWANE  SPRAWOZDANIE  FINANSOWE  UNII  
EUROPEJSKIEJ  I INFORMACJA  DODATKOWA 
 
 Bilans 
Rachunek wyniku ekonomicznego Rachunek przep ływów pieni ężnych 
Zestawienie zmian w aktywach netto Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego: 
PL 14   PL BILANS 
  mln EUR  
Nota 31.12.2009 31.12.2008 
 
  
AKTYWA TRWA ŁE:    
 Wartości niematerialne i prawne  2.1  72 56 
 Rzeczowe aktywa trwa łe 2.2 4 859 4 881 
 Inwestycje d ługoterminowe  2.3 2 379 2 078 
 Pożyczki  2.4 10 764 3 565 
 Zaliczkowanie d ługoterminowe  2.5 39 750 29 023 
 Należności długoterminowe  2.6 55 45  
   57 879 39 648 
 AKTYWA OBROTOWE:     
 Zapasy  2.7 77 85 
 Inwestycje krótkoterminowe  2.8 1 791 1 553 
 Zaliczkowanie krótkoterminowe  2.9 9 077 10 262 
 Należności krótkoterminowe  2.10 8 663 11 920 
 Środki pieni ężne i ich ekwiwalenty  2.11 23 372  23 724  
   42 980  47 544  
 AKTYWA OGÓ ŁEM  100 859 87 192 
     
 ZOBOWI ĄZANIA D ŁUGOTERMINOWE:     
 Świadczenia pracownicze  2.12 (37 242) (37 556) 
 Rezerwy d ługoterminowe  2.13 (1 469) (1 341) 
 Finansowe zobowi ązania długoterminowe  2.14 (10 559) (3 349) 
 Inne zobowi ązania długoterminowe  2.15 (2 178)  (2 226)  
   (51 448) (44 472) 
 ZOBOWI ĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE:     
 Rezerwy krótkoterminowe  2.16 (213) (348) 
 Finansowe zobowi ązania krótkoterminowe  2.17 (40) (119) 
 Zobowiązania wobec wierzycieli  2.18 (93 884)  (89 677)  
   (94 137)  (90 144)  
 ZOBOWI ĄZANIA OGÓ ŁEM  (145 585)  (134 616)  
     
 AKTYWA NETTO   (44 726)  (47 424)  
     
 Kapitały rezerwowe  2.19 3 323 3 115 
 Kwoty, do wniesienia których nale ży wezwać państwa 
członkowskie  2.20   
 Świadczenia pracownicze*   (37 242) (37 556) 
 Inne kwoty**   (10 807)  (12 983)  
 AKTYWA NETTO   (44 726)  (47 424)  
* Zgodnie z art. 83 regulaminu pracowniczego (rozporz ądzenie Rady nr 259/68 z dnia 29 
lutego 1968 r. z pó źn. zm.) pa ństwa członkowskie wspólnie gwarantuj ą wypłacanie 
świadczeń emerytalnych i rentowych. 
** W dniu 17 grudnia 2009 r. Parl ament Europejski przyj ął budżet, który zapewnia zap łatę 
zobowiązań krótkoterminowych UE z zasobów w łasnych, które zostan ą pobrane lub do 
pokrycia których wezwie si ę państwa członkowskie w 2010 r. 
PL 15   PL RACHUNEK  WYNIKU  EKONOMICZNEGO 
  
 mln EUR  
Nota 2009 2008 
 PRZYCHODY OPERACYJNE
  
   
Przychody z tytu łu zasobów w łasnych i sk ładek 3.1 110 537 112 713 
Pozostałe przychody operacyjne  3.2 7 532  9 731  
    
  118 069 122 444 
    
KOSZTY OPERACYJNE     
Koszty administracyjne  3.3 (8 133) (7 720) 
Koszty operacyjne  3.4 (104 934)  (97 214)  
    
  (113 067)  (104 934)  
    
NADWY ŻKA Z DZIA ŁALNOŚCI OPERACYJNEJ   5 002 17 510 
    
Przychody finansowe  3.5 835 698 
Koszty finansowe  3.6 (594) (467) 
Zmiany w zakresie zobowi ązań z tytułu świadczeń 
pracowniczych  2.12 (683) (5 009) 
Udział w deficycie netto jednostek stowarzyszonych i 
wspólnych przedsi ębiorstw  3.7 (103)  (46)  
    
WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK   4 457  12 686  
 
PL 16   PL RACHUNEK  PRZEPŁYWÓW  PIENIĘŻNYCH 
  
 mln EUR  
Nota 2009 2008 * 
   
Wynik ekonomiczny za rok   4 457 12 686 
    
Działalność operacyjna  4.2   
Amortyzacja warto ści niematerialnych i prawnych   22 19 
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwa łych  447 302 
Straty z tytu łu utraty warto ści inwestycji (lub ich odwrócenie)   (16) 3 
Zmiana stanu po życzek   (7 199) (1 759) 
Zmiana stanu zaliczkowania d ługoterminowego   (10 727) (15 008) 
Zmiana stanu nale żności długoterminowych   (10) 82 
Zmiana stanu zapasów   8 3 
Zmiana stanu zaliczkowania krótkoterminowego   1 185 10 321 
Zmiana stanu nale żności krótkoterminowych   3 257 131 
Zmiana stanu rezerw d ługoterminowych   128 262 
Zmiana stanu d ługoterminowych zobowi ązań finansowych   7 210 1 775 
Zmiana stanu innych d ługoterminowych zobowi ązań  (48) 237 
Zmiana stanu rezerw krótkoterminowych   (135) (21) 
Zmiana stanu krótkoterminowych zobowi ązań finansowych   (79) (16) 
Zmiana stanu zobowi ązań wobec wierzycieli   4 207 (5 703) 
Nadwyżka budżetowa za poprzedni rok uj ęta jako przychód 
niepieniężny  (1 796) (1 529) 
Pozostałe przepływy niepieni ężne  37 37 
    
Zmiana stanu zobowi ązań z tytułu świadczeń pracowniczych   (314) 4 076 
    
Działalność inwestycyjna  4.3   
Zmiana stanu warto ści niematerialnych i prawnych oraz 
rzeczowych aktywów trwa łych   (463) (689) 
Zmiana stanu inwestycji d ługoterminowych   (284) (108) 
Zmiana stanu inwestycji krótkoterminowych   (239)  (133)  
    
PRZEPŁYWY PIENI ĘŻNE NETTO   (352)  4 968  
 
    
Zwiększenie stanu środków pieni ężnych i innych aktywów 
pieniężnych netto   (352) 4 968 
Środki pieni ężne i inne aktywa pieni ężne na pocz ątek roku  2.11 23 724  18 756  
Środki pieni ężne i inne aktywa pieni ężne na koniec roku  2.11 23 372  23 724  
* W sprawozdaniu z 2008 r. środki pieni ężne Funduszu Gwarancyjnego uj ęto jako środki 
pieniężne a nie inwestycje 
 
PL 17   PL ZESTAWIENIE  ZMIAN  W AKTYWACH  NETTO 
mln EUR
Kapitał rezerwowy (A)  Kwoty, do których wniesienia nale ży 
wezwać państwa członkowskie (B)  
Kapitał 
rezerwowy z 
aktualizacji 
wyceny wed ług 
wartości 
godziwej  Inne kapita ły 
rezerwowe  Skumulowana 
nadwyżka/ 
(deficyt)  Wynik 
ekonomiczny za 
rok Aktywa netto 
=(A)+(B)  
STAN NA DZIE Ń 31 GRUDNIA 2007 R.  7 2 799 (68 888) 7 462 (58 620) 
Zmiany stanu kapita łu rezerwowego Funduszu 
Gwarancyjnego   158 (158)  0 
Zmiany warto ści godziwej  34    34 
Inne  113 (108)  5 
Alokacja wyniku ekonomicznego za 2007 r.   4 7 458 (7 462) 0 
Wynik bud żetowy za 2007 r. przypisany 
państwom cz łonkowskim    (1 529)  (1 529) 
Wynik ekonomiczny za rok     12 686 12 686 
STAN NA DZIE Ń 31 GRUDNIA 2008 R.  41 3 074 (63 225) 12 686 (47 424) 
Zmiany stanu kapita łu rezerwowego Funduszu 
Gwarancyjnego   196 (196)  0 
Zmiany warto ści godziwej  28    28 
Inne  (1) 10  9 
Alokacja wyniku ekonomicznego za 2008 r.   (15) 12 701 (12 686) 0 
Wynik bud żetowy za 2008 r. przypisany 
państwom cz łonkowskim    (1 796)  (1 796) 
Wynik ekonomiczny za rok     4 457 4 457 
STAN NA DZIE Ń 31 GRUDNIA 2009 R.  69 3 254 (52 506) 4 457 (44 726) 
 
PL 18   PL INFORMACJA  DODATKOWA  DO  SPRAWOZDANIA  FINANSOWEGO 
 
PL 19   PL 1. ISTOTNE  ZASADY  (POLITYKI)  RACHUNKOWO ŚCI 
 
1.1 PODSTAWA PRAWNA I ZASADY RACHUNKOWO ŚCI  
 
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej obejmuje sprawozdanie Unii Europejskiej, Europejskiej Wspólnoty Ener gii Atomowej i Europejskiej Wspólnoty W ęgla i 
Stali (w likwidacji). Ksi ęgi rachunkowe prowadzone s ą zgodnie z rozporz ądzeniem Rady 
(WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz.U. L 248 z 16 wrze śnia 2002 r.) 
w sprawie rozporz ądzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Unii 
Europejskiej oraz zgodnie z rozporz ądzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 
grudnia 2002 r. ustanawiaj ącym szczegó łowe zasady wykonania ww. rozporz ądzenia 
finansowego. 
 
Zgodnie z art. 133 rozporz ądzenia finansowego Unia Europejska przygotowa ła swoje 
skonsolidowane sprawozdanie finansowe za 2009 r. w oparciu o system rachunkowo ści 
memoriałowej bazuj ący na Mi ędzynarodowych standardach rachunkowo ści dla sektora 
publicznego (IPSAS) lub na Mi ędzynarodowych standardach sprawozdawczo ści finansowej 
(IFRS). Wspomniane zasady rachunkowo ści przyjęte przez ksi ęgowego Komisji maj ą być 
stosowane we wszystkich inst ytucjach i organach UE obj ętych konsolidacj ą, co pozwala na 
wprowadzenie jednolitych zasad rachunkowo ści oraz wyceny i prezentacji sprawozda ń 
finansowych w celu harmonizacji procesu sporz ądzania sprawozda ń finansowych i 
konsolidacji. Wspomniane ksi ęgi rachunkowe prowadzone s ą w euro w uk ładzie roku 
kalendarzowego. 
 
1.2 ZASADY RACHUNKOWO ŚCI 
 
Celem sprawozdania finansowego jest dos tarczenie przydatnych dla szerokiego kr ęgu 
odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przep ływach pieni ężnych danego 
podmiotu. W przypadku UE jako podmiotu sektora publicznego bardziej konkretnym celem 
jest dostarczenie informacji przydatnych w procesie decyzyjnym oraz wykazanie, że podmiot 
rozlicza si ę z powierzonych mu środków. Niniejszy dokument zosta ł sporządzony w oparciu o 
wyżej wymienione cele. Artyku ł 124 rozporz ądzenia finansowego okre śla zasady 
rachunkowo ści, zgodnie z którymi nale ży sporządzać sprawozdania finansowe: 
– kontynuacja dzia łalności; 
– ostrożność; 
– jednolite metody rachunkowo ści; 
– porównywalno ść informacji; 
– istotność; 
– zakaz kompensat; 
 
PL 20   PL – nadrzędność treści nad form ą; 
– zasada memoria łowa. 
Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z wy żej wymienionymi 
zasadami wymaga, aby zarz ądzanie obejmowa ło szacunki, które maj ą wpływ na kwoty 
wykazywane w niektórych pozycjach skon solidowanego bilansu i skonsolidowanego 
rachunku wyniku ekonomicznego, a tak że związane z nimi pozycje aktywów i zobowi ązań 
warunkowych. 
1.3 KONSOLIDACJA 
 
Wpływ traktatu z Lizbony 
W związku z wej ściem w życie Traktatu Lizbo ńskiego w dniu 1 grudnia 2009 r. roczne 
sprawozdanie finansowe zatytu łowane jest obecnie „roczne sprawozdanie finansowe Unii 
Europejskiej”. Zmiana ta nie mia ła wpływu na zakres konsolidacji. Agencje powo łane w 
ramach dawnego drugiego filara UE nie spe łniają kryteriów konsolidacji, podobnie jak 
Europejski Bank Cent ralny (EBC), chocia ż zgodnie z Traktatem Lizbo ńskim stanowi on 
instytucje europejsk ą. Podmioty te – podobnie jak w poprzednich latach - zostaj ą poza 
zakresem konsolidacji.  
 
Co się tyczy agencji w ramach dawnego trzeciego f ilara Unii Europejskiej, dwie z nich, które 
otrzymują dotacje z bud żetu ogólnego Unii Europejskiej, obj ęto konsolidacj ą podobnie jak w 
latach poprzednich (zob. tak że nota 10). Agencja pozostaj ąca w ramach tego filara, Europol, 
stanie się organem UE pocz ąwszy od 2010 r. 
 
Zakres konsolidacji  
Skonsolidowane sprawozdanie fina nsowe UE obejmuje wszystkie znacz ące jednostki 
kontrolowane (instytucje i agencje), je dnostki stowarzyszone i wspólne przedsi ębiorstwa, co 
stanowi 40 jednostek kontrolowanych, 3 jednostki stowarzyszone i 4 wspólne 
przedsiębiorstwa. Pe łna lista jednostek obj ętych konsolidacj ą znajduje si ę w nocie 10. W 
porównaniu z 2008 r. zakres konsolidacji powi ększył się o dwie agencje wykonawcze, dwie 
jednostki stowarzyszone i jedno wspólne przedsi ębiorstwo, natomiast jedn ą agencję 
zlikwidowano w dniu 31 grudnia 2008 r. Wp ływ poszerzenia zakr esu konsolidacji na 
skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest nieznaczny. 
 
Jednostki kontrolowane  
Decyzja o obj ęciu jednostki konsolidacj ą opiera si ę na koncepcji kon troli. Jednostki 
kontrolowane to jednostki, o których polityce finansowej i operacyjnej bezpo średnio lub 
pośrednio decyduje Unia Europejska, aby móc czerpa ć korzyści z ich dzia łalności. 
Wykonywanie tego typu uprawnie ń musi być możliwe na bie żąco. Jednostki kontrolowane s ą 
w pełni objęte konsolidacj ą. Konsolidacja rozpoczyna si ę od samego pocz ątku objęcia 
kontroli, a ko ńczy się z momentem zako ńczenia sprawowania kontroli. 
 
Najpowszechniejszymi wska źnikami sprawowania kontroli w ramach Unii Europejskiej s ą: 
 
PL 21   PL utworzenie na mocy traktatów ustanawiaj ących lub prawa wtórnego, finansowanie z bud żetu 
ogólnego, posiadanie praw g łosu w organach zarz ądzających, przeprowadzanie kontroli przez 
Europejski Trybuna ł Obrachunkowy i udzielanie absolutorium przez Parlament Europejski. 
Oczywiste jest, że należy dokona ć oceny na poziomie jednostki, aby móc zadecydowa ć, czy 
jedno z wy żej wymienionych kryteriów lub wszystkie z nich s ą wystarczaj ące do stwierdzenia 
faktu sprawowania kontroli. 
 
Zgodnie z tym podej ściem uznaje si ę, że instytucje UE (poza EBC) oraz agencje (poza 
agencjami wchodz ącymi w sk ład dawnego drugiego filara i Europol) s ą pod wy łączną 
kontrolą UE, a zatem s ą objęte konsolidacj ą. Za jednostk ę kontrolowan ą uznaje si ę również 
Europejsk ą Wspólnot ę Węgla i Stali w likwidacji (EWWiS).  
 
Wszystkie transakcje i salda pomi ędzy jednostkami kontrolowanymi przez UE podlegaj ą 
wyeliminowaniu, a niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomi ędzy jednostkami nie s ą 
istotne, wi ęc nie zosta ły wyeliminowane. 
Jednostki stowarzyszone 
Jednostki stowarzyszone to  jednostki, na które Unia Europejska bezpo średnio lub po średnio 
wywiera znacz ący wpływ, lecz nie ma kontroli nad ich strategicznymi decyzjami 
finansowymi i operacyjnymi. Przyjmuje si ę, że znaczący wpływ występuje wtedy, gdy 
Komisja Europejska posiada bezpo średnio lub po średnio przynajmniej 20 % praw g łosu. 
 
Udział finansowy w jednostkach stowarzyszony ch wykazywany jest zgodnie z metod ą praw 
własności i jest pocz ątkowo ujmowany wed ług kosztu. Udzia ł Unii Europejskiej w wynikach 
jednostek stowarzyszonych jest ujmowany w rachunku wyniku ekonomicznego UE, a jej 
udział w zmianach stanu kapita łu rezerwowego jest ujmowany w kapitale rezerwowym UE. 
Wartość księgowa jednostki stowarzyszonej w sp rawozdaniu finansowym UE w dniu 
bilansowym jest równa kosztowi pocz ątkowemu wraz ze wszystkimi zmianami (dalsze 
wkłady, udzia ł wyników i zmian stanu kapita łu rezerwowego, utraty warto ści oraz 
dywidendy). Otrzymane wyp łaty od jednostek stowarzyszonych obni żają wartość bilansow ą 
aktywów. Niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomi ędzy Unią Europejsk ą a jej 
jednostkami stowarzyszonymi nie s ą znaczące, w zwi ązku z czym nie zosta ły 
wyeliminowane. 
 
Zasady rachunkowo ści stosowane przez jednostki stowarzyszone mog ą różnić się od zasad 
przyjętych przez Uni ę Europejsk ą dla tych samych transakcji i zdarze ń w podobnych 
okoliczno ściach. W przypadku gdy Unia Europejska  posiada przynajmniej 20 % funduszu 
kapitału podwyższonego ryzyka, UE stara si ę nie wywiera ć znaczącego wpływu. Fundusze te 
traktuje si ę zatem jako instrumenty finansowe sklasyfikowane jako dost ępne do sprzeda ży, w 
związku z czym nie stosuje si ę metody praw w łasności. 
 
Wspólne przedsi ębiorstwa 
Wspólne przedsi ębiorstwo jest wynikiem ustale ń umownych, na mocy których Unia 
Europejska i jedna lub wi ęcej stron („wspólnicy”) podejmuj ą działalność gospodarcz ą 
 
PL 22   PL podlegającą wspólnej kontroli. Wspólna kontrola jest to okre ślony w umowie podzia ł 
bezpośredniej lub po średniej kontroli nad dzia łalnością z możliwością świadczeń. 
 
Udziały we wspólnych przedsi ębiorstwach wykazywane s ą zgodnie z metod ą praw własności 
i są początkowo ujmowane wed ług kosztu. Udzia ł Unii Europejskiej w wynikach wspólnie 
kontrolowanych jednostek jest ujmowany w rachunku wyniku ekonomicznego UE, a jej udział w zmianach stanu kapita łu rezerwowego jest ujmowany w kapitale rezerwowym UE. 
Wartość księgowa wspólnego przedsi ębiorstwa w sprawozdaniu  finansowym UE w dniu 
bilansowym jest równa kosztowi pocz ątkowemu wraz ze wszystkimi zmianami (dalsze 
wkłady, udzia ł wyników i zmian stanu kapita łu rezerwowego, utraty warto ści oraz 
dywidendy). 
 
Niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomi ędzy Unią Europejsk ą a jej wspólnie 
kontrolowan ą jednostk ą nie są znaczące, w zwi ązku z czym nie zosta ły wyeliminowane. 
Zasady rachunkowo ści stosowane przez wspólne przedsi ębiorstwa mog ą różnić się od zasad 
przyjętych przez Uni ę Europejsk ą dla tych samych transakcji i zdarze ń w podobnych 
okoliczno ściach. 
 
Jednostki nieobj ęte konsolidacj ą, których funduszami zarz ądza Komisja 
Funduszami programu ubezpiecze ń zdrowotnych dla pracowników Unii Europejskiej, 
Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz fundus zu gwarancyjnego dla uczestników zarz ądza w 
ich imieniu Komisja, jednak z uwagi na to, że jednostki te nie s ą kontrolowane przez Uni ę 
Europejsk ą, nie są one też ujęte w jej skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym – bardziej 
szczegółowe informacje na temat odpowiednich kwot znajduj ą się w nocie 11. 
 
1.4 PODSTAWA SPORZ ĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 
 
1.4.1 Waluta i zasady przeliczania 
Waluta funkcjonalna i sprawozdawcza 
Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w mln euro, przy czym euro jest walut ą 
funkcjonaln ą i sprawozdawcz ą Unii Europejskiej. 
 
Transakcje i salda 
Transakcje w walutach  obcych przelicza si ę na euro wed ług kursu obowi ązującego w dniu 
transakcji. Dodatnie i ujemne ró żnice kursowe wynikaj ące z rozliczenia transakcji w walutach 
obcych oraz z przeliczenia na k oniec roku kursów wymiany pieni ężnych składników 
aktywów i zobowi ązań denominowanych w walutach obcych ujmuje si ę w rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
 
Inne metody przeliczania maj ą zastosowanie do nast ępujących pozycji: 
 
PL 23   PL – rzeczowe aktywa trwa łe i wartości niematerialne i prawne zachowuj ą wartość w 
euro według kursu na dzie ń zakupu; oraz 
– kwoty zaliczek wyp łacone w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego 
Gwarancji s ą przeliczane wed ług kursów wymiany obowi ązujących na dziesi ąty 
dzień miesiąca następującego po miesi ącu, w którym zosta ły przyznane. 
Stan na koniec roku pieni ężnych składników aktywów i zobowi ązań denominowanych w 
walutach obcych przelicza si ę na euro wed ług kursu obowi ązującego na dzie ń 31 grudnia: 
Kurs wymiany EUR  
Waluta  31.12.2009 31.12.2008 Waluta  31.12.2009 31.12.2008 
BGN  1,9558 1,9558 LTL 3,4528 3,4528 
CZK  26,4730 26,8750 PLN 4,1045 4,1535 
DKK 7,4418 7,4506 RON 4,2363 4,0225 
EEK 15,6466 15,6466 SEK 10,2520 10,8700 
GBP 0,8881 0,9525 CHF 1,4836 1,4850 
HUF 270,4200 266,7000 JPY 133,1600 126,1400 
LVL 0,7093 0,7083 USD 1,4406 1,3917 
Zmiany w warto ści godziwej papierów warto ściowych reprezentuj ących warto ści pieniężne, 
denominowanych w walucie obcej i sklasyfikowanych jako dost ępne do sprzeda ży, które 
powiązane są z różnicami kursowymi, ujmuje si ę w rachunku wyniku ekonomicznego. 
Różnice kursowe dotycz ące niepieni ężnych składników aktywów i zobowi ązań finansowych, 
wyceniane w warto ści godziwej przez wynik finansowy, ujmowane s ą w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Ró żnice kursowe dotycz ące niepieni ężnych sk ładników aktywów 
finansowanych zaklasyfikowanych jako dost ępne do sprzeda ży wykazywane s ą w kapitale 
rezerwowym z aktu alizacji wyceny wed ług wartości godziwej. 
 
1.4.2 Wykorzystanie szacunków 
Zgodnie z IPSAS i z ogólnie przyj ętymi zasadami rachunkowo ści kwoty wykazane w 
sprawozdaniu finansowym musz ą zostać ujęte zgodnie z szacunkami i za łożeniami zarz ądu w 
oparciu o mo żliwie jak najbardziej wiarygodne dost ępne informacje. Istotne szacunki dotycz ą 
m.in. kwot na świadczenia pracownicze, rezerw, ryzyka finansowego zwi ązanego z zapasami 
i należnościami, naliczonych dochodów i rozlicze ń międzyokresowych biernych kosztów, 
aktywów i zobowi ązań warunkowych oraz stopnia utraty warto ści w przypadku warto ści 
niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwa łych. Rzeczywiste wyniki mog ą 
nie pokrywa ć się z szacunkami. Zmiany w zakresie szacunków znajduj ą odzwierciedlenie w 
okresie, w którym staj ą się one wiadome. 
 
1.5 BILANS 
 
1.5.1 Warto ści niematerialne i prawne 
Zakupione licencje na oprogramowan ie komputerowe wykazywane s ą według kosztu 
historycznego pomniejszonego o umorzenie i odpisy z tytu łu utraty warto ści. Te aktywa 
amortyzuje si ę metodą liniową przez szacowany okres ich u żytkowania, tj. 4 lata. Warto ści 
 
PL 24   PL niematerialne i prawne wytworzone wewn ętrznie ujmowane s ą w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Koszty zwi ązane z opracowaniem lub utrzymaniem oprogramowania 
komputerowego ujmowane s ą jako koszty okresu, w którym zosta ły poniesione, podobnie jak 
koszty zwi ązane z badaniami naukowymi i rozwojem. 
 
1.5.2 Rzeczowe aktywa trwa łe 
Wszystkie rzeczowe aktywa trwa łe wykazywane s ą według kosztu historycznego 
pomniejszonego o umorzenie i odpisy z tytu łu utraty warto ści. Koszt historyczny obejmuje 
wydatki, które mo żna bezpośrednio przypisa ć do nabycia lub budowy sk ładnika aktywów. 
 
Późniejsze koszty w łączane są do warto ści bilansowej sk ładnika aktywów lub ujmowane jako 
odrębny składnik aktywów, jedynie gdy jest prawdopodobne, że przysz łe korzyści 
ekonomiczne lub świadczenia zwi ązane z danym sk ładnikiem aktywów wp łyną do Unii 
Europejskiej oraz pod warunkiem, że możliwa jest wiarygodna wycena kosztu tego sk ładnika 
aktywów. Koszty zwi ązane z napraw ą i utrzymaniem wykazywane s ą w rachunku wyniku 
ekonomicznego w okresie obrachunkowym, w którym zosta ły poniesione. Poniewa ż Unia 
Europejska nie zaci ąga pożyczek pieni ężnych w celu sfinansowania zakupu rzeczowych 
aktywów trwa łych, nie istniej ą żadne koszty takich po życzek powi ązane z tego rodzaju 
zakupami. 
 
Grunty i dzie ła sztuki nie podlegaj ą amortyzacji, jako że uznaje si ę, że mają one nieokre ślony 
okres użytkowania. Środki trwa łe w budowie nie podlegaj ą amortyzacji, poniewa ż aktywa te 
nie są jeszcze dost ępne do użytku. Inne sk ładniki aktywów amortyzowane s ą metodą liniową 
w celu alokacji ich ko sztu do ich warto ści rezydualnej przez  szacunkowy okres ich 
użytkowania: 
Stawki amortyzacji 
Aktywa  Stawka amortyzacji 
metodą liniową 
Budynki 4 % 
Urządzenia, maszyny i narz ędzia 10 % do 25 % 
Meble 10 % do 25 % 
Wyposażenie i instalacje 10 % do 33% 
Samochody 25 % 
Sprzęt komputerowy 25 % 
Inne rzeczowe aktywa trwa łe 10 % do 33% 
Zyski i straty ze zbycia ustala si ę, porównuj ąc wpływy, pomniejszone o koszty sprzeda ży, z 
wartością bilansow ą zbywanego sk ładnika aktywów. S ą one wykazywane w rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
 
Leasing 
Leasing rzeczowych aktywów trwa łych, w przypadku którego zasadniczo ca łe ryzyko oraz 
korzyści związane z w łasnością przypadaj ą na Unię Europejsk ą, uznaje si ę za leasing 
 
PL 25   PL finansowy. Leasing finansowy ujmuje si ę w kwotach równych warto ści godziwej przedmiotu 
leasingu, ustalonej na dzie ń rozpoczęcia leasingu, lub w kwotach równych warto ści bieżącej 
minimalnych op łat leasingowych, je żeli jest ona ni ższa od warto ści godziwej. Ka żdą opłatę 
leasingow ą wykazuje si ę w podziale na zobowi ązanie i koszty finansowe, aby uzyska ć stałą 
stopę w stosunku do nieuregulowanego salda zobowi ązań finansowych. Zobowi ązania z 
tytułu opłat leasingowych bez uwzgl ędnienia kosztów finansowych ujmuje si ę w innych 
zobowiązaniach (d ługo- i krótkoterminowych.) Odsetki od kosztów finansowych ujmuje si ę w 
rachunku wyniku ekonomicznego przez okres leasingu, tak aby uzyska ć stałą okresową stopę 
procentow ą w stosunku do nieuregulowanego salda zobowi ązania w ka żdym z okresów. 
Aktywa posiadane na podstawie l easingu finansowego amortyzuje si ę przez okres 
użytkowania sk ładnika aktywów lub przez  okres leasingu, w zale żności od tego, który z nich 
jest krótszy. 
 
Leasing, w przypadku którego leasingodawca zachowuje znacz ącą część ryzyka i korzy ści 
związanych z w łasnością, jest leasingiem operacyjnym. W przypadku leasingu operacyjnego 
opłaty wykazuje si ę metodą liniową w rachunku wyniku ekonomicznego przez okres 
leasingu. 
 
1.5.3 Utrata warto ści aktywów niefinansowych 
Aktywa o nieokre ślonym okresie u żytkowania nie s ą amortyzowane i s ą corocznie 
kontrolowane pod k ątem utraty warto ści. Amortyzowane sk ładniki aktywów s ą analizowane 
pod kątem utraty warto ści, gdy zdarzenia lub zmiana okoliczno ści wskazuj ą, że wartość 
bilansowa mo że nie zosta ć odzyskana. Strat ę z tytułu utraty warto ści wykazuje si ę w kwocie, 
o którą wartość bilansowa sk ładnika aktywów przewy ższa jego warto ść odzyskiwaln ą. 
Wartość odzyskiwalna to warto ść godziwa sk ładnika aktywów pomn iejszona o koszty 
sprzedaży lub warto ść użytkowa, w zale żności od tego która z tych warto ści jest wy ższa. 
 
Wartość rezydualna i okres u żytkowania warto ści niematerialnych i prawnych oraz 
rzeczowych aktywów trwa łych są analizowane i w razie konieczno ści korygowane najrzadziej 
raz do roku. Warto ść bilansowa sk ładnika aktywów jest natychmiast odpisywana do jego 
wartości odzyskiwalnej, je żeli wartość bilansowa sk ładnika aktywów jest wy ższa niż jego 
szacunkowa warto ść odzyskiwalna. Je żeli uznane w poprzednich la tach przyczyny utraty 
wartości nie maj ą już zastosowania, odpisy z tytu łu utraty warto ści są odpowiednio 
odwracane. 
 
1.5.4 Inwestycje 
Udziały w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsi ębiorstwach 
Udziały w jednostkach stowarzyszonych i we wspólnych przedsi ębiorstwach wykazywane s ą 
metodą praw w łasności. Koszty kapita łu własnego są korygowane w taki sposób, aby 
odzwierciedla ły udział zmniejsze ń lub zwiększeń aktywów netto jednostek stowarzyszonych i 
wspólnych przedsi ębiorstw, które mo żna przypisa ć Unii Europejskiej po pierwotnym uj ęciu, 
jeżeli występują oznaki utraty warto ści, i w razie konieczno ści dokonuje si ę odpisu do ni ższej 
wartości odzyskiwalnej. Warto ść odzyskiwaln ą określa się zgodnie z zasadami opisanymi w 
części 1.5.3 . Jeżeli przyczyny utraty warto ści przestaj ą mieć zastosowanie w pó źniejszym 
 
PL 26   PL terminie, odpis z tytu łu utraty warto ści odwraca si ę do warto ści bilansowej, jaka zosta łaby 
określona, gdyby nie dokonano żadnego odpisu z tytu łu utraty warto ści. 
 
 
 
PL 27   PL Inwestycje w funduszach kapita łu podwyższonego ryzyka 
Klasyfikacja i wycena Inwestycje w funduszach kapita łu podwy ższonego ryzyka klasyfikuje si ę jako aktywa 
dostępne do sprzeda ży (zob. 1.5.5 ), zatem wykazuje si ę je w warto ści godziwej z zyskami i 
stratami wynikaj ącymi ze zmian warto ści godziwej (wraz z ró żnicami kursowymi) uj ętymi w 
kapitale rezerwowym z aktualizacji wyceny wed ług wartości godziwej. 
 
Zapłata według wartości godziwej 
Inwestycje w funduszach kapita łu podwyższonego ryzyka nie s ą notowane na aktywnym 
rynku. Z tego powodu inwestycje te wycenia si ę w rozbiciu na poszczególne pozycje po 
koszcie lub wed ług warto ści aktywów netto („NAV”) podanej przez organ zarz ądzający 
funduszem do dnia bilansowego, w zale żności od tego, która z tych warto ści jest niższa, co 
eliminuje wszelkie niezrealizowane zyski w ra mach portfela inwestycji. Inwestycje w 
funduszach kapita łu podwyższonego ryzyka na wczesnym etapie wycenia si ę w oparciu o te 
same zasady, z wyj ątkiem niezrealizowanych strat wynikaj ących wyłącznie z kosztów 
administracyjnych, w którym to prz ypadku niezrealizowane straty nie s ą brane pod uwag ę. 
Niezrealizowane zyski z wyceny wed ług warto ś
ci godziwej ujmuje si ę w kapitale 
rezerwowym, a niezrealizowane straty ocenia si ę pod kątem utraty warto ści w celu ustalenia, 
czy należy je ująć jako odpis aktualizuj ący z tytu łu utraty warto ści w rachunku wyniku 
ekonomicznego lub jako zmiany stanu kapita łu rezerwowego z aktualizacji wyceny wed ług 
wartości godziwej. Warto ść aktywów netto wycenion ą według wartości godziwej okre śla się 
poprzez zastosowanie w łasnościowego udzia łu Unii Europejskiej w funduszu do warto ści 
aktywów netto z ostatniego sprawozdania lub, w mo żliwym zakresie, do dok ładnej warto ści 
akcji/udzia łu na ten sam dzie ń, przedłożonej przez odpowiedni organ zarz ądzający 
funduszem. 
 
1.5.5 Aktywa finansowe  
Klasyfikacja  
Unia Europejska dzieli swoje aktywa finansowe na nast ępujące kategorie: aktywa finansowe 
wyceniane wed ług warto ści godziwej przez wynik finansowy; po życzki i nale żności; 
inwestycje utrzymywane do terminu zapadalno ści; oraz aktywa finansowe dost ępne do 
sprzedaży. Klasyfikacja instrumentów finansow ych ustalana jest w momencie uj ęcia 
początkowego i podlega ponownej wycenie na ka żdy dzień bilansowy. 
 
(i) Aktywa finansowe wyceniane w warto ści godziwej przez wynik finansowy 
Składnik aktywów zalicza si ę do tej kategorii, je żeli został nabyty w celu sprzeda ży w 
perspektywie krótkoterminowej lub je żeli został do niej zaklasyfikowany przez Uni ę 
Europejsk ą. W kategorii tej ujmuje si ę również instrumenty pochodne. Nale żące do tej 
kategorii aktywa uznaje si ę za aktywa obrotowe, je żeli ich realizacja przewidziana jest w 
ciągu 12 miesi ęcy od dnia bilansowego. 
 
PL 28   PL  
(ii) Pożyczki i nale żności 
Pożyczki i nale żności to aktywa finansowe nieb ędące instrumentami pochodnymi ze sta łymi 
lub ustalonymi p łatnościami, nienotowane na aktywnym rynku. Powstaj ą one, gdy UE 
przekazuje środki pieni ężne, towary lub us ługi bezpo średnio dłużnikowi i nie ma zamiaru 
wprowadza ć należności do obrotu. S ą wykazywane w aktywach trwa łych, z wyj ątkiem 
składników, których termin wymagalno ści przypada w terminie 12 miesi ęcy od dnia 
bilansowego. 
 
(iii) Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalno ści 
Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalno ści to aktywa finansowe nieb ędące 
instrumentami pochodnymi ze sta łymi lub ustalonymi p łatnościami i sta łymi terminami 
zapadalno ści, które Unia Europejska ma zamiar i mo że utrzymywa ć do terminu zapadalno ści. 
W ciągu ostatniego roku bud żetowego Unia Europejska nie utrzymywa ła żadnych inwestycji 
zaliczających się do tej kategorii. 
 
(iv) Aktywa finansowe dost ępne do sprzeda ży 
Aktywa finansowe dost ępne do sprzeda ży to aktywa nieb ędące instrumentami pochodnymi, 
które zosta ły przypisane do niniejszej ka tegorii lub które nie zaliczaj ą się do żadnej z 
pozostałych kategorii. Klasyfikuje si ę je jako aktywa obrotowe lub trwa łe, w zale żności od 
tego, w jakim terminie UE planuje je zby ć. Inwestycje w jednostkach nieobj ętych 
konsolidacj ą oraz inne inwestycje kapita łowe (np. transakcje zwi ązane z kapita łem 
podwyższonego ryzyka) nieujmowane metod ą praw własności równie ż klasyfikuje si ę jako 
aktywa finansowe dost ępne do sprzeda ży. 
 
Ujęcie początkowe i wycena  
Zakup i sprzeda ż aktywów finansowych wycenianych w warto ści godziwej przez wynik 
finansowy, utrzymywanych do terminu zapadalno ści i dostępnych do sprzeda ży wykazuje si ę 
na dzień transakcji, czyli dzie ń, w którym Unia Europejska zobowi ązała się kupić lub 
sprzedać składnik aktywów. Po życzki wykazuje si ę w dniu przekazania środków pieni ężnych 
pożyczkobiorcom. Instrumenty finansowe w uj ęciu początkowym wykazuje si ę w warto ści 
godziwej powi ększonej o koszty transakcji w przypa dku wszystkich aktywów finansowych 
niewycenianych w warto ści godziwej przez wynik finansowy. Aktywa finansowe wyceniane 
w wartości godziwej przez wynik finansowy w uj ęciu początkowym wykazuje si ę w wartości 
godziwej, a koszty transakcji ujmuje si ę w rachunku wyni ku ekonomicznego. 
 
W ujęciu początkowym warto ść godziwa sk ładnika aktywów finansowych odpowiada zwykle 
cenie transakcji (tj. warto ści godziwej otrzymanej zap łaty). Jednak że wartość godziwą 
przyznanej d ługoterminowej po życzki, która jest nieoprocentowana lub oprocentowana 
poniżej rynkowych stóp pro centowych, ustala si ę jako warto ść bieżącą wszystkich przysz łych 
wpływów środków pieni ężnych dyskontowanych w oparciu o obowi ązującą stopę procentow ą 
dla podobnego instrumentu o podobny m ratingu kredytowym.  
 
PL 29   PL  
W przypadku po życzek udzielonych z po życzonych funduszy, operacji równoleg łych ( back-
to-back operations ), różnice między warunkami i kwotami udzielonych i zaci ągniętych 
pożyczek są nieznaczne, a koszt alternatywny nie odgrywa roli, gdy ż UE nie ma prawa 
inwestowa ć na rynkach kapita łowych. Z tych wzgl ędów wspomniane po życzki wycenia si ę 
według ich kwoty nominalnej. Poniesione pr zez UE koszty transakcji, którymi nast ępnie 
obciążono beneficjenta po życzki, są bezpośrednio ujmowane w rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
 
Instrumenty finansowe usuwa si ę ze sprawozdania finansowego w przypadku wyga śnięcia lub 
przeniesienia prawa do otrzymywania wp ływów pieni ężnych z inwestycji oraz w przypadku 
gdy Unia Europejska przenios ła zasadniczo ca łe ryzyko i korzy ści związane z własnością. 
 
Późniejsza wycena  
Aktywa finansowe w warto ści godziwej przez wynik finansowy s ą następnie wykazywane w 
wartości godziwej. Zyski i straty wynikaj ące ze zmiany warto ści godziwej instrumentów 
finansowych wycenianych w warto ści godziwej przez wynik finansowy ujmuje si ę w 
rachunku wyniku ekonomicznego w okresie, w którym powsta ły. 
 
Pożyczki i nale żności oraz inwestycje utrzymywane do terminu zapadalno ści ujmuje si ę po 
zamortyzowanym koszcie w oparciu o metod ę efektywnej stopy procentowej. W przypadku 
pożyczek udzielonych z po życzonych funduszy ta sama efektywna stopa procentowa 
stosowana jest do udzielonych i zaci ągniętych pożyczek, gdy ż pożyczki te maj ą cechy 
operacji równoleg łych, a ró żnice między warunkami i wysoko ściami kwot po życzek 
udzielonych i zaci ągniętych nie s ą istotne. Poniesione przez UE koszty transakcji, którymi 
następnie obci ążono beneficjenta po życzki, są bezpośrednio ujmowane w rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
 
Aktywa finansowe dost ępne do sprzeda ży są następnie wyceniane w warto ści godziwej. Zyski 
i straty wynikaj ące ze zmiany warto ści godziwej aktywów dost ępnych do sprzeda ży ujmuje 
się w kapitale rezerwowym z aktualizacji wyceny wed ług wartości godziwej. W przypadku 
sprzedaży lub utraty warto ści aktywów sklasyfikowanych jako dost ępne do sprzeda ży, 
skumulowane korekty warto ści godziwej uj ęte uprzednio w kap itale rezerwowym z 
aktualizacji wyceny wed ług warto ści godziwej ujmuje si ę w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Odsetki od aktywów finansowych dost ępnych do sprzeda ży obliczone w 
oparciu o metod ę efektywnej stopy procentowej ujmuje si ę w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Dywidendy od instrumentów kapita łowych dost ępnych do sprzeda ży ujmuje 
się po uznaniu prawa UE do otrzymania p łatności. 
Wartość godziwą inwestycji notowanych na aktywnych rynkach ustala si ę w oparciu o 
bieżące oferowane ceny zakupu. W przypadku sk ładników aktywów finansowych, dla 
których nie ma aktywnego rynku (i w pr zypadku nienotowanych papierów warto ściowych), 
Unia Europejska okre śla wartość godziwą w oparciu o metody wyceny. Obejmuj ą one 
wykorzystanie niedawnych transakcji na warunkach rynkowych, odniesienie do innych 
analogicznych instrumentów, analiz ę zdyskontowanych przep ływów pieni ężnych, modele 
wyceny opcji oraz inne metody wyceny pows zechnie stosowane przez uczestników rynku.  
 
PL 30   PL W przypadku gdy nie mo żna w wiarygodny sposób wyceni ć wartości godziwej inwestycji w 
instrumenty kapita łowe, które nie s ą notowane na aktywnym rynku, inwestycje te wycenia si ę 
po koszcie pomniejszonym o utrat ę wartości. 
 
Utrata warto ści aktywów finansowych  
Na każdy dzień bilansowy Unia Europejska ocenia, czy istniej ą obiektywne dowody utraty 
wartości danego sk ładnika aktywów finansowych. Tylko i wy łącznie wtedy, gdy istniej ą 
obiektywne dowody utraty warto ści w związku z jednym lub wi ększą liczbą zdarzeń, które 
miały miejsce po pocz ątkowym uj ęciu składnika aktywów, oraz gdy zdarzenie (lub zdarzenia) 
będące przyczyn ą straty maj ą wpływ na szacunkowe przysz łe przepływy pieni ężne związane 
z danym sk ładnikiem aktywów, który mo żna w wiarygodny sposób oszacowa ć, następuje 
utrata warto ści danego sk ładnika aktywów finansowych i dokonywany jest odpis z tytu łu 
utraty warto ści. 
 
(i) Aktywa wykazywane po zamortyzowanym koszcie 
Jeżeli istniej ą obiektywne dowody utraty warto ści pożyczek i nale żności lub inwestycji 
utrzymywanych do terminu zapadalno ści wykazywanych po zamortyzowanym koszcie, kwot ę 
odpisu wycenia si ę jako różnicę między warto ścią bilansow ą składnika aktywów a warto ścią 
bieżącą szacunkowych przysz łych przep ływów pieni ężnych (z wy łączeniem przysz łych strat 
kredytowych, które nie zosta ły poniesione) dyskontowan ą według pierwotnej efektywnej 
stopy procentowej dla sk ładnika aktywów finansowych. Warto ść bilansowa sk ładnika 
aktywów jest zmniejszana, a kwota odpi su ujmowana jest w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Je żeli pożyczka lub inwestycja utrz ymywana do terminu zapadalno ści ma 
zmienne oprocentowanie, w celu wyceny odpisu z tytu łu utraty warto ści przyjmuje si ę stopę 
dyskontow ą odpowiadaj ącą bieżącej efektywnej stopie procentowej okre ślonej w umowie. 
Wartość bieżącą szacunkowych przysz łych przep ływów pieni ężnych z tytu łu 
zabezpieczonego sk ładnika aktywów finansowych oblicza si ę na podstawie przep ływów 
pieniężnych, które mog ą wynikać z zajęcia, pomniejszonych o koszty uzyskania i sprzeda ży 
zabezpieczenia, bez wzgl ędu na prawdopodobie ństwo zajęcia. Jeżeli w kolejnym okresie 
kwota odpisu z tytu łu utraty warto ści ulegnie zmniejszeniu oraz je żeli zmniejszenie to mo żna 
w obiektywny sposób powi ązać ze zdarzeniem maj ącym miejsce po uj ęciu utraty warto ści, 
uprzednio uj ęty odpis z tytu łu utraty warto ści odwraca si ę w rachunku wyniku 
ekonomicznego. 
 
(ii) Aktywa wykazywane w warto ści godziwej 
W przypadku inwestycji kapita łowych sklasyfikowanych jako dost ępne do sprzeda ży, 
podczas ustalania, czy nie nast ąpiła utrata warto ści papierów warto ściowych, nale ży wziąć 
pod uwag ę istotny lub trwa ły (dłużej trwający) spadek warto ści godziwej papierów 
wartościowych poni żej ich kosztu. Je żeli istniej ą tego rodzaju dowody dla aktywów 
finansowych dost ępnych do sprzeda ży, łączny odpis – wyceniany jako ró żnica między 
kosztem nabycia a bie żącą wartością godziwą, pomniejszony o wszelkie odpisy z tytu łu utraty 
wartości tego sk ładnika aktywów finansowych uj ęte uprzednio w rachunku wyniku 
ekonomicznego – usuwa si ę z kapita łu rezerwowego i ujmuje si ę w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Odpisów z tytu łu utraty warto ści instrumentów kapita łowych uj ętych w 
rachunku wyniku ekonomicznego nie odwraca si ę w rachunku wyniku ekonomicznego. Je żeli 
 
PL 31   PL w kolejnym okresie warto ść godziwa instrumentu d łużnego sklasyfikowanego jako dost ępny 
do sprzeda ży wzrośnie i jeżeli wzrost ten w obiektywny sposób mo żna powiązać ze 
zdarzeniem maj ącym miejsce po uj ęciu odpisu z tytu łu utraty warto ści, należy dokona ć 
odwrócenia odpisu z tytu łu utraty warto ści w rachunku wyniku ekonomicznego. 
 
1.5.6 Zapasy 
Zapasy nale ży wycenia ć według kosztu lub wed ług wartości netto mo żliwej do uzyskania, w 
zależności od tego, która z tych kwot jest ni ższa. Koszt ustala si ę z zastosowaniem metody 
FIFO („pierwsze wesz ło, pierwsze wysz ło”). Koszt wyrobów gotowych i produkcji w toku 
obejmuje koszty surowców, robocizny bezpo średniej, inne koszty, które mo żna bezpośrednio 
przypisać oraz powi ązane koszty produkcji (przy normalnej zdolno ści produkcyjnej). 
Możliwa do uzyskania warto ść netto stanowi szacunkow ą cenę sprzedaży w toku zwyk łej 
działalności gospodarczej pomniejszon ą o koszty realizacji i koszty sprzeda ży. Zapasy 
utrzymywane nieodp łatnie lub za stawk ę nominaln ą w celu dystrybucji wycenia si ę według 
kosztu lub aktualnego kosztu odtworzenia, w zale żności od tego, która z tych warto ści jest 
niższa. Aktualny koszt odtworzenia stanow i koszt, który Unia Europejska musia łaby ponie ść, 
aby nabyć składnik aktywów na dzie ń sprawozdawczy. 
 
1.5.7 Kwoty zaliczek 
Zaliczkowanie jest form ą płatności z wyprzedzeniem na rzecz beneficjenta, maj ącą na celu 
zapewnienie jego p łynności finansowej. Mo że być ono rozbite na szereg p łatności w okresie 
wskazanym w danej umowie w sprawie zaliczkowania. P łatność lub zaliczka podlega 
zwrotowi lub musi zosta ć wykorzystana na cele, na które by ła przeznaczona, w okresie 
wskazanym w umowie. Beneficjent, któr y nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, 
zobowiązany jest do zwrotu Unii Europejs kiej zaliczki przyznanej tytu łem zaliczkowania. 
Kwotę zaliczek zmniejsza si ę (całkowicie lub cz ęściowo) o zatwierdzone koszty 
kwalifikowalne i kwoty zwró cone, a kwota ta jest uj ęta jako koszt. 
 
Nierozliczone na koniec r oku kwoty zaliczek wycenia si ę według pierwotnej wyp łaconej 
kwoty pomniejszonej o: zwrócone kwoty, wykazane kwoty kwalifikowalne, szacunkowe 
kwoty kwalifikowalne nieroz liczone na koniec roku oraz obni żenia warto ści. 
 
Odsetki od zaliczek ujmuje si ę w chwili ich uzyskania zgodnie z przepisami odno śnej 
umowy. Szacunek dochodu z tytu łu naliczonych odsetek dokonywany jest na koniec roku w 
oparciu o najbardziej wiarygodne dane, a nast ępnie uwzgl ędniany jest w bilansie. 
 
1.5.8 Nale żności 
Należności wykazuje si ę w kwocie pocz ątkowej pomniejszonej o odpis z tytu łu utraty 
wartości. Odpisu z tytu łu utraty warto ści należności dokonuje si ę, gdy istniej ą obiektywne 
dowody na to, że Unia Europejska nie b ędzie w stanie odzyska ć wszystkich nale żnych kwot 
zgodnie z pierwotnymi warunka mi. Kwota odpisu stanowi ró żnicę między warto ścią 
bilansową składnika aktywów a warto ścią odzyskiwaln ą stanowi ącą wartość bieżącą 
spodziewanych przysz łych przep ływów pieni ężnych zdyskontowan ą według rynkowej stopy 
 
PL 32   PL procentowej obowi ązującej podobnych po życzkobiorców. Kwota odpisu ujmowana jest w 
rachunku wyniku ekonomicznego. Ujmowany jest równie ż ogólny odpis dla nierozliczonych 
nakazów odzyskania środków nieobj ętych jeszcze żadnym okre ślonym odpisem. W nocie 
1.5.14  poniżej przedstawiono bardziej szczegó łowe informacje dotycz ące podejścia do 
naliczonych przychodów uj ętych na koniec roku. 
 
1.5.9 Środki pieni ężne i inne aktywa pieni ężne 
Środki pieni ężne i inne aktywa pieni ężne to instrumenty finans owe, które definiuje si ę jako 
aktywa obrotowe. Obejmuj ą one środki pieni ężne w kasie, depozyty bankowe p łatne na 
żądanie, inne krótkoterminowe wysoce p łynne inwestycje o pierwotnym terminie 
zapadalno ści do trzech miesi ęcy oraz kredyty w rachunku bie żącym. 
 
1.5.10 Świadczenia pracownicze 
Zobowiązania emerytalne i rentowe 
Programy emerytalne Unii Europejskiej to programy okre ślonych świadczeń. Pracownicy 
wnoszą z wynagrodzenia jedn ą trzecią spodziewane go kosztu tych świadczeń, jednak 
zobowiązanie nie jest finansowane kapita łowo. Zobowi ązanie ujęte w bilansie w odniesieniu 
do programów emerytalnych okre ślonych świadczeń jest warto ścią bieżącą zobowiązań z 
tytułu określonych świadczeń na dzie ń bilansowy. Zobowi ązania z tytu łu określonych 
świadczeń obliczaj ą aktuariusze w oparciu o metod ę prognozowanych uprawnie ń 
jednostkowych. Warto ść bieżącą zobowiązania z tytu łu określonych świadczeń określa się, 
dyskontuj ąc szacunkowe przysz łe wypływy środków pieni ężnych w oparciu o stopy zwrotu z 
obligacji rz ądowych denominowanych w walucie, w której zostan ą wypłacone świadczenia, i 
których termin wykupu jest zbli żony do terminu realizacji powi ązanych zobowi ązań 
emerytalnych i rentowych. 
 
Zyski i straty aktuarialne wynikaj ące z korekt za łożeń aktuarialnych i zmian za łożeń 
aktuarialnych wykazuje si ę bezzwłocznie w rachunku wyniku ekonomicznego. Koszty 
przeszłego zatrudnienia wykazuje si ę bezzwłocznie w rachunku wyniku ekonomicznego, 
chyba że zmiany w programie emerytalnym uzale żnione są od utrzymania zatrudnienia 
pracowników przez okre ślony czas (okres gromadzenia uprawnie ń). W takim przypadku 
koszty przesz łego zatrudnienia amortyzuje si ę metodą liniową przez okres gromadzenia 
uprawnień. 
 
Świadczenia chorobowe po  okresie zatrudnienia 
Unia Europejska zapewnia swoim pracownikom świadczenia chorobowe poprzez zwrot 
kosztów leczenia. Stworzono odr ębny fundusz („RCAM”) na potrzeby bie żącej administracji. 
Z systemu korzystaj ą obecni pracownicy, emeryci, wdow y lub wdowcy oraz uprawnieni do 
ubezpieczenia cz łonkowie ich rodzin. Świadczenia przyznane osobom nieaktywnym 
zawodowo (emerytom, sierotom itp.) uznaje si ę za „świadczenia pracownicze po okresie 
zatrudnienia”. Z uwagi na charakter tych świadczeń niezbędne jest dokonanie oblicze ń 
aktuarialnych. Zobowi ązania ujęte w bilansie ustala si ę w podobny sposób jak zobowi ązania 
emerytalne i rentowe (zob. powy żej). 
 
PL 33   PL  
1.5.11 Rezerwy 
Rezerwy ujmuje si ę, gdy Unia Europejska zwi ązana jest prawnym lub zwyczajowo 
oczekiwanym zobowi ązaniem wobec osób trzecich w wyniku przesz łych zdarze ń, gdy 
prawdopodobie ństwo, że w celu realizacji zobowi ązania konieczne b ędzie zmniejszenie stanu 
środków, jest wi ększe niż prawdopodobie ństwo, że nie będzie to konieczne, oraz gdy kwoty 
można wiarygodnie oszacowa ć. Nie ujmuje si ę rezerw na przysz łe straty operacyjne. Kwot ę 
rezerwy ustala si ę poprzez najlepsze mo żliwe oszacowanie spodziewanych wydatków, które 
będą konieczne w celu  realizacji bie żącego zobowi ązania na dzie ń sprawozdawczy. W 
przypadkach, w których rezerwa odnosi si ę do zbioru wielu pozycji, przy szacunkowym 
określaniu kwoty zobowi ązania uwzgl ędnia się wszystkie mo żliwe wyniki oraz 
odpowiadaj ące im prawdopodobie ństwa (metoda „oczekiwanej warto ści”). 
 
1.5.12 Zobowi ązania finansowe 
Zobowiązania finansowe s ą klasyfikowane jako zobowi ązania finansowe w warto ści godziwej 
przez wynik finansowy lub zobowi ązania finansowe ujmowane po zamortyzowanym koszcie 
(zaciągnięte pożyczki). Zaci ągnięte pożyczki obejmuj ą pożyczki od instytucji kredytowych i 
zobowiązania potwierdzone certyfikatami. Zaci ągnięte pożyczki w uj ęciu początkowym 
wykazuje si ę w wartości godziwej, czyli w wysoko ści wpływów z tytu łu uzyskania po życzki 
(wartości godziwej otrzymanej zap łaty) po odliczeniu poniesiony ch kosztów transakcji, a 
następnie wykazuje si ę je po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metod ę efektywnej stopy 
procentowej; wszelkie ró żnice pomi ędzy wpływami (po odliczeniu kosztów transakcji) a 
wartością wykupu ujmuje si ę w rachunku wyniku ekonomicznego w okresie po życzkowym w 
oparciu o metod ę efektywnej stopy procentowej.  
 
Wykazuje si ę je jako zobowi ązania długoterminowe, z wyj ątkiem składników, których termin 
wymagalno ści przypada w terminie krótszym ni ż 12 miesi ęcy od dnia bilansowego. W 
przypadku po życzek udzielonych z po życzonych funduszy metody efektywnej stopy 
procentowej nie mo żna stosowa ć do udzielonych i zaci ągniętych pożyczek ze wzgl ędu na 
zasadę istotności. Poniesione przez Uni ę Europejsk ą koszty transakcji, którymi nast ępnie 
obciążono beneficjenta, s ą bezpośrednio ujmowane w rachunku wyniku ekonomicznego. 
 
Zobowiązania finansowe uj ęte w warto ści godziwej przez w ynik finansowy obejmuj ą 
instrumenty pochodne, o ile ich warto ść godziwa jest ujemna. S ą księgowane w taki sam 
sposób jak aktywa finansowe ujmowane w warto ści godziwej przez wynik finansowy; zob. 
nota 1.5.5 . 
 
1.5.13 Zobowi ązania bieżące 
Znacząca kwota zobowi ązań bieżących UE nie jest zwi ązana z zakupem towarów lub us ług i 
obejmuje niezap łacone kwoty roszcze ń z tytułu zestawie ń poniesionych wydatków od 
beneficjentów dotacji lub innych fo rm finansowania przez UE. S ą one wykazywane jako 
zobowiązania bie żące w wysoko ści kwoty stanowi ącej przedmiot roszczenia w chwili 
otrzymania zestawienia poniesionych wydatków, a, po weryfikacji, s ą zatwierdzane jako 
kwalifikowalne przez w łaściwe podmioty finansowe. Na tym etapie wyceniane s ą w 
wysokości zatwierdzonej i kw alifikowalnej kwoty. 
 
PL 34   PL Zobowiązania z tytu łu zakupu towarów i us ług ujmowane s ą w momencie otrzymania faktury 
w wysoko ści kwoty pocz ątkowej, a powi ązane koszty ujmowane s ą w momencie realizacji i 
akceptacji dostaw i us ług przez Uni ę Europejsk ą. 
 
1.5.14 Rozliczenia mi ędzyokresowe przychodów i kosztów 
Zgodnie z zasadami rachunkowo ści Unii Europejskiej transakcje i zdarzenia ujmuje si ę w 
sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego si ę odnoszą. Na koniec okresu 
obrachunkowego rozliczenia mi ędzyokresowe bierne kosztów s ą ujmowane w oparciu o 
szacowan ą kwotę zobowi ązań przypadaj ących na dany okres. Kalkulacji rozlicze ń 
międzyokresowych biernych kosztów dokonuje si ę zgodnie z wydanymi przez Komisj ę 
szczegółowymi wytycznymi operacyjnymi i praktycznymi, które maj ą gwarantowa ć, że 
sprawozdanie finansowe prawid łowo i rzetelnie przedstawia sytuacj ę. 
 
Również przychody ujmuje si ę w okresie, do którego si ę odnoszą. Na koniec roku, w 
przypadku gdy faktura nie zosta ła jeszcze wystawiona, a us ługa lub dostawa zosta ła 
zrealizowana przez UE lub w przypadku istnienia zobowi ązania umownego (tj. poprzez 
odniesienie do traktatu), w sprawo zdaniu finansowym ujmuje si ę naliczone przychody. 
 
Ponadto w przypadku gdy faktura zosta ła wystawiona, a us ługi lub dostawy nie zosta ły 
jeszcze zrealizowane, przychody uznaje si ę za przychody przysz łych okresów i ujmuje w 
kolejnym okresie obrachunkowym. 
 
1.6 RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 
 
1.6.1 Dochody 
Dochody o charakterze podatków i op łat 
Dochody te stanowi ą większość dochodów UE i obejmuj ą głównie podatki po średnie i 
bezpośrednie oraz zasoby w łasne. Poza podatkami Unia Europejska mo że równie ż 
otrzymywa ć płatności od innych osób, w postaci np. c ła, grzywny i darowizny. 
 
Zasoby w łasne oparte na DNB oraz zasoby w łasne oparte na VAT  
Dochody ujmuje si ę za okres, za który Unia Europejska wysy ła do państw członkowskich 
wezwanie do zap łaty należnych od nich sk ładek. Wykazywane s ą w wysoko ści „kwoty, do 
której wniesienia wezwano”. Poniewa ż zasoby oparte na VAT i DNB bazuj ą na szacunkach 
za dany rok bud żetowy, mo żna wprowadza ć do nich zmiany do czasu podania ostatecznych 
danych przez pa ństwa członkowskie. Wp ływ zmian w zakresie warto ści szacunkowych 
uwzględnia się przy ustalaniu nadwy żki lub deficytu netto za okres, w którym nast ąpiła 
zmiana. 
 
Tradycyjne zasoby w łasne 
 
PL 35   PL Należności i powiązane dochody ujmuje si ę w chwili otrzymania w łaściwego miesi ęcznego 
sprawozdania z rachunku A (obejmuj ącego pobrane c ła i nale żne gwarantowane i 
niekwestionowane kwoty) od pa ństw członkowskich. Na dzie ń sprawozdawczy dochody 
pobrane przez pa ństwa członkowskie za dany okres, lecz niewyp łacone jeszcze Unii 
Europejskiej, szacuje si ę i ujmuje jako naliczone przychody. Kwartalne sprawozdania z 
rachunku B (obejmuj ące cła niepobrane i niezabezpieczone, jak równie ż kwoty zabezpieczone 
zakwestionowane przez d łużnika) otrzymane od pa ństw członkowskich ujmuje si ę jako 
dochody pomniejszone o koszty poboru (25 %). Ponadto w rachunku wyniku ekonomicznego 
ujmuje się zmniejszenie warto ści w wysoko ści szacunkowych nieodzyskanych środków. 
 
Grzywny  
Dochód z tytu łu grzywien ujmuje si ę po podjęciu przez UE decyzji o na łożeniu grzywny i 
oficjalnym powiadomieniu o takiej decyzji jej adresata. W razie w ątpliwości co do 
wypłacalności przedsi ębiorstwa ujmuje si ę zmniejszenie warto ści należnej kwoty. Po 
podjęciu decyzji o na łożeniu grzywny, od daty powiadomienia d łużnicy mają dwa miesi ące 
na: 
– zaakceptowanie decyzji – wówczas zobowi ązani są do uiszczenia grzywny we 
wskazanym terminie, a kwota zostaje ostatecznie pobrana przez UE; lub na 
– odrzucenie decyzji — wówczas sk ładają odwołanie na mocy prawa UE.  
Jednak, nawet w wypadku z łożenia odwo łania, kwota g łówna grzywny musi zosta ć zapłacona 
we wskazanym terminie trzech miesi ęcy, poniewa ż skargi wniesione do Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści nie maj ą skutku zawieszaj ącego (art. 242 Traktatu WE) lub - w pewnych 
okoliczno ściach i za zgod ą księgowego Komisji - mo że zamiast tego przed łożyć gwarancj ę 
bankową na odnośną kwotę. 
 
Jeżeli przedsi ębiorstwo zaskar ży decyzję i dokona tymczasowej zap łaty grzywny, kwot ę 
ujmuje si ę jako zobowi ązane warunkowe. Jednak poniewa ż zaskarżenie decyzji UE nie ma 
skutku zawieszaj ącego, otrzymane środki pieni ężne wykorzystywane s ą w celu rozliczenia 
należności. Jeśli zamiast p łatności otrzymana zostanie gwarancja, grzywna pozostaje 
należnością. Jeśli wydaje si ę prawdopodobne, że Sąd nie wyda wyroku korzystnego dla UE, 
wówczas konieczne jest uj ęcie rezerwy na zwi ązane z tym ryzyko. W przypadku gdy 
przedłożona zosta ła gwarancja, nieuregulowane nale żności należy odpowiednio umorzy ć. 
Uzyskane przez Uni ę Europejsk ą skumulowane odsetki z ra chunków bankowych, na których 
zdeponowane by ły płatności, ujmuje si ę jako dochody i odpowiednio zwi ększa wszelkie 
zobowiązania warunkowe. 
 
Dochody pozapodatkowe 
Dochody ze sprzeda ży towarów i us ług ujmuje si ę, gdy znacz ące ryzyko oraz korzy ści 
wynikające z posiadania towarów zostaj ą przeniesione na kupuj ącego. Dochody zwi ązane ze 
świadczeniem us ług ujmuje si ę poprzez odniesienie do etapu realizacji tran sakcji na dzie ń 
sprawozdawczy. 
 
PL 36   PL  
Dochody i koszty z tytu łu odsetek 
Dochody i koszty z tytu łu odsetek ujmuje si ę w rachunku wyniku ekonomicznego w oparciu o 
metodę efektywnej stopy procentowej. Jest to  metoda obliczenia zamortyzowanego kosztu 
składnika aktywów lub zobowi ązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z 
tytułu odsetek przez dany okres. Obliczaj ąc efektywn ą stopę procentow ą Unia Europejska 
szacuje przep ływy środków pieni ężnych przy uwzgl ędnieniu wszystkich warunków 
umownych dotycz ących danego instrumentu finansowego (na przyk ład opcji wcze śniejszego 
rozliczenia), lecz nie bierze pod uwag ę przyszłych strat kredytow ych. W obliczeniach 
uwzględniane są wszystkie wynagrodzenia i op łaty zapłacone lub uzyskane przez strony 
umowy, które stanowi ą integraln ą część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz 
wszelkie inne premie lub dyskonta. 
 
Po odpisaniu sk ładnika aktywów finansowych lub grupy podobnych sk ładników aktywów 
finansowych z tytu łu utraty warto ści, dochody z tytu łu odsetek ujmuje si ę w oparciu o stop ę 
procentow ą, za pomoc ą której dyskontuje si ę przyszłe przepływy środków pieni ężnych w celu 
wyceny odpisu z tytu łu utraty warto ści. 
 
Dochody z tytu łu dywidend 
Dochody z tytu łu dywidend ujmuje si ę z chwilą powstania uprawnienia do otrzymania 
płatności. 
 
1.6.2 Wydatki 
Koszty pozapodatkowe wynikaj ące z zakupu towarów i us ług ujmuje si ę z chwilą realizacji i 
akceptacji dostaw przez Uni ę Europejsk ą. Wyceniane s ą po koszcie pocz ątkowym 
określonym w fakturze. Koszty niezwi ązane z podatkami i op łatami są charakterystyczne dla 
Unii Europejskiej i stanowi ą większość jej wydatków. Odnosz ą się do transferów na rzecz 
beneficjentów i mog ą obejmowa ć: wierzytelno ści, transfery na mocy umów oraz dotacje, 
składki i darowizny w dowolnej wysoko ści. 
 
Transfery ujmuje si ę jako koszty w okresie, w którym mia ły miejsce zdarzenia le żące u ich 
podstaw, pod warunkiem że przepisy (rozporz ądzenie finansowe, regulamin pracowniczy lub 
inne przepisy) dopuszczaj ą tego rodzaju transfer lub zosta ła podpisana umowa dopuszczaj ąca 
transfer, beneficjent spe łnia wszelkie kryteria kwalifikowalno ści oraz mo żliwe jest 
wiarygodne oszacowanie kwoty. 
 
Otrzymany wniosek o p łatność lub zestawienie poniesionych wydatków spe łniające kryteria 
ujmowania wykazywane s ą jako koszt w wysoko ści kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku 
poniesione koszty kwalifikowalne nale żne beneficjentom, lecz jeszcze niezg łoszone, wycenia 
i ujmuje si ę jako rozliczenia mi ędzyokresowe bierne. 
 
1.7 AKTYWA I ZOBOWI ĄZANIA WARUNKOWE 
 
PL 37   PL  
1.7.1 Aktywa warunkowe  
Składnik aktywów warunkowych to sk ładnik aktywów, którzy mo że powsta ć na skutek 
zdarzeń, które mia ły miejsce w przesz łości i którego istnienie zost anie potwierdzone dopiero 
w momencie wyst ąpienia lub niewyst ąpienia jednego lub wi ększej liczby niepewnych 
przyszłych zdarze ń, które nie w pe łni są zależne od Unii Europejskiej. Informacje o aktywach 
warunkowych ujawnia si ę, jeśli wpływ korzy ści ekonomicznych lub innych świadczeń jest 
prawdopodobny. 
 
1.7.2 Zobowi ązania warunkowe  
Zobowiązanie warunkowe to zobowi ązanie, które mo że powstać na skutek zdarze ń mających 
miejsce w przesz łości, i którego istnienie zostanie  potwierdzone dopiero w momencie 
wystąpienia lub niewyst ąpienia jednego lub wi ększej liczby niepewnych przysz łych zdarze ń, 
które nie w pe łni są zależne od Unii Europejskiej, lub obecne zobowi ązanie, które powstaje 
na skutek zdarze ń przeszłych, ale nie jest ujmowane w sprawozdaniu, poniewa ż: nie jest 
prawdopodobne, aby w celu realizacji zobowi ązania konieczny by ł wypływ środków 
zawierających w sobie korzy ści ekonomiczne lub świadczenia lub, w rzadkich przypadkach, 
gdy kwoty zobowi ązania nie mo żna wyceni ć wystarczaj ąco wiarygodnie. 
 
PL 38   PL 2. INFORMACJA  DODATKOWA  DO  BILANSU 
 
AKTYWA TRWA ŁE 
 
2.1 WARTO ŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE 
mln EUR 
Kwota  
  
Wartość bilansowa brutto na dzie ń 31 grudnia 2008 
r. 134 
Zwiększenia 39 
Zbycie (3) 
Przesunięcia między kategoriami aktywów 0 
Inne zmiany 1 
 
Wartość bilansowa brutto na dzie ń 31 grudnia 
2009 r.  171 
 
Umorzenie na dzie ń 31 grudnia 2008 r. 78 
Odpisy amortyzacyjne za rok 22 
Zbycie (1) 
Przesunięcia między kategoriami aktywów 0 
Inne zmiany 0 
 
Umorzenie na dzie ń 31 grudnia 2009 r.  99 
 
Wartość bilansowa netto na dzie ń 31 grudnia 
2009 r.  72 
Wartość bilansowa netto na dzie ń 31 grudnia 
2008 r.  56 
 
Kwoty te odnosz ą się przede wszystkim do oprogramowania komputerowego. 
 
2.2 RZECZOWE AKTYWA TRWA ŁE 
 
W niektórych krajach niemo żliwe jest wyodr ębnienie warto ści gruntu i warto ści budynku, 
ponieważ zakupiono je jako ca łość. Wartość gruntu, która nie podlega amortyzacji, b ędzie 
wyceniana oddzielnie tyl ko w przypadku, gdy stanie si ę to niezb ędne, przyk ładowo w 
związku z przysz łymi wydatkami na budow ę nowej nieruchomo ści lub częściową sprzedażą. 
 
Aktywa zwi ązane z europejskim systemem wspoma gania satelitarnego (EGNOS) uwzgl ędnia 
się w rzeczowych aktywach trwa łych na dzie ń 31 grudnia 2009 r. po przeniesieniu ich na 
rzecz Komisji w ci ągu 2009 r. Warto ść księgowa netto rzeczonych aktywów we 
 
PL 39   PL wspomnianym dniu wynosi 11 mln EUR (warto ść brutto 40 mln EUR pomniejszona o 
umorzenie w wysoko ści 29 mln EUR). 
 
PL 40   PL RZECZOWE AKTYWA TRWA ŁE 
 mln EUR  
Grunty i  Urządzenia i Meble i  Sprzęt Inne rzeczowe Leasing 
finansowy  Środki trwa łe 
w  OGÓŁEM  
budynki  wyposażenie środki 
transportu  komputerowy aktywa   budowie   
        
         
Wartość bilansowa brutto na dzie ń 31 grudnia 
2008 r.  3 902 368 205 466 151 2 621 122 7 835 
Zwiększenia  39 89 20 57 17 29 141 392 
Zbycie  (1) (15) (20) (56) (6) 0 0 (98) 
Przesunięcia między kategoriami aktywów  31 (2) 0 0 3 0 (32) 0 
Inne zmiany  1 20 10 8 17 5 0 61 
        
Wartość bilansowa brutto na dzie ń 31 grudnia 
2009 r.  3 972 460 215 475 182 2 655 231 8 190 
        
Umorzenie na dzie ń 31 grudnia 2008  r. 1 616 300 149 349 92 448  2 954 
Odpisy amortyzacyjne za rok  127 66 16 60 17 163  449 
Korekty amortyzacji  0 0 0 (2) 0 0  (2) 
Zbycie  (1) (13) (14) (52) (5) 0  (85) 
Przesunięcia między kategoriami aktywów  0 (1) 0 0 1 0  0 
Inne zmiany  0 3 4 4 3 1  15 
        
Umorzenie na dzie ń 31 grudnia 2009 r.  1 742 355 155 359 108 612  3 331 
        
WARTO ŚĆ BILANSOWA NETTO NA 
DZIEŃ  
31 GRUDNIA 2009 R.  2 230 105 60 116 74 2 043 231 4 859 
WARTOŚĆ BILANSOWA NETTO NA DZIE Ń 
31 GRUDNIA 2008 R.  2 286 68 56 117 59 2 173 122 4 881 
 
PL 41   PL  
 
PL 42   PL Opłaty pozostaj ące do zap łaty w zwi ązku z leasingiem finansowym lub podobnymi prawami ujmuje si ę w bilansie jako zobowi ązania długo- i 
krótkoterminowe (zob. równie ż noty 2.15 i 2.18.1 ). Dzieli si ę je na: 
Leasing finansowy  mln EUR  
 
Kwoty do zap łaty w przysz łości Wartość 
ogółem Przyszłe 
wydatki 
na 
aktywa   Wartość 
składnika 
aktywów 
 Amortyzacja Opis Skumulowe 
koszty (A)  
< 1 rok  > 1 rok > 5 lat  Zobowiązania 
ogółem (B)  A+B (C) A+B+C (E)Wartość 
bilansowa 
netto 
=A+B+C+E  
Grunty i budynki  785 51 257 1 465 1 773 2 558 61 2 619 (598) 2 021 
Inne rzeczowe aktywa 
trwałe 14 8 13 1 22 36 0 36 (14) 22 
Ogółem na dzie ń 
31.12.2009 r.  799 59 270 1 466 1 795 2 594 61 2 655 (612) 2 043 
Ogółem na dzie ń 
31.12.2008 r.  738 52 250 1 520 1 822 2 560 61 2 621 (448) 2 173 
 
 
PL 43   PL 2.3 INWESTYCJE D ŁUGOTERMINOWE 
   mln EUR
  Nota  31.12.2009 31.12.2008 
Udziały w jednostkach stowarzyszonych  2.3.1 382 278 
Udziały we wspólnych przedsi ębiorstwach  2.3.2 196 145 
Fundusz Gwarancyjny  2.3.3 1 240 1 091 
Aktywa dost ępne do sprzeda ży 2.3.4 561 564 
Inwestycje ogó łem  2 379 2 078 
 
Pozycja ta obejmuje inwestycje zr ealizowane w celu wspierania dzia łań UE. Obejmuje ona 
również aktywa netto Funduszu Gwarancyjnego. 
 
2.3.1 Udzia ły w jednostkach stowarzyszonych 
   mln EUR
  EFI ARTEMIS  „Czyste 
niebo"  Ogółem 
Stan na dzie ń 31 grudnia 2008 r.  278 0 0 278 
Nabycie  26 10 75 111 
Udział w nadwy żce / (deficycie) 
netto  (2) (3) (1) (6) 
Inne zmiany stanu kapita łu (1) 0 0 (1) 
Stan na dzie ń 31 grudnia 2009 r.  301 7 74 382 
 
Udział finansowy w jednostkach stowarzyszony ch wykazywany jest zgodnie z metod ą praw 
własności – dodatkowe informacje znajduj ą się w nocie 1.3. Następujące wartości bilansowe 
można przypisa ć UE w oparciu o procentowy udzia ł w jednostkach stowarzyszonych:  
   mln EUR
   31.12.2009 31.12.2008 
Aktywa   420 295 
Pasywa   (38) (17) 
Dochody   17 23 
Nadwyżka/(deficyt)   (6) 10 
 
Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI) 
Europejski Fundusz Inwestycyj ny (EFI) jest instytucj ą finansow ą Unii Europejskiej 
specjalizuj ącą się w inwestycjach kapita łowych podwy ższonego ryzyka oraz w gwarancjach 
na rzecz M ŚP. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. Komisja obj ęła udziały w kapitale zak ładowym 
EFI na łączną kwotę 861 mln EUR (z 2 940 mln EUR). Stanowi to 29,29 % kapita łu 
zakładowego EFI ogó łem. Komisja wp łaciła 20 %, w zwi ązku z czym pozosta łe saldo 
wkładów na poczet kapita łu, do których wniesienia jes zcze nie wezwano, wynosi 689 mln 
EUR – zob. równie ż nota 5.13.2 . Na mocy umowy mi ędzy Komisj ą a Europejskim Bankiem 
Inwestycyjnym (EBI) podpisanej w 2005 r. Komisja ma prawo do sprzeda ży w dowolnym 
terminie swoich udzia łów na rzecz EBI po cenie odpowiadaj ącej wycenie EFI podzielonej 
przez łączną liczbę wyemitowanych udzia łów. Wartość opcji sprzeda ży jest bliska zeru, 
ponieważ wzór użyty do okre ślenia ceny sprzeda ży udziałów jest podobny do wzoru u żytego 
 
PL 44   PL do określenia kapita łu własnego netto EFI. Udzia ły UE wyceniono na 29,29 % aktywów netto 
EFI, które na dzie ń 31 grudnia 2009 r. wynosi ły 301 mln EUR (w 2008 r.: 278 mln EUR), z 
czego 2 mln EUR odnosi si ę do wyniku za 2009 r. (strata). W 2009 r. otrzymano dywidend ę 
w wysoko ści 4 mln EUR za rok bud żetowy 2008. 
Wspólne inicjatywy technologiczne 
Partnerstwa publiczno-prywatne w postaci wspólnych inicjatyw technologicznych, które 
zrealizowano za po średnictwem wspólnych przedsi ębiorstw w rozumieniu art. 171 Traktatu, 
utworzono w celu wdra żania celów programu wzrost u gospodarczego i zatrudnienia 
zawartego w strategii lizbo ńskiej. Wspólne inicja tywy technologiczne s ą partnerstwami 
publiczno-prywatnymi utworzonymi na szczeblu europejskim, zajmuj ącymi si ę 
strategicznymi dziedzinami, w których kwestia bada ń i innowacji jest kluczowa dla 
konkurencyjno ści europejskiej gospodarki. Wspólne inicjatywy technologiczne, które s ą 
nowym elementem siódmego programu ramowego w zakresie bada ń i rozwoju 
technologicznego, s ą realizowane w celu wspierania prowadzonych na du żą skalę 
międzynarodowych projektów badawczych. Jednocz ą one partnerów z se ktora publicznego i 
prywatnego w pracy nad okre śleniem wspólnych celów o szerokim znaczeniu spo łecznym 
oraz pozwalaj ą łączyć środki finansowe i wiedz ę w celu realizowania tych celów. Wspólne 
inicjatywy technologiczne s ą nową metodą współpracy na rzecz osi ągania celów okre ślonych 
przez przywódców UE w strategii lizbo ńskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W 2009 r. 
rozpoczęto pierwsze trzy wspólne inicjatywy technologiczne: wspólne przedsi ębiorstwo 
ARTEMIS i wspólne przedsi ębiorstwo „Czyste niebo” opisane poni żej oraz Wspólne 
przedsiębiorstwo na rzecz realizacji wspólnej in icjatywy technologicznej w zakresie leków 
innowacyjnych, uznane za wspólne przedsi ębiorstwo i opisane w nocie 2.3.2 . Mimo że z 
prawnego punktu widzenia ARTEMIS i „Czyste niebo” s ą wspólnymi przedsi ębiorstwami, z 
punktu widzenia rachunkowo ści należy je traktowa ć jako jednostki stowarzyszone, gdy ż 
Komisja wywiera na nie znaczny wp ływ. 
 
Wspólne przedsi ębiorstwo ARTEMIS  
Jednostkę tę utworzono w celu wdro żenia wraz z sektorem pryw atnym wspólnej inicjatywy 
technologicznej w zakresie systemów wbudowanych. Udzia ł własnościowy Unii 
Europejskiej, reprezentowanej przez Komisj ę, na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosi 100 % lub 
7 mln EUR. Maksymalny indykatywny wk ład UE wynosi 420 mln EUR. 
 
Wspólne przedsi ębiorstwo „Czyste niebo” 
Celem tej jednostki jest przyspieszenie prac dotycz ących opracowania, zatwierdzania i 
demonstracji w UE czystych technol ogii transportu lotniczego, a zw łaszcza stworzenie 
całkowicie innowacyjnego systemu tran sportu lotniczego, który pozwoli łby zmniejszy ć 
oddziaływanie transportu lotniczego na środowisko. Udzia ł własnościowy Unii Europejskiej, 
reprezentowanej przez Komisj ę, na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosi 99,41 % lub 74 mln 
EUR. Maksymalny indykatywny wk ład UE w to przedsi ębiorstwo wynosi 800 mln EUR. 
 
2.3.2 Udzia ły we wspólnych przedsi ębiorstwach 
 mln EUR
 
PL 45   PL  WPG  SESAR ITER  ILI Ogółem 
Stan na dzie ń 31.12.2008 r.  0 103 42 0 145 
Nabycie  0 28 39 81 148 
Udział w wyniku 
finansowym netto  0 (51) (46) 0 (97) 
Stan na dzie ń 31.12.2009 r.  0 80 35 81 196 
 
Udział finansowy we wspólnych przedsi ębiorstwach wykazywany jest zgodnie z metod ą praw 
własności – dodatkowe informacje znajduj ą się w nocie 1.3. Następujące wartości bilansowe 
można przypisa ć UE w oparciu o procentowy udzia ł we wspólnych przedsi ębiorstwach: 
 
PL 46   PL  
   mln EUR
   31.12.2009 31.12.2008 
Aktywa trwa łe  48 0 
Aktywa obrotowe   192 154 
Zobowiązania długoterminowe   0 0 
Zobowiązania krótkoterminowe   (44) (9) 
Dochody   72 37 
Koszty   (169) (93) 
 
Wspólne przedsi ębiorstwo Galileo (WPG) w likwidacji 
Wspólne przedsi ębiorstwo Galileo (WPG) zosta ło postawione w stan likwidacji pod koniec 
2006 r. i proces ten trwa nadal. Na koniec roku warto ść aktywów netto WPG w likwidacji 
wyniosła 0 EUR. Poniewa ż jednostka ta w 2009 r. nie prowadzi ła działalności i była w stanie 
likwidacji, nie odnotowano przy chodów ani kosztów. Warto ść inwestycji na dzie ń 31 grudnia 
2009 r. (i 31 grudnia 2008 r.) wynosi ła 0 EUR (inwestycja w wysoko ści 585 mln EUR 
pomniejszona o udzia ł w skumulowanej stracie w wysoko ści 585 mln EUR). 
 
Organ Nadzoru Europejskiego GNSS, agencja UE utworzona w 2004 r. i obj ęta 
skonsolidowanym sprawozdaniem UE, pierwotnie przej ęła odpowiedzialno ść od WPG w dniu 
1 stycznia 2007 r. W zwi ązku z wej ściem w życie rozporz ądzenia (WE) nr 683/2008 Komisja 
przejęła od Organu Nadzoru Europejskiego GNSS rol ę zarządzającego programem nad 
europejskimi programami GNSS. Przeniesienie tych dzia łań i zadań z zakresu obowi ązków 
Organu Nadzoru Europejskiego GNSS na Komisj ę nastąpiło w dniu 1 stycznia 2009 r.  
 
Wspólne przedsi ęwzięcie SESAR 
To wspólne przedsi ęwzięcie ma na celu zapewnienie mode rnizacji europejskiego systemu 
zarządzania ruchem lotniczym oraz szybkie wdro żenie centralnego planu zarz ądzania ruchem 
lotniczym w Europie, poprzez skoordynowanie  i skoncentrowanie wszystkich dzia łań 
badawczo-rozwojowych z tej dziedziny w UE.  Na dzień 31 grudnia 2009 r. Komisja posiada 
87,4 % lub 80 mln EUR (w 2008 r.  103 mln EUR) udzia łów własnościowych w 
przedsięwzięciu SESAR.  Łączny (indykatywny) wk ład UE przewidziany dla SESAR (od 
2007 do 2013 r.) wynosi 700 mln EUR. 
 
Międzynarodowa Organizacja Energii Termoj ądrowej ITER (organizacja ITER)  
Organizacja ITER obejmuje UE oraz Chiny, Indie, Rosj ę, Koreę, Japonię i Stany 
Zjednoczone. Organizacj ę ITER utworzono w celu zarz ądzania obiektami ITER, zach ęcania 
laboratoriów, innych instytucji  oraz personelu uczestnicz ącego w programach badawczo-
rozwojowych cz łonków w dziedzinie energii termoj ądrowej do wykorzystywania obiektów 
ITER, podejmowania dzia łań w celu pozyskania spo łecznego zrozumienia i akceptacji dla 
energii termoj ądrowej oraz wszelkich innych dzia łań niezbędnych do osi ągnięcia 
wyznaczonych celów.   
 
PL 47   PL  
Przekazywany za po średnictwem wspólnego przedsi ęwzięcia „Fusion for Energy” wk ład UE 
(Euratom) na rzecz organi zacji ITER zawiera tak że wkłady państw członkowskich i 
Szwajcarii. Łączny wkład jest z prawnego punktu wi dzenia traktowany jako wk ład Euratomu 
na rzecz orga nizacji ITER; pa ństwa członkowskie i Szwajcaria nie posiadaj ą udziałów 
własnościowych w organizacji ITER. Ze wzgl ędu na prawne posiadanie udzia łów we 
wspólnym przedsi ęwzięciu jakim jest organizac ja ITER, UE musi uj ąć ten udzia ł w swoim 
skonsolidowanym sprawozdaniu. 
Na dzień 31 grudnia 2009 r. Euratom posiada 47 % lub 35 mln EUR (w 2008 r. 42 mln EUR) 
udziałów własnościowych w przedsi ęwzięciu ITER. Łączny (indykatywny) wk ład Euratomu 
przewidziany na rzecz ITER (od 2007 do 2041 r.) wynosi 7 649 mln EUR. 
 
Wspólna inicjatywa technologiczna w zakresie leków innowacyjnych (ILI) 
Wspólne przedsi ębiorstwo ILI, trzeci ą wspólną inicjatyw ę technologiczn ą, zapoczątkowano w 
2009 r. Wspiera ona przedkonkurencyjne prace badawczo-rozwojowe w bran ży 
farmaceutycznej w pa ństwach cz łonkowskich i krajach st owarzyszonych, aby zwi ększyć 
inwestycje w badania w sektorze biofarmaceutycznym oraz dzia ła na rzez zaanga żowania 
małych i średnich przedsi ębiorstw (M ŚP) w prowadzone przez ni ą działania.  Udział 
własnościowy Unii Europejskiej, reprezentowanej przez Komisj ę, na dzień 31 grudnia 2009 
r., wynosi 99,1 % lub 81 mln EUR. Maksymalny indykatywny wk ład UE do dnia 31 grudnia 
2017 r. wynosi 1 mld EUR. 
 
2.3.3 Fundusz Gwarancyjny 
Aktywa netto Funduszu Gwarancyjnego  mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Aktywa dost ępne do sprzeda ży 1 050 887 
Środki pieni ężne i inne aktywa pieni ężne 191 205  
Aktywa ogó łem 1 241 1 092 
Zobowiązania ogó łem (1) (1) 
Aktywa netto  1 240 1 091 
 
Fundusz Gwarancyjny dla dzia łań zewnętrznych dotyczy po życzek gwarantowanych przez 
UE na podstawie decyzji Rady, w szczególno ści pożyczek udzielanych przez Europejski 
Bank Inwestycyjny (EBI) poza Uni ą Europejsk ą oraz po życzek udzielanych w ramach 
pomocy makrofinansowej (po życzek MFA), jak równie ż pożyczek Euratomu poza Uni ą 
Europejsk ą. Jest to d ługoterminowy instrument s łużący pokryciu niesp łaconych po życzek 
objętych gwarancj ą UE, zatem mo żna go traktowa ć jako inwestycj ę długoterminow ą. 
Świadczy o tym fakt, że prawie 76 % aktywów dost ępnych do sprzeda ży ma zapadalno ść od 1 
do 10 lat. Środki funduszu pochodz ą z wpłat z budżetu ogólnego UE, stanowi ących 9 % 
kapitałowej warto ści operacji, wp ływów z odsetek od zainwestowanych środków funduszu 
oraz kwot odzyskanych od zalegaj ących ze sp łatami dłużników, w odniesieniu do których 
fundusz musia ł już uruchomi ć gwarancj ę. Każda roczna nadwy żka zostaje zwrócona do 
budżetu ogólnego UE, w którym zostanie uj ęta w specjalnej pozycji w zestawieniu 
dochodów.  
 
PL 48   PL  
UE ma obowi ązek przewidzie ć rezerwę gwarancyjn ą na pożyczki dla pa ństw trzecich. 
Rezerwa ta jest przeznaczona na pokrycie potrzeb Funduszu Gwaranc yjnego oraz, w razie 
potrzeby, uruchomionych gwarancji przekraczaj ących kwot ę dostępną w funduszu, tak aby 
tymi kwotami mo żna było obciążyć budżet. Rezerwa w wysoko ści 1 472 mln EUR 
odpowiada kwocie docelowej w wysoko ści 9 % kwoty po życzek pozostaj ących do sp łaty na 
dzień 31 grudnia 2009 r. Aktywa netto funduszu na dzie ń 31 grudnia 2009 r. wynosi ły 1 240 
mln EUR. Ró żnica między aktywami netto a kwot ą kapitału rezerwowego odpowiada kwocie 
w wysoko ści 232 mln EUR podlegaj ącej zapłacie z bud żetu UE do funduszu. Zmiany 
wartości godziwej portfela d łużnych papierów warto ściowych dost ępnych do sprzeda ży 
wykazano w kapitale w łasnym w 2009 r. w kwocie wysoko ści 16 mln EUR (w 2008 r.: 15 
mln EUR). 
 
2.3.4 Aktywa dost ępne do sprzeda ży 
W pozycji tej ujmuje si ę inwestycje i udzia ły zakupione, aby pomóc beneficjentom rozwija ć 
działalność gospodarcz ą. 
Aktywa d ługoterminowe dost ępne do sprzeda ży  mln EUR
 EBOR  RCO  Uruchamianie 
ETF EFSE  Inne Ogółem 
Stan na dzie ń 
31.12.2008 r.  157 204 133 67 3 564 
Nabycie  0 11 52 26 19 108 
Likwidacja / wycofanie  0 (26) (4) 0 0 (30) 
Nadwyżka/ (deficyt) z 
aktualizacji wyceny 
przeniesiona(-y) do kapitału własnego
 0 (14) (14) 3 0 (25) 
Ujemne ró żnice kursowe 0 (42) 0 0 0 (42) 
Odpisy z tytu łu utraty 
wartości 0 (1) (13) 0 0 (14) 
Stan na dzie ń 
31.12.2009 r.  157 132 154 96 22 561 
 
Europejski Bank Odbudo wy i Rozwoju (EBOR )  
Kapitał EBOR wynosi 20 mld EUR, z czego 3 % zosta ło objęte przez Komisj ę. Na dzie ń 
bilansowy kwota, do której wniesienia w ezwano, wynosi ła 157 mln EUR i zosta ła opłacona w 
całości. Nieuregulowane p łatności związane z kapita łem, do którego wniesi enia nie wezwano, 
wynoszą 443 mln EUR (zob. tak że nota 5.13.1).  Ponieważ EBOR nie jest notowany na żadnej 
giełdzie oraz w zwi ązku z ograniczeniami umownymi zawartymi w jego akcie za łożycielskim 
odnoszącymi się, między innymi, do sprzeda ży udziałów kapita łowych ograniczonej do 
kosztów nabycia i zarezerwowanej wy łącznie dla obecnych udzia łowców, udzia ł Komisji 
wycenia si ę po kosztach pomniejszonych o wszelkie odpisy aktualizuj ące z tytu łu utraty 
wartości. 
 
Transakcje zwi ązane z kapita łem podwy ższonego ryzyka (RCO) 
 
PL 49   PL W ramach transakcji zwi ązanych z kapita łem podwy ższonego ryzyka po średnicy finansowi 
otrzymują kwoty na finansowanie inwestycji kapita łowych. S ą one finansowane w ramach 
europejskiej polityki s ąsiedztwa, a zarz ądza nimi Europejski Bank Inwestycyjny. 
 
Pozostałe inwestycje  
Najbardziej znacz ące kwoty dotycz ą programu na rzecz wzrostu i zatrudnienia oraz programu 
MAP i programu CIP, nadzor owanych przez EFI i promuj ących tworzenie i finansowanie 
rozpoczynaj ących dzia łalność MŚP poprzez inwestycje w odpowiednich specjalistycznych 
funduszach kapita łu podwyższonego ryzyka (154 mln EUR). Uj ęto także kwotę 96 mln EUR 
powiązaną z Europejskim Funduszem na rzecz Europy Po łudniowo-Wschodniej (EFSE), 
mającym struktur ę spółki inwestycyjnej o zmiennym kapitale (SICAV). G łównym celem 
EFSE jest przyspieszenie  rozwoju gospodarczego i zwi ększenie dobrobytu w Europie 
Południowo-Wschodniej poprzez sta łe zapewnienie dodatkowych środków na finansowanie 
rozwoju poprzez lokalnych po średników finansowych. W 2009 r. dodano now ą inwestycj ę w 
kwocie wysoko ści 19 mln EUR dotycz ącą funduszu na rzecz efektywno ści energetycznej w 
Europie Po łudniowo-Wschodniej. 
 
2.4 PO ŻYCZKI 
W pozycji tej uj ęto kwoty po życzek nale żne Unii Europejskiej, o okresie sp łaty powy żej 
jednego roku. 
 mln EUR
 Nota  31.12.2009 31.12.2008 
Pożyczki udzielone z bud żetu UE oraz przez EWWiS  2.4.1 169 179 
Pożyczki udzielone z po życzonych środków  2.4.2 10 595 3 386 
Razem po życzki   10 764 3 565 
 
PL 50   PL 2.4.1 Po życzki udzielone z bud żetu Unii Europejskiej oraz przez EWWiS w likwidacji 
 mln EUR
 Pożyczki na 
specjalnych 
warunkach  EWWiS w likwidacji  Ogółem 
Ogółem na dzie ń 31.12.2008 r.  150 29 179 
Kwoty sp łacone  (19) (5) (24) 
Zmiany warto ści bilansowej  12 2 14 
Ogółem na dzie ń 31.12.2009 r.  143 26 169 
 
Pożyczki na specjalnych warunkach 
Pozycja ta obejmuje po życzki na specjalnych warunkach z preferencyjnym oprocentowaniem 
udzielane w ramach wspó łpracy z pa ństwami trzecimi. Dla ws zystkich kwot okres 
wymagalno ści przypada pó źniej niż 12 miesi ęcy od dnia bilansowego. Efektywne stopy 
procentowe tych po życzek wynosz ą od 7,73 % do 12,36 %. 
 
Pożyczki na budownictwo czynszowe udzielone przez EWWiS w likwidacji (EWWiS) 
Pożyczki na budownictwo czynszowe to po życzki udzielone przez EWWiS z jej w łasnych 
środków zgodnie z art. 54 i 54 ust. 2 Traktatu EWWiS. Po życzki te zosta ły udzielone ze sta łą 
stopą oprocentowania na poziomie 1 % i tym samym uwa ża się je za po życzki z 
preferencyjnym oprocentowaniem. Ef ektywne stopy procentowe tych po życzek wynosz ą 
2,806 % - 22,643 %. Ze wzgl ędów praktycznych i przy uwzgl ędnieniu istotno ści za warto ść 
godziwą tych po życzek na dzie ń zawarcia transakcji przyjmuje si ę cenę transakcji, 
niezależnie od preferencyjne go oprocentowania. 
 
2.4.2 Po życzki udzielone z po życzonych środków 
    mln EUR
 Pożyczki 
MFA  Pożyczki 
Euratomu  Pomoc na 
wsparcie 
bilansu 
płatniczeg
o EWWiS 
w likwidacji  Ogółem 
Ogółem na dzie ń 
31.12.2008 r. Nowe pożyczki 
Kwoty sp łacone 
Różnice kursowe 
Zmiana warto ści 
bilansowej
 663 
25 
(95) 
0 
(6) 494 
7 
(11) 
(1) 
(5) 2 004 
7 200 
0 0 
99 338 
0 
(88) 
16 
(5) 3 499 
7 232 
(194) 
15 
83 
Ogółem na dzie ń 
31.12.2009 r.  587 484 9 303 261 10 635 
Wymagalne < 1 roku  40 0 0 0 40 
Wymagalne > 1 roku  547 484 9 303 261 10 595 
 
 
PL 51   PL Pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej (MFA) 
Pomoc makrofinansowa jest opartym na za łożeniach politycznych instrumentem finansowym 
niewiązanej i nieokre ślonej pomocy w ramach wsparcia bilansu p łatniczego lub wsparcia 
budżetowego dla partnerskich pa ństw trzecich geograficznie blis kich terytorium UE. Pomoc 
ta przyjmuje form ę średnio- b ądź długoterminowych po życzek lub dotacji, albo stanowi 
formę pośrednią pomiędzy nimi, i zasadniczo s łuży uzupełnieniu finansowania zapewnianego 
w ramach wspieranego przez MFW programu zmian i reform. Komisja nie otrzyma ła 
gwarancji osób trzecich na te po życzki, lecz s ą one obj ęte gwarancjami Funduszu 
Gwarancyjnego (zob. nota 2.3.3 ). 
 
PL 52   PL Pożyczki Euratomu 
Euratom jest jednostk ą prawną UE reprezentowan ą przez Komisj ę Europejsk ą. Udziela on 
państwom cz łonkowskim po życzek na finansowanie projektów inwestycyjnych w pa ństwach 
członkowskich powi ązanych z produkcj ą przemysłową energii elektrycznej w elektrowniach 
jądrowych oraz z przemys łowymi urz ądzeniami cyklu paliwowego. Udziela on tak że 
pożyczek państwom trzecim z przeznaczeniem na podnoszenie poziomu bezpiecze ństwa i 
wydajności elektrowni j ądrowych oraz urz ądzeń jądrowego cyklu paliwowego — 
działających bądź powstających.  
W związku z tymi po życzkami Komisja otrzyma ła gwarancje na kwot ę 481 mln EUR (w 
2008 r.: 486 mln EUR) od por ęczycieli b ędących osobami trzecimi. 
 
Pożyczki na wsparcie bilansu p łatniczego 
Instrument wsparcia bilansu p łatniczego jest opartym na za łożeniach politycznych 
instrumentem finansowym, który przywrócono w celu zapewnienia średnioterminowego 
wsparcia finansowego pa ństwom cz łonkowskim UE podczas obecnego kryzysu 
gospodarczego i finansowego. Umo żliwia on udzielanie po życzek państwom cz łonkowskim, 
które maj ą trudności lub s ą poważnie zagro żone trudno ściami z bie żącym bilansem 
płatniczym lub przep ływem kapita łu Z tego instrumentu mog ą korzystać wyłącznie państwa 
członkowskie, które nie przyj ęły euro. Dozwolona maksymalna łączna kwota po życzek 
wynosi 50 mld EUR; po życzki te obj ęte są gwarancjami z bud żetu ogólnego UE. 
W okresie od listopada 2008 r. do ko ńca 2009 r. udzielono po życzek na kwot ę 14,6 mld EUR. 
Pożyczki na wsparcie finansowe bilansu p łatniczego w wysoko ści 6,5 mld EUR udzielono 
Węgrom, z czego 2 mld EUR wyp łacono w 2008 r., a termin zapadalno ści przypada w 
grudniu 2011 r. Dalsze 3,5 mld EUR wyp łacono w 2009 r. (terminy zapadalno ści: listopad 
2014 r. oraz kwiecie ń 2016 r.). W 2009 r. udzielono Łotwie pożyczki na wsparcie bilansu 
płatniczego w wysoko ści 3,1 mld EUR, z czego 2,2 mld EUR wyp łacono w 2009 r. (terminy 
zapadalno ści przypadaj ą w kwietniu 2014 r. i styczniu 2015 r.), a 0,5 mld EUR wyp łacono w 
marcu 2010 r. (termin zapadalno ści: maj 2019 r.). W 2009 r. udost ępniono tak że 5 mld EUR 
na rzecz Rumunii, z czego 1,5 mld EUR wyp łacono w 2009 r. (termin zapadalno ści: stycze ń 
2015 r., a kolejny 1 mld EUR wyp łacono w marcu 2010 r. (termin zapadalno ści: maj 2019 r.). 
Pożyczki EWWiS w likwidacji  
W pozycji tej uj ęto przede wszystkim udzielone przez EWWiS w likwidacji po życzki z 
pożyczonych funduszy zgodnie z art. 54 i 56 Traktatu EWWiS, jak równie ż trzy nienotowane 
dłużne papiery warto ściowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) jako 
substytut zap łaty od d łużnika zalegaj ącego ze sp łatami. Wspomniane d łużne papiery 
wartościowe będą utrzymywane do up łynięcia ostatecznego terminu ich zapadalno ści (2017 r. 
i 2019 r.), tak aby pokry ć koszty obs ługi powi ązanych zaci ągniętych pożyczek. Zmiany 
wartości bilansowej odpowiadaj ą zmianom naros łych odsetek, z doliczeniem amortyzacji 
rocznej zap łaconych premii i kosztów transakcji ponie sionych w momencie jej zawarcia, 
obliczonych zgodnie z metod ą efektywnej stopy procentowej.  
 
Efektywne stopy procentowe (wyra żone jako przedzia ł stóp procentowych) przedstawia ły się 
następująco: 
 
PL 53   PL Pożyczki  31.12.2009 31.12.2008  
Pomoc makrofinansowa (MFA)  0,9625 %-4,54 % 3,022 %-5,29 %
Euratom  1,071 %-5,76 % 3,428 % -5,76 %
Bilans płatniczy  3,125 %-3,625 % 3,25 %
EWWiS w likwidacji  0,346 %-5,8103 % 3,072 %-5,8103 % (*)
(*) wyższe granice warto ści dotycz ą pożyczek ze sta łą stopą procentow ą objętych swapem 
procentowym 
 
PL 54   PL 2.5 ZALICZKOWANIE D ŁUGOTERMINOWE 
 
Okres ściągalności lub wykorzystania zaliczkowania d ecyduje o tym, czy wykazywane jest 
ono w aktywach jako zaliczkowanie krótkoterminowe czy d ługoterminowe. Wykorzystanie 
jest okre ślane w porozumieniu dotycz ącym danego projektu. Wszystkie sp łaty lub 
wykorzystanie o terminie wymagalno ści krótszym ni ż dwanaście miesi ęcy od dnia 
sprawozdawczego wykazuje si ę jako zaliczkowanie krótkoterminowe, a zatem jako aktywa 
obrotowe. Saldo jest d ługoterminowe. 
ZALICZKOWANIE OGÓ ŁEM  mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Zaliczkowanie d ługoterminowe (zob. ni żej) 39 750 29 023 
Zaliczkowanie krótkoterminowe (zob. nota 2.9) 9 077 10 262 
Zaliczkowanie ogó łem  48 827 39 285 
 
Gwarancje otrzymane w zwi ązku z zaliczkowaniem 
Są to gwarancje, których Unia Europejska  wymaga w niektórych przypadkach od 
beneficjentów przy wyp łacie płatności zaliczkowych (przy zalicz kowaniu). W przypadku tego 
rodzaju gwarancji wykazuje si ę dwie warto ści – „warto ść nominaln ą” i „warto ść bieżącą”. W 
przypadku „warto ści nominalnej” zdarzenie generuj ące jest zwi ązane z istnieniem gwarancji. 
W przypadku „warto ści bieżącej” zdarzeniem generuj ącym gwarancji jest p łatność z tytułu 
zaliczkowania lub pó źniejsze rozliczenia. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. „warto ść nominalna” 
gwarancji otrzymanych w zwi ązku z zaliczkowaniem wynosi ła 936 mln EUR.  „Wartość 
bieżąca” tych gwarancji wynosi ła 724 mln EUR. Na dzie ń 31 grudnia 2008 r. warto ści te 
wynosiły odpowiednio 968 mln EUR i 769 mln EUR. Ró żnica ta w istocie stanowi 
zabezpieczenie p łatności zaliczkowych, które zosta ły rozliczone i uj ęte w kosztach, lecz które 
być może będą musiały zostać odzyskane w przysz łości. 
 
Niektóre kwoty w ramach zaliczkowania wyp łacone w ramach siódmego programu 
ramowego w zakresie bada ń i rozwoju technologicznego (7. PR) s ą w istocie pokrywane z 
Funduszu Gwarancyjnego dla Uczestników (PGF) – na dzie ń 31 grudnia 2009 r. kwota 
wypłaconego zaliczkowania wynosi ła 2,7 mld EUR. Jest to instrument ukierunkowany na 
wzajemne korzy ści, ustanowiony w celu zabezpieczenia ryzyka finansowego ponoszonego 
przez UE i uczestników w trakcie realizacji dzia łań pośrednich w ramach 7. PR, przy czym 
jego kapita ł oraz odsetki stanowi ą zabezpieczenie wykonania. Wszyscy uczestnicy dzia łań 
pośrednich maj ących posta ć dotacji (a zatem zaliczkowania w ksi ęgach Komisji) wnosz ą 
wkład stanowi ący 5 % łącznego wk ładu UE na poczet kapita łu tego funduszu na okres 
trwania dzia łania. Uczestnicy s ą właścicielami PGF, a UE (reprezentowana przez Komisj ę) 
działa jako ich przedstawici el wykonawczy. Po zako ńczeniu danego dzia łania pośredniego 
uczestnicy odzyskuj ą w całości swój wk ład wniesiony na poczet kapita łu, chyba że PGF 
poniesie straty spowodowane niewype łnieniem przez beneficjentów swoich zobowi ązań; w 
takim przypadku uczestnicy odzyskuj ą co najmniej 80 % swojego wk ładu. Fundusz 
Gwarancyjny dla Uczestników zabezpiecza  interesy finansowe zarówno UE, jak i 
uczestników. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. uczestnicy wnie śli łącznie na rzecz PGF kwot ę 561 
mln EUR (w 2008 r.: 274 mln EUR) – zob. tak że nota 11.  
 
 
PL 55   PL  
ZALICZKOWANIE D ŁUGOTERMINOWE   mln EUR
Rodzaj zarz ądzania  31.12.2009 31.12.2008 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane  1 148 1 351 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane  486 275 
Zarządzanie zdecentralizowane  347 90 
Zarządzanie dzielone  37 199 26 764 
Zarządzanie wspólne  568 543 
Realizowane przez inne instytucje i agencje  2 0 
Zaliczkowanie d ługoterminowe ogó łem  39 750 29 023 
 
Najznaczniejsze kwoty zaliczkowania d ługoterminowego odnosz ą się głównie do dzia łań 
strukturalnych na okres programowania 2007-2013: Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Spo łecznego (EFS), Europejskiego 
Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszar ów Wiejskich (EFRROW), Funduszu Spójno ści i 
Europejskiego Funduszu Rybackiego. Poniewa ż wiele z tych projektów ma charakter 
długoterminowy, powi ązane z nimi zaliczki s ą dostępne przez okres d łuższy niż jeden rok. 
Tym samym takie kwoty zaliczek wykazuje si ę j a k o  a k t y w a  d ługoterminowe. Kwota 
powyższego zaliczkowania d ługoterminowego, za któr ą UE jest uprawniona do 
otrzymywania odsetek od benefi cjentów, wynosi 1 607 mln EUR. 
 
Zwiększenie, jakie mia ło miejsce w 2009 r., jest spowodowane g łównie wyp łaceniem na 
rzecz państw członkowskich trzeciej transz y zaliczkowania na łączną kwotę 5 mld EUR: 2,6 
mld EUR na Fundusz Spójno ści, 1,8 mld EUR na EFRR i 0,6 ml n na EFS. Ponadto na rzecz 
każdego programu dokonano ze wzgl ędu na kryzys gospodarczy p łatności w ramach pakietu 
środków naprawczych dodatkowo na łączną kwotę 6,2 mld EUR: 3,9 mld EUR na rzecz 
Funduszu Spójno ści i EFRR oraz 2,3 mld EUR na EFS. Zwi ększenie kwot dotycz ących 
zarządzania zdecentralizowanego jest zwi ązane głównie z kwotami zaliczek wyp łaconych 
krajom kandyduj ącym w zwi ązku z programami w ramach IPA. 
 
2.6 NALE ŻNOŚCI DŁUGOTERMINOWE 
 mln EUR  
 31.12.2009 31.12.2008 
Należne od państw członkowskich  26 24 
Pożyczki personelu EWWiS  10 13 
Inne 2 2 
Gwarancje i zabezpieczenia  17 6 
Ogółem 55 45 
 
Kwoty, które maj ą być otrzymane od pa ństw członkowskich, odnosz ą się do kwot nale żnych 
EWWiS w likwidacji od by łych krajów przyst ępujących. 
 
PL 56   PL AKTYWA OBROTOWE  
 
2.7 ZAPASY 
 mln EUR  
 31.12.2009 31.12.2008 
Materiały naukowe  62 73 
Inne 15 12 
OGÓŁEM 77 85 
 
Zapasy obejmuj ące wyposa żenie naukowe s ą w posiadaniu i pod zarz ądem Wspólnego 
Centrum Badawczego. Wi ększą część stanowią zapasy materia łów odniesienia, j ądrowych i 
niejądrowych, zlokalizowane w Geel. Zapasy te maj ą charakter strategiczny i s ą utrzymywane 
w celu zapewnienia zdolno ści reakcji na nieprzewidziane przysz łe zapotrzebowanie w 
sytuacjach kryzysowych. Inne zapasy obejmuj ą zapasy na potrzeby projektu EGNOS, zapasy 
publikacji przechowywane lub zarz ądzane przez Urz ąd Publikacji oraz zapasy szczepionek. 
 
2.8 INWESTYCJE KRÓTKOTERMINOWE 
 
Na inwestycje krótkoterminowe sk ładają się dostępne do sprzeda ży aktywa finansowe, które 
są nabywane z uwagi na ich rentowno ść lub zwrot z takiej inwestycji, b ądź w celu 
ustanowienia okre ślonej struktury aktywów lub dodatkowego źródła płynności, i tym samym 
mogą być sprzedane w przypadku konieczno ści zwiększenia p łynności bądź zmian stóp 
procentowych. W 2008 r. w ramach tej pozycji wykazywano tak że aktywa finansowe 
przeznaczone do obrotu na kwot ę w wysoko ści 7 mln EUR. 
Aktywa dost ępne do sprzeda ży mln EUR
 EWWiS w 
likwidacji  Inne Ogółem 
Stan na dzie ń 31.12.2008 r.  1 464 82 1 546 
Nabycie  560 255 815 
Zbycie i wycofanie  (573) (32) (605) 
Korekta do zamortyzowanego kosztu  (1) 0 (1) 
Zmiana warto ści bilansowej  8 3 11 
Nadwyżka z aktualizacji wyceny 
przeniesiona do kapita łu własnego  25 0 25 
Stan na dzie ń 31.12.2009 r.  1 483 308 1 791 
 
Jeśli chodzi o EWWiS w likwidacji,  wszystkie inwestycje dost ępne do sprzeda ży stanowi ą 
dłużne papiery warto ściowe denominowane w euro i noto wane na aktywnych rynkach. Na 
dzień 31 grudnia 2009 r. d łużne papiery warto ściowe (wycenione w warto ści godziwej), 
których ostateczny termin zapadalno ści przypada w 2010 r., opiewa ły na kwot ę 242 mln EUR 
(w 2008 r.: 126 mln EUR). 
 
PL 57   PL Zwiększenie innych kwot jest spowodowane nabyciem nowych sk ładników przez mechanizm 
finansowania oparty na podziale ryzyka (1 95 mln EUR) oraz Instrument Gwarancji 
Kredytowych dla Projektów TEN-T (LGTT) (60 mln EUR). 
 
 
 
PL 58   PL 2.9 ZALICZKOWANIE KRÓTKOTERMINOWE 
  mln EUR
Rodzaj zarz ądzania  31.12.2009 31.12.2008 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane  2 924 3 055 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane  1 990 930 
Zarządzanie zdecentralizowane  700 326 
Zarządzanie dzielone  2 550 5 304 
Zarządzanie wspólne  832 608 
Realizowane przez inne instytucje i agencje  81 39 
Zaliczkowanie krótkoterminowe ogó łem  9 077 10 262 
 
Duży spadek zaliczkowania krótkoterminowego wynika z faktu, że w przypadku dzia łań 
strukturalnych w ramach zarz ądzania dzielonego niektóre z finansowanych projektów s ą w 
fazie zako ńczenia (programy dotycz ące lat 2000-2006), natomiast w przypadku nowych 
projektów (programów dotycz ących lat 2007-2013) trzeci ą ratę zaliczek wyp łacono w 2009 r., 
lecz ujęto ją w aktywach d ługoterminowych – zob. wyja śnienie w nocie 2.5. Wzrost stanu 
prefinansowania krótkoterminowego w ramach po średniego zarz ądzania scentralizowanego 
jest spowodowany przeniesieniem dzia łań z Komisji na nowe agencje wykonawcze, g łównie 
w dziedzinie badawczo-rozwojowej. Kwota zaliczkowania krótkot erminowego, od której 
Unia Europejska jest uprawniona do otrzym ywania odsetek od beneficjentów, wynosi 4 629 
mln EUR. 
 
2.10 NALE ŻNOŚCI KRÓTKOTERMINOWE 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Pożyczki krótkoterminowe  216 114 
Należności bieżące 4 519 6 128 
Należności różne  16 23 
Naliczone dochody i rozliczenia 
międzyokresowe czynne  3 912 5 655 
Ogółem 8 663 11 920 
 
2.10.1 Po życzki krótkoterminowe 
Na kwoty te sk ładają się pożyczki udzielone w kwocie 41 mln EUR z terminem zapadalno ści 
upływającym w okresie krótszym ni ż 12 miesięcy od dnia bilansowego (40 mln EUR dotyczy 
pożyczek MFA, zob. nota 2.4). W pozycji tej znajduj ą się również lokaty terminowe EWWiS 
w likwidacji. 
Lokaty terminowe  mln EUR  
 Ogółem 
Stan na dzie ń 31.12.2008 r.  0 
Zwiększenie  174 
Kwoty naros łe 1 
Stan na dzie ń 31.12.2009 r.  175 
 
PL 59   PL  
 
PL 60   PL 2.10.2 Nale żności bieżące 
 mln EUR
31.12.2009 31.12.2008 Grupa  
Kwota brutto  Odpis 
aktualizacyj
ny Wartość netto Kwota brutto  Odpis 
aktualizacyjn
y Wartość 
netto  
Klienci  277 (76) 201 243 (79) 164 
Grzywny  3 370 (133) 3 237 4 590 (96) 4 494 
Państwa 
członkowskie  2 198 (1 191) 1 007 2 576 (1 204) 1 372 
Inne 76 (2) 74 111 (13) 98 
Ogółem 5 921 (1 402) 4 519 7 520 (1 392) 6 128 
 
Klienci 
Pozycja ta obejmuje nakazy odzyskania środków uj ęte na dzie ń 31 grudnia 2009 r. jako 
ustalone nale żności do odzyskania, które jeszcze nie zosta ły ujęte w innych pozycjach 
bilansowych po stronie aktywów.  
 
Grzywny 
Kwoty, które maj ą być odzyskane w zwi ązku z grzywnami na łożonymi przez Komisj ę, 
wynoszą 3 370 mln EUR. W odniesieniu do te j kwoty zastosowano odpis w wysoko ści 133 
mln EUR. Zwi ększenie tego odpisu t łumaczy si ę faktem, że niektóre nowe na łożone grzywny 
– w kontek ście kryzysu gospodaczo-fi nansowego - nie mog ły być pokryte za pomoc ą 
płatności tymczasowych ani gwarancji bankowych. Ponadto w przypadku niektórych 
grzywien tocz ą się nadal post ępowania uproszczone przez Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej. Do dnia 31 grudnia 2009 r. otrzymano gwarancje na łączną kwotę 2 952 mln 
EUR (w 2008 r.: 2 403 mln EU R ) w stosunku do tych nale żności, z zaznaczeniem, że osoba, 
na którą nałożono grzywn ę, chce się odwołać od decyzji o jej na łożeniu. Nale ży zauważyć, że 
z wyżej wymienionej kwoty kwota 290 mln EUR nie by ła wymagalna na dzie ń 31 grudnia 
2009 r.  
Należności od państw członkowskich 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Należności — EFRG  
Należności — EFRG 627 684 
Odpis aktualizacyjny (350)  (392)  
Ogółem 277 292 
VAT zap łacony i podlegaj ący odzyskaniu od pa ństw członkowskich 38 36 
Zasoby w łasne    
Zapisane na rachunku A 89 97 
Zapisane na odr ębnym rachunku 1 260 1 260 
Odpis aktualizacyjny (841) (812) 
Inne 25  16  
Ogółem 533 561 
Inne nale żności od państw członkowskich  159 483 
Ogółem 1 007 1 372 
 
PL 61   PL  
 
PL 62   PL – Należności — EFRG 
W pozycji tej wykazano kwoty nale żne od beneficjentów EFRG na dzie ń 31 grudnia 2009 r., 
na podstawie kwot zadeklarowa nych i potwierdzonych przez pa ństwa członkowskie na dzie ń 
15 października 2009 r., pomniejszone o 20 % kwoty, które pa ństwa członkowskie mog ą 
zatrzymać na pokrycie kosztów administracyjnych. Nale żności powsta łe w okresie po 
zadeklarowaniu tych kwot do 31 grudnia 2009 r. podlegaj ą oszacowaniu. Komisja dokonuje 
także oszacowania warto ści umorzenia w odniesieniu do kwot nale żnych od beneficjentów, 
których odzyskanie jest ma ło prawdopodobne. Fakt, że dokonuje si ę takiej korekty, nie 
oznacza, że Komisja odst ępuje od odzyskania tych kwot w przysz łości. 
– Zasoby w łasne 
Należy zaznaczy ć, że państwa członkowskie mog ą zatrzyma ć tytułem kosztów poboru 25 % 
tradycyjnych zasobów w łasnych, w zwi ązku z czym powy ższe dane liczbowe uwzgl ędniają to 
odliczenie. W oparciu o szacunki przes łane przez pa ństwa członkowskie umorzenie w 
wysokości 841 mln EUR odliczono od pozycji „nale żności od państw członkowskich”. Nie 
oznacza to jednak, że Komisja odst ępuje od odzyskania kwot obj ętych tą korektą wartości. 
– Inne należności od państw członkowskich 
Inne nale żności od państw członkowskich obejmuj ą 72 mln EUR odzyskanych wydatków 
oraz zaliczki EFRG w wysoko ści 8 mln EUR, podczas gdy w 2008 r. kwoty te wynosi ły 
odpowiednio 120 mln EUR oraz 244 mln EUR. 
 
2.10.3 Naliczone dochody i rozliczenia mi ędzyokresowe czynne 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Naliczone dochody  3 655 5 402 
Rozliczenia mi ędzyokresowe czynne  230 223 
Inne 27 30 
Ogółem 3 912 5 655 
 
W pozycji tej najwi ększą kwotę stanowią naliczone dochody w wysoko ści 3 655 mln EUR. 
 mln EUR
Naliczone dochody  31.12.2009 31.12.2008 
Zasoby w łasne 2 209 2 576 
Dochody przeznaczone na rolnictwo - listopad i 
grudzień 940 1 261 
Restrukturyzacja sektora cukru 0 911 
EFRG:  niewykonane decyzje dotycz ące korekty 
w ramach zgodno ści rozlicze ń 0 368 
Fundusz Spójno ści i Fundusz Rozwoju 
Regionalnego:  korekty finansowe 404 146 
Europejski Fundusz Rybacki 0 32 
Inne naliczone dochody 102 108 
Naliczone dochody ogó łem 3 655 5 402 
 
PL 63   PL W pozycji „inne naliczone dochody” uj ęto głównie dochody z tytu łu odsetek za zw łokę, 
naliczone odsetki bankowe oraz nalicz one odsetki uzyskane z kwot wyp łaconych tytu łem 
zaliczkowania.  
Ujęto w niej ponadto rozliczenia mi ędzyokresowe czynne wynosz ące ogółem 230 mln EUR, z 
czego główne kwoty to spodziewane p łatności w wysoko ści 53 mln EUR wyp łacane w 
ramach umów dwustronnych z pa ństwami trzecimi dotycz ących rybo łówstwa, 36 mln EUR 
na szkoły europejskie, 44 mln EUR na w ynajem biur, 22 mln EUR na przebudow ę biur oraz 
kwota 17 mln EUR odsetek z tytu łu leasingu/najmu środków trwa łych. 
 
2.11 ŚRODKI PIENI ĘŻNE I INNE AKTYWA PIENI ĘŻNE 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Środki pieni ężne o nieograniczonej mo żliwości 
dysponowania:    
Rachunki – administracje finansowe i banki centralne
 10 958 15 039 
Rachunki bie żące 1 967 1 415 
Rachunki pomocnicze typu imprest  42 35 
Przesunięcia (środki pieni ężne w drodze)  9 26 
Depozyty krótkoterminowe i inne aktywa 
pieniężne 1 486  1 456  
Ogółem 14 462 17 971 
Środki pieni ężne o ograniczonej mo żliwości 
dysponowania  8 910 5 753 
Ogółem 23 372 23 724 
 
2.11.1 Środki pieni ężne o nieograniczonej mo żliwości dysponowania 
W pozycji „ środki pieni ężne o nieograniczonej mo żliwości dysponowania” uj ęto wszelkie 
środki UE znajduj ące się na rachunkach w poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich i 
państwach EFTA (administracja finans owa lub bank centralny), jak równie ż na rachunkach 
bieżących, rachunkach pomocniczych typu impre st, depozytach krótkoterminowych oraz 
rachunkach środków podr ęcznych ( petty cash ). 
 
Niższy stan pozycji „rachunki - administracje fi nansowe i banki central ne” wynika z faktu, że 
- na podstawie bud żetu koryguj ącego 10/2009 - na pocz ątku roku 2010 r. zwrócono 
państwom cz łonkowskim kwot ę 3,5 mld EUR w porównaniu z kwot ą 6,6 mld EUR w 
ubiegłym roku. Odpowiednie zobowi ązanie wykazane jest w zobowi ązaniach 
krótkoterminowych – zob. równie ż nota 2.18.2  poniżej. Na saldo gotów kowe na koniec roku 
wpływają także niewykorzystane jeszcze środki gotówkowe z dochodu przeznaczonego na 
określony cel w kwocie 2,7 mld EUR (w 20 08 r.: 5,1 mld EUR), które nie mog ą być 
zwrócone pa ństwom cz łonkowskim, oraz 1,4 mld EUR (w 2008 r.: 1,7 mld EUR) zatrzymane 
celem pokrycia środków na p łatności przeniesionych na 2010 r. Nadwy żka budżetowa w 
wysokości 2,3 mld EUR równie ż musi zosta ć zwrócona pa ństwom cz łonkowskim poprzez 
odliczenie od kwot nale żnych za 2010 r. 
 
PL 64   PL  
Kwoty wykazane jako depozyty krótkoterminowe odnosz ą się głównie do kwot zarz ądzanych 
w imieniu UE przez powierników w celu wdra żania określonych programów finansowanych z 
budżetu UE. 
 
2.11.2 Środki pieni ężne o ograniczonej mo żliwości dysponowania 
Środki pieni ężne o ograniczonej mo żliwości dysponowania odnosz ą się do kwot otrzymanych 
w związku z grzywnami na łożonymi przez Komisj ę, w odniesieniu do których post ępowanie 
jest w toku. Znajduj ą się one na specjalnych rac hunkach depozytowych, które 
wykorzystywane s ą wyłącznie do tego celu. 
 
 
PL 65   PL ZOBOWI ĄZANIA D ŁUGOTERMINOWE 
 
2.12 ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Świadczenia emerytalne i rentowe dla personelu 33 316 32 867 
Świadczenia emerytalne i rentowe dla osób 
nienależących do personelu  663 696 
Wspólny program ubezpiecze ń zdrowotnych  3 263 3 993 
Ogółem 37 242 37 556 
 
2.12.1 Świadczenia emerytalne i rentowe dla personelu 
Zgodnie z art. 83 regulaminu pracowniczego świadczenia przewidziane w pracowniczym 
systemie emerytalno-rentowym (PSE O: system emerytalno-rentowy urz ędników 
europejskich) pokrywane s ą z budżetu UE. System ten nie jest finansowany, ale pa ństwa 
członkowskie wspólnie gwarantuj ą wypłacenie takich świadczeń zgodnie ze skal ą 
ustanowion ą w odniesieniu do finansowania tych wydatków. Ponadto urz ędnicy ponosz ą 
jedną trzecią kosztów d ługoterminowego finansowania tego  systemu emerytalno–rentowego, 
wnosząc obowiązkową składkę. Kwotę tej składki poddaje si ę corocznemu przegl ądowi i w 
razie potrzeby aktualiz uje, aby zagwarantowa ć, że składki te (obecnie 11,3 % wynagrodzenia 
podstawowego) s ą wystarczaj ące do sfinansowania corocznie je dnej trzeciej praw nabytych w 
danym roku.  
 
Zobowiązania w ramach systemu emerytalno-re ntowego wyceniono na podstawie danych 
dotyczących liczby obj ętych nim pracowników i pracowników emerytowanych na dzie ń 31 
grudnia 2009 r. oraz na podstawie obowi ązujących na ten dzie ń zasad okre ślonych w 
regulaminie pracowniczym. Wycena ta uwzgl ędniała świadczenia emerytalne, rentowe i 
pośmiertne (ró żne rodzaje świadczeń emerytalnych i rentowych oraz renty inwalidzkie). 
Została ona przeprowadzona w oparciu o metody okre ślone w IPSAS 25 (a zatem zgodnie z 
12. zasad ą rachunkowo ści). Zgodnie z wy żej wymienionym standardem rachunkowo ści 
pracodawca zobowi ązany jest do aktuarialnej wyceny swoich zobowi ązań, przy 
uwzględnieniu zarówno świadczeń umownych w ci ągu aktywnego życia zawodowego 
pracowników oraz prognozowanych podwy żek wynagrodze ń. Metoda wyceny aktuarialnej 
stosowana w celu obliczenia tej pozycji zobowi ązań to tzw. metoda prognozowanych 
uprawnień jednostkowych (ang. projected unit credit method ).  
 
Do wyceny zastosowano nast ępujące podstawowe za łożenia aktuarialne na dzie ń wyceny:
  
  
Założenia aktuarialne 31.12.2009 31.12.2008 
Nominalna stopa dyskontowa  4,5 % 3,9 % 
Spodziewana stopa inflacji  2,5 % 1,8 % 
Rzeczywista stopa dyskontowa 2,0% 2,1 % 
Prawdopodobie ństwo zawarcia ma łżeństwa: mężczyzna/kobieta 84 %/38 % 84 %/38 % 
Ogólny wzrost wynagrodze ń/rewaloryzacja świadczeń 
emerytalno-rentowych 0 % 0,3 % 
 
PL 66   PL  
W obliczeniach wykorzystano tabel ę z 2008 r. zawieraj ącą dane dotycz ące długości życia 
międzynarodowych urz ędników s łużby cywilnej. Przej ście na emerytur ę powinno mie ć 
miejsce w czasie, gdy urz ędnik korzysta z pe łni praw, z uwzgl ędnieniem redukcji z tytu łu 
wcześniejszego przej ścia na emerytur ę oraz ustalonych w Barcelonie zach ęt do późniejszego 
przechodzenia na emerytur ę, nie później jednak ni ż w wieku 65 lat. Kwoty brutto rent i 
emerytur oraz dodatków rodzinnych oblicz ono na podstawie przepisów regulaminu 
pracowniczego. 
 
Zobowiązania obejmuj ą uprawnienia uprzednio zdefin iowane dla wymienionych poni żej 
osób: 
(1) personel czynnie zatrudniony na dzie ń 31 grudnia 2009 r. we wszy stkich instytucjach i 
agencjach obj ętych systemem emerytalno-rentowym; 
(2) personel znajduj ący się w sytuacji odroczenia, tj. pr acownicy, którzy czasowo b ądź 
ostatecznie zaprzestali pracy w instytucjach, pozostawiaj ąc swoje prawa emerytalne i 
rentowe w systemie emerytalno-rentowym (wy łącznie pracownicy legitymuj ący się co 
najmniej dziesi ęcioletnim sta żem pracy); 
(3) byli urzędnicy i inni pracownicy na emeryturze; 
(4) byli urzędnicy i inni pracownicy na rencie; 
(5) byli urzędnicy i inni pracownicy na rencie inwalidzkiej; 
(6) osoby pobieraj ące rentę pośmiertną (wdowy lub wdowcy, sieroty, osoby pozostaj ące 
na utrzymaniu). 
 
Najważniejsze zmiany stanu od dnia 31 grudnia 2008 r. by ły następujące: 
 mln EUR
Zmiana stanu zobowi ązań emerytalno-rentowych  Kwota  
Zobowiązania emerytalno-rentowe brutto na dzie ń 
31.12.2008 r. | 36 495 
Koszty świadczeń 1 360 
Koszty odsetek 1 456 
Wypłacone świadczenia (1 035) 
Zyski aktuarialne (1 248) 
Zmiany zwi ązane z zatrudnieniem nowych 
pracowników 187 
Zobowiązania emerytalno-rentowe brutto na dzie ń 31 
grudnia 2009 r. |  37 215 
Pod uwag ę należy wziąć następujące istotne fakty: 
– zobowiązania aktuarialne bru tto wyceniono na kwot ę 37 215 mln EUR na dzie ń 
31 grudnia 2009 r. (w 2008 r.: 36 495 mln EUR). Oprócz tego nale ży uwzględnić 
 
PL 67   PL wpływ wskaźnika koryguj ącego w wysoko ści 1 079 mln EUR (w 2008 r.: 1 277 
mln EUR). Podatki nale żne od beneficjentów odlicza si ę od łącznych zobowi ązań 
brutto w celu uzyskania zobowi ązań netto wykazywanych w bilansie (podatek 
odlicza si ę od płatności emerytur i rent i zapisuje jako dochód UE w roku 
płatności). A zatem zobowi ązania netto (zobowi ązania brutto pomniejszone o 
podatki) na dzie ń 31 grudnia 2009 r. oszacowano na kwot ę 33 316 mln EUR. 
– Liczba osób obj ętych pracowniczym systemem emerytalno-rentowym wzros ła o 
5 082 osób. Wzrost ten dotyczy g łównie pracowników zat rudnionych na czas 
określony, pracowników kontraktowych, asystentów pos łów do PE – ostatni ą 
grupę włączono do systemu po raz pierwszy. 
 
2.12.2 Świadczenia emerytalne i rentowe dla osób nienale żących do personelu 
Pozycja ta obejmuje zobowi ązania powi ązane z zobowi ązaniami emerytalno-rentowymi 
wobec cz łonków i by łych członków Komisji, Trybuna łu Sprawiedliwo ści (oraz S ądu), 
Trybunału Obrachunkowego, Sekretarzy Generalnyc h Rady, Europejskiego Rzecznika Praw 
Obywatelskich, Europejskiego Inspektora Ochrony Danych oraz S ądu do spraw S łużby 
Publicznej Unii Europejskiej. W pozycji tej uj ęto równie ż zobowiązanie powi ązane ze 
świadczeniami emerytalno-rentowymi dla niektórych pos łów do Parlamentu Europejskiego. 
 
PL 68   PL 2.12.3 Wspólny program ubezpiecze ń zdrowotnych 
Dokonuje si ę również wyceny w celu oszacowania zobowi ązań UE z tytu łu składek do 
wspólnego programu ubezpiecze ń zdrowotnych na rzecz emer ytowanych pracowników. Te 
zobowiązania brutto wyceniono na 3 535 mln EUR. Aby otrzyma ć kwotę netto od tej kwoty 
zobowiązań brutto odejmuje si ę wartość aktywów programu, która wynosi ła 272 mln EUR. 
Obliczenia uwzgl ędniają aktywnych zawodowo urz ędników i emerytów z ró żnych instytucji i 
agencji UE oraz ich rodziny, akty wnych zawodowo i emerytowanych cz łonków Komisji, 
Trybunału Obrachunkowego, Trybuna łu Sprawiedliwo ści, Rady, Europejskiego Inspektora 
Ochrony Danych i Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Stopa dyskontowa i 
ogólny wzrost wynagrodze ń wykorzystane w obliczeniach s ą takie same jak te wykorzystane 
przy wycenie świadczeń emerytalno-rentowych (zob. powy żej). Zyski aktuarialne wynikaj ące 
ze zmian za łożeń aktuarialnych s ą głównymi przyczynami nieznacznego zmniejszenia si ę 
stanu zobowi ązań. 
 mln EUR
Zmiana stanu zobowi ązań w ramach wspólnego 
programu ubezpiecze ń zdrowotnych  Kwota  
Zobowiązania brutto na dzie ń 31 grudnia 2008 r. 4 248 
Koszty zwyk łe 168 
Koszty odsetek 169 
Wypłacone świadczenia (85) 
Zyski aktuarialne (965) 
Zobowiązania brutto na dzie ń 31 grudnia 2009 r. 3 535 
Minus aktywa programu (272) 
Zobowiązania netto na 31 grudnia 2009 r.  3 263 
 
2.13 REZERWY D ŁUGOTERMINOWE 
   mln EUR
 31.12.2008 Dodatkowe 
rezerwy  Niewykorzy
stane 
odwrócone 
kwoty  Kwoty 
wykorzysta
ne Kwoty 
przesunięte 
do/z rezerw 
krótkotermi
nowych  Zmiana w 
szacunkach31.12.2009 
Sprawy 
sądowe  421 54 (50) (12) 0 0 413 
Likwidacja 
obiektów jądrowych
 819 0 0 0 (22) 111 908 
Finansowe  12 67 0 0 (3) 0 76 
Inne 89 45 (12) (37) (13) 0 72 
Ogółem 1 341 166 (62) (49) (38) 111 1 469 
 
Sprawy s ądowe 
 
PL 69   PL W pozycji tej przedstawiono szacowane kwoty, które prawdopodobnie b ędzie nale żało 
wypłacić po 2010 r. w zwi ązku z tocz ącymi się sprawami s ądowymi. Najwi ększa kwota (409 
mln EUR) dotyczy tocz ących się spraw sądowych na dzie ń 31 grudnia 2009 r. w zwi ązku z 
korektami finansowymi dotycz ącymi wydatków z EFRG i innych spraw s ądowych 
dotyczących wydatków rolnych. 
 
Likwidacja obiektów j ądrowych 
W 2008 r. zespó ł niezależnych ekspertów przeprowadzi ł aktualizacj ę swojej analizy z 2003 r. 
w celu ustalenia szacunkowych kos ztów likwidacji obiektów j ądrowych WCB oraz programu 
zarządzania odpadami. Po zrewidowaniu koszty te oszacowano na 1 222 mln EUR 
(poprzednio 1 145 mln EUR). Na ich podstawie uj ęto stosown ą rezerwę w sprawozdaniu 
finansowym. Zgodnie ze zasadami rachunkowo ści UE rezerwa ta jest indeksowana 
wskaźnikiem inflacji, a nast ępnie dyskontowana do warto ści bieżącej netto. Na dzie ń 31 
grudnia 2009 r. kwota przeznaczona na rezerw ę ogółem wynios ła zatem 930 mln EUR, 
podzielona na kwoty, których wyp łacenie spodziewane jest w 2010 r. (22 mln EUR) i w 
kolejnych latach (908 mln EUR). Z uwagi na  przewidywany czas trwania programu (oko ło 30 
lat) należy zaznaczy ć, że dane szacunkowe nie s ą pewne i że ostateczny koszt mo że różnić się 
od obecnie uj ętej kwoty. 
 
Rezerwy finansowe 
W ramach systemu por ęczeń dla MŚP z 1998 r., systemu por ęczeń dla MŚP z 2001 r. i 
systemu por ęczeń dla MŚP z 2007 r. w ramach programu CIP, Europejski Fundusz 
Inwestycyjny (EFI) jest upowa żniony do udzielania gwarancji we w łasnym imieniu, ale na 
rzecz i na odpowiedzialno ść Komisji. Istniej ą jednak ograniczenia dotycz ące ryzyka 
finansowego powi ązanego z wykorzystanymi i niewykorzystanymi gwarancjami. Na dzie ń 
bilansowy rezerwy finansowe odpowiadaj ą w przypadku obydwu wspomnianych systemów 
zobowiązaniom p łatniczym wobec po średników finansowych pomniejszonym o 
zapotrzebowania na p łatności netto zg łoszone do tego dnia. D ługoterminowe rezerwy 
finansowe s ą dyskontowane do ich warto ści bieżącej netto. 
 
Inne rezerwy 
Znaczna cz ęść tej kwoty dotyczy szacowanych wk ładów UE na rzecz ró żnych państw 
członkowskich w ramach funduszu nadz wyczajnego na schorzenia zwierz ąt w przypadku 
pojawienia si ę określonych chorób zwierz ąt i opiewa na kwot ę 60 mln EUR (w 2008 r.: 101 
mln EUR) podzielon ą na kwoty, których wyp łacenie spodziewane jest w 2010 r. (25 mln 
EUR) i w kolejnych latach (35 mln EUR). 
 
2.14 DŁUGOTERMINOWE ZOBOWI ĄZANIA FINANSOWE 
 
2.14.1 Zaci ągnięte pożyczki 
 
PL 70   PL  mln EUR
Nazwa  31.12.2008 Nowe 
pożyczki  Zwroty  Różnice 
kursowe  Zmiana 
wartości 
bilansowej  31.12.2009 
Pomoc 
makrofinansowa  663 25 (95) - (6) 587 
Bilans płatniczy  2 004 7 200 - - 99 9 303 
EURATOM  494 7 (11) (1) (5) 484 
EWWiS w 
likwidacji  282 - (67) 18 (8) 225 
Ogółem 3 443 7 232 (173) 17 80 10 599 
 
Zobowiązania z tytu łu zaciągniętych pożyczek w podziale na d ługo- i 
krótkoterminowe  mln EUR
Zaciągnięte pożyczki  Termin 
zapadalno ści< 1 rokuTermin zapadalno ści > 1 
roku  Ogółem na dzie ń 
31.12.2009 r.  
Pomoc makrofinansowa  40 547 587 
Bilans płatniczy  - 9 303 9 303 
EURATOM  - 484 484 
EWWiS w likwidacji  - 225 225 
Ogółem 40 10 559 10 599 
W pozycji tej uj ęto pożyczki zaci ągnięte przez Uni ę Europejsk ą o okresie sp łaty powy żej 
jednego roku. Zaci ągnięte pożyczki obejmuj ą zobowiązania potwierdzone certyfikatami, 
opiewające na kwot ę 10 324 mln EUR (w 2008 r.:  3 131 mln EUR).  Zmiany warto ści 
bilansowej odpowiadaj ą zmianom naliczonych odsetek, doliczaj ąc w przypadku EWWiS w 
likwidacji zaci ągnięte pożyczki, amortyzacj ę roczną wszelkich znacz ących kosztów transakcji 
poniesionych w momencie ich zawar cia i obliczonych zgodnie z metod ą efektywnej stopy 
procentowej.  Efektywne stopy procentowe (wyra żone jako przedzia ł stóp procentowych) 
przedstawia ły się następująco: 
Zaciągnięte pożyczki  31.12.2009 31.12.2008 
Pomoc makrofinansowa (MFA)  0,9625%-4,54% 3,022%-5,29%
Euratom  0,9031%-5,6775% 3,348%-5,6775%
Bilans płatniczy  3,125%-3,625% 3,25%
EWWiS w likwidacji  0,346%-9,2714% 4,939%-11,875% (*)
(*) wyższe granice warto ści dotycz ą pożyczek zaci ągniętych ze sta łą stopą procentow ą 
objętych swapem procentowym  
 
2.15 INNE ZOBOWI ĄZANIA D ŁUGOTERMINOWE 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Zobowiązania z tytu łu leasingu finansowego  1 736 1 770 
Budynki, których cena zakupu p łacona jest w 
ratach  395 403 
Inne  47 53 
Ogółem 2 178 2 226 
 
PL 71   PL Pozycja ta obejmuje g łównie zobowi ązania z tytu łu leasingu o okresie wymagalno ści 
przekraczaj ącym jeden rok (zob. nota 2.2 powyżej). Obejmuje równie ż kwoty dotycz ące 
niektórych budynków, które Komisja naby ła i których cena nabycia  zostanie uiszczona w 
ratach – nie s ą to umowy leasingowe, poniewa ż tytuł własności przeszed ł natychmiast na 
Komisję. 
 
ZOBOWI ĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE 
 
2.16 REZERWY KRÓTKOTERMINOWE 
   mln EUR
 31.12.2008 Dodatkowe 
rezerwy  Niewykorzy
stane 
odwrócone 
kwoty  Kwoty 
wykorzysta
ne Przesunięci
a do/z 
innych 
pozycji  Zmiana w 
szacunkach31.12.2009
Sprawy 
sądowe  16 18 (3) (1) 0 0 30 
Likwidacja 
obiektów jądrowych
 89 0 0 (28) 22 (61) 22 
Rezerwy 
finansowe  202 14 (50) (41) 3 0 128 
Inne 41 7 (23) (5) 13 0 33 
Ogółem 348 39 (76) (75) 38 (61) 213 
 
W niniejszej pozycji uj ęto rezerwy podlegaj ące realizacji w okresie krótszym ni ż jeden rok. 
 
PL 72   PL 2.17 KRÓTKOTERMINOWE ZOBOWI ĄZANIA FINANSOWE 
 
W pozycji tej uj ęto zaciągnięte pożyczki (zob. nota 2.14.1 ) w wysoko ści 40 mln  EUR z 
terminem wymagalno ści upływającym w ci ągu 12 miesi ęcy od dnia bilansowego (w 2008 r.: 
94 mln EUR oraz 25 mln EUR dotycz ące zobowi ązań przeznaczonych do obrotu).  
 
2.18 ZOBOWI ĄZANIA WOBEC WIERZYCIELI 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Bieżąca część zobowiązań długoterminowych  71 64 
Zobowiązania krótkoterminowe wobec 
wierzycieli  15 260 12 026 
Zobowiązania różne  133 115 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne i dochody 
przyszłych okresów  78 420 77 472 
Ogółem 93 884 89 677 
2.18.1 Bie żąca część zobowiązań długoterminowych 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Zobowiązania z tytu łu leasingu 
finansowego  59 52 
Inne  12 12 
Ogółem 71 64 
2.18.2 Zobowi ązania krótkoterminowe wobec wierzycieli 
 mln EUR
Rodzaj  31.12.2009 31.12.2008 
Państwa członkowskie  14 903 11 386 
Dostawcy i inni  944 1 175 
Kwalifikowalno ść wymagaj ąca 
sprawdzenia  (587) (535) 
Ogółem 15 260 12 026 
 
Zobowiązania krótkoterminowe w obec wierzycieli obejmuj ą zestawienia poniesionych 
wydatków otrzymane przez UE w ramach dzia łań związanych z dotacjami. S ą one ujmowane 
jako zobowi ązania w kwocie roszczenia od momentu otrzymania wniosku. Je śli 
beneficjentem jest pa ństwo członkowskie, klasyfikuje si ę je jako zobowi ązania państwa. Ta 
sama procedura obowi ązuje w odniesieniu do faktur i not kredytowych dotycz ących dzia łań 
związanych z zamówieniami. Odpowiednie zesta wienia poniesionych wydatków zosta ły 
uwzględnione przy procedurach zako ńczenia ksi ęgowań na koniec roku (procedurach cut-off ). 
Po zakończeniu ksi ęgowań szacunkowe kwalifikowalne kwoty zosta ły zatem uj ęte jako 
rozliczenia mi ędzyokresowe bierne (zob. nota 2.18.3  poniżej), natomiast niekwalifikowalna 
część kwot pozostaje otwarta na r achunkach w pozycji „kwalifikowalno ść wymagaj ąca 
sprawdzenia”. Aby unikn ąć zawyżania aktywów i zobowi ązań, zdecydowano o 
 
PL 73   PL przedstawianiu kwoty netto podlegaj ącej wyp łacie w pozycji „zobowi ązania 
krótkoterminowe”. 
 
Państwa członkowskie 
Główne elementy w tej pozycji obejmuj ą 11 160 mln EUR (w 2008 r.: 4 660 mln EUR) 
niezapłaconych kwot na podstawie zestawie ń poniesionych wydatków za dzia łania w ramach 
funduszy strukturalnych. Obejmuj ą również 3 524 mln EUR zwrotu nale żnego państwom 
członkowskim zgodnie z bud żetem koryguj ącym sporz ądzonym na koniec 2009 r. (w 2008 r.: 
6 627 mln EUR) – kwot ę tę wypłacono państwom cz łonkowskim w lutym 2010 r. 
 
PL 74   PL Dostawcy i inni 
W niniejszej pozycji uj ęto kwoty zobowi ązań dotyczących dzia łań związanych z dotacjami i 
zamówieniami, jak równie ż zobowiązania krótkoterminowe wobec organów publicznych i 
jednostek nieobj ętych konsolidacj ą (np. EFR). 
 
Kwalifikowalno ść wymagaj ąca sprawdzenia 
Zobowiązania krótkoterminowe uleg ły zmniejszeniu o 587 mln EUR, co odnosi si ę do tej 
części otrzymanych, ale wymagaj ących sprawdzenia wniosków o zwrot kosztów, której nie 
uznano za kwalifikowaln ą. Największe kwoty s ą związane z dyrekcjami generalnymi 
odpowiedzialnymi za dzia łania strukturalne.  
 
2.18.3 Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne i dochody przysz łych okresów 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne  76 435 77 260 
Przychody przysz łych okresów  1 976 50 
Inne 9 162 
Ogółem 78 420 77 472 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne maj ą następującą strukturę: 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne  mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne 
dotyczące EFRG:    
Wydatki od 16/10/2009 do 31/12/2009 32 087 30 415 
Pomoc bezpo średnia  12 195 12 682 
Restrukturyzacja sektora cukru  735 3 787 
Inne (55) (13)  
EFRG ogó łem 44 962 46 871 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne 
dotyczące działań strukturalnych:    
EFRROW i Sekcja gwarancji EFOGR  9 076 7 004 
EFRR i dzia łania innowacyjne  11 777 10 687 
Fundusz Spójno ści 980 2 810 
ISPA  3 4 
EFS 5 411  4 596  
Fundusze strukturalne ogó łem: 27 247 25 101 
Inne rozliczenia mi ędzyokresowe bierne:   
Badania i rozwój  1 687 1 978 
Inne 2 539  3 310  
Inne ogółem: 4 226 5 288 
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne 
ogółem 76 435 77 260 
 
PL 75   PL Po powolnym przebiegu fazy pocz ątkowej w poprzednich latach  programy w ramach dzia łań 
strukturalnych na lata 2007-2013 osi ągnęły jednak normalny poziom w 2009 r., co wyja śnia 
zwiększenie stanów w pozycji powy żej. Wzrost ten jest kompensowany zmniejszeniem stanu 
rozliczeń międzyokresowych biernych dotycz ących restrukturyzacji se ktora cukru; wydaje 
się, że część tych środków nie zostanie wykorzystana. 
Znaczny wzrost dochodów przysz łych okresów wynika z p łatności zaliczkowej w ramach 
składek na 2010 r. dwóch pa ństw członkowskich na poczet zasobów w łasnych. 
AKTYWA NETTO 
 
2.19 KAPITA ŁY REZERWOWE 
 mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny 
według wartości godziwej  69 41 
Inne kapita ły rezerwowe:    
Fundusz Gwarancyjny  1 472 1 276 
Kapitał rezerwowy z aktualizacji 
wyceny  57 57 
Operacje zaci ągania i udzielania 
pożyczek  1 511 1 528 
Inne 214 213  
Ogółem 3 254 3 074 
Ogółem 3 323 3 115 
 
2.19.1 Kapita ł rezerwowy z aktualizacji wyceny wed ług wartości godziwej 
Zgodnie z zasadami rachunkowo ści korekta do warto ści godziwej aktywów dost ępnych do 
sprzedaży jest ujmowana w kapitale rezerwowym z wyceny wed ług wartości godziwej. 
 
2.19.2 Inne kapita ły rezerwowe 
Fundusz Gwarancyjny 
Zob. także nota 2.3.3  odnosząca się do funkcjonowania Funduszu Gwarancyjnego. Ten 
kapitał rezerwowy stanowi kwot ę docelow ą w wysoko ści 9 % nieuregulowanych kwot 
zobowiązań gwarantowanych przez fundusz wymagan ą do zatrzymania jako aktywa. 
 
Kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny 
Kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny obejmuje aktualizacj ę wyceny rzeczowych 
aktywów trwa łych. Saldo na koniec roku w wysoko ści 57 mln EUR odnosi si ę do aktualizacji 
wyceny gruntów i budynków Komisji, która mia ła miejsce przed przej ściem na nowe zasady 
rachunkowo ści. 
 
PL 76   PL  
Kapitał rezerwowy na dzia łalność w zakresie zaci ągania i udzielania po życzek 
Kwota ta dotyczy kapita łu rezerwowego EWWiS w likwidacji na aktywa Funduszu 
Badawczego W ęgla i Stali. Ten kapita ł rezerwowy utworzono w zwi ązku z likwidacj ą 
EWWiS. 
 
 
 
PL 77   PL 2.20 KWOTY, DO WNIESIENIA KTÓRYCH NALE ŻY WEZWA Ć PAŃSTWA 
CZŁONKOWSKIE 
mln EUR 
 Kwota  
Kwoty, do wniesienia których nale ży wezwać państwa członkowskie, na dzie ń 31 
grudnia 2008 r.  50 539 
Zwrot nadwy żki budżetowej za 2008 r. pa ństwom cz łonkowskim  1 796 
Zmiany stanu kapita łu rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego  196 
Inne zmiany stanu kapita ły rezerwowego  (10) 
EWWiS w likwidacji: przydzia ł wyniku finansowego za 2008 r.  (15) 
Wynik finansowy (nadwy żka) za rok  (4 457) 
Ogółem kwoty, do wniesienia których nale ży wezwać państwa członkowskie, na 
dzień 31 grudnia 2009 r.  48 049 
W jej skład wchodz ą: 
Świadczenia pracownicze  
Inne kwoty   
37 242 10 807 
 
Kwota ta to ta cz ęść wydatków poniesionych ju ż przez UE do dnia 31 grudnia 2009 r., która 
będzie musia ła zostać sfinansowana z przysz łych budżetów. Wiele wydatków ujmowanych 
jest zgodnie z zasadami rachunkowo ści memoria łowej w roku N, cho ć mogą one zosta ć 
faktycznie poniesione w roku N + 1 i zosta ć sfinansowana z bud żetu na rok N + 1. W zwi ązku 
z ujęciem w sprawozdaniu finansowym tych zobowi ązań oraz ze wzgl ędu na fakt, że 
odpowiednie kwoty s ą finansowane z przysz łych budżetów, na koniec roku zobowi ązania 
znacząco przekraczaj ą poziom aktywów. Najbardziej znacz ące kwoty, na które nale ży 
zwrócić uwagę, odnoszą się do dzia łań EFRG. Kwota p łatności należnych państwom 
członkowskim za okres od 16 pa ździernika do 31 grudnia 2009 r. wynios ła 32 mld EUR. W 
większości kwoty, do wniesienia których nale ży wezwać, są w rzeczywisto ści wpłacane przez 
państwa członkowskie w okresie krótszym ni ż 12 miesi ęcy od ko ńca danego roku 
budżetowego jako cz ęść budżetu na kolejny rok. 
 
W porównaniu z poprzednim rokiem nast ąpił spadek innych kwot, do których wniesienia 
należy wezwać państwa członkowskie; wynosz ą one 10,8 mld EUR w porównaniu z 13 mld 
EUR w 2008 r. G łówną przyczyn ą tego zmniejszenia jest wz rost zaliczkowania o 9,5 mld 
EUR (noty 2.5 i 2.9 ), skompensowany zwi ększeniem zobowi ązań wobec wierzycieli o 4,2 
mld EUR (zob. nota 2.18) oraz zmniejszeniem si ę stanu nale żności krótkoterminowych o 3,3 
mld EUR (nota 2.10). 
 
Zasadniczo tylko w przypadku świadczeń pracowniczych UE jest zobowi ązana wobec 
swojego personelu do ich wyp łacania przez d łuższy czas, przy czym nale ży zauważyć, że 
finansowanie p łatności emerytalno-rentow ych z rocznych bud żetów gwarantowane jest przez 
państwa członkowskie. Poni żej, jedynie do celów informacyjnych, przedstawiono 
szacunkowy podzia ł przysz łych p łatności świadczeń pracowniczych:
 
PL 78   PL  mln EUR  
 Kwota  
Krótkoterminowa : kwoty do wyp łacenia w 2010 r.   1 214 
Długoterminowa: kwoty do wyp łacenia po 2010 r.  36 028 
Świadczenia pracownicze ogó łem na dzie ń 
31.12.2009 r.  37 242 
 
Należy również zauważyć, że nie ma to wp ływu na wynik bud żetu - dochody bud żetowe 
powinny zawsze by ć równe wydatkom bud żetowym lub je przewy ższać, a każda nadwy żka 
dochodów zwracana jest pa ństwom cz łonkowskim. 
 
PL 79   PL 3. INFORMACJA  DODATKOWA  DO  RACHUNKU  WYNIKU  
EKONOMICZNEGO 
 
3.1 PRZYCHODY Z TYTU ŁU ZASOBÓW W ŁASNYCH I WK ŁADÓW 
 mln EUR
Nota  2009 2008 
Przychody z tytu łu zasobów w łasnych  3.1.1   
Zasoby w łasne oparte na DNB   81 978 74 479 
Zasoby w łasne oparte na VAT   12 795 19 008 
Tradycyjne zasoby w łasne:     
Opłaty rolne   0 1 184 
Cła  14 002 15 196 
Opłaty wyrównawcze od cukru   130 702  
Tradycyjne zasoby w łasne ogółem  14 132 17 082 
Dostosowania bud żetowe  3.1.2 1 399 1 930 
Wkład państw trzecich (w tym pa ństw EFTA)   233 214 
Ogółem  110 537 112 713 
 
Przychody z tytu łu zasobów w łasnych stanowi ą zasadnicz ą część przychodów operacyjnych 
Unii Europejskiej. Tym samym wi ększość wydatków finansow ana jest z zasobów w łasnych, a 
inne dochody stanowi ą jedynie niewielk ą część finansowania ogó łem. 
 
3.1.1 Przychody z tytu łu zasobów w łasnych 
Wyróżnia się trzy kategorie zasobów w łasnych: tradycyjne zasoby w łasne, zasoby oparte na 
VAT oraz zasoby oparte na DNB. Tradycyjne zasoby w łasne obejmuj ą opłaty wyrównawcze 
od cukru i c ła. Częścią systemu zasobów w łasnych jest równie ż mechanizm korekty 
nierównowagi bud żetowej (rabat brytyjski) oraz obni żka brutto rocznych sk ładek 
Niderlandów i Szwecji opartych na DNB. Pa ństwa członkowskie zatrzymuj ą — na poczet 
kosztów poboru — 25 % tradycyjnych zasobów w łasnych, a powy ższe kwoty to kwoty 
uwzględniające to odliczenie. 
 
Zasoby w łasne oparte na VAT wynikaj ą z zastosowania jednolitej stawki, ustalonej na 0,30 
%, dla wszystkich pa ństw członkowskich (oprócz okresu 2007-2013, w którym stawka 
poboru dla Austrii wynosi 0,225 %,  dla Niemiec: 0,15 %, a dl a Niderlandów i Szwecji: 
0,10%) do zharmonizowanej podstawy VAT, która to podstawa nie mo że przekracza ć 50 % 
DNB dla ka żdego państwa członkowskiego. Zasoby oparte na DNB to zasoby zmienne, 
mające zapewni ć dochody wymagane w danym roku  w celu pokrycia wydatków 
przekraczaj ących kwot ę uzyskaną z tradycyjnych zasobów w łasnych, zasobów opartych na 
VAT i dochodów ró żnych. Dochody te wynikaj ą z zastosowania jednolitej stawki do sumy 
DNB wszystkich pa ństw członkowskich. 
 
W stosunku do 2008 r. nast ąpił spadek przychodów z tytu łu zasobów opartych na VAT o 6,2 
mld EUR, który zosta ł skompensowany z nadwy żką wzrostem przychodów z tytu łu zasobów 
własnych opartych na DNB o 7,5 mld EUR. Te zmiany stanu t łumaczy si ę głównie innymi 
 
PL 80   PL przepisami okre ślonymi w decyzji Rady nr 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. 
w sprawie systemu zasobów w łasnych Unii Europejskiej (DZW z 2007 r.), które zast ąpiły 
przepisy poprzedniej decyzji w sprawie zasobów w łasnych z 2000 r. W 2009 r. nie uj ęto 
przychodów z tytu łu opłat rolnych, gdy ż - w związku z wej ściem w życie w 2009 r. DZW z 
2007 r. – op łaty te są uznawane za c ła. Znaczny spadek warto ści przywozów w 2009 r. w 
stosunku do 2008 r. w UE 27 spowodowa ł zmniejszenie si ę o 1,1 mld EUR kwoty ce ł oraz 
zmniejszenie si ę o 572 mln EUR kwoty op łat wyrównawczych od cukru, gdy ż w 2008 r. 
odnotowano dodatkowe dochody zwi ązane z jednorazowymi op łatami za dodatkowe kwoty 
cukru. 
 
3.1.2 Dostosowania bud żetowe 
Dostosowania bud żetowe obejmuj ą nadwyżkę budżetową z 2008 r. (1 796 mln EUR), która 
została pośrednio zwrócona pa ństwom cz łonkowskim poprzez odliczenie kwot zasobów 
własnych, które pa ństwa te musz ą przekaza ć UE w kolejnym roku — tym samym stanowi ona 
przychód w 2009 r. Zgodnie z DZW z 2007 r. w odniesieniu do Zjed noczonego Królestwa 
stosowany jest mechanizm korekty nierównowagi bud żetowej. Poniewa ż kwota ta 
finansowana jest przez pozosta łe państwa członkowskie, nie ma ona wp ływu na wynik 
budżetu ani na rachunek wyniku ekonomiczneg o. Niemniej jednak w pozycji tej uj ęto kwotę 
319 mln EUR, która wynika z ró żnic między kursem euro stosowanym dla celów 
budżetowych (zob. art. 10 ust. 3 rozporz ądzenia nr 1150/2000) a kursem obowi ązującym w 
dniu faktycznej realizacji p łatności przez pa ństwa członkowskie nienale żące do UGW. 
 
3.2 POZOSTA ŁE PRZYCHODY OPERACYJNE 
 mln EUR
Nota  2009 2008 
Grzywny  3.2.1 2 648 3 171 
Opłaty rolne  3.2.2 705 2 299 
Odzyskanie wydatków:  3.2.3   
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane   63 61 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane   6 4 
Zarządzanie zdecentralizowane   41 90 
Zarządzanie dzielone   1 066  1 349  
Ogółem  1 176 1 504 
Przychody z dzia łalności administracyjnej : 3.2.4   
Personel   1 010 974 
Przychody powi ązane z rzeczowymi aktywami 
trwałymi  33 25 
Pozostałe przychody administracyjne   165 149  
Ogółem  1 208 1 148 
Różne przychody operacyjne:  3.2.5   
Dostosowania/rezerwy   150 71 
Dodatnie ró żnice kursowe   618 269 
Inne  1 027  1 269  
Ogółem  1 795 1 609 
Ogółem  7 532 9 731 
 
3.2.1 Grzywny 
 
PL 81   PL Przychody te odnosz ą się do grzywien na łożonych przez Komisj ę za naruszenie zasad 
konkurencji. Nale żności i powiązane przychody ujmuje si ę po podjęciu przez Komisj ę decyzji 
o nałożeniu grzywny i oficjalnym powiadomie niu o takiej decyzji jej adresata. 
 
3.2.2 Op łaty rolne 
Kwoty te obejmuj ą opłaty wyrównawcze w sektorze mleka w wysoko ści 99 mln EUR (w 
2008 r.: 338 mln EUR) oraz op łaty wyrównawcze od cukru w wysoko ści 606 mln EUR (w 
2008 r.: 1 961 mln EUR). Op łaty wyrównawcze w sektorze mleka s ą instrumentem 
zarządzania rynkiem i maj ą na celu karanie tych producentó w mleka, którzy przekroczyli 
swoje ilo ści referencyjne. Jako że nie są one powi ązane z wcze śniejszymi p łatnościami 
dokonanymi przez Komisj ę, w praktyce uznaje si ę je za dochody przeznaczone na okre ślony 
cel. Spadek przychodów z tytu łu opłat wyrównawczych t łumaczy si ę wycofywaniem kwot 
mlecznych. Pocz ąwszy od roku 2008/2009 w rolnictwie kwoty b ędą zwiększane o 1 % 
rocznie aż do ich zniesienia w 2015 r. 
 
Opłaty wyrównawcze od cukru powi ązane są z funduszem restrukturyzacji sektora cukru, 
przy czym w zwi ązku z reform ą sektora cukru obni żono cenę cukru na rynku wewn ętrznym, 
tak aby zmniejszy ć różnicę między ceną w UE i cen ą międzynarodow ą. Aby zach ęcić mniej 
konkurencyjnych producentów cukru do opuszczen ia tego rynku, utworzono samofinansuj ący 
się fundusz restrukturyzacji, finansowany z przychodów pochodz ących z tymczasowego 
podatku na łożonego na producentów cukru, ujmowa nych jako dochody przeznaczone na 
określony cel. P łatności w ramach programu b ędą trwały do wrze śnia 2012 r., tymczasem 
państwa członkowskie zadeklarowa ły już wszystkie dochody zwi ązane z funduszem 
restrukturyzacji sektora c ukru w dniu 31 grudnia 2009 r. 
 
3.2.3 Odzyskanie wydatków 
Ta pozycja obejmuje wystawione przez Komisj ę nakazy odzyskania środków oraz 
zmniejszenie kolejnych p łatności, zaksięgowane w systemie rachunkowo ści Komisji, w celu 
odzyskania kwot uprzednio wyp łaconych z bud żetu ogólnego (w oparciu o kontrole, 
zakończone audyty lub ana lizy kwalifikowalno ści), jak równie ż nakazy odzyskania środków 
wystawione przez pa ństwa członkowskie beneficjentom EFRG. Obejmuje ona tak że zmianę 
szacunków dotycz ących naliczonych przychodów na koniec poprzedniego roku w 
porównaniu z rokiem bie żącym. Pozycja ta nie odzwierciedla jednak że w pełni odzyskanych 
wydatków UE, w szczególno ści istotnych pozycji wydatków w obszarze dzia łań 
strukturalnych, w prz ypadku których istniej ą specjalne mechanizmy, które zapewniaj ą zwrot 
niekwalifikowalnych kwot i które w wi ększości przypadków nie wymagaj ą wystawienia 
nakazu odzyskania środków. Odzyskane kwoty zaliczek  - zgodnie z zasadami rachunkowo ści 
UE - równie ż nie są ujmowane jako przychód. 
 
Główna kwota, 1 066 mln EUR, odnosi si ę do zarządzania dzielonego i sk łada się z kwoty 
453 mln EUR dotycz ącej Europejskiego Funduszu Roln iczego Gwarancji (EFRG) oraz 613 
mln EUR na dzia łania strukturalne. 
(a) Rolnictwo: EFRG  
 
PL 82   PL W odniesieniu do rolnictwa kwoty uj ęte w ramach tej pozycji jako przychód za dany rok 
wyniosły 453 mln EUR i z łożyły się na nie nast ępujące elementy: 
– korekty w ramach procedury zapewnienia zgodno ści rozlicze ń, co do których decyzje 
podjęto w ciągu roku, na kwot ę 347 mln EUR; 
– nieprawid łowości i nadu życia finansowe na kwot ę 106 mln EUR; kwoty zwrotów 
zgłoszone przez pa ństwa członkowskie i odzyskane w ci ągu roku o warto ści 163 mln EUR, 
pomniejszone o nieuregulowane kwoty zg łoszone przez pa ństwa członkowskie 
podlegające odzyskaniu na koniec roku, dotycz ące przypadków nieprawid łowości i 
nadużyć finansowych, mniejsze o 57 mln EUR (627 mln EUR na koniec 2009 r. w 
porównaniu z 684 mln EUR na koniec 2008 r.) – zob. równie ż nota 2.10.2. 
Na dzień 31 grudnia 2009 r. kwota wydatków w ramach EFRG, która zostanie poddana 
korektom po zako ńczeniu kontroli, wynosi ła 2,8 mld EUR (zob. nota 6.4.1 ). 
(b) Działania strukturalne:  
Kwota odzyskanych wydatków w ramach dzia łań strukturalnych uj ętych w niniejszej pozycji 
wyniosła 613 mln EUR (2008 r.: 349 mln EUR). Pozycja ta obejmuje nakazy odzyskania 
środków na kwot ę 406 mln EUR wystawione przez Komisj ę w celu odzyskania nienale żnych 
wydatków dokonanych w uprzednich latach oraz zmian ę stanu (wzrost) naliczonych 
przychodów na koniec roku (206 mln EUR). 
Nakazy odzyskania środków wystawiane s ą jedynie w nast ępujących przypadkach: 
– formalne decyzje o korekcie finansowej podejmowane przez Komisj ę w przypadku 
wykrycia nieprawid łowych wydatków w kwotach roszcze ń państw członkowskich; 
– korekty po zako ńczeniu programu skutkuj ące zmniejszeniem wk ładu UE, w przypadku 
gdy pa ństwo cz łonkowskie nie zadeklarowa ło wystarczaj ących wydatków 
kwalifikowalnych uzasadniaj ących całą kwotę zaliczek i dokonane p łatności okresowe; 
tego rodzaju dzia łania nie wymagaj ą formalnej decyzji Komisji, w przypadku gdy jest na 
nie zgoda ze strony pa ństwa członkowskiego; 
– zwrot odzyskanych kwot po zamkni ęciu programu i po zako ńczeniu post ępowania 
sądowego b ędącego w toku na dzie ń zamknięcia programu. 
 
Pozostałe nakazy odzyskania środków wystawione w zwi ązku z dzia łaniami strukturalnymi 
dotyczą odzyskania zaliczek. Kwoty te nie zosta ły ujęte jako przychód, natomiast zapisano je 
w bilansie w pozycji dotycz ącej zaliczek. 
 
Szacuje si ę, że na dzie ń 31 grudnia 2009 r. kwota powi ązana z potencjalnymi korektami 
finansowymi, co do których podejmowane s ą decyzje, opiewa na 1,1 mld EUR, szczegó łowe 
informacje - zob. nota 6.4.2 . 
 
3.2.4 Przychody z dzia łalności administracyjnej 
 
PL 83   PL Przychody te wynikaj ą głównie z odlicze ń od wynagrodze ń pracowników i obejmuj ą 
zasadniczo dwie kwoty: sk ładki emerytalne i podatki dochodowe. 
 
3.2.5 Ró żne przychody operacyjne 
Kwota 376 mln EUR (w 2008 r.: 321 mln EUR)  obejmuje kwoty otrzymane od krajów 
przystępujących. Wzrost ró żnych przychodów operacyjnych w porównaniu z poprzednim 
rokiem wynika przede wszystkim ze zwi ększenia si ę dodatnich ró żnic kursowych (zob. ni żej). 
Zostało to częściowo zrównowa żone spadkiem starych kwot zaliczkowania wykazanych w 
bilansie po raz pierwszy, co zosta ło wykazane w niniejszej  pozycji (5 mln EUR w 
porównaniu z 241 mln EUR w 2008 r.). 
Dodatnie ró żnice kursowe, z wyj ątkiem zysków z dzia łalności finansowej opisanych w nocie 
3.5 poniżej, są również ujęte w niniejszej pozycji. Wynikaj ą one z codziennej dzia łalności i 
powiązanych operacji przeprowadza nych w walutach innych ni ż euro, jak równie ż z 
aktualizacji wyceny na koniec roku, której  przeprowadzenie konieczne jest w celu 
sporządzenia sprawozdania finansowego. Obejmuj ą one zarówno zrealizowane, jak i 
niezrealizowane dodatnie ró żnice kursowe. 
 
W ujęciu netto wyst ąpiła w roku bud żetowym dodatnia ró żnica kursowa w wysoko ści 185 
mln EUR (w 2008 r.: strata netto w wysoko ści 504 mln EUR). Obejmuje ona kwoty 
zrealizowane, jak i niezr ealizowane i Komisja wykaza ła wszystkie te kwoty: 
 
PL 84   PL Niezrealizowane dodatnie ró żnice kursowe netto:  
Dodatnie ró żnice kursowe netto w wysoko ści 132 mln EUR s ą wynikiem przeszacowania na 
koniec roku nieuregulowanych sald w walutach obcych. Wi ększość tych dodatnich ró żnic 
kursowych (87 mln EUR) dotyczy funta brytyjskiego i korony szwedzkiej, które si ę 
wzmocniły w stosunku do euro w porównaniu z 2009 r.  
 
Na rachunkach bankowych zasobów w łasnych Komisja posiada ła na koniec roku znaczne 
salda w walutach obcych, w tym w funtach br ytyjskich i koronach szwedzkich. Zgodnie z 
rozporządzeniem Rady 1150/2000 Komi sja przechowuje te środki na rachunkach zasobów 
własnych, na które pa ństwa członkowskie przekazuj ą środki na poczet zasobów w łasnych i z 
których pobiera si ę je w zakresie niezb ędnym do pokrycia potrzeb Komisji w zakresie 
środków pieni ężnych związanych z wykonaniem bud żetu. 
 
Zrealizowane dodatnie ró żnice kursowe netto:  
Większość ogólnych dodatnich ró żnic kursowych w wysoko ści 53 mln EUR wynika z 
operacji ksi ęgowych dotycz ących kwot na poczet zasobów w łasnych wp łacanych w walutach 
krajowych innych ni ż euro przez pa ństwa członkowskie nienale żące do strefy euro. Wynikaj ą 
one z różnicy między księgowym kursem wymiany, po którym Komisja zaksi ęgowała te 
kwoty po ich otrzymaniu a rynkowym kursem wymiany, po którym s ą one przeliczane na 
euro przed wykorzystaniem ich w celu pokrycia p łatności Komisji. Ksi ęgowy kurs wymiany 
na dany miesi ąc jest ustalany w oparciu o rynkow y kurs wymiany z przedostatniego dnia 
poprzedniego miesi ąca. Zasoby w łasne ujmuje si ę po kursach ksi ęgowych w momencie ich 
otrzymania, a nast ępnie przelicza si ę je na euro po kursach rynkowych w pó źniejszym 
terminie.  
 
W 2009 r. znacznie si ę wzmocni ło kilka walut europejskich, zw łaszcza funt brytyjski i lej 
rumuński. W wyniku tego rynkowe kursy wymia ny stosowane w niektórych okresach do 
przeliczania zasobów w łasnych Komisji w tych walutach by ły zazwyczaj wy ższe niż 
księgowe kursy wymiany, po których zasoby te zosta ły zaksięgowane. Pozosta ła część 
występującej różnicy związana jest z innymi operacjami ksi ęgowymi, w tym z p łatnościami 
wykonywanymi przez Komisj ę w innych walutach ni ż euro. 
 
Zmiana w ogólnych ró żnicach kursowych mi ędzy 2008 a 2009 r. z ujemnych ró żnic 
kursowych netto na dodatnie wynika ze znacznych zmian w kursach walut w tych dwóch 
latach. W 2008 r. kilka europejskich walut ulega ło deprecjacji wzgl ędem euro, podczas gdy w 
2009 r. tendencja ta cz ęściowo się odwróciła. 
 
3.3 KOSZTY ADMINISTRACYJNE 
 mln EUR
2009 2008 
Wydatki na personel 4 898 4 563 
Amortyzacja i utrata warto ści 436 330 
Pozostałe koszty administracyjne 2 799 2 827 
Ogółem 8 133 7 720 
 
PL 85   PL  
Do wydatków tych nale żą wydatki administracyjne poniesione w ramach dzia łalności UE, 
obejmujące koszty osobowe i inne koszty zwi ązane z funkcjonowaniem instytucji i agencji 
(takie jak koszty wynajmu, utrzymania, szkole ń oraz dostawy, itp.). 
 
3.4 KOSZTY OPERACYJNE 
 mln EUR
Nota  2009 2008 
Podstawowe koszty operacyjne:  3.4.1   
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane   8 744 7 998 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane   3 605 3 077 
Zarządzanie zdecentralizowane   137 1 278 
Zarządzanie dzielone   89 681 81 839 
Zarządzanie wspólne   1 655  1 188  
Ogółem  103 822 95 380 
Inne koszty operacyjne:  3.4.2   
Dostosowania/rezerwy   199 278 
Ujemne ró żnice kursowe   432 773 
Inne  481 783  
Ogółem  1 112 1 834 
Ogółem  104 934 97 214 
 
3.4.1 Podstawowe koszty operacyjne 
Koszty operacyjne Unii Europejskiej obejmuj ą różne działy perspektywy finansowej oraz 
przyjmują różne formy, w zale żności od sposobu wyp łacania środków pieni ężnych i 
zarządzania nimi. Wi ększość wydatków (86 %) obj ęta jest pozycj ą „zarządzanie dzielone”, 
które zakłada przekazywanie zada ń państwom cz łonkowskim i dotyczy takich zagadnie ń, jak 
wydatki w ramach EFRG oraz dzia łania strukturalne (Fundus z Rozwoju Regionalnego, 
Fundusz Spo łeczny, Europejski Fundusz Rolny na rz ecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, 
Fundusz Spójno ści i Europejski Fundusz Rybacki). 
 
Wzrost w 2009 r. zwi ązany jest g łównie z dzia łaniami strukturalnymi na okres 
programowania 2007-2013. Po powoli przebiegaj ącej fazie pocz ątkowej w poprzednich latach 
programy te osi ągnęły normalny poziom w 2009 r., gdy tymczasem dzia łania na okres 
2000-2006 dobiegaj ą końca. 
 
3.4.2 Inne koszty operacyjne 
Ujemne ró żnice kursowe, z wyj ątkiem tych wynikaj ących z dzia łalności finansowej opisanej 
poniżej w nocie 3.6, wynikaj ą z codziennej dzia łalności i powi ązanych operacji 
przeprowadzanych w walutach innych ni ż euro, jak równie ż z aktualizacji wyceny na koniec 
roku, której przeprowadzenie konieczne jest przy sporz ądzaniu sprawozdania finansowego – 
obejmują one zarówno zrealizowane, ja k i niezrealizowane ujemne ró żnice kursowe. 
 
 
 
PL 86   PL 3.5 PRZYCHODY FINANSOWE 
 mln EUR
2009 2008 
Przychody z tytu łu dywidend  (z funduszy kapita łu 
podwyższonego ryzyka)  14 22 
Przychody z tytu łu odsetek:    
z tytułu zaliczek  59 50 
z tytułu zaległych płatności 132 26 
z tytułu transakcji zamiennych (swap)  2 13 
z tytułu aktywów dost ępnych do sprzeda ży 100 102 
z tytułu pożyczek  265 105 
z tytułu środków pieni ężnych i innych aktywów pieni ężnych 158 349 
Inne 3 3  
Ogółem 719 648 
Inne przychody finansowe:    
Zrealizowany zysk ze sprzeda ży aktywów finansowych  10 4 
Inne 76 11  
Ogółem 86 15 
Zmiany warto ści bieżącej 10 3 
Dodatnie ró żnice kursowe  6 10 
Ogółem 835 698 
 
3.6 KOSZTY FINANSOWE 
 
3.7 UDZIA Ł W NADWY ŻCE/(DEFICYCIE) NETTO JEDNOSTEK 
STOWARZYSZONYCH I WSPÓLNYCH PRZEDSI ĘBIORSTW 
Zgodnie z metod ą praw własności UE w swoim rachunku w yniku ekonomicznego ujmuje 
swój udzia ł w nadwy żce/deficycie netto swoich jednoste k stowarzyszonych oraz wspólnych 
przedsiębiorstw/przedsi ęwzięć (zob. równie ż noty 2.3.1 i 2.3.2 ).  mln EUR
2009 2008 
Koszty z tytu łu odsetek:    
leasing  95 91 
z tytułu transakcji zamiennych (swap)  2 10 
z tytułu pożyczek  248 90 
Inne 20 9  
Ogółem 365 200 
Inne koszty finansowe:    
zmiany rezerw finansowych  39 12 
koszty finansowe instrumentów bud żetowych  73 50 
zrealizowana strata ze sprzeda ży aktywów finansowych  0 8 
strata z tytu łu utraty warto ści aktywów finansowych  15 11 
Inne 57 56  
Ogółem 184 137 
Zmiana warto ści bieżącej 0 118 
Ujemne ró żnice kursowe  45 12 
Ogółem 594 467 
 
PL 87   PL 3.8 SPRAWOZDAWCZO ŚĆ DOTYCZ ĄCA SEGMENTÓW DZIA ŁALNOŚCI 
 
W sprawozdaniu dotycz ącym segmentów dzia łalności przychody i koszty operacyjne 
przedstawiono w rozbiciu na poszczególne obszary polityki Komisji, w oparciu o struktur ę 
budżetu zadaniowego. Do celów prezentacji w sprawozdaniu finansowym obszary te mo żna 
przyporządkować do trzech wi ększych dzia łów – dzia łalność w Unii Europejskiej, dzia łalność 
poza Unią Europejsk ą oraz usługi i inne.  
 
„Działalność w Unii Europejskiej” jest najobszerniejszym spo śród nich, poniewa ż obejmuje 
wiele obszarów polityki w ramach Unii Europejskiej. „Dzia łalność poza Uni ą Europejsk ą” 
obejmuje obszary polityki realizowanej po za UE, jak np. handel i pomoc. W zakres dzia łu 
„Usługi i inne” wchodz ą działania wewn ętrzne i horyzontalne niezb ędne dla funkcjonowania 
instytucji i organów UE. 
 
Objęte konsolidacj ą agencje s ą uwzględnione w ró żnych obszarach polityki. Inne instytucje 
— nie licz ąc Komisji — s ą zgrupowane w konkretnym obszar ze polityki. Dla poszczególnych 
obszarów polityki podane s ą dane liczbowe brutto przed wy łączeniami konsolidacyjnymi, a 
wyłączenia konsolidacyjne dokonywane s ą zbiorczo w jednej kolumnie. 
 
Należy zaznaczy ć, że zasoby w łasne i wk łady nie s ą podzielone pomi ędzy różne działania, 
ponieważ są one obliczane, pobierane i zarz ądzane przez centralne s łużby Komisji. Zosta ły 
one wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym, aby umo żliwić porównanie wyniku 
netto z rachunkiem wyniku ekonomicznego. 
 
PL 88   PL SPRAWOZDAWCZO ŚĆ DOTYCZ ĄCA SEGMENTÓW DZIA ŁALNOŚCI — ZESTAWIENIE mln EUR  
 Działalność w UE  Działalność poza UE Usługi i inne  EWWiS w 
likwidacji  Inne instytucje  Wyłączenia 
konsolidacyjne  OGÓŁEM 
Pozostałe przychody operacyjne:    
Grzywny 2 648 0 0 0 0 0 2 648 
Opłaty rolne 705 0 0 0 0 0 705 
Odzyskanie wydatków 1 110 64 2 0 0 0 1 176 
Przychody z dzia łalności 
administracyjnej 79 37 840 0 377 (125) 1 208 
Pozostałe przychody operacyjne 1 930 81 707 2 1 (926) 1 795 
POZOSTA ŁE PRZYCHODY 
OPERACYJNE  6 472 182 1 549 2 378 (1 051)
7 532 
Koszty administracyjne:    
Wydatki na personel (1 732) (737) (1 151) 0 (1 287) 9 (4 898) 
Wydatki zwi ązane z warto ściami 
niematerialnymi i prawnymi i ze środkami trwa łymi (70) (18) (118) 0 (230) 0 
(436) 
Pozostałe koszty administracyjne (658) (311) (853)  0 (1 225) 248 (2 799)  
 (2 460) (1 066) (2 122) 0 (2 742) 257 (8 133) 
Koszty operacyjne:    
Bezpośrednie zarz ądzanie 
scentralizowane (6 279) (2 843) (278) 0 0 656(8 744) 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane (2 971) (616) (4) 0 0 (14) (3 605) 
Zarządzanie zdecentralizowane (32) (105) 0 0 0 0 (137) 
Zarządzanie dzielone (89 546) (9) (126) 0 0 0 (89 681) 
Zarządzanie wspólne (368) (1 287) 0 0 0 0 (1 655) 
Inne koszty operacyjne (726) (9) (468)  (61) 0 152 (1 112)  
 (99 922) (4 869) (876) (61) 0 794 (104 934) 
KOSZTY OPERACYJNE OGÓ ŁEM (102 382) (5 935) (2 998) (61) (2 742) 1 051 (113 067) 
KOSZTY OPERACYJNE NETTO  (95 910) (5 753) (1 449) (59) (2 364) 0 (105 535) 
Przychody z tytu łu zasobów w łasnych i wk ładów 110 537 
Nadwyżka z dzia łalności operacyjnej  5 002 
Przychody finansowe netto 241 
Zmiana stanu zobowi ązań z tytułu świadczeń pracowniczych (683) 
Udział wyniku jednostek stowarzyszonych/wspólnych przedsi ębiorstw (103) 
Wynik ekonomiczny za rok  4 457 
 
PL 89   PL  
 
PL 90   PL  SPRAWOZDAWCZO ŚĆ DOTYCZ ĄCA SEGMENTÓW DZIA ŁALNOŚCI – DZIA ŁALNOŚĆ W UNII EUROPEJSKIEJ  mln EUR  
 Sprawy 
gospodarcze i 
finansowe  Przedsiębiorstwa i 
przemysł Konkurencja  Zatrudnienie  Rolnictwo  Transport i energia Środowisko  Badania  Społeczeństwo 
informacyjne  
Pozostałe przychody operacyjne:        
Grzywny 0 8 2 626 0 0 2 10 0 0 
Opłaty rolne 0 0 0 0 705 0 0 0 0 
Odzyskanie wydatków 3 5 0 60 492 3 1 6 12 
Przychody z dzia łalności administracyjnej 0 9 0 0 0 17 0 1 4 
Pozostałe przychody operacyjne 7 261 0 33 84 203 35 513 5 
POZOSTA ŁE PRZYCHODY OPERACYJNE  10 283 2 626 93 1 281 225 46 520 21 
Koszty administracyjne:  (53) (243) (74) (102) (108) (265) (100) (292) (127) 
Wydatki na personel (46) (161) (68) (75) (88) (178) (74) (197) (96) 
Wydatki zwi ązane z warto ściami niematerialnymi i 
prawnymi i ze środkami trwa łymi 0 (15) 0 (1) 0 (9) (1) (2) 0 
Pozostałe koszty administracyjne (7) (67) (6) (26) (20) (78) (25) (93) (31) 
Koszty operacyjne:  (35) (358) (16) (8 153) (55 539) (1 726) (192) (3 646) (1 220) 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane (35) (159) 0 (182) (43) (607) (173) (2 647) (1 108) 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane 0 (39) 0 0 0 (667) (4) (922) (103) 
Zarządzanie zdecentralizowane 0 0 0 (3) (8) (11) 0 0 0 
Zarządzanie dzielone 0 0 0 (7 952) (55 427) 0 0 0 0 
Zarządzanie wspólne 0 (68) 0 0 0 (285) 0 0 0 
Inne koszty operacyjne 0 (92) (16) (16) (61) (156) (15) (77) (9) 
KOSZTY OPERACYJNE OGÓ ŁEM (88) (601) (90) (8 255) (55 647) (1 991) (292) (3 938) (1 347) 
KOSZTY OPERACYJNE NETTO  (78) (318)  2 536 (8 162) (54 366) (1 766) (246) (3 418) (1 326) 
 Wspólne 
Centrum 
Badawcze  Rybołówstwo  Rynek 
wewnętrzny  Polityka regionalna Podatki i c ła Edukacja i kultura  Ochrona 
zdrowia i 
konsumentów  Sprawiedliwo ść, 
wolność i 
bezpiecze ństwo  Działalność w UE 
ogółem 
Pozostałe przychody operacyjne:        
Grzywny 0 0 2 0 0 0 0 0 2 648 
Opłaty rolne 0 0 0 0 0 0 0 0 705 
Odzyskanie wydatków 0 23 0 497 0 4 1 3 1 110 
Przychody z dzia łalności administracyjnej 45 0 0 0 0 1 1 1 79 
Pozostałe przychody operacyjne 159 8 190 (1) 1 156 136 140 1 930 
POZOSTA ŁE PRZYCHODY OPERACYJNE  204 31 192 496 1 161 138 144 6 472 
Koszty administracyjne:  (308) (39) (161) (69) (49) (177) (177) (116) (2 460) 
Wydatki na personel (226) (32) (105) (55) (40) (88) (120) (83) (1 732) 
Wydatki zwi ązane z warto ściami niematerialnymi i 
prawnymi i ze środkami trwa łymi (28) 0 (4) 0 (2) (1) (4) (3) (70) 
Pozostałe koszty administracyjne (54) (7) (52) (14) (7) (88) (53) (30) (658) 
Koszty operacyjne:  (143) (544) (36) (25 789) (65) (1 341) (495) (624) (99 922) 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane (29) (282) (7) (37) (65) (157) (395) (353) (6 279) 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane 0 0 0 (17) 0 (1 179) (40) 0 (2 971) 
Zarządzanie zdecentralizowane 0 0 0 (10) 0 0 0 0 (32) 
Zarządzanie dzielone 0 (260) 0 (25 710) 0 0 0 (197) (89 546) 
Zarządzanie wspólne 0 0 0 (15) 0 0 0 0 (368) 
Inne koszty operacyjne (114) (2) (29) 0 0 (5) (60) (74) (726) 
KOSZTY OPERACYJNE OGÓ ŁEM (451) (583) (197) (25 858) (114) (1 518) (672) (740) (102 382) 
KOSZTY OPERACYJNE NETTO  (247) (552) (5) (25 362) (113) (1 357) (534) (596) (95 910) 
 
PL 91   PL  
 SPRAWOZDAWCZO ŚĆ DOTYCZ ĄCA SEGMENTÓW DZIA ŁALNOŚCI – DZIA ŁALNOŚĆ POZA UNI Ą EUROPEJSK Ą mln EUR  
 Stosunki zewn ętrzne  Handel  Rozwój  Rozszerzenie  Pomoc humanitarna  Działalność poza UE ogó łem 
Pozostałe przychody operacyjne:        
Odzyskanie wydatków 14 0 9 39 2 64 
Przychody z dzia łalności administracyjnej 37 0 0 0 0 37 
Pozostałe przychody operacyjne 81 0 (1) 1 0 81 
POZOSTA ŁE PRZYCHODY OPERACYJNE  132 0 8 40 2 182 
Koszty administracyjne:  (799) (50) (146) (45) (26) (1 066) 
Wydatki na personel (511) (45) (129) (36) (16) (737) 
Wydatki zwi ązane z warto ściami niematerialnymi i 
prawnymi i ze środkami trwa łymi (18) 0 0 0 0 (18) 
Pozostałe koszty administracyjne (270) (5) (17) (9) (10) (311) 
Koszty operacyjne:  (2 924) (12) (939) (142) (852) (4 869) 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane (1 514) (6) (610) (296) (417) (2 843) 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane (563) 0 (1) (52) 0 (616) 
Zarządzanie zdecentralizowane (185) 0 (122) 202 0 (105) 
Zarządzanie dzielone (26) 0 17 0 0 (9) 
Zarządzanie wspólne (634) (6) (218) 6 (435) (1 287) 
Inne koszty operacyjne (2) 0 (5) (2) 0 (9) 
KOSZTY OPERACYJNE OGÓ ŁEM (3 723) (62) (1 085) (187) (878) (5 935) 
KOSZTY OPERACYJNE NETTO  (3 591) (62) (1 077) (147) (876) (5 753) 
   
 SPRAWOZDAWCZO ŚĆ DOTYCZ ĄCA SEGMENTÓW DZIA ŁALNOŚCI – USŁUGI I INNE   
 Prasa i 
komunikacja  Urząd ds. 
Zwalczania 
Nadużyć 
Finansowych  Koordynacja  Personel i 
administracja  Eurostat  Budżet Kontrola  Języki Inne  Usługi i inne 
ogółem 
Pozostałe przychody operacyjne:        
Odzyskanie wydatków 1001000002  
Przychody z dzia łalności administracyjnej 0 6 0 692 0 50 0 92 0 840 
Pozostałe przychody operacyjne (2) 0 6 54 (1) (2) 0 47 605 707 
POZOSTA ŁE PRZYCHODY OPERACYJNE  (1) 6 6 747 (1) 48 0 139 605 1 549 
Koszty administracyjne:  (96) (49) (148) (1 360) (65) (51) (8) (380) 35 (2 122) 
Wydatki na personel (61) (36) (129) (56 4) (60) (38) (8) (290) 35 (1 151) 
Wydatki zwi ązane z warto ściami niematerialnymi i 
prawnymi i ze środkami trwa ły m i  ( 2 )00 ( 1 1 6 )00000 ( 1 1 8 )  
Pozostałe koszty administracyjne (33) (13) (19) (680) (5) (13) 0 (90) 0 (853) 
Koszty operacyjne:  (98) (13) 0 (36) (30) (261) 0 (14) (424) (876) 
Bezpośrednie zarz ądzanie scentralizowane (94) (13) 0 (32) (29) (109) 0 (1) 0 (278) 
Pośrednie zarz ądzanie scentralizowane ( 4 )00000000 ( 4 )  
Zarządzanie dzielone 00000 ( 1 2 6 )000 ( 1 2 6 )  
Inne koszty operacyjne 0 0 0 (4) (1) (26) 0 (13) (424) (468) 
KOSZTY OPERACYJNE OGÓ ŁEM (194) (62) (148) (1 396) (95) (312) (8) (394) (389) (2 998) 
KOSZTY OPERACYJNE NETTO  (195) (56) (142) (649) (96) (264) (8) (255) 216 (1 449) 
 
PL 92   PL 4. INFORMACJA  DODATKOWA  DO  RACHUNKU  PRZEPŁYWÓW  
PIENIĘŻNYCH 
4.1 CEL I SPORZ ĄDZENIE RACHUNKU PRZEP ŁYWÓW PIENI ĘŻNYCH 
 
Na podstawie informacji o przep ływie środków pieni ężnych przeprowadza si ę ocenę 
zdolności UE do generowania środków pieni ężnych i innych aktywów pieni ężnych oraz 
ocenę potrzeb UE w zakresie wykorzystywania tych przep ływów pieni ężnych. 
 
Rachunek przep ływów pieni ężnych sporz ądzono wykorzystuj ąc metodę pośrednią. Oznacza 
to, że nadwyżka lub deficyt ne tto w danym roku bud żetowym korygowana(-y) jest, aby 
uwzględnić wpływ transakcji bezgotówkowych, rozlicze ń międzyokresowych wynikaj ących z 
przeszłych lub przysz łych operacyjnych wp ływów lub p łatności gotówkowych oraz pozycji 
dochodów lub wydatków wynikaj ących z inwestowania przep ływów pieni ężnych. Przep ływy 
pieniężne wynikaj ące z transakcji w obcej walucie s ą ujmowane w walucie sprawozdawczej 
UE (euro) poprzez przeliczanie kwoty w obcej walucie wed ług kursu wymiany euro na obc ą 
walutę obowiązującego w dniu przep ływu pieni ężnego. 
 
W przedstawionej tabeli przep ływu środków pieni ężnych ujęto przepływy pieni ężne w danym 
okresie wed ług podzia łu na dzia łalność operacyjn ą i inwestycyjn ą (UE nie prowadzi 
działalności finansowej). 
 
4.2 DZIA ŁALNOŚĆ OPERACYJNA 
 
Działalność operacyjna UE to dzia łalność, której nie zalicza si ę do działalności inwestycyjnej. 
Zalicza si ę do niej wi ększość prowadzonych dzia łań. Pożyczek udzielanych beneficjentom (w 
stosownych przypadkach równie ż powiązanych zaci ąganych po życzek) nie uwa ża się za 
działalność inwestycyjn ą (ani finansow ą), poniewa ż wpisują się one w cele ogólne i tym 
samym dotycz ą codziennej dzia łalności UE. Dzia łalność operacyjna obejmuje równie ż 
inwestycje, takie jak EF I, EBOR i fundusze kapita łu podwyższonego ryzyka. Celem tych 
działań jest przyczynianie si ę do osiągnięcia celów wyznaczonych w ró żnych obszarach 
polityki. 
 
4.3 DZIA ŁALNOŚĆ INWESTYCYJNA 
 
Do działalności inwestycyjnej zalicza si ę nabywanie i zbywanie warto ści niematerialnych i 
prawnych oraz rzeczowych aktywów trwa łych, jak równie ż pozostałe inwestycje, których nie 
uwzględniono w innych aktywach pieni ężnych. Do dzia łalności inwestycyjnej nie zalicza si ę 
pożyczek udzielanych beneficjentom. W tej pozycji wykazane maj ą być rzeczywiste 
inwestycje, których dokona ła UE. 
 
Należy zauważyć, że salda środków pieni ężnych i innych aktywów pieni ężnych posiadanych 
 
PL 93   PL przez UE, wynosz ące 8 910 mln EUR, nie s ą dostępne do użytku UE. S ą to środki pieni ężne 
uzyskane w wyniku zap łaty nałożonych grzywien, w przypadku których druga strona 
odwołuje się od decyzji o na łożeniu grzywny. Kwoty te uj ęto jako „ środki pieni ężne o 
ograniczonej mo żliwości dysponowania” w nocie 2.11 powyżej. 
 
PL 94   PL 5. AKTYWA  I ZOBOWI ĄZANIA  WARUNKOWE  ORAZ  INNE  POZYCJE 
AKTYWA WARUNKOWE  
  mln EUR
Nota  31.12.2009 31.12.2008 
Uzyskane gwarancje  5.1 279 260 
Aktywa warunkowe zwi ązane z przypadkami nadu żyć 
finansowych oraz nieprawid łowości 5.2 1 944 2 010 
Korekty finansowe w toku (w oczekiwaniu na ostateczn ą 
decyzję) 5.3 0 4 390 
Inne aktywa warunkowe  5.4 18 43 
Aktywa warunkowe ogó łem 2 241  6 703  
 
ZOBOWI ĄZANIA WARUNKOWE 
 
  mln EUR
Zobowiązania warunkowe  Nota 31.12.2009 31.12.2008 
Udzielone gwarancje  5.5 19 330 17 510 
Grzywny – odwo łania do Trybuna łu Sprawiedliwo ści 5.6 11 969 10 198 
EFRG – w oczekiwaniu na wyrok Trybuna łu 5.7 1 945 1 609 
Kwoty zwi ązane ze sprawami s ądowymi i innymi sporami 
prawnymi  5.8 416 281 
Inne zobowi ązania warunkowe  5.9 12 18 
Zobowiązania warunkowe ogó łem  33 672  29 616  
Wszelkie zobowi ązania warunkowe, które stan ą się wymagalne, powinny by ć w kolejnych latach finansowane z bud żetu UE. Bud żet UE 
finansowany jest przez pa ństwa członkowskie.  
 
PL 95   PL AKTYWA WARUNKOWE 
 
5.1 UZYSKANE GWARANCJE 
mln EUR  
 31.12.2009 31.12.2008 
Gwarancje wykonania  252 239 
Inne 27 21 
Ogółem 279 260 
 
Czasami wymaga si ę gwarancji wykonania, aby zagwarantowa ć wywiązanie się przez 
beneficjentów finansowania UE ze zobowi ązań przewidzianych w umowach zawartych z UE. 
 
5.2 NADU ŻYCIA FINANSOWE I NIEPRAWID ŁOWOŚCI 
 
W poniższej tabeli przedstawiono pot encjalne kwoty, jakie pa ństwa członkowskie mog ą 
odzyskać w związku z wykryciem nieprawid łowości dotyczących wniosków o finansowanie z 
funduszy strukturalnych. Tabel ę tę opracowano w oparciu o sprawozdania przekazane przez 
państwa członkowskie zgodnie z rozporz ądzeniem Komisji nr 1681/94. 
Aktywa warunkowe - Przypadki nadu żyć finansowych 
i nieprawid łowości mln EUR  
Państwo członkowskie  31.12.2009 31.12.2008 
Austria  8 13 
Belgia  2 16 
Republika Czeska  13 13 
Dania  2 10 
Estonia  3 2 
Finlandia  2 3 
Francja  15 12 
Niemcy  468 581 
Grecja  25 62 
Węgry 6 5 
Irlandia  1 1 
Włochy 436 441 
Łotwa 5 4 
Litwa  5 2 
Malta  1 1 
Niderlandy  15 14 
Polska  18 13 
Portugalia  82 114 
Słowacja  39 9 
Słowenia  7 1 
Hiszpania  277 279 
Szwecja  2 2 
Zjednoczone Królestwo  347 257 
OGÓŁEM 1 779 1 855 
Dane w tabeli powy żej to teoretyczne kwoty maksymal ne, a nie rzeczywiste kwoty, które 
trafią do budżetu UE, poniewa ż: 
 
PL 96   PL • państwa członkowskie nie zawsz e przedstawiaj ą w sprawozdaniach wyniki 
działań mających na celu odzyskanie kwot; 
• chociaż państwa członkowskie zobowi ązane są informowa ć Komisj ę o 
prawdopodobie ństwie odzyskania kwot, niemo żliwe jest okre ślenie, jaka cz ęść 
kwot do odzyskania zostanie fakt ycznie odzyskana. W niektórych pa ństwach 
przepisy krajowe przewiduj ą trzydziestoletni okres  przedawnienia, w zwi ązku z 
czym władze krajowe odraczaj ą odpisanie wierzytelno ści, nawet je żeli szanse 
odzyskania s ą znikome. W odniesieniu do dzia łań strukturalnych pa ństwa 
członkowskie maj ą obecnie obowi ązek przes łać Komisji raz do roku informacj ę o 
aktualnym stanie kwot do odzyskania (art. 8 rozporz ądzenia nr 438/2001) w celu 
lepszego zilustrowania rzeczywistej sytuacji; 
• nawet jeżeli postępowanie w celu odzyskania środków zostaje wszcz ęte przez 
dane państwo członkowskie w terminie, nie ma gwarancji, że przyniesienie ono 
zamierzone wyniki. Dotyczy to w szczególno ści nakazów odzyskania środków 
kwestionowanych w s ądzie; 
• projekty indywidualne s ą współfinansowane w ramach pr ogramów wieloletnich. 
Określenie dok ładnej kwoty do odzyskania jest niemo żliwe przed zamkni ęciem 
programu wieloletniego, poniewa ż kwoty wykorzystane na pokrycie 
nieprawid łowych wydatków mog ą w pewnych okoliczno ściach zosta ć ponownie 
przydzielone na inne zgodne z prawem projekty oraz poniewa ż płatności 
kolejnych rat, w szczególno ści płatności salda ko ńcowego, mog ą być czasami 
wykorzystywane jako sposób korygowania p łatności z tytu łu wcześniejszych 
nieprawid łowych wydatków. Dane liczbowe podane w tabelach to dane 
tymczasowe, które opracowano w oparciu o uzyskane sprawozdania oraz które 
przetwarzano do ko ńca lutego 2010 r.; mog ą one ulec zmianie po wp łynięciu 
kolejnych sprawozda ń. 
 
Informacje przekazane przez pa ństwa członkowskie nie pozwalaj ą na wystarczaj ąco dokładną 
ocenę możliwości odzyskania kwot w indywidualnych przypadkach. Od 2008 r. zmiany stanu 
zasadniczo oznaczaj ą zwiększenie środków w odniesieniu do dziesi ęciu nowych pa ństwach 
członkowskich. Wdra żanie polityki spójno ści rozpocz ęto w pełni w 2004 r. i od tego 
momentu – w zwi ązku z post ępowaniem wdra żania i bardziej wnikliwymi kontrolami 
współfinansowanych operacji – ro śnie liczba odnotowywanych nieprawid łowości. Główna 
różnica w stosunku do 2008 r. dotyczy Zj ednoczonego Królestwa. Odnotowa ło ono w swoich 
sprawozdaniach rosn ącą liczbę nieprawid łowości wykrytych w wyniku szczegó łowych 
kontroli finansowanych operacji. 
 
Pozycja ta obejmuje równie ż kwotę 165 mln EUR dotycz ącą EFRG (w 2008 r.: 153 mln 
EUR). Pa ństwa członkowskie poinformowa ły Komisję o kwotach zapisanych w ich ksi ęgach 
należności oraz o kwotach, które nadal by ły na wst ępnym etapie kontroli . W niniejszej 
pozycji uj ęto właśnie te kwoty wst ępne. 
 
5.3 KOREKTY FINANSOWE W TOKU, W OCZEKIWANIU NA OSTATECZN Ą 
DECYZJ Ę 
 
PL 97   PL  
Informacje te dotycz ące odzyskanych wydatków UE wykazane s ą obecnie wraz z 
powiązanymi informacjami w nocie 6 niniejszego sprawozdania finansowego. 
 
5.4 INNE AKTYWA WARUNKOWE 
 
Pozycja ta obejmuje inne, mniejs ze kwoty aktywów warunkowych nieuj ęte w powy ższych 
pozycjach.  
 
 
PL 98   PL ZOBOWI ĄZANIA WARUNKOWE 
 
5.5 UDZIELONE GWARANCJE 
 
5.5.1 Na po życzki udzielone przez Europejski B ank Inwestycyjny (EBI) z zasobów w łasnych 
 mln EUR  
  
Bez podzia łu ryzyka 
31.12.2009 
  
Podział ryzyk a
31.12.2009 
Organ  
publiczny  Prywatne
rzedsiębiors t
o  
Nieuregulowan
e na dzień 
31.12.2009 
Ogółem  
Nieuregulowa
ne na dzie ń 
31.12.2008 
 
Gwarancja 65 %  3 127 9 126 2 692 14 945 12 429 
Gwarancja 70 %  109 1 981 506 2 596 2 908 
Gwarancja 75 %  0 617 233 850 1 049 
Gwarancja 100 %  0 625 196 821 1 008 
Ogółem 3 236 12 349 3 627 19 212 17 394 
 
Gwarancje z bud żetu UE obejmuj ą pożyczki, na które umowy zosta ły podpisane przez EBI i 
które zosta ły przyznane z jego w łasnych zasobów pa ństwom trzecim wed ług stanu na dzie ń 
31 grudnia 2009 r. (w tym po życzki udzielone pa ństwom cz łonkowskim przed ich 
przystąpieniem do UE). Jednak że unijna gwarancja ograniczona jest do okre ślonego 
procentowego pu łapu zatwierdzonej wysoko ści linii kredytowej: 65 %, 70 %, 75 % lub 100 
%. W przypadku gdy pu łap ten nie zostaje osi ągnięty, gwarancja unijna obejmuje pe łną 
kwotę. Na dzień 31 grudnia 2009 r. nieu regulowana kwota wynosi ła 19 212 mln EUR i jest to 
kwota odpowiadaj ąca maksymalnemu poziomowi ryzyka ponoszonego przez UE. 
 
W przypadku po życzek obj ętych gwarancj ą z budżetu UE, EBI uzyskuje równie ż gwarancje 
od osób trzecich (pa ństw, publicznych lub prywatnych in stytucji finansowych); wówczas 
Komisja jest gwarantem wtórnym. Gwarancja z bud żetu UE pokrywa jedynie polityczne 
ryzyko gwarancji udzielonych w ramach pozycji „podzia ł ryzyka”. W przypadku gdy gwarant 
główny nie jest w stanie wywi ązać się ze swoich zobowi ązań, pozosta łe rodzaje ryzyka 
pokrywa EBI. W przypadku gwarancji udzi elonych w ramach pozycji „bez podzia łu ryzyka” 
wszystkie rodzaje ryzyka pokrywa si ę z budżetu UE, w razie gdy gwarant g łówny nie 
wywiąże się ze swoich zobowi ązań. Jeżeli gwarant g łówny jest organem w ładzy publicznej, 
ryzyko jest zasadniczo ograniczone do ryzyka  politycznego, lecz g dy gwarancji udziela 
instytucja lub prywatna spó łka, wówczas konieczne mo że okazać się pokrycie z bud żetu UE 
także ryzyka handlowego. 
 
5.5.2 Inne udzielone gwarancje
 
PL 99   PL mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka  94 48 
MEDA: gwarancje maroka ńskie 17 66 
Instrument Gwarancji Kredytowych dla Projektów TEN-T 
(LGTT)  6 1 
Inne 1 1 
Ogółem 118 116 
 
W ramach mechanizmu finansowania oparte go na podziale ryzyka (RSFF) wykorzystuje si ę 
wkład Komisji w celu pokrycia ry zyka finansowego w przypadku po życzek i gwarancji 
udzielonych przez EBI na rzecz kwalifikowalnych projektów badawczych. Łącznie na lata 
2007-2013 przewidziano udzia ł budżetowy Komisji w wysoko ści do 1 mld EUR, z czego 
środki do 800 mln EUR pochodz ą z programu szczegó łowego „Wspó łpraca”, a środki do 200 
mln EUR z programu szczegó łowego „Mo żliwości”. EBI zobowi ązał się do zapewnienia 
takiej samej kwoty środków.  Komisja zablokowa ła kwotę 94 mln EUR jako „przydzia ł 
kapitału”. Ten przydzia ł kapitału przeznaczony jest na pokrycie nieoczekiwanych strat w 
związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi przez EBI w ramach mechanizmu RSFF. 
Kwota tego przydzia łu stanowi maksymaln ą wysokość strat, jakie Komisja mo że ponieść w 
przypadku braku sp łaty udzielonych po życzek lub niewywi ązania się ze zobowi ązań w 
ramach udzielonych gwarancji. Jest to ma ksymalna kwota gwarancji udzielonej przez 
Komisję w odniesieniu do RSFF, i tym samym uwa ża się ją za zobowi ązanie warunkowe UE. 
 
W ramach programu MEDA Komisja stworzy ła mechanizm gwarancji za po średnictwem 
specjalnego funduszu, który przyniesie korzy ści dwóm maroka ńskim organizacjom, 
mianowicie Caisse Centrale de Garan tie oraz Fonds Dar Ad-Damane. Na dzie ń 31 grudnia 
2009 r. gwarancj ą Komisji obj ęte było 17 mln EUR. 
 
Instrument gwarancji kredytowych dla proj ektów TEN-T (LGTT) (na lata 2007-2013) s łuży 
udzielaniu gwarancji maj ących na celu łagodzenie ryzyka utraty przychodów we wczesnych 
latach realizacji projektów TEN-T ransport. Owe gwarancje stanowi łyby całkowite 
zabezpieczenie rezerwowych linii kredytowych, a korzystanie z nich ograniczone by łoby do 
przypadków, kiedy przep ływy środków pieni ężnych w ramach projektu by łyby 
niewystarczaj ące do obs ługi długu nadrz ędnego. Instrument ten b ędzie wspólnym produktem 
finansowym Komisji i EBI, na który prz ydzielona zostanie kwota 500 mln EUR z bud żetu 
UE. EBI przeznaczy dodatkowo 500 mln EUR, wi ęc łącznie dost ępna kwota wyniesie 1 mld 
EUR. Uwzgl ędniona tu kwota, czyli 6 mln EUR, stanowi wk ład na pokrycie nieoczekiwanych 
strat związanych z operacjami w ramach instrumentu LGTT. 
 
5.6 GRZYWNY 
 
Kwoty te dotycz ą grzywien na łożonych przez Komisj ę za naruszenie zasad konkurencji, które 
to grzywny wst ępnie uiszczono, jak równie ż grzywny, w sprawie których wniesiono 
odwołanie, oraz takie, w przypadku których nie wiadomo, czy odwo łanie zostanie wniesione. 
Zobowiązanie warunkowe zostanie utrzymane do czasu wydania przez Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści ostatecznej decyzji. Dochody z tytu łu odsetek od p łatności tymczasowych 
 
PL 100   PL (460 mln EUR) uj ęto w wyniku finansowym za dany rok oraz jako zobowi ązania warunkowe, 
tak aby uwzgl ędnić brak pewno ści co do tytu łu prawnego Komisji do tych kwot. 
 
5.7 EFRG – W OCZEKIW ANIU NA WYROK TRYBUNA ŁU 
 
Są to uzależnione od wyroku Trybuna łu Sprawiedliwo ści zobowi ązania warunkowe wobec 
państw członkowskich zwi ązane z decyzjami dotycz ącymi zgodno ści odnośnie do EFRG. 
Ustalenie ostatecznej kwoty zobowi ązania oraz roku, w którym kwota wynikaj ąca z 
pomyślnego odwo łania się od decyzji przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści, zostanie zapisana 
w budżecie, zależeć będzie od czasu trwania post ępowania w Trybunale. Szacunkowa warto ść 
kwot, które prawdopodobnie zostan ą wypłacone, zosta ła ujęta w bilansie jako rezerwa 
długoterminowa (zob. nota 2.13). 
 
5.8 KWOTY ZWI ĄZANE ZE SPRAWAMI S ĄDOWYMI I INNYMI SPORAMI 
PRAWNYMI 
 
Pozycja ta odnosi si ę do powództw o odszkodowanie obe cnie wniesionych przeciwko UE, 
innych sporów prawnych or az szacunkowych kosztów obs ługi prawnej.  
Kwoty dotycz ą sporów z dostawcami, wykonawcami i by łymi pracownikami. Nale ży 
zauważyć, że w przypadku powództwa o odszkodowanie  na mocy art. 288 Traktatu WE 
strona skar żąca musi udowodni ć, że instytucja dopu ściła się wystarczaj ąco poważnego 
naruszenia przepisu prawa przyznaj ącego uprawnienia osobom fizycznym oraz wykaza ć 
faktyczne szkody poniesione przez stron ę skarżącą, jak równie ż istnienie zwi ązku 
przyczynowo-skutkowego mi ędzy bezprawnym dzia łaniem a szkod ą. 
 
5.9 INNE ZOBOWI ĄZANIA WARUNKOWE 
Pozycja ta obejmuje inne, mniejsze kwoty zobowi ązań warunkowych nieuj ęte w powy ższych 
pozycjach.   
INNE ISTOTNE POZYCJE
 
5.10 DZIA ŁALNOŚC FINANSOWA ZWI ĄZANA ZE ZOBOWI ĄZANIAMI 
NIEWYKORZYSTANYMI 
mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Działalność finansowa zwi ązana ze zobowi ązaniami 
niewykorzystanymi  5 733 4 885 
 
Są to umowy w sprawie po życzek oraz umowy w zakresie inwestycji kapita łowych zawarte 
przez Komisj ę (nieobjęte RAL), jednak jeszcze niewykorzystane przez drug ą stronę przed 
końcem roku. G łówne kwoty dotycz ą umów w sprawie po życzek na wsparcie bilansu 
 
PL 101   PL płatniczego podpisanych w 2008 r. i w 2009 r., ale jeszcze nie wyp łaconych przed ko ńcem 
roku (5,4 mld EUR na dzie ń 31 grudnia 2009 r.). 
 
5.11 ZACI ĄGNIĘTE ZOBOWI ĄZANIA BUD ŻETOWE, P ŁATNOŚCI 
OCZEKUJ ĄCE NA DOKONANIE 
mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Zaciągnięte zobowi ązania bud żetowe, płatności oczekuj ące 
na dokonanie  134 689 120 023 
 
Zobowiązania bud żetowe pozostaj ące do sp łaty (fr. Reste à Liquider  — RAL) to kwota 
nieuregulowanych zobowi ązań, w przypadku których nie dokonano jeszcze p łatności lub 
anulowania. Jest to normalna konsekwencja istnienia programów wieloletnich. Na dzie ń 31 
grudnia 2009 r. kwota RAL wynosi ła 177 272 mln EUR. Powy ższa kwota stanowi bud żetowe 
RAL, pomniejszone o powi ązane kwoty (które uj ęto w rachunku wyniku ekonomicznego za 
2009 r. jako koszty), co daje ogó łem powyższą kwotę. 
 
5.12 ISTOTNE ZOBOWI ĄZANIA PRAWNE 
mln EUR
 31.12.2009 31.12.2008 
Działania strukturalne  275 761 332 995 
Protokoły z krajami śródziemnomorskimi  263 263 
Umowy w zakresie rybo łówstwa  249 401 
Program Galileo  1 517 2 023 
Program GMES  556 624 
TEN-T  4 289 4 571 
Inne zobowi ązania umowne  1 325 983 
Ogółem 283 960 341 860 
Przedmiotowe zobowi ązania warunkowe powsta ły, poniewa ż UE zaciągnęła długoterminowe 
zobowiązania prawne w odniesieni u do kwot, które nie mia ły jeszcze pokrycia w bud żecie w 
środkach na zobowi ązania. Mo że to dotyczy ć programów wieloletnich, takich jak dzia łania 
strukturalne lub kw ot, które w przysz łości Unia Europejska zobowi ązana jest zap łacić na 
mocy umów administracyjnych istniej ących w dniu bilans owym (np. dotycz ących 
świadczenia us ług w zakresie ochrony, sprz ątania itp., ale tak że zobowi ązań umownych 
dotyczących konkretnych projektó w, np. prac budowlanych). Nie wszystkie programy 
wieloletnie generuj ą zobowiązania wymagaj ące ujęcia w niniejszej pozycji, jako że wydatki 
w kolejnych latach zale żą od rocznych decyzji w ładzy bud żetowej lub zmian w zakresie 
stosownych zasad. 
 
5.12.1 Dzia łania strukturalne 
W poniższej tabeli przedstawiono porównanie mi ędzy zobowi ązaniami prawnymi, w 
odniesieniu do których nie zaci ągnięto jeszcze zobowi ązań budżetowych, a maksymalnymi 
zobowiązaniami w powi ązaniu z kwotami przewidzianymi w ramach finansowych na lata 
2007–2013. Dzia łania strukturalne obejmuj ą pomoc planowan ą na lata 2007–2013. Forma i 
cele ram finansowych na okres, który rozpocz ął się w 2007 r., s ą inne niż w poprzednim 
okresie. 
 
PL 102   PL      mln EUR
 Kwoty w 
perspekty
wie 
finansowej 
na lata 
2007–2013 
(A) Zaciągnięte 
zobowiązania 
prawne
(B)Zobowiązani
a budżetowe 
na lata 2007-
2009
(C)Zobowiązania 
prawne 
pomniejszone 
o 
zobowiązania 
budżetowe 
(=B-C) Maksymalne 
zobowiązanie 
(=A-C)
Fundusze polityki 
spójności 346 543 346 136 140 318 205 818 206 225
Zasoby naturalne  100 624 98 388 39 533 58 855 61 091
Instrument pomocy 
przedakcesyjnej  10 958 5 195 2 513 2 682 8 445
Ogółem 458 125 449 719 182 364 267 355 275 761
 
5.12.2 Protoko ły z krajami śródziemnomorskimi 
Zobowiązania te wynosz ą ogółem 263 mln EUR i dotycz ą protokołów finansowych z 
śródziemnomorskimi pa ństwami trzecimi. Uj ęta kwota stanowi ró żnicę między całkowitą 
kwotą określoną w podpisanych protoko łach a kwot ą zobowiązań budżetowych uj ętą w 
księgach. Protoko ły są międzynarodowymi traktatami, które mo żna rozwiązać wyłącznie na 
mocy porozumienia obu stron, cho ć procedura ta jest w toku. 
 
5.12.3 Porozumienia w sprawie po łowów 
Są to zobowi ązania o warto ści 249 mln EUR zaci ągnięte względem państw trzecich na 
działania w ramach mi ędzynarodowych porozumie ń w sprawie po łowów. 
 
5.12.4 Program Galileo 
Galileo jest globalnym systemem nawigacj i satelitarnej (GNSS), nad którego budow ą pracują 
aktualnie Unia Europejska i Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Program Galileo jest obecnie finansowany w ca łości z budżetu UE, a zarz ądzaniem programem w imieniu UE 
zajmuje si ę Komisja. Oczekuje si ę, że pierwsza faza programu, faza testów orbitalnych ( In 
Orbit Validation  – IOV) zostanie uko ńczona w 2012 r. i wtedy te ż nastąpi przeniesienie 
powstałych aktywów na Komisj ę. 
Należy zauważyć, że do końca 2009 r. i uwzgl ędniając poprzedni ą inwestycj ę w WPG 
Komisja przekaza ła 1 028 mln EUR na finansowanie fazy IOV programu Galileo. Poniewa ż 
program ten znajduje si ę obecnie nadal w fazie bada ń, zgodnie z zasadami rachunkowo ści UE 
środki zosta ły wydatkowane, lecz nie wykazuje si ę ich jeszcze jako warto ści niematerialne i 
prawne. Łączny (orientacyjny) wk ład Komisji przewidziany na nast ępną fazę programu 
Galileo (od 2008 do 2013 r.) wynosi 2 645 mln EUR. 
 
5.12.5 Program GMES 
Komisja zawar ła umowę z ESA na okres od 2008 do 2013 r. na wdra ż
anie elementu 
Globalnego monitoringu środowiska i bezpiecze ństwa (GMES) dotycz ącego przestrzeni 
 
PL 103   PL kosmicznej. Łączna orientacyjna kwota na ten ok res wynosi 624 mln EUR. Kwota wyp łacona 
na rzecz ESA w 2009 r. wynosi ła 68 mln EUR. 
 
5.12.6 Zobowi ązania dotycz ące TEN-T 
Kwota ta odnosi si ę do dotacji w dziedzinie tr anseuropejskiej sieci tr ansportowej (TEN-T) na 
okres od 2007 do 2013 r. Program dotyczy proj ektów uznanych za istotne z punktu widzenia 
rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, maj ących wspiera ć zarówno projekty w 
zakresie infrastruktury, jak i w zakresie bada ń i innowacji oraz przyspiesza ć wdrażanie 
nowych technologii i innowacyjnych procesów w kontek ście oddawania do u żytku nowej 
infrastruktury transportowej. Łączna orientacyjna kwota przezn aczona na ten program wynosi 
8 013 mln EUR. 
 
5.12.7 Inne zobowi ązania umowne 
Ujęte kwoty odpowiadaj ą kwotom zobowi ązań, których p łatność ma nast ąpić w okresie 
objętym umowami. W pozycji tej uj ęto nieuregulowane zobowi ązania umowne zwi ązane z 
umowami na budow ę budynków Rady (93 mln EUR) oraz zwi ązane z umowami na budow ę 
budynków Parlamentu (441 mln EUR). W śród innych znacz ących kwot uj ętych w niniejszej 
pozycji nale ży wymieni ć kwotę 480 mln EUR dotycz ąca umów w sprawie zamówie ń 
zawartych mi ędzy agencj ą Europejskie Wspólne Przedsi ęwzięcie na rzecz Rea lizacji Projektu 
ITER i Rozwoju Energii Termoj ądrowej (tzw. „Fusion for Energy” ) a ITER International oraz 
kwotę 165 mln EUR dotycz ąca umów w sprawie zamówie ń zawartych mi ędzy wspomnian ą 
europejsk ą agencją, Japońską Agencją Energii Atomowej (JAEA)  a ITER International. 
 
5.13 WK ŁADY NA RZECZ ORGANIZACJI POWI ĄZANYCH 
Kwota uj ęta w niniejszej pozycji to p łatności nieuregulowane w zwi ązku z kapita łem 
subskrybowanym przez Komisj ę, do którego op łacenia nie wezwano. 
 
5.13.1 Kapita ł, do którego op łacenia nie wezwano: EBOR 
mln EUR
EBOR  Kapitał EBOR ogó łem Kapitał subskrybowany 
przez Komisj ę 
Kapitał 19 794 600 
Opłacony (5 198) (157) 
Kapitał, do którego 
opłacenia nie wezwano 14 596 443 
 
 
PL 104   PL 5.13.2 Kapita ł, do którego op łacenia nie wezwano: EFI 
mln EUR
EFI Kapitał EFI ogółem Kapitał subskrybowany przez 
Komisję 
Kapitał 2 940 861 
Opłacony (588) (172) 
Kapitał, do którego 
opłacenia nie wezwano 2 352 689 
 
W związku z wyemitowaniem przez EFI 1 000 nowych udzia łów w 2007 r., UE obj ęła w 
2009 r. kolejne 75 udzia łów o warto ści nominalnej jednego udzia łu wynosz ącej 1 mln EUR; z 
czego 20 % kwoty nominalnej wraz z premi ą wpłacono w 2009 r. Uczestnictwo UE jest 
ograniczone do 900 udzia łów (900 mln EUR). Zob. równie ż nota 2.3.1 . 
 
5.14 ZOBOWI ĄZANIA — LEASING OPERACYJNY 
   mln EUR
Kwoty do zap łaty w przysz łości Opis 
< 1 roku  1 - 5 lat  > 5 lat  Ogółem 
Budynki  334 1 236 842 2 412 
Sprzęt IT i inne wyposa żenie 6 7 0 13 
Ogółem 340 1 243 842 2 425 
 
Niniejsza pozycja obe jmuje budynki i wyposa żenie użytkowane na podstawie umów leasingu 
operacyjnego, które nie spe łniają warunków wymaga nych w celu ich uj ęcia w bilansie po 
stronie aktywów. Poda ne kwoty odpowiadaj ą zobowiązaniom pozostaj ącym do sp łaty w 
okresie obj ętym umow ą. 
W 2009 r. kwot ę 364 mln EUR uj ęto jako koszt w rachunku wyniku ekonomicznego w 
odniesieniu do leasingu operacyjnego. 
 
PL 105   PL 6. KOREKTY  FINANSOWE  I ODZYSKIWANIE  ŚRODKÓW  W ZWIĄZKU  Z 
WYKRYCIEM  NIEPRAWID ŁOWOŚCI 
 
W związku z wykonywaniem bud żetu UE konieczne jest zapewnienie zapobiegania 
nieprawid łowościom i nadu życiom finansowym oraz ich wykrywania i korygowania. W 
niniejszej nocie zamieszczono przegl ąd poszczególnych procedur przewidzianych w 
obowiązującym prawodawstwie stosowanych w odniesieniu do nieprawid łowości 
stwierdzonych przez Komisj ę i państwa członkowskie oraz przedst awiono najlepsze mo żliwe 
oszacowanie wysoko ści łącznej kwoty. Jest to ostatni et ap przewidziany w stosowanych 
systemach kontroli; ma on zasadnicze znaczenie dla wykazania nale żytego zarz ądzania 
finansami. 
 
6.1 WPROWADZENIE 
 
6.1.1 Przegl ąd procedur korekty finansowej i odzyskiwania środków w zale żności od 
rodzaju zarz ądzania 
Odzyskiwanie środków i korekty finansowe mog ą być wynikiem kontroli i audytów na 
różnych poziomach systemu kontroli, kontroli na poziomie UE (przeprowadzonych przez 
Komisję lub Europejski Trybuna ł Obrachunkowy b ądź OLAF) lub przez pa ństwa 
członkowskie w przypadku zarz ądzania dzielonego. Wprawdzie nieprawid łowości mogą 
pojawić się na każdym etapie projektu, odkry ć je można na etapie ko ńcowym, kiedy 
beneficjent przysy ła swój wniosek o p łatność końcową, który jest - w wi ększości przypadków 
- sprawdzany na miejscu lub po świadczony przez niezale żnego audytora. Nie nale ży jednak 
mylić procedur odzyskiwania środków i korekty finansowej, odzwierciedlaj ących różnice w 
metodach zarz ądzania, co okre ślono w stosownym prawodawstwie sektorowym. 
 
Odzyskanie środków 
Zgodnie z art. 71 ust. 3 rozporz ądzenia finansowego, kwoty wyp łacone omy łkowo podlegaj ą 
odzyskaniu. W tym kontek ście odzyskanie jest faktycznym odzyskaniem środków 
pieniężnych przez Komisj ę lub państwo członkowskie, dokonanym w wyniku wykrycia 
nienależnych lub nieprawid łowych wydatków. 
 
Korekty finansowe 
Jak określono w stosownym prawodawstwie sektorow ym, w wielu dziedzinach wydatków UE 
(głównie w ramach zarz ądzania dzielonego) korekty nieprawid łowości dokonuje si ę przy 
użyciu mechanizmu zwanego korekt ą finansow ą. Celem korekt finansowych, dokonywanych 
przez Komisj ę lub przez pa ństwo członkowskie, jest przywrócenie sytuacji, w której 100% 
wydatków deklarowanych do finansowania lub wspó łfinansowania (polityka spójno ści) 
odpowiada stosownym zasadom i przepisom krajowym oraz unijnym.  W obszarze zarz ądzania dzielonego g łówną odpowiedzialno ść za dokonywanie korekt 
finansowych koniecznych w zwi ązku z jednostkowymi lub systematycznymi 
nieprawid łowościami wykrytymi w programach operacyjnych ponosz ą państwa 
 
PL 106   PL członkowskie. Zadaniem Komisji jest dopilnow anie, aby systemy ustanowione przez w ładze 
krajowe by ły skuteczne, a tak że – w przypadku nieskuteczno ści tych systemów – na łożenie 
korekt finansowych na pa ństwa członkowskie. 
 
Kiedy w wyniku kontroli unijnych ustalone zostan ą nienależne płatności na rzecz 
beneficjentów, korekty finansowe mo żna postrzega ć jako pierwszy krok na drodze do 
faktycznego odzyskania środków, gdy ż obowiązujące prawodawstwo zobowi ązuje państwa 
członkowskie do stosowania si ę do nałożonych na nie korekt finansowych oraz do 
samodzielnego odzyskiwania środków pieni ężnych od beneficjentów ko ńcowych. Tak że w 
przypadku kontroli dokonywanych przez organy krajowe pa ństwa członkowskie s ą prawnie 
zobowiązane podj ąć działania na rzecz odzyskania środków na poziomie beneficjentów 
końcowych. 
Poniżej przedstawiono zestawienie poszczególnych procedur odzyskiwania środków i korekty 
finansowej oraz ich wp ływu na rachunki UE w zale żności od rodzaju zarz ądzania. 
 
6.1.2 Zarz ądzanie bezpo średnie 
 
Kiedy Komisja zarz ądza budżetem w sposób bezpo średni, niekwalifik owalne wydatki s ą 
odzyskiwane od beneficjenta albo odlic zane od kolejnego zestawienia poniesionych 
wydatków. Je śli beneficjent dokonana odli czenia przez przed przes łaniem zestawienia 
poniesionych wydatków, informacja ta ni e jest ujmowana w systemie rachunkowo ści. Bardzo 
często też się tak zdarza, gdy ż przed dokonaniem p łatności końcowej od wi ększości 
beneficjentów żąda się, aby ostateczne zestawien ie poniesionych kosztów by ło poświadczone 
lub poddane kontroli. To po świadczone zestawienie powinno uwzgl ędniać korekty wszelkich 
zauważonych nieprawid łowości. 
 
6.1.3 Zarz ądzanie dzielone 
 
Komisja Europejska i pa ństwa członkowskie zarz ądzają wspólnie oko ło 80 % środków z 
budżetu UE, g łównie w zakresie wydatków na rolnic two i rozwój obszar ów wiejskich, 
politykę spójności i rybołówstwo. 
 
W przypadku wydatków obj ętych zarządzaniem dzielonym, zadanie zwi ązane z wykonaniem 
i odpowiedzialno ść są przeniesione na pa ństwa członkowskie, na których spoczywa g łówna 
odpowiedzialno ść za wykrywanie i korygowanie nieprawid łowości popełnionych przez 
beneficjentów, a w zwi ązku z tym tak że za zapewnienie prawid łowości wydatków 
zgłaszanych Komisji. Pa ństwa członkowskie dokonuj ą zatem korekt finansowych, a tak że – w 
przypadkach kiedy w wyniku ich w łasnych kontroli lub kontroli UE wykryte zostan ą 
nienależne płatności na rzecz beneficjentów – ci ąży na nich prawny wymóg wszcz ęcia 
postępowania w celu odzyskania środków od tych beneficjentów.  
 
Komisja Europejska sprawuje funkcj ę nadzorcz ą: sprawdza, czy systemy zarz ądzania i 
kontroli stosowane przez pa ństwa członkowskie s ą skuteczne i – je śli stwierdzi, że tak nie jest 
 
PL 107   PL – podejmuje środki naprawcze w ramach spoczywaj ącej na niej odpowiedzialno ści za 
wykonanie bud żetu (art. 53 ust. 4 rozporz ądzenia finansowego). Komisja mo że także sama 
podjąć oficjalną decyzję o zastosowaniu korekt finansowych w odniesieniu do pa ństwa 
członkowskiego, w przypadku gdy samo pa ństwo członkowskie nie dokona ło niezbędnych 
korekt lub gdy systemy zarz ądzania i kontroli wykazuj ą poważne niedoci ągnięcia mogące 
prowadzić do nieprawid łowości systemowych. 
 
Komisja nak łada korekty finansowe w zwi ązku z pojedynczymi nieprawid łowościami, które 
zostaną wykryte, jest jednak tak że uprawniona do stosowania korekt ekstrapolowanych lub 
ryczałtowych. Ekstrapolacj ę stosuje si ę w przypadku, gdy wyniki dla reprezentatywnej próby 
dokumentów świadczą o istnieniu nieprawid łowości systemowej. Korekty rycza łtowe maj ą 
zastosowanie w przypadku pojedynczych narusze ń lub nieprawid łowości systemowych, 
których skutek finansowy nie mo że być precyzyjnie okre ślony liczbowo i gdzie koszt 
administracyjny ustalenia precyzyjnej kwoty by łby niewspó łmiernie wysoki. W obu 
przypadkach, nawet kiedy odzyskanie środków od beneficjentów jest niemo żliwe, korekty te 
są ważne, aby naprawi ć niedociągnięcia systemów stosowanych przez pa ństwa członkowskie 
i w ten sposób zapobiec nieprawid łowym płatnościom na rzecz beneficjentów lub wykry ć i 
odzyskać od beneficjentów takie p łatności. 
 
PL 108   PL 6.1.4 Inne rodzaje zarz ądzania 
 
W przypadku wydatków obj ętych zarz ądzaniem zdecentralizowanym i po średnim 
zarządzaniem scentraliz owane odpowiedzialno ść za odzyskiwanie niew łaściwie dokonanych 
płatności jest przeniesiona na pa ństwa członkowskie, pa ństwa trzecie i agencje.  W przypadku 
wydatków obj ętych zarz ądzaniem wspólnym mechanizmy korekcyjne s ą określone w 
umowach zawartych z organizacjami mi ędzynarodowymi. Tak jak w przypadku zarz ądzania 
dzielonego, w przypadku nieprawid łowego zastosowania regu ł dotyczących systemów 
wydatków UE, Komisja mo że dokonać ostatecznych korekt.  
 
6.1.5 Odzyskanie środków i korekty finansow e w 2009 r. - zestawienie  
 
Odzyskanie środków i korekty finansowe, które potwierdzono/stwierdzono w 2009 r. - 
zestawienie 
mln EUR
Korekty finansowe   Nota  2009 2008
EFOGR/EFRG/EAFRD   6.2.2  462  917
Polityka spójno ści (praca organów UE)        
- Programy na lata 1994-1999  6.2.4  521  414
- Programy na lata 2000-2006  6.2.4 1 890  1 173
- Korekty finansowe razem     2 411  1 587
Korekty finansowe ogó łem    2 873 2 504
       
Odzyskanie środków    Nota  2009 2008
EFOGR/EFRG/EAFRD (wykryte przez pa ństwa 
czł.) 6.3  163  360
Polityka spójno ści (praca organów UE)    6.3  102  31
Inne rodzaje zarz ądzania    6.3  181  72
Odzyskane kwoty ogó łem       446  463
         
Ochrona bud żetu UE ogó łem    3 319  2 967
 
Powyższa tabela nie zawiera informacji o odzyskanych środkach i wycofaniach w ramach 
polityki spójno ści, dokonywanych przez pa ństwa członkowskie w zwi ązku z ich w łasnymi 
kontrolami. Pomimo obowi ązku dostarczania Komisji informacji nt. wycofa ń i odzyskanych 
środkach, nie s ą one zobowi ązane – na mocy przepisów odnosz ących się do programów na 
lata 2000-2006 – do wyszczególniania środków odzyskanych w wyniku w łasnych kontroli. Z 
tego wzgl ędu i w celu unikni ęcia nakładania si ę z korektami finansowymi, odzyskania 
środków i wycofania dokonywane przez pa ństwa członkowskie (na kwot ę 1 233 mln EUR w 
2009 r.) nie s ą zostały ujęte (zob. nota 6.5). 
 
PL 109   PL 
 
PL 110   PL Odzyskanie środków i korekty finansowe wyko nane w 2009 r. - zestawienie  
mln EUR
Korekty finansowe      Not
a Potwierdz
one w 
2009 r.  Potwierdz
one przed 
2009 r.  Ogółe
m 
EFOGR/EFRG/EAFRD    6.2.2  274  429  703
Fundusze spójno ści            
- Programy na lata 1994-1999  6.2.4  163  137  300
- Programy na lata 2000-2006  6.2.4  313  96  409
- Korekty finansowe razem       476  233  709
Korekty finansowe ogó łem      750  662 1 412
        
mln EUR
Odzyskanie środków      Not
a Potwierdz
one w 
2009 r.  Potwierdz
one przed 
2009 r.  Ogółe
m 
EFOGR/EFRG/EAFRD      6.3.  117  31  148
Fundusze spójno ści     6.3.  102  0  102
Inne rodzaje zarz ądzania      6.3.  147  34  181
Odzyskane kwoty ogó łem        366  65  431
            
Ochrona bud żetu UE ogó łem     1 116  727 1 843
 
6.2 KOREKTY FINANSOWE W RAMACH ZARZ ĄDZANIA DZIELONEGO 
 
W ramach zarz ądzania dzielonego korekty finansowe mog ą odbywać się w trzech g łównych 
etapach:  
Kwota jest ostatecznie ustalana w drodze procedur prawnych i procedury kontradyktoryjno ści 
(„w toku ” – zob. ni żej nota 6.4); 
(1) kwota jest okre ślana i ostatecznie ustalana („ stwierdzana ” w drodze decyzji Komisji 
lub „ potwierdzana ”: uzgadniana wraz z pa ństwem cz łonkowskim w ramach 
zarządzania dzielonego); oraz 
(2) kwota jest faktycznie odzyskiwana w postaci środków gotówkowych otrzymanych od 
państwa członkowskiego (stwierdzona korekta) albo te ż w postaci odliczenia 
(wycofania/odzyskania) od przysz łego wniosku o p łatność dokonywanego przez 
państwo członkowskie („dokonana”); informacje na temat korekt finansowych jeszcze 
nie wykonanych znajduj ą się w nocie 6.2.4. 
 
PL 111   PL  
6.2.1 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich 
 
W ramach EFRG i EFRROW, które zast ąpiły Sekcję Gwarancji EFOGR, obowi ązujące 
prawodawstwo przewiduje, że korekty finansowe s ą dokonywane przez Komisj ę w ramach 
procedury rozliczania rachunków. 
Procedura rozliczania rachunków  
Procedura rozliczania rachunków przeprowadzana jest przez Komisj ę i obejmuje roczne 
finansowe rozliczenie rachunków w przypadku ka żdej agencji p łatniczej oraz wieloroczn ą 
kontrolę zgodności rozlicze ń w celu sprawdzenia zgodno ści wydatków zg łoszonych przez 
państwa członkowskie z zasadami UE. W przypadku EF RG wszystkie te kwoty ujmuje si ę w 
rachunku wyniku ekonomicznego Komisji ja ko przychód. W przypadku EFRROW kwoty 
odzyskane przez same pa ństwa członkowskie, jak równie ż kwoty ustalone w toku procedury 
rocznego finansowego rozliczenia rachunków mog ą z zasady by ć ponownie wykorzystane na 
użytek danego programu.  
 
Finansowe rozliczanie rachunków : Komisja przyjmuje decyzj ę w sprawie rocznego 
rozliczenia rachunków, któr ą oficjalnie zatwierdza spra wozdania finansowe agencji 
płatniczych w oparciu o weryfikacje zarz ądzania oraz po świadczenia i sprawozdania 
przedłożone przez jednostki certyfikuj ące. 
 
Kontrola zgodno ści rachunków  ma na celu wykluczenie z finansowania UE wydatków 
dokonanych niezgodnie z zasadami UE. Kontrola zgodno ści rachunków nie jest zatem 
mechanizmem umo żliwiającym odzyskanie nieprawid łowych p łatności bezpo średnio od 
beneficjentów ko ńcowych. Stanowi ona raczej istotne narz ędzie zach ęcania pa ństw 
członkowskich do usprawnienia swoich systemów zarz ądzania i kontroli, a tym samym 
zapobiegania nieprawid łowym płatnościom na rzecz beneficjentów ko ńcowych, a tak że ich 
wykrywania i odzyskiwania. Ponadto korekta  w ramach procedury zapewnienia zgodno ści 
rachunków nie zwalnia pa ństw członkowskich z odpowiedzialno ści za podejmowanie dzia łań 
w związku ze stwierdzonymi nieprawid łowościami. Kontrole zgodno ści rachunków nie 
odbywają się w cyklu rocznym, gdy ż obejmują wydatki poniesione w wi ęcej niż jednym roku 
budżetowym. 
 
Finansowe rozliczenie p łatności dokonanych z naruszeniem terminów okre ślonych w 
przepisach:  Przestrzeganie ustalonych terminów p łatności na rzecz beneficjentów przez 
państwa członkowskie jest systematycznie sprawdzan e trzy razy do roku, zgodnie z art. 9 
rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. W pr zypadku nieprzestrzegania terminów 
Komisja dokonuje zmniejszenia kwot, przy uwzgl ędnieniu szczególnych i wyj ątkowych 
okoliczno ści, jak równie ż w sposób proporcjonalny. Wspomniane  korekty finansowe traktuje 
się jako „ujemne p łatności” i wykazuje w rachunku zysków i strat jako zmniejszenie kosztów. 
 
6.2.2 Korekty finansowe dotycz ące rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w 2009 r.  
 
PL 112   PL  
Korekty finansowe dotycz ące rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, co do których 
podjęto decyzje w 2009 r., ogó łem 
mln EUR
  2009 2008 
Procedura rozliczania rachunków:    
Rozliczenie finansowe i nieprzestrzegane terminy p łatności  103 58
Kontrola zgodno ści  359 859
Ogółem  462 917
Powyższe kwoty dotycz ą EFRG, a w odniesieniu do EFRROW  w 2009 r. korekty finansowe 
opiewały tylko na ok. 0,4 mln EUR. Kwoty te zosta ły wykazane w rachunku wyniku 
ekonomicznego. Powy ższe kwoty w rozbiciu na poszczególne pa ństwa członkowskie 
przedstawiono w za łączniku 1. 
Powodem zmniejszenia w zakresie kontroli zgodno ści miedzy 2008 r. a 2009 r. by ły 
niewykonane decyzje w ramach kontroli zgodno ści na koniec 2008 r., opiewaj ące na 368 mln 
EUR. 
 
Korekty finansowe dotycz ące rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich wykonane w 2009 
r. 
mln EUR
  Wykonanie w 2009 r.  
Procedura rozliczania rachunków 
Rozliczenie finansowe i nieprzestrzegane terminy p łatności  103
Kontrola zgodno ści  600
Ogółem  703
Powyższe kwoty w rozbiciu na poszczególne pa ństwa członkowskie przedstawiono w 
załączniku 2. 
 
6.2.3 Polityka spójno ści 
 
Prawodawstwo obowi ązujące w zakresie polityki spójno ści przewiduje, że działania mające 
na celu przeprowadzenie korekt finansowych s ą podejmowane zarówno przez pa ństwa 
członkowskie, jak i Komisj ę. 
• Państwa członkowskie  mogą przeprowadza ć korekty finansowe na dwa sposoby. 
Mianowicie:  
– wycofują natychmiast przedmiotow ą kwotę wydatków z programu, odejmuj ąc ją 
od następnego zestawienia wydatków przed stawianego Komisji i tym samym 
uwalniając natychmiast środki finansowe UE na zobowi ązania na inne operacje; 
albo 
 
PL 113   PL – pozostawiaj ą na razie wydatki w ramach pr ogramu w oczekiwaniu na wynik 
procedury odzyskiwania nienale żnie wyp łaconej kwoty od beneficjentów. 
Odzyskanie nast ępuje albo poprzez uzyskanie sp łaty przedmiotowych kwot albo 
poprzez pomniejszenie kwot przysz łych płatności na rzecz tego samego 
beneficjenta o kwoty nale żne do spłacenia. Dalsze informacje na temat takiego 
odzyskiwania środków znajduj ą się niżej w pkt. 6.5. 
– Państwa członkowskie s ą proszone o dostarczanie Komisji danych na temat 
korekt finansowych w postaci kwot wycofanych ze wspó łfinansowania i kwot 
odzyskanych. Te dwa zestawy danych s ą różne i uzupe łniają się, gdyż jedynie 
wydatki wycofane bez oczekiwania na wynik post ępowania maj ącego na celu 
odzyskanie środków ujmuje si ę w wycofaniach  i jedynie wydatki, których nie 
wycofano na pocz ątku i które pozostawiono w de klarowanych wydatkach do 
czasu odzyskania, ujmuje si ę w odzyskaniach  po dokonaniu odzyskania. Pa ństwa 
członkowskie nie s ą zobowiązane okre ślać oddzielnie korekt dokonanych w 
wyniku prac UE oraz korekt dokonanych w wyniku ich w łasnych kontroli. 
Wspomniany wniosek dotycz ący sprawozdawczo ści został wprowadzony tylko w 
odniesieniu do okresu programowania 2007-2013. 
• Korekty finansowe wynikaj ące z audytów i kontroli UE przeprowadzane s ą w następujący 
sposób: 
– w przypadku gdy osi ągnięte zostanie porozumienie z pa ństwem cz łonkowskim co 
do przeprowadzenia korekty w wyniku kontroli lub audytu przeprowadzonych przez UE, mo że ono wycofa ć te już zgłoszone nieprawid łowo dokonane wydatki z 
kolejnego wniosku o p łatność (rozlicza si ę je łącznie dla ka żdego programu lub 
projektu w ramach Funduszu Spójno ści oddzielnie) i po nownie wykorzysta ć 
uwolnione środki finansowe z UE na pokryc ie innych kw alifikowalnych 
wydatków w ramach danego progra mu, jednak wydatki te nie mog ą być związane 
z działaniem lub dzia łaniami, których dotyczy ła korekta. 
– Komisja wystawia nakazy odzyskania środków w celu wykonania korekt 
finansowych w nast ępujących przypadkach:  
• po oficjalnych decyzjach o zasto sowaniu korekt finansowych; 
• po zakończeniu programu; oraz  
• po zakoń
czeniu programu w nast ępstwie odzyskania środków od beneficjentów 
przez państwo członkowskie. 
W takich przypadkach nakazy odzyskania środków maj ą wpływ na rachunki 
Komisji. 
– W innych przypadkach korekt finansow ych Komisja nie wystawia nakazów 
odzyskania środków, zw łaszcza kiedy pa ństwo członkowskie akceptuje i 
wykonuje korekt ę finansow ą. W takim przypadku odno śna informacja nie jest 
ujmowana w systemie rachunkowo ści Komisji. 
 
6.2.4 Korekty finansowe dotycz ące polityki spójno ści w 2009 r. 
 
PL 114   PL  
Należy zwrócić uwagę, że w powy ższej tabeli nie uwzgl ędniono wyników przeprowadzonych 
przez same pa ństwa członkowskie kontroli wydatków w ramach dzia łań strukturalnych. 
 
Korekty finansowe potwierdzone w 2009 r. 
mln EUR
    EFRR FS EFS IFOR  EFOGR 
Sekcja 
Orientacji  OGÓŁEM 
Korekty finansowe w latach 1994-1999:         
 wykonane   87 10 21 41 4 163
 jeszcze nie dokonane  358 0 0 0 0 358
Okres 1994-1999 razem   445 10 21 41 4 521
Korekty finansowe w latach 2000-2006:          
 wykonane   84 63 141 2 25 315
 jeszcze nie wykonane  1 532 13 18 3 9 1 575
Okres 2000-2006 razem  1 616 76 159 5 34 1 890
Korekty finansowe w 2009 r. ogó łem 2 061 86 180 46 38 2 411
Korekty finansowe w 2008 r. ogó łem  949 92  522  19  5 1 587
Uwaga: w danych liczbowych dotycz ących korekt finansowych potwierdzonych w 2009 r. 
ujęto korekty finansowe stwierdzone/pot wierdzone w 2008 r. uprzednio nie zg łoszone 
opiewające na kwot ę 90 mln EUR. 
 
Wzrost w 2009 r. w stosunku do 2008 r. w zakresi e korekt potwierdzon ych w odniesieniu do 
EFRR wynika ze zdecydowanych dzia łań podjętych w ramach planu dzia łania na rzecz 
umocnienia nadzoru Komisji nad dzia łaniami strukturalnymi w ramach zarz ądzania 
dzielonego (COM(2010)52) i zaakceptowania w listopadzie 2009 r. znacznej korekty 
finansowej w przypadku Hiszpanii. 
Zmniejszenie w zakresie korekt potwierdzonych odnosz ących się do EFS w 2009 r. w 
porównaniu z kwotami zg łoszonymi za 2008 r. jest zwi ązane z wprowadzeniem w życie w 
2008 r. wy żej wspomnianego planu dzia łań Komisji, którego celem by ło przyspieszenie 
procedur podejmowania decyzji w odniesieni u do korekt finansowych w toku, co z kolei 
zmniejszy ło liczbę korekt, które nale żało wykona ć w 2009 r. Nale ży zauważyć, że z kwoty 
522 mln EUR korekt finansowych potwierdzony ch w 2008 r., wykonanie korekt finansowych 
za tenże rok w odniesieniu do EFS opiewa na 518 mln EUR. 
 
Dane liczbowe przedstawione w popr zednich tabelach ustalono wed ług metody 
memoriałowej, co oznacza, że w przypadku niektórych z tych kwot wykonanie nast ąpiło już 
w 2009 r. (709 mln EUR dla wszystkich f unduszy), podczas gdy w przypadku pozosta łych 
wykonanie nast ąpi w kolejnych latach. 
 
PL 115   PL  
Korekty finansowe potwierdzone – łączne dane liczbowe  
mln EUR  
    Okres 2000-
2006  Okres 1994-
1999  Ogółem 
  31.12.2009 31.12.2009 31.12.2009 
Fundusz Spójno ści    233  273  506 
EFRR   3 797 1 633 5 430 
EFS   1 130  392 1 522 
IFOR    7  97  104 
Sekcja Orientacji 
EFOGR    36  121  157 
Ogółem   5 203 2 516 7 719 
Powyższe kwoty w rozbiciu na poszczególne pa ństwa członkowskie przedstawiono w 
załączniku 3. 
 
Korekty finansowe potwierdzone na dzie ń 31 grudnia 2009 r., lecz jeszcze nie wykonane 
na dzień 31 grudnia 2009 r. ( łączne dane liczbowe) 
 
Jeżeli w przypadku odzyskania środków lub korekty finansowej mówi si ę, że „wykonanie 
jeszcze nie nast ąpiło”, oznacza to, że podjęto już wobec nich decyzj ę lub potwierdzono je, ale 
odnośnej kwoty jeszcze nie odzyskano, nie odj ęto ani nie wycofano. 
 
mln EUR
Do wykonania na dzie ń 31.12.2009 
r.  EFRR  FS EFS IFOR  EFOGR 
Sekcja 
Orientacji  OGÓŁEM 
Korekty finansowe w latach 1994-
1999:   359 
11  1  0  0  371
Korekty finansowe w latach 2000-
2006:   1 904 
23  22  3  9 1 961
Ogółem do wykonania na dzie ń 
31.12.2009 r.   2 263 
34  23  3  9 2 332
 
Niewielka kwota wykonana dotycz ąca decyzji z 2009 r. odnosi si ę do EFRR. 
Jeśli chodzi o okres programowania 1994-1999, wi ększość korekt finansowych jeszcze nie 
wykonanych w 2009 r. stanowi ą decyzje dotycz ące korekt finansowych przyj ęte w czwartym 
kwartale 2009 r. Wykonanie nast ąpi w pierwszym kwartale 2010 r. 
Jeśli chodzi o okres programow ania 2000-2006, w przypadku, je śli państwo członkowskie 
godzi się dokonać korekt w wyniku kontroli UE polegaj ących na wykonaniu korekty 
finansowej, mo że ono wycofa ć kwotę nieprawid łowych wydatków z kolejnego zestawienia 
 
PL 116   PL wydatków i zamieni ć ją w ramach tego samego programu na  inny kwalifikowalny wydatek. 
Jako że w przypadku wi ększości programów EFRR i projektów w ramach Funduszu 
Spójności (2000-2006) osi ągnięto pułap płatności, odliczenie niekwalifikowalnych wydatków 
znajdzie odzwierc iedlenie jedynie w dokumentach zwi ązanych z zako ńczeniem (ostateczne 
poświadczenie wydatków, po świadczenie zamkni ęcia i ostateczne sprawozdanie z 
wykonania), które maj ą zostać złożone przez pa ństwa członkowskie w nadchodz ących 
miesiącach. 
 
Korekty finansowe wykonane w 2009 r. (pot wierdzone w 2009 r. i latach poprzednich) 
mln EUR
        EFRR  FS EFS IFOR  EFOGR 
Sekcja 
Orientacji  OGÓŁEM 
Korekty finansowe w latach 1994-1999:          
 potwierdzone w 2009 r.   87  10  21  40  5  163
 potwierdzone w poprzednich latach    131  0  0  6  0  137
Okres 1994-1999 razem     218  10  21  46  5  300
Korekty finansowe w latach 2000-2006:           
 potwierdzone w 2009 r.   82  63  141  2  25  313
 potwierdzone w poprzednich latach    34  16  44  2  0  96
Okres 2000-2006 razem     116  79  185  4  25  409
Korekty finansowe wykonane w 2009 r. ogó łem  334  89  206  50  30  709
Powyższe kwoty w rozbiciu na poszczególne pa ństwa członkowskie przedstawiono w 
załączniku 4. 
 
6.3 ODZYSKANIE ŚRODKÓW PRZEZ KOMISJ Ę LUB PA ŃSTWA 
CZŁONKOWSKIE 
 
Pozycja ta dotyczy odzyskiwania kwot nienale żnie wypłaconych w zwi ązku z błędami lub 
nieprawid łowościami wykrytymi przez Komisj ę, państwa członkowskie, Europejski Trybuna ł 
Obrachunkowy albo te ż OLAF. 
Odzyskanie środków potwierdzone w 2009 r. 
mln EUR  
      2009 2008 
Zarządzanie dzielone      
Rolnictwo: EFOGR/EFRG   163  360 
Polityka spójno ści     102  31 
Razem      265  391 
Inne rodzaje zarz ądzania:      
- działania zewn ętrzne    81  32 
- polityki wewn ętrzne    100  40 
Razem      181  72 
Ogółem      446  463 
 
PL 117   PL Odzyskanie środków wykonane w 2009 r. 
mln EUR
      Potwierdzone w 
2009 r.Potwierdzone 
przed 2009 r.  Ogółem
Zarządzanie dzielone        
Rolnictwo: 
EFOGR/EFRG/EAFRD    117  31  148
Polityka spójno ści     102  0  102
Razem       219  31  250
Inne rodzaje zarz ądzania:        
- działania zewn ętrzne     60  21  81
- polityki wewn ętrzne     87  13  100
Razem       147  34  181
Ogółem      366  65  431
 
6.3.1 Rolnictwo: odzyskanie środków w przypadkach nieprawid łowości wykrytych przez 
państwa członkowskie  
 
Państwa członkowskie maj ą obowiązek ustalenia i odzyskania kwot utraconych w wyniku 
nieprawid łowości zgodnie ze swoimi krajowymi przep isami i procedurami. W odniesieniu do 
działań finansowanych z EFRG, je żeli uda im si ę odzyskać odnośne kwoty od beneficjentów, 
to kwoty te zapisywane s ą na dobro rachunku Komisji i ujmowane w rachunku wyniku 
ekonomicznego jako przychód. Je śli chodzi o EFFROW, odzyskane kwoty s ą odliczane od 
następnego wniosku o p łatność, a zatem odno śna kwota EFFROW mo że być ponownie 
wykorzystana w ramach programu. Je żeli państwo członkowskie nie podejmuje dzia łań na 
rzecz odzyskania lub nie wykazuje staranno ści w swoich dzia łaniach, Komisja mo że 
postanowi ć o podjęciu interwencji przy pom ocy procedury kontroli zgodno ści rachunków 
oraz o nałożeniu na dane pa ństwo członkowskie korekty finansowej. 
 
Zmniejszenie dochodów z tytu łu nieprawid łowości wynika g łównie z pozytywnego wp ływu 
skuteczniejszych systemów kontroli w pa ństwach cz łonkowskich, w tym tak że skutków 
klauzuli 50 % w kontek ście procedury kontroli zgodno ści (art. 32 ust. 5 Rozporz ądzenia Rady 
(WE) nr 1290/2005). 
 
6.3.2 Polityka spójno ści 
 
Główna odpowiedzialno ść za zapobieganie nieprawid łowościom, ich wykrywanie i 
korygowanie oraz w stosownych przypa dkach odzyskiwanie kwot nienale żnie wypłaconych 
wraz z odsetkami za zw łokę spoczywa na pa ństwach cz łonkowskich. Kwoty środków 
odzyskanych przez pa ństwa członkowskie nie s ą ujęte w znajduj ącej się wyżej tabeli (zob. 
wyjaśnienie w pkt 6.5). Uj ęta w tej pozycji kwota środków odzyskanych dotyczy środków 
odzyskanych bezpo średnio przez Komisj ę. 
 
PL 118   PL  
6.3.3 Inne rodzaje zarz ądzania 
 
Odzyskanie środków w przypadku nieprawid łowości wykrytych w ramach innych rodzajów 
zarządzania nast ępuje poprzez wystawienie nakazu odzyskania środków lub poprzez 
zmniejszenie kolejnej p łatności. W przypadku kiedy wyst ępuje się do beneficjenta o 
przysłanie poprawionego ostatecznego zest awienia wydatków, kwota dotycz ące 
nieprawid łowości niekoniecznie jest ujmowana w systemie rachunkowo ści Komisji. 
6.4 KOREKTY FINANSOWE W TOKU W WYNIKU KONTROLI UE  
6.4.1 Rolnictwo 
mln EUR  
Korekty 
finansowe 
w toku na 
dzień 
31.12.2008  Nowe 
korekty 
finansowe 
w toku w 
2009 r.  Korekty 
finansowe 
stwierdzone 
w 2009 r.  Korekty do 
korekt 
finansowych 
stwierdzonych 
lub w toku na 
dzień 
31.12.2008  Korekty 
finansowe 
w toku na 
dzień 
31.12.2009  
EFOGR 1 733 657 -317 690 2 763
Komisja co roku okre śla środki i pa ństwa członkowskie, które zostan ą poddane kontroli pod 
względem zgodno ści w oparciu o roczn ą analizę ryzyka ró żnych wydatków rolnych. 
Procedura kontroli zgodno ści trwa kilka lat; na koniec 2009 r. prace w zakresie kontroli 
zgodności dotyczące wydatków dokonanych przez 2003 r. zosta ły w dużej części ukończone. 
Obecnie trwaj ą kontrole w odniesieniu do lat od 2003 r. do 2009 r. 
 
Zgodnie ze swoim systemem rachunkowo ści i ogólnie przyj ętymi zasadami rachunkowo ści, 
do przygotowania rocznego sprawo zdania finansowego Komisja mo że wykorzysta ć dane 
szacunkowe. Tak jest w przypadku kwoty wydatków, co do której istnieje 
prawdopodobie ństwo wyłączenia z finansowania przez UE  na mocy takich przysz łych decyzji 
w ramach procedury kontroli zgodno ści. Szacunek ten uwzgl ędnia możliwie jak najbardziej 
wiarygodne dost ępne informacje. Z uwagi na fakt, że w stosunku do korekt w ramach EFRG 
decyzje podejmuje si ę w odniesieniu do roku bud żetowego, mo żliwe jest zatem obliczenie 
średnich korekt za zamkni ęty rok finansowy i ekstrapolowan ie tego odsetka na bardziej 
niedawne lata bud żetowe, w odniesieniu do których kontrole s ą nadal w toku. Wiarygodno ść 
tego szacunku ocenia si ę na podstawie porównania z kwotam i „korekt w toku” w przypadku 
lat, dla których informacja ta jest dost ępna, i weryfikowana z wynikami kontroli zgodno ści 
przeprowadzonych w danym roku. Nale ży ponadto zwróci ć uwagę, że średnia korekt za 
zamknięty rok bud żetowy jest stosunkowo sta ła i wynosi od 1,1 % do 1,9 %. 
 
Kwota 2 763 mln EUR jest szacunkiem kwoty, jaka ma zosta ć otrzymana w zwi ązku z 
przyszłymi decyzjami w ramach procedury kontroli zgodno ści, podejmowanymi w ramach 
kontroli wydatków za lata 2003-2009. W ramach  tej kwoty, 2,1 mld EUR stanowi korekty 
finansowe w toku, w stosunku do których kwota jest obliczana na podstawie kontroli 
 
PL 119   PL będących w toku (które dotycz ą zwłaszcza wydatków od roku bud żetowego 2003 do roku 
budżetowego 2007 r.). 
 
Zwiększenie si ę powyższego szacunku wynika ze zwi ększenia si ę (w stosunku do lat 
poprzednich) średniego odsetek korekt w stos unku do wydatków z 1,1 % do 1,5 %. 
Najnowsze dane dotycz ące „korekt w toku” za 2003, 2004, 2005, 2006 i 2007 r. potwierdzaj ą 
ten odsetek i wskazuj ą wręcz na wy ższy średni odsetek korekt ni ż 1,5 %. Finansowe 
konsekwencje wprowadzenia systemu p łatności jednolitych w 2005 r. s ą na razie trudne do 
przewidzenia. Z jednej strony mo żna przyjąć, że w danej liczbie przypadków b ędzie mniej 
korekt; z drugiej strony korekty rycza łtowe wobec środków w ramach systemu p łatności 
jednolitych mog ą mieć większy wpływ finansowy. Poniewa ż wysokość tych kwot nie jest 
jeszcze ostateczna, nie uj ęto ich w bilansie. 
 
PL 120   PL 6.4.2 Dzia łania strukturalne  
 
mln EUR  
Korekty 
finansowe 
w toku na 
dzień 
31.12.2008  Nowe 
korekty 
finansowe 
w toku w 
2009 r.  Korekty 
finansowe 
potwierdzo
ne w 2009 
r. Korekty do 
korekt 
finansowych 
potwierdzon
ych lub w 
toku na 
dzień 
31.12.2008  Korekty 
finansowe 
w toku na 
dzień 
31.12.2009  
Fundusze strukturalne i 
Fundusz Spójno ści (programy 
w latach 1994-1999 i 2000-2006)        
EFRR    1 771  89 -1 087 - 343  430
Fundusz Spójno ści     178  98 - 80 - 47  149
EFS     630  2 - 56 - 250  326
IFOR     35  0 - 33  0  2
Sekcja Orientacji EFOGR + 
EAFRD     4  221 - 38  4  191
Ogółem    2 618  410 -1 294 - 636 1 098
 
Powyższa kwota opiera si ę na ustaleniach kont roli Komisji i Trybuna łu Obrachunkowego lub 
OLAF-u, wobec których to ustale ń podejmowane s ą we wszystkich przypadkach dzia łania 
następcze przez odpowiedni ą dyrekcję generaln ą na drodze post ępowania s ądowego i 
toczących się procedur kontradyktoryjno ści wobec odno śnych państw członkowskich. Jest 
ona wynikiem mo żliwie najlepszego oszacowania, przy czym pod uwag ę wzięto stan dzia łań 
następczych zwi ązanych z ustaleniami kontroli oraz wydane pisma zawieraj ące ostateczne 
stanowiska (lub pisma zawiadamiaj ące o możliwości wstrzymania p łatności) na dzie ń 31 
grudnia 2009 r. Wysoko ść tej kwoty ulegnie zmianie w nast ępstwie procedury 
kontradyktoryjno ści dotyczącej zawieszenia p łatności i dokonywania korekt finansowych, w 
ramach której pa ństwa członkowskie maj ą możliwość przedłożenia dalszych dowodów na 
poparcie swoich roszcze ń. 
 
6.5 DZIA ŁANIA PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH W ZAKRESIE 
ODZYSKIWANIA ŚRODKÓW I KOREKT FINANSOWYCH W PRZYPADKU 
DZIAŁAŃ STRUKTURALNYCH LUB POLITYKI SPÓJNO ŚCI 
 
Korekty w dziedzinie polityki spójno ści dokonane przez pa ństwa członkowskie w wyniku ich 
własnych kontroli lub kontroli Komisji nie s ą ujmowane w systemie rachunkowo ści Komisji, 
gdyż państwa członkowskie mog ą ponownie wykorzysta ć te kwoty na inne wydatki 
kwalifikowalne. Od pa ństw członkowskich żąda się jednak przekazywania Komisji 
aktualnych informacji o wycofaniach, odzyskanych środkach i tocz ących się procedurach w 
celu odzyskania środków w zwi ązku z funduszami strukturalnymi zarówno za 2009 r., jak i 
łącznie za ca łe okresy obejmuj ące lata 2000-2006 i 2007-2013, w odniesieniu do wszystkich 
 
PL 121   PL czterech funduszy (EFRR, EFS, Sekcja  Orientacji EFOGR i IFOR). Nie s ą one jednak 
zobowiązane okre ślać oddzielnie korekt dokonanych w wyniku prac UE. Z tego wzgl ędu 
korekty finansowe dokonane przez pa ństwa członkowskie nie s ą dodawane do korekt 
Komisji. 
 
Kwoty środków wycofanych i odzyskanych w 2009 r. na podstawie danych zg łoszonych 
przez państwa członkowskie zgodnie z wymogami zawartymi w rozporz ądzeniach 438/2001 i 
448/2001 wynosz ą odpowiednio 986 mln EU R i 247 mln EUR, czyli ogó łem 1 233 mln EUR. 
Kwoty te uwzgl ędniają wyniki pierwszej analizy Komisji, która doprowadzi ła do korekt 
niektórych danych. Przegl ądy na miejscu danych z pa ństw członkowskich przeprowadzone 
przez Komisj ę w 2009 r. w dziewi ęciu państwach cz łonkowskich (w dziesi ęciu państwach 
członkowskich w 2008 r.) wykaza ły, że systemy rejestrowania i raportowania danych nie s ą 
jeszcze w pe łni wiarygodne we wszystkich pa ństwach cz łonkowskich, chocia ż widać poprawę 
jakości oraz wyst ąpiły pewne ulepszenia w porównaniu  z poprzednimi latami. Ponadto 
niektóre dane liczbowe s ą niepełne, zwłaszcza je śli chodzi o dane za ca ły okres 
programowania, gdy ż niektóre du że państwa członkowskie nie przekaza ły jeszcze informacji 
o korektach przeprowadzonych we wcze śniejszych latach danego okresu. Jednak nawet je śli 
chodzi o kompletno ść, sytuacja w stosunku do poprzednich lat poprawi ła się i państwa 
członkowskie zgodzi ły się podać pełne informacje przy zamkni ęciu. 
 
W przypadku okresu obejmuj ącego lata 2000-2006 istnieje  ryzyko pokrywania si ę kwot 
zgłoszonych w odniesieniu do kor ekt finansowych wynikaj ących z prac organów UE (kontroli 
Komisji, kontroli Trybuna łu Obrachunkowego i dochodze ń OLAF-u) i kwot zg łoszonych 
przez państwa członkowskie w wyniku ich w łasnych prac. Wynika to z faktu, że duża część 
korekt finansowych wynikaj ących z prac organów UE jest akceptowana przez pa ństwa 
członkowskie i wykonywana przez nie bez formalnej decyzji Komisji, poprzez wycofywanie 
odnośnych wydatków z deklaracji wydatków. Poniewa ż państwa członkowskie nie s ą 
zobowiązane do rozró żniania korekt wynikaj ących z prac organów UE i korekt wynikaj ących 
z ich własnych kontroli i audytów, trudno precyzyjnie okre ślić, w jakim zakresie kwoty te 
pokrywaj ą się. Ponadto faktyczne wykonanie przez pa ństwo członkowskie mo że następować 
nie w tym samym roku, w kt órym akceptuje ono korekt ę finansow ą. Dlatego ewentualne 
pokrywanie si ę pozostaje jedynie w szacunkac h. Z porównania danych liczbowych 
poszczególnych pa ństw członkowskich za 2009 r. i kwot korekt wynikaj ących z prac organów 
UE, które pa ństwa członkowskie zaakceptowa ły za ten sam rok, wynika, że kwota warto ści 
pokrywaj ących się nie mo że przekracza ć 465 mln EUR. W 2008 r. kwota warto ści 
pokrywaj ących się nie mogła przekracza ć 600 mln EUR. 
 
W okresie programowania obejmuj ącym lata 2007-2013 Komisja w łączyła roczną 
sprawozdawczo ść do swoich systemów informatycznych. B ędzie to oznacza ć, że dane będą 
do niej nap ływać elektronicznie bezpo średnio od pa ństw członkowskich. Na mocy regulacji 
sektorowych pa ństwa członkowskie maj ą także obowiązek oddzielnie okre ślać korekty 
wynikające z pracy organów UE, aby unikn ąć jakiegokolwiek pokrywania si ę danych. 
 
PL 122   PL Nota 6 – za łącznik 1: Korekty finansowe i odzyskania dotycz ące rolnictwa i rozwoju 
obszarów wiejskich stwierdzone w 2009 r., ogó łem 
 
W podziale na poszczególne pa ństwa członkowskie  
mln EUR
Państwo 
członkowskie  Finansowe 
rozliczenie 
rachunkówKontrola 
zgodności Zgłoszone 
nieprawid łowości Ogółem 
Belgia 0 12 2 15
Bułgaria 0 0 5 5
Republika Czeska 0 0 0 1
Dania 0 101 4 104
Niemcy 0 2 15 17
Estonia 0 0 0 0
Irlandia -2 3 2 4
Grecja 2 18 1 21
Hiszpania 7 62 38 106
Francja 3 73 35 111
Włochy -3 5 13 15
Cypr 0 0 0 0
Łotwa 0 0 0 0
Litwa 0 2 1 4
Luksemburg 0 0 0 0
Węgry 6 13 2 22
Malta 0 0 0 0
Niderlandy 1 30 5 36
Austria 0 2 1 3
Polska 0 11 2 13
Portugalia 0 9 8 18
Rumunia 5 0 9 14
Słowenia 0 1 0 2
Słowacja 0 0 1 1
Finlandia 2 0 0 2
Szwecja 0 0 2 2
Zjednoczone 
Królestwo 83 12 14 109
Ogółem, wobec 
których podj ęto 
decyzję 103 359 163 625
 
Uwaga: powy ższe dane liczbowe s ą zaokrąglone do milionów euro, a kwoty wykazane jako 0 
oznaczają kwoty, które w rzeczywisto ści wynosz ą mniej niż 500 000 EUR. 
 
PL 123   PL Nota 6 – za łącznik 2: Korekty finansowe i odzyskania dotycz ące rolnictwa i rozwoju 
obszarów wiejskich wykonane w 2009 r., ogó łem 
 
W podziale na poszczególne pa ństwa członkowskie  
mln EUR
Państwo 
członkowskie  Finansowe 
rozliczenia 
rachunków i 
nieprzestrzegane 
terminy p łatności Kontrola 
zgodności Nieprawid łowości 
zgłoszone przez 
państwa 
członkowskie 
(kwoty zwrócone 
do budżetu UE)  Ogółem 
Belgia 0 12 2 14
Bułgaria 0 - 1 1
Republika Czeska 0 - 0 0
Dania 0 101 4 105
Niemcy 0 1 16 18
Estonia 0 0 0 0
Irlandia -2 5 2 5
Grecja 2 189 5 196
Hiszpania 7 23 30 59
Francja 3 46 34 82
Włochy -3 167 13 177
Cypr - 0 0 1
Łotwa 0 0 0 0
Litwa 0 0 2 2
Luksemburg 0 - 0 0
Węgry 6 - 3 9
Malta - - 0 0
Niderlandy 1 2 6 9
Austria 0 - 1 1
Polska 0 - 2 2
Portugalia 0 0 7 7
Rumunia 5 - 7 12
Słowenia 0 1 0 2
Słowacja 0 0 0 0
Finlandia 2 0 1 2
Szwecja 0 12 2 14
Zjednoczone 
Królestwo 83 41 9 133
Ogółem wykonane  103 600 148 851
Uwaga: powy ższe dane liczbowe s ą zaokrąglone do milionów euro, a kwoty wykazane jako 0 
oznaczają kwoty, które w rzeczywisto ści wynosz ą mniej niż 500 000 EUR.  
 
PL 124   PL Nota 6 – za łącznik 3: Korekty finansowe dotycz ące działań strukturalnych potwierdzone 
w 2009 r. ogó łem 
 
W podziale na poszczególne pa ństwa członkowskie  
mln EUR  Łącznie w 
2008 r.  Korekty finansowe potwierdzone w 2009 r.  Łącznie w 
2009 r.  
Państwo członkowskie    EFRR  FS EFS IFOR  Sekcja 
Orientacji 
EFOGR  OGÓŁEM   
1994-1999 1 995  445  10  21  41  4  521 2 516 
Belgia  5 - -  0 - -  0  5 
Dania  3  0 - - - -  0  3 
Niemcy  286  49 - - -  4  53  339 
Irlandia  42  0 - - - -  0  42 
Grecja  526 - - - -  0  0  526 
Hiszpania  244  250  5  17  32  0  304  548 
Francja  83  0 -  0 - -  1  84 
Włochy  442  63 - - - -  63  505 
Luksemburg  1  0 -  4 - -  4  5 
Niderlandy  168  1 - -  9 -  9  177 
Austria  2  0 - - -  0  0  2 
Portugalia  113  19  5 - - -  24  137 
Finlandia  1 - -  0 -  0  0  1 
Szwecja  1  0 - - - -  0  1 
Zjednoczone Królestwo  77  54 - - - -  54  131 
INTERREG  1  9 - - - -  9  10 
2000-2006 3 313 1 616  76  159  5  34 1 890 5 203 
Belgia  5  2 -  3 - -  5  10 
Bułgaria - -  2 - - -  2  2 
Republika Czeska - -  0 - - -  0  0 
Dania - - -  0  0 -  0  0 
Niemcy  10  0 -  2 - -  2  12 
Estonia -  0 - - - -  0  0 
Irlandia  26  16 - - - -  16  42 
Grecja  867  37  2  14 - -  53  920 
Hiszpania 1 246 1 200  22  24  3  8 1 257 2 503 
Francja  249  3 -  9  0 -  12  261 
Włochy  608  135 -  80  2 -  217  825 
Cypr - - - - - - - - 
Łotwa  3  1 -  0 - -  1  4 
Litwa  1 -  1 - - -  1  2 
Luksemburg - - -  2 - -  2  2 
Węgry -  4  41  7 -  0  52  52 
Malta - - - - - - - - 
Niderlandy  1  0 - - -  1  1  2 
Austria - - - - - - - - 
Polska  37  85 -  12  0  11  108  145 
Portugalia  95  31  0  0 - -  31  126 
Rumunia  2 -  8 - -  14  22  24 
Słowenia  2 - -  0 - -  0  2 
Słowacja  1  38 - - - -  38  39 
Finlandia -  0 - -  0  0  0  0 
Szwecja  11 - -  0 - -  0  11 
Zjednoczone Królestwo  149  63 -  5 - -  68  217 
INTERREG -  1 - - - -  1  1 
Ogółem potwierdzone  5 308 2 061  86  180  46  38 2 411 7 719 
Uwaga: powy ższe dane liczbowe s ą zaokrąglone do milionów euro, a kwoty wykazane jako 0 
oznaczają kwoty, które w rzeczywisto ści wynosz ą mniej niż 500 000 EUR. 
 
PL 125   PL Nota 6 – za łącznik 4: Korekty finansowe wykonane w 2009 r. ogó łem: dzia łania 
strukturalne  
 
W podziale na poszczególne pa ństwa członkowskie 
mln EUR  Decyzje wykonane w 2009 r.  
Państwo członkowskie  EFRR  FS EFS IFOR  Sekcja 
Orientacji 
EFOGR  OGÓŁEM 
Okres 1994-1999   218  10  21  46  5  300 
Belgia - -  0 - -  0 
Dania  2 - - - -  2 
Niemcy  109 - -  0  4  113 
Irlandia  0 - -  0 -  1 
Grecja - - - -  0  0 
Hiszpania  3  5  17  32  0  57 
Francja  1 -  0  5 -  6 
Włochy  41 - - - -  41 
Luksemburg  0 -  4 - -  4 
Niderlandy  7 - -  9 -  16 
Austria  0 - - -  0  0 
Portugalia  1  5 - - -  6 
Finlandia - -  0 -  0  0 
Szwecja  0 - - - -  0 
Zjednoczone Królestwo  52 - - - -  52 
INTERREG  2 - - - -  2 
Okres 2000-2006   116  79  185  4  25  409 
Belgia - -  3 - -  3 
Bułgaria -  3 - - -  3 
Republika Czeska -  0 - - -  0 
Dania - - - - - - 
Niemcy - - - - - - 
Estonia -  0 - - -  0 
Irlandia - - - - - - 
Grecja  47  5  14 - -  66 
Hiszpania  7  14  38  0 -  59 
Francja  1 -  0 - -  2 
Włochy  10 -  80  4 -  93 
Cypr - - - - - - 
Łotwa - -  0 - -  0 
Litwa -  1 - - -  1 
Luksemburg - -  2 - -  2 
Węgry -  40  1 -  0  41 
Malta - - - - - - 
Niderlandy - - - - - - 
Austria - - - - - - 
Polska  42 -  42 -  11  95 
Portugalia  9  9 - - -  18 
Rumunia -  6 - -  14  20 
Słowenia - - - - - - 
Słowacja - - - - - - 
Finlandia - - - -  0  0 
Szwecja - - - - - - 
Zjednoczone Królestwo - -  5 - -  5 
INTERREG  0 - - - -  0 
Ogółem wykonane   334  89  206  50  30  709 
Uwaga: powy ższe dane liczbowe s ą zaokrąglone do milionów euro, a kwoty wykazane jako 0 
oznaczają kwoty, które w rzeczywisto ści wynosz ą mniej niż 500 000 EUR. 
 
PL 126   PL 
 
PL 127   PL 7. ZARZĄDZANIE  RYZYKIEM  FINANSOWYM 
 
Poniższe informacje odnosz ące się do zarządzania ryzykiem finans owym Unii Europejskiej 
(UE) dotycz ą: 
– operacji finansowych przeprowadzonych przez Komisj ę Europejsk ą w celu wykonania 
budżetu; 
– działalności w zakresie udzielania i zaci ągania pożyczek prowadzonej przez Komisj ę 
Europejsk ą w ramach pomocy makrofinansowej (M FA), instrumentu wsparcia bilansu 
płatniczego i dzia łań Euratomu;  
– Funduszu Gwarancyjnego dla dzia łań zewnętrznych; oraz 
– działalności w zakresie udzielania i zaci ągania pożyczek oraz dzia łalności finansowej 
prowadzonej przez Uni ę Europejsk ą w ramach Europejskiej Wspólnoty W ęgla i Stali (w 
likwidacji).   
7.1. POLITYKA ZARZ ĄDZANIA RYZYKIEM 
7.1.1.  Operacje finansowe 
Reguły i zasady dotycz ące zarządzania operacjami finansowymi Komisji okre ślono w 
rozporządzeniu Rady 1150/2000 (zmienionym rozporz
ądzeniem Rady 2028/2004) i w 
rozporządzeniu finansowym (rozporz ądzeniu Rady 1605/2002 zmienionym rozporz ądzeniem 
1995/2006) oraz przepisach wykona wczych do tego rozporz ądzenia (rozporz ądzenie Komisji 
2342/2002 zmienione rozporz ądzeniem Komisji 478/2007). 
 
Na podstawie wspomnianych rozporz ądzeń obowiązują następujące zasady: 
– państwa członkowskie wp łacają środki na poczet zasobów w łasnych na rachunki otwarte w 
tym celu w imieniu Komisji przez administracj ę finansow ą lub organ wyznaczony przez 
każde państwo członkowskie; Komisja mo że korzysta ć ze wspomnianych rachunków 
jedynie w celu pokrycia sw oich potrzeb w zakresie środków pieni ężnych; 
– państwa członkowskie wp łacają środki na poczet zasobów w łasnych w swojej walucie 
krajowej, natomiast p łatności Komisji s ą denominowane g łównie w EUR; 
– nie można przekracza ć stanu rachunków bankowych otwartych w imieniu Komisji; 
– środki pieni ężne na rachunkach prowadzonych w walutach innych ni ż euro s ą 
wykorzystywane do p łatności w tych samych walutach lub okresowo przeliczane na euro. 
 
Oprócz rachunków przeznaczonych na potrzeby zasobów w łasnych istniej ą rachunki, które 
Komisja otwiera w bankach centralnych i bankach komer cyjnych w celu dokonywania 
płatności i otrzymywania wp ływów innych ni ż z tytułu składek państw członkowskich do 
budżetu.  
 
PL 128   PL  
Operacje finansowe i p łatnicze s ą w dużej mierze zautomatyzowane i opieraj ą się na 
nowoczesnych systemach informatycznych. Aby zagwarantowa ć bezpiecze ństwo systemu 
oraz zapewni ć rozdział obowiązków zgodnie z przepisami rozporz ądzenia finansowego, 
standardami kontroli wewn ętrznej i zasadami audytu Komisji stosuje si ę określone procedury. 
 
Zarządzanie operacjami finansowymi i p łatniczymi reguluj ą wytyczne i procedury, które maj ą 
na celu ograniczenie ryzyka operacyjnego i finansowego oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli. Wspomniane wytyczne i procedury odnosz ą się do różnych obszarów 
działań (np.: wykonywanie p łatności i zarz ądzanie środkami pieni ężnymi, prognozy 
przepływów pieni ężnych, ciągłość działania itd.), a ich przestrzeganie jest regularnie 
sprawdzane. Ponadto DG ds. BUD ŻETU i DG ds. GOSPODARCZYCH I FINANSOWYCH 
spotykają się w celu omawiania wymiany informacji w zakresie zarz ądzania ryzykiem i 
najlepszych praktyk.  
 
7.1.2 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom)  
UE dokonuje operacji udzielania i zaci ągania po
życzek oraz zarz ądza związanymi z nimi 
finansami zgodnie z odpowiednimi decyzjami Rady oraz w stosownych przypadkach zgodnie 
z wewnętrznymi wytycznymi. Odpowiedni e jednostki operacy jne korzystaj ą z opracowanych 
podręczników dotycz ących procedur w zakresie poszczególnych dziedzin, takich jak 
zaciąganie i udzielanie po życzek czy zarz ądzanie finansami. Ryzyko finansowe i operacyjne 
określa się i ocenia, a ponadto re gularnie weryfikuje si ę przestrzeganie wewn ętrznych 
wytycznych i procedur. Co do zasady nie prowadzi si ę działalności w celu zrównowa żenie 
wahań stopy procentowe j lub zmian warto ści obcej waluty (dzia łalności zabezpieczaj ącej), 
gdyż operacje udzielania po życzek finansowane s ą za pomoc ą pożyczek równoleg łych ( back-
to-back ), które nie powoduj ą powstawania otwartych pozyc ji stopy procentowej czy 
otwartych pozycji walutowych.  
 
7.1.3 Fundusz Gwarancyjny  
Zasady zarz ądzania aktywami Funduszu Gwarancyjnego (zob. nota 2.3.3 ) określono w 
porozumieniu zawartym przez Komisj ę Europejsk ą i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) 
dnia 25 listopada 1994 r. oraz jego  kolejnych zmianach z 17– 23 wrze śnia 1996 r., 8 maja 
2002 r. i 25 lutego 2008 r. Fundusz Gwarancyjny jest obs ługiwany wy łącznie w euro. 
Inwestycji dokonuje si ę jedynie w tej walucie, aby unikn ąć wszelkiego ryzyka walutowego. 
Zarządzanie aktywami opiera si ę na tradycyjnych zasadach ostro żności, stosowanych w 
przypadku dzia łalności finansowej. Przy zarz ądzaniu funduszem konieczne jest zwracanie 
szczególnej uwagi na ograniczanie ryzyka i dba łość o to, aby zbywanie i przenoszenie 
aktywów, którymi zarz ądza fundusz, nast ępowało bez wi ększych opó źnień, przy 
uwzględnieniu stosownych zobowi ązań. 
 
7.1.4 EWWiS w likwidacji 
Komisja Europejska zarz ądza likwidacj ą zobowiązań EWWiS; w przypadku EWWiS w 
likwidacji nie jest przewi dywane udzielanie nowych po życzek ani powi ązane finansowanie. 
Nowe po życzki zaci ągane przez EWWiS s ą ograniczone do refinansowania w celu 
 
PL 129   PL ograniczenia kosztu środków. Zarz ądzanie operacjami finansowymi odbywa si ę zgodnie z 
zasadami ostro żności w celu ograniczania ryzyka finansowego. 
 
7.2 RYZYKO RYNKOWE 
 
Ryzyko rynkowe polega na tym, że wartość godziwa instrumentu finansowego lub przysz łe 
przepływy środków pieni ężnych z nim zwi ązane będą ulegać wahaniom ze wzgl ędu na 
zmiany cen rynkowych. Ryzyko rynkowe ni esie w sobie nie tylko potencja ł strat, ale i 
potencjał zysków. Obejmuje ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej i inne ryzyko 
cenowe. UE nie jest nara żona na znacz ącego inne ryzyko cenowe. 
 
7.2.1 Ryzyko walutowe 
Ryzyko walutowe polega na tym, że wartość operacji UE lub jej inwestycji jest uzale żniona 
od wahań kursów obcych walut. Ryzyko wynika ze zmiany ceny jednej waluty w stosunku do 
drugiej.  
 
PL 130   PL 7.2.1.1 Operacje finansowe 
Środki na poczet zasobów w łasnych wp łacane przez pa ństwa członkowskie w walutach 
innych ni ż euro są przechowywane na rachunkach przeznaczonych na potrzeby zasobów 
własnych, zgodnie z rozporz ądzeniem w sprawie zasobów w łasnych. S ą one przeliczane na 
euro, w przypadku gdy s ą potrzebne do wykonania p łatności. Procedury stosowane do 
zarządzania tymi środkami s ą określone w wy żej wymienionym rozporz ądzeniu. W 
ograniczonej liczb ie przypadków środki te s ą bezpośrednio wykorzystywane do wykonania 
płatności w danych walutach. 
 
Komisja posiada w bankach komercyj nych szereg rachunków w walutach pa ństw UE innych 
niż euro, a tak że w USD w celu wykonywania p łatności w danych walutach. Środki na tych 
rachunkach s ą uzupełniane w zale żności od kwoty p łatności, jakie maj ą zostać wykonane; ich 
salda przez noc utrzymuje si ę na bardzo niskim poziomie, aby ograniczy ć do minimum 
ryzyko zwi ązane z wahaniami kursów walut obcych. 
 
Wpływy różne (inne ni ż wpływy na poczet zasobów w łasnych) otrzymywane w walutach 
innych ni ż EUR, są przelewane na rachunki Komisji pr owadzone w tej samej walucie, je żeli 
są one niezb ędne do wykonania p łatności, albo przeliczane na EUR i przekazywane na 
rachunki prowadzone w EUR. Środki na rachunkach zaliczkowych prowadzonych w walutach 
innych ni ż euro są uzupełniane w zale żności od szacowanej kwoty lokalnych p łatności 
krótkoterminowych, które maj ą być wykonane w tej samej walucie.  Salda na tych rachunkach 
nie mogą przekracza ć odnośnych pułapów. 
 
Ponieważ wszystkie tymczasowo za inkasowane grzywny s ą nakładane i wp łacane w euro, nie 
ma w ich przypadku ryzyka walutowego. 
 
7.2.1.2 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom)  
Ponieważ większość aktywów i zobowi ązań finansowych jest w euro, UE nie jest nara żona na 
ryzyko walutowe. UE udziela jednak po życzek w dolarach ameryka ńskich, wykorzystuj ąc w 
tym celu instrument finansowy Euratomu, a po życzki te s ą finansowane po życzkami 
zaciągniętymi na równowa żną kwotę w dolarach ameryka ńskich (operacje równoleg łe – ang. 
back-to-back ). Na dzie ń bilansowy UE nie jest nara żona na ryzyko walutowe w odniesieniu 
do Euratomu. 
 
7.2.1.3 Fundusz Gwarancyjny 
Aktywa finansowe s ą w euro, ryzyko walutowe zatem nie istnieje.  
 
7.2.1.4 EWWiS w likwidacji 
EWWiS w likwidacji jest w uj ęciu netto nara żona w niewielkim stopniu na ryzyko walutowe 
wynoszące równowarto ść 2,2 mln EUR, wynikaj ące z pożyczek na budownictwo czynszowe 
o równowarto ści 1,5 mln EUR i sald na rachunkach bie żących o równowarto ści 0,7 mln EUR.  
 
PL 131   PL  
7.2.2 Ryzyko stopy procentowej 
Ryzyko stopy procentowej polega na mo żliwości spadku warto ści papierów warto ściowych, 
w szczególno ści zaś obligacji, na skutek wzrostu st óp procentowych. Ogólnie rzecz bior ąc, 
wyższe stopy procentowe b ędą prowadzi ć do niższych cen obligacji o sta łym oprocentowaniu 
i odwrotnie. 
 
PL 132   PL 7.2.2.1 Operacje finansowe 
Komisja nie zaci ąga pożyczek pieni ężnych, w zwi ązku z czym nie jest nara żona na ryzyko 
stopy procentowej. Uzyskuje jednak dochody z tytu łu odsetek od sald posiadanych na 
różnych rachunkach bankowych. Dlatego Komisja wprowadzi ła środki maj ące 
zagwarantowa ć, że dochody z tytu łu odsetek b ędą systematycznie odzwierciedla ć rynkowe 
stopy procentowe, a tak że ich ewentualne wahania. Rachunki otwarte przed administracje 
finansowe pa ństw członkowskich lub w narodowych ba nkach centralnych na potrzeby 
wpływów na poczet zasobów w łasnych nie generuj ą odsetek i s ą prowadzone nieodp łatnie. W 
przypadku wszelkich innych rachunków ulokow anych w narodowych bankach centralnych 
opłaty zależą od warunków zaproponowanych przez dany bank; obowi ązują zmienne stopy 
procentowe korygowane w zale żności od waha ń rynkowych.  
 
Salda przez noc posiadane na rachunkach w bankach komercyjnych generuj ą codziennie 
dochody z tytu łu odsetek. Opiera si ę to na zmiennym oprocentowaniu rynkowym, do którego 
stosuje si ę marżę umowną (dodatni ą lub ujemn ą). W przypadku wi ększości rachunków 
obliczanie odsetek jest powi ązane ze stop ą krańcową EBC dla jego g łównych operacji 
refinansowania i obliczenie to  jest korygowane w celu uwzgl ędnienia wszelkich waha ń tej 
stopy. W przypadku niektórych innych rachunków obliczanie odsetek powi ązane jest z stop ą 
EONIA (referencyjna stopa mi ędzybankowych operacji depozytowych typu O/N (z dnia na 
dzień) na rynku pieni ężnym strefy euro). W zwi ązku z tym nie istnieje  ryzyko, aby Komisja 
uzyskała dochody z tytu łu odsetek po stopach ni ższych niż rynkowe. 
 
7.2.2.2 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom) 
Zaciągane i udzielane po życzki o zmiennej stopie procentowej 
Ze względu na charakter dzia łalności UE w zakresie zaci ągania i udzielania po życzek, 
znaczna cz ęść jej aktywów i zobowi ązań jest oprocentowana. Po życzki MFA i Euratomu o 
zmiennym oprocentowaniu nara żają UE na ryzyko stopy pro centowej. Jednak ryzyko 
związane z oprocentowaniem wynikaj ące z zaciągniętych pożyczek niweluj ą odpowiadaj ące 
im pożyczki udzielane na analogicznyc h warunkach (operacje równoleg łe). Na dzie ń 
bilansowy warto ść udzielonych po życzek UE (wyra żonych w kwotach nominalnych) o 
zmiennej stopie procentowej wynosi ła 0,96 mld EUR (w 2008 r.: 1,05 mld EUR), przy czym 
co 6 miesi ęcy przeprowadza si ę ponowną wycenę.  
 
Zaciągane i udzielane po życzki o sta łej stopie procentowej 
UE dysponuje tak że pożyczkami MFA i Euratomu o sta łym oprocentowaniu opiewaj ącymi w 
2009 r. na kwot ę 110 mln EUR (w 2008 r.: 85 mln EUR), przy czym ich ostateczne terminy 
zapadalno ści wynosz ą od roku do pi ęciu lat (25 mln EUR) i ponad pi ęć lat (85 mln EUR). 
Co jeszcze bardziej istotn e, UE dysponuje w 2009 r. sze ścioma po życzkami o sta łej stopie 
procentowej udzielonymi w ramach instrumentu finansowego bilansu p łatniczego, na łączną 
kwotę 9,2 mld EUR (w 2008 r.: 2 mld EUR), przy  czym ich ostateczne terminy zapadalno ści 
wynoszą od roku do pi ęciu lat (5 mld EUR) i ponad pi ęć lat (4,2 mld EUR). 
 
PL 133   PL  
7.2.2.3 Fundusz Gwarancyjny 
Dłużne papiery warto ściowe o zmiennych stopach procentowych w ramach Funduszu 
Gwarancyjnego s ą narażone na skutki zwi ązane ze zmienno ścią tych stóp, podczas gdy d łużne 
papiery warto ściowe o sta łych stopach procentowych wi ążą się z ryzykiem zwi ązanym z ich 
wartością godziwą. Na dzień bilansowy obligacje o sta łym oprocentowaniu stanowi ą około 97 
% portfela inwestycyjnego (w 2008 r.: 96 %). 
 
7.2.2.4 EWWiS w likwidacji 
Ze względu na charakte r swojej dzia łalności EWWiS w likwidacji jest nara żona na ryzyko 
stopy procentowej . Ryzyko stopy procentowej wynikaj ące z zaci ągniętych pożyczek 
zasadniczo niweluj ą odpowiadaj ące im pożyczki udzielane na anal ogicznych warunkach. Je śli 
chodzi o operacje zarz ądzania aktywami, na dzie ń bilansowy obligacje o sta łym 
oprocentowaniu stanowi ą około 97 % portfela papierów warto ściowych (w 2008 r.: 97%). 
7.3 RYZYKO KREDYTOWE 
Ryzyko kredytowe polega na ryz yku straty spowodowanej niesp łaceniem przez 
dłużnika/pożyczkobiorc ę pożyczki lub innej linii kredytowej (kwoty g łównej lub odsetek 
(kuponu) lub obu) lub niewywi ązaniem si ę w inny sposób z obowi ązków umownych. 
Zdarzenia zwi ązane z niewykonaniem zobowi ązania obejmuj ą opóźnienia w dokonywaniu 
spłat, restrukturyzacj ę spłat pożyczkobiorcy i upad łość. 
 
7.3.1 Operacje finansowe 
Większa część zasobów finansowych Komisji, zgodnie z rozporz ądzeniem Rady 1150/2000 w 
sprawie zasobów w łasnych, jest przechowywana na rachunkach otwartych przez pa ństwa 
członkowskie w celu wp łacania swoich sk ładek (na poczet zasobów w łasnych). Wszystkie 
tego rodzaju rachunki to rachunki otwa rte przez administ racje finansowe pa ństw 
członkowskich lub rachunki prowadzone w narodow ych bankach centralnych. Instytucje te 
niosą ze sobą najmniejsze ryzyko kredytowego (l ub kontrahenta) dla Komisji, gdy ż 
ekspozycja pozostaje po stronie danych pa ństw członkowskich. 
 
Jeśli chodzi o cz ęść zasobów finansowych Komisji przechowywan ą w bankach 
komercyjnych, tak aby mo żliwe było dokonywanie p łatności, zlecone jest, aby uzupe łniać 
środki na tych rachunkach dopi ero wtedy, kiedy jest to niezb ędne, czym automatycznie 
zarządza system zarz ądzania środkami pieni ężnymi. Na ka żdym rachunku utrzymywany jest 
minimalny stan środków pieni ężnych, proporcjonalnie do średniej kwoty dziennych p łatności 
z niego dokonywanych. W rezultacie kwoty ut rzymywane przez noc na tych rachunkach 
pozostają stale na bardzo niskich poziomach (ogólnie średnio od 50 mln EUR do 150 mln 
EUR, roz łożonych na ponad 30 rachunków), dzi ęki czemu nara żenie na ryzyko dla Komisji 
jest ograniczone. Kwoty te nale ży postrzega ć w odniesieniu do ogólnych sald finansowych, 
które wahaj ą się od 1 mld EUR do 35 mld EUR, przy ogólnej kwocie p łatności 
dokonywanych w 2009 r. wynosz ącej 130 mld EUR. 
 
PL 134   PL  
Dodatkowo przy wyborze banków komercyjnych zastosowanie maj ą szczegółowe wytyczne 
w celu dalszego zminimalizowania ry zyka kontrahenta, na które nara żone jest Komisja. 
– Wszystkie banki komercyjne s ą wybierane w drodze zaproszenia do sk ładania ofert. Aby 
zostać dopuszczonym do udzia łu w procedurach przetargowych, wymagane jest posiadanie 
minimalnego krótkoterminowego ratingu kredytow ego na poziomie P-1 przyznanego przez 
agencję ratingow ą Moody's lub na poziomie równowa żnym (S&P A-1 lub Fitch F1). W 
szczególnych i nale życie uzasadnionych okoliczno ściach mo że być wymagany ni ższy 
poziom ratingu.  
– W przypadku banków specjalnie wybranych do zdeponowania tymczasowo 
zainkasowanych grzywien wymagany jest tak że co do zasady minimalny d ługoterminowy 
rating na poziomie AA (S&P) lub równowa żny, i stosuje si ę specjalne środki w przypadku, 
gdy obniżony zostaje rating tych banków. 
– W 2009 r. s łużby finansowe Komisji uruchomi ły alternatywny system zarz ądzania 
tymczasowo zainkasowanymi grzywnami, czego g łównym celem by ło zmniejszenie 
ryzyka w tym zakresie. W zwi ązku z decyzj ą Komisji C(2009) 4264 grzywny na łożone od 
dnia 1 stycznia 2010 r. b ędą zarządzane zgodnie z nowym systemem i nie b ędą już 
deponowane w bankach komercyjnych. 
– Rachunki zaliczkowe s ą ulokowane w lokalnych bankach wybranych w drodze 
uproszczonej procedury przetargowej. Wymagany poziom ratingu uzale żniony jest od 
uwarunkowa ń lokalnych i mo że znacząco różnić się w zależności od kraju. Aby 
zmniejszy ć narażenie na ryzyko, salda na ty ch rachunkach utrzymywane s ą na możliwie 
niskich poziomach (przy uwzgl ędnieniu potrzeb operacyjnych), środki na tych rachunkach 
są regularnie uzupe łniane, natomiast obowi ązujące pułapy są poddawane przegl ądowi w 
trybie rocznym. 
– Ratingi kredytowe banków komercyjnych, w których Komisja posiada rachunki, s ą 
poddawane przegl ądowi w trybie co najmniej miesi ęcznym, a w razie potrzeby cz ęściej. W 
kontekście kryzysu finansowego przyj ęto wzmożone środki monitorowania i utrzymywano 
je w trakcie ca łego 2009 r. 
 
7.3.2 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom) 
Ekspozycj ą na ryzyko kredytowe zarz ądza się, uzyskując najpierw gwaran cje od krajów (w 
przypadku Euratomu), a nast ępnie za pomoc ą Funduszu Gwarancyjnego (MFA i Euratom) i 
wreszcie za pomoc ą budżetu UE (w przypadku bilansu p łatniczego, a w przypadku, gdyby 
inne środki były nieskuteczne, MFA i Euratomu). W prawodawstwie dotycz ącym zasobów 
własnych obowi ązującym w 2009 r. okre ślono pułap zasobów opartych na DNB na poziomie 
1,24 % DNB pa ństwa członkowskiego, a w 2009 r. 1,01 % fa ktycznie wykorzystano na 
pokrycie środków na p łatności. Oznacza to, że na dzie ń 31 grudnia 2009 r. istnia ł dostępny 
margines wysoko ści 0,23 %, aby pokry ć tą gwarancj ę. Należy zwrócić uwagę, że począwszy 
od 2010 r. pu łap będzie wynosi ł 1,23 %. Fundusz Gwarancyjny dla dzia łań zewnętrznych 
ustanowiono w 1994 r. w celu zab ezpieczenia ryzyka niewywi ązania się z zobowi ązań, 
dotyczącego pożyczek zaci ągniętych na sfinansowanie po życzek udzielanych pa ństwom 
spoza Unii Europejskiej. W ka żdym razie nara żenie na ryzyko kredytowe jest łagodzone 
poprzez mo żliwość wykorzystania środków z bud żetu UE, gdyby d łużnik nie by ł w stanie 
 
PL 135   PL zwrócić w całości należnych kwot. W tym celu UE jest upr awniona do wezwania wszystkich 
państw członkowskich do przekazania środków w celu zapewnienia przestrzegania 
zobowiązań prawnych UE wobec jej po życzkodawców. 
 
Z tych po życzek korzystaj ą głównie W ęgry, Łotwa i Rumunia. Po życzki udzielone tym 
państwom stanowi ą odpowiednio oko ło 54 %, 21 % i 18 % ogó łu udzielonych po życzek. Przy 
przeprowadzaniu operacji finansowych nale ży stosowa ć się do wytycznych dotycz ących 
wyboru kontrahentów. Tak wi ęc jednostka operacyjna mo że przeprowadza ć transakcje 
jedynie z bankami kwalifikuj ącymi się i posiadaj ącymi wystarczaj ące limity ustalone dla 
kontrahentów. 
 
7.3.3 Fundusz Gwarancyjny 
Zgodnie z porozumieniem UE i EBI w sprawie zarz ądzenia Funduszem Gwarancyjnym 
wszystkie inwestycje mi ędzybankowe powinny mie ć co najmniej rating P-1 przyznany przez 
agencję ratingow ą Moody's lub równowa żny. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. wszystkie 
inwestycje (153 mln EUR) przeprowadzane by ły z takimi kontrahentami (w 2008 r.: 183 mln 
EUR). Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. środki z funduszu zainwestowano w cztery 
krótkoterminowe instrumenty finansowe, a wszystkie inwestycje (37 mln EUR) 
przeprowadzono z kontrahentami maj ącymi co najmniej rating P-1 w agencji ratingowej 
Moody's lub równowa żny. Wszystkie papiery warto ściowe trzymane w portfelu dost ępnym 
do sprzeda ży są zgodne z wytycznymi dotycz ącymi zarz ądzania. 
 
7.3.4 EWWiS w likwidacji 
Ekspozycj ą na ryzyko kredytowe zarz ądza się, przeprowadzaj ąc regularne analizy zdolno ści 
pożyczkobiorców do wype łnienia zobowi ązań w zakresie sp łaty odsetek i kapita łu. 
Ekspozycj ą na ryzyko kredytowe zarz ądza się również, uzyskuj ąc zabezpieczenie oraz 
gwarancje od krajów, osób prawnych i fizy cznych. 52 % ogólnej kwoty nieuregulowanych 
pożyczek jest obj ęte gwarancjami pa ństw członkowskich lub równowa żnych organizacji (np. 
instytucji publicznych) . 36 % nieuregulowanych po życzek udzielono bankom lub gwarancji 
na nie udzieli ły banki.  Przy przeprowadzaniu operacji finansowych nale ży stosowa ć się do 
wytycznych dotycz ących wyboru kontrahentów . Jednostka operacyjna mo że przeprowadza ć 
transakcje jedynie z bankami kwalifikuj ącymi się i posiadaj ącymi wystarczaj ące limity 
ustalone dla kontrahentów.  
 
PL 136   PL 7.4 RYZYKO P ŁYNNOŚCI 
 
Ryzyko p łynności jest ryzykiem, które wynika z trudno ści w sprzeda ży składnika aktywów; 
np. ryzyko, że danego papieru warto ściowego lub sk ładnika aktywów nie b ędzie można 
sprzedać na rynku na tyle szybko, aby unikn ąć straty lub wywi ązać się ze zobowi ązań. 
7.4.1 Operacje finansowe 
Zasady bud żetu UE zak ładają, że ogólne zasoby środków pieni ężnych na rok s ą zawsze 
wystarczaj ące do pokrycia wszystkich p łatności. Kwota sk ładek państw członkowskich 
ogółem równa si ę kwocie środków na p łatności na dany rok bud żetowy. Sk ładki państw 
członkowskich wp ływają jednak w ci ągu całego roku w postaci dwunastu miesi ęcznych 
transz, a tymczasem p łatności charakteryzuje swoista sezonowo ść. 
 
Aby zagwarantowa ć, że zasoby finansowe b ędą zawsze wystarczaj ące do pokrycia p łatności, 
jakie maj ą zostać wykonane w danym miesi ącu, istniej ą procedury dotycz ące regularnych 
prognoz w zakresie środków pieni ężnych, a w pewnych warunkach mo żna w razie potrzeby 
wezwać państwa członkowskie do przekazania środków na poczet zasobów w łasne z 
wyprzedzeniem. 
 
Oprócz tego, w kontek ście operacji finansowych Komisji wykonywanych na co dzie ń, 
automatyczne narz ędzie zarządzania środkami pieni ężnymi gwarantuje odpowiedni ą płynność 
na wszystkich rachunkach bankowych Komisji na co dzie ń. 
 
7.4.2 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom) 
Ryzyko p łynności wynikaj ące z zaciągniętych pożyczek zasadniczo niweluj ą odpowiadaj ące 
im pożyczki udzielane na analogicznyc h warunkach (ope racje równoleg łe). W przypadku 
MFA i Euratomu Fundusz Gwarancyjny s łuży jako rezerwa p łynności (lub zabezpieczenie) na 
wypadek braku p łatności lub opó źnień w płatności ze strony po życzkobiorcy. W przypadku 
bilansu p łatniczego rozporz ądzenie Rady 431/2009 przewiduje procedur ę zakładającą 
wystarczaj ąco dużo czasu na uruchomienie środków poprzez bud żet UE. 
 
7.4.3 Fundusz Gwarancyjny 
Zarządzanie funduszem opiera si ę na zasadzie, że aktywa maj ą mieć wystarczaj ący stopień 
płynności i mobilizacyjno ści w stosunku do odpowiednich zobowi ązań. Fundusz musi 
utrzymywa ć w portfelu minimaln ą kwotę 100 mln EUR o zapadalno ści poniżej 12 miesi ęcy, 
które maj ą być zainwestowane w instrumenty pieni ężne, . Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. 
wartość tych inwestycji wynios ła 190 mln EUR. Ponadto co najmniej 20 % warto ści 
nominalnej funduszu powinno obejmowa ć instrumenty pieni ężne, obligacje o sta łym 
oprocentowaniu, w których przypadku okres pozostaj ący do terminu zapadalno ści nie 
przekracza roku, oraz obligacje o zmienne j stopie procentowej. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. 
odsetek ten wynosi ł 27 %. 
 
PL 137   PL  
7.4.4 EWWiS w likwidacji 
Ryzyko p łynności wynikaj ące z zaciągniętych pożyczek zasadniczo niweluj ą odpowiadaj ące 
im pożyczki udzielane na analogicznyc h warunkach (operacje równoleg łe). Komisja zarz ądza 
wymogami w zakresie p łynności aktywów i pasywów EWWiS w likwidacji w oparciu o 
prognozy wyp łat opracowane w porozumieniu z odpowiednimi s łużbami Komisji. 
 
PL 138   PL 7.5 UJAWNIENIE INFORMACJI O WARTO ŚCI GODZIWEJ 
 
7.5.1 Operacje zaci ągania i udzielania po życzek (MFA, bilans p łatniczy i Euratom) 
Sytuacja wyj ściowa:  
Należy zwrócić uwagę, że wyżej wspomniane po życzki są początkowo ujmowane wed ług ich 
kwoty nominalnej, zgodnie z 11. regu łą rachunkowo ści UE. Gdyby zamiast tego zastosowano 
standard rachunkowo ści sektora prywatnego MSR 39, oznacza łoby to ujmowanie 
wspomnianych po życzek wed ług ich warto ści godziwej. Ró żnicę między oboma sposobami 
księgowania w przypadku samych tylko po życzek na wsparcie bilansu p łatniczego wykazano, 
na dzień ich emisji, w poni ższej tabeli: 
mln EUR 
 11. reguła 
rachunkowo ści 
UE (kwota 
nominalna)  MSR 39  
(wartość 
godziwa)  Różnica w 
sposobach 
księgowania  
Wycena po życzek na wsparcie 
bilansu p łatniczego przy emisji w 
2009 r. 7 200 6 649 551 
Wycena po życzek na wsparcie 
bilansu p łatniczego przy emisji w 
2008 r. 2 000 1 767 233 
Powody zastosowania sposobu ksi ęgowania zgodnie z 11. zasad ą rachunkowo ści UE są 
następujące: 
– między pożyczkami udzielonymi i zaci ągniętymi wyst ępują efekty równowa żące z uwagi 
na ich charakter równoleg ły. Stąd też efektywna stopa procentowa dla po życzki udzielonej 
równa się efektywnej stopie procentowej powi ązanych po życzek zaci ągniętych; 
– pierwotna ró żnica odzwierciedla koszt alternatywny, jaki uzyska łoby się dzięki 
alternatywnej inwestycji na rynku kapita łowym. Z uwagi na fakt, że UE nie ma prawa 
inwestowa ć na rynkach kapita łowych, wspomnianej opcji kosztu alternatywnego nie 
można zastosowa ć, a zatem nie oddaje ona rzet elnie istoty transakcji; 
– pierwotna ró żnica wskazana powy żej byłaby równowa żona dochodem z tytu łu odsetek w 
kolejnych latach. 
 
Aktualna sytuacja na dzie ń 31.12.2009 r. 
Szacowan ą wartość godziwą ustala się w następujący sposób:  
– w przypadku po życzek udzielanych: przy u życiu metody zdyskontowanych przep ływów 
pieniężnych poprzez zastosowanie krzywych dochodu w łaściwych dla poszczególnych 
krajów dostosowanych do okresu pozosta łego do terminu zapadalno ści; 
 
PL 139   PL – w przypadku po życzek zaci ąganych: przy u życiu metody zdyskontowanych przep ływów 
pieniężnych poprzez zastosowanie krzywych  dochodu AAA dostosowanych do okresu 
pozostałego do terminu zapadalno ści; 
– w przypadku po życzek udzielanych o zmiennej stopie procentowej: zak łada się, że są one 
zbliżone do swojej kwoty nominalnej, poniewa ż co sześć miesięcy dokonuje si ę ponownej 
wyceny wed ług rynkowych stóp procentowych. 
 
Poniższa tabela ukazuje szacowan ą wartość godziwą na koniec roku udzielonych po życzek 
MFA, po życzek na wsparcie bilansu p łatniczego i po życzek Euratomu o sta łej stopie 
procentowej w sposób umo żliwiający porównanie jej z odpowiadaj ąca jej warto ścią księgową 
w bilansie: 
 
PL 140   PL mln EUR 
 Pożyczki 
udzielone na 
31.12.2009  Pożyczki 
udzielone na 
31/12/2008  Pożyczki 
zaciągnięte na 
31.12.2009  Pożyczki 
zaciągnięte na 
31/12/2008  
Wartość godziwa 8 785 1 863 9 626 2 118
Wartość księgowa 9 416 2 091 9 416 2 091
Różnica (631) (228) 210 27
Na dzień bilansowy po życzki na wsparcie bilansu p łatniczego stanowi ły 98,8 % 
wspomnianych po życzek udzielonych i zaci ągniętych. Powy ższa tabela odzwierciedla fakt, że 
z uwagi na to, że poniewa ż rating kredytowy UE jest na  poziomie AAA, a rynkowe stopy 
procentowe s ą obecnie wy ższe niż stopy, po jakich UE zaci ągnęła pożyczki, godziwa warto ść 
jej zaciągniętych pożyczek jest wy ższa niż ich kwota nominalna. Z uwagi na fakt, że ratingi 
Łotwy, Rumunii i W ęgier głównych odbiorców tych po życzek są niższe niż AAA, to mimo że 
rynkowe stopy procentowe s ą obecnie wy ższe niż stopy, które UE zastosowa ła, udzielaj ąc 
pożyczek, godziwa warto ść udzielonych po życzek jest ni ższa niż ich kwota nominalna.  
7.5.2 EWWiS w likwidacji 
Szacowan ą wartość godziwą udzielonych i zaci ąganych po życzek ustala si ę przy pomocy 
metody zdyskontowanych przep ływów pieni ężnych. Zgodnie z tym modelem przewidywane 
przyszłe przepływy pieni ężne są dyskontowane przez zastosowanie krzywych dochodu AAA 
dostosowanych do okresu pozosta łego do terminu zapadalno ści. Zakłada się, że szacowana 
wartość godziwa po życzek o zmiennej stopie procentowej jest zbli żona do ich warto ści 
bilansowej, poniewa ż co trzy miesi ące lub co sze ść miesięcy dokonuje si ę ponownej wyceny 
według rynkowych stóp procentowych. Warto ści godziwej udzielonych i zaci ągniętych 
pożyczek o sta łym oprocentowaniu nie mo żna było oszacowa ć i wykaza ć, poniewa ż 
brakowało danych pozwalaj ących na jej obliczenie. 
 
Papiery warto ściowe dost ępne do sprzeda ży ujęto według wartości godziwej, któr ą stanowi 
cena rynkowa powi ększona o naliczone odsetki. Żadnych instrumentów finansowych nie 
wyceniano wed ług warto ści godziwej przy pomocy t echniki wyceny, której nie mo żna 
wesprzeć możliwymi do zaobserwowania rynkowymi cenami lub stopami procentowymi. 
Uznaje si ę, że wartość nominalna nale żności handlowych pomniejszona o rezerw ę na utratę 
wartości oraz warto ść nominalna zobowi ązań handlowych s ą zbliżone do ich warto ści 
godziwych. Warto ść godziwą środków pieni ężnych i innych aktywów pieni ężnych łącznie z 
rachunkami bie żącymi i depozytami krótkoterminowymi (o terminie zapadalno ści krótszym 
niż trzy miesi ące) stanowi ich warto ść bilansowa. 
 
PL 141   PL 8. UJAWNIENIE  INFORMACJI  NA TEMAT  PODMIOTÓW  POWIĄZANYCH 
 
8.1 PODMIOTY POWI ĄZANE 
 
Do podmiotów powi ązanych UE zalicza si ę jednostki obj ęte konsolidacj ą i przedstawicieli 
kadry kierowniczej najwy ższego szczebla tych jednostek (zob. ni żej). Transakcje mi ędzy tymi 
podmiotami stanowi ą część normalnych operacji UE i jako takie - zgodnie z regu łami 
rachunkowo ści UE - nie s ą objęte szczególnymi obowi ązkami informacyjnymi. Wykaz 
jednostek obj ętych konsolidacj ą znajduje si ę w nocie 10. 
 
8.2 ŚWIADCZENIA PRZYS ŁUGUJĄCE KADRZE KIEROWNICZEJ 
NAJWYŻSZEGO SZCZEBLA 
 
Do celów prezentacji informacji na temat transakcji podmiotów powi ązanych dotycz ących 
kadry kierowniczej najwy ższego szczebla UE, osoby te pogrupowano w pi ęciu kategoriach: 
Kategoria 1: przewodnicz ący Rady Europejskiej, przewodnicz ący Komisji i prezes Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści, 
Kategoria 2: wiceprzewodnicz ący Komisji i wysoki przedsta wiciel Unii Europejskiej ds. 
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz inni wiceprzewodnicz ący Komisji, 
Kategoria 3: Sekretarz Generalny Rady, cz łonkowie Komisji, s ędziowie i rzecznicy generalni 
Trybunału Sprawiedliwo ści, prezes i cz łonkowie S ądu, prezes i cz łonkowie S ądu do spraw 
Służby Publicznej Unii Europejskiej, Rzecznik Pr aw Obywatelskich i Europejski Inspektor 
Ochrony Danych, 
Kategoria 4: prezes i cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego, 
Kategoria 5: urz ędnicy instytucji i agencji o najwy ższym zaszeregowaniu. 
 
Zestawienie przys ługujących im przedstawiono poni żej – dalsze informacje znajduj ą się w 
Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej  (L 187 z 8.8.1967 ostatnio zmienionym 
rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 202/2005 z 18.1.2005 (L 33 z 5.2.2005) i L 268 z 
20.10.1977 ostatnio zmienionym rozporz ądzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1293/2004 z 
30.4.2004 (L 243 z 15.7.2004)). Pozosta łe informacje dost ępne są także w opublikowanym na 
portalu Europa regulaminie pracowniczym,  który stanowi oficjalny dokument opisuj ący 
prawa i obowi ązki wszystkich urz ędników UE. Przedstawicie le kadry kierowniczej 
najwyższego szczebla nie otrzymali od UE żadnych po życzek o preferencyjnym 
oprocentowaniu. 
 
PL 142   PL  
ŚWIADCZENIA FINANSOWE PRZYS ŁUGUJĄCE KADRZE KIEROWNICZEJ 
NAJWYŻSZEGO SZCZEBLA  EUR 
Świadczenie (na pracownika)  Kategoria 
1 Kategoria 
2 Kategoria 
3 Kategoria 
4 Kategoria 
5 
Wynagrodzenie zasadnicze  
(miesięcznie)  24 874,61 22 531,36 – 
23 432,62  18 025,08 – 
20 278,22  19 467,10 – 
20 728,85  11 461,32 – 
18 025,09  
Dodatek mieszkaniowy/zagraniczny  15 % 15 % 15 % 15 % 16 % 
Dodatki rodzinne: 
na gospodarstwo domowe 
wynagrodzenia) 
na dziecko pozostaj ące na utrzyma n
przedszkolny 
szkolny lub 
szkolny – gdy dziecko uczy si ę w 
szkole innej ni ż zapewniana 
przez zak ład pracy rodzica   
2 % + 167,31 
365,60 
89,31 
248,06 
496,12  
2 % + 167,31 
365,60 
89,31 
248,06 
496,12  
2 % + 167,31 
365,60 
89,31 
248,06 
496,12  
2 % + 167,31 
365,60 
89,31 
248,06 
496,12  
2 % + 167,31 
365,60 
89,31 
248,06 
496,12 
Dodatek dla s ędzió
przewodnicz ących Nie dotyczy Nie dotyczy  500 - 810,74 Nie dotyczy  Nie dotyczy  
Dodatek reprezentacyjny  1 418,07 0 - 911,38 500 - 607,71 Nie dotyczy  Nie dotyczy  
Roczne koszty podró ży Nie dotyczy Nie dotyczy  Nie dotyczy  Nie dotyczy  Tak 
Przelewy do pa ństw członkowskich 
dodatek edukacyjny* 
% wynagrodzenia* 
% wynagrodzenia bez zastosowa n
cc  
Tak 
5 % 
maks. 25 % 
Tak 
5 % 
maks. 25 %   
Tak 
5 % 
maks. 25 %   
Tak 
5 % 
maks. 25 %   
Tak 
5 % 
maks. 25 %  
Koszty reprezentacyjne  zwracane zwracane  zwracane  Nie dotyczy  Nie dotyczy  
Objęcie stanowiska: 
Koszty zagospodarowania 
 
Koszty podró ży rodziny 
Koszty przeprowadzki   
49 749,22 
 
zwracane 
zwracane 
45 062,72 – 
46 865,24 
zwracane 
zwracane   
36 050,16 – 
40 556,44 
zwracane 
zwracane   
38 934,20 –  
41 457,70 
zwracane 
zwracane   
zwracane 
 
zwracane 
zwracane  
Opuszczenie stanowiska: 
Koszty ponownego przesiedlenia 
 Koszty podró ży rodziny 
Koszty przeprowadzki 
Przeniesienie (% wynagrodzenia)*
*
Ubezpieczenie zdrowotne   
24 874,61 
 
zwracane 
zwracane 
40 % - 65 % 
pokryte 
22 531,36 – 
23 432,62 
zwracane 
zwracane 
40 % - 65 % 
pokryte   
18 025,08 – 
20 278,22 
zwracane 
zwracane 
40 % - 65 % 
pokryte   
19 467,10 –  
20 728,85 
zwracane 
zwracane 
40 % - 65 % 
pokryte   
zwracane 
 
zwracane 
zwracane 
Nie dotyczy 
opcjonalnie  
Emerytura  (% wynagrodzenia, pr z
opodatkowaniem)**  maksymalnie 
70 %maksymalni
e 70 %  maksymalnie 
70 % maksymalnie 
70 % maksymalnie 
70 % 
Odliczenia: 
Podatek wspólnotowy 
Ubezpieczenie zdrowotne 
wynagrodzenia) 
Specjalny podatek od wynagrodze n
Odliczenie emerytalne   
8 % - 45 % 
1,8 % 
4,64 % 
Nie dotyczy 
8 % - 45 % 
1,8 % 
4,64 % 
Nie dotyczy   
8 % - 45 % 
1,8 % 
4,64 % 
Nie dotyczy   
8 % - 45 % 
1,8 % 
4,64 % 
Nie dotyczy   
8 % - 45 % 
1,8 % 
4,64 % 
11,3 % 
Liczba osób na dzie ń 31.12.2009  3 7 91 27 81 
* przy zastosowaniu wspó łczynnika koryguj ącego („cc”) 
** wypłacane przez pierwsze trzy la ta po opuszczeniu stanowiska 
 
PL 143   PL  
9. ZDARZENIA  NASTĘPUJĄCE PO DNIU  BILANSOWYM 
Na dzie ń przyjęcia niniejszego sprawozdania finansowego, oprócz informacji 
przedstawionych poni żej, księgowy Komisji nie wiedzia ł ani nie zosta ł powiadomiony o 
żadnych innych istotnych zdarzeniach, które wymaga łyby zamieszczenia odr ębnych 
informacji w tej sekcji. Sprawozdanie finansowe i powi ązane informacje dodatkowe 
opracowano wykorzystuj ąc najnowsze dost ępne informacje, co znalaz ło swoje 
odzwierciedlenie w przedstawionych informacjach. 
 
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej 
W dniu 11 maja 2010 r. Rada przyj ęła europejski mechanizm stabilizacji finansowej w celu 
zachowania stabilno ści finansowej w Europie (rozporz ądzenie Rady (UE) nr 407/2010). 
Mechanizm zosta ł oparty na art. 122 ust. 2 Traktatu i umo żliwia przyznanie pomocy 
finansowej pa ństwu członkowskiemu, które ma trudno ści lub jest istotnie zagro żone 
poważnymi trudno ściami z racji nadzwyczajnych okoliczno ści pozostaj ących poza jego 
kontrolą. Pomoc ta mo że być udzielona w postaci po życzki lub linii kredytowej 
gwarantowanej z bud żetu UE. W przypadku jego uruc homienia, Komisja jest upowa żniona w 
imieniu UE do zaci ągania pożyczek na rynkach kapita łowych lub od instytucji finansowych, a 
następnie do udost ępniania tych środków finansowych pa ństwu członkowskiemu b ędącemu 
beneficjentem. Zgodnie z konkluzjami Rady EC OFIN instrument ten jest ograniczony do 
kwoty 60 mld EUR. Europejski mechanizm stabilizacji finansowej ustanowiono jako 
uzupełnienie istniej ącego instrumentu wsparcia bilansu p łatniczego, umo żliwiającego 
udzielenie pomocy pa ństwom cz łonkowskim nienale żących do strefy euro. 
 
Warto zauwa żyć, że mimo, i ż nie ma on wp ływu ani na rachunkowo ść UE ani jej bud żet, 
państwa członkowskie strefy euro  i inne uczestnicz ące państwa członkowskie ustanowi ły 
także podobny pakiet pomocy finansowej: Europejski Instrument Stabilno ści Finansowej. Ta 
ewentualna pomoc na rzecz pa ństw członkowskich strefy euro ma by ć udzielana za 
pośrednictwem spó łki celowej (SPV), a uczestnicz ące państwa członkowskie udzielaj ą tej 
spółce gwarancji do wysoko ści 440 mld EUR. Instrument ten wygasa w czerwcu 2013 r. 
 
Ponadto w wymienionych wy żej działaniach bra ć udział będzie – tak że bez wp ływu na 
rachunkowo ść UE i jej bud żet - Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), którego 
spodziewany wk ład wynosi kolejne 250 mln EUR ewentualnej pomocy. 
 
PL 144   PL 10. JEDNOSTKI  OBJĘTE KONSOLIDACJ Ą 
A. JEDNOSTKI KONTROLOWANE  
1. Instytucje i organy konsultacyjne   
Komitet Regionów  Europejski Inspektor Ochrony Danych  
Rada Unii Europejskiej  Europejski Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny  
Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich  
Komisja Europejska  Parlament Europejski  
Europejski Trybuna ł Obrachunkowy   
  
2. Agencje UE   
Europejska Agencja ds. Bezpiecze ństwa i Zdrowia w Pracy Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej  
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa Lotniczego  Europejska Agencja ds. Bezpiecze ństwa Sieci i Informacji 
(ENISA)  
Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób  Europejska Fundacja Kszta łcenia 
Europejskie Centrum Rozwoju Kszta łcenia Zawodowego  Europejska Agencja Zarz ądzania Wspó łpracą Operacyjn ą na 
Zewnętrznych Granicach Pa ństw Członkowskich Unii 
Europejskiej  
Europejska Agencja Środowiska  Centrum T łumaczeń dla organów Unii Europejskiej  
Europejski Urz ąd ds. Bezpiecze ństwa Żywności Europejski Organ Nadzoru GNSS  
Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i 
Pracy  Urząd Harmonizacji Rynku Wewn ętrznego (Znaki Towarowe 
i Wzory)   
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa Morskiego  Europejska Agencja Kolejowa  
Europejska Agencja Leków  Wspólnotowy Urz ąd Ochrony Odmian Ro ślin 
Europejska Agencja Chemikaliów  Wspólnotowa Agencja Kontroli Rybo łówstwa  
Europejskie Wspólne Przedsi ęwzięcie na rzecz Realizacji 
Projektu ITER i Rozwoju Energii Termoj ądrowej  Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i 
Narkomanii  
Eurojust**  Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL)**  
  
Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjno ści i 
Innowacyjno ści Agencja Wykonawcza ds. Zdrowia i Konsumentów  
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora 
Audiowizualnego  Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej
 
Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady ds. Bada ń 
Naukowych*  Agencja Wykonawcza ds. Bada ń Naukowych*  
  
3. Inne jednostki kontrolowane   
Europejska Wspólnota W ęgla i Stali (w likwidacji)   
  
B. JEDNOSTKI STOWARZYSZONE  
Europejski Fundusz Inwestycyjny  Wspólne przedsi ębiorstwo ARTEMIS*  
Wspólne przedsi ębiorstwo „Czyste niebo”   
  
C. WSPÓLNE PRZEDSI ĘBIORSTWA  
Międzynarodowa Organizacja Energii Termoj ądrowej 
(ITER)  Wspólne przedsi ębiorstwo Galileo w likwidacji  
Wspólne przedsi ęwzięcie SESAR  Wspólne przedsi ębiorstwo IMI*  
  
* obj ęte konsolidacj ą po raz pierwszy w 2009 r.  
** Zdecentralizowany organ Unii Europejskiej obj ęty byłym filarem „Wspó łpraca policyjna i s ądowa w sprawach 
karnych”.  
 
 
PL 145   PL 11. JEDNOSTKI  NIEOBJĘTE KONSOLIDACJ Ą 
 
Chociaż UE zarz ądza aktywami poni ższych jednostek, jednostki te nie spe łniają kryteriów 
pozwalających na ich konsolidacj ę i tym samym nie s ą objęte sprawozdaniem Unii 
Europejskiej. 
 
11.1 EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU (EFR)  
Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) jest g łównym instrumentem udzielania pomocy Unii 
Europejskiej w zakresie wspó łpracy na rzecz rozwoju z krajam i Afryki, Karaibów i Pacyfiku 
(AKP) oraz krajami i terytoriami zamorskimi (KTZ). Traktat rzymski z 1957 r. przewidzia ł 
utworzenie EFR w celu świadczenia pomocy technicznej i finansowej, ograniczonej 
początkowo do krajów afryka ńskich, z którymi z niektóre pa ństwa członkowskie mia ły więzi 
historyczne. 
EFR nie jest finansowany z bud żetu Unii Europejskiej, lecz bezpo średnio z wk ładów państw 
członkowskich, których wysoko ść jest ustalana w drodze negocjacji na szczeblu 
międzyrządowym. Środkami EFR zarz ądzają Komisja i EBI. Ka żda edycja funduszu jest 
ustanawiana zazwyczaj na okres oko ło pięciu. Od czasu zawarcia pierwszej konwencji o 
partnerstwie w 1964 r., kolejne ed ycje programowania EFR odpowiada ły w zasadzie cyklowi 
zawieranych umów/konwe ncji o partnerstwie. 
Działalność EFR reguluje dotycz ące go rozporz ądzenie finansowe (Dz.U. L 78 z 19.03.2008), 
które przewiduje sporz ądzenie sprawozdania finansowego EFR odr ębnego od sprawozdania 
UE. Roczne sprawozdanie finansowe i zarz ądzanie zasobami EFR podlegaj ą zewnętrznej 
kontroli Trybuna łu Obrachunkowego i Parlamentu. W celach informacyjnych przedstawiono 
poniżej bilans i rachunek wyni ku ekonomicznego 8., 9. i 10. EFR: 
Bilans – 8., 9. i 10. EFR  
  mln EUR
31.12.2009 31.12.2008 
 AKTYWA TRWA ŁE 196 269 
    
 AKTYWA OBROTOWE  1 389 957 
    
 AKTYWA OGÓ ŁEM 1 585 1 226 
    
 ZOBOWI ĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE  (860) (709) 
    
 ZOBOWI ĄZANIA OGÓ ŁEM (860) (709) 
    
 AKTYWA NETTO  725 517 
    
 FUNDUSZE I KAPITA ŁY REZERWOWE    
 Kapitał funduszu, do którego op łacenia wezwano  20 381 17 079 
 Inne kapita ły rezerwowe  2 252 2 252 
 Wynik ekonomiczny przeniesiony z ubieg łych lat  (18 814) (15 784) 
 Wynik ekonomiczny za rok  (3 094) (3 030) 
 AKTYWA NETTO  725 517 
 
PL 146   PL  
 
PL 147   PL  
RACHUNEK WYNIKU EKONOMIC ZNEGO – 8., 9. I 10. EFR  
  mln EUR
2009 2008 
 PRZYCHODY OPERACYJNE  49 23 
    
 KOSZTY OPERACYJNE  (3 192) (3 066) 
    
 DEFICYT Z DZIA ŁALNOŚCI OPERACYJNEJ  (3 143) (3 043) 
    
 DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA  49 13 
    
 WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK  (3 094) (3 030) 
 
 
11.2 PROGRAM UBEZPIECZE Ń ZDROWOTNYCH  
 
Program ubezpiecze ń zdrowotnych zapewnia ubezpieczen ie kosztów leczenia pracownikom 
różnych organów Unii Europejskich. Środki w ramach programu s ą jego własnością i nie są 
kontrolowane przez Uni ę Europejsk ą, choć należącymi do niego aktywami finansowymi 
zarządza Komisja. Program jest finansowany ze sk ładek jego cz łonków (pracowników) i 
pracodawców (instytucji/agen cji/organów). Wszelkie nadwy żki są zatrzymywane w 
programie. 
 
Program sk łada się z czterech odr ębnych jednostek – g łównego programu, obejmuj ącego 
pracowników instytucji i agencji Unii Europe jskiej oraz trzech mniejszych programów, 
obejmujących pracowników Europejskiego Instytut u Uniwersyteckiego we Florencji, szkó ł 
europejskich i pracowników zatrudnionych poza terytorium EU, tj. pracowników delegatur 
UE. Na dzie ń 31 grudnia 2009 r. aktywa programu ogó łem wynosi ły 297 mln EUR (w 2008 r. 
288 mln EUR). 
 
11.3 FUNDUSZ GWARANCYJNY DLA UCZESTNIKÓW (PGF)  
 
Niektóre kwoty zaliczek wyp łacone w ramach siódmego programu ramowego w zakresie 
badań i rozwoju technologicznego (7.PR) s ą w istocie pokrywane z Funduszu Gwarancyjnego 
dla Uczestników (PGF). Jest to inst rument ukierunkowany na wzajemne korzy ści, 
ustanowiony w celu zabezpieczenia ryzyka  finansowego ponoszonego przez UE i 
uczestników w trak cie realizacji dzia łań pośrednich w ramach 7.PR, przy czym jego kapita ł 
oraz odsetki stanowi ą zabezpieczenie wykonania. Wszyscy uczestnicy dzia łań pośrednich 
mających posta ć dotacji wnosz ą - na okres trwania dzia łania - na poczet kapita łu PGF wk ład 
stanowiący 5 % łącznego wk ładu UE . Uczestnicy s ą właścicielami PGF, a UE 
(reprezentowana przez Komisj ę) działa jedynie jako ich przedsta wiciel wykonawczy. Aktywa 
PGF na dzie ń 31 grudnia 2009 r. wynosi ły ogółem 580 mln EUR (w 2008 r.: 283 mln EUR). 
Środki PGF s ą jego własnością i nie s ą kontrolowane przez Uni ę Europejsk ą, choć 
należącymi do niego aktywami finansowymi zarz ądza Komisja. 
 
PL 148   PL CZĘŚĆ  II – SKONSOLIDOWANE  SPRAWOZDANIE  Z WYKONANIA  BUDŻETU  
UNII  EUROPEJSKIEJ  I INFORMACJA  DODATKOWA 
 
PL 149   PL SKONSOLIDOWANE  SPRAWOZDANIE  Z WYKONANIA  BUDŻETU  
                
 
                             
 
PL 150   PL * Należy zauważyć, że w związku z zaokr ągleniem danych liczbowych do mln EUR mo że się 
wydawać, że niektóre dane finansowe w tabelach dotycz ących wykonania bud żetu nie sumuj ą 
się. 
 
PL 151   PL SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUD ŻETU 
 1. Wynik bud żetu 114 
 2. Zestawienie porównawcze kwot uj ętych w bud żecie z kwotami rzeczywistymi 115 
 
Dochody: 
 3. Skonsolidowane zestawi enie wykonania dochodów bud żetowych 117 
 
Wydatki: 
 4. Struktura i zmiany stanu środków na zobowi ązania i środków na p łatności według 
 dzia łów ram finansowych 118 
 5. Wykorzystanie środków na zobowi ązania wed ług działów ram finansowych 
 118 
 6. Wykorzystanie środków na p łatności według działów ram finansowych 118 
 7. Zmiana stanu zobowi ązań pozostaj ących do sp łaty według działów ram 
finansowych 119 
 8. Zestawienie zobowi ązań pozostających do sp łaty według roku powstania  
 zobowi ązania i dzia łów ram finansowych 120 
 9. Struktura i zmiany stanu środków na zobowi ązania i środków na p łatności według 
 obszarów polityki 121 
 10. Wykorzystanie środków na zobowi ązania wed ług obszarów polityki 122 
 11. Wykorzystanie środków na p łatności według obszarów polityki 123 
 12. Zmiana stanu zobowi ązań pozostających do sp łaty według obszarów polityki 124 
 13. Zestawienie zobowi ązań pozostaj ących do sp łaty według roku powstania 
zobowiązania i obszaru polityki 125 
 
Instytucje: 
 14. Skonsolidowane zestawienie wykonania dochodów bud żetowych z podzia łem na 
poszczególne instytucje 126 
 15. Wykorzystanie środków na zobowi ązania i środków na p łatności z podzia łem na 
poszczególne instytucje 127 
 
PL 152   PL  
Agencje: 
 16. Dochody agencji: prognozy bud żetowe, nale żności i otrzymane kwoty 128 
 17. Środki na zobowi ązania i środki na p łatności w podziale na agencje 129 
 18. Wynik bud żetu z uwzgl ędnieniem agencji 130 
 
PL 153   PL WYKONANIE BUD ŻETU 
1: WYNIK BUD ŻETU ZA 2009 R.  mln EUR
  OGÓŁEM 
2009 r. OGÓŁEM 
2008 r. 
Dochody za rok bud żetowy  117 626 121 584
Płatności ze środków na bie żący rok  (116 579) (115 550)
Środki na p łatności przeniesione na rok N+1  (1 759) (3 914)
Anulowanie niewykorzystanych środków na p łatności przeniesionych 
z roku N-1  2 791 188
Różnice kursowe w roku bud żetowym  185 (498)
Wynik bud żetu* 2 264 1 810
* Z czego środki dotycz ące EFTA wynosz ą ogółem 11 mln EUR w 2009r. i 14 mln EUR w 2008 r.  
 Nadwyżka budżetowa Unii Europejskiej zwracana jest pa ństwom cz łonkowskim w nast ępnym roku 
poprzez odpowiednie pomniejszenie ich kwot nale żnych za dany rok. 
 
 
PL 154   PL 2. ZESTAWIENIE PORÓWNAWCZE KWOT UJ ĘTYCH W BUD ŻECIE Z KWOTAMI RZECZYWISTYMI  
DOCHODY  
 mln EUR  
 
Tytuł Budżet 
początkowy  Budżet 
ostateczny  Powstałe 
należności Dochody  Różnica budżet 
ostateczny – 
kwoty rzeczywisteWpływy 
wyrażone jako 
% budżetu Nierozliczone  
 1 2 3 4 5=2-4 6=4/2 7=3-4 
1. Zasoby w łasne 114 736 110 238 110 462 110 373 -135 100.12 % 89 
3. Nadwy żki, salda i dostosowania  0 410 330 330 80 80.56 % 0 
4. Dochody pochodz ące od pracowników 
instytucji i innych organów Wspólnoty  1 120 1 120 1 033 1 025 94 91.59 % 7 
5. Dochody z dzia łalności administracyjnej 
instytucji  77 85 436 335 -250 394.05 % 101 
6. Składki i zwroty w ramach porozumie ń i 
programów wspólnotowych  10 368 4 834 4 559 -4 191 1 238.97% 275 
7. Odsetki za zw łokę i grzywny  123 757 12 774 933 -176 123.25 % 11 841 
8. Operacje zaci ągania i udzielania po życzek 0 0 80 4 -4 - 76 
9. Dochody ró żne 30 58 85 66 -8 114.11% 19 
Ogółem 116 096 113 035 130 032 117 626 -4 590 104.06% 12 407 
        
WYDATKI – WED ŁUG DZIA ŁÓW RAM FINANSOWYCH  mln EUR  
 
Dział ram finansowych  Budżet 
początkowy  Budżet 
ostateczny (*)  Zrealizowane 
płatności Różnica budżet 
ostateczny – 
kwoty 
rzeczywiste  % Środki 
przeniesione  Środki 
wygasające 
 1 2 3 4=2-3 5=3/2 6 7=2-3-6 
1. Trwały wzrost  46 000 47 520 44 684 2 837 94.03 % 2 381 456 
2. Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich 
ochrona  52 566 57 107 55 877 1 230 97.85 % 986 244 
3. Obywatelstwo, wolno ść, bezpiecze ństwo i 
sprawiedliwo ść 1 296 2 174 1 993 181 91.66 % 75 106 
4. UE jako partner na arenie mi ędzynarodowej  8 324 8 804 7 983 821 90.67 % 220 601 
5. Administracja  7 701 8 754 7 615 1 139 86.99 % 857 281 
6. Wyrównania  209 209 209 0 100.00 % 0 0 
Ogółem 116 096 124 569 118 361 6 208 95.02 % 4 519 1 688 
 
* w tym środki przeniesione i docho dy przeznaczone na okre ślony cel 
 
PL 155   PL 2. ZESTAWIENIE PORÓWNAWCZE KWOT UJ ĘTYCH W BUD ŻECIE Z KWOTAMI RZECZYWISTYMI (C.D.)  
WYDATKI – WED ŁUG OBSZARÓW POLITYKI  mln EUR  
 
Obszar polityki  Budżet 
początkowy  Budżet 
ostateczny (*)  Zrealizowane 
płatności Różnica budżet 
ostateczny – 
kwoty 
rzeczywiste  % Środki 
przeniesione  Środki 
wygasające 
 1 2 3 4=2-3 5=3/2 6 7=2-3-6 
01 Sprawy gospodarcze i fina nsowe 487 345 327 18 94.82 % 14 4 
02 Przedsi ębiorstwa 601 705 558 147 79.21 % 89 58 
03 Konkurencja 90 107 95 12 88.32 % 10 2 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 11 203 9 929 8 906 1 023 89.70 % 755 268 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów wiej skich 51 478 56 413 55 209 1 204 97.87 % 954 249 
06 Energia i transport 2 481 2 480 2 253 227 90.84 % 177 51 
07 Środowisko 496 409 356 52 87.17 % 30 22 
08 Badania naukowe 4 960 5 644 4 826 818 85.50 % 789 30 
09 Społeczeństwo informacyjne i media 1 356 1 552 1 375 177 88.58 % 173 5 
10 Bezpo średnie badania naukowe 366 735 411 324 55.87 % 314 10 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo 927 715 592 122 82.87 % 19 103 
12 Rynek wewn ętrzny 66 76 66 10 86.89 % 7 3 
13 Polityka regionalna 24 570 26 793 26 740 53 99.80 % 15 38 
14 Podatki i unia celna 106 131 120 11 91.54 % 9 3 
15 Edukacja i kultura 1 363 1 654 1 495 159 90.38 % 153 6 
16 Komunikacja  211 229 204 25 89.22 % 16 8 
17 i Ochrona zdrowia i konsumentów  582 632 526 106 83.25 % 35 71 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści 678 830 744 86 89.64 % 16 70 
19 Stosunki zewn ętrzne 3 579 3 805 3 673 131 96.55 % 72 59 
20 Handel 79 88 77 10 88.09 % 8 3 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP 1 680 1 872 1 698 174 90.68 % 138 37 
22 Rozszerzenie 1 661 1 437 1 308 128 91.08 % 18 110 
23 Pomoc humanitarna 797 859 800 59 93.13 % 47 12 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych 74 80 71 9 88.65 % 7 2 
25 Koordynacja polityk komisji i dorad ztwo prawne 188 212 185 27 87.27 % 20 7 
26 Administracja Komisji 986 1 226 1 034 192 84.34 % 164 28 
27 Budżet 278 285 271 14 95.19 % 12 1 
28 Kontrola 11 12 10 1 90.05 % 1 0 
29 Statystyka 101 138 120 18 87.27 % 15 3 
30 Emerytury i wydatki pochodne 1 160 1 136 1 117 19 98.36 % 0 19 
31 Służby językowe 389 479 422 58 87.91 % 53 5 
40 Rezerwy 244 229 0 229 0.00 % 0 229 
90 Inne instytucje 2 848 3 334 2 771 563 83.12 % 392 171 
Ogółem 116 096 124 569 118 361 6 208 95.02 % 4 519 1 688 
* w tym środki przeniesione i docho dy przeznaczone na okre ślony cel 
 
 
PL 156   PL 3. ZESTAWIENIE WYKONANIA DOCHODÓW BUD ŻETOWYCH W 2009 R.  
 mln EUR  
Tytuł Dochody przewidziane w bud żecie Powstałe należności Dochody  Wpływy  Nierozliczone  
 Początkowo  Ostatecznie  Bieżący rok  Przeniesione  Ogółem Z należności – 
bieżący rok  Z należności - 
przeniesione  Ogółem (% budżetu)  
1. Zasoby w łasne 114 736 110 238 109 103 1 358 110 462 109 098 1 275 110 373 100.12 % 89 
3. Nadwy żki, salda i dostosowania 0 410 330 0 330 330 0 330 80.56 % 0 
4. Dochody pochodz ące od pracowników instytucji i innych 
organów Wspólnoty 1 120 1 120 1 026 7 1 033 1 020 6 1 025 91.59 % 7 
5. Dochody z dzia łalności administracyjnej instytucji 77 85 345 90 436 309 26 335 394.05 % 101 
6. Składki i zwroty w ramach porozumie ń i programów 
wspólnotowych 10 368 4 430 404 4 834 4 277 282 4 559 1238.97 % 275 
7. Odsetki za zw łokę i grzywny 123 757 2 836 9 938 12 774 193 740 933 123.25 % 11 841 
8. Operacje zaci ągania i udzielania po życzek 0 0 53 27 80 1 3 4  76 
9. Dochody ró żne 30 58 53 32 85 47 20 66 114.11 % 19 
Ogółem 116 096 113 035 118 175 11 857 130 032 115 274 2 351 117 626 104.06 % 12 407 
           
Tytuł 1: Zasoby w łasne  
Rozdział Dochody przewidziane w bud żecie Powstałe należności Dochody  Wpływy  Nierozliczone  
 Początkowo  Ostatecznie  Bieżący rok  Przeniesione  Ogółem Z należności – 
bieżący rok  Z należności - 
przeniesione   Ogółem  (% budżetu)  
10. Opłaty rolne 1 404 0 -350 350 0 -350 350 0  0 
11. Opłaty wyrównawcze od cukru 14 7 139 104 28 13 2 104 28 132 94.40 % 0 
12. Cła 17 656 14 441 13 505 980 14 485 13 499 897 14 397 99.69 % 89 
13. VAT 19 616 13 668 13 743 0 13 743 13 743 0 13 743 100.54 % 0 
14. DNB 75 914 81 989 82 413 0 82 413 82 413 0 82 413 100.52 % 0 
15. Korekta nierównowagi bud żetowej 0 0 -315 0 -315 -315 0 -315 - 0 
16. Obniżka wkładów opartych na DNB dla Niderlandów i 
Szwecji 0 0 4 0 4 4 0 4 - 0 
Ogółem 114 736 110 238 109 103 1 358 110 462 109 098 1 275 110 373 100.12 % 89 
           
Tytuł 3: Nadwy żki, salda i dostosowania  
Rozdział Dochody przewidziane w bud żecie Powstałe należności Dochody  Wpływy  Nierozliczone  
 Początkowo  Ostatecznie  Bieżący rok  Przeniesione  Ogółem Z należności – 
bieżący rok  Z należności - 
przeniesione  Ogółem (% budżetu)  
30. Nadwy żka z poprzedniego roku 0 1 796 1 796 0 1 796 1 796 0 1 796 100.00 % 0 
31. Salda VAT 0 -954 -946 0 -946 -946 0 -946 99.17 % 0 
32. Salda DNB 0 -432 -431 0 -431 -431 0 -431 99.70 % 0 
34. Korekta z tytu łu nieuczestniczenia w WSiSW 0 0 6 0 6 6 0 6 - 0 
35. Rabat brytyjski - dostosowania 0 0 -6 0 -6 -6 0 -6 - 0 
37. Dostosowanie zasobów w łasnych - decyzja 2007/436/WE 0 0 -89 0 -89 -89 0 -89 - 0 
Ogółem 0 410 330 0 330 330 0 330 80.56 % 0 
 
PL 157   PL  
4. STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWI ĄZANIA I ŚRODKÓW NA P ŁATNOŚCI  
WEDŁUG DZIA ŁÓW RAM FINANSOWYCH  
       mln EUR  
Środki na zobowi ązania  Środki na p łatności 
Dział ram finansowych  Środki 
przyjęte Zmiany 
(przesuni ęcia, 
BK) 
 Przeniesione  
 Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel Ogółem 
dodatkowo  Ogółem zatwierdzone  Środki przyj ęte Zmiany (przesuni ęcia, BK)
 Przeniesione Dochody 
przeznaczon
e na 
określony celOgółem 
dodatkowo  Ogółem 
zatwierdzo
ne 
1 2 3 4 5=3+4 6=1+2+5 7 8 9 10 11=9+10 12=7+8+11 
1 Trwały wzrost 60 196 2 003 19 1 705 1 724 63 923 46 000 -795 176 2 139 2 315 47 520 
2 Zarządzanie zasobami 
naturalnymi i ich ochrona 56 121 585 0 6 011 6 012 62 718 52 566 -2 290 829 6 002 6 831 57 107 
3 Obywatelstwo, wolno ść, 
bezpiecze ństwo i 
sprawiedliwo ść 1 515 617 83 113 196 2 328 1 296 725 23 131 153 2 174 
4 UE jako partner na arenie 
międzynarodowej 8 104 0 271 339 610 8 714 8 324 -224 378 326 704 8 804 
5 Administracja 7 701 -100 8 416 424 8 025 7 701 -101 725 429 1 154 8 754 
6 Wyrównania 209 0 0 0 0 209 209 0 0 0 0 209 
Ogółem 133 846 3 105 381 8 585 8 966 145 917 116 096 -2 686 2 132 9 026 11 158 124 569 
           
5. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWI ĄZANIA WED ŁUG DZIA ŁÓW RAM FINANSOWYCH  
     mln EUR  
Dział ram finansowych  Zaciągnięte zobowi ązania  Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące Zatwierdzone 
środki na  
zobowiązania  Ze środków 
na dany rok 
 Ze środków 
przeniesionychZ dochodów 
przeznaczonych 
na określony cel  Ogółem % Dochody 
przeznaczon
e na 
określony 
cel Środki 
przeniesione 
na mocy 
decyzji  Ogółem % Ze środków 
na dany rokZe środków 
przeniesionych  Dochody 
przeznaczone na 
określony cel 
(EFTA)  Ogółem % 
 
1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9=7+8 10=9/1 11 12 13 14=11+12+13 15=14/1 
 
1 Trwały wzrost 63 923 61 630 19 796 62 444 97.69 % 908 64 972 1.52 % 505 0 1 507 0.79 % 
2 Zarządzanie zasobami 
naturalnymi i ich ochrona 62 718 56 413 0 5 072 61 484 98.03 % 940 253 1 193 1.90 % 41 0 0 41 0.07 % 
3 Obywatelstwo, wolno ść, 
bezpiecze ństwo i sprawiedliwo ść2 328 2 118 83 63 2 264 97.27 % 50 0 50 2.15 % 14 0 0 14 0.59 % 
4 UE jako partner na arenie 
międzynarodowej 8 714 8 038 271 173 8 481 97.34 % 166 0 166 1.91 % 66 0 0 66 0.76 % 
5 Administracja 8 025 7 398 8 255 7 662 95.48 % 161 11 172 2.14 % 191 0 0 191 2.38 % 
6 Wyrównania 209 209 0 0 209 100.00 
%0 0 0 0.00 % 0 0 0 0 0.00 % 
Ogółem 145 917 135 806 381 6 358 142 545 97.69 % 2 225 328 2 553 1.75 % 817 0 2 819 0.56 % 
 
PL 158   PL 6. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW NA P ŁATNOŚCI WEDŁUG DZIA ŁÓW RAM FINANSOWYCH  
              mln EUR  
Zrealizowane p łatności Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące Dział ram 
finansowych  Zatwierdzon
e środki  
na 
zobowiązani
a Ze 
środków 
na dany 
rok Ze 
środków 
przeniesio
nych Z 
dochodów 
przeznaczo
nych na 
określony 
cel Ogółem % Środki 
przeniesio
ne 
automatyc
znie Środki 
przeniesi
one na 
mocy 
decyzji  Dochody 
przeznaczo
ne na 
określony 
cel Ogółe
m % Ze 
środków 
na dany 
rok Ze 
środkó
w 
przeni
esiony
ch Dochody 
przeznaczo
ne na 
określony 
cel (EFTA)  Ogółe
m % 
 1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9 10=7+
8+9 11=10/1 12 13 14 
 15=12
+ 
13+14 16= 
15/1 
 
1 Trwały wzrost  47 520 43 866 133 684 44 684 94.03 % 129 808 1 443 2 381 5.01 % 401 43 12 456 0.96 % 
2 Zarządzanie 
zasobami 
naturalnymi i ich 
ochrona  57 107 50 026 773 5 078 55 877 97.85 % 47 15 924 986 1.73 % 188 56 0 244 0.43 % 
3 Obywatelstwo, 
wolność, 
bezpiecze ństwo i 
sprawiedliwo ść 2 174 1 915 15 63 1 993 91.66 % 7 2 67 75 3.46 % 98 7 1 106 4.88 % 
4 UE jako partner 
na arenie 
międzynarodowej  8 804 7 564 224 195 7 983 90.67 % 43 46 131 220 2.50 % 447 154 0 601 6.83 % 
5 Administracja  8 754 6 745 637 233 7 615 86.99 % 651 11 196 857 9.79 % 193 88 0 281 3.21 % 
6 Wyrównania  209 209 0 0 209 100.00 % 0 0 0 0 0.00 % 0 0 0 0 0.00 % 
Ogółem 124 569 110 325 1 782 6 253 118 361 95.02 % 877 882 2 760 4 519 3.63 % 1 326 350 13 1 688 1.36 % 
 
 
PL 159   PL 7. ZMIANA STANU ZOBOWI ĄZAŃ POZOSTAJ ĄCYCH DO SP ŁATY WED ŁUG DZIA ŁÓW RAM FINANSOWYCH  
 mln EUR  
Zobowiązania pozostaj ące do spłaty na koniec poprzedniego roku  Zobowiązania za rok   
Dział ram finansowych Zobowiązania 
przeniesione z 
poprzednich lat  Umorzenie 
/aktualizacja 
wyceny/ 
anulowanie 
 Płatności  
 Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku Zobowiązania za 
rok Płatności 
 Anulowane 
zobowiązania, 
których nie mo żna 
przenieść na 
następne okresy  Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku ogó łem 
1 Trwały wzrost  119 797 -647 -39 892 79 259 62 444 -4 792 -10 57 642 136 901 
2 Zarządzanie zasobami 
naturalnymi i ich ochrona 14 123 -189 -7 370 6 564 61 484 -48 507 -0 12 977 19 541 
3 Obywatelstwo, wolno ść, 
bezpiecze ństwo i 
sprawiedliwo ść 1 535 -144 -560 830 2 264 -1 433 0 832 1 662 
4 UE jako partner na 
arenie mi ędzynarodowej  18 840 -876 -5 455 12 509 8 481 -2 528 -1 5 953 18 462 
5 Administracja  750 -90 -646 15 7 662 -6 970 -1 692 706 
6 Wyrównania  0 0 0 0 209 -209 0 0 0 
Ogółem 155 045 -1 946 -53 923 99 177 142 545 -64 438 -12 78 095 177 272 
 
8. ZESTAWIENIE ZOBOWI ĄZAŃ POZOSTAJ ĄCYCH DO SP ŁATY WED ŁUG ROKU POWSTANIA ZOBOWI ĄZANIA 
I DZIAŁÓW RAM FINANSOWYCH  
  mln EUR  
Dział ram finansowych  <2003 2003 2004 2005 2006 2007  2008  2009  Ogółem 
1 Trwały wzrost  626 624 1 268 2 814 18 348 11 584 43 995 57 642 136 901 
2 Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona  73 23 27 98 1 912 167 4 264 12 977 19 541 
3 Obywatelstwo, wolno ść, bezpiecze ństwo i 
sprawiedliwo ść 18 15 36 45 86 257 373 832 1 662 
4 UE jako partner na arenie mi ędzynarodowej  991 431 711 1 020 2 632 2 455 4 270 5 953 18 462 
5 Administracja  0 0 0 0 0 1 14 692 706 
Ogółem 1 709 1 093 2 042 3 977 22 978 14 463 52 915 78 095 177 272 
 
 
PL 160   PL  9. STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWI ĄZANIA I ŚRODKÓW NA P ŁATNOŚCI WEDŁUG OBSZARU 
POLITYKI  
 mln EUR  
 Środki na zobowi ązania Środki na p łatności 
Obszar polityki  Przyjęte 
środki  Zmiany 
(przesuni ęcia, 
BK)  Przeniesione Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel Ogółem 
dodatkowoOgółem 
zatwierdzone  Przyjęte środki  Zmiany 
(przesuni ęcia, 
BK) Przeniesione Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel Ogółem 
dodatkowoOgółem 
zatwierdzone  
 1 2 3 4 5=3+4 6=1+2+5 7 8 9 10 11=9+10 12=7+8+11 
01 Sprawy gospodarcze i finansowe 442 -17 0 20 20 445 487 -179 16 21 37 345 
02 Przedsi ębiorstwa 663 -2 0 96 96 757 601 -22 20 105 125 705 
03 Konkurencja 90 -0 0 4 4 94 90 -0 13 4 17 107 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 11 188 51 2 14 16 11 255 11 203 -1 305 18 13 31 9 929 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich 54 682 586 0 5 993 5 993 61 260 51 478 -2 030 972 5 993 6 964 56 413 
06 Energia i transport 2 740 1 998 1 120 121 4 589 2 481 -171 21 150 171 2 480 
07 Środowisko 483 -23 0 27 27 488 496 -126 20 19 39 409 
08 Badania naukowe 4 665 70 0 654 654 5 388 4 960 -411 46 1 049 1 095 5 644 
09 Społeczeństwo informacyjne i media 1 512 -71 0 168 168 1 609 1 356 -71 16 252 267 1 552 
10 Bezpo średnie badania naukowe 371 0 0 424 424 795 366 -5 38 337 374 735 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo 1 014 -35 0 6 6 985 927 -222 4 6 10 715 
12 Rynek wewn ętrzny 66 -0 0 2 2 68 66 -0 7 2 10 76 
13 Polityka regionalna 37 901 629 24 6 30 38 560 24 570 2 027 192 3 195 26 793 
14 Podatki i unia celna 131 -1 0 3 3 134 106 13 9 3 12 131 
15 Edukacja i kultura 1 401 -2 0 292 292 1 691 1 363 -38 17 312 328 1 654 
16 Komunikacja  214 -0 0 4 4 217 211 -3 17 3 20 229 
17 Ochrona zdrowia i konsumentów  624 49 0 22 22 695 582 -1 30 22 52 632 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści 924 1 75 31 107 1 032 678 110 14 28 43 830 
19 Stosunki zewn ętrzne 4 072 -12 0 107 107 4 168 3 579 91 50 84 134 3 805 
20 Handel 80 -2 0 2 2 81 79 1 6 2 9 88 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP 1 894 93 265 178 443 2 430 1 680 -21 32 180 213 1 872 
22 Rozszerzenie 1 081 0 6 45 51 1 132 1 661 -296 16 56 72 1 437 
23 Pomoc humanitarna 797 110 0 8 8 915 797 49 6 7 13 859 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych 78 0 0 0 0 78 74 0 6 0 6 80 
25 Koordynacja polityk komisji i 
doradztwo prawne 188 -2 0 8 8 194 188 -2 18 8 25 212 
26 Administracja Komisji 981 12 0 99 99 1 093 986 13 126 101 227 1 226 
27 Budżet 278 -9 0 5 5 274 278 -9 10 5 16 285 
28 Kontrola 11 -0 0 1 1 11 11 -0 1 1 1 12 
29 Statystyka 133 -1 0 11 11 143 101 14 7 16 23 138 
30 Emerytury i wydatki pochodne 1 160 -24 0 0 0 1 136 1 160 -24 0 0 0 1 136 
31 Służby językowe 389 -10 0 77 77 456 389 -10 24 77 101 479 
40 Rezerwy 744 -241 0 0 0 503 244 -15 0 0 0 229 
90 Inne instytucje 2 848 -43 8 156 164 2 970 2 848 -43 361 167 528 3 334 
Ogółem 133 846 3 105 381 8 585 8 966 145 917 116 096 -2 686 2 132 9 026 11 158 124 569 
 
PL 161   PL  10. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWI ĄZANIA WED ŁUG OBSZARÓW POLITYKI  mln EUR  
 
Zaciągnięte zobowi ązania  Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące Obszar polityki  Zatwierdzone 
środki 
na zobowi ązania
 Ze środków na 
dany rok  Ze 
środków 
przeniesion
ych Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel Ogółem 
 % 
 Dochody 
przeznaczo
ne na 
określony 
cel Przeniesi
enia: 
Decyzja  Ogółem % Ze środków 
na dany rokZe 
środków 
przeniesio
nych  Dochody 
przeznaczo
ne na 
określony 
cel (EFTA)Ogółem 
 % 
 1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9=7+8 10=9/1 11 12 13 =11+12+13 15=14/1 
01 Sprawy gospodarcze i finansowe 445 421 0 19 440 98.90 % 2 0 2 0.35 % 3 0 0 3 0.76 % 
02 Przedsi ębiorstwa 757 657 0 41 698 92.12 % 55 0 55 7.32 % 4 0 0 4 0.56 % 
03 Konkurencja 94 90 0 2 92 97.29 % 2 0 2 1.96 % 1 0 0 1 0.75 % 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 11 255 11 186 2 8 11 196 99.47 % 6 40 46 0.41 % 13 0 0 13 0.12 % 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich 61 260 54 989 0 5 065 60 054 98.03 % 928 252 1 180 1.93 % 26 0 0 26 0.04 % 
06 Energia i transport 4 859 4 727 1 76 4 803 98.86 % 44 0 44 0.91 % 11 0 0 12 0.24 % 
07 Środowisko 488 451 0 9 460 94.25 % 19 0 19 3.83 % 9 0 0 9 1.92 % 
08 Badania naukowe 5 388 4 732 0 352 5 084 94.35 % 301 0 301 5.59 % 3 0 0 3 0.06 % 
09 Społeczeństwo informacyjne i media 1 609 1 440 0 115 1 556 96.68 % 52 0 52 3.25 % 1 0 0 1 0.07 % 
10 Bezpo średnie badania naukowe 795 365 0 67 433 54.39 % 357 4 361 45.37 % 2 0 0 2 0.24 % 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo 985 974 0 2 976 99.07 % 4 1 4 0.45 % 5 0 0 5 0.48 % 
12 Rynek wewn ętrzny 68 65 0 1 66 96.60 % 1 0 1 1.62 % 1 0 0 1 1.78 % 
13 Polityka regionalna 38 560 38 495 24 5 38 523 99.90 % 2 20 22 0.06 % 15 0 0 15 0.04 % 
14 Podatki i unia celna 134 125 0 1 126 94.45 % 2 0 2 1.22 % 6 0 0 6 4.33 % 
15 Edukacja i kultura 1 691 1 397 0 169 1 566 92.61 % 123 0 124 7.30 % 1 0 0 1 0.08 % 
16 Komunikacja  217 212 0 2 214 98.32 % 1 0 1 0.64 % 2 0 0 2 1.04 % 
17 Ochrona zdrowia i konsumentów  695 665 0 11 675 97.17 % 11 0 11 1.59 % 9 0 0 9 1.24 % 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści 1 032 916 75 17 1 008 97.67 % 15 0 15 1.42 % 9 0 0 9 0.91 % 
19 Stosunki zewn ętrzne 4 168 4 052 0 53 4 105 98.51 % 54 0 54 1.29 % 8 0 0 8 0.20 % 
20 Handel 81 76 0 1 78 96.18 % 1 0 1 1.63 % 2 0 0 2 2.20 % 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP 2 430 1 982 265 78 2 325 95.68 % 100 0 100 4.11 % 5 0 0 5 0.21 % 
22 Rozszerzenie 1 132 1 079 6 35 1 120 98.96 % 10 1 10 0.91 % 1 0 0 1 0.12 % 
23 Pomoc humanitarna 915 906 0 7 913 99.79 % 1 0 1 0.11 % 1 0 0 1 0.10 % 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych 78 77 0 0 77 98.64 % 0 0 0 0.00 % 1 0 0 1 1.36 % 
25 Koordynacja polityk Komisji i doradztwo 
prawne 194 183 0 4 187 96.65 % 4 0 4 1.97 % 3 0 0 3 1.38 % 
26 Administracja Komisji 1 093 985 0 63 1 048 95.92 % 36 0 36 3.34 % 8 0 0 8 0.74 % 
27 Budżet 274 268 0 3 272 99.07 % 2 0 2 0.74 % 1 0 0 1 0.19 % 
28 Kontrola 11 10 0 0 11 96.77 % 0 0 0 1.93 % 0 0 0 0 1.30 % 
29 Statystyka 143 129 0 4 133 92.73 % 7 0 7 4.94 % 3 0 0 3 2.33 % 
30 Emerytury i wydatki pochodne 1 136 1 117 0 0 1 117 98.36 % 0 0 0 0.00 % 19 0 0 19 1.84 % 
31 Służby językowe 456 375 0 49 424 93.01 % 28 0 28 6.25 % 3 0 0 3 0.74 % 
40 Rezerwy 503 0 0 0 0 0.00 % 0 0 0 0.00 % 503 0 0 503 100.00% 
90 Inne instytucje 2 970 2 659 8 100 2 767 93.16 % 56 10 66 2.22 % 137 0 0 137 4.62 % 
Ogółem 145 917 135 806 381 6 358 142 545 97.69 % 2 225 328 2 553 1.75 % 817 0 2 819 0.56 % 
 
PL 162   PL 11. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW NA P ŁATNOŚCI WEDŁUG OBSZARÓW POLITYKI  
  mln EUR  
Obszar polityki  Zrealizowane p łatności Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące 
 Zatwierdzon
e środki na 
płatności Ze środków na 
dany rok  Ze środków 
przeniesiony
ch Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel Ogółem % Środki 
przeniesione 
automatyczni
e Środki 
przeniesio
ne na 
mocy 
decyzji  Dochody 
przeznaczon
e na 
określony celOgółem % Ze środków 
na dany rokZe 
środków 
przeniesi
onych  Dochody 
przeznaczo
ne na 
określony 
cel (EFTA)  Ogółem % 
 1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9 10=7+8+9 11=10/1 12 13 14 15=12+  
13+14 16=15/1 
01 Sprawy gospodarcze i finansowe 345 300 15 13 327 94.82 % 6 0 9 14 4.10 % 3 1 0 4 1.08 % 
02 Przedsi ębiorstwa 705 514 16 28 558 79.21 % 13 0 76 89 12.57 % 52 4 2 58 8.22 % 
03 Konkurencja 107 82 11 2 95 88.32 % 8 0 2 10 9.40 % 1 2 0 2 2.28 % 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 9 929 8 886 13 7 8 906 89.70 % 17 732 6 755 7.60 % 263 5 0 268 2.70 % 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich 56 413 49 365 780 5 064 55 209 97.87 % 26 0 929 954 1.69 % 58 192 0 249 0.44 % 
06 Energia i transport 2 480 2 177 16 61 2 253 90.84 % 17 75 85 177 7.12 % 41 5 4 51 2.04 % 
07 Środowisko 409 328 16 12 356 87.17 % 18 6 7 30 7.40 % 19 3 0 22 5.44 % 
08 Badania naukowe 5 644 4 490 36 300 4 826 85.50 % 44 0 745 789 13.97 % 16 10 4 30 0.53 % 
09 Społeczeństwo informacyjne i media 1 552 1 268 13 94 1 375 88.58 % 15 0 158 173 11.13 % 2 2 0 5 0.30 % 
10 Bezpo średnie badania naukowe 735 321 34 56 411 55.87 % 32 2 280 314 42.73 % 6 4 0 10 1.40 % 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo 715 588 3 2 592 82.87 % 4 11 4 19 2.69 % 102 1 0 103 14.45 % 
12 Rynek wewn ętrzny 76 59 6 1 66 86.89 % 6 0 1 7 9.47 % 1 1 0 3 3.64 % 
13 Polityka regionalna 26 793 26 564 174 1 26 740 99.80 % 13 0 2 15 0.06 % 20 18 0 38 0.14 % 
14 Podatki i unia celna 131 111 8 1 120 91.54 % 7 0 2 9 6.53 % 1 1 0 3 1.92 % 
15 Edukacja i kultura 1 654 1 310 15 171 1 495 90.38 % 14 0 140 153 9.27 % 3 2 1 6 0.35 % 
16 Komunikacja  229 189 13 2 204 89.22 % 15 0 2 16 7.17 % 5 4 0 8 3.61 % 
17 Ochrona zdrowia i konsumentów  632 484 28 14 526 83.25 % 28 0 7 35 5.58 % 68 2 0 71 11.16 % 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści 830 718 7 19 744 89.64 % 6 0 9 16 1.89 % 63 7 0 70 8.47 % 
19 Stosunki zewn ętrzne 3 805 3 576 38 59 3 673 96.55 % 43 6 24 72 1.90 % 46 12 0 59 1.54 % 
20 Handel 88 71 5 1 77 88.09 % 6 0 1 8 8.56 % 2 1 0 3 3.35 % 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP 1 872 1 588 27 83 1 698 90.68 % 40 0 98 138 7.37 % 31 5 0 37 1.95 % 
22 Rozszerzenie 1 437 1 250 11 48 1 308 91.08 % 9 1 8 18 1.25 % 106 5 0 110 7.67 % 
23 Pomoc humanitarna 859 788 5 7 800 93.13 % 6 40 1 47 5.42 % 12 0 0 12 1.45 % 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych 80 67 4 0 71 88.65 % 7 0 0 7 8.51 % 1 2 0 2 2.84 % 
25 Koordynacja polityk Komisji i doradztwo prawne 212 167 14 3 185 87.27 % 15 0 4 20 9.32 % 3 4 0 7 3.42 % 
26 Administracja Komisji 1 226 875 108 50 1 034 84.34 % 113 0 51 164 13.35 % 10 18 0 28 2.30 % 
27 Budżet 285 259 9 2 271 95.19 % 9 0 3 12 4.29 % 1 1 0 1 0.52 % 
28 Kontrola 12 10 0 0 10 90.05 % 1 0 0 1 7.43 % 0 0 0 0 2.52 % 
29 Statystyka 138 107 6 7 120 87.27 % 6 0 8 15 10.63 % 2 1 0 3 2.09 % 
30 Emerytury i wydatki pochodne 1 136 1 117 0 0 1 117 98.36 % 0 0 0 0 0.00 % 19 0 0 19 1.64 % 
31 Służby językowe 479 354 22 45 422 87.91 % 21 0 32 53 11.02 % 3 2 0 5 1.07 % 
40 Rezerwy 229 0 0 0 0 0.00 % 0 0 0 0 0.00 % 229 0 0 229 100.00% 
90 Inne instytucje 3 334 2 344 327 100 2 771 83.12 % 315 10 67 392 11.75 % 137 34 0 171 5.13 % 
Ogółem 124 569 110 325 1 782 6 253 118 361 95.02 % 877 882 2 760 4 519 3.63 % 1 326 350 13 1 688 1.36 % 
 
PL 163   PL  12. ZMIANA STANU ZOBOWI ĄZAŃ POZOSTAJ ĄCYCH DO SP ŁATY WED ŁUG OBSZARÓW POLITYKI  
mln EUR  
 Zobowiązania pozostaj ące do spłaty na koniec poprzedniego roku  Zobowiązania za rok   
Obszar polityki  Zobowiązania 
przeniesione z 
poprzednich latUmorzenie 
/aktualizacja 
wyceny/ 
anulowanie 
 Płatności  
 Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku Zobowiązania za 
rok Płatności 
 Anulowane 
zobowiązania, 
których nie 
można przenie ść 
na następne 
okresy  Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku Zobowiązania 
pozostające do 
spłaty na koniec 
roku ogó łem 
01 Sprawy gospodarcze i finansowe  329 -17 -129 183 440 -199 -0 241 424 
02 Przedsi ębiorstwa  653 -25 -238 390 698 -321 -0 377 767 
03 Konkurencja  13 -1 -11 1 92 -83 -0 8 9 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 24 080 -90 -8 675 15 315 11 196 -231 -0 10 964 26 279 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów 
wiejskich  12 408 -98 - 6 854 5 457 60 054 -48 355 -0 11 699 17 155 
06 Energia i transport  4 302 -139 -1 471 2 692 4 803 -782 -0 4 021 6 714 
07 Środowisko  682 -36 -225 421 460 -131 -0 329 750 
08 Badania naukowe  8 253 -103 -3 319 4 831 5 084 -1 507 -7 3 569 8 400 
09 Społeczeństwo informacyjne i media  2 255 -24 -947 1 283 1 556 -428 -1 1 127 2 411 
10 Bezpo średnie badania naukowe  146 -10 -87 49 433 -324 -0 109 158 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo  1 347 -99 -364 884 976 -229 -1 747 1 631 
12 Rynek wewn ętrzny 17 -2 -13 2 66 -53 -0 13 15 
13 Polityka regionalna  81 674 -225 -25 542 55 907 38 523 - 1 198 -0 37 325 93 232 
14 Podatki i unia celna  90 -13 -54 23 126 -67 -1 59 82 
15 Edukacja i kultura  563 -48 -232 283 1 566 -1 263 -0 303 586 
16 Komunikacja  88 -8 -68 13 214 -136 -0 77 90 
17 Zdrowie i ochrona konsumentów  614 -58 -289 268 675 -237 -0 438 706 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa 
i sprawiedliwo ści 866 -81 -308 477 1 008 -436 -0 572 1 049 
19 Stosunki zewn ętrzne 8 785 -183 -2 492 6 110 4 105 -1 181 -0 2 924 9 034 
20 Handel  21 -2 -14 5 78 -63 -0 14 19 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP  2 818 -54 -790 1 974 2 325 -908 -0 1 417 3 391 
22 Rozszerzenie  3 905 -543 -989 2 373 1 120 -320 -0 800 3 173 
23 Pomoc humanitarna  422 -23 -248 151 913 -551 -0 362 513 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych  29 -3 -16 10 77 -55 0 22 32 
25 Koordynacja polityk Komisji i 
doradztwo prawne  21 -4 -16 1 187 -169 -0 19 19 
26 Administracja Komisji  173 -18 -136 19 1 048 -898 -1 149 168 
27 Budżet 10 -1 -9 0 272 -262 -0 10 10 
28 Kontrola  1 -0 -0 0 11 -10 -0 1 1 
29 Statystyka  92 -4 -44 45 133 -77 -0 56 101 
30 Emerytury i wydatki pochodne  0 0 0 0 1 117 -1 117 0 0 0 
31 Służby językowe  24 -2 -22 0 424 -400 -0 24 24 
90 Inne instytucje  366 -34 -321 11 2 767 -2 450 0 317 328 
Ogółem 155 045 -1 946 -53 923 99 177 142 545 -64 438 -12 78 095 177 272 
 
PL 164   PL 13. ZESTAWIENIE ZOBOWI ĄZAŃ POZOSTAJ ĄCYCH DO SP ŁATY WED ŁUG ROKU POWSTANIA 
ZOBOWI ĄZANIA I OBSZARU POLITYKI  
  mln EUR  
Obszar polityki  <2003 2003 2004 2005 2006 2007  2008  2009  Ogółem 
01 Sprawy gospodarcze i finansowe  0 0 0 17 93 32 41 241 424 
02 Przedsi ębiorstwa  12 8 7 19 37 88 219 377 767 
03 Konkurencja  0 0 0 0 0 0 1 8 9 
04 Zatrudnienie i sprawy spo łeczne 133 17 28 466 4 283 1 363 9 024 10 964 26 279 
05 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich  35 0 2 26 1 737 4 3 653 11 699 17 155 
06 Energia i transport  80 31 100 172 302 743 1 264 4 021 6 714 
07 Środowisko  1 7 17 43 66 112 175 329 750 
08 Badania naukowe  84 235 238 440 841 1 232 1 761 3 569 8 400 
09 Społeczeństwo informacyjne i media  3 16 29 113 195 329 598 1 127 2 411 
10 Bezpo średnie badania naukowe  1 1 0 5 8 8 26 109 158 
11 Gospodarka morska i rybo łówstwo  39 17 9 34 301 32 451 747 1 631 
12 Rynek wewn ętrzny 0 0 0 0 0 0 2 13 15 
13 Polityka regionalna  412 476 1 085 1 825 13 108 7 765 31 235 37 325 93 232 
14 Podatki i unia celna  0 0 0 0 1 6 16 59 82 
15 Edukacja i kultura  12 8 7 23 43 54 136 303 586 
16 Komunikacja  0 0 0 0 0 2 11 77 90 
17 Ochrona zdrowia i konsumentów  4 9 14 8 23 45 164 438 706 
18 Przestrze ń wolności, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści 5 1 9 19 32 156 256 572 1 049 
19 Stosunki zewn ętrzne 579 166 330 386 987 1 439 2 222 2 924 9 034 
20 Handel  0 0 0 0 0 2 3 14 19 
21 Rozwój i stosunki z pa ństwami AKP  131 56 103 215 346 442 682 1 417 3 391 
22 Rozszerzenie  174 45 62 164 561 566 801 800 3 173 
23 Pomoc humanitarna  2 0 0 0 4 25 120 362 513 
24 Zwalczanie nadu żyć finansowych  0 0 0 0 0 4 5 22 32 
25 Koordynacja polityk Komisji i doradztwo 
prawne  0 0 0 0 0 0 0 19 19 
26 Administracja Komisji  0 0 0 0 0 5 13 149 168 
27 Budżet 0 0 0 0 0 0 0 10 10 
28. Kontrola  0 0 0 0 0 0 0 1 1 
29 Statystyka  1 0 0 3 7 9 25 56 101 
30 Emerytury i wydatki pochodne  0 0 0 0 0 0 0 0 0 
31 Służby językowe  0 0 0 0 0 0 -0 24 24 
90 Inne instytucje  0 0 0 0 0 0 11 317 328 
Ogółem 1 709 1 093 2 042 3 977 22 978 14 463 52 915 78 095 177 272 
 
PL 165   PL 14. ZESTAWIENIE WYKONANIA DOCHODÓW BUD ŻETOWYCH Z PODZIA ŁEM NA POSZCZEGÓLNE 
INSTYTUCJE  
 mln EUR  
Instytucja  Dochody przewidziane w 
budżecie Powstałe należności Dochody  Wpływy  Nierozliczone  
 Początkowo Ostatecznie Bieżący rok Przeniesione Ogółem Z należności –
bieżący rok  Z należności 
- 
przeniesioneOgółem (% budżetu)  
Parlament Europejski  99 99 164 86 250 137 4 141 142.54 % 109 
Rada 53 53 96 12 108 90 12 102 192.94 % 6 
Komisja  115 869 112 808 117 818 11 758 129 576 114 950 2 335 117 285 103.97 % 12 291 
Trybunał Sprawiedliwo ści 38 38 41 0 41 41 0 41 106.26 % 0 
Trybunał Obrachunkowy  19 19 19 1 19 18 0 19 98.50 % 0 
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny  10 10 16 0 16 16 0 16 164.23 % 0 
Komitet Regionów  7 7 20 0 20 20 0 20 309.74 % 0 
Rzecznik Praw Obywatelskich  1 1 1 0 1 1 0 1 112.93 % 0 
Europejski Inspektor Ochrony Danych  1 1 1 0 1 1 0 1 78.73 % 0 
Ogółem 116 096 113 035 118 175 11 857 130 032 115 274 2 351 117 626 104.06 % 12 407 
 
 
PL 166   PL 15. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWI ĄZANIA I ŚRODKÓW NA P ŁATNOŚCI Z PODZIA ŁEM NA 
POSZCZEGÓLNE INSTYTUCJE  
Środki na zobowi ązania  
mln EUR  
Zaciągnięte zobowi ązania  Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące  
Instytucja  Zatwierdzone 
środki na 
zobowiązania  Ze środków 
na dany rok  Ze środków 
przeniesionych  Z dochodów 
przeznaczon ych 
na określony 
cel Ogółem % Z dochodów 
przeznaczon ych 
na określony 
cel Środki 
przeniesione 
na mocy 
decyzji  Ogółem % Ze 
środków 
na dany 
rok Środki przeniesione  Dochody 
przeznaczone 
na określony 
cel (EFTA)  Ogółem % 
1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9=7+8 10=9/1 11 12 13 14=11+12+13 15=14/1 
Parlament Europejski 1 596 1 418 8 42 1 467 91.94 % 16 10 26 1.65 % 102 0 0 102 6.42 % 
Rada 642 551 0 41 593 92.33 % 38 0 38 5.88 % 12 0 0 12 1.80 % 
Komisja 142 947 133 147 373 6 258 139 779 97.78 % 2 169 318 2 487 1.74 % 680 0 2 682 0.48 % 
Trybunał Sprawiedliwo ści 318 311 0 1 313 98.50 % 1 0 1 0.37 % 4 0 0 4 1.14 % 
Trybunał Obrachun kowy 188 173 0 0 173 92.19 % 0 0 0 0.21 % 14 0 0 14 7.59 % 
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny 122 117 0 3 120 98.02 % 0 0 0 0.33 % 2 0 0 2 1.65 % 
Komitet Regionów 88 75 0 12 87 98.37 % 0 0 0 0.08 % 1 0 0 1 1.56 % 
Rzecznik Praw Obywatelskich 9 8 0 0 8 91.98 % 0 0 0  1 0 0 1 8.02 % 
Europejski Inspektor Ochrony 
Danych 7 5 0 0 5 81.44 % 0 0 0  1 0 0 1 18.56 % 
Ogółem 145 917 135 806 381 6 358 142 545 97.69 % 2 225 328 2 553 1.75 % 817 0 2 819 0.56 % 
       
Środki na p łatności  
      mln EUR  
Zrealizowane p łatności Środki przeniesione na 2010 r.  Środki wygasaj ące  
Instytucja  Zatwierdzone 
środki na 
płatności Ze 
środków 
na dany 
rok Ze środków 
przeniesionychZ dochodów 
przeznaczonych 
na określony celOgółem % Środki 
przeniesione 
automatycznieŚrodki 
przeniesione 
na mocy 
decyzji  Z dochodów 
przeznaczon ych 
na określony 
cel Ogółem % Ze 
środków 
na dany 
rok Ze środków 
przeniesionychDochody 
przeznaczone 
na określony 
cel (EFTA)  Ogółem % 
1 2 3 4 5=2+3+4 6=5/1 7 8 9 10=7+8+9 11=10/1 12 13 14 15=12+13+14 16=15/1 
Parlament Europejski 1 799 1 237 186 43 1 466 81.50 % 180 10 22 212 11.78 
% 102 19 0 121 6.72 % 
Rada 762 510 108 41 659 86.44 % 41 0 42 83 10.86 
% 12 9 0 21 2.70 % 
Komisja 121 235 107 981 1 455 6 154 115 590 95.34 % 562 872 2 693 4 127 3.40 % 1 189 316 13 1 517 1.25 % 
Trybunał Sprawiedliwo ści 332 293 13 1 307 92.47 % 18 0 1 19 5.84 % 4 2 0 6 1.69 % 
Trybunał Obrachun kowy 200 112 11 0 123 61.35 % 61 0 0 62 30.76 
% 14 2 0 16 7.89 % 
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny 128 110 4 3 117 91.69 % 6 0 1 8 5.95 % 2 1 0 3 2.37 % 
Komitet Regionów 95 69 5 12 86 90.09 % 6 0 1 6 6.75 % 1 2 0 3 3.17 % 
Rzecznik Praw Obywatelskich 10 8 1 0 8 84.57 % 1 0 0 1 7.57 % 1 0 0 1 7.86 % 
Europejski Inspektor Ochrony 
Danych 8 4 1 0 5 64.24 % 1 0 0 1 15.02 
% 1 0 0 2 20.75 % 
Ogółem 124 569 110 325 1 782 6 253 118 361 95.02 % 877 882 2 760 4 519 3 .63 
% 1 326 350 13 1 688 1.36 % 
 
PL 167   PL 16. DOCHODY AGENCJI: PROGNOZY BUD ŻETOWE, 
NALEŻNOŚCI I OTRZYMANE KWOTY  mln EUR
Agencja  Prognozowane 
dochody - 
budżet Powstałe 
należnościOtrzymane 
kwoty  Nierozliczone  Finansowanie 
– obszar 
polityki 
Komisji  
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa 
Lotniczego  122 102 92 10 06 
Frontex  89 80 80 0 18 
Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego 19 18 17 1 15 
Europejskie Kolegium Policyjne  9 7 7 0 18 
Europejska Agencja Chemikaliów  70 71 71 0 02 
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania 
i Kontroli Chorób  51 49 49 0 17 
Europejskie Centrum Monitorowania 
Narkotyków i Narkomanii  15 16 15 0 18 
Europejska Agencja Środowiska  40 42 42 0 07 
Europejska Agencja Kontroli 
Rybołówstwa  10 10 10 0 11 
Europejski Urz ąd ds. Bezpiecze ństwa 
Żywności 69 65 65 0 17 
Organ Nadzoru Europejskiego GNSS  44 41 41 0 06 
Fusion for Energy  174 174 143 31 08 
Eurojust  28 28 28 0 18 
Europejska Agencja ds. 
Bezpiecze ństwa na Morzu  53 51 51 0 06 
Urząd Harmonizacji Rynku 
Wewnętrznego  225 194 194 0 12 
Europejska Agencja Leków  194 198 196 1 02 
Europejska Agencja ds. 
Bezpiecze ństwa Sieci i Informacji  8 8 8 0 09 
Agencja Praw Podstawowych Unii 
Europejskiej  17 13 13 0 18 
Europejska Agencja Kolejowa  21 21 21 0 06 
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa i 
Zdrowia w Pracy  14 13 13 0 04 
Centrum T łumaczeń dla Organów Unii 
Europejskiej  63 52 45 7 31 
Europejska Fundacja Kszta łcenia 20 19 19 0 15 
Wspólnotowy Urz ąd Ochrony Odmian 
Roślin 13 12 12 0 17 
Europejska Fundacja na rzecz Poprawy 
Warunków Życia i Pracy  20 20 20 0 04 
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, 
Kultury i Sektora Audiowizualnego  48 48 48 0 15 
Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjno ści i Innowacyjno ści 13 13 13 0 06 
Agencja Wykonawcza Europejskiej 
Rady ds. Bada ń Naukowych  14 13 13 0 08 
Agencja Wykonawcza ds. Bada ń 
Naukowych  22 22 21 0 08 
Agencja Wykonawcza Programu 
Zdrowia Publicznego  6 6 6 0 17 
Agencja Wykonawcza ds. 
Transeuropejskiej Sieci Transportowej  9 9 9 0 06 
Ogółem 1 501 1 415 1 363 52  
 
   mln EUR
Rodzaj dochodów  Prognozowane 
dochody - bud żet Powstałe 
należności Otrzymane kwoty  Nierozliczone  
Dotacje z Komisji 824 796 796 -0 
Dochody z tytu łu opłat 415 399 388 11 
Pozostałe dochody 262 220 179 41 
Ogółem 1 501 1 415 1 363 52 
 
 
PL 168   PL 17. AGENCJE: ŚRODKI NA ZOBOWI ĄZANIA I ŚRODKI NA 
PŁATNOŚCI W PODZIALE NA AGENCJE  mln EUR  
Środki na zobowi ązania  Środki na p łatności 
Agencja  
Środki  Zaciągnięte 
zobowiązania  Przeniesione 
na 2010 r.  Środki  Zrealizowane 
płatności Przeniesione 
na 2010 r.  
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa 
Lotniczego  136 107 27 150 96 52 
Frontex  90 82 2 119 77 25 
Europejskie Centrum Rozwoju Kszta łcenia 
Zawodowego  21 19 1 22 18 2 
Europejskie Kolegium Policyjne  13 10 2 14 6 5 
Europejska Agencja Chemikaliów  70 67 0 83 57 20 
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i 
Kontroli Chorób  51 48 0 67 44 18 
Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii 16 16 0 17 15 1 
Europejska Agencja Środowiska  42 42 0 48 40 7 
Europejska Agencja Kontroli 
Rybołówstwa  10 10 0 11 10 1 
Europejski Urz ąd ds. Bezpiecze ństwa 
Żywności 71 69 0 87 67 10 
Organ Nadzoru Europejskiego GNSS  145 119 26 120 68 52 
Fusion for Energy  404 400 4 206 133 60 
Eurojust  28 26 1 31 23 6 
Europejska Agencja ds. Bezpiecze ństwa na 
Morzu 49 46 0 57 46 2 
Urząd Harmonizacji Rynku Wewn ętrznego  338 146 0 367 140 31 
Europejska Agencja Leków  194 185 0 230 181 40 
Europejska Agencja ds. Bezpiecze ństwa 
Sieci i Informacji  8 8 0 10 8 2 
Agencja Praw Podstawowych Unii 
Europejskiej  17 17 0 24 17 7 
Europejska Agencja Kolejowa  21 21 0 25 20 5 
Europejska Agencja Bezpiecze ństwa i 
Zdrowia w Pracy  15 13 1 19 13 5 
Centrum T łumaczeń dla Organów Unii 
Europejskiej  63 36 0 66 36 4 
Europejska Fundacja Kszta łcenia 21 20 2 23 20 2 
Wspólnotowy Urz ąd Ochrony Odmian 
Roślin 14 12 0 14 12 0 
Europejska Fundacja na rzecz Poprawy 
Warunków Życia i Pracy  21 21 1 26 20 6 
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, 
Kultury i Sektora Audiowizualnego  48 46 0 54 46 6 
Agencja Wykonawcza ds. 
Konkurencyjno ści i Innowacyjno ści 13 12 0 15 12 1 
Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady 
ds. Badań Naukowych  14 13 0 21 17 2 
Agencja Wykonawcza ds. Bada ń 
Naukowych  22 23 0 22 18 4 
Agencja Wykonawcza Programu Zdrowia 
Publicznego  6 6 0 7 5 1 
Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej 9 8 0 10 8 1 
Ogółem 1 972 1 647 68 1 964 1 272 377 
 
Środki na zobowi ązania Środki na p łatności Rodzaj wydatków  
Środki Zaciągnięte 
zobowiązania Przeniesione na 
2010 r.  Środki Zrealizowane 
płatności Przeniesione na 
2010 r.  
Personel  547 508 0 561 500 15 
Koszty administracyjne  246 238 0 331 232 83 
Koszty operacyjne  1 179 901 67 1 072 540 279 
Ogółem 1 972 1 647 68 1 964 1 272 377 
 
PL 169   PL 18. WYNIK BUD ŻETU Z UWZGL ĘDNIENIEM AGENCJI  
mln EUR
 UNIA 
EUROPEJSKA   
AGENCJE  Eliminacja 
dotacji dla 
agencji  OGÓŁEM 
Dochody za rok bud żetowy  117 626 1 363 (796) 118 193
Płatności ze środków na bie żący 
rok (116 579) (1 082) 796 (116 865)
Środki na p łatności przeniesione 
na rok N+1  (1 759) (377) 0 (2 136)
Anulowanie niewykorzystanych 
środków przeniesionych z roku 
N-1 2 791 188 0 2 979
Różnice kursowe w roku 
budżetowym  185 (5) 0 180
Wynik bud żetu 2 264 87 0 2 351
 
 
PL 170   PL INFORMACJA  DODATKOWA  DO  SKONSOLIDOWANEGO  SPRAWOZDANIA  Z 
WYKONANIA  BUDŻETU 
1. Zasady bud żetowe, struktura bud żetu i środki bud żetowe 
2. Wyja śnienia do sprawozdania z wykonania bud żetu 
 
PL 171   PL 1. ZASADY  BUDŻETOWE,  STRUKTURA  BUDŻETU  I ŚRODKI  BUDŻETOWE 
 
1.1 PODSTAWA PRAWNA I ROZPORZ ĄDZENIE FINANSOWE 
 
Konta bud żetowe prowadzone s ą zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE, Euratom) nr 
1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz.U. L 248 z 16 wrze śnia 2002 r.) w sprawie 
rozporządzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej 
oraz zgodnie z rozporz ądzeniem Komisji (WE, Eurato m) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 
2002 r. ustanawiaj ącym szczegó łowe zasady wykonania ww. rozporz ądzenia finansowego. 
Budżet ogólny jest g łównym instrumentem polityki finansowej UE, przy pomocy którego 
przewiduje i zatwierdza si ę wszelkie dochody i wydatki UE na ka żdy rok bud żetowy. 
 
Co roku Komisja szacuje dochody i wydatki wszyst kich instytucji na dany rok oraz sporz ądza 
wstępny projekt bud żetu, który przedk łada władzy bud żetowej. Na podstawie wst ępnego 
projektu bud żetu Rada sporz ądza projekt bud żetu, który nast ępnie stanowi przedmiot 
negocjacji mi ędzy obydwoma organami w ładzy bud żetowej. Przewodnicz ący Parlamentu 
Europejskiego og łasza, że budżet został ostatecznie uchwalony, co oznacza, że podlega on 
wykonaniu. Za wykonanie bud żetu odpowiedzialna jest g łównie Komisja. 
 
1.2 ZASADY BUD ŻETOWE 
 
Budżet ogólny Unii Europejskiej podlega podstawowym zasadom wymienionym poni żej: 
– zasadzie jedno ści i rzetelno ści budżetowej : wszelkie dochody i wydatki musz ą być ujęte 
w jednym bud żecie, w pozycji bud żetowej, a wydatki nie mog ą przekroczy ć 
zatwierdzonych środków; 
– zasadzie uniwersalno ści, która obejmuje dwie zasady: 
– zasadę nieprzeznaczania dochodów na okre ślone cele, zgodnie z któr ą dochody 
budżetowe nie powinny by ć przeznaczane na poszczegól ne pozycje wydatków 
(suma dochodów pokrywa sum ę wydatków); 
– zasadę budżetu brutto, zgodnie z któr ą dochody i wydatki zapisuje si ę w budżecie 
w pełnej wysoko ści bez dokonywania jakichkolwiek korekt mi ędzy nimi; 
– zasadzie jednoroczno ści: środki są zatwierdzane na okres jednego roku bud żetowego i 
muszą zostać wykorzystane w tym okresie; 
– zasadzie równowagi : dochody i wydatki zapisane w bud żecie musz ą znajdowa ć się w 
równowadze (szacowane dochody musz ą być równe środkom na p łatności); 
– zasadzie specyfikacji : poszczególne środki przeznaczane s ą na określone cele; 
– zasadzie jednostki rozliczeniowej : budżet sporządza się i wykonuje w euro; równie ż 
sprawozdania finansowe sporz ądza się w euro; 
 
PL 172   PL – zasadzie nale żytego zarz ądzania finansami : środki bud żetowe wykorzystuje si ę zgodnie 
z zasadą należytego zarz ądzania finansami, tj. gospodarno ści, efektywno ści i skuteczno ści; 
– zasadzie przejrzysto ści: budżet i budżety koryguj ące oraz sprawozdanie finansowe 
publikuje si ę w Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej . 
 
PL 173   PL 1.3 STRUKTURA BUD ŻETU 
 
Na budżet składają się: 
(a) ogólne zestawienie dochodów; 
(b)  odrębne sekcje zawieraj ące zestawienia dochodów i wydatków ka żdej 
instytucji: Sekcja I: Parlament; Sekcja II: Rada; Sekcja III: Komisja; Sekcja IV: Trybuna ł Sprawiedliwo ści; Sekcja V: Trybuna ł Obrachunkowy; Sekcja VI: 
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny; Sekcja VII: Komitet Regionów; Sekcja 
VIII: Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich; Sekcja IX: Europejski Inspektor Ochrony Danych. 
 
Pozycje dochodów i wydatków ka żdej instytucji klasyfikuje si ę zgodnie z ich rodzajem lub 
przeznaczeniem w ramach tytu łów, rozdzia łów, artyku łów i pozycji.  Część funduszy EWWiS 
w likwidacji zosta ła oddana do dyspozycji bud żetu operacyjnego EWWiS w likwidacji. 
Wyżej wymieniony bud żet operacyjny by ł przyjmowany co roku przez Komisj ę po 
konsultacjach z Rad ą i Parlamentem Europejskim. Ostatni bud żet został sporządzony na okres 
od dnia 1 stycznia do 23 lipca 2002 r. Od  dnia 24 lipca 2002 r. dochody i wydatki zwi ązane z 
budżetem operacyjnym s ą ujmowane w rachunku dochodów i wydatków EWWiS w 
likwidacji. Pozosta łe zobowiązania do realizacji ujmuje si ę w bilansie po stronie pasywów.  
 
1.4 STRUKTURA KONT BUD ŻETOWYCH 
 
1.4.1. Przegl ą
d 
Jedynie bud żet Komisji zawiera środki administracyjne i środki operacyjne. Pozosta łe 
instytucje maj ą jedynie środki administracyjne. Ponadto w bud żecie wyst ępują dwa rodzaje 
środków: środki niezró żnicowane i środki zró żnicowane. Środki niezró żnicowane s ą 
wykorzystywane na finansowanie operacji rocznych (zgodnych z zasad ą jednoroczno ści). 
Obejmują one wszystkie administracyjne rozdzia ły budżetu w sekcji „Komisja” oraz ca łość 
pozostałych sekcji, środki EFOGR o charakterze rocznym oraz niektóre środki techniczne 
(zwroty, gwarancje na zaci ągnięte i udzielone po życzki itp.). W przypadku środków 
niezróżnicowanych kwota środków na zobowi ązania jest równa kwocie środków na p łatności. 
 
Środki zró żnicowane zosta ły wprowadzone w celu pogodzenia zasady jednoroczno ści z 
konieczno ścią zarządzania dzia łaniami wieloletnimi. Maj ą one finansowa ć działania 
wieloletnie i obejmuj ą wszystkie pozosta łe środki we wszystkich rozdzia łach z wyj ątkiem 
rozdziału 1 sekcji „Komisja”. 
 
Środki zróżnicowane sk ładają się ze środków na zobowi ązania i środków na p łatności: 
– środki na zobowi ązania : pokrywaj ą łączną kwotę wydatków z tytu łu zobowi ązań 
prawnych zaci ągniętych na bie żący rok bud żetowy w odniesieniu do dzia łań 
realizowanych przez wiele lat. Jednak że zgodnie z art. 76 ust. 3 rozporz ądzenia 
 
PL 174   PL finansowego zobowi ązania bud żetowe z tytu łu działań trwających dłużej niż jeden rok 
budżetowy mo żna rozbić na roczne raty, w przypadku gdy przewiduje to akt podstawowy; 
– środki na p łatności: pokrywaj ą wydatki wynikaj ące ze zobowi ązań zaciągniętych w 
bieżącym roku bud żetowym lub w ubieg łych latach bud żetowych. 
 
1.4.2 Pochodzenie środków 
Głównym źródłem środków jest bud żet UE na bie żący rok. Z przepisów rozporz ądzenia 
finansowego wynikaj ą też inne rodzaje środków. S ą to środki z wcze śniejszych lat 
budżetowych lub środki ze źródeł zewnętrznych:  
 
- początkowe środki bud żetowe przyj ęte na bie żący rok mog ą być uzupełniane 
przesunięciami  środków mi ędzy poszczególnymi pozycjami zgodnie z zasadami 
określonymi w art. 22–24 rozporz ądzenia finansowego (nr 1605/2002 z 25 czerwca 2002 r.) i 
poprzez bud żety koryguj ące (objęte art. 37 i 38 rozporz ądzenia finansowego).  
 
- Środki przeniesione  z poprzedniego roku bud żetowego lub ponownie udost ępnione tak że 
uzupełniają budżet na bieżący rok. Są to: 
– niezróżnicowane środki na p łatności, które mog ą zostać przeniesione 
automatycznie jedynie na nast ępny rok bud żetowy zgodnie z art. 9 ust. 4 
rozporządzenia finansowego; 
– środki przeniesione decyzj ą instytucji w jednym z dwóch przypadków: je żeli 
zakończono wi ększość wstępnych etapów (art. 9 us t. 2 lit. a) rozporz ądzenia 
finansowego) lub gdy podstawa prawna zosta ła przyjęta późno (art. 9 ust. 2 lit. 
b)). Przenosi ć można zarówno środki na zobowi ązania, jak i środki na p łatności 
(art. 9 ust. 3) oraz 
– środki udost ępnione ponownie w wyniku umorzenia: wi ąże się to z ponownym 
udostępnieniem środków na zobowi ązania zwi ązanych z funduszami 
strukturalnymi, które zosta ły umorzone. Kwoty mog ą zostać ponownie 
udostępnione w drodze wyj ątku, w przypadku b łędu Komisji lub gdy s ą one 
niezbędne w celu zako ńczenia programu (art. 157 rozporz ądzenia finansowego). 
 
- Dochody przeznaczone na okre ślony cel , w skład których wchodz ą: 
– zwroty, w przypadku, gdy kwoty te s ą dochodami przeznaczonymi na okre ślony 
cel w pozycji w bud żecie, z której poniesiono pocz ątkowe wydatki, i mog ą być 
przenoszone bez ogranicze ń; 
– środki EFTA: porozumienie o Europejski m Obszarze Gospodarczym przewiduje 
wkład finansowy pa ństw EOG w niektóre dzia łania uwzgl ędnione w bud żecie 
UE. Odpowiednie pozycje bud żetu oraz przewidywane kwoty s ą publikowane w 
załączniku III do bud żetu UE. Kwoty w tych pozycjach powi ększa się o wkład 
EFTA. Środki niewykorzystane na koniec roku s ą anulowane i zwracane 
państwom EOG; 
 
PL 175   PL – dochody od osób trzecich/innych pa ństw, które zawar ły z Unią Europejsk ą 
umowy przewiduj ące wkład finansowy w dzia łania UE. Uzyskane kwoty uznaje 
się za dochody od osób trzecic h, które przypisuje si ę do odpowiednich pozycji w 
budżecie (często w obszarze bada ń naukowych) i które mog ą być przenoszone bez 
ogranicze ń (art. 10 i art. 18 ust. 1 lit. a) i d) rozporz ądzenia finansowego); 
– dochody z prac na rzecz osób trzecich: w ramach dzia łań naukowo-badawczych 
ośrodki badawcze UE mog ą wykonywa ć prace na rzecz podmiotów zewn ętrznych 
(art. 161 ust. 2 rozporz ądzenia finansowego). Podobnie jak dochody od osób 
trzecich, dochody z prac na rzecz osób trzecich przypisywane s ą do 
poszczególnych pozycji w bud żecie i mog ą być przenoszone bez ogranicze ń (art. 
10 i art. 18 ust. 1 lit. d) rozporz ądzenia finansowego) oraz 
– środki udost ępnione ponownie w wyniku zwrotu p łatności na rachunek: s ą to 
środki UE, które zosta ły zwrócone przez beneficjentów i mog ą być przenoszone 
bez ogranicze ń. W przypadku funduszy strukturalnych ponowne udost ępnienie 
oparte jest na decyzji Komisji (art. 18 ust. 2 rozporz ądzenia finansowego i art. 228 
przepisów wykonawczych do tego rozporz ądzenia). 
 
1.4.3 Struktura dost ępnych środków 
Ostateczne środki bud żetowe  = początkowo przyj ęte środki bud żetowe + środki z bud żetu 
korygującego + przesuni ęcia; 
– środki dodatkowe  = dochody przeznaczone na okre ślony cel (zob. wy żej) + środki 
przeniesione z poprzedniego roku bud żetowego lub ponownie udost ępnione w wyniku 
umorzenia; 
– zatwierdzone środki ogó łem = ostateczne środki bud żetowe + środki dodatkowe; 
– środki na rok bud żetowy  (wykorzystywane w celu obliczenia wyniku bud żetowego) = 
ostateczne środki bud żetowe + dochody przeznaczone na okre ślony cel. 
 
1.5 WYKONANIE BUD ŻETU 
 
Wykonanie bud żetu odbywa si ę zgodnie z rozporz ądzeniem finansowym, którego art. 48 ust. 
1 stanowi, że: „Komisja realizuje dochody i wydatki bud żetu zgodnie z niniejszym 
rozporządzeniem, na w łasną odpowiedzialno ść i w granicach zatwierdzonych środków”. 
Zgodnie z art. 50 Komisja przyznaje innym  instytucjom odpowiednie kompetencje do 
wykonywania dzia łów budżetu ich dotycz ących. 
 
1.6 ZOBOWI ĄZANIA POZOSTAJ ĄCE DO SP ŁATY (RAL) 
 
W wyniku wprowadzenia środków zró żnicowanych powstaje luka mi ędzy zaciągniętymi 
zobowiązaniami a zrealizowanymi p łatnościami. Luka ta, odpowiadaj ąca zobowi ązaniom 
pozostającym do sp łaty, odnosi si ę do okresu mi ędzy zaciągnięciem zobowi ązań a realizacj ą 
odpowiadaj ących im p łatności. 
 
PL 176   PL 2. WYJA ŚNIENIA  DO  SPRAWOZDANIA  Z WYKONANIA  BUDŻETU 
 
2.1 WYNIK BUD ŻETU ZA ROK (tabela 1 ) 
 
2.1.1 Cz ęść ogólna 
Kwoty zasobów w łasnych uj ęte w sprawozdaniu to kwoty przekazane w ci ągu roku na 
rachunki otwarte w imieniu Komisji przez rz ądy państw członkowskich. Dochody obejmuj ą 
także, w przypadku nadwy żki, wynik bud żetu za poprzedni rok bud żetowy. Pozosta łe 
dochody uj ęte w sprawozdaniu stanowi ą kwotę faktycznie uzyskan ą w ciągu roku. 
 
Do celów obliczenia wyniku bud żetu za dany rok przyj ęto, że wydatki obejmuj ą płatności 
zrealizowane ze środków na p łatności na ten rok oraz wszelkie środki na ten rok przeniesione 
na rok nast ępny. Płatności zrealizowane ze środków na p łatności na dany rok oznaczaj ą 
płatności zrealizowane przez ksi ęgowego do dnia 31 grudnia danego roku bud żetowego. W 
przypadku Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji p łatności obejmuj ą płatności 
zrealizowane przez pa ństwa członkowskie mi ędzy dniem 16 pa ździernika 2008 r. a dniem 15 
października 2009 r., pod warunkiem że księgowy zosta ł poinformowany o zobowi ązaniu i 
autoryzacji do dnia 31 styczn ia 2010 r. Wydatki dotycz ące EFRG mog ą podlegać decyzji w 
sprawie zgodno ści wydanej w wyniku kontroli przeprowadzonych w pa ństwach 
członkowskich. 
 
Wynik bud żetu obejmuje dwa elementy: wynik Un ii Europejskiej oraz wynik udzia łu państw 
EFTA nale żących do EOG. Zgodnie z art. 15 rozporz ądzenia nr 1150/2000 w sprawie 
środków w łasnych wynik ten stanowi ró żnicę między: 
– wszystkimi dochodami otrzymanymi za dany rok bud żetowy 
– a kwotą płatności dokonanych ze środków na ten rok bud żetowy, zwi ększoną o kwotę 
środków na ten rok bud żetowy przeniesionych na nast ępny rok. 
 
Różnicę tę powiększa się lub pomniejsza o: 
– saldo netto anulowanych środków na p łatności przeniesionych z ubieg łych lat 
budżetowych oraz wszelkich p łatności, które ze wzgl ędu na zmiany kursu euro 
przekraczaj ą środki niezró żnicowane przeniesione z poprzedniego roku bud żetowego, 
– saldo wynikaj ące z dodatnich i ujemnych ró żnic kursowych w ci ągu roku bud żetowego. 
 
Nadwyżka budżetowa Wspólnot Europejskich zwracana jest pa ństwom cz łonkowskim w 
następnym roku bud żetowym poprzez odpowiednie pomniejszenie ich kwot nale żnych 
za ten rok. 
 
Środki przeniesione z poprzedniego roku bud żetowego, które odnosz ą się do wkładów osób 
 
PL 177   PL trzecich i prac na rzecz osób trzecich oraz które z zasady nigdy nie wygasaj ą, ujmuje si ę jako 
środki dodatkowe na rok bud żetowy. Wyja śnia to różnicę miedzy kwotami przeniesionymi z 
poprzedniego roku bud żetowego uj ętymi w sprawozdaniu z wykonania bud żetu na 2009 r. a 
ujętymi w sprawozdaniu z wykonania bud żetu na 2008 r. kwotami przeniesionymi na 
następny rok.  Środki na p łatności do ponownego wykorzystania oraz środki ponownie 
udostępnione w wyniku zwrotu p łatności na rachunek nie s ą uwzględniane przy obliczaniu 
wyniku za dany rok.  
 
Przeniesione środki na p łatności obejmuj ą przeniesienia automatyczne i przeniesienia na 
mocy decyzji. Anulowane niewykorzystane środki na p łatności przeniesione z poprzedniego 
roku obejmuj ą anulowane środki przeniesione automatycznie lub na mocy decyzji. Dotyczy to 
również zmniejszenia w stosunku do 2008 r. środków z tytu łu dochodów przeznaczonych na 
określony cel przeniesionych na nast ępny rok.  
 
2.1.2 Uzgodnienie wyniku bud żetu z wynikiem ekonomicznym  
Wynik ekonomiczny za rok oblicza si ę w oparciu o zasad ę memoria łową. Wynik bud żetu 
opiera się natomiast na zmodyfikowanej met odzie kasowej, zgodnie z rozporz ądzeniem 
finansowym. Poniewa ż oba wspomniane wyniki bazuj ą na tych samych podstawowych 
transakcjach, ich uzgodnienie sta nowi przydatny rodzaj kontroli. W poni ższej tabeli 
przedstawiono to uzgodnienie, z wyró żnieniem istotnych dla uzgodnien ia kwot w podziale na 
pozycje dochodów i wydatków. 
 UZGODNIENIE: WYNIK EKONOMICZNY — WYNIK BUD ŻETU ZA 2009 R.  
  
mln EUR
2009 2008 
   
WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK  4 457 12 686 
   
Dochody    
Zobowiązania ustalone w bie żącym roku, ale jeszcze niepobrane  (2 806) (4 685) 
Zobowiązania ustalone w poprzednich latach i pobrane w 
bieżącym roku  2 563 3 485  
Naliczone dochody (netto)  436 (724) 
   
Wydatki    
Rozliczenia mi ędzyokresowe bierne (netto)  5 381 6 353 
Wydatki poprzedniego roku poniesione w bie żącym roku  (432) (219) 
Efekt netto zaliczkowania  (9 458) (16 446) 
Środki na p łatności przeniesione na nast ępny rok  (1 759) (3 914) 
Płatności dokonane z przeniesionych środków i z anulowanych 
niewykorzystanych środków na p łatności 4 573 1 182 
Zmiany stanu rezerw  (329) 4 316 
Inne (153) (88) 
   
Wynik ekonomiczny agencji i EWWiS  (209)  (136)  
   
WYNIK BUD ŻETU ZA ROK  2 264  1 810  
   
Pozycje uzgadniane - Dochody 
 
PL 178   PL Faktyczne dochody bud żetowe za dany rok bud żetowy odpowiadaj ą dochodom pobranym z 
tytułu należności ustalonych w ci ągu tego roku oraz kwotom otrzymanym z tytu łu należności 
ustalonych w ubieg łych latach. Dlatego zobowiązania ustalone w bie żącym roku, ale 
jeszcze nie pobrane , odlicza si ę od wyniku ekonomicznego na u żytek uzgodnienia, jako że 
nie są one częścią dochodów bud żetowych. Z kolei zobowiązania ustalone w poprzednich 
latach i pobrane w bie żącym roku  dolicza si ę do wyniku ekonomicznego na u żytek 
uzgodnienia. 
Na naliczone dochody netto  składają się głównie naliczone dochody z tytu łu opłat rolnych, 
zasobów w łasnych oraz odsetek i dywidend. Uwzgl ędnia się jedynie efekt netto, tj. naliczone 
dochody za bie żący rok pomniejszone o wp ływy z tytu łu naliczonych dochodów z 
poprzedniego roku. 
 
Pozycje uzgadniane - Wydatki 
Na rozliczenia mi ędzyokresowe bierne netto  składają się głównie rozliczenia 
międzyokresowe bierne dokonane na u żytek procedur zako ńczenia ksi ęgowań na koniec roku 
(tzw. procedur cut-off ), tj. wydatki kwalifikowalne  poniesione przez beneficjentów środków 
unijnych, które nie zosta ły jeszcze zg łoszone UE.  
 
Rozliczeń międzyokresowych biernych nie uwa ża się za wydatki bud żetowe, natomiast 
płatności dokonane w bieżącym roku powi ązane z fakturami uj ętymi we wcze śniejszych 
latach  stanowią część wydatków bud żetowych bie żącego roku.  
 
Efekt netto zaliczkowania  obejmuje (1) nowe kwoty zaliczek wyp łacone w bie żącym roku i 
ujęte jako wydatki bud żetowe tego roku i (2) rozliczenie zaliczek wyp łaconych w bie żącym 
roku lub we wcze śniejszych latach poprzez zatwierdzen ie kosztów kwalifikowalnych. Te 
ostatnie stanowi ą wydatek zgodnie z zasad ą memoria łową, jednak nie jest on ujmowany na 
kontach bud żetowych, jako że płatność początkowych zaliczek zosta ła już uwzględniona jako 
wydatek bud żetowy w momencie jej dokonania. 
 
Oprócz p łatności dokonanych ze środków na dany rok, przy obl iczaniu wyniku za ten rok 
należy uwzględnić także środki na ten rok przeniesione na rok nast ępny (zgodnie z art. 15 
rozporządzenia nr 1150/2000). To samo podej ście stosuje si ę do płatności budżetowych 
dokonanych w bie żącym roku ze środków przeniesionych oraz niewykorzystanych 
środków na p łatności, które zosta ły anulowane . 
 
Zmiany stanu rezerw  odnoszą się do szacunków na koniec roku dokonanych na kontach 
rozliczeń międzyokresowych (g łównie świadczenia pracownicze), które nie maj ą wpływu na 
konta bud żetowe. Pozostałe uzgadniane kwoty  obejmuj ą rozmaite elementy, takie jak 
amortyzacja aktywów, nabycie aktywów, op łaty z tytu łu leasingu (cze ść kapitałowa) oraz 
udziały finansowe, które s ą różnie traktowane w rachunkowo ści budżetowej i rachunkowo ści 
memoriałowej. 
 
Ponadto nale ży wykluczy ć wyniki ekonomiczne agencji i EWWiS , uwzględnione w 
 
PL 179   PL skonsolidowanym wyniku ekonomicznym, poniewa ż wykonanie bud żetu przez te jednostki 
nie jest uwzgl ędniane w skonsolidowanym wyniku bud żetu. 
 
2.2 ZESTAWIENIE PORÓWNAWCZE KWOT UJ ĘTYCH W BUD ŻECIE Z 
KWOTAMI RZECZYWISTYMI W 2008 R.  (tabela 2 ) 
 
Kwotę środków na p łatności w pocz ątkowo przyj ętym bud żecie, podpisanym przez 
Przewodnicz ącego Parlamentu Europejskiego w dniu 18 grudnia 2008 r., ustalono na 116 096 
mln EUR, która to kwota mia ła zostać sfinansowana z zasobów w łasnych w wysoko ści 
114 736 mln EUR Nale ży zauważyć, że szacunki dotycz ące dochodów i wydatków w 
początkowym bud żecie podlegaj ą korekcie w trakcie roku bud żetowego, przy czym tego 
rodzaju zmiany przedstawia si ę w budżetach koryguj ących Korekty p łatności na poczet 
zasobów w łasnych opartych na DNB pa ństw członkowskich gwarantuj ą, że dochody 
przewidziane w bud żecie dokładnie odpowiadaj ą zapisanym w bud żecie wydatkom. Zgodnie 
z zasadą równowagi dochody i wydatki bud żetowe (środki na p łatności) musz ą się 
równoważyć. 
 
PL 180   PL Dochody: 
W 2009 r. przyj ęto dziesięć budżetów koryguj ących. Wp ływ tych bud żetów na dochody 
budżetu na 2009 r. by ł taki, że ostateczne dochody ogó łem wynios ły 113 035 mln EUR. 
Zostały one sfinansowane z zasobów w łasnych w wysoko ści 110 238 mln EUR (zatem o 4 
498 mln EUR mniej ni ż początkowo prognozowano), a w pozosta łej części z innych 
dochodów. Zmniejszone zapotrzebowanie na zasoby w łasne wynika ło przede wszystkim z 
włączenia kwoty 1 796 mln EUR powi ązanej z nadwy żką z poprzedniego roku oraz ze 
zmniejszenia środków na p łatności i zwiększenia przewidywanych dochodów w bud żecie 
korygującym nr 10/2009. To ostatnie doprowadzi ło do dodatkowego zmniejszenia zasobów 
własnych o 2 888 mln EUR. 
 
W odniesieniu do zasobów w łasnych nale ży zauważyć, że kwota pobrana na poczet 
tradycyjnych zasobów w łasnych by ła bardzo zbli żona do kwoty przewidywanej. Jest to 
związane z faktem, że szacunki bud żetowe zosta ły zmienione w momencie ustanawiania 
budżetu koryguj ącego nr 6/2009 (zmniejszono je  o 5 226 mln EUR), a nast ępnie ponownie w 
momencie ustanawiania bud żetu koryguj ącego nr 10/2009 (wówczas zwi ększono je o 600 
mln EUR). Korekty te wynika ły z uwzgl ędnienia nowych, mniej optymistycznych ni ż 
wcześniejsze, prognoz makroekonomi cznych z wiosny 2009 r., a tak że ze zmian wysoko ści 
faktycznie pobranych sk ładek. 
 
Także ostateczne p łatności państw członkowskich z tytu łu VAT i DNB s ą bardzo zbli żone do 
ostatecznych szacunków bud żetowych. Ró żnica między szacowanymi kwotami a kwotami 
faktycznie wp łaconymi wynika z ró żnic między kursem euro stosowanym dla celów 
budżetowych i kursem obowi ązującym w dniu faktycznego dokonania p łatności przez 
państwa członkowskie nienale żące do UGW. 
 
Wydatki: 
W 2009 r. bud żet UE nadal znajdowa ła się w fazie przej ściowej w zwi ązku z przej ściem z 
poprzednich wieloletnich ra m finansowych do obecnych. Środki na zobowi ązania 
odzwierciedla ły kierunki wydatków uzgodnione na nowy okres programowania obejmuj ący 
lata 2007-2013, natomiast cz ęść wniosków o p łatność dotyczących ram finansowych na lata 
2000-2006 wynosi ła niespełna 12 %.  
 
W odniesieniu do środków na zobowi ązania bud żet początkowy, a co za tym idzie i 
wyznaczone cele polityczne wykonano w łaściwie zgodnie z planem. Wska źnik wykorzystania 
środków z wy łączeniem niewykorzystanej rezerwy (447 mln EUR na Fundusz Dostosowania 
do Globalizacji i 56 mln EUR na pomoc nadzwyczajn ą) osiągnął 99,6 % bud żetu, który by ł 
nieznacznie korygowany w ci ągu roku. W dziale 2 – zasoby naturalne – kwot ę środków na 
zobowiązania zwi ększono o 259 mln EUR (na co sk ładało się zwiększenie o kwot ę 600 mln 
EUR środków na plan naprawczy na rzecz rozwoju obszarów  wiejskich, zmniejszenie 
środków na koniec roku o kwot ę 390 mln EUR i zwi ększenie o 49 mln EUR środków w 
związku z chorob ą niebieskiego j ęzyka). W dziale 5 – administracja – środki zmniejszono o 
55 mln EUR. Łącznie stanowi to zwi ększenie o jedynie 0,15 % w stosunku do bud żetu 
początkowego, je śli nie bra ć pod uwag ę zwiększenia o 615 mln EUR środków na rzecz 
Europejskiego Funduszu Solidarno ści (ze wzgl ędu na to, że jest to rezerwa na wydatki o 
 
PL 181   PL charakterze nieprzewidywalnym).  
Wskaźnik wykorzystania środków na p łatności – z wyłączeniem niewykorzystanej rezerwy na 
pomoc nadzwyczajn ą – wyniós ł 95 % bud żetu początkowego i 97 % bud żetu ostatecznego. 
Przy pomocy bud żetów koryguj ących dokonano g łównych zmniejsze ń środków na p łatności 
w dziale 1a – Konkurencyjno ść – ogółem 738 mln EUR (z czego środki na badania stanowi ły 
448 mln EUR), w dziale 2 – Zasoby naturalne – 2 632 mln EUR (rozwój obszarów wiejskich 
– 2 192 mln EUR) i rozszer zenie – 244 mln EUR. 
Niewykorzystane zatwierdzone środki – oprócz rezerw – wynios ły 2 395 mln EUR i sk ładały 
się na nie g łównie: Europejski Fundusz Spo łeczny (konwergencja – 674 mln EUR i 
konkurencyjno ść regionów – 248 mln EUR) Instrume nt Pomocy Przedakcesyjnej (142 mln 
EUR), administracja Komisji (394 mln EUR) i konkurencyjno ść (377 mln EUR rozdzielone 
w ramach dzia łu 1a). 
 
Bardziej szczegó łowa analiza dostosowa ń budżetowych, ich w łaściwego kontekstu, 
uzasadnienia i wp ływu znajduje si ę w sprawozdaniu Komisji z zarz ądzania bud żetem i 
finansami za rok bud żetowy 2009: w cz ęści A zawieraj ącej ogólny przegl ąd na poziomie 
budżetu oraz w cz ęści B dotycz ącej poszczególnych dzia łów ram finansowych. 
 
2.3 DOCHODY ( tabela 3 ) 
 
Dochody bud żetu ogólnego Unii Europejskiej mo żna podzieli ć na dwie g łówne kategorie: 
zasoby w łasne i inne dochody. Wynika to z art.  311 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, zgodnie z którym: „bez uszczerbku dla innych dochodów bud żet jest 
finansowany ca łkowicie z zasobów w łasnych”. Wi ększość wydatków bud żetowych jest 
finansowana z zasobów w łasnych. Inne dochody stanowi ą jedynie niewielk ą część 
finansowania ogó łem. 
 
Wyróżnia się trzy kategorie zasobów w łasnych: tradycyjne zasoby w łasne, zasoby oparte na 
VAT oraz zasoby oparte na DNB. Tradycyjne zasoby w łasne obejmuj ą opłaty wyrównawcze 
od cukru i c ła. Częścią systemu zasobów w łasnych jest równie ż mechanizm odnosz ący się do 
Zjednoczonego Królestwa oraz obni żka brutto rocznych sk ładek Niderlandów i Szwecji 
opartych na DNB. 
 
Podział zasobów w łasnych przeprowadzany jest zgodnie z zasadami okre ślonymi w decyzji 
Rady nr 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 cze rwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów 
własnych Wspólnot Europejskich (DZW  z 2007 r.). DZW z 2007 r. wesz ła w życie w dniu 1 
marca 2009 r. Obowi ązywać zaczęła jednak ju ż w dniu 1 stycznia 2007 r. W zwi ązku z czym 
jej wpływ z moc ą wsteczną uwzględniono w roku bud żetowym 2009. 
 
2.3.1 Tradycyjne zasoby w łasne 
Tradycyjne zasoby w łasne: wszelkie ustalone kw oty tradycyjnych zasobów w łasnych nale ży 
ująć na jednym z rachunków  prowadzonych przez w łaściwe organy. 
 
PL 182   PL – na rachunku zwyczajnym okre ślonym w art. 6 ust. 3 lit. a) rozporz ądzenia (WE, Euratom) 
nr 1150/2000 ujmuje si ę: wszelkie kwoty odzyskane lub obj ęte zabezpieczeniem. 
– na odrębnym rachunku okre ślonym w art. 6 ust. 3 lit. b) rozporz ądzenia nr 1150/2000 
ujmuje si ę: wszelkie kwoty jeszcze nieodzyskane lub nieobj ęte zabezpieczeniem; na 
rachunku tym mog ą też zostać ujęte kwoty obj ęte zabezpieczeniem, lecz kwestionowane. 
 
PL 183   PL Państwa członkowskie przesy łają Komisji kwartalne sprawozdanie dotycz ące odrębnych 
rachunków, obejmuj ące: 
– saldo do odzyskania w poprzednim kwartale, 
– kwoty odzyskane w danym kwartale, 
– korekty podstawy (poprawki/anul owania) w danym kwartale, 
– kwoty umorzone, 
– saldo pozostaj ące do odzyskania na koniec danego kwarta łu. 
 
Tradycyjne zasoby w łasne należy zapisać na rachunku Komisji otwartym przez administracj ę 
finansową lub organ wyznaczony przez pa ństwo członkowskie najpó źniej w pierwszym dniu 
roboczym nast ępującym po 19. dniu drugiego miesi ąca następującego po miesi ącu, w którym 
należności ustalono (lub odzyskano, w przypadku odr ębnego rachunku). Pa ństwa 
członkowskie zatrzymuj ą — na poczet kosztów poboru — 25 % tradycyjnych zasobów 
własnych. Warunkowe nale żności na poczet zasobów w łasnych są korygowane w oparciu o 
stopień prawdopodobie ństwa ich odzyskania. 
 
2.3.2 Zasoby w łasne oparte na VAT oraz zasoby w łasne oparte na DNB 
Zasoby w łasne oparte na VAT wynikaj ą z zastosowania obowi ązującej wszystkie pa ństwa 
członkowskie jednolitej stawki do zhar monizowanej podstawy VAT okre ślonej zgodnie z 
przepisami art. 2 ust. 1 lit. b) DZW z 2007 r. Jednolit ą stawkę ustalono na 0,30 %, z 
wyjątkiem okresu 2007-2013, w którym stawka poboru dla Austrii wynosi 0,225 %, dla 
Niemiec: 0,15 %, a dla Niderlandów i Szwecji: 0,10 %. Podstawa VAT nie mo że przekracza ć 
50 % DNB dla ka żdego państwa członkowskiego. 
 
Zasoby w łasne oparte na VAT wynikaj ą z zastosowania jednolitej stawki, obowi ązującej dla 
wszystkie pa ństw członkowskich, do zharmonizowanej podstawy VAT okre ślonej zgodnie z 
przepisami art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji Rady z dnia 29 wrze śnia 2000 r. Podstawa VAT nie 
może przekracza ć 50 % DNB dla ka żdego państwa członkowskiego. 
 
Zasoby oparte na DNB to zasoby zmienne, maj ące zapewni ć dochody wymagane w danym 
roku w celu pokrycia wydatków przekraczaj ących kwot ę uzyskaną z tradycyjnych zasobów 
własnych, zasobów opartych na VAT i dochodów ró żnych. Dochody te wynikaj ą z 
zastosowania jednolitej stawki do sumy DNB wszystkich pa ństw członkowskich. Zasoby 
oparte na VAT i DNB ustala si ę na podstawie prognoz podstaw VAT i DNB sporz ądzonych 
w momencie opracowania wst ępnego projektu bud żetu. Następnie prognozy te dostosowuje 
się; dane liczbowe aktualizuje si ę w danym roku bud żetowym w ramach bud żetu 
korygującego. 
 
Rzeczywiste kwoty podstaw VAT i DNB znane s ą w roku nast ępującym po danym roku 
budżetowym. Komisja oblicza ró żnice między kwotami nale żnymi od pa ństw członkowskich 
 
PL 184   PL według rzeczywistej podstawy a kwotami faktycznie zap łaconymi na podstawie 
(zaktualizowanych) prognoz. Komisja żąda od pa ństw członkowskich uregulowania salda 
VAT i DNB (dodatniego lub ujemnego) na pierwszy dzie ń roboczy miesi ąca grudnia roku 
następującego po danym roku bud żetowym. W ci ągu kolejnych czterech lat nadal mo żna 
wprowadza ć korekty do rzeczywist ej podstawy VAT i DNB, o ile nie wydane zostan ą 
zastrzeżenia. Salda obliczone wcze śniej są korygowane, a ró żnica staje si ę wymagalna w tym 
samym czasie co salda VAT i DNB za poprzedni rok bud żetowy. 
Podczas prowadzonych kontroli sprawozda ń VAT i danych dotycz ących DNB Komisja mo że 
zgłaszać państwom cz łonkowskim zastrze żenia dotycz ące kwestii, które mog ą mieć 
konsekwencje dla ich sk ładek na poczet zasobów w łasnych. Kwestie te mog ą na przyk ład 
wynikać z braku zadowalaj ących danych lub potrzeby opra cowania odpowiedniej metodyki. 
Zastrzeżenia te nale ży postrzega ć jako potencjalne roszczenia wzgl ędem państw 
członkowskich o niepewnych kwotach, poniewa ż nie można dokładnie oszacowa ć ich 
wpływu finansowego. Kiedy mo żliwe jest okre ślenie dok ładnej kwoty, odpowiednie zasoby 
oparte na VAT i DNB staj ą się wymagalne w powi ązaniu z saldami VAT i DNB lub jako 
indywidualne wezwania do wp łacenia środków. 
 
2.3.3 Rabat brytyjski za 2010 r. 
Mechanizm ten pole ga na redukcji p łatności Zjednoczonego Królestwa na poczet zasobów 
własnych proporcjonalnie do tzw. „nierównowagi bud żetowej” Zjednoczonego Królestwa i 
powoduje odpowiedni wzrost p łatności innych pa ństw członkowskich na poczet zasobów 
własnych. Mechanizm korekty nierównowagi bud żetowej na rzecz Zjednoczonego Królestwa 
ustanowiono na posiedzeniu Rady Europejskiej  w Fontainebleau (w czerwcu 1984 r.) oraz na 
mocy wynikaj ącej z niego decyzji w sprawie zasobów w łasnych z dnia 7 maja 1985 r. 
Mechanizm ma na celu ogran iczenie nierównowagi bud żetowej Zjednoczonego Królestwa 
poprzez redukcj ę jego płatności na rzecz UE. Niemcy, Austria, Szwecja i Niderlandy 
korzystają ze zmniejszonego wk ładu w finansowanie rabatu  (ograniczonego do jednej 
czwartej ich nale żnego wkładu na ten cel). 
 
2.3.4 Obni żka brutto na rzecz Niderlandów i Szwecji 
Zgodnie z DZW z 2007 r. Niderl andy i Szwecja korzystaj ą z obniżki brutto swoich rocznych 
składek opartych na DNB w latach 2007-2013. Obni żkę brutto, wynosz ącą 605 mln EUR w 
przypadku Niderlandów i 150 mln EUR w pr zypadku Szwecji (w  cenach z 2004 r.) 
dostosowuje si ę do cen bie żących przez zastosowanie deflatora PKB dla UE wyra żonego w 
euro; udziela si ę jej po obliczeniu i sfinansowaniu raba tu na rzecz Zjednoczonego Królestwa. 
 
2.3.5 Korekty dotycz ące wykonania DZW z 2007 r. w odniesieniu do 2007 i 2008 r. 
Artykuł 11 DZW z 2007 r. stanowi, że po wejściu tej decyzji w życie obowi ązuje ona z moc ą 
wsteczną od 1 stycznia 2007 r. Oznacza to, że finansowanie na 2007 r. i 2008 r. musia ło 
zostać ponownie obliczone zgodnie z nowymi zasadami. Korekt ę (różnice między starą a 
nową DZW w odniesieniu do 2007 i 2008 r.) uj ęto w bud żecie koryguj ącym nr 3/2009 i 
przeprowadzono za pomoc ą pojedynczej p łatności w dniu 1 czerwca 2009 r.  
Dodatkowe informacje na temat wykonania dochodów mo żna znaleźć w sprawozdaniu z 
zarządzania bud żetem i finansami za rok bud żetowy 2009. 
 
PL 185   PL  
2.4 WYDATKI ( tabele 4-13 ) 
 
2.4.1 Ramy finansowe na lata 2007–2013  
W niniejszej cz ęści przedstawione s ą główne kategorie wydatków UE wed ług działów ram 
finansowych na lata 2007–2013. Rok bud żetowy 2009 by ł trzecim rokiem obj ętym ramami 
finansowymi na lata 2007–2013. Ogólny pu łap środków na zobowi ązania na 2009 r. wynosi 
134 722 mln EUR, co stanowi 1,13 % DNB. Odpowiedni pu łap środków na p łatności wynosi 
120 445 mln EUR, czyli 1,01 % DNB. W powy ższej tabeli przedstawiono ramy finansowe 
według cen bie żących prognozowane na 2013 r.  
 
 
PL 186   PL  
 mln EUR
 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 
1. Trwały wzrost  53 979 57 653 61 696 63 555 63 974 66 964 69 957
2. Zarządzanie zasobami naturalnymi i 
ich ochrona  55 143 59 193 56 333 59 955 60 338 60 810 61 289
3. Obywatelstwo, wolno ść, 
bezpiecze ństwo i sprawiedliwo ść 1 273 1 362 1 518 1 693 1 889 2 105 2 376
4. UE jako partner na arenie 
międzynarodowej  6 578 7 002 7 440 7 893 8 430 8 997 9 595
5. Administracja  7 039 7 380 7 525 7 882 8 334 8 670 9 095
6. Wyrównania  445 207 210 0 0 0 0
Środki na zobowi ązania:  124 457 132 797 134 722 140 978 142 965 147 546 152 312
Środki na p łatności ogółem: 122 190 129 681 120 445 134 289 134 280 141 360 143 331
Dział 1 — Trwa ły wzrost 
Dział ten obejmuje dwa oddzielne, ale powi ązane ze sob ą komponenty: 
– 1a. Konkurencyjno ść na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia — komponent ten 
obejmuje wydatki na badania i innowacje, edukacj ę i szkolenia, siec i transeuropejskie, 
politykę społeczną, rynek wewn ętrzny i powi ązane programy polityczne. 
– 1b. Spójno ść na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia — komponent maj ący na celu 
poprawę konwergencji najmniej rozwini ętych państw członkowskich i regionów, w celu 
uzupełnienia strategii UE na rzecz trwa łego rozwoju poza mniej zamo żnymi regionami i 
wspierania wspó łpracy transgranicznej. 
 
Dział 2 — Zarz ądzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona 
Dział 2 obejmuje wspóln ą politykę rolną i rybołówstwa, środki w obszarze rozwoju obszarów 
wiejskich i środki środowiskowe, w szczególno ści program Natura 2000. Kwota 
przeznaczona na wspóln ą politykę rolną jest związana z porozumieniem osi ągniętym podczas 
posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli w pa ździerniku 2002 r. 
 
Dział 3 — Obywatelstwo, wolno ść, bezpiecze ństwo i sprawiedliwo ść 
Nowy dzia ł 3 (Obywatelstwo, wolno ść, bezpiecze ństwo i sprawiedliwo ść) jest dowodem na 
to, że coraz wi ększą wagę przywiązuje się do takich obszarów, jak sprawiedliwo ść i sprawy 
wewnętrzne, ochrona granic, poli tyka imigracyjna i azylowa,  zdrowie publiczne i ochrona 
konsumentów, kultura, m łodzież, polityka informacyjna i dialog z obywatelami, w których to 
dziedzinach powierzono UE nowe zadania. Obejmuje on dwa komponenty: 3a. Wolno ść, 
bezpiecze ństwo i sprawiedliwo ść i 3b. Obywatelstwo 
 
PL 187   PL  
Dział 4 – UE jako partner na arenie mi ędzynarodowej 
Dział 4 obejmuje wszystkie dzia łania zewn ętrzne, w tym instrumenty przedakcesyjne. 
Komisja proponowa ła włączenie Europejskiego Funduszu Rozwoju do ram finansowych, 
jednak Rada Europejska i Parlam ent Europejski nie przychyli ły się do tej propozycji. 
Dział 5 - Administracja 
Dział ten obejmuje wydatki administracyjne ws zystkich instytucji, emerytury oraz szko ły 
europejskie. W przypadku instytucji (z wyj ątkiem Komisji) koszty te stanowi ą sumę ich 
wydatków, natomiast w przypadku  agencji oraz innych organów — koszty administracyjne i 
operacyjne. 
 
Dział 6 - Wyrównania 
Zgodnie z porozumieniem politycznym, wed ług którego nowe pa ństwa członkowskie nie 
powinny by ć płatnikami netto bud żetu UE na samym pocz ątku członkostwa, przewidziano w 
ramach tego dzia łu środki na wyrównania. Kwota ta b ędzie dostępna w formie transferów na 
rzecz tych pa ństw na wyrównanie ró żnicy pomi ędzy wysoko ścią wpłacanych przez nie 
składek do bud żetu i kwot z niego uzyskiwanych. 
 
2.4.2 Obszary polityki 
W ramach stosowania przez Komisj ę koncepcji zarz ądzania kosztami dzia łań (ABM) 
Komisja wprowadzi ła w swoich procesach planowania i zarz ądzania metod ę sporządzania 
budżetu zadaniowego (ABB). Z bud żetem zadaniowym zwi ązana jest struktura bud żetu, w 
której tytu ły budżetu odpowiadaj ą obszarom polityki, a rozdzia ły budżetu działaniom. Celem 
metody ABB jest zapewnienie  przejrzystych ram umo żliwiających prze łożenie celów 
politycznych Komisji na konkretne dzia łania przy wykorzystaniu środków legislacyjnych, 
finansowych b ądź innych środków polityki publicznej. Uporz ądkowanie pracy Komisji w 
podziale na poszczególne dzia łania pozwala na uzyskani e klarownego obrazu przedsi ęwzięć 
Komisji, a jednocze śnie tworzy wspólne ramy do wyznaczania priorytetów. Zasoby 
rozdzielane s ą zgodnie z priorytetami w toku procedury bud żetowej, przy czym odno śne 
zadania stanowi ą podstawę tworzenia za łożeń budżetowych. Poprzez powi ązanie dzia łań z 
przydzielonymi im zasobami metoda ABB ma na celu zwi ększenie efektywno ści i 
skuteczno ści korzystania z zasobów Komisji. 
 
Obszar polityki mo żna zdefiniowa ć jako jednorodny zbiór dzia łań składających się na pracę 
Komisji, które s ą istotne w procesie podejmowania decyzji. Ka żdy obszar przyporz ądkowany 
jest do okre ślonej dyrekcji generalnej oraz obejmuje średnio oko ło sześciu lub siedmiu 
pojedynczych dzia łań. Obszary polityki maj ą głównie charakter operacyjny, poniewa ż główne 
działania podejmowane w ich ramach s ą skierowane do osób trz ecich, odpowiednio w ich 
zakresie tematycznym. Bud żet operacyjny uzupe łniany jest o niezb ędne wydatki 
administracyjne dla ka żdego obszaru polityki. 
 
PL 188   PL  
Dodatkowe informacje na te mat wykonania wydatków mo żna znaleźć w sprawozdaniu 
Komisji z zarz ądzania bud żetem i finansami za rok bud żetowy 2009. 
 
2.5 INSTYTUCJE I AGENCJE (tabele 14-18) 
 
Skonsolidowane sprawozdanie z wykonania bud żetu ogólnego Unii Europejskiej obejmuje, 
podobnie jak w latach popr zednich, wykonanie bud żetu wszystkich instytucji, poniewa ż w 
ramach bud żetu UE ustanowione s ą oddzielne bud żety dla poszczególnych instytucji. Agencje 
nie mają oddzielnych bud żetów w ramach bud żetu UE i s ą częściowo finansowane z dotacji z 
budżetu Komisji.  
 
W celu uwzgl ędnienia wszelkich istotnych danych bud żetowych dotycz ących agencji w 
części budżetowej skonsolidowanego sprawozdan ia finansowego zawarto oddzielne 
sprawozdanie dotycz ące wykonania indywidualnych bud żetów tradycyjnych agencji obj ętych 
konsolidacj ą.