Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Fundusz Migracji i Azylu /* KOM/2011/0751 wersja ostateczna - 2011/0366 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Na przestrzeni ostatnich lat znaczenie polityk w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stale rosło. Zostało ono potwierdzone w programie sztokholmskim[1] i związanym z nim planie działania[2], których realizacja stanowi strategiczny priorytet na następne pięć lat i obejmuje takie obszary, jak: migracja (legalna migracja i integracja; azyl; nielegalna migracja i powrót), bezpieczeństwo (zapobieganie terroryzmowi i przestępczości zorganizowanej oraz ich zwalczanie; współpraca policyjna) oraz zarządzanie granicami zewnętrznymi (w tym polityka wizowa), a także wymiar zewnętrzny tych obszarów polityki. Również traktat lizboński umożliwia Unii przyjęcie ambitniejszego podejścia do rozwiązywania bieżących problemów obywateli w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W programie sztokholmskim dostrzega się zarówno możliwości, jak i wyzwania związane z większą mobilnością osób i podkreśla się, że dobrze zarządzana migracja może być korzystna dla wszystkich zainteresowanych stron. Rada Europejska również zauważyła, że w kontekście istotnych wyzwań demograficznych, przed którymi Unia stanie w przyszłości, oraz rosnącego popytu na pracę, elastyczna polityka migracyjna znacznie przyczyni się do rozwoju gospodarczego i efektywności Unii w perspektywie długoterminowej. W dniu 29 czerwca 2011 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący następnych wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020[3]: budżet w celu realizacji strategii „Europa 2020”. W obszarze polityk dotyczących spraw wewnętrznych, obejmujących bezpieczeństwo, migrację i zarządzanie granicami zewnętrznymi, Komisja zaproponowała uproszczenie struktury instrumentów wydatkowania środków poprzez ograniczenie liczby programów do struktury składającej się z dwóch filarów: Funduszu Migracji i Azylu oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się Fundusz Migracji i Azylu, który opiera się na procesie budowania zdolności opracowanym przy pomocy Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców[4], Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich[5] i Europejskiego Funduszu Powrotów Imigrantów[6] i rozszerza jego zakres, aby bardziej kompleksowo obejmował różne aspekty wspólnej unijnej polityki azylowej i imigracyjnej, w tym działania w państwach trzecich dotyczące przede wszystkim interesów i celów UE w tych obszarach polityki, a także uwzględniał nowe zmiany. W ramach opracowywania wspólnej polityki azylowej w celu zapewnienia odpowiedniego statusu wszystkim obywatelom państw trzecich wymagającym ochrony międzynarodowej oraz zagwarantowania zgodności z zasadą non-refoulement określoną w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej konieczne jest utworzenie, w oparciu o solidarność między państwami członkowskimi, mechanizmów promujących równowagę w staraniach podejmowanych przez państwa członkowskie w zakresie przyjmowania osób potrzebujących ochrony międzynarodowej i wysiedleńców oraz ponoszenia wynikających z tego konsekwencji. Obejmuje to także silny element dotyczący przesiedlenia i relokacji. Dobrze zorganizowana polityka legalnej imigracji i skuteczniejsze strategie integracji, zgodne z programem sztokholmskim i objęte wsparciem przez unijne instrumenty prawne, mają do odegrania główną rolę w zapewnieniu długotrwałej konkurencyjności Unii i, ostatecznie, przyszłości jej modelu społecznego. W tym świetle lepsza integracja, w kategoriach gospodarczych i społecznych, legalnie przebywających obywateli państw trzecich pozostaje kluczem do maksymalizacji korzyści płynących z imigracji. Skuteczna i zrównoważona polityka w zakresie powrotów jest jednym z podstawowych elementów właściwie zarządzanego systemu migracyjnego w obrębie Unii. Jest ona również niezbędnym uzupełnieniem wiarygodnej i zgodnej z prawem polityki imigracyjnej i azylowej oraz ważnym elementem zwalczania nielegalnej imigracji. Ostatnie wydarzenia na granicy grecko-tureckiej oraz w południowej części basenu Morza Śródziemnego świadczą również o znaczeniu posiadania przez Unię kompleksowego podejścia w dziedzinie migracji, obejmującego różne kwestie, takie jak: wzmocnione zarządzanie granicami i większy ład Schengen, lepiej ukierunkowana legalna migracja, szersze rozpowszechnianie najlepszych praktyk w zakresie integracji, wzmocniony wspólny europejski system azylowy oraz bardziej strategiczne podejście do stosunków z państwami trzecimi w dziedzinie migracji. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW W związku z tym, że zwiększony nacisk kładzie się na ocenę jako narzędzie wspierające kształtowanie polityki, niniejszy wniosek oparto na wynikach oceny, konsultacjach z zainteresowanymi stronami i ocenie skutków. W tym kontekście szczególnie istotne były wyniki sprawozdania z oceny ex post Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców za lata 2005–2007 i śródokresowej oceny wykonania Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich za lata 2007–2009 i Europejskiego Funduszu Powrotów Imigrantów za lata 2008–2009. Prace nad przygotowaniem przyszłych instrumentów finansowych na potrzeby spraw wewnętrznych rozpoczęto w 2010 r. i kontynuowano w 2011 r. Częścią tych prac przygotowawczych było rozpoczęcie w grudniu 2010 r. badania oceny/oceny skutków przy wsparciu wykonawcy zewnętrznego. Badanie zakończyło się w lipcu 2011 r. i przyniosło zestawienie dostępnych wyników oceny istniejących instrumentów finansowych oraz informacje na temat trudności, celów i wariantów strategicznych, w tym ich prawdopodobnego wpływu, omówione w ocenie skutków. Na podstawie tego badania Komisja przygotowała sprawozdanie z oceny skutków, w sprawie którego Rada ds. Oceny Skutków wydała opinię w dniu 9 września 2011 r. W ocenie skutków uwzględniono wyniki specjalnych konsultacji społecznych on-line dotyczących przyszłego finansowania w obszarze spraw wewnętrznych. Konsultacje prowadzono w dniach od 5 stycznia do 20 marca 2011 r. i mogły w nich uczestniczyć wszystkie zainteresowane strony. Otrzymano w sumie 115 odpowiedzi od osób prywatnych oraz przedstawicieli organizacji, w tym 8 dokumentów określających stanowisko. W konsultacjach wzięli udział respondenci ze wszystkich państw członkowskich oraz z niektórych państw trzecich. W kwietniu 2011 r. zorganizowano konferencję pt. „Przyszłość finansowania UE w obszarze spraw wewnętrznych – nowe spojrzenie”, dzięki której kluczowe zainteresowane strony mogły spotkać się i przedstawić swoje opinie na temat przyszłości unijnego finansowania w obszarze spraw wewnętrznych. Konferencja była również okazją do potwierdzenia wyników oceny sytuacji i konsultacji społecznych. Kwestia przyszłości unijnego finansowania w obszarze spraw wewnętrznych była podnoszona i omawiana z zainteresowanymi podmiotami instytucjonalnymi przy licznych okazjach, między innymi podczas nieformalnych rozmów podczas lunchu w trakcie obrad Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych dnia 21 stycznia 2011 r., podczas nieformalnego śniadania z politycznymi koordynatorami Parlamentu Europejskiego dnia 26 stycznia 2011 r., podczas przesłuchania komisarz Malmström przed komisją ds. wyzwań politycznych (SURE) Parlamentu Europejskiego dnia 10 marca 2011 r., a także podczas wymiany opinii pomiędzy dyrektorem generalnym DG do Spraw Wewnętrznych i Komisją Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego dnia 17 marca 2011 r. Szczegółowe porady ekspertów na temat przyszłych instrumentów finansowych w obszarze azylu i migracji przedstawiono w ramach dyskusji odbywających się w trakcie posiedzenia Komitetu ds. Imigracji i Azylu w dniu 22 lutego 2011 r., posiedzenia sieci krajowych punktów kontaktowych ds. integracji w dniu 15 marca 2011 r., posiedzenia komitetu kontaktowego ds. dyrektywy w sprawie powrotów w dniu 18 marca 2011 r. oraz posiedzenia Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla ds. Azylu i Migracji w dniu 27 kwietnia 2011 r. Ponadto aspekty techniczne związane z wdrażaniem przyszłego instrumentu finansowego w obszarze azylu i migracji zostały również omówione na podstawie pisemnych konsultacji w kwietniu 2011 r. z udziałem ekspertów z państw członkowskich w ramach wspólnego Komitetu Programu Ogólnego ds. Solidarności i Zarządzania Przepływami Migracyjnymi („komitetu SOLID”). Powyższe konsultacje, konferencje i debaty z ekspertami potwierdziły istnienie powszechnej zgody między kluczowymi zainteresowanymi stronami co do konieczności poszerzenia zakresu działań związanych z unijnym finansowaniem w obszarze azylu i migracji, w tym w odniesieniu do jego wymiaru zewnętrznego, a także potrzeby działania w kierunku uproszczenia mechanizmów realizacji i większej elastyczności, w szczególności przy reagowaniu na sytuacje nadzwyczajne. W obszarze azylu i migracji zainteresowane strony uznały, że ogólne priorytety tematyczne zostały już określone w programie sztokholmskim i związanym z nim planie działania. Szerokie poparcie zyskał pomysł zmniejszenia liczby instrumentów finansowych do struktury składającej się z dwóch funduszy pod warunkiem jednak, że rzeczywiście doprowadziłoby to do uproszczenia. Przyznano również, że istnieje zapotrzebowanie na elastyczny mechanizm reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych umożliwiający Unii szybkie i skuteczne reagowanie na sytuacje kryzysowe związane z migracją i bezpieczeństwem. Chociaż zarządzanie dzielone w połączeniu z przejściem na programowanie wieloletnie i określaniem wspólnych celów na szczeblu unijnym uznano zasadniczo za odpowiednią metodę zarządzania wszystkimi wydatkami w dziedzinie spraw wewnętrznych, organizacje pozarządowe stwierdziły jednak, że należy również kontynuować zarządzanie bezpośrednie. Zainteresowane strony opowiedziały się również za zwiększeniem roli agencji odpowiedzialnych za sprawy wewnętrzne w celu zacieśnienia współpracy i zwiększenia synergii. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Prawo do podejmowania działań wynika z art. 3 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, który stanowi, że „Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji, jak również zapobiegania i zwalczania przestępczości.” Działanie Unii uzasadniają cele zawarte w art. 67 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem”), określającym środki służące ustanowieniu przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Niniejsze rozporządzenie bazuje na podstawach prawnych określonych w tytule V Traktatu w odniesieniu do obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a mianowicie na art. 78 ust. 2 oraz art. 79 ust. 2 i 4, które stanowią podstawę prawną działań Unii w obszarach azylu, imigracji, zarządzania przepływami migracyjnymi, sprawiedliwego traktowania obywateli państw trzecich legalnie przebywających w państwach członkowskich oraz zwalczania nielegalnej imigracji i handlu ludźmi, między innymi poprzez współpracę z państwami trzecimi. Wymienione artykuły stanowią zgodne podstawy prawne w świetle stanowiska Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii w odniesieniu do obszarów, których dotyczą, a tym samym zapewniają porównywalne zasady głosowania w Radzie. Ponadto do każdego z nich ma zastosowanie zwykła procedura ustawodawcza. Zwraca się również uwagę na art. 80 Traktatu, w którym podkreślono, że te polityki Unii oraz ich wprowadzanie w życie podlegają zasadzie solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi, w tym również na płaszczyźnie finansowej. Zasadniczo interwencje Unii w przedmiotowym obszarze przynoszą wyraźną wartość dodaną w porównaniu z działaniami podejmowanymi przez same państwa członkowskie. Unia Europejska ma lepsze niż państwa członkowskie warunki do stworzenia ram dla realizacji koncepcji solidarności unijnej w odniesieniu do zarządzania przepływami migracyjnymi. Wsparcie finansowe zapewnione na mocy niniejszego rozporządzenia przyczynia się zatem w szczególności do wzmocnienia krajowego i europejskiego potencjału w tym obszarze. Dlatego też celem niniejszego rozporządzenia jest między innymi wzmocnienie i rozwijanie wspólnego europejskiego systemu azylowego, wzmocnienie solidarności i podziału odpowiedzialności pomiędzy państwami członkowskimi, szczególnie w odniesieniu do tych państw, których zjawisko przepływów migracyjnych i azylowych dotyczy w najwyższym stopniu, wspieranie opracowywania perspektywicznych strategii imigracyjnych istotnych dla procesu integracji obywateli państw trzecich i wspierających ten proces oraz promowania integracji obywateli państw trzecich ze szczególnym uwzględnieniem poziomów lokalnych i regionalnych państw członkowskich, zwiększanie zdolności państw członkowskich do promowania sprawiedliwych i skutecznych strategii powrotów oraz wspieranie tworzenia partnerstw i nawiązywania współpracy z państwami trzecimi. Przyznaje się jednak, że interwencje powinny odbywać się na odpowiednim poziomie, zaś działania Unii nie powinny wychodzić poza niezbędny zakres. Jak podkreślono w przeglądzie budżetu, „budżet UE powinien być wykorzystywany do finansowania dóbr publicznych UE, działań, których państwa członkowskie i regiony nie mogą sfinansować same, lub w przypadkach gdy takie finansowanie zapewni lepsze wyniki”[7]. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek Komisji dotyczący wieloletnich ram finansowych obejmuje propozycję przeznaczenia w latach 2014–2020 kwoty 3 869 mln EUR (w cenach bieżących) na Fundusz Migracji i Azylu. Orientacyjnie ponad 80 % tej kwoty (3 232 mln EUR) powinno zostać wykorzystane na krajowe programy państw członkowskich, podczas gdy kwota 637 mln EUR będzie zarządzana centralnie przez Komisję w celu finansowania działań Unii, pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych, Europejskiej Sieci Migracyjnej, pomocy technicznej i realizacji szczególnych zadań operacyjnych przez agencje unijne. w mln EUR (w cenach bieżących) Fundusz Migracji i Azylu || 3 869 Programy krajowe || 3 232 Zarządzanie scentralizowane || 637 5. GŁÓWNE ELEMENTY WNIOSKU 5.1. Zasoby dla państw członkowskich Najważniejsza część zasobów dostępnych w ramach Funduszu będzie kierowana poprzez krajowe programy państw członkowskich obejmujące cały okres 2014–2020. W tym celu kwota środków przydzielanych państwom członkowskich w ramach Funduszu będzie składać się z kwoty podstawowej i kwoty zmiennej. W wyniku przeglądu śródokresowego może zostać przydzielona kwota dodatkowa, począwszy od roku budżetowego 2018. 5.1.1. Kwota podstawowa Kwotę podstawową określa się na podstawie najnowszych dostępnych danych statystycznych dotyczących przepływów migracyjnych, takich jak: liczba wniosków o udzielenie azylu złożonych po raz pierwszy, liczba decyzji o nadaniu statusu uchodźcy lub przyznaniu ochrony uzupełniającej, liczba przesiedlonych uchodźców, liczba i przepływ legalnie przebywających obywateli państw trzecich, liczba decyzji nakazujących powrót wydanych przez organy krajowe i liczba zrealizowanych powrotów[8]. Powyższe dane pokrywają się z danymi, które dotychczas wykorzystywano do obliczania podziału środków w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców, Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich i Europejskiego Funduszu Powrotów Imigrantów. W celu zapewnienia masy krytycznej na potrzeby realizacji programów krajowych każdemu państwu członkowskiemu przyznaje się dodatkowo kwotę minimalną w wysokości 5 mln EUR. Kwoty podstawowe przewidziane dla poszczególnych państw członkowskich będą stanowić podstawę do podjęcia dialogu politycznego, a następnie opracowania programowania wieloletniego służącego z jednej strony wspieraniu ograniczonej liczby obowiązkowych celów (np. wspieraniu tworzenia wspólnego europejskiego systemu azylowego poprzez zapewnienie skutecznego i jednolitego stosowania unijnego dorobku prawnego w dziedzinie azylu lub opracowywaniu programu wspomaganych powrotów dobrowolnych obejmującego element reintegracji), a z drugiej strony zaspokojeniu określonych potrzeb każdego państwa członkowskiego. 5.1.2. Kwota zmienna Kwota zmienna będzie przydzielana na podstawie wyników wyżej wspomnianego dialogu politycznego tym państwom członkowskim, które wyrażą wolę prowadzenia działań w tych obszarach operacyjnych, które zależą od ich zobowiązań politycznych i gotowości do działania lub od zdolności do współpracy z innymi państwami członkowskimi. Będzie to miało miejsce w przypadku realizacji działań szczególnych, takich jak np. wspólne rozpatrywanie wniosków o udzielenie azylu, działania dotyczące łączonych powrotów, tworzenie wspólnych ośrodków ds. migracji, a także realizacji działań w zakresie przesiedleń i relokacji. Jeżeli chodzi o przesiedlanie, państwa członkowskie będą co dwa lata otrzymywać zachęty finansowe (kwoty ryczałtowe) w oparciu o swoje zobowiązania, które zostaną złożone po ustanowieniu wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń. Będą one wynikiem procesu politycznego obejmującego w szczególności Parlament Europejski i Radę oraz będą odzwierciedlać rozwój polityki na poziomie krajowym i unijnym. Poprzez te zachęty finansowe dąży się do osiągnięcia dwóch celów: ilościowego, tj. znaczącego zwiększenia obecnych wartości liczbowych dotyczących przesiedleń, które są zbyt niskie, oraz jakościowego, tj. wzmocnienia wymiaru europejskiego poprzez wdrożenie określonych i dynamicznych wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń. Ponadto na podstawie podobnego procesu składania zobowiązań dotyczących liczby przesiedlanych osób państwa członkowskie będą w regularnych odstępach czasu otrzymywać zachęty finansowe (kwoty ryczałtowe) w odniesieniu do przesiedlania osób korzystających z ochrony międzynarodowej. 5.1.3. Przydział śródokresowy Część dostępnych środków zostanie zachowana na potrzeby przeglądu śródokresowego. Umożliwi to z jednej strony przydzielanie kwot dodatkowych tym państwom członkowskim, w których zachodzą istotne zmiany w przepływach migracyjnych i istnieją określone potrzeby dotyczące ich systemów azylu i przyjmowania, a z drugiej strony przydzielenie kwot dodatkowych tym państwom członkowskim, które wyrażą wolę realizacji działań szczególnych. Ten drugi element może zostać zmieniony zgodnie z ostatnimi zmianami w zakresie polityki. 5.2. Agencje unijne W celu efektywniejszego wykorzystania kompetencji i wiedzy specjalistycznej odpowiednich agencji unijnych w obszarze spraw wewnętrznych Komisja przewiduje również skorzystanie z możliwości, jaką stwarza rozporządzenie finansowe[9], aby powierzyć – w ramach zasobów dostępnych na podstawie tego rozporządzenia – realizację określonych zadań takim agencjom w ramach ich misji oraz zgodnie z ich programami prac. W przypadku zadań objętych niniejszym rozporządzeniem dotyczy to w szczególności Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) i Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (agencji Frontex) w odniesieniu do działań podejmowanych w Unii i poza nią, wymagających specjalistycznej wiedzy operacyjnej na temat kwestii związanych odpowiednio z azylem i nielegalną imigracją. 5.3. Działania w państwach trzecich lub ich dotyczące Przedmiotowy Fundusz wspiera działania ukierunkowane przede wszystkim na interesy Unii, mające bezpośredni wpływ w Unii i jej państwach członkowskich oraz zapewniające niezbędną ciągłość z działaniami wdrażanymi na terytorium Unii. Działania, które są bezpośrednio nakierowane na rozwój, nie mogą być objęte wsparciem przedmiotowego Funduszu. Przy realizacji takich działań konieczna będzie pełna spójność z zasadami i ogólnymi celami działań zewnętrznych Unii związanych z odnośnym państwem lub regionem. 2011/0366 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Fundusz Migracji i Azylu PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 78 ust. 2 oraz art. 79 ust. 2 i 4, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[10], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[11], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Cel Unii, który polega na ustanowieniu przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, należy osiągnąć m.in. poprzez wspólne środki stanowiące ramy polityki azylowej i imigracyjnej, opartej na solidarności między państwami członkowskim i sprawiedliwej w stosunku do państw trzecich i ich obywateli. Na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2009 r. Rada Europejska uznała, że zasoby finansowe w Unii powinny być coraz bardziej elastyczne i spójne zarówno pod względem zakresu, jak i możliwości ich stosowania w celu wspierania rozwoju polityki w dziedzinie azylu i migracji. (2) Aby przyczynić się do powstania wspólnej unijnej polityki azylowej i imigracyjnej oraz wzmocnić przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w świetle stosowania zasad solidarności i podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi oraz współpracy z państwami trzecimi, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić Fundusz Migracji i Azylu (zwany dalej „Funduszem”). (3) Fundusz powinien wyrażać solidarność poprzez pomoc finansową dla państw członkowskich. Powinien usprawniać skuteczne zarządzanie przepływami migracyjnymi do Unii w obszarach, które stanowią największą wartość dodaną dla Unii, w szczególności poprzez podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi, a także poprzez podział odpowiedzialności i nawiązanie współpracy z państwami trzecimi. (4) W celu zapewnienia jednolitej, wysokiej jakości polityki azylowej i stosowania wyższych standardów ochrony międzynarodowej Fundusz powinien przyczyniać się do skutecznego funkcjonowania wspólnego europejskiego systemu azylowego, który obejmuje środki odnoszące się do polityki, prawodawstwa, budowania zdolności oraz współpracy z innymi państwami członkowskimi, agencjami unijnymi i państwami trzecimi. (5) Należy wspierać i wzmacniać wysiłki państw członkowskich na rzecz pełnego i odpowiedniego wdrożenia unijnego dorobku prawnego w dziedzinie azylu, w szczególności przyznania odpowiednich warunków przyjmowania osobom ubiegającym się o azyl, wysiedleńcom i osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej, zapewnienia prawidłowego określania statusu, zgodnie z dyrektywą Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony[12], stosowania sprawiedliwych i skutecznych procedur udzielania azylu oraz promowania dobrych praktyk w dziedzinie azylu, tak aby chronić prawa osób wymagających ochrony międzynarodowej i umożliwić sprawne funkcjonowanie systemów azylowych państw członkowskich. (6) Fundusz powinien zapewniać odpowiednie wsparcie dla wspólnych starań podejmowanych przez państwa członkowskie na rzecz określania, wymiany i promowania najlepszych praktyk oraz ustanowienia skutecznych struktur współpracy w celu poprawy jakości procesu decyzyjnego w ramach wspólnego europejskiego systemu azylowego. (7) Przedmiotowy Fundusz powinien uzupełniać i wspierać działania podejmowane przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 439/2010 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 2010 r.[13] w celu koordynowania praktycznej współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinie azylu, wspierania państw członkowskich, których systemy azylowe poddane są szczególnemu obciążeniu, oraz przyczyniania się do wdrażania wspólnego europejskiego systemu azylowego. (8) Fundusz powinien również wspierać wysiłki Unii i państw członkowskich w odniesieniu do zwiększania zdolności opracowywania, monitorowania i oceniania polityki azylowej państw członkowskich w świetle ich zobowiązań wynikających z istniejących i przyszłych przepisów Unii. (9) Fundusz powinien wspierać starania państw członkowskich na rzecz zapewnienia na ich terytoriach międzynarodowej ochrony i trwałego rozwiązania dla uchodźców i wysiedleńców uznanych za kwalifikujących się do przesiedlenia przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR), takie jak ocena potrzeb w zakresie przesiedlenia i przeniesienia takich osób na terytoria tych państw, mając na celu przyznanie tym osobom bezpiecznego statusu prawnego i promowanie ich skutecznej integracji. (10) Fundusz powinien zapewniać wsparcie dla działań w zakresie podziału obciążeń polegających na przemieszczaniu osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz osób korzystających z takiej ochrony z jednego państwa członkowskiego do innego. (11) Partnerstwa i współpraca z państwami trzecimi w celu zapewnienia właściwego zarządzania napływami osób ubiegających się o azyl lub inne formy ochrony międzynarodowej są niezbędnym składnikiem unijnej polityki azylowej. Aby zapewnić dostęp do ochrony międzynarodowej i trwałych rozwiązań na jak najwcześniejszym etapie, między innymi w ramach regionalnych programów ochrony[14], przedmiotowy Fundusz powinien wspierać silny unijny element dotyczący przesiedleń. (12) Aby udoskonalić i wzmocnić proces integracji w europejskim społeczeństwie, Fundusz powinien ułatwiać legalną migrację do Unii zgodnie z gospodarczymi i społecznymi potrzebami państw członkowskich i przewidywać przygotowanie procesu integracji już w kraju pochodzenia obywateli państw trzecich przybywających do Unii. (13) Aby Fundusz był skuteczny i przynosił jak największą wartość dodaną, należy w nim stosować ściślej ukierunkowane podejście wspierające spójne strategie opracowane specjalnie na rzecz promowania integracji obywateli państw trzecich na poziomie lokalnym lub regionalnym. Strategie te powinny wdrażać przede wszystkim organy lokalne lub regionalne oraz podmioty niepubliczne, chociaż nie wyklucza się organów krajowych, jeżeli wymagałaby tego organizacja administracji danego państwa członkowskiego. Wspomniane organizacje wdrażające powinny wybierać spośród szeregu dostępnych środków te, które są najodpowiedniejsze z punktu widzenia ich szczególnej sytuacji. (14) Zakres środków integracyjnych powinien obejmować także uchodźców, osoby ubiegające się o azyl lub osoby, którym przyznano inne formy ochrony międzynarodowej, w celu zapewnienia kompleksowego podejścia do integracji, uwzględniającego specyfikę tych grup docelowych. (15) Aby zapewnić spójność reakcji Unii Europejskiej na integrację obywateli państw trzecich, działania finansowane w ramach przedmiotowego Funduszu powinny być ściśle ukierunkowane i komplementarne względem działań finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. W tym kontekście władze państw członkowskich odpowiedzialne za wdrażanie przedmiotowego Fundusz powinny być zobowiązane do ustanowienia mechanizmów współpracy i koordynacji z organami wyznaczonymi przez państwa członkowskie do celów zarządzania interwencjami podejmowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. (16) Fundusz powinien wspierać państwa członkowskie w tworzeniu strategii organizowania legalnej migracji, zwiększaniu ich zdolności do opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceniania ogółem wszystkich strategii, polityk i środków w zakresie imigracji i integracji, w tym unijnych instrumentów prawnych. Fundusz powinien również wspierać wymianę informacji i najlepszych praktyk oraz współpracę między różnymi departamentami administracji, a także z innymi państwami członkowskimi. (17) Unia powinna kontynuować stałe i szersze wykorzystanie partnerstw na rzecz mobilności jako głównych, strategicznych, kompleksowych i długoterminowych ram współpracy w zakresie zarządzania migracją z państwami trzecimi. Fundusz powinien wspierać działania w ramach partnerstw na rzecz mobilności odbywające się w Unii lub w państwach trzecich oraz mające na celu zaspokojenie potrzeb i realizację priorytetów Unii, w szczególności działania zapewniające ciągłość finansowania, obejmujące zarówno Unię, jak i państwa trzecie. (18) Należy nadal wspierać państwa członkowskie i zachęcać je do podejmowania wysiłków na rzecz poprawy zarządzania powrotami we wszelkich wymiarach, mając na uwadze ciągłe sprawiedliwe i skuteczne wdrażanie wspólnych norm w kwestii powrotów, w szczególności tych określonych w dyrektywie 2008/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich[15]. Fundusz powinien promować opracowywanie na poziomie krajowym strategii powrotów, a także środków wspierających ich skuteczną realizację w państwach trzecich. (19) W odniesieniu do dobrowolnych powrotów osób, w tym osób, które chcą powrócić, mimo że nie są objęte obowiązkiem opuszczenia terytorium danego państwa, należy przewidzieć dla takich osób powracających bodźce motywacyjne, takie jak preferencyjne traktowanie w postaci zwiększonej pomocy przy powrocie do kraju. Taki dobrowolny powrót leży w interesie zarówno osoby powracającej, ponieważ pozwala jej na godny powrót, jak i organów – ze względu na oszczędność kosztów. Należy zachęcać państwa członkowskie, aby dawały pierwszeństwo dobrowolnym powrotom. (20) Z politycznego punktu widzenia powroty dobrowolne i przymusowe są jednak zjawiskami powiązanymi i wzajemnie się wzmacniającymi, państwa członkowskie należy więc zachęcać do tego, by w swoich działaniach związanych z zarządzaniem powrotami imigrantów wzmacniały wzajemne uzupełnianie się tych form. Istnieje potrzeba przeprowadzania przymusowych powrotów w celu zabezpieczenia spójności polityki imigracyjnej i azylowej Unii oraz systemów imigracyjnych i azylowych państw członkowskich. Tak więc istnienie możliwości przymusowych powrotów jest warunkiem niezbędnym dla zapewnienia niepodważalności tej polityki i egzekwowalności zasad państwa prawa, co stanowi z kolei istotny element tworzenia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Fundusz powinien zatem wspierać działania państw członkowskich w celu ułatwienia przymusowych powrotów. (21) Konieczne jest, aby przedmiotowy Fundusz wspierał podejmowanie w stosunku do osób powracających szczególnych środków w kraju powrotu, aby zapewnić im skuteczny powrót na dobrych warunkach do miasta lub regionu ich pochodzenia oraz aby wzmocnić ich trwałą reintegrację z tamtejszą społecznością. (22) Umowy Unii o readmisji są integralnym składnikiem unijnej polityki w zakresie powrotów i głównym narzędziem skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi, ponieważ ułatwiają szybki powrót nielegalnych migrantów. Umowy te są ważnym elementem w ramach dialogu i współpracy z państwami trzecimi będącymi krajami pochodzenia i tranzytu nielegalnych migrantów, a ich wdrożenie w państwach trzecich należy wspierać w interesie skutecznych strategii powrotów na poziomie krajowym i unijnym. (23) Fundusz powinien uzupełniać i wspierać działania podejmowane przez Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (agencję Frontex), ustanowioną rozporządzeniem Rady (WE) nr 2007/2004 z dnia 26 października 2004 r.[16], do której zadań należy udzielanie niezbędnego wsparcia w organizowaniu przez państwa członkowskie działań dotyczących łączonych powrotów oraz ustalanie najlepszych praktyk w zakresie uzyskiwania dokumentów podróży i wydalania obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państw członkowskich. (24) Fundusz należy wdrażać z pełnym poszanowaniem praw i zasad zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W działaniach kwalifikowalnych należy przede wszystkim zwrócić uwagę na specyficzną sytuację osób wymagających szczególnego traktowania ze szczególnym uwzględnieniem małoletnich bez opieki i innych małoletnich narażonych na ryzyko, wymagających odpowiednio dopasowanych działań. (25) Działania w państwach trzecich i ich dotyczące, objęte wsparciem w ramach Funduszu, należy podejmować w synergii i przy zapewnieniu spójności z innymi działaniami prowadzonymi poza obszarem Unii, które są wspierane za pośrednictwem unijnych instrumentów pomocy zewnętrznej, zarówno geograficznych, jak i tematycznych. Przy realizacji takich działań należy zachować w szczególności pełną spójność z zasadami i ogólnymi celami działań zewnętrznych i polityki zagranicznej Unii związanymi z danym państwem lub regionem. Działania te nie powinny mieć na celu wsparcia działań bezpośrednio nakierowanych na rozwój, a w razie potrzeby powinny uzupełniać pomoc finansową zapewnianą poprzez instrumenty pomocy zewnętrznej. Zapewniona zostanie również spójność z unijną polityką humanitarną, zwłaszcza w odniesieniu do wdrażania pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych. (26) Dużą część dostępnych zasobów w ramach Funduszu należy przydzielać proporcjonalnie do odpowiedzialności ponoszonej przez każde państwo członkowskie w wyniku podejmowania wysiłków na rzecz zarządzania przepływami migracyjnymi na podstawie obiektywnych kryteriów. W tym celu należy wykorzystać najnowsze dostępne dane statystyczne dotyczące przepływów migracyjnych[17], takie jak: liczba wniosków o udzielenie azylu złożonych po raz pierwszy, liczba decyzji o nadaniu statusu uchodźcy lub przyznaniu ochrony uzupełniającej, liczba przesiedlonych uchodźców, liczba legalnie przebywających obywateli państw trzecich, liczba obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt wydane przez państwo członkowskie, liczba decyzji nakazujących powrót wydanych przez organy krajowe oraz liczba zrealizowanych powrotów. (27) Chociaż stosowne jest przydzielenie każdemu państwu członkowskiemu kwoty na podstawie najnowszych dostępnych danych statystycznych, część środków dostępnych w ramach Funduszu powinna być również rozdzielana na potrzeby realizacji działań szczególnych, które wymagają współpracy między państwami członkowskimi i przynoszą znaczącą wartość dodaną dla Unii, oraz na realizację unijnego programu przesiedleń i relokacji. (28) W tym celu w niniejszym rozporządzeniu należy określić wykaz działań szczególnych kwalifikujących się do otrzymania środków z Funduszu. Państwom członkowskim, które zobowiążą się do realizowania tych działań, należy przydzielić kwoty dodatkowe. (29) W świetle postępów w tworzeniu unijnego programu przesiedleń Fundusz powinien zapewniać celowe wsparcie w postaci zachęt finansowych (kwot ryczałtowych) w odniesieniu do każdego przesiedlonego uchodźcy. (30) Mając na uwadze zwiększenie wpływu wysiłków Unii w zakresie przesiedleń na rzecz zapewnienia ochrony uchodźcom oraz zmaksymalizowanie strategicznego wpływu przesiedleń poprzez ich lepsze ukierunkowanie na te osoby, które najbardziej tego potrzebują, wspólne priorytety w odniesieniu do przesiedleń należy formułować na poziomie unijnym co dwa lata na podstawie ogólnych kategorii określonych w niniejszym rozporządzeniu. (31) Ze względu na szczególne potrzeby niektóre kategorie uchodźców należy zawsze uwzględniać we wspólnych priorytetach Unii w zakresie przesiedleń. (32) Biorąc pod uwagę potrzeby w zakresie przesiedleń określone we wspólnych priorytetach unijnych w zakresie przesiedleń, konieczne jest również zapewnienie dodatkowych zachęt finansowych dla przesiedleń osób w odniesieniu do określonych regionów geograficznych i narodowości, jak również szczególnych kategorii uchodźców, których mają być przesiedlone, jeżeli uznano, że przesiedlenie jest najwłaściwszą odpowiedzią na ich szczególne potrzeby. (33) Aby wzmocnić solidarność i udoskonalić podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi, szczególnie w odniesieniu do tych państw, których zjawisko przepływów azylowych dotyczy w najwyższym stopniu, należy ustanowić podobny mechanizm oparty na zachętach finansowych również w odniesieniu do przesiedleń osób korzystających z ochrony międzynarodowej. (34) Aby uwzględnić znaczące zmiany w przepływach migracyjnych oraz odpowiedzieć na potrzeby związane z systemami azylu i przyjmowania w państwach członkowskich, należy przeprowadzić przegląd śródokresowy. W tym celu należy zachować rezerwę finansową do rozdzielenia w trakcie przeglądu śródokresowego. (35) Wsparcie zapewniane w ramach Funduszu będzie skuteczniejsze i przyniesie większą wartość dodaną, jeżeli w niniejszym rozporządzeniu określona zostanie ograniczona liczba obowiązkowych celów, które muszą być realizowane w programach opracowywanych przez każde państwo członkowskie, uwzględniających ich specyficzną sytuację i potrzeby. (36) W celu zwiększenia solidarności konieczne jest uwzględnienie w ramach Funduszu dodatkowego wsparcia – w postaci pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych ‑ na potrzeby reagowania w sytuacjach wyjątkowo dużego napływu migrantów w państwach członkowskich lub państwach trzecich lub w przypadku masowego napływu wysiedleńców, zgodnie z dyrektywą Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami[18]. (37) Niniejsze rozporządzenie powinno zapewniać kontynuowanie Europejskiej Sieci Migracyjnej, ustanowionej decyzją Rady 2008/381/WE z dnia 14 maja 2008 r. w sprawie ustanowienia Europejskiej Sieci Migracyjnej[19], oraz zapewniać pomoc finansową niezbędną dla jej działań zgodnie z jej celami i zadaniami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. (38) Należy zatem uchylić decyzję 2008/381/WE. (39) W świetle celu związanego z udzielaniem państwom członkowskim zachęt finansowych w postaci kwot ryczałtowych na potrzeby przesiedleń lub relokacji oraz ze względu na to, że stanowią one niewielką część faktycznych kosztów, należy przewidzieć w niniejszym rozporządzeniu pewne odstępstwa od zasad kwalifikowalności wydatków. (40) Aby uzupełnić lub zmienić przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące kwot ryczałtowych z tytułu przesiedleń i relokacji, definicji działań szczególnych oraz wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Szczególnie istotne jest, aby na etapie prac przygotowawczych Komisja przeprowadziła odpowiednie konsultacje, w tym konsultacje ze specjalistami. W procesie przygotowywania i sporządzania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie właściwych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (41) Aby zapewnić jednolite, skuteczne i terminowe stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[20]. (42) Finansowanie z budżetu Unii powinno być ukierunkowane na działania, w których interwencja Unii może przynieść dodatkową wartość w porównaniu z działaniami podejmowanymi przez same państwa członkowskie. Ponieważ Unia Europejska ma lepsze niż państwa członkowskie warunki do stworzenia ram dla realizacji solidarności unijnej w odniesieniu do zarządzania przepływami migracyjnymi, wsparcie finansowe zapewnione na mocy niniejszego rozporządzenia powinno przyczyniać się w szczególności do wzmacniania zdolności krajowych i unijnych w tym obszarze. (43) Do celów zarządzania i wdrażania Fundusz powinien stanowić część spójnych ram, na które składają się niniejsze rozporządzenie i rozporządzenie (UE) nr […/...] Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Funduszu Migracji i Azylu oraz instrumentu finansowego na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego[21]. (44) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie przyczynianie się do skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi w Unii w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości zgodnie ze wspólną polityką azylową, ochroną uzupełniającą, ochroną czasową i wspólną polityką imigracyjną, nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zaś działanie Unii zapewni lepsze jego osiągnięcie, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. (45) Należy uchylić decyzję nr 573/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 maja 2007 r. ustanawiającą Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców na lata 2008–2013[22]. (46) Należy uchylić decyzję nr 575/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 maja 2007 r. ustanawiającą Europejski Fundusz Powrotów Imigrantów na lata 2008–2013[23]. (47) Należy uchylić decyzję Rady 2007/435/WE z dnia 25 czerwca 2007 r. ustanawiającą Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich na lata 2007–2013[24]. (48) Zgodnie z art. 3 Protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Irlandia [nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i w związku z tym nie jest nim związana ani go nie stosuje/powiadomiła o swojej chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia]. (49) Zgodnie z art. 3 Protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo [nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i w związku z tym nie jest nim związane ani go nie stosuje/powiadomiło o swojej chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia]. (50) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i w związku z tym nie jest nim związana ani go nie stosuje, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Artykuł 1 Cel i zakres 1. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się Fundusz Migracji i Azylu (zwany dalej „Funduszem”) na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. 2. W niniejszym rozporządzeniu określa się: a) cele wsparcia finansowego i działania kwalifikowalne; b) ogólne ramy dla realizacji działań kwalifikowalnych; c) dostępne zasoby finansowe i ich podział; d) zasady i mechanizm ustanawiania wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń; e) cele, zadania i strukturę Europejskiej Sieci Migracyjnej. 3. W niniejszym rozporządzeniu przewiduje się stosowanie zasad określonych w rozporządzeniu (UE) nr …/... [rozporządzenie horyzontalne]. Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: a) „przesiedlenie” oznacza proces, zgodnie z którym obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy, których status został określony przez konwencję genewską z dnia 28 lipca 1951 r. i którzy uzyskali zezwolenie na pobyt jako uchodźcy w jednym z państw członkowskich, na wniosek Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) złożony w oparciu o potrzebę międzynarodowej ochrony danej osoby, są przemieszczani z państwa trzeciego do państwa członkowskiego, w którym zezwala im się osiedlić po nadaniu im jednego z następujących statusów: (i) statusu uchodźcy w rozumieniu art. 2 lit. d) dyrektywy 2004/83/WE; lub (ii) statusu oferującego na mocy prawa krajowego i unijnego korzyści podobne do tych, jakie wiążą się ze statusem uchodźcy; b) „relokacja” oznacza proces, zgodnie z którym osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) i b), przemieszczane są z państwa członkowskiego, które przyznało im międzynarodową ochronę, do innego państwa członkowskiego, w którym zostanie im przyznana równoważna ochrona, lub osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c), przemieszczane są z państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie ich wniosków do innego państwa członkowskiego, w którym zostaną rozpatrzone ich wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej; c) „obywatel państwa trzeciego” oznacza każdą osobę niebędącą obywatelem Unii w rozumieniu art. 20 ust. 1 Traktatu; d) „małoletni bez opieki” oznacza każdego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca w wieku poniżej 18 lat, który przybywa na terytorium państw członkowskich bez opieki osoby dorosłej, odpowiedzialnej za niego zgodnie z prawem lub z praktyką krajową danego państwa członkowskiego, i dopóki nie zostanie on skutecznie objęty opieką takiej osoby; obejmuje to również małoletniego, który zostaje pozostawiony bez opieki po wjeździe na terytorium państw członkowskich; e) „członkowie rodziny” oznaczają każdego zstępnego lub wstępnego, włącznie z dziećmi przysposobionymi, małżonkami, partnerami, którzy nie zawarli związku małżeńskiego i którzy znajdują się w należycie poświadczonym, stabilnym i długotrwałym związku lub w zarejestrowanym związku partnerskim, jeżeli ma to zastosowanie na mocy prawa krajowego odnośnego państwa członkowskiego; f) „sytuacja nadzwyczajna” oznacza sytuację spowodowaną: (i) znacznym lub nieproporcjonalnym napływem migrantów do co najmniej jednego państwa członkowskiego, charakteryzującym się przybyciem dużej liczby obywateli państw trzecich, co stanowi poważne i nagłe obciążenie dla infrastruktury przyjmowania i zatrzymywania, systemów azylowych oraz procedur w zakresie azylu w takim państwie, (ii) stosowaniem mechanizmów tymczasowej ochrony w rozumieniu dyrektywy 2001/55/WE, lub (iii) znacznym napływem migrantów do państw trzecich, w przypadku gdy uchodźcy są pozostawieni własnemu losowi z powodu takich wydarzeń, jak zmiany sytuacji politycznej lub konflikty. Artykuł 3 Cele 1. Celem ogólnym Funduszu jest przyczynianie się do skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi w Unii w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zgodnie ze wspólną polityką azylową, ochroną uzupełniającą, ochroną czasową i wspólną polityką imigracyjną. 2. W ramach tego celu ogólnego Fundusz przyczynia się do realizacji następujących celów szczegółowych: a) wzmocnienie i rozwinięcie wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym jego wymiaru zewnętrznego; Wskaźnikiem osiągnięcia tego celu jest między innymi stopień poprawy warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl, jakości procedur udzielania azylu, zbieżności odsetków uznanych wniosków azylowych w poszczególnych państwach członkowskich oraz wysiłków państw członkowskich w zakresie przesiedleń. b) wsparcie legalnej migracji do Unii zgodnie z gospodarczymi i społecznymi potrzebami państw członkowskich oraz promowanie skutecznej integracji obywateli państw trzecich, w tym osób ubiegających się o azyl i osób korzystających z ochrony międzynarodowej; Wskaźnikiem osiągnięcia tego celu jest między innymi stopień zwiększenia udziału obywateli państw trzecich w zatrudnieniu, edukacji i procesach demokratycznych. c) rozwijanie sprawiedliwych i skutecznych strategii powrotów w państwach członkowskich z naciskiem na zapewnienie stałego charakteru powrotu oraz skutecznej readmisji w krajach pochodzenia; Wskaźnikiem osiągnięcia tego celu jest między innymi liczba osób powracających. d) wzmocnienia solidarności i podziału odpowiedzialności pomiędzy państwami członkowskimi, szczególnie w odniesieniu do tych państw, których zjawisko przepływów migracyjnych i azylowych dotyczy w najwyższym stopniu. Wskaźnikiem osiągnięcia tego celu jest między innymi stopień zwiększenia wzajemnej pomocy między państwami członkowskim, w tym poprzez współpracę praktyczną i relokację. Artykuł 4 Grupy docelowe 1. Fundusz przyczynia się do finansowania działań ukierunkowanych na co najmniej jedną z poniższych kategorii osób: a) każdy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, którego status jest określony w konwencji genewskiej, a który uzyskał zezwolenie na pobyt jako uchodźca w jednym z państw członkowskich; b) każdy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec korzystający z jednej z form ochrony uzupełniającej w rozumieniu dyrektywy 2004/83/WE; c) każdy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, który złożył wniosek o objęcie jedną z form ochrony, o których mowa w lit. a) i b); d) każdy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec korzystający z ochrony czasowej w rozumieniu dyrektywy 2001/55/WE; e) każdy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, który jest przesiedlany lub został przesiedlony do państwa członkowskiego; f) każdy obywatel państwa trzeciego, który legalnie przebywa w państwie członkowskim lub jest w trakcie uzyskiwania zezwolenia na pobyt w państwie członkowskim; g) każdy obywatel państwa trzeciego przebywający na terytorium państwa trzeciego, który zamierza wyemigrować do Unii i zastosował się do konkretnych środków poprzedzających wyjazd lub spełnił warunki określone w prawie krajowym, w tym warunki dotyczące zdolności do integracji ze społeczeństwem danego państwa członkowskiego; h) każdy obywatel państwa trzeciego, który nie otrzymał jeszcze ostatecznej decyzji odmownej w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, pobyt stały lub przyznanie ochrony międzynarodowej w danym państwie członkowskim i który może zdecydować się na dobrowolny powrót, pod warunkiem że nie uzyskał nowego obywatelstwa i nie opuścił terytorium tego państwa członkowskiego; i) każdy obywatel państwa trzeciego, który jest uprawniony do przebywania lub pobytu lub korzysta z jakiejś formy ochrony międzynarodowej w rozumieniu dyrektywy 2004/83/WE lub ochrony czasowej w rozumieniu dyrektywy 2001/55/WE w danym państwie członkowskim i który zdecydował się na dobrowolny powrót, pod warunkiem że nie uzyskał nowego obywatelstwa i nie opuścił terytorium tego państwa członkowskiego; j) każdy obywatel państwa trzeciego, który nie spełnia warunków lub przestał spełniać warunki wjazdu do państwa członkowskiego lub pobytu w takim państwie. 2. W stosownych przypadkach i o ile zastosowanie mają te same warunki grupa docelowa obejmuje członków rodziny osób, o których mowa powyżej. ROZDZIAŁ II WSPÓLNY EUROPEJSKI SYSTEM AZYLOWY Artykuł 5 Systemy przyjmowania i azylu 1. W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. a) oraz w świetle zatwierdzonych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia (UE) nr .../... [rozporządzenie horyzontalne] Fundusz wspiera działania ukierunkowane na osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a)–e), i dotyczące w szczególności co najmniej jednego z poniższych zagadnień: a) zapewnienia pomocy materialnej, kształcenia, szkoleń, usług pomocniczych oraz opieki zdrowotnej i psychologicznej; b) zapewnienia pomocy społecznej, informacji lub pomocy przy dopełnianiu formalności administracyjnych lub prawnych oraz informacji lub doradztwa w sprawie możliwego wyniku procedury udzielania azylu, w tym również w sprawie takich aspektów, jak dobrowolny powrót; c) zapewnienia pomocy prawnej i językowej; d) zapewnienia specjalnej pomocy osobom wymagającym szczególnego traktowania, takim jak: małoletni, małoletni bez opieki, osoby niepełnosprawne, osoby starsze, kobiety w ciąży, rodzice samotnie wychowujący małoletnie dzieci, ofiary handlu ludźmi, osoby z poważnymi chorobami fizycznymi i umysłowymi lub pourazowymi zaburzeniami stresowymi oraz osoby, które zostały poddane torturom, ofiary zgwałcenia lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej; e) informowania społeczności lokalnych, a także szkolenia personelu organów lokalnych, które będą miały styczność z osobami przyjmowanymi; f) zapewnienia działań integracyjnych z listy zamieszczonej w art. 9 ust. 1, jeżeli wiąże się to z przyjmowaniem osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a)–e). 2. W nowych państwach członkowskich, które przystąpią do Unii z dniem 1 stycznia 2013 r., oraz w państwach członkowskich, w których występują określone braki strukturalne w dziedzinie infrastruktury lub usług służących zapewnieniu zakwaterowania, Fundusz może wspierać, oprócz działań kwalifikowalnych wymienionych w ust. 1, również działania mające na celu: a) ustanawianie, rozwijanie i udoskonalanie infrastruktury lub usług służących zapewnieniu zakwaterowania; b) tworzenie struktur administracyjnych, systemów i szkolenia personelu oraz odpowiednich organów sądowych w celu zapewnienia osobom ubiegającym się o azyl sprawnego dostępu do procedur udzielania azylu oraz skutecznych, wysokiej jakości procedur udzielania azylu. Artykuł 6 Zdolność państw członkowskich do opracowywania, monitorowania i oceny prowadzonej polityki azylowej W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. a) oraz w świetle zatwierdzonych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia UE nr .../... [rozporządzenie horyzontalne] do działań kwalifikowalnych należą w szczególności: a) działania zwiększające zdolność państw członkowskich do gromadzenia, analizowania i rozpowszechniania danych i statystyk dotyczących procedur udzielania azylu, zdolności przyjmowania oraz działań w zakresie przesiedlania i relokacji; b) działania bezpośrednio przyczyniające się do oceny polityki azylowej, takie jak: krajowe oceny skutków, badania prowadzone wśród grup docelowych, opracowywanie wskaźników i analiza porównawcza. Artykuł 7 Przesiedlanie i relokacja W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. a)–d) oraz w świetle zatwierdzonych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia UE nr .../... [rozporządzenie horyzontalne] Fundusz wspiera w szczególności następujące działania związane z przesiedlaniem osób, o których mowa w art. 4 lit. e), lub relokacją osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a), b) i c): a) ustanawianie i opracowywanie krajowych programów dotyczących przesiedlania i relokacji; b) ustanawianie odpowiedniej infrastruktury i usług w celu zapewnienia sprawnej i efektywnej realizacji działań w zakresie przesiedlania i relokacji; c) tworzenie struktur, systemów i szkolenia personelu w celu prowadzenia misji w państwach trzecich lub innych państwach członkowskich, przeprowadzania rozmów, badań medycznych i badań bezpieczeństwa; d) rozpatrywanie potencjalnych spraw dotyczących przesiedlenia lub relokacji przez właściwe organy państw członkowskich z zastosowaniem takich działań, jak: prowadzenie misji w państwach trzecich lub innych państwach członkowskich, przeprowadzanie rozmów, badania medyczne i badania bezpieczeństwa; e) ocena zdrowotna i leczenie przed wyjazdem, zaopatrzenie przed wyjazdem, środki informacyjne przed wyjazdem, organizacja podróży, w tym zapewnienie usług medycznego personelu towarzyszącego; f) informacje i pomoc po przyjeździe, w tym usługi tłumaczenia ustnego; g) wzmacnianie infrastruktury i usług w państwach wyznaczonych do realizacji regionalnych programów ochrony. ROZDZIAŁ III INTEGRACJA OBYWATELI PAŃSTW TRZECICH I LEGALNA MIGRACJA Artykuł 8 Środki w zakresie imigracji i poprzedzające wyjazd W celu ułatwienia legalnej migracji do Unii i lepszego przygotowania osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. g), do integracji ze społeczeństwem przyjmującym w ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. b) oraz w świetle zatwierdzonych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia UE nr .../... [rozporządzenie horyzontalne] działania kwalifikowalne w kraju pochodzenia obejmują w szczególności następujące działania: a) pakiety informacyjne i kampanie na rzecz zwiększania świadomości społecznej, w tym za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych i stron internetowych przyjaznych dla użytkowników; b) ocena umiejętności i kwalifikacji oraz zwiększanie przejrzystości i równoważności umiejętności i kwalifikacji w krajach pochodzenia; c) szkolenia zawodowe; d) kursy kształtujące świadomość obywatelską oraz nauczanie języka. Artykuł 9 Środki w zakresie integracji na poziomie lokalnym i regionalnym 1. W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. b) działania kwalifikowalne odbywają się w ramach spójnych strategii, wdrażanych przez organizacje pozarządowe bądź organy lokalne lub regionalne i zaprojektowanych specjalnie na potrzeby integracji – odpowiednio na poziomie lokalnym lub regionalnym – osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a)–g). W tym kontekście działania kwalifikowalne obejmują w szczególności następujące działania: a) tworzenie i rozwijanie takich strategii integracji, w tym analiza potrzeb, udoskonalanie wskaźników i ocena; b) doradztwo i pomoc w takich obszarach, jak: zakwaterowanie, środki utrzymania, poradnictwo społeczne i prawne, opieka medyczna, psychologiczna i socjalna, opieka nad dziećmi; c) działania wprowadzające obywateli państw trzecich w społeczeństwo przyjmujące oraz działania umożliwiające tym osobom dostosowanie się do tego społeczeństwa, uzyskanie informacji o swoich prawach i obowiązkach, uczestniczenie w życiu społecznym i kulturalnym oraz uznanie wartości zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej; d) środki ukierunkowane na kształcenie, w tym szkolenie językowe i działania wstępne mające na celu ułatwienie dostępu do rynku pracy; e) działania zmierzające do wspierania usamodzielnienia się i samowystarczalności obywateli państw trzecich; f) działania wspierające autentyczne kontakty i konstruktywny dialog między obywatelami państw trzecich a przyjmującym ich społeczeństwem oraz działania mające na celu zwiększenie akceptacji przez społeczeństwo przyjmujące, w tym poprzez zaangażowanie mediów; g) działania wspierające zarówno równy dostęp obywateli państw trzecich do usług publicznych i prywatnych, jak i ich równe traktowanie w kontekście tych usług, w tym dostosowanie tych usług do obsługi obywateli państw trzecich; h) budowanie zdolności organizacji wdrażających, w tym wymiana doświadczeń i dobrych praktyk oraz tworzenie sieci kontaktów. 2. W działaniach, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się szczególne potrzeby różnych kategorii obywateli państw trzecich i członków ich rodzin, w tym osób przybywających do danego państwa lub przebywających w nim dla celów zatrudnienia, samozatrudnienia i łączenia rodzin, osób korzystających z ochrony międzynarodowej, osób ubiegających się o azyl, osób przesiedlonych lub relokowanych oraz grup migrantów wymagających szczególnego traktowania, w szczególności małoletnich, małoletnich bez opieki, osób niepełnosprawnych, osób starszych, kobiet w ciąży, rodziców samotnie wychowujących małoletnie dzieci, ofiar handlu ludźmi oraz osób, które zostały poddane torturom, ofiar zgwałcenia lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej. 3. W stosownych przypadkach działania, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować obywateli państwa członkowskiego, którzy mają migracyjne korzenie, co oznacza że co najmniej jeden z rodziców (tj. matka lub ojciec) jest obywatelem państwa trzeciego; 4. Na potrzeby programowania i realizowania działań, o których mowa w ust. 1, partnerstwo, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne], obejmuje organy wyznaczone przez państwa członkowskie do celów zarządzania interwencjami podejmowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Artykuł 10 Środki służące budowaniu zdolności W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. b) oraz w świetle zatwierdzonych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne] działania kwalifikowalne obejmują w szczególności: a) tworzenie strategii służących promowaniu legalnej migracji w celu ułatwienia opracowywania i wdrażania elastycznych procedur przyjmowania, m.in. przez wspieranie współpracy między agencjami pośrednictwa pracy i służbami zatrudnienia z państw członkowskich i państw trzecich, a także wspieranie państw członkowskich we wdrażaniu prawa Unii w dziedzinie migracji, w procesach konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami oraz doradztwa prowadzonego przez ekspertów lub wymiany informacji w zakresie rozwiązań ukierunkowanych na poszczególne narodowości lub kategorie obywateli państw trzecich w odniesieniu do potrzeb rynków pracy; b) wzmacnianie zdolności państw członkowskich do opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceniania prowadzonych strategii imigracyjnych, polityki i środków na wszystkich poziomach i we wszystkich departamentach administracji, w szczególności zwiększenie ich zdolności do gromadzenia, analizowania i rozpowszechniania danych i statystyk dotyczących procedur i przepływów migracyjnych, zezwoleń na pobyt i tworzenia narzędzi służących monitorowaniu, systemów oceny, wskaźników i analizy porównawczej na potrzeby pomiaru osiągnięć uzyskiwanych w ramach tych strategii; c) zwiększanie zdolności międzykulturowych organizacji wdrażających, które świadczą usługi publiczne i prywatne, w tym instytucji oświatowych, oraz promowanie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk, współpracy i tworzenia sieci kontaktów; d) tworzenie trwałych struktur organizacyjnych na potrzeby zarządzania integracją i różnorodnością, w szczególności przez współpracę między różnymi zainteresowanymi stronami, która umożliwia urzędnikom na różnych poziomach administracji krajowej szybkie zdobycie informacji o doświadczeniach i najlepszych praktykach z innych państw oraz, w miarę możliwości, łączenie zasobów; e) przyczynianie się do dynamicznego, dwutorowego procesu wzajemnego oddziaływania leżącego u podstaw strategii integracji poprzez tworzenie platform konsultacji dla obywateli państw trzecich i wymiany informacji między zainteresowanymi stronami oraz platform dialogu międzykulturowego i międzywyznaniowego pomiędzy społecznościami obywateli państw trzecich lub pomiędzy tymi społecznościami a społeczeństwem przyjmującym, lub między tymi społecznościami a organami określającymi politykę i podejmującymi decyzje. ROZDZIAŁ IV POWROTY Artykuł 11 Środki towarzyszące procedurom powrotu W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. c) oraz w świetle uzgodnionych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne] Fundusz wspiera działania ukierunkowane na osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. h)–j), i dotyczące w szczególności co najmniej jednego z poniższych zagadnień: a) tworzenia i udoskonalania infrastruktury lub usług służących zapewnieniu zakwaterowania oraz warunków przyjmowania lub zatrzymywania; b) tworzenia struktur administracyjnych, systemów i szkolenia personelu w celu zapewnienia sprawnych procedur powrotu; c) zapewnienia pomocy materialnej oraz opieki zdrowotnej i psychologicznej; d) zapewnienia pomocy społecznej, informacji lub pomocy przy dopełnianiu formalności administracyjnych lub prawnych oraz informacji lub doradztwa; e) zapewnienia pomocy prawnej i językowej; f) specjalnej pomocy osobom wymagającym szczególnego traktowania, takim jak: małoletni, małoletni bez opieki, osoby niepełnosprawne, osoby starsze, kobiety w ciąży, rodzice samotnie wychowujący małoletnie dzieci, ofiary handlu ludźmi oraz osoby, które zostały poddane torturom, ofiary zgwałcenia lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej. Artykuł 12 Środki w zakresie powrotów W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. c) oraz w świetle uzgodnionych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne] Fundusz wspiera działania ukierunkowane na osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. h)–j), i dotyczące w szczególności co najmniej jednego z poniższych zagadnień: a) współpracy z organami konsularnymi i służbami imigracyjnymi państw trzecich w celu uzyskiwania dokumentów podróży, ułatwiania repatriacji i zapewniania readmisji; b) środków w zakresie wspomaganych powrotów dobrowolnych, w tym badań lekarskich i pomocy medycznej, organizacji podróży, wkładu finansowego, doradztwa przed powrotem i po nim oraz wsparcia; c) środków mających na celu rozpoczęcie procesu reintegracji osoby powracającej poprzez jej osobisty rozwój, takich jak: zachęty finansowe, szkolenia, pomoc w znalezieniu stażu i zatrudnienia oraz wsparcie na rozpoczęcie działalności gospodarczej; d) placówek i usług w państwach trzecich, zapewniających odpowiednie zakwaterowanie tymczasowe i przyjęcie po przyjeździe; e) specjalnej pomocy osobom wymagającym szczególnego traktowania, takim jak: małoletni, małoletni bez opieki, osoby niepełnosprawne, osoby starsze, kobiety w ciąży, rodzice samotnie wychowujący małoletnie dzieci, ofiary handlu ludźmi oraz osoby, które zostały poddane torturom, ofiary zgwałcenia lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej. Artykuł 13 Środki służące współpracy praktycznej i budowaniu zdolności W ramach celu szczegółowego zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 lit. c) oraz w świetle uzgodnionych wniosków z dialogu politycznego zawartych w art. 13 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne] działania kwalifikowalne obejmują w szczególności: a) działania mające na celu promowanie i wzmacnianie współpracy operacyjnej między służbami państw członkowskich ds. powrotów, w tym współpracy z organami konsularnymi i służbami imigracyjnymi państw trzecich; b) działania mające na celu wspieranie współpracy między służbami państw członkowskich i państw trzecich ds. powrotów, w tym środki służące wzmacnianiu zdolności państw trzecich do przeprowadzania takich działań w zakresie readmisji i reintegracji w ramach umów o readmisji; c) działania wzmacniające zdolność do opracowywania skutecznej i trwałej polityki w zakresie powrotów, w szczególności przez wymianę informacji na temat sytuacji w krajach powrotu, wymianę najlepszych praktyk i doświadczeń oraz łączenie zasobów między państwami członkowskimi; d) działania zwiększające zdolność do gromadzenia, analizowania i rozpowszechniania danych i statystyk dotyczących procedur i środków w zakresie powrotów, zdolności do przyjmowania i zatrzymywania, powrotów przymusowych i dobrowolnych, monitorowania i reintegracji; e) działania bezpośrednio przyczyniające się do oceny polityki w zakresie powrotów, takie jak: krajowe oceny skutków, badania prowadzone wśród grup docelowych, opracowywanie wskaźników i analiza porównawcza. ROZDZIAŁ V RAMY FINANSOWANIA I RAMY WDRAŻANIA Artykuł 14 Zasoby ogólne i wdrażanie 1. Zasoby ogólne przeznaczone na wdrażanie niniejszego rozporządzenia wynoszą 3 869 mln EUR. 2. Władza budżetowa zatwierdza kwotę rocznych środków dla Funduszu w granicach określonych ramami finansowymi. 3. Zasoby ogólne wdraża się poprzez: a) programy krajowe, zgodnie z art. 20; b) działania Unii, zgodnie z art. 21; c) pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, zgodnie z art. 22; d) Europejską Sieć Migracyjną, zgodnie z art. 23; e) pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, zgodnie z art. 24. 4. Dostępne na mocy niniejszego rozporządzenia zasoby ogólne wdraża się w ramach zarządzania dzielonego zgodnie z [art. 55 ust. 1 lit. b) nowego rozporządzenia finansowego][25], z wyjątkiem działań Unii, o których mowa w art. 21, pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych, o której mowa w art. 22, Europejskiej Sieci Migracyjnej, o której mowa w art. 23, oraz pomocy technicznej, o której mowa w art. 24. 5. Zasoby ogólne wykorzystuje się orientacyjnie w następujący sposób: a) 3 232 mln EUR na programy krajowe państw członkowskich; b) 637 mln EUR na działania Unii, pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, Europejską Sieć Migracyjną i pomoc techniczną Komisji. Artykuł 15 Zasoby na działania kwalifikowalne w państwach członkowskich 1. Kwotę 3 232 mln EUR przydziela się państwom członkowskim orientacyjnie w następujący sposób: a) 2 372 mln EUR, jak wskazano w załączniku I; b) 700 mln EUR w oparciu o mechanizm podziału na działania szczególne, o których mowa w art. 16, na unijny program przesiedleń, o którym mowa w art. 17, i na relokację, o której mowa w art. 18; c) 160 mln EUR w ramach przeglądu śródokresowego i w okresie począwszy od roku budżetowego 2018, aby uwzględnić ważne zmiany w przepływach migracyjnych lub odpowiedzieć na szczególne potrzeby określone przez Komisję, o których mowa w art. 19. 2. Kwotę, o której mowa w ust. 1 lit. b), przeznacza się na wsparcie: a) działań szczególnych wymienionych w załączniku II, b) przesiedlenia osób, o których mowa w art. 4 lit. e), lub relokacji osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a), b) i c). Artykuł 16 Zasoby na działania szczególne 1. Państwa członkowskie mogą otrzymać dodatkową kwotę, o której mowa w art. 15 ust. 2 lit. a), pod warunkiem że jest ona odpowiednio wskazana w programie i zostanie wykorzystana na realizację działań szczególnych. Te działania szczególne są wymienione w załączniku II. 2. Aby uwzględnić nowe zmiany w zakresie polityki, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 26 w celu zmiany załącznika II w kontekście przeglądu śródokresowego. Na podstawie zmienionego wykazu działań szczególnych państwa członkowskie mogą otrzymać kwotę dodatkową zgodnie z ust. 1, w zależności od dostępności zasobów. 3. Kwoty dodatkowe, o których mowa w ust. 1 i 2, przydziela się państwom członkowskim na mocy indywidualnych decyzji w sprawie finansowania zatwierdzających lub zmieniających ich program krajowy w kontekście przeglądu śródokresowego, zgodnie z procedurą określoną w art. 14 i 15 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. Kwoty te wykorzystuje się wyłącznie na realizację działań szczególnych. Artykuł 17 Zasoby na unijny program przesiedleń 1. Oprócz przydziału obliczonego zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. a) państwa członkowskie co dwa lata otrzymują kwotę dodatkową zgodnie z art. 15 ust. 2 lit. b) w oparciu o kwotę ryczałtową w wysokości 6 000 EUR na każdą przesiedloną osobę. 2. Kwotę ryczałtową, o której mowa w ust. 1, zwiększa się do 10 000 EUR na każdą przesiedloną osobę zgodnie ze wspólnymi priorytetami unijnymi w zakresie przesiedleń ustanowionymi zgodnie z ust. 3 i 4 oraz wymienionymi w załączniku III. 3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 26 w celu określenia co dwa lata wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń w oparciu o poniższe kategorie ogólne: – osoby z państwa lub regionu wyznaczonego do realizacji regionalnego programu ochrony; – osoby z państwa lub regionu określonego w prognozach UNHCR dotyczących przesiedleń i w przypadku, gdy wspólne działania Unii miałyby znaczący wpływ na zaspokojenie potrzeb w zakresie ochrony; – osoby należące do kategorii szczególnej objętej kryteriami UNHCR w zakresie przesiedleń. 4. Poniższe grupy uchodźców wymagające szczególnego traktowania w każdym przypadku uwzględnia się we wspólnych priorytetach unijnych w zakresie przesiedleń i kwalifikuje do kwoty ryczałtowej określonej w ust. 2: – kobiety i dzieci narażone na ryzyko, – małoletni bez opieki, – osoby wymagające opieki medycznej, którą można zapewnić wyłącznie w drodze przesiedlenia, – osoby potrzebujące natychmiastowego lub pilnego przesiedlenia z powodów prawnych oraz wymagające ochrony fizycznej. 5. W przypadku, gdy państwo członkowskie przesiedla osobę należącą do więcej niż jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1 i 2, otrzymuje ono kwotę ryczałtową na daną osobę tylko jeden raz. 6. Komisja określa, w drodze aktów wykonawczych, harmonogram i inne warunki wdrożenia związane z mechanizmem przydziału zasobów na rzecz unijnego programu przesiedleń zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 27 ust. 2. 7. Kwoty dodatkowe, o których mowa w ust. 1, przydziela się państwom członkowskim co dwa lata: za pierwszym razem na mocy indywidualnej decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej ich program krajowy zgodnie z procedurą określoną w art. 14 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne], a następnie na mocy decyzji w sprawie finansowania, która ma zostać załączona do decyzji zatwierdzających ich program krajowy. Wspomnianych kwot nie można przenosić na inne działania w ramach programu krajowego. 8. W celu skutecznej realizacji celów unijnego programu przesiedleń i w granicach dostępnych zasobów Komisja jest uprawniona do przyjęcia w stosownych przypadkach aktów delegowanych zgodnie z art. 26 w celu dostosowania kwot ryczałtowych, o których mowa w ust. 1 i 2. Artykuł 18 Zasoby na relokację 1. Oprócz przydziału obliczonego zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. a) państwa członkowskie otrzymują w stosownych przypadkach kwotę dodatkową, jak określono w art. 15 ust. 2 lit. b), w oparciu o kwotę ryczałtową w wysokości 6 000 EUR na każdą osobę relokowaną z innego państwa członkowskiego. 2. Komisja określa harmonogram i inne warunki wdrożenia związane z mechanizmem przydziału zasobów na relokację zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 26 ust. 2. 3. Kwoty dodatkowe, o których mowa w ust. 1, przydziela się państwom członkowskim regularnie: za pierwszym razem na mocy indywidualnych decyzji w sprawie finansowania zatwierdzających ich program krajowy zgodnie z procedurą określoną w art. 14 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne], a następnie na mocy decyzji w sprawie finansowania, która ma zostać załączona do decyzji zatwierdzającej ich program krajowy. Wspomnianych kwot nie można przenosić na inne działania w ramach programu krajowego. 4. W celu skutecznej realizacji celów solidarności i podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi oraz w granicach dostępnych zasobów Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 26 w celu dostosowania kwoty ryczałtowej, o której mowa w ust. 1. Artykuł 19 Zasoby w ramach przeglądu śródokresowego 1. W celu przydzielenia kwoty wskazanej w art. 15 ust. 1 lit. c) Komisja do dnia 31 maja 2017 r. ocenia potrzeby państw członkowskich w odniesieniu do ich systemów azylu i przyjmowania, ich sytuacji pod względem przepływów migracyjnych w latach 2014–2016 oraz przewidywanego rozwoju sytuacji. Komisja w swojej ocenie wykorzystuje między innymi informacje uzyskane od Eurostatu, Europejskiej Sieci Migracyjnej i EASO oraz analizę ryzyka sporządzoną przez agencję Frontex. Na podstawie tej analizy Komisja określa poziom szczególnych potrzeb w odniesieniu do systemów azylu i przyjmowania oraz w odniesieniu do napływu migrantów w państwach członkowskich poprzez agregowanie następujących współczynników: a) systemy azylu i przyjmowania: (i) współczynnik 1 dla braku szczególnych potrzeb (ii) współczynnik 1,5 dla umiarkowanych szczególnych potrzeb (iii) współczynnik 3 dla poważnych szczególnych potrzeb b) napływ migrantów: (i) współczynnik 1 dla braku szczególnego napływu (ii) współczynnik 1,5 dla umiarkowanego szczególnego napływu (iii) współczynnik 3 dla poważnego szczególnego napływu 2. Według tego wzoru Komisja określa, w drodze aktów wykonawczych, państwa członkowskie, które otrzymają kwotę dodatkową, i opracowuje macierz przydziału dostępnych zasobów między te państwa członkowskie zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 27 ust. 3. Artykuł 20 Programy krajowe 1. W ramach programów, które zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne] podlegają badaniu i zatwierdzaniu, państwa członkowskie realizują w szczególności następujące cele: a) wspieranie tworzenia wspólnego europejskiego systemu azylowego poprzez zapewnienie skutecznego i jednolitego stosowania unijnego dorobku prawnego w dziedzinie azylu; b) wspieranie tworzenia i rozwijania unijnego programu przesiedleń poprzez oferowanie trwałych rozwiązań uchodźcom, którzy utknęli w państwach trzecich, w szczególności zgodnie ze wspólnymi priorytetami unijnymi w zakresie przesiedleń; c) opracowywanie i rozwijanie na poziomie lokalnym/regionalnym strategii integracji obejmujących różne aspekty przebiegającego dwukierunkowo, dynamicznego procesu, zaspokajających szczególne potrzeby różnych kategorii migrantów i prowadzących do powstawania skutecznych partnerstw między wszystkimi zainteresowanymi stronami; d) opracowywanie programu wspomaganych powrotów dobrowolnych obejmującego element reintegracji. 2. Państwa członkowskie zapewniają zgodność wszystkich działań objętych wsparciem w ramach przedmiotowego Funduszu z unijnym dorobkiem prawnym w dziedzinie azylu i imigracji, nawet jeśli nie są one związane odpowiednimi środkami ani ich nie stosują. Artykuł 21 Działania Unii 1. Z inicjatywy Komisji można wykorzystywać Fundusz do finansowania działań transnarodowych lub działań o szczególnym znaczeniu dla Unii dotyczących celów ogólnych i szczegółowych, o których mowa w art. 3. 2. Aby kwalifikować się do finansowania, działania Unii muszą w szczególności służyć realizacji takich celów jak: a) zacieśnianie współpracy z Unią przy wdrażaniu prawa Unii i dobrych praktyk w dziedzinie azylu, w tym przesiedlania i relokacji, legalnej migracji, z uwzględnieniem integracji obywateli państw trzecich i powrotów; b) tworzenie transnarodowych sieci współpracy oraz projektów pilotażowych, w tym projektów innowacyjnych, opartych na ponadnarodowych partnerstwach podmiotów znajdujących się w co najmniej dwóch państwach członkowskich, mających za zadanie wspieranie innowacji, ułatwianie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk; c) badania dotyczące możliwych nowych form współpracy Unii w dziedzinie azylu, imigracji, integracji i powrotów oraz odnośnego prawa unijnego, rozpowszechniania i wymiany informacji na temat najlepszych praktyk oraz wszelkich innych aspektów polityki w zakresie azylu, imigracji, integracji i powrotów, z uwzględnieniem komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów polityki Unii; d) opracowywanie i stosowanie przez państwa członkowskie wspólnych narzędzi, metod i wskaźników statystycznych do celów pomiaru rozwoju polityki azylowej oraz polityki w dziedzinie legalnej migracji, integracji i powrotów; e) przygotowywanie, monitorowanie, wsparcie administracyjne i techniczne, rozwój mechanizmu oceny, wymaganego do wdrażania polityki w obszarze azylu i imigracji; f) współpraca z państwami trzecimi, w szczególności w ramach wdrażania umów o readmisji, partnerstw na rzecz mobilności i regionalnych programów ochrony. 3. Realizacja działań, o których mowa w niniejszym artykule, odbywa się zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. Artykuł 22 Pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych 1. Fundusz zapewnia pomoc finansową w celu zaspokojenia pilnych i szczególnych potrzeb w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej. 2. Realizacja pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych odbywa się zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. Artykuł 23 Europejska Sieć Migracyjna 1. Fundusz wspiera Europejską Sieć Migracyjną i zapewnia pomoc finansową niezbędną dla jej działalności i przyszłego rozwoju. 2. Cele Europejskiej Sieci Migracyjnej są następujące: a) pełnienie funkcji unijnego komitetu doradczego ds. migracji i azylu poprzez wspólne koordynowanie działań i współpracę zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnymi z przedstawicielami państw członkowskich, środowiska akademickiego, społeczeństwa obywatelskiego, ośrodków analitycznych i innych podmiotów unijnych/międzynarodowych; b) zaspokajanie zapotrzebowania instytucji unijnych i państw członkowskich na informacje o migracji i azylu poprzez dostarczanie aktualnych, obiektywnych, wiarygodnych i porównywalnych informacji na temat migracji i azylu, które pomogą kształtować politykę Unii Europejskiej w tych dziedzinach; c) dostarczanie ogółowi społeczeństwa informacji, o których mowa w lit. b). 3. Aby osiągnąć swoje cele, Europejska Sieć Migracyjna: a) gromadzi i wymienia aktualne, obiektywne, wiarygodne i porównywalne dane i informacje z wielu różnych źródeł między innymi na posiedzeniach, za pośrednictwem środków elektronicznych, przez powszechnie wykonywane badania i ankiety ad hoc; b) analizuje dane i informacje, o których mowa w lit. a), zwiększając przy tym ich porównywalność, i przedstawia wyniki w przystępnej postaci szczególnie dla decydentów; c) przygotowuje i publikuje okresowe sprawozdania na temat sytuacji migracyjnej i azylowej w Unii i państwach członkowskich; d) poprzez dostarczanie opracowanych przez siebie informacji służy społeczeństwu jako źródło obiektywnych, bezstronnych informacji na temat migracji i azylu. 4. Europejska Sieć Migracyjna, EASO i agencja Frontex dopilnowują, aby prowadzone przez nich działania były spójne i skoordynowane. 5. Europejska Sieć Migracyjna składa się z: a) Komisji, która koordynuje prace Europejskiej Sieci Migracyjnej i w szczególności zapewnia odpowiednie przełożenie priorytetów politycznych Unii w dziedzinie migracji i azylu na prace Sieci; b) komitetu kierowniczego, który udziela wskazówek politycznych i zatwierdza działania Europejskiej Sieci Migracyjnej, złożonego z przedstawiciela Komisji oraz ekspertów z państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego i innych odpowiednich podmiotów; c) krajowych punktów kontaktowych wyznaczanych przez państwa członkowskie, z których każdy składa się z co najmniej trzech ekspertów, którzy dysponują wspólnie odpowiednią wiedzą fachową na temat azylu i migracji, w tym kształtowania polityki, prawa, badań i statystyki, oraz którzy koordynują i zapewniają krajowy wkład w działania, o których mowa w art. 19 ust. 1, w celu uzyskania wkładu wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron; d) innych odpowiednich podmiotów na poziomie krajowym i unijnym w dziedzinie migracji i azylu. 6. Komisja ustanawia, w drodze aktów wykonawczych, szczegółowe zasady funkcjonowania Europejskiej Sieci Migracyjnej, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 27 ust. 2. 7. Kwotę udostępnianą Europejskiej Sieci Migracyjnej w ramach rocznych środków Funduszu i program pracy określający priorytety jej działania przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 27 ust. 3, oraz w miarę możliwości w połączeniu z programem prac dotyczącym działań Unii i pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych. 8. Pomoc finansowa przewidziana na działania Europejskiej Sieci Migracyjnej przyjmuje w stosownych przypadkach formę dotacji dla krajowych punktów kontaktowych oraz zamówień publicznych, zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Artykuł 24 Pomoc techniczna 1. Z inicjatywy Komisji lub w jej imieniu na pomoc techniczną wykorzystuje się rocznie do 2,5 mln EUR ze środków Funduszu zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. 2. Z inicjatywy państwa członkowskiego w ramach Funduszu przeznacza się do 5 % całkowitej kwoty przydzielonej danemu państwu członkowskiemu na pomoc techniczną w ramach programu krajowego zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. ROZDZIAŁ VI PRZEPISY KOŃCOWE Artykuł 25 Przepisy szczegółowe dotyczące kwot ryczałtowych z tytułu przesiedleń i relokacji Na zasadzie odstępstwa od zasad kwalifikowalności wydatków określonych w art. 18 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne], szczególnie w odniesieniu do kwot ryczałtowych i stawek zryczałtowanych, kwoty ryczałtowe przydzielane państwom członkowskim z tytułu przesiedlenia lub relokacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem: – są wyłączone z obowiązku oparcia na danych statystycznych lub historycznych; oraz – są przyznawane pod warunkiem, że osoba, z tytułu której przydziela się kwotę ryczałtową, została skutecznie przesiedlona lub relokowana zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Artykuł 26 Wykonywanie przekazanych uprawnień 1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule. 2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, powierza się Komisji na okres siedmiu lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu. 3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w niniejszym rozporządzeniu, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych. 4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. 5. Akt delegowany przyjęty na podstawie niniejszego rozporządzenia wchodzi w życie, o ile Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. Artykuł 27 Procedura komitetowa 1. Komisję wspiera Wspólny Komitet ds. Azylu, Migracji i Bezpieczeństwa, ustanowiony na mocy art. 55 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie horyzontalne]. 2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. Artykuł 28 Przegląd Na podstawie wniosku Komisji Parlament Europejski i Rada dokonają przeglądu niniejszego rozporządzenia najpóźniej do dnia 30 czerwca 2020 r. Artykuł 29 Zastosowanie rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenia horyzontalnego] Do przedmiotowego Funduszu mają zastosowanie przepisy [rozporządzenia (UE) nr …/…]. Artykuł 30 Uchylenie Następujące decyzje tracą moc ze skutkiem od 1 stycznia 2014 r.: a) decyzja nr 573/2007/WE; b) decyzja nr 575/2007/WE; c) decyzja 2007/435/WE; d) decyzja 2008/381/WE. Artykuł 31 Przepisy przejściowe 1. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na kontynuację ani modyfikację, w tym całkowite lub częściowe anulowanie, odnośnych projektów i rocznych programów aż do ich zamknięcia, pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie decyzji nr 573/2007/WE, 575/2007/WE i 2007/435/WE ani żadnych innych aktów prawnych mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na kontynuację ani modyfikację, w tym całkowite lub częściowe anulowanie, wsparcia finansowego zatwierdzonego przez Komisję na podstawie decyzji 2008/381/WE ani żadnych innych aktów prawnych mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. 2. Przyjmując decyzje w sprawie współfinansowania na mocy niniejszego rozporządzenia, Komisja uwzględnia środki przyjęte na podstawie decyzji nr 573/2007/WE, 575/2007/WE, 2007/435/WE i 2008/381/WE przed [data publikacji w Dzienniku Urzędowym], mające skutki finansowe w okresie objętym współfinansowaniem. 3. Sumy przeznaczone na współfinansowanie, zatwierdzone przez Komisję między dniem 1 stycznia 2011 r. a dniem 31 grudnia 2013 r., w odniesieniu do których nie przesłano Komisji w terminie wyznaczonym na złożenie sprawozdania końcowego dokumentów wymaganych do zamknięcia działań, są przez nią automatycznie umarzane do dnia 31 grudnia 2017 r., co skutkuje koniecznością zwrotu nienależnie wypłaconych kwot. 4. Kwoty dotyczące działań zawieszonych ze względu na postępowania prawne lub odwołania administracyjne o skutku zawieszającym nie są uwzględniane przy obliczaniu kwoty podlegającej automatycznemu umorzeniu. Artykuł 32 Wejście w życie i stosowanie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami. Sporządzono w Brukseli dnia [...] r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodniczący Przewodniczący ZAŁĄCZNIK I Orientacyjny wieloletni podział na poszczególne państwa członkowskie na lata 2014-2020 ZAŁĄCZNIK II Wykaz działań szczególnych zgodnie z art. 16 (1) Tworzenie i rozwijanie w Unii ośrodków tranzytu i rozpatrywania wniosków uchodźców, w szczególności w celu wspierania działań w zakresie przesiedleń we współpracy z UNHCR (2) Nowe rozwiązania, we współpracy z UNHCR, w zakresie dostępu do procedur udzielania azylu, ukierunkowane na główne kraje tranzytu, takie jak programy ochrony dla określonych grup lub pewne procedury w zakresie rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu (3) Wspólne inicjatywy państw członkowskich w dziedzinie integracji, takie jak analizy porównawcze, wzajemne oceny lub badanie modułów europejskich, na przykład dotyczące nauki języka lub organizowania programów wprowadzających (4) Wspólne inicjatywy mające na celu określenie i wdrożenie nowych rodzajów podejścia w odniesieniu do procedur przy pierwszym kontakcie i standardów ochrony w przypadku małoletnich bez opieki (5) Działania dotyczące łączonych powrotów, w tym wspólne działania w zakresie wdrażania unijnych umów o readmisji (6) Wspólne projekty reintegracji w krajach pochodzenia mające na celu doprowadzenie do trwałych powrotów, a także wspólne działania zwiększające zdolność państw trzecich do wdrażania unijnych umów o readmisji (7) Wspólne inicjatywy mające na celu przywracanie jedności rodziny i reintegrację małoletnich bez opieki w ich krajach pochodzenia (8) Tworzenie wspólnych ośrodków ds. migracji w państwach trzecich, a także wspólnych projektów służących promowaniu współpracy między agencjami pośrednictwa pracy i służbami zatrudnienia w państwach członkowskich i państwach trzecich ZAŁĄCZNIK III Wykaz wspólnych priorytetów unijnych w zakresie przesiedleń na lata 2014–2015 (1) Regionalny program ochrony w Europie Wschodniej (Białoruś, Mołdawia, Ukraina) (2) Regionalny program ochrony w Rogu Afryki (Dżibuti, Kenia, Jemen) (3) Regionalny program ochrony w Afryce Północnej (Egipt, Libia, Tunezja) (4) Uchodźcy w regionie Afryki Wschodniej/Wielkich Jezior (5) Uchodźcy iraccy w Syrii, Libanie i Jordanii (6) Uchodźcy iraccy w Turcji OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI 1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy 1.2. Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa 1.3. Charakter wniosku/inicjatywy 1.4. Cel/cele 1.5. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 1.6. Czas trwania działania i jego wpływu finansowego 1.7. Przewidywany(-e) tryb(-y) zarządzania 2. ŚRODKI ZARZĄDZANIA 2.1. Zasady nadzoru i sprawozdawczości 2.2. System zarządzania i kontroli 2.3. Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 3. SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 3.1. Dział(y) wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 3.2. Szacunkowy wpływ na wydatki 3.2.1. Synteza szacunkowego wpływu na wydatki 3.2.2. Szacunkowy wpływ na środki operacyjne 3.2.3. Szacunkowy wpływ na środki administracyjne 3.2.4. Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 3.2.5. Udział osób trzecich w finansowaniu 3.3. Szacunkowy wpływ na dochody OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI 1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy Komunikat „Budowanie otwartej i bezpiecznej Europy: budżet spraw wewnętrznych na lata 2014–2020”; Wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego ogólne przepisy dotyczące Funduszu Migracji i Azylu oraz instrumentu finansowego na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego; Wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Fundusz Migracji i Azylu. 1.2. Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa[26] Obecnie dział 3 tytuł 18 – Sprawy wewnętrzne Przyszłe wieloletnie perspektywy finansowe: Dział 3 (Bezpieczeństwo i obywatelstwo) – „Fundusz Migracji i Azylu” Charakter wniosku/inicjatywy þ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania (finansowanie spraw wewnętrznych na lata 2014–2020) ¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego[27] ¨ Wniosek/inicjatywa wiąże się z przedłużeniem bieżącego działania ¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy działania, które zostało przekształcone pod kątem nowego działania 1.3. Cele 1.3.1. Wieloletni(e) cel(e) strategiczny(-e) Komisji wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie Ostatecznym celem polityk dotyczących spraw wewnętrznych jest stworzenie obszaru bez granic wewnętrznych, na który obywatele UE oraz obywatele państw trzecich mogą wjechać, po którym mogą się poruszać, na którym mogą żyć i pracować, wnosząc nowe pomysły, kapitał, wiedzę i innowacje oraz pracując w zawodach wykazujących deficytowość na krajowych rynkach pracy, przekonani, że ich prawa są w pełni przestrzegane, a ich bezpieczeństwo zapewnione. Współpraca z państwami niebędącymi członkami UE i organizacjami międzynarodowymi jest niezbędna do osiągnięcia tego celu. Wzrastające znaczenie polityk dotyczących spraw wewnętrznych zostało potwierdzone w programie sztokholmskim i odnośnym planie działania, których wdrożenie stanowi strategiczny priorytet Unii i obejmuje takie dziedziny, jak: migracja (legalna migracja i integracja; azyl; nielegalna migracja i powrót), bezpieczeństwo (zapobieganie terroryzmowi i przestępczości zorganizowanej oraz ich zwalczanie; współpraca policyjna) oraz zarządzanie granicami zewnętrznymi (w tym polityka wizowa), jak również wymiar zewnętrzny tych polityk. Traktat lizboński umożliwia również Unii ambitniejsze reagowanie na bieżące obawy obywateli w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Priorytety polityczne w dziedzinie spraw wewnętrznych, w szczególności kwestię integracji obywateli państw trzecich, powinno się postrzegać w kontekście siedmiu inicjatyw przewodnich przedstawionych w strategii „Europa 2020”, która ma na celu pomoc UE w przezwyciężeniu obecnego kryzysu finansowego i gospodarczego oraz uzyskaniu inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Fundusz Migracji i Azylu zapewni wsparcie finansowe, które jest potrzebne, aby przełożyć cele Unii w dziedzinie spraw wewnętrznych na wymierne rezultaty. 1.3.2. Cel(e) szczegółowy(-e) i działanie(-a) ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa FUNDUSZ MIGRACJI I AZYLU a) wzmacnianie i rozwijanie wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym jego wymiaru zewnętrznego; b) wspieranie legalnej migracji do Unii zgodnie z potrzebami gospodarczymi i społecznymi państw członkowskich oraz promowanie skutecznej integracji obywateli państw trzecich, w tym osób ubiegających się o azyl i osób korzystających z ochrony międzynarodowej; c) udoskonalanie stosowanych przez państwa członkowskie strategii sprawiedliwych i skutecznych powrotów z naciskiem na trwały charakter powrotów i skuteczną readmisję do krajów pochodzenia; d) wzmacnianie solidarności i podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi, zwłaszcza wobec państw najbardziej dotkniętych przepływami migracyjnymi i azylowymi. Obecne działania ABB, których) dotyczy wniosek/inicjatywa: 18.03 (Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców, środki nadzwyczajne i Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich) i 18.02 (w zakresie, w którym dotyczy Europejskiego Funduszu Powrotów Imigrantów). 1.3.3. Oczekiwany(-e) wynik(i) i wpływ Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej. Wpływ wniosku na beneficjentów/grupy docelowe jest opisany bardziej szczegółowo w punkcie 4.1.2 oceny skutków. Co do zasady uproszczenia wprowadzone na wszystkich poziomach procesu finansowania i w każdym trybie zarządzania będą miały wyraźnie korzystny wpływ na procesy dotyczące zarządzania wsparciem finansowym. Głównymi beneficjentami wsparcia finansowego na rzecz azylu i migracji będą służby państw członkowskich odpowiedzialne za wdrażanie odpowiednich przepisów lub strategii oraz organizacje międzynarodowe lub pozarządowe działające w obszarze azylu i migracji (procedury przyjmowania, środki integracyjne i działania dotyczące powrotów). Grupy docelowe, które skorzystają na zmianach, to: osoby ubiegające się o azyl, osoby korzystające z ochrony międzynarodowej, przesiedleni uchodźcy i inni obywatele państw trzecich, którzy przyjeżdżają do UE z różnych powodów i mają różne potrzeby (np. ekonomiczne, łączenie rodzin, małoletni bez opieki itp.). Łatwiejsze będzie docieranie do tych grup docelowych, gdyż połączenie różnych działań dotyczących zarządzania w jeden Fundusz ułatwi dostęp do finansowania (jeden organ odpowiedzialny, większa widoczność i jaśniejszy zakres interwencji) i umożliwi bardziej elastyczne wsparcie (np. działania tego samego rodzaju skierowane do różnych grup docelowych). Zostanie także poszerzony zakres interwencji, który obejmie cały łańcuch migracyjny złożony z różnych grup docelowych, w tym szersze grupy docelowe tj. obywatele państw trzecich drugiego pokolenia (gdzie matka lub ojciec są obywatelami państwa trzeciego). 1.3.4. Wskaźniki wyników i wpływu Należy określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie realizacji wniosku/inicjatywy. Ze względu na potrzebę przeprowadzenia dialogu politycznego przed opracowaniem programów krajowych na tym etapie nie jest możliwe ustalenie ostatecznego zestawu wskaźników, które będą wykorzystane do pomiaru osiągnięć wyżej wymienionych celów. Jednak, w odniesieniu do obszaru azylu i migracji, wskaźniki objęłyby m.in. stopień poprawy warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl, jeśli chodzi o jakość procedur udzielania azylu, zbieżności odsetków uznanych wniosków azylowych w poszczególnych państwach członkowskich oraz wysiłki państw członkowskich w zakresie przesiedleń, stopień zwiększenia udziału obywateli państw trzecich w zatrudnieniu, edukacji i procesach demokratycznych, liczbę osób powracających oraz stopień zwiększenia wzajemnej pomocy między państwami członkowskim, w tym poprzez współpracę praktyczną i relokację. 1.4. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 1.4.1. Potrzeba(-y), która(-e) ma(-ją) zostać zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub długoterminowej W latach 2014–2020 UE nadal będzie musiała się zmierzyć z istotnymi wyzwaniami w dziedzinie spraw wewnętrznych. Ze względu na przemiany demograficzne, zmiany strukturalne na rynkach pracy oraz tendencje w zakresie poszukiwanych kwalifikacji, perspektywiczna polityka w dziedzinie legalnej migracji i integracji będzie mieć zasadnicze znaczenie dla zwiększenia unijnej konkurencyjności i spójności społecznej, wzbogacając nasze społeczeństwa oraz dając szanse wszystkim. UE musi także podejmować właściwe kroki w odpowiedzi na nielegalną migrację oraz walczyć z handlem ludźmi. Jednocześnie musimy nadal okazywać solidarność osobom potrzebującym międzynarodowej ochrony. Realizacja bardziej skutecznego i efektywnego wspólnego europejskiego systemu azylowego, który będzie odzwierciedlać nasze wartości, pozostaje priorytetem. Współpraca z państwami niebędącymi członkami UE i organizacjami międzynarodowymi jest niezbędna do osiągnięcia tych celów. Ostatnie wydarzenia w północnej Afryce dowiodły, jak ważne dla UE jest przyjęcie wszechstronnego i skoordynowanego podejścia w stosunku do migracji, granic i bezpieczeństwa. Nabierający znaczenia wymiar zewnętrzny polityki spraw wewnętrznych UE musi zatem zostać wzmocniony, w pełnej zgodności z polityką zagraniczną Unii. 1.4.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej Zarządzanie przepływa