P6_TA(2007)0080

Negocjacje układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską a Wspólnotą Andyjską

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2007 r. dla Rady w sprawie wytycznych dotyczących negocjacji układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Wspólnotą Andyjską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony (2006/2221(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, który złożył Luis Yañez-Barnuevo García, w imieniu grupy politycznej PSE, w sprawie wytycznych dotyczących negocjacji układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Wspólnotą Andyjską (B6-0374/2006),

- uwzględniając ust. 31 deklaracji wiedeńskiej, zawierającej decyzję podjętą przez Unię Europejską i Wspólnotę Andyjską na IV. szczycie UE — Ameryka Łacińska i Karaiby, który odbył się w Wiedniu w dniu 12 maja 2006 r., o rozpoczęciu w 2006 r. procesu zmierzającego do wynegocjowania układu o stowarzyszeniu, obejmującego dialog polityczny, programy współpracy i porozumienie handlowe,

- uwzględniając tytuł V Traktatu o Unii Europejskiej,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie globalnego partnerstwa oraz wspólnej strategii Unii Europejskiej i Ameryki Łacińskiej [1],

- uwzględniając swoje stanowisko z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej zawarcia porozumienia o dialogu politycznym i współpracy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Wspólnotą Andyjską i jej państwami członkowskimi, tzn. Republiką Boliwii, Republiką Kolumbii, Republiką Ekwadoru, Republiką Peru oraz Boliwaryjską Republiką Wenezueli z drugiej strony [2],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie ściślejszego partnerstwa między Unią Europejską a Ameryką Łacińską [3],

- uwzględniając zalecenie Komisji w sprawie rozpoczęcia negocjacji mających na celu zawarcie układu o stowarzyszeniu ze Wspólnotą Andyjską i jej państwami członkowskimi (SEC(2006)1625),

- uwzględniając art. 114 ust. 3 oraz art. 83 ust. 5 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Rozwoju i Komisji Handlu Międzynarodowego (A6-0025/2007),

A. mając na uwadze, że podstawowymi warunkami rozwoju stowarzyszenia między stronami powinno być poszanowanie demokracji i zasad państwa prawa oraz pełne korzystanie przez wszystkich z praw człowieka, jak również pełne poszanowanie praw obywatelskich i politycznych obywateli obydwu regionów,

B. mając na uwadze, że do zasadniczych elementów układu należy zagwarantowanie wszystkim obywatelom pełnego korzystania z praw podstawowych, zwłaszcza w odniesieniu do osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, tak jak ludność tubylcza, oraz zwiększenie ich udziału w życiu społecznym i politycznym,

C. mając na uwadze zaangażowanie i gotowość do współpracy, jakimi Wspólnota Andyjska wykazała się w kwestii zawarcia układu o stowarzyszeniu z Unią Europejską, mimo że musiała stawić czoła wewnętrznym trudnościom,

D. mając na uwadze, że z wytycznych dotyczących negocjacji przyszłego układu powinien jasno wynikać cel, jakim jest zawarcie przez strony wszechstronnego układu o stowarzyszeniu, obejmującego dialog polityczny charakteryzujący autentyczne stowarzyszenie, a także programy współpracy oraz utworzenie strefy wolnego handlu, z korzyścią dla wszystkich obywateli obu regionów,

E. mając na uwadze, że w dniu 13 czerwca 2006 r. prezydenci Boliwii, Kolumbii, Ekwadoru i Peru zebrali się w Quito, przychylnie ustosunkowali się do ustaleń ww. deklaracji wiedeńskiej i postanowili umocnić wolę integracji i nadać impuls procesowi zmierzającemu do rozpoczęcia negocjacji układu o stowarzyszeniu między Wspólnotą Andyjską a UE,

F. mając na uwadze, że utworzenie transatlantyckiego europejsko-latynoamerykańskiego zgromadzenia parlamentarnego (EuroLat) było decydującym krokiem w kierunku wzmocnienia legitymacji demokratycznej i nadania wymiaru politycznego stosunkom między UE i Ameryką Łacińską, a zwłaszcza UE i Wspólnotą Andyjską, oraz że zgromadzenie to będzie stałym forum dialogu politycznego między tymi dwoma regionami,

G. mając na uwadze, że wytyczne dotyczące negocjacji przyszłego układu nie powinny przemilczać poważnego deficytu gospodarczego, politycznego i społecznego występującego w większości krajów andyjskich, pomijać różnic w poziomie rozwoju obu regionów ani specyfiki stosunków gospodarczych w samej Wspólnocie Andyjskiej,

H. mając na uwadze konieczność zapewnienia, że instrumenty wieloletniego programowania finansowego UE będą zgodne z realizacją milenijnych celów rozwoju (MCR)w regionie andyjskim,

1. występuje do Rady z następującymi zaleceniami:

a) zawarcia w upoważnieniu do negocjacji wyraźnego odniesienia do podstawy prawnej negocjacji nowego układu o stowarzyszeniu, którą powinien być art. 310 Traktatu WE w powiązaniu z art. 300 ust. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze i z art. 300 ust. 3 akapit drugi tegoż Traktatu;

b) wskazania w upoważnieniu do negocjacji, że jednym z celów układu o stowarzyszeniu między UE a Wspólnotą Andyjską jest docelowo utworzenie zaawansowanej strefy wolnego handlu, dialog polityczny i współpraca, a ponadto wspieranie trwałego rozwoju społecznego, spójności społecznej, utrwalania demokracji i państwa prawa oraz pełnego poszanowania praw człowieka, praw obywatelskich, politycznych, gospodarczych, społecznych, nie zapominając o kulturowym i środowiskowym wymiarze tychże praw;

c) zawarcia w wytycznych dotyczących negocjacji jasnych oznak wsparcia dla wysiłków partnerów andyjskich, zmierzających do pogłębienia integracji regionalnej, poprzez danie pierwszeństwa układowi między blokami regionalnymi, nie wykluczającemu jednak zróżnicowanego traktowania, jakiego wymaga rozwój procesu integracyjnego we Wspólnocie Andyjskiej;

d) wyraźnego wskazania w wytycznych głównych tematów, na których skoncentruje się agenda i dialog polityczny, włącznie z aktualizacją celów i podejść do takich tematów, jak ład i stabilizacja demokratyczna; zwalczanie korupcji, bezkarności i terroryzmu, zwłaszcza narkoterroryzmu i jego powiązań z przestępczością zorganizowaną; utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa oraz zarządzanie w przypadku konfliktów; włączenia innych kwestii, takich jak zmniejszenie ubóstwa, wspieranie spójności społecznej, migracja i wymiana pracowników; zaproponowania konkretnych działań w takich kwestiach, jak przyjmowanie wspólnego stanowiska na forach międzynarodowych oraz na forum Narodów Zjednoczonych;

e) ustalenia, że członkowie wspólnej komisji parlamentarnej UE i Wspólnoty Andyjskiej, która powstanie na mocy nowego układu o stowarzyszeniu, zostaną wyznaczeni spośród posłów do Parlamentu Europejskiego i do Parlamentu Andyjskiego należących również do EuroLat, co będzie konkretnym wyrazem wsparcia dla procesu integracji regionalnej w regionie andyjskim oraz dla strategicznego stowarzyszenia międzyregionalnego UE — Ameryka Łacińska i Karaiby,

f) priorytetowego traktowania działań UE, szczególnie w dziedzinie edukacji i zdrowia,

g) promowania zorganizowanego udziału obywatelskich organizacji społecznych w dziedzinach objętych układem o stowarzyszeniu oraz w procesie jego negocjacji, poprzez określenie mechanizmów dyskusji, zapewnienie przejrzystości i właściwego dostępu do informacji, propozycje organizowania okresowych konferencji z udziałem przedstawicieli organizacji społecznych i zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego zarówno w UE, jak i we Wspólnocie Andyjskiej, przyznanie tymże przedstawicielom statusu obserwatorów w spotkaniach międzyministerialnych oraz ułatwianie ich aktywnego uczestnictwa na odpowiednich forach, w komisjach i podkomisjach sektorowych;

h) szczególnego ujęcia w mandacie negocjacyjnym konsensu, do jakiego doszły Unia Europejska i Wspólnota Andyjska w sprawie wspólnej odpowiedzialności w zakresie zwalczania nielegalnego handlu narkotykami, poprzez intensyfikację specjalistycznego dialogu politycznego w zakresie zwalczania narkotyków oraz społecznych, gospodarczych i związanych z ochroną środowiska skutków stosowania proponowanych środków, dotyczących w szczególności tworzenia alternatywnych miejsc pracy i zakładania alternatywnych upraw oraz zapewnienia im dostępu do rynku, a także specjalnych mechanizmów kontroli mających na celu zahamowanie i stopniowe zmniejszenie liczby przestępstw związanych z praniem brudnych pieniędzy i handlem bronią;

i) zapewnienia włączenia do przyszłego układu o stowarzyszeniu tak zwanej klauzuli demokratycznej i innych klauzul o charakterze społecznym (w powiązaniu z prawami pracowniczymi zawartymi w konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem Konwencji nr 169 dotyczącej ludności tubylczej i plemiennej w krajach niezależnych, a także w powiązaniu z ochroną godziwych warunków pracy, niedyskryminacją i równymi prawami pracowniczymi dla mężczyzn i kobiet oraz likwidacją pracy dzieci) oraz związanych z ochroną środowiska; zawarcie wyraźnego odniesienia do konkretnych mechanizmów gwarantujących operatywność układu, a w szczególności zapewnienia ciągłości i doskonalenia systemu bodźców dotyczących zatrudnienia i ochrony środowiska w ogólnym systemie preferencji GSP [4], w tym również GSP plus, zwłaszcza poprzez wprowadzenie corocznego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego w sprawie działań przeprowadzonych w tej materii przez Komisję;

j) wyraźnego uwzględnienia specyfiki regionu andyjskiego w wytycznych dotyczących negocjacji, w odniesieniu do postanowień nowego układu dotyczących współpracy na rzecz rozwoju i nakierowanych na realizację MCR, a także oparcia się na zasadzie, że kształcenie kapitału ludzkiego to sprawa pierwszorzędna dla przezwyciężenia ubóstwa w regionie, w związku z czym należy zwrócić szczególną uwagę na edukację, badania naukowe, naukę i technikę, a także kulturę — wspierając ponadto zwiększenie wymiany między tymi regionami-, ochronę zdrowia publicznego oraz ochronę ekosystemów i różnorodności biologicznej;

k) podkreślenia konieczności zagwarantowania spójności działań politycznych na rzecz rozwoju zgodnie zasadą zapisaną w art. 178 Traktatu WE, ze Wspólnym oświadczeniem Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w ramach Rady, Parlamentu Europejskiego i Komisji w sprawie polityki rozwojowej Unii Europejskiej zatytułowanym "Konsensus Europejski w dziedzinie rozwoju" [5] i z konkluzjami Rady w sprawie uwzględniania kwestii rozwoju w procedurach decyzyjnych Rady [6];

l) podkreślenia konieczności pełnego uwzględnienia w wytycznych priorytetowego celu, jakim jest zwalczanie ubóstwa, nierówności, wykluczenia społecznego i wszelkich form dyskryminacji, szczególnie dyskryminacji ze względu na płeć i pochodzenie etniczne, oraz konieczności posiadania ogólnej i zintegrowanej strategii rozwoju oraz polityki gwarantującej równość szans i lepsze warunki życia i pracy dla wszystkich, w tym prawa gospodarcze i kulturowe ludności tubylczej, a także szerszy dostęp do edukacji i ochrony zdrowia;

m) wzmocnienia mechanizmów wewnętrznych i wspólnych środków działania w ramach stowarzyszenia, aby jak najpełniej wykorzystywać potencjał strategii rozwoju i stymulować projekty dotyczące wspólnego rozwoju, szczególnie z udziałem społeczności imigrantów mieszkających w UE;

n) zaznaczenia, że inwestycje zagraniczne stanowią kluczowy element rozwoju gospodarczego obu regionów, i podkreślenia, że od przedsiębiorstw europejskich prowadzących inwestycje we Wspólnocie Andyjskiej powinno się oczekiwać stosowania tych samych standardów dotyczących warunków pracy oraz inwestycji, jakie obowiązują w Unii, oraz tego, że zagwarantowane zostanie bezpieczeństwo prawne inwestorów na podstawie międzynarodowego prawa prywatnego przy pełnym poszanowaniu zasady suwerenności krajowej w dysponowaniu zasobami naturalnymi;

o) w odniesieniu do migracji włączenia do przyszłego układu postanowień zmierzających do umocnienia praw podstawowych, pracowniczych i obywatelskich migrantów, zwłaszcza ich zabezpieczenia socjalnego, bez względu na miejsce pobytu, oraz określenie mechanizmów mających ułatwiać transfery pieniężne, zmniejszać związane z nimi koszty oraz zapewniać większą przejrzystość i bezpieczeństwo, przezwyciężając zarazem głębokie przyczyny migracji;

p) włączenia celów dotyczących wsparcia dla regionalnej integracji andyjskiej, w szczególności integracji infrastruktury fizycznej, transportowej, łącznościowej i energetycznej, do celów najbliższego mandatu Europejskiego Banku Inwestycyjnego do działania w Ameryce Łacińskiej i Azji, aby działania tej instytucji były efektywnym uzupełnieniem nowego układu;

q) uwzględnienia w wytycznych dotyczących negocjacji zwiększenia wsparcia UE dla integracji andyjskiej oraz dla reform i umacniania ram normatywnych i instytucji w celu nadania im większej skuteczności, reprezentatywności i legitymacji prawnej, szczególnie w odniesieniu do znoszenia przeszkód w wymianie handlowej, swobodnego przepływu osób, wspólnej polityki oraz ujednolicenia ustawodawstwa, w tym również z uwzględnieniem doświadczeń europejskich w zakresie funduszy strukturalnych, regionalnych i spójności;

r) ustalenia w upoważnieniu do negocjacji, że na początku negocjacji należy przedstawić ocenę wpływu społeczno-środowiskowego i załączyć ją jako dokument referencyjny do agendy negocjacji;

s) zawarcia ze Wspólnotą Andyjską, tak szybko jak to będzie możliwe, wszechstronnego, ambitnego i zrównoważonego układu o stowarzyszeniu opartego na trzech filarach: politycznym i instytucjonalnym, który umocni demokratyczny dialog i współpracę polityczną; filarze współpracy, promującym zrównoważony rozwój gospodarczy i społeczny, oraz filarze handlowym w pełni uwzględniającym specyficzne cele rozwoju krajów Wspólnoty Andyjskiej;

t) uwzględnienia w wytycznych dotyczących negocjacji stopniowej i wzajemnej liberalizacji wymiany handlowej w warunkach sprawiedliwości i obopólnych zysków w oparciu o komplementarność i solidarność, aby przyszły układ zmniejszył różnice między UE a Wspólnotą Andyjską oraz między poszczególnymi krajami samej Wspólnoty Andyjskiej; wprowadzenia w związku z tym specjalnego, zróżnicowanego i elastycznego traktowania w odniesieniu do ustalanych terminów, stosownie do zobowiązań w zakresie integracji regionalnej i podnoszenia konkurencyjności krajów andyjskich, przy zdecydowanym wsparciu transformacji produkcji i konkurencyjności gospodarki krajów andyjskich poprzez instrumenty współpracy na rzecz rozwoju, jak również poprzez transfer technologii, włączenie wymogów krajowych do zasad dotyczących pochodzenia oraz tworzenie programów współpracy i pomocy technicznej, przy jednoczesnym promowaniu stabilnego otoczenia prawnego gwarantującego bezpieczeństwo inwestycji i stosunków gospodarczo-handlowych między stronami;

u) potraktowania negocjacji nad strefą wolnego handlu UE-państwa Wspólnoty Andyjskiej jako elementu o zasadniczym znaczeniu dla umocnienia roli UE jako partnera handlowego i inwestycyjnego Ameryki Łacińskiej oraz dla wzmocnienia międzykontynentalnej integracji oraz konieczność pilnego doprowadzenia tych negocjacji do końca w związku z rozwojem dwustronnych umów handlowych zawieranych przez Stany Zjednoczone oraz zgłoszoną przez Stany Zjednoczone propozycją utworzenia strefy wolnego handlu;

v) uwzględnienia faktu, że zawarcie umowy o stowarzyszeniu ze Wspólnotą Andyjską, ustanawiającej Euro-latynoamerykańską Strefę Globalnego Stowarzyszenia Międzyregionalnego, jest priorytetowym celem strategicznym w zewnętrznych stosunkach UE w międzynarodowym kontekście, charakteryzującym się coraz większą współzależnością, wzrostem gospodarczym, pojawianiem się nowych potęg gospodarczych, a także szeregiem globalnych wyzwań przenikających granice państwowe, takich jak bezpieczeństwo, zarządzanie gospodarcze na świecie, ochrona środowiska i zmniejszenie ubóstwa;

w) zobowiązania się do ustanowienia Euro-latynoamerykańskiej Strefy Globalnego Stowarzyszenia Międzyregionalnego z pełnym poszanowaniem nowego mechanizmu Międzynarodowej Organizacji Handlu (WTO) na rzecz przejrzystości oraz praw i obowiązków wypływających z WTO, zwłaszcza art. XXIV Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT) oraz art. V Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS), przyczyniając się w ten sposób do wzmocnienia wielostronnego systemu handlowego;

x) niewprowadzania żadnego, wyrażonego wprost lub domyślnego, uzależnienia zawarcia przyszłego układu między Unią Europejską a Wspólnotą Andyjską od uprzedniego zakończenia rundy negocjacyjnej WTO, z zastrzeżeniem możliwości włączenia w odpowiednim czasie do rzeczonego układu wyników programu prac z ad-Dauhy zgodnych z ostatecznym celem układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską a Wspólnotą Andyjską, co będzie namacalnym i decydującym dowodem wsparcia dla andyjskiego procesu integracji regionalnej;

y) negocjowania jednolitego i niepodzielnego porozumienia handlowego, które wykracza poza obecne i przyszłe zobowiązania stron wypływające z WTO i ustanawia, po upływie okresu przejściowego zgodnie z wymogami WTO, Euro-latynoamerykańską Strefę Globalnego Stowarzyszenia Międzyregionalnego, która nie pomija żadnego sektora i uwzględnia, w możliwie najmniej restrykcyjny sposób, wymiar rozwoju oraz szczególną wrażliwość niektórych produktów;

z) poświęcenia szczególnej uwagi wspólnej ocenie regionalnej integracji gospodarczej państw Wspólnoty Andyjskiej, przeprowadzonej przez UE i państwa Wspólnoty Andyjskiej, w wyniku której wyłoniono szereg istotnych, konkretnych, operacyjnych wniosków na rzecz umocnienia, rozwinięcia i uzupełnienia unii celnej oraz wspólnego rynku wewnętrznego państw Wspólnoty Andyjskiej, których rola w negocjacjach i uchwaleniu rzeczywistej strefy wolnego handlu między dwoma regionami jest zasadnicza;

aa) zwrócenia szczególnej uwagi na inicjatywy planowane przez Wspólnotę Andyjską z myślą o pogłębieniu regionalnej integracji gospodarczej, a zwłaszcza w odniesieniu do taryf celnych nakładanych na produkty pochodzące z UE, uproszczenia i harmonizacji systemów celnych, a także w dziedzinie usług i transgranicznego transportu drogowego, co będzie stanowić istotny krok w pomyślnym rozwoju negocjacji;

ab) stworzenia znaczących nowych możliwości dostępu do rynku produktów rolniczych, który ma pierwszoplanowe znaczenie dla rozwoju państw Wspólnoty Andyjskiej, z jednoczesnym uwzględnieniem faktu, że stopień elastyczności UE w obszarze rolnictwa powinien zależeć od postępów poczynionych w innych obszarach, jak dostęp do rynku dla towarów nierolnych oraz usług, jak i od postępu w innych kwestiach związanych z rolnictwem;

ac) uwzględnienia wagi zagwarantowania powszechnego dostępu do podstawowych usług oraz uwzględnienie wagi prawa krajów do wprowadzania regulacji, a w związku z tym do ostrożnego postępowania w negocjacjach w sprawie liberalizacji rynku usług zgodnie z art. V GATS w celu zagwarantowania rzeczywistego postępu w zakresie zobowiązań podjętych w dziedzinie liberalizacji, co do których panuje dotąd pełna zgodność i które są dotąd stosowane oraz uwzględnienie potrzeby jasnych i przewidywalnych ram prawnych; powstrzymanie się od składania ofert lub przyjmowania propozycji w dziedzinie zdrowia publicznego i edukacji;

ad) biorąc pod uwagę, że mechanizm rozstrzygania sporów zawarty w podobnych umowach handlowych, które zostały już zawarte przez Wspólnotę i państwa trzecie, nie jest skutecznie wykorzystywany, zwrócenia się do Komisji o zaproponowanie nowych pomysłów na rozwinięcie skuteczniejszego, dwustronnego instrumentu rozstrzygania sporów;

ae) starannego rozważenia — w celu zapobieżenia sytuacji, w której coraz częstsze nakładanie się licznych dwustronnych, regionalnych i wielostronnych zobowiązań i zbiorów zasad dotyczących liberalizacji w Ameryce Łacińskiej skutkowało niezamierzonymi utrudnieniami w handlu i przepływie inwestycji — potrzeby, zarówno ze strony UE, jak i Ameryki Łacińskiej dążenia, z zasady, do ostatecznego osiągnięcia zbieżności różnych obowiązujących lub negocjowanych porozumień między dwoma regionami;

af) uwzględnienia w wytycznych dotyczących negocjacji promowania systemu prowadzącego do zwiększenia liczby małych i średnich przedsiębiorstw jako zasadniczego elementu rozwoju gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i dobrobytu społecznego; rozważenie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw — jako sposobu zwalczania bezrobocia — poprzez instrument łatwiejszego dostępu do kredytów, jak również opracowanie programów wsparcia przedsiębiorstw w zakresie innowacyjności;

ag) wyczerpującego informowania Parlamentu przez Komisję, w razie potrzeby w formie poufnej, zarówno o projektowanych wytycznych dotyczących negocjacji, jak i o wytycznych ostatecznie zatwierdzonych;

2. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz przedstawienia go do wglądu Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Wspólnoty Andyjskiej.

[1] Dz.U. C 140 E z 13.6.2002 r., str. 569.

[2] Dz.U. C 103 E z 29.4.2004 r., str. 543.

[3] Dz.U. C 296 E z 6.12.2006 r., str. 123.

[4] Rozporządzenie Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych (Dz.U. L 169 z 30.6.2005 r., str. 1).

[5] Dz.U. C 46 z 24.2.2006 r., str. 1.

[6] Wnioski Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z 16 i 17 października 2006 r. Dokument nr 13735/06.

--------------------------------------------------