Dobrze funkcjonujący jednolity rynek jest podstawą europejskiego projektu. Umożliwia on bardziej swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału. Stwarza szanse dla europejskich przedsiębiorstw, a konsumentom zapewnia większy wybór i niższe ceny. W przyszłym roku Komisja skupi się na nowelizacji unijnego prawa spółek, aby wspierać przedsiębiorstwa przy pomocy jasnych, nowoczesnych i efektywnych przepisów. Będziemy też kontynuować działania na rzecz ochrony budżetów państw przed szkodliwymi praktykami podatkowymi. Będą to zmodernizowane przepisy w sprawie ustalania stawek VAT, nowe przepisy dotyczące współpracy administracyjnej państw członkowskich w dziedzinie VAT, wniosek w sprawie uproszczenia systemu VAT dla MŚP oraz przepisy dotyczące opodatkowania zysków generowanych przez korporacje wielonarodowe w gospodarce cyfrowej. Komisja zaproponuje ponadto środki usprawniające funkcjonowanie łańcucha dostaw żywności, aby pomóc rolnikom w zdobyciu silniejszej pozycji na rynku oraz chronić ich przed przyszłymi wstrząsami.

Około 360 mln Europejczyków codziennie korzysta z internetu do pracy, nauki, zakupów i łączności ze światem, dlatego Europa potrzebuje prawdziwego jednolitego rynku cyfrowego. Od maja 2015 r. Komisja przedstawiła już w tym celu 24 wnioski ustawodawcze. Dotychczas zaledwie sześć z nich zostało przyjętych przez współprawodawców. Priorytetem dla Parlamentu Europejskiego i Rady musi być teraz jak najszybsze rozpatrzenie pozostałych wniosków, zwłaszcza dotyczących kodeksu łączności elektronicznej, proponowanej reformy praw autorskich oraz dyrektywy w sprawie treści cyfrowych. Europa potrzebuje wzmocnionej współpracy w dziedzinie zarządzania widmem, w celu osiągnięcia światowej klasy ultraszybkich sieci stacjonarnych i ruchomych (5G) oraz skoordynowanego zwiększenia dostępności widma do 2020 r. na jednolitych warunkach regulacyjnych i ekonomicznych. Aby zakończyć budowę jednolitego rynku cyfrowego, przedstawimy też wniosek w sprawie uczciwych relacji pomiędzy platformami a przedsiębiorcami, inicjatywę na rzecz zwalczania fałszywych wiadomości oraz zmienione wytyczne dotyczące znaczącej pozycji rynkowej w sektorze łączności elektronicznej.

Gospodarka Europy jest uzależniona od konkurencyjności przemysłu, dlatego Komisja Europejska – uwzględniając opinie zainteresowanych podmiotów – przedstawiła odnowioną strategię dotyczącą polityki przemysłowej dla Europy. Naszym celem będzie wspieranie innowacji, miejsc pracy i wzrostu gospodarczego za pomocą strategii dotyczącej gospodarki o obiegu zamkniętym, która może przynieść ogromne korzyści naszej gospodarce, konkurencyjności i środowisku. Komisja przedłoży ograniczoną liczbę wniosków ustawodawczych dla wsparcia działań w tym obszarze. Wnioski te w szczególności dotyczyć będą sposobu produkcji i wykorzystania tworzyw sztucznych, tak aby do 2030 r. wszystkie opakowania z tworzyw sztucznych nadawały się do recyklingu, a także sposobu ponownego wykorzystania wody i gospodarowania wodą pitną. Komisja zaproponuje także ramy monitorowania postępów w rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym. W ramach podejścia sektorowego do lepszego stanowienia prawa Komisja zajmie się prawnymi, technicznymi i praktycznymi barierami na styku prawodawstwa w dziedzinie chemikaliów, produktów i odpadów. Będziemy kontynuować przegląd strategii dotyczącej biogospodarki z 2012 r. i zbadamy, jak najlepiej ją rozwinąć, w tym przez rozszerzenie jej zakresu.

Powrót zaufania i ożywienie inwestycji w całej Europie miały zasadnicze znaczenie dla poprawy koniunktury gospodarczej. Przyczyniły się do stworzenia miejsc pracy i pobudzenia wzrostu gospodarczego w całej Europie, a także do budowy nowej infrastruktury – zarówno fizycznej, jak i cyfrowej – oraz pomogły Europie przyspieszyć proces przechodzenia na czystą energię. Teraz musimy kontynuować nasze wysiłki na rzecz pobudzenia inwestycji. Plan inwestycyjny dla Europy odgrywa ważną rolę w uruchamianiu projektów, wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw oraz tworzeniu miejsc pracy. Aby to wykorzystać, musimy szybko zakończyć prace nad wnioskiem w sprawie EFIS 2.0 oraz wnioskiem zbiorczym i w ten sposób ułatwić łączenie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych. Ożywienie inwestycji nie będzie trwałe, jeśli nie będą mu towarzyszyły reformy strukturalne. Przeprowadzimy analizę takich reform, nastawionych na realizację inwestycji. Komisja będzie nadal stosować europejski semestr w celu koordynacji polityk gospodarczych oraz wspierać strategię wzrostu, której efektem są inwestycje, zdrowe finanse publiczne i reformy strukturalne.

Po drugie w programie prac przedstawiono również szereg inicjatyw o bardziej dalekosiężnym charakterze, z myślą o kształtowaniu przyszłości nowej Unii 27 państw członkowskich do 2025 r. W propozycjach tych uwzględniono debatę, którą zapoczątkowała Komisja publikacją Białej księgi w sprawie przyszłości Europy, oraz orędzie o stanie Unii. Wszystkie mogą zostać zrealizowane dzięki pełnemu wykorzystaniu możliwości przewidzianych w Traktacie z Lizbony. Wszystkie te inicjatywy zostaną przedstawione do końca kadencji.

Program prac na 2018 r. koncentruje się na dwóch zasadniczych elementach. Po pierwsze przewiduje ograniczoną liczbę ukierunkowanych działań legislacyjnych, które służą dokończeniu prac w priorytetowych obszarach polityki w przeciągu nadchodzących miesięcy. Komisja przedłoży wszystkie wnioski ustawodawcze nie później niż w maju 2018 r. Zapewni to Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednio dużo czasu na zakończenie prac legislacyjnych, zanim w czerwcu 2019 r. Europejczycy zagłosują w wyborach europejskich i w ten sposób wydadzą swój demokratyczny werdykt na temat tego, co wspólnie osiągnęliśmy.

Komisja przedłożyła już ponad 80 % wniosków ustawodawczych, które są niezbędne do dokończenia budowy jednolitego rynku cyfrowego, unii energetycznej, unii rynków kapitałowych, unii bankowej i unii bezpieczeństwa oraz do kształtowania kompleksowej europejskiej polityki migracyjnej. Teraz priorytetowym zadaniem musi być przekształcenie tych wniosków w prawodawstwo, a następnie jego wdrożenie. Im wcześniej Parlament Europejski i Rada zakończą procedurę ustawodawczą, tym wcześniej obywatele i przedsiębiorstwa odczują korzyści z naszej wspólnej pracy. Komisja podwoi wysiłki, aby wspierać współprawodawców na każdym etapie tej procedury.

To szansa dla Europy – ale te korzystne warunki nie będą trwać wiecznie. Z myślą o jak najlepszym wykorzystaniu obecnej sprzyjającej sytuacji Komisja przedstawia swój program prac na kolejne 14 miesięcy do końca 2018 r. Opracowano go w oparciu o Plan działania na rzecz bardziej zjednoczonej, silniejszej i bardziej demokratycznej Unii, który przewodniczący Juncker przedstawił wraz z orędziem o stanie Unii w dniu 13 września 2017 r. Program ten przyczyni się do zachowania dobrej kondycji Europy dzięki dalszej realizacji pozytywnego planu działania oraz zapewni, aby Europa nadal koncentrowała się na ważnych sprawach, w których działania na poziomie europejskim przynoszą wyraźną i dającą się udowodnić wartość dodaną.

Europa wyraźnie odzyskuje siły. Ożywienie gospodarcze w Unii Europejskiej trwa już piąty rok, a jego skutki docierają do każdego z państw członkowskich. Wzrost gospodarczy w całej UE przekracza obecnie 2 %, a w strefie euro wynosi ponad 2,2 %, co oznacza, że europejska gospodarka w ostatnich dwóch latach rosła szybciej niż gospodarka Stanów Zjednoczonych. W czasie tej kadencji powstało blisko 8 mln miejsc pracy, częściowo dzięki pracy instytucji UE, wkładom z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, gwarancji dla młodzieży i europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz dzięki polityce pieniężnej Europejskiego Banku Centralnego. Powraca zaufanie do Unii Europejskiej. W marcu tego roku w Rzymie przywódcy państw członkowskich zadeklarowali swoją wolę uczynienia Unii Europejskiej silniejszą i bardziej odporną, dzięki jeszcze większej jedności i solidarności oraz poszanowaniu wspólnych zasad.

Priorytetem jest dokończenie budowy unii bezpieczeństwa. Choć poczyniliśmy prawdziwe postępy w walce z terroryzmem, przedstawimy wnioski mające na celu poprawę transgranicznego dostępu organów ścigania do elektronicznych materiałów dowodowych i danych finansowych oraz dalsze wzmocnienie przepisów przeciwko prekursorom materiału wybuchowego używanym przez terrorystów do konstrukcji broni wykonanej domowym sposobem. Będziemy nadal wspierać współpracę z przedsiębiorstwami z branży mediów społecznościowych w zakresie wykrywania i usuwania treści terrorystycznych i innych nielegalnych treści w internecie, a w razie konieczności zaproponujemy przepisy prawne dotyczące usuwania treści terrorystycznych. Komisja w dalszym ciągu wspierać będzie państwa członkowskie w zwalczaniu radykalizacji postaw i w realizacji planu działania dotyczącego ochrony przestrzeni publicznej; prowadzi też prace nad dalszymi środkami mającymi poprawić bezpieczeństwo pasażerów w ruchu kolejowym. Zwiększymy wysiłki, by Unia Europejska stała się bardziej bezpiecznym społeczeństwem przy jednoczesnym pełnym poszanowaniu praw podstawowych, i przedłożymy wniosek w sprawie interoperacyjności systemów informacyjnych.

Celem Unii jest wspieranie dobrostanu obywateli, co oznacza działanie na rzecz ich bezpieczeństwa. W ubiegłym roku Unia odegrała kluczową rolę w ochronie obywateli przed klęskami żywiołowymi i te działania musi kontynuować. Unijny Mechanizm Ochrony Ludności jest świadectwem europejskiej solidarności zarówno w Unii, jak i poza jej granicami. Zaproponujemy wzmocnienie tego mechanizmu i wyposażenie go we własne zdolności operacyjne, aby Unia mogła zapewnić obywatelom lepsze wsparcie w sytuacjach kryzysowych i nadzwyczajnych, gwarantując przy tym maksymalną skuteczność i minimalną biurokrację.

Powodzenie rynku wewnętrznego ostatecznie zależy od zaufania. To zaufanie można łatwo stracić, jeżeli konsumenci czują, że nie mają dostępu do środków zaradczych w razie wystąpienia szkody. Dlatego Komisja przedstawi nowe porozumienie dla konsumentów, aby usprawnić sądową egzekucję praw konsumentów i pozasądowe rozstrzyganie sporów w takich sprawach oraz ułatwić koordynację i skuteczne działania krajowych organów ochrony konsumentów. Będziemy też kontynuować prace nad ochroną demaskatorów.

Jako największa potęga handlowa na świecie Europa jest uzależniona od otwartej i uczciwej wymiany handlowej z partnerami z całego świata. Naszym celem jest wypracowanie postępowego i ambitnego planu w dziedzinie handlu, zapewniającego równowagę między otwartością i wzajemnością z jednej strony, a egzekwowaniem standardów społecznych i norm środowiskowych z drugiej strony. Umowy handlowe UE przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy i pobudzania wzrostu gospodarczego, dlatego będziemy prowadzić negocjacje z Mercosurem i Meksykiem oraz współpracować z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi, aby zapewnić zawarcie i odpowiednie wdrożenie umów, w tym z Japonią, Singapurem i Wietnamem, aby te korzyści osiągnąć. Chcemy też prowadzić negocjacje handlowe z Australią i Nową Zelandią, jak tylko Rada zatwierdzi mandaty negocjacyjne zalecone przez Komisję. Nie jesteśmy jednak naiwnymi orędownikami wolnego handlu. W tym roku kontynuować będziemy prace nad zachowaniem i propagowaniem europejskich wysokich standardów w stosunkach z państwami trzecimi oraz zapewnieniem w skali globalnej równych warunków działania dla europejskich przedsiębiorstw i pracowników. W tym kontekście niezwykle istotne jest, by Parlament Europejski i Rada szybko przyjęły oczekujące na rozpatrzenie wnioski dotyczące modernizacji instrumentów ochrony handlu i monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych w UE.

Europejski filar praw socjalnych nada nowy impuls procesowi konwergencji na rzecz lepszych warunków życia i pracy w państwach członkowskich. Będzie czynnikiem napędzającym unijną agendę społeczną na wszystkich poziomach i pomoże nam wypracować wspólne zrozumienie tego, co jest sprawiedliwe ze społecznego punktu widzenia na jednolitym rynku, a tym samym doprowadzić do unii standardów społecznych, o co apelował przewodniczący Juncker w orędziu o stanie Unii z 2017 r. Komisja oczekuje ogłoszenia europejskiego filara praw socjalnych podczas szczytu społecznego w Göteborgu w listopadzie. Aby umożliwić odpowiednie monitorowanie postępów w tych kwestiach, do europejskiego semestru włączona zostanie nowa tablica wyników społecznych, która towarzyszy inicjatywie europejskiego filara praw socjalnych.

Dokończenie budowy unii bankowej, która zapewni zarówno zmniejszenie ryzyka, jak i podział ryzyka w sektorze bankowym, to kolejny filar prac w tym zakresie. Komisja niedawno wypracowała ambitny a zarazem realistyczny plan zapewnienia porozumienia w sprawie wszystkich pozostających do rozstrzygnięcia elementów unii bankowej – w szczególności europejskiego systemu gwarantowania depozytów – na podstawie istniejących zobowiązań Rady. Przedstawimy też dalsze wnioski dotyczące kredytów zagrożonych oraz stworzenia unijnych papierów wartościowych zabezpieczonych obligacjami skarbowymi. W pełni urzeczywistniona unia bankowa wraz z unią rynków kapitałowych przyczyni się do zbudowania stabilnego i zintegrowanego systemu finansowego, jakiego potrzebują obywatele i przedsiębiorstwa.

W ramach tego pakietu zaproponujemy włączenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności do ram prawnych Unii Europejskiej, aby zwiększyć jego demokratyczną rozliczalność, a jednocześnie wzmocnić jego rolę i usprawnić proces podejmowania decyzji. Naszym celem musi być prawdziwy Europejski Fundusz Walutowy, który będzie w stanie reagować na kryzysy, działając równolegle z istniejącymi zwykłymi narzędziami koordynacji polityki gospodarczej i nadzoru gospodarczego. Zaproponujemy również utworzenie w budżecie UE specjalnej linii budżetowej dla strefy euro spełniającej cztery funkcje: pomoc w zakresie reform strukturalnych, funkcję stabilizacyjną, mechanizm wsparcia dla unii bankowej oraz instrument konwergencji pozwalający udzielić pomocy przedakcesyjnej państwom członkowskim na drodze do członkostwa w strefie euro. Wystąpimy też z wnioskiem o włączenie treści Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej do prawa UE, zgodnie z porozumieniem osiągniętym w 2012 r. i przy uwzględnieniu odpowiednich mechanizmów elastyczności wbudowanych do paktu stabilności i wzrostu i zidentyfikowanych przez Komisję od stycznia 2015 r. Nasza unia gospodarcza i walutowa będzie silniejsza, jeżeli solidarność będzie szła w parze z odpowiedzialnością.

Wciąż jest wiele do zrobienia, jeśli mamy zapewnić sprawiedliwość społeczną i prawa pracownicze w ramach jednolitego rynku. Komisja zajmie się też problemami związanymi z mobilnością pracowników i koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, proponując ustanowienie Europejskiego Urzędu ds. Pracy oraz stworzenie uniwersalnego europejskiego numeru zabezpieczenia społecznego, który uprości kontakty obywateli z organami administracji w wielu obszarach. Zaproponujemy unowocześnienie systemów zabezpieczenia społecznego, uwzględniając nowe formy pracy, tak aby wyeliminować luki i umożliwić wszystkim osobom pracującym, bez względu na status zatrudnienia, opłacanie składek i dostęp do ochrony socjalnej. Aby lepiej zabezpieczać i chronić pracowników na jednolitym rynku, Komisja zaproponuje wprowadzenie surowszych obowiązków gwarantujących, że pracownicy będą informowani na piśmie o warunkach pracy.

Aby zakończyć budowę unii rynków kapitałowych, Komisja przedłoży wnioski dotyczące interakcji między sektorami finansów i technologii oraz zaproponuje przepisy regulujące finansowanie społecznościowe i wzajemne. Ułatwimy korzystanie z zabezpieczonych obligacji, ograniczymy bariery w transgranicznej dystrybucji funduszy inwestycyjnych i przedstawimy inicjatywę dotyczącą zrównoważonych finansów europejskich. Zaproponujemy nowe przepisy dotyczące płatności transgranicznych w walutach innych niż euro. Przyczyni się to do zapewnienia, aby wszyscy Europejczycy płacili obniżone opłaty za przelewy zagraniczne lub wypłaty gotówki z bankomatów podczas urlopu za granicą.

W kwestii demokracji Unia musi zrobić ogromny krok naprzód, aby odpowiedzieć na obawy obywateli i zaspokoić ich oczekiwania. W pierwszym rzędzie musimy dopilnować, aby wybory do Parlamentu Europejskiego stały się czymś więcej niż tylko sumą krajowych kampanii i wyborów w poszczególnych państwach członkowskich. Wspomniany wyżej wniosek Komisji, który ma pomóc europejskim partiom politycznym zwiększyć efektywność, to ważny krok w tym kierunku, uwzględniający innowacyjność systemu głównych kandydatów (Spitzenkandidaten), który doprowadził do wyłonienia obecnej Komisji i jej przywódców. W perspektywie średnioterminowej musimy kontynuować debatę na temat pomysłu międzynarodowych list wyborczych jako sposobu na to, by wybory europejskie stały się jeszcze bardziej europejskie i demokratyczne. Podobnie, podczas dyskusji nad reformami instytucjonalnymi, które mogą sprawić, by Unia była bardziej demokratyczna, a zarazem bardziej skuteczna, powinniśmy kontynuować rozważania nad ideą jednego przewodniczącego – Rady Europejskiej i Komisji. Unia Europejska jest zarówno unią państw, jak i unią obywateli. Jeden przewodniczący odzwierciedlałby tę podwójną legitymację demokratyczną Unii.

Silniejsza Europa musi też chronić swoich obywateli i zapewniać, by terroryści stawali przed sądem. Z tego względu przed specjalnym szczytem przywódców poświęconym kwestiom bezpieczeństwa, który odbędzie się w Wiedniu we wrześniu 2018 r., zaproponujemy rozszerzenie zadań nowej Prokuratury Europejskiej o walkę z terroryzmem.

Aby być silniejszą, Europa musi też być bardziej efektywna. Musi być w stanie działać szybciej i bardziej zdecydowanie w różnych obszarach polityki, tak aby obywatele i przedsiębiorstwa odnosili bardziej bezpośrednie korzyści z prawa Unii. Komisja określi zatem, w jaki sposób UE mogłaby wykorzystać klauzule pomostowe w obowiązujących Traktatach, które pozwolą na przejście od jednomyślności do głosowania większością kwalifikowaną w niektórych obszarach, pod warunkiem że zgodzą się na to wszyscy szefowie państw lub rządów. Wykorzystamy tę możliwość w sprawach dotyczących rynku wewnętrznego, a także w przypadku niektórych decyzji w dziedzinie polityki zagranicznej, tak aby zapewnić Unii silną pozycję na arenie międzynarodowej i faktyczny wpływ na sytuację na świecie, a jednocześnie zwrócić szczególną uwagę na spójność i skuteczność tych decyzji.

Silniejsza Unia musi dysponować odpowiednimi środkami finansowymi, aby kontynuować realizację swojej polityki. W ostatnich latach Unia uległa zasadniczym zmianom, podobnie jak stojące przed nią wyzwania. Unia potrzebuje budżetu, który może pomóc w osiągnięciu ambitnych celów. Musi to znaleźć odbicie w wieloletnich ramach finansowych na okres po 2020 r. Oprócz bezpośredniego wyzwania, jakim jest wystąpienie z UE Zjednoczonego Królestwa, Unia musi być w stanie sprostać takim wyzwaniom, jak wykorzystanie możliwości nowych i pojawiających się technologii, dążenie do w pełni funkcjonującej unii obrony oraz kontynuacja działań w dziedzinie bezpieczeństwa i migracji. Po zakończeniu debat politycznych w kolegium (styczeń 2018 r.) i wśród przywódców państw UE (luty 2018 r.) w maju przyszłego roku przedstawimy kompleksowy wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram budżetu UE, w tym zasobów własnych, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w sprawozdaniu Montiego. Naszym celem jest zakończenie negocjacji w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych w czasie tej kadencji Komisji. Nowy budżet pomoże nam spełnić oczekiwania obywateli, którzy chcą, by Unia zajmowała się sprawami najważniejszymi, które przyczyniają się do długotrwałej stabilności UE.

Choć to oczywiste, że nie będzie dalszego rozszerzenia UE w czasie tej kadencji Komisji i Parlamentu, ponieważ żaden kandydat nie jest na to gotowy, musimy zapewnić wiarygodną perspektywę rozszerzenia wszystkim państwom Bałkanów Zachodnich. Perspektywa członkostwa w UE jest prawdziwą siłą napędową reform i stabilności w tym regionie. W tym kontekście Komisja przedstawi strategię przystąpienia do UE Serbii i Czarnogóry, które są pierwszymi w kolejności kandydatami z Bałkanów Zachodnich.

W czasie tej kadencji Komisji podejmiemy wszelkie niezbędne działania, aby rozszerzyć strefę Schengen, przestrzeń swobodnego przepływu o Bułgarię i Rumunię i zapewnić im takie same możliwości, z jakich korzystają inne państwa członkowskie. Powinniśmy też umożliwić Chorwacji pełnoprawne członkostwo w strefie Schengen po spełnieniu wszystkich kryteriów. Podobnie, dążymy do tego, by cała Unia Europejska posługiwała się euro jako swoją walutą. Euro musi jednoczyć, a nie dzielić nasz kontynent. Musi być czymś więcej niż tylko walutą wybranej grupy państw. Państwa członkowskie, które chcą przystąpić do strefy euro, muszą mieć taką możliwość, dlatego zaproponujemy ustanowienie nowego instrumentu przedakcesyjnego dla strefy euro oferującego pomoc techniczną i finansową.

Nowa Europa złożona z 27 państw członkowskich narodzi się w dniu 30 marca 2019 r. Mamy możliwość decydowania o jej kształcie. Zaledwie kilka tygodni później, w czerwcu 2019 r., Europejczycy pójdą do urn. Działania, jakie podejmiemy od chwili obecnej do czasu wyborów, muszą zagwarantować, że ta nowa Europa spełni ich oczekiwania i przyniesie efekty w sprawach, które są dla nich najważniejsze. Taki cel został wyznaczony przez Komisję w planie działania na rzecz bardziej zjednoczonej, silniejszej i bardziej demokratycznej Unii i uwzględniony w agendzie przywódców uzgodnionej w Radzie Europejskiej w dniu 19 października, a wszystko to ma doprowadzić do przedstawienia konkretnych rezultatów na specjalnym szczycie w Sybinie, w Rumunii w dniu 9 maja 2019 r. Działania realizowane w ramach niniejszego programu prac są politycznym wkładem Komisji w ten plan działania. Działać trzeba już teraz, dlatego wszystkie te dalekosiężne inicjatywy zostaną zapoczątkowane w czasie tej kadencji, dzięki zastosowaniu wciąż niewykorzystanych możliwości obowiązujących Traktatów, które pozwalają nam działać szybko i ambitnie.

Realizując nasz obecny program, musimy jednocześnie przygotowywać Unię jutra. Choć program prac określa głównie działania, które musimy wspólnie zrealizować w ciągu nadchodzących 14 miesięcy, to zawiera on również propozycje inicjatyw sięgających dalej w przyszłość, do 2025 r. i jeszcze dalej.

Kluczowe dla legitymacji demokratycznej są też przejrzystość i rozliczalność. Komisja daje dobry przykład w swoich relacjach z przedstawicielami grup interesu i zachęca Parlament Europejski i Radę do szybkiego przyjęcia porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości dla wszystkich trzech instytucji. Będziemy prowadzić konstruktywną współpracę z Parlamentem Europejskim i Radą, aby osiągnąć porozumienie w sprawie proponowanych zmian do rozporządzenia dotyczącego procedury komitetowej oraz w sprawie statusu i finansowania europejskich partii i fundacji politycznych.

Przeprowadzenie demokratycznych zmian w Unii jest jednym z głównych zobowiązań obecnej Komisji. Komisja podejmuje znacznie więcej działań w zakresie kontaktów z obywatelami – przeprowadziła 312 dialogów obywatelskich, w ramach programu lepszego stanowienia prawa prowadzi szersze konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami oraz zaproponowała nowelizację europejskiej inicjatywy obywatelskiej, aby poprawić jej dostępność i ułatwić korzystanie z niej. Niespełna rok temu rozpoczął działalność Europejski Korpus Solidarności, który już oferuje tysiącom młodych ludzi nowe możliwości w całej Unii Europejskiej. Pomaga on młodzieży działać w otaczającym ją społeczeństwie oraz rozwijać wiedzę i umiejętności na starcie kariery zawodowej. Do końca tego roku inicjatywa ta powinna zyskać solidne podstawy prawne.

Będziemy nawiązywać i umacniać nasze stosunki z kluczowymi partnerami, takimi jak Indie i Ameryka Łacińska. Aby zacieśnić ogólne związki z Azją, zaproponujemy strategię mającą na celu poprawę łączności między naszymi kontynentami. Dużą wartość ma dla nas długoletnie partnerstwo z krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Dążyć będziemy do odnowienia tego partnerstwa w 2020 r., dostosowując je do szybko zmieniających się globalnych warunków i przekształcając je w silny i nowoczesny sojusz polityczny. Będziemy współpracować w naszym wspólnym interesie i na rzecz wzmocnionego ładu światowego opartego na prawie. Historyczne porozumienie w sprawie broni jądrowej z Iranem otworzyło drogę do odnowienia szerszych relacji UE z tym państwem. Rozwijać będziemy też stosunki z Irakiem.

Unia, która skupia się bardziej na ważnych sprawach, potrzebuje odpowiednich narzędzi do tego, by działać demokratycznie i skutecznie w odpowiednim czasie i miejscu. Opierając się na dotychczasowych pracach Komisji, powinniśmy w dalszym ciągu działać na dużą skalę w sprawach ważnych. To oznacza, że nie będziemy regulować wszystkich aspektów życia codziennego obywateli. Musimy poważnie zastanowić się nad tym, by robić mniej, ale bardziej efektywnie, i oddać kompetencje państwom członkowskim w sprawach, w których jest to zasadne. Wykorzystując prace grupy zadaniowej pod kierunkiem pierwszego wiceprzewodniczącego Fransa Timmermansa, której powołanie zapowiedziano w orędziu o stanie Unii, Komisja przedstawi swoje propozycje dalszych działań na rzecz zwiększenia pomocniczości, proporcjonalności i lepszego stanowienia prawa celem zapewnienia, by Unia działała tylko w tych obszarach, w których wnosi wartość dodaną.

Przyszłość Europy zależy od tego, czy będzie zdolna stać na straży wspólnych wartości, które nas łączą: demokracji, praworządności i praw podstawowych. Poszanowanie zasady praworządności zakłada istnienie niezależnego, niepodlegającego kontroli politycznej sądownictwa i jest zasadniczym warunkiem społeczeństwa, w którym panuje pokój, wolność, tolerancja, solidarność i sprawiedliwość. Jest też niezbędne do zapewnienia zrównoważonego i sprawiedliwego wzrostu gospodarczego oraz zaufania do Europy. W tym celu przedstawimy inicjatywę na rzecz lepszego egzekwowania zasady praworządności w Unii Europejskiej.

IV. Lepsze efekty w praktyce – lepsze stanowienie, wdrażanie i egzekwowanie prawa

Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, potrzebne jest solidne przygotowywanie, ocena i kształtowanie polityki w oparciu o dowody naukowe. We wszelkich decyzjach i wnioskach należy uwzględniać wszystkie dostępne fakty i dane w zorganizowany i kompleksowy sposób. Zbyt wiele mamy do stracenia, a czekające nas wyzwania są zbyt złożone, abyśmy mogli sobie pozwolić na jakiekolwiek inne podejście. Dlatego zasada lepszego stanowienia prawa jest podstawą wszystkich prac Komisji i zapewnia, by wnioski ustawodawcze opierały się na najbardziej wiarygodnych dostępnych informacjach. W ubiegłym roku podjęliśmy znacznie więcej starań o aktywne zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego, aby zwiększyć legitymację demokratyczną i poprawić jakość naszej pracy. W dalszym ciągu działamy tylko wówczas, gdy jest to potrzebne i wnosi wartość dodaną.

Jednocześnie jednak nawet najlepsze wnioski ustawodawcze nie przyniosą żadnych skutków, jeżeli państwa członkowskie nie przełożą ich na przepisy krajowe i nie wdrożą ich prawidłowo i skutecznie u siebie. Komisja, stojąca na straży Traktatów, odgrywa zasadniczą rolę w zapewnieniu, by tak się stało. Pod koniec 2016 r. Komisja przedstawiła bardziej strategiczne podejście do polityki dotyczącej postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, aby zapewnić lepsze przestrzeganie prawa UE. Ta polityka pozwala nam skupiać się na problemach o charakterze systemowym, w przypadku których działania mające na celu egzekwowanie prawa mogą mieć faktyczny wpływ na zapewnienie szybszego przestrzegania tego prawa w istotnych kwestiach. Skuteczne egzekwowanie obowiązującego prawa UE jest tak samo ważne jak praca nad nowym prawodawstwem. Państwa członkowskie muszą wywiązać się z obowiązku poszanowania i egzekwowania przepisów, które wspólnie wprowadziły. Zdecydowanie dążymy do pełnego wdrożenia Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa uzgodnionego w ubiegłym roku z Parlamentem Europejskim i Radą.

W ramach polityki dotyczącej postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Komisja będzie nadal wspierać państwa członkowskie i prowadzić partnerską współpracę z nimi, aby zapewnić skuteczne i spójne stosowanie przepisów UE. Komisja w dalszym ciągu zachęcać będzie do modernizacji organów egzekwowania prawa za pośrednictwem europejskiego semestru, a w razie konieczności – za pomocą specjalnego prawodawstwa. Za pośrednictwem europejskiego semestru Komisja będzie też nadal pomagać państwom członkowskim w poprawie skuteczności krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości i w walce z korupcją, a także wspierać reformy sądownictwa i szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości za pomocą funduszy unijnych oraz tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości. Służba ds. Wspierania Reform Strukturalnych nadal zapewniać będzie dostosowane do potrzeb wsparcie, aby pomóc państwom członkowskim stworzyć bardziej skuteczne instytucje, silniejsze ramy zarządzania i efektywną administrację publiczną, a jednocześnie będzie rozszerzać swoją działalność na więcej sektorów i więcej państw członkowskich.

Komisja zwróci szczególną uwagę na niezależne organy administracyjne lub inspektoraty, które zgodnie z wymogami unijnego prawodawstwa muszą być wystarczająco i odpowiednio wyposażone oraz dysponować konieczną niezależnością, by móc wykonywać swoje zadania. Do podmiotów tych należą krajowe organy ochrony konkurencji, krajowe organy nadzoru nad usługami łączności elektronicznej i sektorem energetycznym, a także kolejowe organy regulacyjne, krajowe organy nadzoru finansowego oraz krajowe organy ochrony danych.

Będziemy też kontynuować partnerską współpracę z organami krajowymi za pośrednictwem różnych sieci. Jest to między innymi Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej, który pomaga i doradza Komisji oraz krajowym organom regulacyjnym we wdrażaniu unijnych ram prawnych w dziedzinie łączności elektronicznej. Podobnie współpracować będziemy z europejską siecią konkurencji, która przyczynia się do skutecznego i spójnego wdrażania przepisów w dziedzinie konkurencji. To samo podejście zastosujemy wobec Europejskiej Sieci Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska, która odgrywa zasadniczą rolę w ułatwianiu wymiany najlepszych praktyk w zakresie egzekwowania dorobku prawnego UE w dziedzinie ochrony środowiska oraz poszanowania wymogów minimalnych dotyczących inspekcji. Niedawny pakiet zgodności i pomocy, w szczególności jednolity portal cyfrowy, pomoże obywatelom i przedsiębiorstwom w pełni korzystać z możliwości, jakie oferuje jednolity rynek.

Nowe unijne ramy ochrony danych ustanowią mocne wspólne standardy ochrony danych, odpowiednie dla epoki cyfrowej. Korzystne dla obywateli i przedsiębiorstw będą przepisy, które zapewniają silną ochronę, a zarazem stwarzają możliwości dla innowacji na jednolitym rynku cyfrowym. Komisja wyda wytyczne, aby przygotować obywateli, przedsiębiorstwa i administrację publiczną przed wejściem w życie tych przepisów w maju 2018 r. Podczas tych prac będziemy ściśle współpracować z nową Europejską Radą Ochrony Danych, wspólnym reprezentantem krajowych organów ochrony danych, który rozpocznie działalność w dniu 25 maja 2018 r.

Będziemy też dalej zacieśniać współpracę z europejską siecią rzeczników praw obywatelskich koordynowaną przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Skupia ona krajowych i regionalnych rzeczników praw obywatelskich celem propagowania dobrej administracji podczas stosowania prawa Unii na poziomie krajowym.

V. Podsumowanie

Nadchodzące 16 miesięcy stwarza Europie szansę, by działać i wywrzeć faktyczny wpływ. W programie prac Komisji na 2018 r. wykorzystano te sprzyjające warunki i wytyczono ukierunkowany plan dokończenia realizacji dziesięciu priorytetów i strategii stanowiących ich podstawę. 2018 będzie decydującym rokiem dla Europy. Nasze działania muszą przynieść konkretne rezultaty dla obywateli. Na tym skupia się nasz plan. Dopilnujemy, by efekty naszych działań były proste, łatwo zrozumiałe i wnosiły wartość dodaną, tak aby obywatele odczuli ich pozytywne skutki w codziennym życiu.

Wspólna deklaracja w sprawie priorytetów legislacyjnych UE, podpisana w grudniu ubiegłego roku przez przewodniczących trzech instytucji, okazała się nieoceniona w promowaniu szybkiego postępu prac nad najważniejszymi i najpilniejszymi wnioskami ustawodawczymi. Oczekujemy uzgodnienia nowej wspólnej deklaracji trzech przewodniczących, aby zapewnić spójne stanowisko Parlamentu Europejskiego, państw członkowskich i Komisji.

Komisja będzie intensywnie współpracować z Parlamentem Europejskim i Radą w celu zapewnienia, aby do czasu, gdy obywatele pójdą głosować w wyborach europejskich w 2019 r., Unia osiągnęła zamierzone cele. Europa nie będzie oceniana na podstawie liczby przyjętych dyrektyw i rozporządzeń, lecz na podstawie konkretnych rezultatów, jakie nasza polityka przynosi obywatelom. Niniejszy program prac jest podstawą tych wspólnych europejskich działań.