KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 22.9.2021 COM(2021) 581 final 2021/0295(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca dyrektywę 2009/138/WE w odniesieniu do proporcjonalności, jakości nadzoru, sprawozdawczości, środków dotyczących gwarancji długoterminowych, narzędzi makroostrożnościowych, ryzyka dla zrównoważonego rozwoju, nadzoru nad grupą i nadzoru transgranicznego (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2021) 620 final} - {SWD(2021) 260 final} - {SWD(2021) 261 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Gospodarcze i społeczne znaczenie ubezpieczeń uzasadnia interwencję organów publicznych w formie nadzoru ostrożnościowego. Ubezpieczyciele zapewniają ochronę przed skutkami przyszłych zdarzeń, które mogą przynieść straty, oraz kierują oszczędności gospodarstw domowych na rynki finansowe i do gospodarki realnej. W dyrektywie 2009/138/WE („Wypłacalność II”) określono zasady ostrożnościowe dla sektora ubezpieczeń, a jej celem jest umożliwienie stworzenia jednolitego rynku usług ubezpieczeniowych przy jednoczesnej ochronie ubezpieczających. Komisja Europejska posiada mandat prawny do przeprowadzenia kompleksowego przeglądu kluczowych elementów dyrektywy Wypłacalność II, w szczególności jej wymogów kapitałowych opartych na analizie ryzyka i zasad wyceny zobowiązań długoterminowych, a także do wyciągnięcia wniosków z pierwszych pięciu lat doświadczeń w stosowaniu tych ram prawnych. Ze zgromadzonych doświadczeń wynika również, że można zwiększyć proporcjonalność dyrektywy Wypłacalność II; uwydatniły one także brak szczegółowych przepisów na poziomie UE, które przeciwdziałałyby narastaniu ryzyka systemowego, zapewniałyby gotowość na wypadek sytuacji kryzysowych lub, w razie potrzeby, umożliwiały prowadzenie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ubezpieczycieli. Ponadto przedmiotowe ramy muszą być spójne z priorytetami politycznymi UE. W szczególności sektor ubezpieczeń powinien odgrywać rolę w finansowaniu odbudowy gospodarczej po pandemii COVID-19, w ukończeniu budowy unii rynków kapitałowych oraz w osiąganiu celów Europejskiego Zielonego Ładu. W szczególności sektor ten będzie odgrywał zasadniczą rolę w „przywróceniu udziału finansowania kapitałowego” w sektorze przedsiębiorstw oraz w finansowaniu transformacji w stronę modelu zrównoważonego. Pozostałe instytucje europejskie również uznają przegląd za kluczową inicjatywę wspierającą cele unii rynków kapitałowych. W sprawozdaniu Parlamentu Europejskiego w sprawie dalszego rozwoju unii rynków kapitałowych zwrócono się do Komisji o dokonanie oceny, czy wymogi kapitałowe w odniesieniu do inwestycji w przedsiębiorstwa, szczególnie w MŚP, zniechęcają do inwestycji długoterminowych. W konkluzjach Rady w sprawie planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych zwrócono się do Komisji o wzmocnienie roli ubezpieczycieli jako inwestorów długoterminowych oraz o dokonanie oceny sposobów zachęcania do długoterminowych inwestycji w przedsiębiorstwa, szczególnie MŚP, bez stwarzania zagrożeń dla stabilności finansowej lub ochrony inwestorów. W tym kontekście Komisja określiła następujące cele przeglądu: ·stworzenie zachęt dla ubezpieczycieli, aby przyczyniali się do długoterminowego zrównoważonego finansowania gospodarki; ·poprawa wrażliwości na ryzyko; ·ograniczenie nadmiernej krótkoterminowej zmienności wypłacalności ubezpieczycieli; ·poprawa jakości, spójności i koordynacji nadzoru ubezpieczeniowego w całej UE oraz zwiększenie ochrony ubezpieczających i osób uprawnionych, w tym w przypadku gdy ich ubezpieczyciel ogłosił upadłość; ·skuteczniejsze przeciwdziałanie potencjalnemu narastaniu ryzyka systemowego w sektorze ubezpieczeń. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Niniejszy wniosek opiera się na określonych w dyrektywie 2009/138/WE ramach ostrożnościowych dotyczących zakładów ubezpieczeń i wzmacnia te ramy, jak opisano bardziej szczegółowo w sekcji 5 poniżej. Dyrektywa Wypłacalność II oraz rozporządzenie delegowane (UE) 2015/35 stanowią podstawę unijnych ram ostrożnościowych dotyczących ubezpieczeń. W komunikacie przyjętym wraz z niniejszym wnioskiem wyjaśniono bardziej szczegółowo interakcję między wnioskiem a przyszłymi zmianami w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/35. •Spójność z innymi politykami Unii Niniejszy wniosek przyjmuje się jako część jednego pakietu wraz z wnioskiem ustawodawczym dotyczącym restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zakładów ubezpieczeń; celem tego pakietu jest poprawa funkcjonowania jednolitego rynku ubezpieczeń i zwiększenie zaufania do niego. Wnioski składające się na pakiet są ze sobą powiązane, ponieważ we wniosku zmieniono przepisy dotyczące nadzoru przed ogłoszeniem upadłości zakładu ubezpieczeń, natomiast nowe przepisy ujednolicające restrukturyzację i uporządkowaną likwidację dotyczą procedur i uprawnień w następstwie takiej upadłości. Dzięki wprowadzeniu zmian w zasadach wyceny zobowiązań ubezpieczycieli niniejszy wniosek przyczynia się do ukończenia budowy unii rynków kapitałowych. W szczególności wprowadzenie odpowiednich zmian zmniejszy prawdopodobieństwo wystąpienia nadmiernej procykliczności i lepiej odzwierciedli długoterminowy charakter działalności ubezpieczeniowej Zmianom tym towarzyszyć będą dodatkowe środki w ramach rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/35, które zapewnią adekwatność obliczania marginesu ryzyka oraz kryteriów kwalifikowalności w odniesieniu do klasy długoterminowych aktywów kapitałowych. Obecnie Komisja realizuje kilka inicjatyw mających na celu zwiększenie prywatnego finansowania przejścia na gospodarkę bezemisyjną oraz zapewnienie zarządzania ryzykiem zmiany klimatu i ryzykiem środowiskowym przez system finansowy. W tym celu Komisja przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, w którym sprecyzowano wymogi dotyczące sprawozdawczości niefinansowej w zakresie zrównoważonego rozwoju i rozszerzono ich zakres, między innymi, na średniej wielkości zakłady ubezpieczeń. Aby uniknąć powielania, niniejszy wniosek nie obejmuje wymogów dotyczących ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Dzięki wprowadzeniu wymogu przeprowadzenia analizy scenariuszy zmian klimatu wniosek przyczynia się do realizacji strategii dotyczącej finansowania transformacji w stronę gospodarki zrównoważonej, której celem jest wzmocnienie podstaw zrównoważonych inwestycji, pełne uwzględnienie aspektów zrównoważonego rozwoju w systemie finansowym oraz zarządzanie nimi. Komisja zwróci również należytą uwagę na potrzebę uniknięcia niespójności między niniejszym wnioskiem a przyszłymi zmianami przepisów dotyczących sektora bankowego. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna W dyrektywie Wypłacalność II określono kompleksowe ramy prawne dotyczące podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w UE. Podstawę prawną obowiązującej dyrektywy stanowią art. 53 ust. 1 i art. 62 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Podjęcie działań na szczeblu UE zgodnie z tymi artykułami jest konieczne, aby kontynuować dostosowywanie obowiązujących przepisów lub wprowadzić nowe znormalizowane przepisy. •Pomocniczość Zgodnie z zasadą pomocniczości działanie na szczeblu UE można podjąć tylko wtedy, gdy cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte przez państwa członkowskie działające indywidualnie. Regulacja ubezpieczeń na poziomie europejskim jest od dawna utrwaloną praktyką, ponieważ jedynie działaniem na szczeblu UE można ustanowić wspólne ramy regulacyjne dla ubezpieczycieli, którzy korzystają ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług. W związku z tym niniejszy wniosek, podobnie jak zmieniane nim przepisy, jest w pełni zgodny z zasadą pomocniczości. •Proporcjonalność Celem niniejszego wniosku jest zmiana niektórych przepisów dyrektywy Wypłacalność II, w szczególności przepisów dotyczących wymogów kapitałowych, wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych wobec ubezpieczających oraz nadzoru transgranicznego. Zawiera on również niezbędne doprecyzowania i zmiany przepisów wdrażających zasadę proporcjonalności. Zmiany te są niezbędne i proporcjonalne do tego, aby poprawić funkcjonowanie ram prawnych dotyczących ubezpieczycieli, oraz do osiągnięcia celów dyrektywy Wypłacalność II. •Wybór instrumentu Celem niniejszego wniosku jest zmiana obowiązującej dyrektywy Wypłacalność II, a zatem wybranym instrumentem jest dyrektywa zmieniająca. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa W załączniku do oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi zawarto ocenę ram Wypłacalność II. Z głównych wniosków wynika, że ramy te są zasadniczo skuteczne i spójne, nadal uwzględniają potrzeby i problemy oraz przynoszą zamierzoną wartość dodaną. W ocenie podkreślono jednak również szereg problemów związanych z wdrażaniem zasad i wymogów oraz ze spójnością w zakresie nadzoru. Ponadto ramy te nie uwzględniają w pełni nowego otoczenia finansowego i gospodarczego, w szczególności w odniesieniu do niskich stóp procentowych. Co więcej, nadal występuje nadmierna zmienność krótkoterminowa, chociaż istnieją narzędzia służące złagodzeniu takich skutków. Wymogi kapitałowe należy udoskonalić w celu zapewnienia wrażliwości na ryzyko i właściwego podejścia do inwestycji długoterminowych. Ponadto nie uwzględniają one zrównoważonego charakteru aktywów posiadanych przez ubezpieczycieli. Niektóre cechy przepisów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji można udoskonalić jak również – ujmując rzecz bardziej ogólnie – wdrażanie zasady proporcjonalności okazało się niewystarczające, aby skutecznie zmniejszyć obciążenia regulacyjne dla mniejszych ubezpieczycieli. Ocena wykazała również niedociągnięcia regulacyjne i nadzorcze w zakresie ochrony ubezpieczających. Istnieje możliwość dalszego ujednolicenia procesów nadzorczych i ulepszenia współpracy między organami nadzoru w przypadku działalności transgranicznej. Ponadto organy nadzoru dysponują jedynie ograniczonymi narzędziami, dzięki którym możliwe jest zapobieganie potencjalnemu narastaniu ryzyka systemowego w sektorze ubezpieczeń oraz prowadzenie właściwego nadzoru makroostrożnościowego. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Komisja przeprowadziła różne konsultacje na potrzeby przeglądu. W dniu 29 stycznia 2020 r. Komisja zorganizowała publiczną konferencję na temat przeglądu z udziałem przedstawicieli branży ubezpieczeniowej, stowarzyszeń ubezpieczeniowych, organów publicznych, społeczeństwa obywatelskiego i Parlamentu Europejskiego. W dniach od 1 lipca 2020 r. do dnia 21 października 2020 r. Komisja przeprowadziła również konsultacje publiczne i otrzymała 73 odpowiedzi od różnych zainteresowanych stron reprezentujących branżę ubezpieczeń (56 %), społeczeństwo obywatelskie (14 %) i organy publiczne (11 %). W dniu 1 lutego 2021 r. Komisja opublikowała sprawozdanie podsumowujące opinie uzyskane w wyniku tych konsultacji. Ponadto Komisja omówiła różne aspekty przeglądu podczas szeregu posiedzeń grupy ekspertów z państw członkowskich. Powyższe konsultacje uzupełniają trzy konsultacje przeprowadzone przez EIOPA w okresie od lipca 2019 r. do stycznia 2020 r.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej W następstwie formalnego wniosku o udzielenie porady, który Komisja przesłała EIOPA w lutym 2019 r., EIOPA przedstawił w dniu 17 grudnia 2020 r. opinię w sprawie przeglądu ram Wypłacalność II wraz z analizą podstawową i oceną skutków. Opinia EIOPA stanowiła podstawę przeprowadzonej przez Komisję oceny skutków oraz opracowania niniejszego wniosku. W załączniku 10 do oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi wymieniono dodatkowe źródła uwzględnione podczas przygotowywania niniejszego wniosku. •Ocena skutków Do wniosku dołączono ocenę skutków. Ocenę skutków przedłożono Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej w dniu 19 marca 2021 r. i została ona pozytywnie zaopiniowana w dniu 23 kwietnia 2021 r. Chociaż Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wyraziła uznanie dla wszechstronnego i dobrze zorganizowanego charakteru oceny skutków, to zaleciła dalsze rozwinięcie analizy problemu i narracji, w tym w odniesieniu do proporcjonalności. Ocena skutków została odpowiednio zmieniona. W ocenie skutków określono zestaw preferowanych wariantów strategicznych, które dotyczą pięciu głównych problemów: (i)czynników zniechęcających do długoterminowych inwestycji kapitałowych oraz nieodpowiedniego uwzględnienia zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju; (ii)nieodpowiedniego uwzględnienia niskich stóp procentowych i ewentualnie nadmiernie dużej zmienności wypłacalności; (iii)złożoności dla małych ubezpieczycieli i ubezpieczycieli o niskim profilu ryzyka prowadzonej działalności; (iv)niedawnych przypadków upadłości ubezpieczycieli prowadzących działalność transgraniczną, które uwidoczniły braki w nadzorze, a także zróżnicowany poziom ochrony ubezpieczających w UE w następstwie tych upadłości; (v)zagrożenia związanego z tym, że narzędzia służące zapobieganiu ryzyku systemowemu mogą okazać się niewystarczające. Główny kompromis w rozwiązywaniu tych problemów odnosi się do ogólnego ilościowego wpływu przeglądu. Znaczne zaostrzenie wymogów kapitałowych utrudniłoby ubezpieczycielom wniesienie wkładu w ekologiczną i trwałą odbudowę. Jednocześnie znaczne złagodzenie tych wymogów zagroziłoby ochronie ubezpieczających i stabilności finansowej. W rzeczywistości, ze względu na stopniowe wprowadzanie zmian w odniesieniu do stóp procentowych, preferowane warianty strategiczne przyniosłyby znaczną ulgę kapitałową, szacowaną na maksymalnie 90 000 000 000 EUR w perspektywie krótkoterminowej. Szacuje się, że na koniec okresu przejściowego preferowane warianty strategiczne przyczynią się do osiągnięcia, w porównaniu z obecną sytuacją, mniej więcej takiego samego albo nieznacznie wyższego kapitału przekraczającego wymogi regulacyjne (w zależności od warunków rynkowych). •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Wniosek dotyczący dyrektywy poprawia sprawność regulacyjną i upraszcza ramy w następujący sposób: ·wyłączenie większej liczby małych przedsiębiorstw z zakresu obowiązywania ram Wypłacalność II; ·automatyczne udostępnianie bardziej proporcjonalnych przepisów „zakładom o niskim profilu ryzyka” oraz udostępnianie ich innym ubezpieczycielom po zatwierdzeniu przez organ nadzoru; ·uproszczenie ujęcia ilościowego ryzyka nieistotnego; ·zapewnienie, aby wymagane ujawnianie informacji nie wykraczało poza to, co jest konieczne dla odbiorców. Jeżeli chodzi o gotowość cyfrową, przepisy dyrektywy Wypłacalność II są już neutralne pod względem technologicznym. Ponadto obowiązujące uprawnienia Komisji i EIOPA umożliwiłyby dalsze dostosowania, w szczególności w zakresie informacji dostarczanych do celów nadzoru i ujawniania informacji. •Prawa podstawowe

Wniosek nie narusza praw podstawowych i jest zgodny z zasadami zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą wolności prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16) oraz ochrony konsumentów (art. 38). 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek nie wywiera wpływu na budżet. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Komisja będzie monitorować postępy w osiąganiu celów szczegółowych na podstawie niewyczerpującego wykazu wskaźników zawartego w sekcji 8 oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. Za pięć lat Komisja przeprowadzi kolejną ocenę dyrektywy Wypłacalność II, w tym ocenę zmian wprowadzonych niniejszym wnioskiem, zgodnie z wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa. Niniejszy wniosek nie wymaga planu wdrożenia. •Dokumenty wyjaśniające Uznaje się, że żadne dokumenty wyjaśniające nie są konieczne. •Szczegółowe objaśnienia przepisów szczegółowych wniosku Art. 1 wniosku zmienia dyrektywę 2009/138/WE. Proporcjonalność W pkt 2 zmieniono art. 4 w celu podniesienia progów wielkości na potrzeby wyłączeń z zakresu dyrektywy 2009/138/WE, umożliwiając tym samym wyłączenie większej liczby małych zakładów. W pkt 12 wprowadzono wyjaśnienie do art. 29 w zakresie stosowania zasady proporcjonalności w odniesieniu do aktów delegowanych i aktów wykonawczych, w szczególności poprzez wprowadzenie nowego pojęcia zakładów o niskim profilu ryzyka. W pkt 13 wprowadzono nowe art. 29a–29e. W art. 29a ustanowiono kryteria identyfikacji zakładów o niskim profilu ryzyka, które to kryteria można uzupełnić w aktach delegowanych. W art. 29b ustanowiono proces klasyfikacji jako zakłady o niskim profilu ryzyka. W art. 29c wymieniono środki dotyczące proporcjonalności dostępne „automatycznie” dla zakładów o niskim profilu ryzyka i ustanowiono zasady w przypadku zmiany profilu ryzyka. W art. 29d określono, w jaki sposób zakłady niesklasyfikowane jako zakłady o niskim profilu ryzyka mogą uzyskać zezwolenie na stosowanie środków dotyczących proporcjonalności. W art. 29e określono obowiązki sprawozdawcze dla zakładów o niskim profilu ryzyka. W pkt 63 wprowadzono nowy art. 213a, w którym ustanowiono kryteria identyfikacji grup o niskim profilu ryzyka, a także zasady stosowania środków dotyczących proporcjonalności przez te grupy ubezpieczeniowe. W pkt 21 wprowadzono nowy ust. 2a w art. 41, aby umożliwić zakładom o niskim profilu ryzyka wyznaczenie jednej osoby do wykonywania szeregu funkcji kluczowych. W ustępie tym przewidziano również środki dotyczące proporcjonalności w odniesieniu do zasad zarządzania; w przypadku zakładów o niskim profilu ryzyka wewnętrzne zasady wymienione w art. 41 ust. 3 należy aktualizować jedynie raz na trzy lata zamiast co roku. W art. 45 wprowadza się zmiany, aby umożliwić zakładom o niskim profilu ryzyka, wewnętrznym zakładom ubezpieczeń i wewnętrznym zakładom reasekuracji spełniającym określone kryteria przeprowadzenie własnej oceny ryzyka i wypłacalności co dwa lata zamiast co najmniej raz w roku.

Zmiany w art. 77 umożliwiłyby stosowanie ostrożnej wyceny deterministycznej najlepszego oszacowania w przypadku zobowiązań z tytułu ubezpieczenia na życie z opcjami i gwarancjami nieuznawanymi za istotne zamiast stosowania stochastycznych metod wyceny. W nowym art. 109 wprowadzono uproszczenia w standardowej formule w przypadku, gdy moduł lub podmoduł ryzyka jest nieistotny, pod warunkiem że spełnione są pewne szczegółowe kryteria. Jakość nadzoru W ramach zmiany w art. 25 zapewniono, aby każda odmowa udzielenia zezwolenia wraz z uzasadnieniem była zgłaszana do EIOPA i rejestrowana w bazie danych, do której mają wgląd organy nadzoru. W ramach zmiany w art. 26 wprowadzono możliwość dokonania wspólnej oceny wniosku o udzielenie zezwolenia na żądanie jednego z organów nadzoru, z którym organ nadzoru państwa członkowskiego siedziby musi przeprowadzić konsultacje. Celem zmian w art. 30, 36 i 42 jest wzmocnienie monitorowania zgodności z wymogami dotyczącymi kompetencji i reputacji członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego lub osób pełniących inne funkcje kluczowe w zakładzie ubezpieczeń lub zakładzie reasekuracji. W art. 42 ust. 4 uprawniono organy nadzoru do wystąpienia z wnioskiem o usunięcie członka organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego lub osoby pełniącej kluczową funkcję. Sprawozdawczość W ramach zmian w art. 35 i w nowym art. 35a dostosowano wymogi sprawozdawcze dotyczące zakładów o niskim profilu ryzyka, w szczególności w celu ułatwienia tym zakładom dostępu do wyłączeń i ograniczeń w zakresie sprawozdawczości. W nowym art. 35 ust. 5a oraz nowym art. 256b dotyczącym regularnych sprawozdań dla organów nadzoru opracowywanych przez zakłady i grupy określono zasady i częstotliwość sporządzania tego sprawozdania opisowego. W nowym art. 35b określono terminy składania sprawozdań i wprowadzono możliwość ich zmiany, jeżeli jest to uzasadnione nadzwyczajnymi okolicznościami. W pkt 26 i 83 zmieniono odpowiednio art. 51 i art. 256, zmieniając strukturę sprawozdania na temat wypłacalności i kondycji finansowej sporządzanego przez zakłady i grupy, dzieląc jego treść na część skierowaną do ubezpieczających oraz część skierowaną do innych zainteresowanych stron. W pkt 27 i 84 wprowadzono nowe art. 51a i 256c dotyczące wymogu badania bilansu ostrożnościowego, bilansu grupy lub jednolitego sprawozdania na temat wypłacalności i kondycji finansowej. W pkt 28 wprowadzono do art. 52 obowiązek przekazywania EIOPA przez organy nadzoru statystyk dotyczących stosowania środków proporcjonalności i uproszczeń na podległym im rynku. W pkt 47 zmieniono art. 112, nakładając na zakłady stosujące model wewnętrzny wymóg regularnego przekazywania organom nadzoru oszacowania kapitałowego wymogu wypłacalności obliczonego według standardowej formuły. Środki dotyczące gwarancji długoterminowych W pkt 37 zastąpiono art. 77a dotyczący zasad ekstrapolacji odpowiedniej struktury terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka. W ramach zmian wprowadzono wymóg, aby przy ekstrapolacji uwzględniać, w miarę dostępności, informacje z rynków finansowych dotyczące terminów zapadalności, w przypadku których dokonuje się ekstrapolacji struktury terminowej. Wynikającą z tego nową metodę ekstrapolacji wprowadza się stopniowo w sposób liniowy w okresie do 2032 r., w którym ubezpieczyciele będą musieli ujawniać wpływ nowej metody ekstrapolacji bez stopniowego wprowadzania. W pkt 38 zmieniono art. 77d dotyczący korekty z tytułu zmienności. Nowe przypadki stosowania korekty z tytułu zmienności będą podlegały obowiązkowi uzyskania zezwolenia organu nadzoru. Ponadto w korekcie z tytułu zmienności uwzględnia się wyższy odsetek 85 % spreadu skorygowanego o ryzyko. Aby ograniczyć ryzyko, że korekta z tytułu zmienności skompensuje ponad wysokość poniesione straty na lokatach wynikające ze wzrostu spreadu kredytowego, wprowadza się specyficzny dla poszczególnych zakładów „wskaźnik wrażliwości na spread kredytowy”. Ponadto dotyczący danego państwa komponent korekty z tytułu zmienności zastępuje się korektą z tytułu zmienności w skali makro dla państw członkowskich, których walutą jest euro, w celu złagodzenia wpływu kryzysów związanych ze spreadem na poziomie krajowym, przy jednoczesnym uniknięciu zjawiska nagłych spadków. Uzupełnieniem tych zmian jest pkt 48, w którym wprowadzono do art. 122 zabezpieczenia w przypadku, gdy model wewnętrzny uwzględnia wpływ zmian spreadu kredytowego na korektę z tytułu zmienności („dynamiczna korekta z tytułu zmienności”). W pkt 44 zmieniono art. 106 ust. 3, aby umożliwić symetryczne dostosowanie ryzyka cen akcji w celu zwiększenia lub zmniejszenia narzutów kapitałowych maksymalnie o 17 % zamiast o 10 %. W pkt 51 zmieniono art. 138 w celu zapewnienia, aby EIOPA, zamiast krajowych organów nadzoru, zasięgał opinii ERRS przed ogłoszeniem wyjątkowej niekorzystnej sytuacji. W pkt 90 zastępuje się art. 304 ust. 2 dotyczący podmodułu ryzyka związanego z inwestowaniem w akcje opartego na czasie trwania, którego stosowania nie należy już zatwierdzać, z zachowaniem zasady praw nabytych. W pkt 95 i 96 zmieniono odpowiednio art. 308c dotyczący środka przejściowego w zakresie stóp procentowych wolnych od ryzyka i art. 308d dotyczący środka przejściowego w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Nowe zatwierdzenia stosowania tych środków przejściowych ograniczono do zamkniętego wykazu okoliczności. Ponadto przedsiębiorstwa stosujące te środki będą musiały ujawnić powody ich stosowania, jak również ocenę i instrumenty służące ograniczeniu zależności od tych środków.

W pkt 39, 40 i 46 dostosowano art. 77e, art. 86 oraz odpowiednio art. 111 dotyczące uprawnień do wydawania aktów delegowanych i wykonawczych do zmian opisanych powyżej. Ponadto w pkt 40 wprowadzono nowe uprawnienie do wydawania aktów delegowanych dotyczących kryteriów kwalifikowalności aktywów w kontekście korekty dopasowującej. Narzędzia makroostrożnościowe W pkt 24 połączono uwarunkowania i analizy makroekonomiczne z art. 45 dotyczącego własnej oceny ryzyka i wypłacalności przeprowadzanej przez ubezpieczycieli. Ubezpieczyciele będą zobowiązani do oceny wpływu prawdopodobnego rozwoju sytuacji na rynkach makroekonomicznych i finansowych, w tym niekorzystnych scenariuszy ekonomicznych, na ich specyficzny profil ryzyka, decyzje biznesowe i potrzeby w zakresie wypłacalności, a także sposobu, w jaki ich działalność może wpływać na czynniki rynkowe na zasadzie obustronnej interakcji. Organy nadzoru będą zobowiązane do przedstawiania informacji dotyczących konkretnych zakładów, w szczególności w odniesieniu do makroostrożnościowych ryzyk i zastrzeżeń wynikających z ich analizy. Pkt 49 obejmuje uwarunkowania makroekonomiczne zawarte w art. 132 dotyczącym zasady „ostrożnego inwestora” w odniesieniu do lokat. Ubezpieczyciele będą zobowiązani do uwzględnienia w swojej strategii inwestycyjnej możliwych zmian makroekonomicznych i zmian zachodzących na rynkach finansowych oraz do przeprowadzenia oceny zakresu, w jakim ich lokaty mogą zwiększyć ryzyko systemowe. Organy nadzoru będą zobowiązane do przedstawiania uwag dotyczących konkretnych zakładów na temat szczególnych zastrzeżeń makroostrożnościowych. W pkt 54 wprowadzono nowe art. 144a–144d. W art. 144a wprowadzono wymogi dotyczące zarządzania płynnością i planu zachowania płynności, aby zapewnić zdolność do regulowania zobowiązań finansowych wobec ubezpieczających. W szczególności ubezpieczyciele będą musieli opracować wskaźniki ryzyka płynności w celu monitorowania ryzyka płynności. Art. 144b umożliwia organom nadzoru interweniowanie w przypadku, gdy ubezpieczyciel nie uwzględnia w należyty sposób podatności na ryzyko utraty płynności. Ponadto organy nadzoru będą mogły, w wyjątkowych sytuacjach i jako środek ostateczny, tymczasowo zamrozić opcję wykupu polis ubezpieczeniowych na życie w przypadku poszczególnych zakładów lub całego rynku. W art. 144c wprowadzono uprawnienia nadzorcze mające na celu ochronę wypłacalności poszczególnych zakładów w wyjątkowych sytuacjach, takich jak wystąpienie niekorzystnych zdarzeń ekonomicznych lub rynkowych wpływających na znaczną część rynku ubezpieczeń lub cały ten rynek. Z zastrzeżeniem kryteriów opartych na analizie ryzyka i szczególnych zabezpieczeń, wypłaty na rzecz akcjonariuszy i innych kredytodawców nieuprzywilejowanych danego zakładu mogą zostać zawieszone lub ograniczone zanim nastąpi faktyczne naruszenie kapitałowego wymogu wypłacalności. Zmiany dotyczące Europejskiego Zielonego Ładu W pkt 25 wprowadzono nowy art. 45a dotyczący analizy scenariuszy klimatycznych. Ubezpieczyciele będą zobowiązani do określenia istotnej ekspozycji na ryzyko związane ze zmianami klimatycznymi oraz, w stosownych przypadkach, do oceny wpływu długoterminowych scenariuszy zmian klimatu na ich działalność. Ubezpieczyciele sklasyfikowani jako zakłady o niskim profilu ryzyka są wyłączeni z analizy scenariuszy. W pkt 91 wprowadzono nowy art. 304a, w którym przewidziano dwa mandaty dla EIOPA w odniesieniu do ryzyka dla zrównoważonego rozwoju. EIOPA jest upoważniony do zbadania do 2023 r. specjalnego ostrożnościowego traktowania ekspozycji związanych z aktywami lub działaniami dotyczącymi w znacznym stopniu celów środowiskowych lub społecznych oraz do regularnego przeglądu zakresu i kalibracji parametrów standardowej formuły dotyczącej ryzyka klęski żywiołowej. Nadzór nad grupą W art. 212 dyrektywy Wypłacalność II wprowadzono zmiany w celu ułatwienia identyfikacji zakładów stanowiących grupę, w szczególności w odniesieniu do grup, które nie są objęte zakresem dyrektywy 2013/34/UE w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, a także w odniesieniu do grup horyzontalnych. Ponadto definicja ubezpieczeniowej spółki holdingowej została doprecyzowana w sposób analogiczny do zmian w definicji finansowej spółki holdingowej przewidzianej w dyrektywie 2013/36/UE w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi. W art. 213 wprowadzono zmiany w celu bezpośredniego włączenia ubezpieczeniowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej w zakres unijnych ram ostrożnościowych. Aby umożliwić skuteczny nadzór nad grupą, w ust. 3a zawarto wymóg odpowiedniego zarządzania wewnętrznego i struktury korporacyjnej w odniesieniu do grup, których jednostką dominującą jest spółka holdingowa. Dodano ust. 3b i 3c w celu zapewnienia odpowiednich uprawnień wykonawczych, w tym jako środek ostateczny, uprawnienia do zażądania od grupy przeprowadzenia restrukturyzacji. W pkt 64 zmieniono art. 214 w celu doprecyzowania, kiedy zakład można wyłączyć z zakresu nadzoru nad grupą, kiedy można odstąpić od nadzoru nad grupą lub kiedy można go sprawować na poziomie pośredniczącej jednostki dominującej. W art. 244, 245 i 265 wprowadzono zmiany w celu rozszerzenia wykazu wskaźników, na podstawie których organy sprawujące nadzór nad grupą mogą określać istotne transakcje wewnątrz grupy i koncentracje ryzyka, oraz w celu doprecyzowania zakresu sprawozdawczości dotyczącej transakcji wewnątrz grupy. W pkt 86 wprowadzono do art. 258 minimalny zestaw uprawnień, które można wykonywać w odniesieniu do ubezpieczeniowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej. W pkt 87 zmieniono art. 262 poprzez doprecyzowanie celów i niezbędnych uprawnień w przypadku stosowania „innych metod” podczas sprawowania nadzoru nad grupami, których jednostki dominujące najwyższego szczebla mają siedzibę poza EOG. Dodano nowy art. 229a w celu umożliwienia, pod warunkiem uzyskania zatwierdzenia przez organ nadzoru, stosowania uproszczonego podejścia do włączania nieistotnych zakładów powiązanych do obliczania wypłacalności grupy. Wprowadzono progi istotności. Wprowadzono zmiany w art. 220, 222, 228, 230, 233, 234 i 308b ust. 17 oraz dodano nowy art. 233a w celu dokonania następujących doprecyzowań dotyczących zasad obliczania wypłacalności grupy: ·rodzaj jednostek, które można uwzględnić w ramach metody 2;

·sposób obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy w przypadku stosowania kombinacji metod; ·sposób uwzględniania jednostek z innych sektorów finansowych, np. instytucji kredytowych, przy obliczaniu wypłacalności grupy; ·sposób oceny środków własnych grupy, w szczególności pojęcia „wolny od obciążeń”, traktowanie środków przejściowych dotyczących rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i stóp wolnych od ryzyka oraz traktowanie pozycji środków własnych, których nie można faktycznie udostępnić na pokrycie kapitałowego wymogu wypłacalności; ·w przypadku stosowania metody 1 lub kombinacji metod – sposób obliczania dolnego progu skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy. Ponadto wprowadzono zmieniony „minimalny skonsolidowany kapitałowy wymóg wypłacalności grupy”, który odzwierciedla przepisy dotyczące minimalnego wymogu kapitałowego na poziomie indywidualnym. W art. 246 i 257 wprowadzono zmiany w celu doprecyzowania kwestii stosowania odpowiednio na poziomie grupy zasad zarządzania mających zastosowanie do poszczególnych jednostek. Zmiany te obejmują rolę organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego jednostki dominującej oraz nałożono w nich wymóg, aby grupy zapewniały spójność sporządzonych na piśmie zasad z zasadami przyjętymi przez zakłady powiązane. Ponadto wyjaśniono, że osoby pełniące inne funkcje kluczowe w ubezpieczeniowych spółkach holdingowych i finansowych spółkach holdingowych o działalności mieszanej powinny spełniać wymogi dotyczące kompetencji i reputacji. Ponadto dodano art. 246a i 246b w celu określenia sposobu stosowania nowych regulacji makroostrożnościowych na poziomie grup ubezpieczeniowych. Nadzór nad transgraniczną działalnością ubezpieczeniową Przepisy dotyczące uzyskania zezwolenia zawarte w art. 18 zmieniono w drodze nałożenia na wnioskodawców wymogu przekazania informacji na temat wcześniejszego odrzucenia lub cofnięcia zezwolenia w innych państwach członkowskich oraz nałożenia na organy nadzoru obowiązku uwzględnienia tych informacji przy ocenie wniosków. W kontekście procedury udzielania zezwoleń w ramach zmian w art. 23 zapewniono, aby również organy nadzoru były informowane o planowanej działalności transgranicznej. W pkt 15 wprowadzono do art. 33a minimalne wymogi dotyczące wymiany informacji pomiędzy organami nadzoru w państwie członkowskim siedziby i w przyjmującym państwie członkowskim na temat ubezpieczycieli i ich działalności w przyjmującym państwie członkowskim. W ramach zmian art. 149 i 152 doprecyzowano, że zakłady ubezpieczeń powinny powiadamiać o istotnych zmianach i pojawiających się zagrożeniach związanych z prowadzoną transgraniczną działalnością ubezpieczeniową. Organy nadzoru powinny wymieniać się takimi informacjami. W pkt 58 dotyczącym art. 152b zwiększono rolę EIOPA w złożonych sprawach transgranicznych, w których zaangażowane organy nadzoru nie są w stanie wypracować wspólnego stanowiska w ramach platformy współpracy. W ramach zmiany w art. 153 zapewniono terminowy dostęp do informacji dla organu nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego. W art. 159a uprawniono organ nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego do żądania od organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby przekazania informacji na temat wypłacalności zakładu oraz, w przypadku poważnych zastrzeżeń, przeprowadzenia wspólnej kontroli na miejscu. EIOPA powierzono rolę w zakresie rozstrzygania sporów między organami nadzoru. Środki przejściowe wprowadzone dyrektywą 2014/51/UE Pkt 94 lit. b) zastępuje wygasły środek przejściowy w kontekście ekspozycji wobec rządów centralnych lub banków centralnych państw członkowskich, które to ekspozycje są denominowane i finansowane w walucie krajowej innego państwa członkowskiego. Zgodnie z nową zasadą praw nabytych ekspozycje tego typu powstałe przed 2020 r. traktuje się w identyczny sposób jak ekspozycje wobec rządów centralnych państw członkowskich lub banków centralnych denominowane i finansowane w ich walucie krajowej. W przeciwieństwie do poprzedniego środka przejściowego, nowa zasada praw nabytych nie wygasa. Pomniejsze aktualizacje i poprawki Kilka punktów służy zmianie dyrektywy 2009/138/WE w celu wprowadzenia pomniejszych aktualizacji i poprawek, w szczególności w celu dostosowania definicji oraz odniesień wewnątrz- i pozaprawnych do zmian wprowadzonych w innych punktach oraz w celu usunięcia nieaktualnych odniesień do Zjednoczonego Królestwa. 2021/0295 (COD) Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca dyrektywę 2009/138/WE w odniesieniu do proporcjonalności, jakości nadzoru, sprawozdawczości, środków dotyczących gwarancji długoterminowych, narzędzi makroostrożnościowych, ryzyka dla zrównoważonego rozwoju, nadzoru nad grupą i nadzoru transgranicznego (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 53 ust. 1, art. 62 i art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE zapewniono oparte w większym stopniu na analizie ryzyka i bardziej zharmonizowane zasady ostrożnościowe dla sektora ubezpieczeń i reasekuracji. Niektóre przepisy wspomnianej dyrektywy są objęte klauzulami przeglądowymi. Stosowanie tej dyrektywy w znacznym stopniu przyczyniło się do wzmocnienia systemu finansowego w Unii i zwiększyło odporność zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji na różne rodzaje ryzyka. W dyrektywie tej, pomimo jej kompleksowego zakresu, nie uwzględniono wszystkich kwestii, które mają wpływ na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji. (2)Pandemia COVID-19 wyrządziła ogromne szkody społeczno-gospodarcze, co doprowadziło do tego, że gospodarka UE potrzebuje trwałej, sprzyjającej włączeniu społecznemu i sprawiedliwej odbudowy. W związku z tym prace nad priorytetami politycznymi Unii stały się jeszcze bardziej pilne, w szczególności zapewnienie gospodarki służącej ludziom oraz osiągnięcie celów Europejskiego Zielonego Ładu. Sektor ubezpieczeń i reasekuracji może stanowić źródło prywatnych środków finansowych dla przedsiębiorstw europejskich, a także może uczynić gospodarkę bardziej odporną dzięki zapewnieniu ochrony przed różnymi rodzajami ryzyka. Za sprawą tej podwójnej roli sektor ten ma ogromny potencjał, aby przyczynić się do realizacji priorytetów Unii. (3)Jak podkreślono w komunikacie Komisji pt. „Unia rynków kapitałowych dla obywateli i przedsiębiorstw” z dnia 24 września 2020 r., zachęcanie inwestorów instytucjonalnych, w szczególności ubezpieczycieli, by dokonywali więcej długoterminowych inwestycji, będzie miało zasadnicze znaczenie dla wspierania zwiększania udziału finansowania kapitałowego w sektorze przedsiębiorstw. Aby ułatwić ubezpieczycielom wniesienie wkładu w finansowanie naprawy gospodarczej w Unii, należy dostosować ramy ostrożnościowe w celu lepszego uwzględnienia długoterminowego charakteru działalności ubezpieczeniowej. W szczególności przy obliczaniu kapitałowego wymogu wypłacalności zgodnie ze standardową formułą należy ułatwić stosowanie korzystniejszego standardowego parametru w przypadku inwestycji kapitałowych, które są utrzymywane w perspektywie długoterminowej, pod warunkiem że zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji przestrzegają prawidłowych i solidnych kryteriów, które zapewniają ochronę ubezpieczających i stabilność finansową. Celem takich kryteriów powinno być zapewnienie, aby zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji były w stanie uniknąć przymusowej sprzedaży udziałów kapitałowych, które mają być utrzymywane przez dłuższy czas, w tym w skrajnych warunkach rynkowych. (4)W swoim komunikacie w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu z dnia 11 grudnia 2019 r. Komisja zobowiązała się do lepszego uwzględnienia zarządzania ryzykiem związanym z klimatem i środowiskiem w unijnych ramach ostrożnościowych. Europejski Zielony Ład to nowa strategia Unii na rzecz wzrostu, której celem jest przekształcenie Unii w nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarkę, która do 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto. Przyczyni się on do osiągnięcia celu, jakim jest budowanie gospodarki służącej ludziom, wzmocnienie społecznej gospodarki rynkowej Unii i dopilnowanie, aby była ona gotowa na przyszłość oraz zapewniała stabilność, miejsca pracy, wzrost gospodarczy i inwestycje. We wniosku z dnia 4 marca 2020 r. dotyczącym Europejskiego prawa o klimacie Komisja Europejska zaproponowała, aby cel polegający na osiągnięciu neutralności klimatycznej i odporności na zmianę klimatu do 2050 r. stał się dla Unii wiążący. Wniosek ten został przyjęty przez Parlament Europejski i Radę i wszedł w życie w dniu 29 lipca 2021 r. Ambicje Komisji, aby uczynić UE światowym liderem na drodze do 2050 r., potwierdzono w sprawozdaniu dotyczącym prognozy strategicznej z 2021 r., w którym jako strategiczny obszar działania wskazano budowanie odpornych i zachowujących aktualność systemów gospodarczych i finansowych. (5)Unijne ramy zrównoważonego finansowania odegrają kluczową rolę w osiąganiu celów Europejskiego Zielonego Ładu, a regulacje środowiskowe należy uzupełnić ramami zrównoważonego finansowania, w których ukierunkowuje się finansowanie na inwestycje zmniejszające narażenie na tego rodzaju ryzyko zmiany klimatu i ryzyko środowiskowe. W swoim komunikacie w sprawie strategii dotyczącej finansowania transformacji w stronę gospodarki zrównoważonej z dnia 6 lipca 2021 r. Komisja zobowiązała się do zaproponowania zmian w dyrektywie 2009/138/WE w celu spójnego włączenia ryzyka dla zrównoważonego rozwoju do stosowanych przez ubezpieczycieli procesów zarządzania ryzykiem w drodze nałożenia na ubezpieczycieli wymogu przeprowadzania analizy scenariuszy zmiany klimatu. (6)Dyrektywa 2009/138/WE wyłącza z zakresu jej stosowania niektóre zakłady ze względu na ich wielkość. Po upływie pierwszych lat stosowania dyrektywy 2009/138/WE oraz w celu zapewnienia, aby nie miała ona bezpodstawnego zastosowania do zakładów o ograniczonych rozmiarach, należy dokonać przeglądu wspomnianych wyłączeń poprzez podniesienie tych progów, aby więcej małych zakładów ubezpieczeń spełniających określone warunki nie było objętych tą dyrektywą. Zakłady korzystające z takich podwyższonych progów powinny jednak mieć możliwość utrzymania zezwolenia lub ubiegania się o zezwolenie na podstawie dyrektywy 2009/138/WE, aby móc korzystać z przewidzianego w niej jednego zezwolenia. (7)Dyrektywa 2009/138/WE nie ma zastosowania do działalności w zakresie pomocy, jeżeli spełnione są warunki określone w art. 6 ust. 1 tej dyrektywy. Zgodnie z pierwszym warunkiem pomoc musi być świadczona w razie wypadków lub awarii pojazdu drogowego następujących na terytorium państwa członkowskiego zakładu udzielającego ochrony. Warunek ten mógłby wiązać się z wymogiem uzyskania zezwolenia do działania w charakterze ubezpieczyciela przez podmioty świadczące usługi pomocy drogowej w razie wypadku lub awarii, które mają miejsce po drugiej stronie granicy, i może nadmiernie utrudniać świadczenie pomocy. Z tego powodu należy dokonać przeglądu tego warunku. W związku z tym warunek określony w art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/138/WE należy rozszerzyć również o wypadki lub awarie z udziałem pojazdu drogowego, którymi zajmuje się rzeczony zakład, występujące sporadycznie w państwie sąsiedzkim. (8)Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji mogą wystąpić z wnioskiem o udzielenie zezwolenia w każdym państwie członkowskim. Informacje na temat poprzednich wniosków i wyników ich oceny mogą dostarczyć istotnych informacji na potrzeby oceny ich wniosku. W związku z tym organ nadzoru powinien być informowany przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji składający wniosek o uprzednim odrzuceniu lub cofnięciu zezwolenia w innym państwie członkowskim. (9)Przed udzieleniem zezwolenia organ nadzoru państwa członkowskiego siedziby powinien skonsultować się z organami nadzoru zainteresowanych państw członkowskich. Ze względu na wzrost transgranicznej działalności ubezpieczeniowej konieczne jest wzmocnienie spójnego stosowania prawa Unii w przypadkach transgranicznej działalności ubezpieczeniowej oraz wymiany informacji między organami nadzoru, w szczególności przed udzieleniem zezwolenia. Dlatego też w przypadku, gdy istnieje konieczność przeprowadzenia konsultacji z poszczególnymi organami nadzoru, każdy zainteresowany organ nadzoru powinien mieć możliwość zwrócenia się do organu nadzoru państwa członkowskiego, w którym trwa procedura wydawania zezwolenia, o dokonanie wspólnej oceny wniosku o udzielenie zezwolenia. (10)Dyrektywę 2009/138/WE należy stosować zgodnie z zasadą proporcjonalności. W celu ułatwienia proporcjonalnego stosowania dyrektywy w odniesieniu do zakładów o profilu ryzyka niższym niż w przypadku przeciętnego zakładu oraz w celu zapewnienia, aby nie podlegały one nieproporcjonalnie uciążliwym wymogom, konieczne jest określenie kryteriów opartych na analizie ryzyka, które umożliwią ich identyfikację.

(11)Zakłady spełniające kryteria oparte na analizie ryzyka powinny być klasyfikowane jako zakłady o niskim profilu ryzyka w ramach standardowego procesu powiadamiania. Jeżeli w terminie jednego miesiąca od takiego powiadomienia organ nadzoru nie zgłosi sprzeciwu wobec klasyfikacji z należycie uzasadnionych powodów związanych z oceną odpowiednich kryteriów, zakład ten należy uznać za zakład o niskim profilu ryzyka. Po zaklasyfikowaniu jako zakład o niskim profilu ryzyka zasadniczo powinien on automatycznie korzystać z określonych środków dotyczących proporcjonalności w zakresie sprawozdawczości, zarządzania, przeglądu sporządzonych na piśmie zasad, własnej oceny ryzyka i wypłacalności oraz wymogów dotyczących ujawniania informacji. (12)Należy zapewnić dostępność środków dotyczących proporcjonalności również dla zakładów, które nie zostały zaklasyfikowane jako zakłady o niskim profilu ryzyka, ale dla których spełnianie poszczególnych wymogów dyrektywy 2009/138/WE jest zbyt kosztowne i złożone, biorąc pod uwagę ryzyko związane z działalnością prowadzoną przez takie zakłady. Zakłady te powinny mieć możliwość stosowania środków dotyczących proporcjonalności na podstawie analizy ich indywidualnej sytuacji i pod warunkiem uprzedniego zatwierdzenia przez właściwe dla nich organy nadzoru. (13)Właściwe wdrożenie zasady proporcjonalności ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia nadmiernego obciążenia zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Organy nadzoru należy regularnie informować o stosowaniu środków dotyczących proporcjonalności. Z tego powodu zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny co roku przekazywać swoim organom nadzoru informacje na temat stosowanych przez siebie środków dotyczących proporcjonalności. (14)Wewnętrzne zakłady ubezpieczeń i wewnętrzne zakłady reasekuracji, które pokrywają jedynie ryzyka związane z grupą przemysłową lub handlową, do której należą, charakteryzują się szczególnym profilem ryzyka, który należy uwzględnić przy określaniu niektórych wymogów, w szczególności dotyczących własnej oceny ryzyka i wypłacalności, ujawniania informacji i powiązanych uprawnień Komisji do doprecyzowania zasad na podstawie takich uprawnień. Ponadto wewnętrzne zakłady ubezpieczeń i wewnętrzne zakłady reasekuracji powinny również mieć możliwość korzystania ze środków dotyczących proporcjonalności, jeżeli zostaną sklasyfikowane jako zakłady o niskim profilu ryzyka. (15)Ważne jest, aby zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji utrzymywały dobrą sytuację finansową. W tym celu w dyrektywie 2009/138/WE przewidziano nadzór finansowy nad stopniem wypłacalności zakładu, tworzeniem rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, jego aktywami i dopuszczalnymi środkami własnymi. System zarządzania zakładem jest również ważnym czynnikiem gwarantującym utrzymanie jego dobrej kondycji finansowej. W tym celu organy nadzoru należy zobowiązać do przeprowadzania regularnych przeglądów i ocen systemu zarządzania w ramach nadzoru finansowego nad zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji. (16)Aby skuteczniej zapobiegać potencjalnym problemom i zwiększyć ochronę ubezpieczających w całej Unii, należy zacieśnić współpracę między organem nadzoru państwa członkowskiego siedziby, który udzielił zezwolenia zakładowi ubezpieczeń lub zakładowi reasekuracji, a organami nadzoru państw członkowskich, w których zakład ten prowadzi działalność poprzez tworzenie oddziałów lub świadczenie usług. Współpraca ta powinna obejmować więcej informacji przekazywanych przez organ nadzoru państwa członkowskiego siedziby, w szczególności dotyczących wyniku procesu nadzoru związanego z działalnością transgraniczną. (17)Organy nadzoru powinny być uprawnione do otrzymania od każdego nadzorowanego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji oraz ich grup, co najmniej co trzy lata, regularnego sprawozdania opisowego zawierającego informacje na temat działalności i wyników, systemu zarządzania, profilu ryzyka, zarządzania kapitałem i inne istotne informacje do celów wypłacalności. W celu uproszczenia tego wymogu sprawozdawczego w odniesieniu do grup ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych powinna istnieć możliwość, z zastrzeżeniem określonych warunków, przekazywania informacji zawartych w regularnym sprawozdaniu do celów nadzoru w odniesieniu do grupy i jej jednostek zależnych w sposób zagregowany w odniesieniu do całej grupy. (18)Należy zapewnić, aby przy przyznawaniu przez organy nadzoru wyłączeń i ograniczeń w zakresie sprawozdawczości zakłady o niskim profilu ryzyka były traktowane priorytetowo. W przypadku tego rodzaju podmiotów proces powiadamiania stosowany przy klasyfikacji jako zakłady o niskim profilu ryzyka powinien gwarantować wystarczającą pewność w zakresie stosowania wyłączeń i ograniczeń sprawozdawczości. (19)Terminy składania sprawozdań i ujawniania informacji należy jasno określić w dyrektywie 2009/138/WE. Należy jednak uznać, że nadzwyczajne okoliczności, takie jak nagłe zagrożenia sanitarne, katastrofy naturalne i inne zdarzenia ekstremalne, mogą uniemożliwić zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji złożenie takich sprawozdań i ujawnienie informacji w ustalonych terminach. W związku z tym Komisja powinna być uprawniona do przedłużania terminów w takich okolicznościach. (20)W dyrektywie 2009/138/WE określono, że organy nadzoru dokonują oceny, czy nowe osoby powołane na stanowiska kierownicze w zakładzie ubezpieczeń lub zakładzie reasekuracji lub osoby wyznaczone do pełnienia funkcji kluczowych spełniają wymogi dotyczące kompetencji i reputacji. Osoby zarządzające zakładem lub pełniące funkcje kluczowe powinny jednak stale spełniać wymogi dotyczące kompetencji i reputacji. W związku z tym organy nadzoru powinny być uprawnione do reagowania i, w stosownych przypadkach, do usunięcia danej osoby z odnośnego stanowiska w przypadku niespełniania wymogów dotyczących kompetencji i reputacji. (21)Ponieważ działalność ubezpieczeniowa może powodować lub zwiększać ryzyko dla stabilności finansowej, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny uwzględniać uwarunkowania i analizy makroostrożnościowe w swoich działaniach w zakresie inwestycji i zarządzania ryzykiem. Może to obejmować uwzględnienie możliwego zachowania pozostałych uczestników rynku, ryzyka makroekonomicznego, takiego jak pogorszenie cyklu kredytowego lub zmniejszenie płynności rynku albo nadmierna koncentracja na poziomie rynku w zakresie niektórych rodzajów aktywów, kontrahentów lub sektorów. (22)Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny uwzględniać wszelkie istotne informacje makroostrożnościowe przekazane przez organy nadzoru w ramach własnej oceny ryzyka i wypłacalności. Organy nadzoru powinny analizować sprawozdania dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności do celów nadzoru zakładów w obrębie swojej jurysdykcji, agregować je oraz przekazywać zakładom informacje na temat elementów, które należy uwzględnić w ich przyszłych własnych ocenach ryzyka i wypłacalności, w szczególności w odniesieniu do ryzyka makroostrożnościowego. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby w przypadku gdy mandat makroostrożnościowy został powierzony organowi, wyniki i wnioski z ocen makroostrożnościowych przeprowadzonych przez organy nadzoru były przekazywane temu organowi makroostrożnościowemu. (23)Zgodnie z Podstawowymi Zasadami Ubezpieczeń, przyjętymi przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego, krajowe organy nadzoru powinny być w stanie określać, monitorować i analizować zmiany sytuacji rynkowej i finansowej, które mogą mieć wpływ na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji oraz na rynki ubezpieczeń i reasekuracji, a także powinny wykorzystywać te informacje w ramach nadzoru nad poszczególnymi zakładami ubezpieczeń lub zakładami reasekuracji. Przy wykonywaniu tych zadań należy, w stosownych przypadkach, wykorzystywać informacje przekazane przez inne organy nadzoru oraz zdobyte przez nie doświadczenia. (24)Organy, którym powierzono mandat makroostrożnościowy, są odpowiedzialne za politykę makroostrożnościową w zakresie swojego krajowego rynku ubezpieczeń i reasekuracji. Politykę makroostrożnościową może prowadzić organ nadzoru lub inny organ lub podmiot, któremu powierzono realizację tego celu. (25)Dobra koordynacja między organami nadzoru a odpowiednimi organami i instytucjami posiadającymi mandat makroostrożnościowy ma istotne znaczenie dla określania, monitorowania i analizowania ewentualnych zagrożeń dla stabilności systemu finansowego, które mogą mieć wpływ na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji, a także dla wdrażania środków mających na celu skuteczne i odpowiednie przeciwdziałanie tym zagrożeniom. Celem współpracy między organami jest również unikanie wszelkich form działań, które się powielają lub są niespójne. (26)W dyrektywie 2009/138/WE zobowiązano zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji do dokonywania okresowej własnej oceny ryzyka i wypłacalności, przy czym praktyka ta powinna stanowić integralną część ich strategii działalności. Niektóre rodzaje ryzyka, takie jak ryzyko związane ze zmianą klimatu, są trudno wymierne lub realizują się w okresie dłuższym niż okres przyjęty na potrzeby kalibracji kapitałowego wymogu wypłacalności. Ryzyko to można lepiej uwzględnić we własnej ocenie ryzyka i wypłacalności. Jeżeli ekspozycja zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji na ryzyko związane z klimatem jest istotna, należy zobowiązać je do przeprowadzania, w odpowiednich odstępach czasu i w ramach własnej oceny ryzyka i wypłacalności, analiz wpływu długoterminowych scenariuszy ryzyka związanego ze zmianami klimatu na ich działalność. Wspomniane analizy powinny być proporcjonalne do charakteru, skali i złożoności ryzyk właściwych dla działalności zakładów. W szczególności, chociaż wszystkie zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji należy zobowiązać do przeprowadzenia oceny istotności ekspozycji na ryzyko związane z klimatem, to przeprowadzenia analizy długoterminowych scenariuszy klimatycznych nie należy wymagać od zakładów o niskim profilu ryzyka. (27)W dyrektywie 2009/138/WE nałożono obwiązek ujawniania co najmniej raz w roku istotnych informacji w sprawozdaniu na temat wypłacalności i kondycji finansowej. Sprawozdanie to jest skierowane do dwóch głównych rodzajów adresatów: ubezpieczających i osób uprawnionych z jednej strony oraz analityków i pozostałych uczestników rynku z drugiej strony. W celu uwzględnienia potrzeb i oczekiwań tych dwóch różnych grup, treść sprawozdania należy podzielić na dwie części. W pierwszej części, skierowanej przede wszystkim do ubezpieczających i osób uprawnionych, należy zawrzeć kluczowe informacje na temat działalności, wyników, zarządzania kapitałem i profilu ryzyka. W drugiej części, skierowanej do analityków i pozostałych uczestników rynku, należy zawrzeć szczegółowe informacje na temat systemu zarządzania, konkretne informacje na temat rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i innych zobowiązań, wypłacalności, jak również inne dane istotne dla wyspecjalizowanych analityków. (28)Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji mogą dostosować odpowiednią strukturę terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka w celu obliczenia najlepszego oszacowania zgodnie ze zmianami spreadu swoich aktywów po zatwierdzeniu przez organ nadzoru („korekta dopasowująca”) lub zgodnie ze średnią zmianą spreadu aktywów posiadanych przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji w danej walucie lub danym kraju („korekta z tytułu zmienności”). W części sprawozdania na temat wypłacalności i kondycji finansowej przeznaczonej dla ubezpieczających należy zawrzeć jedynie te informacje, w odniesieniu do których oczekuje się, że będą istotne dla procesu decyzyjnego przeciętnego ubezpieczającego. Chociaż zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny publicznie ujawnić wpływ niestosowania korekty dopasowującej, korekty z tytułu zmienności oraz środków przejściowych na stopy procentowe wolne od ryzyka, na rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe oraz na swoją sytuację finansową, nie należy zakładać, że takie ujawnienie informacji ma znaczenie dla podejmowania decyzji przez przeciętnego ubezpieczającego. Wpływ takich środków należy zatem ujawnić w części sprawozdania na temat wypłacalności i kondycji finansowej skierowanej do uczestników rynku, a nie w części skierowanej do ubezpieczających. (29)Wymogi dotyczące ujawniania informacji nie powinny być nadmiernie uciążliwe dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. W związku z tym do dyrektywy 2009/138/WE należy włączyć pewne uproszczenia i środki dotyczące proporcjonalności, w szczególności gdy nie utrudniają one czytelności danych przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji. (30)Aby zagwarantować najwyższy stopień dokładności informacji ujawnianych publicznie, znaczna część sprawozdania na temat wypłacalności i kondycji finansowej powinna podlegać audytowi. Taki wymóg dotyczący audytu powinien obejmować bilans oceniony zgodnie z kryteriami wyceny określonymi w dyrektywie 2009/138/WE.

(31)Obciążenie związane z wymogiem dotyczącym audytu nie wydaje się uzasadnione w przypadku zakładów o niskim profilu ryzyka, co do których oczekuje się, że nie będą miały istotnego znaczenia dla stabilności finansowej Unii i których ubezpieczający są nieliczni. Jedno z kryteriów, które muszą spełniać zakłady o niskim profilu ryzyka, dotyczy niewielkich rozmiarów. Aby złagodzić to obciążenie, należy wyłączyć ten wymóg. (32)Należy przyznać, że wymóg dotyczący audytu, choć przynosi on korzystne skutki, stanowiłby dodatkowe obciążenie dla każdego zakładu. Należy zatem przedłużyć terminy składania sprawozdań rocznych i ujawniania informacji przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji oraz grupy ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, aby zapewnić im wystarczająco dużo czasu na sporządzenie sprawozdań podlegających audytowi. (33)Należy zapewnić, aby metody obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla umów z opcją gwarancji były proporcjonalne do charakteru, skali i złożoności ryzyka, na jakie narażony jest ubezpieczyciel. W związku z tym należy wprowadzić pewne uproszczenia. (34)Przy określaniu odpowiedniej struktury terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka należy zrównoważyć wykorzystanie informacji pochodzących z odpowiednich instrumentów finansowych ze zdolnością zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji do zabezpieczania stóp procentowych z instrumentów finansowych. W szczególności może się zdarzyć, że mniejsze zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji nie mają możliwości zabezpieczenia się przed ryzykiem stopy procentowej za pośrednictwem instrumentów innych niż obligacje, pożyczki lub podobne aktywa o stałych przepływach pieniężnych. Należy zatem dokonać ekstrapolacji odpowiedniej struktury terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka dla terminów zapadalności, w przypadku których rynki obligacji nie są już głębokie, płynne, ani przejrzyste. W ramach metody ekstrapolacji należy jednak wykorzystywać informacje pochodzące z odpowiednich instrumentów finansowych innych niż obligacje, jeżeli takie informacje są dostępne na głębokich, płynnych i przejrzystych rynkach dla terminów zapadalności, w przypadku których rynki obligacji nie są już głębokie, płynne, ani przejrzyste. Aby zagwarantować pewność i jednolite stosowanie, a tym samym umożliwić terminowe reagowanie na zmiany warunków rynkowych, Komisja powinna przyjąć akty delegowane w celu określenia sposobu stosowania nowej metody ekstrapolacji. (35)Określenie odpowiedniej struktury terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka ma istotny wpływ na wypłacalność, w szczególności w przypadku zakładów ubezpieczeń na życie posiadających zobowiązania długoterminowe. Aby uniknąć zakłóceń w prowadzonej działalności ubezpieczeniowej i umożliwić płynne przejście do nowej metody ekstrapolacji, należy przewidzieć środek stopniowego wprowadzania i środek przejściowy. Celem środków przejściowych powinno być zapobieganie zakłóceniu rynku i zapewnienie przejrzystej drogi do ostatecznej metody ekstrapolacji. (36)W dyrektywie 2009/138/WE przewidziano korektę z tytułu zmienności, która służy złagodzeniu skutków nadmiernych spreadów obligacji i opiera się na portfelach referencyjnych dla odpowiednich walut zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji oraz, w przypadku euro, na portfelach referencyjnych dla krajowych rynków ubezpieczeń. Stosowanie jednolitej korekty z tytułu zmienności dla wszystkich walut lub krajów może prowadzić do uzyskania korzyści przewyższających złagodzenie zawyżonych spreadów obligacji, szczególnie w przypadku, gdy wrażliwość odpowiednich aktywów tych zakładów na zmiany spreadów kredytowych jest niższa niż wrażliwość odpowiednich najlepszych oszacowań na zmiany stóp procentowych. W celu uniknięcia takich nadmiernych korzyści wynikających z korekty z tytułu zmienności, powinna ona podlegać zatwierdzeniu przez organu nadzoru, a przy jej obliczaniu należy uwzględnić specyficzne dla danego zakładu cechy związane z wrażliwością aktywów na spread oraz wrażliwością najlepszego oszacowania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na stopę procentową. Ze względu na dodatkowe środki ochronne zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny mieć możliwość dodania do zwiększonego odsetka 85 % skorygowanego o ryzyko spreadu uzyskanego z portfeli reprezentatywnych do struktury terminowej podstawowej stopy procentowej wolnej od ryzyka. (37)W dyrektywie 2009/138/WE przewidziano korektę z tytułu zmienności obejmującą komponent dotyczący danego państwa, którego celem jest zapewnienie złagodzenia nadmiernego wzrostu spreadów obligacji w danym państwie. Aktywacja komponentu dotyczącego danego państwa oparta jest jednak na progu bezwzględnym i progu względnym w odniesieniu do spreadu skorygowanego o ryzyko danego państwa, co może prowadzić do zjawiska nagłych spadków, a tym samym zwiększać zmienność środków własnych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. W celu zapewnienia skutecznego łagodzenia nadmiernego wzrostu spreadów obligacji w danym państwie członkowskim, którego walutą jest euro, komponent dotyczący danego państwa należy zastąpić komponentem makro, który należy obliczać na podstawie różnic między spreadem skorygowanym o ryzyko dla euro a spreadem skorygowanym o ryzyko dla danego państwa. Aby uniknąć zjawiska nagłych spadków, w obliczeniach należy unikać nieciągłości parametrów wejściowych. (38)W celu uwzględnienia zmian w praktykach inwestycyjnych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu określenia kryteriów kwalifikowalności aktywów, które mają zostać włączone do przypisanego portfela aktywów, w przypadku gdy charakter aktywów mógłby prowadzić do rozbieżnych praktyk w odniesieniu do kryteriów stosowania i obliczania korekty dopasowującej. (39)W celu zapewnienia jednolitego traktowania wszystkich zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji obliczających korektę z tytułu zmienności lub w celu uwzględnienia zmian zachodzących na rynku Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych określających sposób obliczania elementów korekty z tytułu zmienności specyficznych dla danego zakładu. (40)Do celów obliczenia swoich środków własnych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 instytucje należące do konglomeratów finansowych podlegających dyrektywie 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady mogą uzyskać zgodę na to, by nie odliczać znaczących inwestycji w zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Istnieje potrzeba zapewnienia, aby zasady ostrożnościowe mające zastosowanie do zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji oraz do instytucji kredytowych gwarantowały odpowiednie równe warunki działania grupom finansowym prowadzonym przez banki i grupom finansowym prowadzonym przez zakłady ubezpieczeń. W związku z tym zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji powinny być również uprawnione do nieodliczania od swoich dopuszczalnych środków własnych udziałów kapitałowych w instytucjach kredytowych i finansowych, na podobnych warunkach. W szczególności grupy obejmujące zarówno zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, jak i instytucję powiązaną powinny podlegać nadzorowi nad grupą zgodnie z dyrektywą 2009/138/WE albo dodatkowemu nadzorowi zgodnie z dyrektywą 2002/87/WE. Ponadto instytucja ta powinna stanowić dla zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji inwestycję kapitałową o charakterze strategicznym, a organy nadzoru powinny mieć pewność, że poziom zintegrowanego zarządzania, zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej w odniesieniu do podmiotów, które zostałyby objęte nadzorem nad grupą lub nadzorem dodatkowym, jest zadowalający. (41)Obowiązujące ograniczenia nałożone na poziom symetrycznego dostosowania ograniczają zdolność tego dostosowania do łagodzenia potencjalnych procyklicznych skutków funkcjonowania systemu finansowego oraz do uniknięcia sytuacji, w której zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji byłyby w nadmiernym stopniu zmuszone do podwyższenia kapitału dodatkowego lub sprzedaży swoich lokat w wyniku nieoczekiwanych niekorzystnych przepływów na rynkach finansowych, takich jak te wywołane przez pandemię COVID-19. W związku z tym symetryczne dostosowanie należy zmienić, aby umożliwiało większe zmiany standardowego narzutu kapitałowego związanego z inwestowaniem w akcje i dodatkowo złagodziło wpływ gwałtownych wzrostów lub spadków na rynkach akcji. (42)Aby zwiększyć proporcjonalność w ramach wymogów ilościowych, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny mieć możliwość obliczania wymogu kapitałowego w odniesieniu do ryzyk nieistotnych według standardowej formuły, stosując uproszczoną metodę przez okres nie dłuższy niż trzy lata. Taka uproszczona metoda powinna umożliwić zakładom obliczenie kapitałowego wymogu z tytułu ryzyka nieistotnego na podstawie odpowiedniej miary wielkości, która zmienia się w czasie. Metoda ta powinna być oparta na wspólnych zasadach i podlegać wspólnym kryteriom dotyczącym identyfikacji ryzyka nieistotnego. (43)Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji stosujące korektę dopasowującą muszą identyfikować i organizować przypisany portfel aktywów i zobowiązań oraz zarządzać nim niezależnie od pozostałych obszarów działalności i dlatego nie należy im zezwalać na zapobieganie ryzykom powstającym w innych obszarach działalności za pośrednictwem przypisanego portfela aktywów. Niezależne zarządzanie portfelem nie prowadzi jednak do zwiększenia korelacji między ryzykiem w ramach tego portfela a ryzykiem w ramach pozostałej części zakładu. W związku z tym zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji stosującym korektę dopasowującą należy zezwolić na obliczanie kapitałowego wymogu wypłacalności na podstawie założenia pełnej dywersyfikacji między aktywami i zobowiązaniami portfela a pozostałą częścią zakładu, chyba że portfele aktywów pokrywające odpowiadające im najlepsze oszacowanie zobowiązań ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych tworzą fundusz wyodrębniony. (44)W ramach procesu nadzoru ważne jest, aby organy nadzoru mogły porównywać informacje dotyczące przedsiębiorstw, nad którymi sprawują nadzór. Częściowe i pełne modele wewnętrzne pozwalają lepiej uwzględnić indywidualne ryzyko przedsiębiorstwa, a w dyrektywie 2009/138/WE zapewniono zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji możliwość stosowania ich do określania wymogów kapitałowych bez ograniczeń wynikających ze standardowej formuły. Częściowe i pełne modele wewnętrzne utrudniają jednak porównywanie przedsiębiorstw, w związku z czym organy nadzoru skorzystałyby z dostępu do wyników obliczeń wymogów kapitałowych według standardowej formuły. Wszystkie zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny zatem regularnie przekazywać takie informacje swoim organom nadzoru. (45)W dyrektywie 2009/138/WE przewidziano możliwość obliczania przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji kapitałowego wymogu wypłacalności za pomocą modelu wewnętrznego, pod warunkiem uzyskania zgody organu nadzoru. W przypadku zastosowania modelu wewnętrznego wspomniana dyrektywa nie stanowi przeszkody dla zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji w uwzględnianiu w ich w modelu wewnętrznym wpływu zmian spreadu kredytowego na korektę z tytułu zmienności. Ponieważ stosowanie korekty z tytułu zmienności może przynieść korzyści przekraczające złagodzenie zawyżonych spreadów obligacji w obliczeniach najlepszego oszacowania, takie nadmierne korzyści mogą również zniekształcać obliczenia kapitałowego wymogu wypłacalności, w przypadku gdy w modelu wewnętrznym uwzględnia się wpływ zmian spreadów kredytowych na korektę z tytułu zmienności. Aby zapobiec takim zakłóceniom, kapitałowy wymóg wypłacalności należy ustalić – w przypadku gdy organy nadzoru zezwalają zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji na uwzględnienie w ich modelu wewnętrznym wpływu zmian spreadu kredytowego na korektę z tytułu zmienności – na poziomie, poniżej którego spodziewane jest wystąpienie korzyści dla kapitałowego wymogu wypłacalności przekraczających złagodzenie zawyżonych spreadów obligacji. (46)Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji należy zachęcać do budowania odporności na sytuacje kryzysowe. Jeżeli zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji uwzględniają w swoim modelu wewnętrznym wpływ zmian spreadu kredytowego na korektę z tytułu zmienności, a także biorą pod uwagę wpływ zmian spreadu kredytowego na korektę z tytułu zmienności w skali makro, może to w poważny sposób osłabić wszelkie zachęty do budowania odporności na sytuacje kryzysowe. Należy zatem uniemożliwić zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji uwzględnianie w ich modelach wewnętrznych korekty z tytułu zmienności w skali makro. (47)Krajowe organy nadzoru powinny mieć możliwość gromadzenia odpowiednich informacji makroostrożnościowych na temat strategii inwestycyjnej zakładów, analizowania tych informacji wraz z innymi istotnymi informacjami, które mogą pochodzić z innych źródeł rynkowych, oraz uwzględniania perspektywy makroostrożnościowej w ramach nadzoru nad zakładami. Może to obejmować nadzór nad zagrożeniami związanymi z określonymi cyklami kredytowymi, pogorszeniem koniunktury gospodarczej oraz zachowaniem stadnym w inwestycjach. (48)W dyrektywie 2009/138/WE przewidziano przedłużenie okresu naprawy w przypadku naruszenia kapitałowego wymogu wypłacalności, jeżeli Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) ogłosił wyjątkową niekorzystną sytuację. Ogłoszenia te publikuje się na wniosek krajowych organów nadzoru, które w stosownych przypadkach przed złożeniem wniosku zobowiązane są do zasięgnięcia opinii Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS). Konsultacje z ERRS prowadzone w sposób zdecentralizowany przez krajowe organy nadzoru są mniej efektywne niż konsultacje z ERRS prowadzone w sposób scentralizowany przez EIOPA. W celu zapewnienia efektywności procesu to EIOPA, a nie krajowe organy nadzoru, powinien zasięgnąć opinii ERRS przed ogłoszeniem wyjątkowej niekorzystnej sytuacji, jeżeli charakter sytuacji pozwala na taką uprzednią konsultację. (49)Dyrektywa 2009/138/WE zawiera wymóg, zgodnie z którym zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji informują niezwłocznie właściwy organ nadzoru, jeżeli stwierdzą, że nie spełniają minimalnego wymogu kapitałowego, lub jeżeli istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia takiej niezgodności w ciągu kolejnych trzech miesięcy. W dyrektywie nie określono jednak, kiedy można stwierdzić niezgodność z minimalnym wymogiem kapitałowym lub ryzyko wystąpienia takiej niezgodności w ciągu kolejnych trzech miesięcy, w związku z czym zakłady mogą zwlekać z informowaniem organów nadzoru do końca danego kwartału, w którym dokonywane są obliczenia minimalnego wymogu kapitałowego, o którym należy formalnie powiadomić organ nadzoru. Aby organy nadzoru posiadały aktualne informacje i były w stanie podjąć konieczne działania, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny być zobowiązane do niezwłocznego informowania organów nadzoru o niespełnieniu minimalnego wymogu kapitałowego lub o niebezpieczeństwie wystąpienia takiej niezgodności również wówczas, gdy zostało to stwierdzone na podstawie szacunków lub obliczeń dokonanych pomiędzy dwoma terminami oficjalnych obliczeń minimalnego wymogu kapitałowego w danym kwartale. (50)Ochrona interesów osób ubezpieczonych jest ogólnym celem ram ostrożnościowych, który powinny realizować właściwe organy nadzoru na każdym etapie procesu nadzoru, w tym w przypadku naruszenia lub możliwego naruszenia przez zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji wymogów, które może skutkować cofnięciem zezwolenia. Cel ten należy realizować przed cofnięciem zezwolenia oraz, przy uwzględnieniu wszelkich skutków prawnych dla osób ubezpieczonych, które mogą z tego wyniknąć, również po cofnięciu zezwolenia.

(51)Krajowe organy nadzoru powinny być wyposażone w narzędzia służące zapobieganiu wystąpienia zagrożeń dla stabilności finansowej na rynkach ubezpieczeń, ograniczaniu procykliczności działań zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji oraz łagodzeniu negatywnych skutków ubocznych w systemie finansowym i gospodarce realnej. (52)Niedawne kryzysy gospodarcze i finansowe, w szczególności kryzys związany z pandemią COVID-19, pokazały, że prawidłowe zarządzanie płynnością przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji może przeciwdziałać ryzyku dla stabilności systemu finansowego. Z tego powodu zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny być zobowiązane do wzmocnienia zarządzania płynnością i planowania płynności, szczególnie w kontekście niekorzystnych sytuacji wpływających na znaczną część lub cały rynek ubezpieczeń i reasekuracji. (53)W przypadku gdy zakłady o szczególnie wrażliwym profilu, takie jak zakłady posiadające zobowiązania płynne lub aktywa niepłynne, lub podatne na ryzyko utraty płynności, które może wpływać na ogólną stabilność finansową, nie podejmą odpowiednich działań naprawczych, krajowe organy nadzoru powinny mieć możliwość interwencji w celu wzmocnienia ich poziomu płynności. (54)W celu ochrony ubezpieczających i utrzymania stabilności finansowej organy nadzoru powinny posiadać niezbędne uprawnienia do zachowania wypłacalności określonych zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji w wyjątkowych sytuacjach, takich jak wystąpienie niekorzystnych zdarzeń gospodarczych lub rynkowych wpływających na znaczną część rynku ubezpieczeń i reasekuracji lub cały ten rynek. Uprawnienia te powinny obejmować możliwość ograniczenia lub zawieszenia wypłat na rzecz akcjonariuszy i innych kredytodawców nieuprzywilejowanych danego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, zanim nastąpi faktyczne naruszenie kapitałowego wymogu wypłacalności. Uprawnienia te należy stosować w indywidualnych przypadkach, z poszanowaniem wspólnych kryteriów opartych na analizie ryzyka, i nie powinny one osłabiać funkcjonowania rynku wewnętrznego. (55)Ponieważ ograniczenie lub zawieszenie wypłaty dywidend i innych premii wpłynęłoby, nawet tymczasowo, na prawa akcjonariuszy i innych wierzycieli nieuprzywilejowanych, organy nadzoru powinny należycie uwzględniać zasadę proporcjonalności i zasadę konieczności przy wdrażaniu takich środków. Organy nadzoru powinny również zapewnić, aby żaden z zastosowanych środków nie pociągał za sobą nieproporcjonalnych negatywnych skutków dla całości lub części systemu finansowego innych państw członkowskich lub Unii jako całości. W szczególności organy nadzoru powinny ograniczać podział kapitału w ramach grupy ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej jedynie w wyjątkowych okolicznościach i w przypadku gdy jest to należycie uzasadnione potrzebą zachowania stabilności rynku ubezpieczeń i systemu finansowego jako całości. (56)Niedawne przypadki upadłości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji prowadzących działalność transgraniczną uwypukliły potrzebę lepszego informowania organów nadzoru o działalności prowadzonej przez zakłady. W związku z tym zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji powinny być zobowiązane do powiadamiania organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby o wszelkich istotnych zmianach mających wpływ na ich profil ryzyka w odniesieniu do prowadzonej przez nie transgranicznej działalności ubezpieczeniowej, przy czym informacje te powinny być przekazywane organom nadzoru przyjmujących państw członkowskich, których to dotyczy. (57)Zgodnie z dyrektywą 2009/138/WE zmienioną dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2177 EIOPA jest uprawniony do ustanowienia i koordynowania platform współpracy celem poprawy współpracy pomiędzy właściwymi organami nadzoru, jeżeli zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji prowadzi lub zamierza prowadzić działalność w oparciu o swobodę świadczenia usług lub swobodę przedsiębiorczości. Z uwagi na złożoność kwestii nadzorczych, którymi zajmują się wspomniane platformy, w wielu przypadkach krajowym organom nadzoru nie udaje się jednak wypracować wspólnego stanowiska w sprawie sposobu rozwiązywania problemów związanych z zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji prowadzącym działalność transgraniczną. W przypadku gdy organy nadzoru uczestniczące w platformach współpracy nie są w stanie osiągnąć porozumienia w sprawie problemów związanych z zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji prowadzącym działalność transgraniczną, EIOPA powinien dysponować uprawnieniami do rozstrzygania sporów zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1094/2010. (58)Zgodnie z dyrektywą 2009/138/WE zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji nie są zobowiązane do terminowego przekazywania organom nadzoru przyjmujących państw członkowskich informacji na temat prowadzonej przez siebie działalności. Informacje te można uzyskać jedynie poprzez skierowanie wniosku do organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby. Takie podejście nie zapewnia jednak dostępu do informacji w rozsądnym terminie. W związku z tym organy nadzoru przyjmujących państw członkowskich, podobnie jak organ nadzoru państwa członkowskiego siedziby, powinny również posiadać uprawnienia do bezpośredniego zwracania się do zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji o terminowe przekazanie informacji. (59)W przypadku gdy zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji prowadzi istotną działalność transgraniczną w przyjmującym państwie członkowskim, organ nadzoru tego państwa członkowskiego powinien być uprawniony do wystąpienia do organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby o przekazanie podstawowych informacji dotyczących wypłacalności tego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji. W przypadku gdy wypłacalność wzbudza poważne zastrzeżenia organu nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego, powinien on dysponować uprawnieniami do wystąpienia o przeprowadzenie wspólnej kontroli na miejscu z udziałem organu nadzoru państwa członkowskiego siedziby, jeżeli stwierdzono istotną niezgodność z kapitałowym wymogiem wypłacalności. Do udziału w kontroli należy zaprosić EIOPA. W związku z tym EIOPA powinien jak najszybciej poinformować, czy zamierza uczestniczyć w kontroli. W przypadku gdy organy nadzoru nie zgadzają się w kwestii przeprowadzenia wspólnej kontroli na miejscu EIOPA powinien dysponować uprawnieniami do rozstrzygania sporów zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1094/2010. (60)Aby uzyskać status ubezpieczeniowej spółki holdingowej, główna działalność spółki dominującej powinna w szczególności polegać na nabywaniu i posiadaniu udziałów kapitałowych w jednostkach zależnych, o ile jednostki te są wyłącznie lub głównie zakładami ubezpieczeń bądź zakładami reasekuracji, lub zakładami ubezpieczeń lub zakładami reasekuracji z państw trzecich. Obecnie w tym kontekście organy nadzoru interpretują na różne sposoby znaczenie wyrażenia „wyłącznie lub głównie”. W związku z tym należy zapewnić doprecyzowanie tego wyrażenia, podobne do doprecyzowania zawartego w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013, zmienionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876, w odniesieniu do sektora bankowego. Jednostki zależne należy uznawać za „głównie zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji, lub zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji z państwa trzeciego”, jeżeli zakłady te reprezentują ponad 50 % kapitału własnego ubezpieczeniowej spółki holdingowej, jej skonsolidowanej sumy bilansowej, przychodów, personelu lub innych wskaźników uznanych za istotne przez organ nadzoru. (61)W niektórych przypadkach kilka zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji tworzy faktyczną grupę i zachowuje się jak grupa, chociaż nie spełniają one definicji grupy określonej w dyrektywie 2009/138/WE. Tytuł III tej dyrektywy nie ma zatem zastosowania do takich zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. W takich przypadkach, szczególnie w przypadku grup horyzontalnych, gdzie między poszczególnymi zakładami nie istnieją żadne połączenia kapitałowe, organy sprawujące nadzór nad grupą powinny być uprawnione do stwierdzenia istnienia grupy. Należy również przedstawić obiektywne kryteria umożliwiające dokonanie takiego stwierdzenia. (62)Grupy ubezpieczeniowe i reasekuracyjne mogą swobodnie decydować o szczególnych wewnętrznych ustaleniach, podziale zadań i strukturze organizacyjnej w obrębie grup w sposób, który uznają za stosowny do zapewnienia zgodności z dyrektywą 2009/138/WE. W kilku przypadkach takie ustalenia i struktury organizacyjne mogą jednak zagrozić skutecznemu nadzorowi nad grupą. W związku z tym organ sprawujący nadzór nad grupą powinien posiadać uprawnienia – w wyjątkowych okolicznościach i po konsultacji z EIOPA i pozostałymi zainteresowanymi organami nadzoru – do zażądania wprowadzenia zmian w tych ustaleniach lub strukturach organizacyjnych. Organy sprawujące nadzór nad grupą powinny należycie uzasadnić swoją decyzję i wyjaśnić, dlaczego istniejące ustalenia lub struktury utrudniają prowadzenie skutecznego nadzoru nad grupą lub mu zagrażają. (63)Organy sprawujące nadzór nad grupą mogą zdecydować o wykluczeniu zakładu z nadzoru nad grupą, szczególnie jeżeli zakład taki uznaje się za mający małe znaczenie z punktu widzenia celów nadzoru nad grupą. EIOPA odnotował rozbieżne interpretacje kryterium posiadania małego znaczenia i stwierdził, że w niektórych przypadkach wykluczenia takie prowadzą do całkowitego odstąpienia od nadzoru nad grupą lub do prowadzenia nadzoru na poziomie pośredniczącej jednostki dominującej. Konieczne jest zatem sprecyzowanie, że przypadki takie powinny mieć miejsce wyłącznie w bardzo wyjątkowych okolicznościach, oraz że organy sprawujące nadzór nad grupą powinny przed podjęciem takiej decyzji skonsultować się z EIOPA. Należy również wprowadzić kryteria zapewniające większą jasność, co należy uznać za posiadanie małego znaczenia z punktu widzenia celów nadzoru nad grupą. (64)Brakuje jasności co do rodzajów zakładów, wobec których przy obliczaniu wypłacalności grupy można zastosować metodę 2, mianowicie metodę odliczeń i agregacji zdefiniowaną w art. 233 dyrektywy 2009/138/WE, co ma szkodliwy wpływ na równe warunki działania w Unii. Należy zatem jasno określić, które zakłady można włączyć w obliczenia wypłacalności grupy zgodnie z metodą 2. Metodę tę należy stosować wyłącznie wobec zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji z państwa trzeciego, zakładów należących do innych sektorów finansowych, finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, ubezpieczeniowych spółek holdingowych i innych jednostek dominujących, których główna działalność polega na nabywaniu i posiadaniu udziałów kapitałowych w jednostkach zależnych, o ile jednostki te są wyłącznie lub głównie zakładami ubezpieczeń lub zakładami reasekuracji, lub zakładami ubezpieczeń lub zakładami reasekuracji z państwa trzeciego. (65)W przypadku niektórych grup ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych pośrednicząca jednostka dominująca inna niż zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, lub zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji z państwa trzeciego nabywa i posiada udziały kapitałowe w jednostkach zależnych, gdzie jednostki te są wyłącznie lub głównie zakładami ubezpieczeń lub zakładami reasekuracji z państw trzecich. Na podstawie obecnych przepisów, jeżeli takie pośredniczące jednostki dominujące nie posiadają udziałów kapitałowych w co najmniej jednej jednostce zależnej będącej zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji mającym siedzibę w Unii, nie są one traktowane jako ubezpieczeniowe spółki holdingowe do celów obliczenia wypłacalności grupy, chociaż charakter ryzyka jest w ich przypadku bardzo podobny. Należy zatem dokonać zmian w przepisach, aby takie spółki holdingowe zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji z państwa trzeciego były traktowane do celów obliczenia wypłacalności grupy w taki sam sposób jak ubezpieczeniowe spółki holdingowe. (66)W dyrektywie 2009/138/WE i w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2015/35 przewidziano cztery metody włączania zakładów należących do innych sektorów finansowych do obliczania wypłacalności grupy, w tym metody 1 i 2 określone w załączniku I do dyrektywy 2002/87/WE. Prowadzi to do niespójności w podejściach do nadzoru i do braku równych warunków działania oraz generuje niepotrzebną złożoność. Należy zatem uprościć przepisy, aby jednostki należące do innych sektorów finansowych zawsze przyczyniały się do wypłacalności grupy, stosując właściwe przepisy sektorowe dotyczące obliczania środków własnych i wymogów kapitałowych. Takie środki własne i wymogi kapitałowe należy zwyczajnie zagregować ze środkami własnymi i wymogami kapitałowymi części grupy zajmującej się ubezpieczeniami i reasekuracją. (67)Na podstawie obecnych przepisów zakładom ubezpieczeń i zakładom reasekuracji posiadającym udziały kapitałowe w innym zakładzie przyznaje się ograniczone możliwości stosowania uproszczonych obliczeń do celów określenia wypłacalności grupy przy stosowaniu metody 1, czyli metody opierającej się na sprawozdaniach skonsolidowanych. Powoduje to nieproporcjonalne obciążenie, szczególnie gdy grupy mają udziały kapitałowe w zakładach powiązanych o bardzo małym rozmiarze. W związku z tym, pod warunkiem uprzedniego zatwierdzenia przez organy nadzoru, należy zezwolić zakładom posiadającym udziały kapitałowe w innym zakładzie na włączenie zakładów powiązanych nieznacznych rozmiarów do wypłacalności ich grupy przy zastosowaniu uproszczonych podejść. (68)Nie określono pojęcia obciążenia, które należy uwzględnić przy klasyfikacji pozycji środków własnych do poszczególnych kategorii. Niejasne jest w szczególności, w jaki sposób pojęcie to stosuje się do ubezpieczeniowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, w przypadku których ubezpieczający i osoby uprawnione nie są bezpośrednimi klientami. W związku z tym należy wprowadzić minimalne kryteria umożliwiające rozpoznanie sytuacji, w których pozycja środków własnych wyemitowana przez ubezpieczeniową spółkę holdingową lub finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej jest wolna od obciążeń. (69)Zakres jednostek, które należy uwzględnić przy obliczaniu dolnego progu kapitałowego wymogu wypłacalności grupy, powinien być spójny z zakresem jednostek wnoszących wkład do dopuszczalnych środków własnych dostępnych na pokrycie skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy. Przy obliczaniu dolnego progu należy zatem uwzględnić zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji z państwa trzeciego, ubezpieczeniowe spółki holdingowe, ubezpieczeniowe spółki holdingowe z państwa trzeciego i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej. (70)Formuła obliczania minimalnego skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy może prowadzić do sytuacji, w których taka minimalna wartość jest bliska lub nawet równa skonsolidowanemu kapitałowemu wymogowi wypłacalności grupy. W takich przypadkach może wystąpić brak zgodności z taką wartością minimalną, chociaż zapewniona jest zgodność ze skonsolidowanym kapitałowym wymogiem wypłacalności grupy. Należy unikać takich niezamierzonych skutków. Należy zatem zmienić formułę obliczania w taki sposób, aby, podobnie jak w przypadku indywidualnych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, minimalny skonsolidowany kapitałowy wymóg wypłacalności grupy nigdy nie był wyższy od 45 % skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy.

(71)Do celów obliczania wypłacalności grupy ubezpieczeniowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej należy traktować jako zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji. Oznacza to obliczanie w przypadku takich jednostek hipotetycznego wymogu kapitałowego. Obliczenia takie nie powinny jednak nigdy oznaczać, że ubezpieczeniowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej są zobowiązane do zachowania zgodności z tymi hipotetycznymi wymogami kapitałowymi na poziomie indywidualnym. (72)Nie istnieją żadne przepisy prawa określające sposób obliczania wypłacalności grupy przy zastosowaniu połączenia metody 1 i metody 2. Sytuacja taka prowadzi do niespójnych praktyk i do niepewności, szczególnie w związku ze sposobem obliczania wkładu zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji do kapitałowego wymogu wypłacalności grupy ujętego w ramach metody 2. Należy zatem wyjaśnić, w jaki sposób należy obliczać wypłacalność grupy w przypadku stosowania połączenia metod. Aby uniknąć znacznych wzrostów wymogów kapitałowych, należy doprecyzować, że, do celów obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy, nie należy stosować do takich udziałów żadnego narzutu kapitałowego z tytułu ryzyka związanego z inwestowaniem w akcje. Z tego samego powodu narzuty z tytułu ryzyka walutowego należy stosować wyłącznie do wartości tych udziałów, która przewyższa kapitałowy wymóg wypłacalności takich zakładów powiązanych. Należy umożliwić zakładom ubezpieczeń lub zakładom reasekuracji posiadającym udziały kapitałowe w innym zakładzie uwzględnienie dywersyfikacji między ryzykiem walutowym a innymi rodzajami ryzyka leżącymi u podstaw obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy (73)Obecnie organy sprawujące nadzór nad grupą mogą ustalić progi, powyżej których transakcje wewnątrz grupy i koncentrację ryzyka uznaje się za znaczące na podstawie kapitałowych wymogów wypłacalności, rezerw techniczno-ubezpieczeniowych lub obu tych elementów. Inne kryteria ilościowe lub jakościowe oparte na analizie ryzyka, np. dopuszczalne środki własne, mogą być jednak również właściwe dla ustalenia progów. Organy sprawujące nadzór nad grupą powinny zatem stosować większą elastyczność przy określaniu znaczącej transakcji wewnątrz grupy lub znaczącej koncentracji ryzyka. (74)Organom sprawującym nadzór nad grupą może brakować istotnych informacji na temat transakcji wewnątrz grupy, które na odstawie obecnych przepisów nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia, szczególnie transakcji obejmujących zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji z państwa trzeciego, ubezpieczeniowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej. Należy zatem zmienić definicję „transakcji wewnątrz grupy podlegających obowiązkowi zgłoszenia”. Ponadto organy sprawujące nadzór nad grupą powinny być uprawnione do dostosowania definicji „transakcji wewnątrz grupy podlegających obowiązkowi zgłoszenia”, aby lepiej pasowała do szczególnego charakteru każdej grupy. (75)Ubezpieczeniowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej mogą być jednostkami dominującymi grup ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych. W takim przypadku wymaga się stosowania nadzoru nad grupą na podstawie skonsolidowanej sytuacji takich spółek holdingowych. Ponieważ zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji kontrolowane przez takie spółki holdingowe nie zawsze są w stanie zapewnić zgodność z wymogami dotyczącymi nadzoru nad grupą, konieczne jest zapewnienie, aby organy sprawujące nadzór nad grupą miały odpowiednie uprawnienia w zakresie nadzoru i uprawnienia wykonawcze pozwalające zapewnić zachowanie przez grupę zgodności z dyrektywą 2009/138/WE. W związku z tym, podobnie jak w przypadku zmian wprowadzonych do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/878 i dotyczących instytucji finansowych i kredytowych, organy sprawujące nadzór nad grupą powinny posiadać minimalny zestaw uprawnień w odniesieniu do spółek holdingowych, w tym ogólne uprawnienia nadzorcze mające zastosowanie do zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji do celów nadzoru nad grupą. (76)Jeżeli zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji są częścią grupy, której jednostka dominująca ma swoją siedzibę w państwie trzecim, którego system nadzoru nie został uznany za równoważny lub czasowo równoważny zgodnie z art. 260 dyrektywy 2009/138/WE, sprawowanie nadzoru nad grupą stanowi większe wyzwanie. Organy sprawujące nadzór nad grupą mogą zdecydować o zastosowaniu tzw. „innych metod” zgodnie z art. 262 tej dyrektywy. Metody te nie są jednak jasno zdefiniowane, a cele, do których realizacji zmierza zastosowanie tych innych metod, są niejasne. Należy zatem dokładniej określić cel pozostałych metod, w tym minimalny zestaw środków, które organy sprawujące nadzór nad grupą powinny uwzględnić. (77)Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/981 wprowadzono preferencyjne traktowanie dotyczące długoterminowych inwestycji kapitałowych. Podmoduł ryzyka związanego z inwestowaniem w akcje oparty na czasie trwania, którego celem jest również odzwierciedlenie mniejszego ryzyka inwestowania w dłuższym horyzoncie czasowym, lecz którego stosowanie w Unii jest bardzo ograniczone, podlega o wiele surowszym kryteriom niż kryteria mające zastosowanie do długoterminowych inwestycji w akcje. Nowa kategoria ostrożnościowa długoterminowych inwestycji w akcje wydaje się więc likwidować potrzebę istnienia podmodułu ryzyka związanego z inwestowaniem w akcje opartego na czasie trwania. Ponieważ nie ma potrzeby utrzymywania dwóch odrębnych rodzajów preferencyjnego traktowania o tym samym celu, jakim jest promowanie długoterminowych inwestycji, należy zlikwidować podmoduł ryzyka związany z inwestowaniem w akcje oparty na czasie trwania. Aby uniknąć jednak sytuacji, w której zmiany te doprowadziłyby do niekorzystnych skutków, należy przewidzieć stosowanie zasady praw nabytych w odniesieniu do ubezpieczycieli, którzy stosują obecnie podmoduł ryzyka związany z inwestowaniem w akcje oparty na czasie trwania. (78)Osiągnięcie ambitnych celów środowiskowych i klimatycznych ujętych w Europejskim Zielonym Ładzie wymaga skierowania dużej liczby inwestycji z sektora prywatnego, w tym z zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, w stronę zrównoważonych inwestycji. Przepisy dyrektywy 2009/138/WE dotyczące wymogów kapitałowych nie powinny utrudniać prowadzenia przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji zrównoważonych inwestycji, lecz powinny odzwierciedlać całkowite ryzyko inwestycji w działania szkodliwe dla środowiska. Chociaż nie ma na tym etapie wystarczających dowodów dotyczących zróżnicowania ryzyka między inwestycjami szkodliwymi dla środowiska lub szkodliwymi społecznie a innymi inwestycjami, mogą się one pojawić w nadchodzących latach. Aby zapewnić odpowiednią ocenę istotnych dowodów, EIOPA powinien monitorować dowody dotyczące profilu ryzyka inwestycji szkodliwych dla środowiska lub szkodliwych społecznie i złożyć sprawozdanie na ten temat do 2023 r. W stosownych przypadkach EIOPA powinien w swoim sprawozdaniu udzielić porad co do zmian w dyrektywie 2009/138/WE i w aktach delegowanych i wykonawczych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą. EIOPA może również zbadać, czy stosowne byłoby uwzględnienie niektórych ryzyk środowiskowych innych niż związane ze zmianą klimatu i w jaki sposób. Jeżeli sugerują to zebrane dowody, EIOPA może na przykład zbadać potrzebę rozszerzenia analiz scenariuszy wprowadzonych niniejszą dyrektywą w kontekście ryzyka związanego ze zmianą klimatu o inne rodzaje ryzyka środowiskowego. (79)Zmiana klimatu wpływa na częstość występowania i nasilenie katastrof naturalnych, będzie wywierać taki wpływ co najmniej przez kolejne dziesięciolecia i istnieje duże prawdopodobieństwo, że sytuacja ta ulegnie dalszemu pogorszeniu z powodu degradacji i zanieczyszczenia środowiska. Może to również zmienić ekspozycję zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji na ryzyko katastrof naturalnych i sprawić, że standardowe parametry dotyczące ryzyka katastrof naturalnych określone w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/35 stracą ważność. W celu zapewnienia, aby nie utrzymywała się rozbieżność między standardowymi parametrami dotyczącymi ryzyka katastrof naturalnych a rzeczywistą ekspozycją zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji na takie ryzyko, EIOPA powinien dokonywać regularnych przeglądów zakresu modułu ryzyka katastrof naturalnych i kalibracji jego standardowych parametrów. W tym celu EIOPA powinien uwzględnić najnowsze dostępne dowody z dziedziny nauki o klimacie i, w przypadku znalezienia rozbieżności, przedłożyć Komisji odpowiednią opinię. (80)Należy zmienić wymogi określone w art. 308b ust. 12 dyrektywy 2009/138/WE, aby zapewnić spójność z ramami bankowymi i równe warunki działania pod względem traktowania ekspozycji wobec rządów centralnych lub banków centralnych państw członkowskich, które są denominowane i finansowane w walucie krajowej dowolnego państwa członkowskiego. W tym celu należy wprowadzić w odniesieniu do takich ekspozycji system praw nabytych, aby wyłączyć stosowne rodzaje ekspozycji z narzutów kapitałowych z tytułu ryzyka spreadu i ryzyka koncentracji aktywów, pod warunkiem, że ekspozycja wystąpiła przed dniem 1 stycznia 2020 r. (81)W niektórych przypadkach grupy ubezpieczeniowe lub reasekuracyjne polegają w dużym stopniu na stosowaniu środka przejściowego w zakresie stóp procentowych wolnych od ryzyka i środka przejściowego w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Może to błędnie przedstawiać rzeczywistą wypłacalność grupy. Grupy ubezpieczeniowe lub reasekuracyjne powinny zatem być zobowiązane do ujawniania wpływu założenia, że środki własne pochodzące z tych środków przejściowych nie są dostępne do pokrycia kapitałowego wymogu wypłacalności grupy, na ich wypłacalność. Organy nadzoru powinny być również uprawnione do wprowadzenia odpowiednich środków, aby właściwe stosowanie środków przejściowych odzwierciedlało sytuację finansową grupy. Środki te nie powinny mieć jednak wpływu na stosowanie tych środków przejściowych przez zakłady ubezpieczeń lub zakłady reasekuracji przy obliczaniu ich indywidualnego kapitałowego wymogu wypłacalności. (82)W dyrektywie 2009/138/WE przewidziano środki przejściowe dotyczące stopy procentowej wolnej od ryzyka i rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które podlegają zatwierdzeniu przez organy nadzoru i które stosuje się do umów powodujących powstanie zobowiązań ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, które to umowy zawarto przed 2016 r. Chociaż środki przejściowe powinny zachęcać zakłady do możliwie najszybszego zapewnienia zgodności z tą dyrektywą, stosowanie środków przejściowych zatwierdzonych po raz pierwszy długo po 2016 r. może z dużym prawdopodobieństwem spowolnić drogę do zapewniania zgodności ze wspomnianą dyrektywą. Takie zatwierdzenie stosowania tych środków przejściowych powinno zatem ograniczać się do przypadków, w których zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji zaczyna po raz pierwszy podlegać przepisom dyrektywy 2009/138/WE i w których zakład przyjął portfel umów ubezpieczenia lub reasekuracji, a zakład przenoszący zastosował środek przejściowy względem zobowiązań związanych z tym portfelem przed przeniesieniem. (83)Zjednoczone Królestwo stało się od dnia 1 lutego 2020 r. państwem trzecim, a od dnia 31 grudnia 2020 r. prawo Unii przestało mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie. W dyrektywie 2009/138/WE zawarto kilka przepisów, które odnoszą się do cech charakterystycznych poszczególnych państw członkowskich – jeżeli przepisy takie dotyczą konkretnie Zjednoczonego Królestwa, stały się one nieaktualne i należy je uchylić. (84)Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę 2009/138/WE, PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1 Zmiany w dyrektywie 2009/138/WE W dyrektywie 2009/138/WE wprowadza się następujące zmiany: 1)art. 2 ust. 3 lit. a) pkt (iv) otrzymuje brzmienie: „(iv) poszczególnych rodzajów stałych ubezpieczeń zdrowotnych bez prawa wypowiedzenia umowy istniejących obecnie w Irlandii, znanych jako stałe ubezpieczenia zdrowotne bez prawa wypowiedzenia umowy;”;

2)art. 4 ust. 1 lit. a) i b) otrzymują brzmienie: „a) roczna składka przypisana brutto zakładu nie przekracza 15 000 000 EUR; b) łączne rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe brutto zakładu (z uwzględnieniem udziału reasekuratorów i spółek celowych), o których mowa w art. 76, nie przekraczają 50 000 000 EUR;”; 3)w