KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO OSTATECZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE 8., 9. I 10. EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU - ROK BUDŻETOWY 2012 /* COM/2013/0541 final */





SPIS TREŚCI ZASOBY EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ.. 3 CZĘŚĆ I – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ 9 1............... SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE 8., 9. I 10. EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU 10 1.1........... 8., 9. I 10. EFR: SKONSOLIDOWANY BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO, RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO.. 10 1.2........... 8. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 14 1.3........... 9. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 17 1.4........... 10. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 20 1.5........... INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 8., 9. i 10. EFR.. 23 2............... SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ. 49 2.1........... PRZYDZIAŁY. 53 2.2........... SKONSOLIDOWANE ROZLICZENIA.. 56 2.3........... POZOSTAŁE INFORMACJE NA TEMAT ZARZĄDZANIA.. 61 CZĘŚĆ II – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE INSTRUMENTU INWESTYCYJNEGO.. 63 3.1 .......... SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 grudnia 2012 R. 65 3.2........... SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2012 R. 66 3.3........... ZESTAWIENIE ZMIAN W ZASOBACH STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2012 R. 67 3.4........... RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2012 R. 68 3.5........... INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2012 R. 70 ZAŁĄCZNIK DO CZĘŚCI I – ROZDZIAŁ 2 (SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ): STAN W PODZIALE NA KRAJE I INSTRUMENTY. 102 POŚWIADCZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Roczne sprawozdanie finansowe dotyczące 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju za rok budżetowy 2012 zostało przygotowane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz zasadami, regułami i metodami rachunkowości przedstawionymi w załączniku do sprawozdania finansowego. Oświadczam, że zgodnie z art. 125 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju ponoszę odpowiedzialność za sporządzenie i przedstawienie rocznego sprawozdania finansowego dotyczącego 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju. Urzędnik zatwierdzający oraz Europejski Bank Inwestycyjny przekazali mi wszystkie informacje niezbędne do sporządzenia sprawozdania finansowego prezentującego aktywa i pasywa Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz wykonanie budżetu, gwarantując ich wiarygodność. Niniejszym poświadczam, że w oparciu o wyżej wymienione informacje oraz kontrole, które uznałem za niezbędne przed podpisaniem sprawozdania finansowego, mam wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową Europejskiego Funduszu Rozwoju we wszystkich istotnych aspektach. (podpisano) Manfred Kraff Księgowy ZASOBY EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ 1. KONTEKST Unia Europejska współpracuje w zakresie rozwoju z wieloma krajami rozwijającymi się. Głównym celem tych działań jest promowanie rozwoju gospodarczego i społecznego ze szczególnym naciskiem na ograniczanie i łagodzenie ubóstwa w perspektywie długoterminowej przez zapewnianie państwom będącym beneficjentami pomocy rozwojowej i pomocy technicznej. Aby to osiągnąć, Unia Europejska sporządza – wspólnie z krajami partnerskimi – strategie współpracy i uruchamia środki finansowe w celu ich realizacji. Wspomniane środki unijne przyznawane na cele rozwoju pochodzą z trzech źródeł: – z budżetu Unii Europejskiej, – z Europejskiego Funduszu Rozwoju, – z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) jest głównym instrumentem umożliwiającym udzielanie pomocy unijnej na finansowanie współpracy na rzecz rozwoju dla państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz krajów i terytoriów zamorskich (KTZ). Traktat rzymski z 1957 r. przewidział utworzenie EFR w celu świadczenia pomocy technicznej i finansowej, przeznaczonej początkowo tylko dla krajów afrykańskich będących wówczas koloniami i mających historyczne więzi z niektórymi państwami członkowskimi. EFR nie jest finansowany z budżetu Unii Europejskiej. Fundusz finansowany jest przez państwa członkowskie, podlega odrębnym przepisom finansowym i zarządzany jest przez specjalny komitet. Komisja Europejska odpowiada za finansową realizację działań prowadzonych przy użyciu środków EFR, natomiast Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zarządza Instrumentem Inwestycyjnym. W latach 2008–2013 pomoc geograficzna dla państw AKP i KTZ będzie nadal pochodzić głównie z EFR. Każda edycja funduszu ustanawiana jest zazwyczaj na okres około pięciu lat. Od czasu zawarcia pierwszej konwencji o partnerstwie w 1964 r. kolejne cykle programowania EFR odpowiadały zasadniczo cyklom zawierania umów/konwencji o partnerstwie. Każdy EFR regulowany jest osobnym rozporządzeniem finansowym, które wymaga sporządzenia sprawozdania finansowego dla każdej edycji EFR. W związku z powyższym dla każdego EFR sporządza się odrębne sprawozdanie finansowe w odniesieniu do części, którą zarządza Komisja Europejska. Sprawozdanie to przedstawia się również w postaci skonsolidowanej, aby zapewnić ogólny ogląd sytuacji finansowej w zakresie zasobów, za które odpowiada Komisja Europejska. Na podstawie umowy z Kotonu ustanowiony został Instrument Inwestycyjny, którym zarządza Europejski Bank Inwestycyjny. Instrument ten jest wykorzystywany w celu wspierania rozwoju sektora prywatnego w państwach AKP w drodze finansowania przede wszystkim inwestycji prywatnych, choć nie jest to jedyny obszar finansowania. Instrument ma postać funduszu odnawialnego, tak aby spłaty pożyczek mogły być ponownie inwestowane w inne działania. W ten sposób Instrument sam się odnawia i jest niezależny finansowo. Ponieważ Komisja Europejska nie zarządza Instrumentem Inwestycyjnym, nie jest on uwzględniony w pierwszej części rocznego sprawozdania finansowego – w sprawozdaniach finansowych 8., 9. i 10. EFR oraz w związanym z nimi sprawozdaniu z realizacji finansowej. Sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego zostało załączone jako odrębna część sprawozdania rocznego (część 2), aby przedstawić pełen obraz pomocy rozwojowej udzielonej w ramach EFR. 10. EFR obejmuje lata 2008–2013, a jego łączny budżet wynosi 22 682 mln EUR. Z tego kwotę 21 966 mln EUR przeznaczono na państwa AKP, kwotę 286 mln EUR – na KTZ, a kwotę 430 mln EUR przyznano Komisji na wydatki pomocnicze na rzecz programowania i wykonania EFR[1]. 2. W JAKI SPOSÓB FINANSOWANY JEST EFR? Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 15–16 grudnia 2005 r. przyjęła perspektywę finansową na lata 2007–2013. Postanowiono wówczas nie ujmować współpracy geograficznej z państwami AKP w budżecie Unii Europejskiej, ale w dalszym ciągu finansować ją przy pomocy istniejącego międzyrządowego EFR na lata 2008–2013. Budżet Unii Europejskiej ma charakter jednoroczny i zgodnie z budżetową zasadą jednoroczności wydatki i dochody są planowane i zatwierdzane na jeden rok. W przeciwieństwie do Unii Europejskiej EFR jest funduszem, który funkcjonuje w okresach kilkuletnich. Każdy EFR ma formę wewnętrznej umowy zawartej przez państwa członkowskie, ustanawiającej fundusz ogólny w celu wdrożenia współpracy na rzecz rozwoju przez okres wynoszący zwykle pięć lat. Ponieważ zasoby są przydzielane na kilkuletnie okresy, mogą one być wykorzystywane przez cały czas trwania EFR. Fakt, że budżet nie ma charakteru jednorocznego, podkreślany jest w sprawozdawczości budżetowej, w ramach której wykonanie budżetu EFR określa się w odniesieniu do całości środków finansowych. Zasoby EFR pochodzą z doraźnych wkładów państw członkowskich UE. Mniej więcej co pięć lat przedstawiciele państw członkowskich zbierają się na szczeblu międzyrządowym, aby ustalić łączną kwotę, która zostanie przydzielona na rzecz funduszu, oraz nadzorować jego wykonanie. Komisja następnie zarządza funduszem zgodnie z zaproponowaną przez siebie i przyjętą przez Radę unijną polityką rozwoju. W związku z tym, że każde państwo członkowskie ma swoją własną politykę rozwoju i pomocy, realizowaną równocześnie z polityką unijną, państwa członkowskie muszą koordynować swoje strategie z polityką UE, aby zapewnić ich komplementarność. Do 2010 r. do wnoszenia wkładów wzywano 15 uczestniczących państw członkowskich. W 2011 r. wystosowano wezwanie do wniesienia pierwszych wkładów w ramach 10. EFR, w którym uczestniczy 27 państw członkowskich. Część środków z 10. EFR odłożono na pokrycie nieprzewidzianych wydatków, większość jednak zaprogramowano w orientacyjnych ramach wieloletnich, głównie geograficznych, lecz także tematycznych, aktualnie obowiązujących w odniesieniu do lat 2008–2013. Komisja przyjęła w związku z tym odnośne krajowe dokumenty strategiczne, regionalne dokumenty strategiczne oraz dokumenty strategiczne grupy państw AKP. Ich realizacja podlega dorocznemu nadzorowi, a strategie są poddawane ocenie śródokresowej (zakończonej) oraz ocenie końcowej (w toku). W wyniku oceny śródokresowej lub oceny końcowej Komisja może podjąć w imieniu Unii Europejskiej decyzję o zmianie strategii i przydziału zasobów w świetle bieżących potrzeb i wyników poszczególnych państw lub regionów AKP. Poza wspomnianym wkładem państwa członkowskie mogą również zawierać umowy o współfinansowaniu lub dokonywać dobrowolnych wpłat na rzecz EFR. 3. W JAKI SPOSÓB SĄ ZARZĄDZANE I WYDATKOWANE ZASOBY EFR? 3.1 Wydatki operacyjne Wydatki operacyjne EFR przyjmują różne formy w zależności od sposobu wypłacania środków i zarządzania nimi. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym Komisja wykorzystuje zasoby EFR, stosując następujące metody: Zarządzanie zdecentralizowane: gdy Komisja powierza państwom trzecim, w mniejszym lub w większym stopniu zgodnie z lokalnymi warunkami, w których działa beneficjent, niektóre zadania w zakresie wykonania budżetu. Zarządzanie scentralizowane: gdy budżet jest wykonywany bezpośrednio przez służby Komisji lub pośrednio – gdy Komisja powierza zadania wykonania budżetu organom podlegającym przepisom prawa unijnego lub krajowego, takim jak agencje Unii Europejskiej. Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi: w ramach tej metody Komisja powierza określone zadania w zakresie wykonania budżetu organizacji międzynarodowej. 3.2 Poszczególne podmioty działań finansowych Kompetencje delegowanego urzędnika zatwierdzającego obejmują cały proces zarządzania, poczynając od określenia, co należy zrobić, aby zrealizować określone cele, aż po zarządzanie podjętymi działaniami pod względem operacyjnym i budżetowym, w tym podpisywanie zobowiązań prawnych, monitorowanie wykonania, dokonywanie płatności, a w razie konieczności także odzyskiwanie środków. Szef delegatury Unii Europejskiej jest urzędnikiem łącznikowym między Komisją a odnośnymi władzami krajowymi lub regionalnymi w państwach AKP lub KTZ. Ściśle współpracuje on z krajowymi lub regionalnymi urzędnikami zatwierdzającymi, określając strategię wykonawczą i politykę w poszczególnych sektorach, przygotowując, analizując i oceniając programy i projekty EFR. Krajowym urzędnikiem zatwierdzającym w kraju otrzymującym środki jest urzędnik wyższego szczebla wyznaczony przez rząd każdego państwa AKP lub KTZ. Reprezentuje on władze swojego kraju we wszystkich działaniach finansowanych przez fundusz i zarządzanych przez Komisję oraz EBI. W większości przypadków funkcje te sprawuje członek rządu, zwykle krajowy minister ds. planowania lub finansów. Krajowy urzędnik zatwierdzający wypełnia obowiązki administracyjne, techniczne i finansowe związane z zarządzaniem programami i projektami EFR. Księgowy Komisji wykonuje polecenia zapłaty i nakazy odzyskania środków sporządzone przez urzędników zatwierdzających Komisji oraz odpowiada za zarządzanie środkami finansowymi, ustanawia zasady i metody rachunkowości, zatwierdza systemy księgowe, prowadzi księgi oraz sporządza odnośne roczne sprawozdania finansowe. Ponadto księgowy ma obowiązek podpisania sprawozdania finansowego, poświadczając przy tym, że prawidłowo i rzetelnie przedstawia ono sytuację finansową. 3.3 Wykorzystanie zasobów EFR Znaczną część zasobów finansowych przyznawanych państwom AKP i KTZ za pośrednictwem EFR stanowią dotacje. Na początku każdego EFR Unia Europejska powiadamia państwa AKP i KTZ o orientacyjnych przydziałach, które powinny być dla nich dostępne przez okres obowiązywania funduszu. Zasoby są przydzielane zgodnie z potrzebami kraju i efektywnością wykorzystania. Na poziomie państw krajowy dokument strategiczny to dokument sporządzany przez dane państwo AKP i Komisję. Podstawą jego sporządzenia są uprzednie konsultacje z szerokim wachlarzem podmiotów, w tym podmiotów niepublicznych, z władzami lokalnymi, a w stosownych przypadkach parlamentami państw AKP. Krajowy dokument strategiczny określa hierarchię działań i pomaga budować odpowiedzialność władz lokalnych za programy współpracy. Następnie na podstawie celów rozwojowych oraz priorytetów zawartych w krajowym dokumencie strategicznym sporządzany jest krajowy program orientacyjny, który jest z nimi spójny. Program ten skoncentrowany jest na sektorach i obszarach, na które przeznaczona zostanie pomoc; wyjaśnia się w nim, w jaki sposób zostaną osiągnięte cele pomocy, a oprócz tego zawiera on harmonogram wykonania. Krajowy dokument strategiczny i krajowy program orientacyjny podlegają ocenie dorocznej, śródokresowej i na koniec okresu obowiązywania EFR, a w czasie jego wykonania w miarę potrzeby dokonywane są w nich udoskonalenia i zmiany. 3.4 Zaciąganie zobowiązań w celu wydatkowania środków EFR Zasoby EFR mogą zostać wydane dopiero wtedy, gdy Komisja oraz docelowy beneficjent środków EFR zaciągną zobowiązanie prawne w formie pisemnej. Pisemne zobowiązanie prawne może mieć formę umowy (o udzielenie dotacji, świadczenie usług itp.) zawartej z podmiotem podlegającym prawu prywatnemu, np. organizacją pozarządową lub podmiotem gospodarczym, bądź formę porozumienia administracyjnego lub finansowego między Komisją a podmiotami podlegającymi międzynarodowemu prawu publicznemu, takimi jak państwa i ich organy publiczne lub organizacje międzynarodowe, posiadającymi osobowość i zdolność prawną. Zaciągnięcie zobowiązania prawnego wobec osoby trzeciej możliwe jest pod warunkiem, że w budżecie przewidziano linię z odpowiednią kwotą środków, umożliwiającą realizację danego działania. Jeżeli warunek ten jest spełniony, wymagane środki muszą zostać zarezerwowane w budżecie w drodze zobowiązania budżetowego ujętego w systemie rachunkowym. Nie ma to jednak wpływu na konta księgi głównej, jako że nie nastąpiło jeszcze obciążenie. Dzieje się tak dlatego, że system rachunkowości EFR składa się z dwóch oddzielnych, ale powiązanych ze sobą elementów: a) kont budżetowych, które zawierają szczegółowy zapis wykonania budżetu; oraz b) kont księgi głównej, wykorzystywanych do sporządzenia bilansu i rachunku wyniku ekonomicznego. Na kontach budżetowych wykazuje się zobowiązania i dokonane płatności. Są one prowadzone w oparciu o metodę kasową, zgodnie z którą poszczególne wydatki lub dochody księguje się dopiero w momencie zaangażowania, wypłacenia lub otrzymania środków pieniężnych. Ten rodzaj rachunkowości jest charakterystyczny dla sektora publicznego, w przypadku którego istnieje historyczna tendencja do zwracania szczególnej uwagi na budżet i jego wykonanie. Konta księgi głównej (zgodnie z zasadą memoriałową) służą do wykazywania wszystkich dochodów i wydatków w całym roku budżetowym (a tym samym wyniku ekonomicznego) i określania sytuacji finansowej EFR na dzień 31 grudnia danego roku w formie bilansu obejmującego aktywa i pasywa. 3.5 Dokonywanie płatności Płatności mogą zostać dokonane dopiero po zatwierdzeniu zobowiązania budżetowego przez urzędnika zatwierdzającego. Zaliczkowanie jest formą płatności z wyprzedzeniem mającą na celu zapewnienie płynności finansowej beneficjenta. Może być ono rozbite na kilka rat w okresie wskazanym w odnośnej umowie w sprawie zaliczkowania. Płatność lub zaliczka mogą być wykorzystane albo na realizację celów, na które były przeznaczone, w okresie wskazanym w umowie, bądź podlegają zwrotowi – w przypadku gdy beneficjent nie ponosi kosztów kwalifikowalnych, ma on obowiązek zwrócić zaliczkę na rzecz EFR. Tym samym wypłacone kwoty zaliczek nie stanowią ostatecznego wydatku, dopóki nie zostaną spełnione odnośne warunki umowne, a zatem w bilansie wykazuje się je po stronie aktywów w momencie dokonania płatności początkowej. Kwotę zaliczek po stronie aktywów zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne (które w rachunku wyniku ekonomicznego ujmuje się jako koszty) i zwrócone kwoty. Na koniec roku należy ocenić kwalifikowalne koszty poniesione przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone. Na podstawie tych wyliczeń przy zakończeniu księgowań na koniec roku szacunkowe kwoty kwalifikowalne ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, natomiast szacowana niekwalifikowalna część kosztów pozostaje otwarta na kontach w pozycji „kwalifikowalność wymagająca sprawdzenia”. Kwoty te ujmowane są jako zobowiązania krótkoterminowe, tak aby uniknąć zawyżania aktywów i pasywów. 3.6 Odzyskanie nienależnych płatności Kwalifikowalność wydatków finansowanych z EFR jest weryfikowana na podstawie dokumentów potwierdzających określonych w odnośnych przepisach lub w warunkach każdej dotacji. W celu optymalizacji stosunku kosztów systemów kontroli do wynikających z nich korzyści weryfikacja dokumentów potwierdzających, dotyczących ostatecznych roszczeń jest bardziej szczegółowa niż w przypadku dokumentów dotyczących roszczeń okresowych, co pozwala na wykrycie błędów w zakresie płatności okresowych, które koryguje się poprzez korektę płatności salda końcowego. Ponadto Komisja ma prawo sprawdzić rzetelność dokumentów potwierdzających w ramach kontroli w siedzibie strony występującej z roszczeniem podczas realizacji finansowanych działań lub po ich zakończeniu (ex post). Błędy stwierdzone w okresie realizacji mogą zostać poprawione w drodze korekty późniejszych roszczeń. Błędy stwierdzone ex post będą podstawą wydania nakazu odzyskania środków. 4. SPRAWOZDAWCZOŚĆ NA KONIEC ROKU 4.1 Roczne sprawozdanie finansowe Do obowiązków księgowego należy przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego oraz zagwarantowanie, że prawidłowo i rzetelnie przedstawia ono sytuację finansową EFR. Roczne sprawozdanie finansowe zostało przedstawione poniżej: Część I: Środki zarządzane przez Komisję Europejską – Sprawozdanie finansowe dotyczące 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju – Sprawozdanie z realizacji finansowej 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju Część II: Środki zarządzane przez Europejski Bank Inwestycyjny – Sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego Sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego zostało załączone jako odrębna część rocznego sprawozdania finansowego, aby przedstawić pełen obraz pomocy rozwojowej realizowanej w ramach EFR. Po zbadaniu rocznego sprawozdania finansowego przez Trybunał Obrachunkowy jest ono przyjmowane przez Komisję do dnia 31 lipca następnego roku oraz przedkładane Radzie i Parlamentowi w celu uzyskania absolutorium. 4.2 Roczne sprawozdanie z działalności Urzędnik zatwierdzający ma obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania z działalności dotyczącego działań wchodzących w zakres jego kompetencji. Składając takie roczne sprawozdanie z działalności, urzędnik zatwierdzający przedstawia wyniki realizacji polityki i informuje o wystarczającej jego zdaniem pewności, że środki przeznaczone na działalność opisaną w sporządzonym przez niego sprawozdaniu były wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz że obowiązujące procedury kontroli dają niezbędną gwarancję zgodności z prawem i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw. 5. BADANIE I ABSOLUTORIUM 5.1 Badanie Roczne sprawozdanie finansowe dotyczące EFR i zarządzanie zasobami funduszu podlegają nadzorowi zewnętrznej instytucji kontrolnej, jaką jest Europejski Trybunał Obrachunkowy, który sporządza sprawozdanie roczne dla Rady i Parlamentu Europejskiego. Głównym zadaniem Trybunału jest przeprowadzanie zewnętrznego, niezależnego badania rocznego sprawozdania finansowego EFR. W ramach swojej działalności Trybunał Obrachunkowy sporządza: (1) sprawozdanie roczne, w którym wyszczególnia swoje uwagi na temat rocznego sprawozdania finansowego i operacji leżących u jego podstaw; (2) opinię opartą na wynikach swoich kontroli, zawartą w rocznym sprawozdaniu w postaci poświadczenia wiarygodności, dotyczącą: (i) wiarygodności rachunków oraz (ii) legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw; (3) specjalne sprawozdania zawierające wyniki kontroli dotyczących określonych obszarów zarządzania. Trybunał Obrachunkowy ma prawo wglądu we wszystkie dokumenty niezbędne w związku z przeprowadzanym przez niego badaniem. Trybunał przeprowadza kontrole wszystkich obszarów działań EFR, kontrolując m.in. legalność i prawidłowość poszczególnych operacji i płatności. Ponadto bada samo roczne sprawozdanie finansowe i poszczególne pozycje bilansu i rachunku wyniku ekonomicznego, jak również całościową prezentację sprawozdania finansowego. W ten sposób Trybunał może przedstawić swoją opinię nie tylko w odniesieniu do danych liczbowych, ale także istniejącego systemu i procedur kontrolnych. 5.2 Absolutorium Ostateczna kontrola ma miejsce w ramach procedury udzielenia absolutorium z realizacji finansowej zasobów EFR za dany rok budżetowy. Organem udzielającym absolutorium z realizacji EFR jest Parlament Europejski. Oznacza to, że po badaniu i ostatecznym zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego Rada wydaje zalecenie, a następnie Parlament podejmuje decyzję w sprawie udzielenia absolutorium Komisji w związku z realizacją finansową zasobów EFR za poprzedni rok budżetowy. Decyzja ta oparta jest na ocenie sprawozdania finansowego, sprawozdaniu rocznym Trybunału Obrachunkowego (zawierającym formalne poświadczenie wiarygodności) oraz odpowiedziach Komisji, jak również uwzględnia pytania i prośby o udzielenie dodatkowych informacji skierowane do Komisji. Absolutorium odzwierciedla polityczne aspekty zewnętrznej kontroli realizacji finansowej i stanowi decyzję, którą Parlament Europejski, działając na zalecenie Rady, „zwalnia” Komisję z odpowiedzialności za zarządzanie realizacją finansową w danym roku budżetowym. Procedura udzielenia absolutorium może zakończyć się na dwa sposoby: udzieleniem lub przesunięciem terminu udzielenia absolutorium. Przy udzielaniu absolutorium Parlament może zwrócić szczególną uwagę na spostrzeżenia, które uznaje za ważne, i często wydaje przy tym zalecenia dla Komisji dotyczące działań, które powinna ona podjąć w związku z tymi kwestiami. Komisja opisuje przedsięwzięte środki w sprawozdaniu z działań następczych oraz planie działań, które następnie wysyła do Parlamentu i do Rady. CZĘŚĆ I – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ[2] 1. SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE 8., 9. I 10. EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU 1.1 8., 9. I 10. EFR: SKONSOLIDOWANY BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO, RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO SKONSOLIDOWANY BILANS 8., 9. i 10. EFR || || || || mln EUR || Nota || 31.12.2012 || 31.12.2011 || AKTYWA TRWAŁE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.1 || 438 || 380 || || || || || AKTYWA OBROTOWE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.2 || 1 334 || 1 175 || Należności || 2.3 || 70 || 111 || Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || 690 || 1 224 || || || || || AKTYWA OGÓŁEM || || 2 532 || 2 891 || || || || || ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE: || || || || Zobowiązania || 2.6 || (40) || - || || || || || ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || || || Zobowiązania || 2.7 || (1 057) || (1 033) || || || || || ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (1 097) || (1 033) || || || || || AKTYWA NETTO || || 1 435 || 1 858 || || || || || FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || || || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.8 || 29 579 || 26 979 || Inne kapitały rezerwowe || 2.9 || 2 252 || 2 252 || Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (27 374) || (24 674) || Wynik ekonomiczny za rok || || (3 023) || (2 700) || AKTYWA NETTO || || 1 435 || 1 858 SKONSOLIDOWANY RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 8., 9. I 10. EFR || || mln EUR || Nota || 2012 || 2011 || || || PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 124 || 99 || || || KOSZTY OPERACYJNE || || || Koszty operacyjne || 3.2 || (3 017) || (2 702) Koszty administracyjne || 3.3 || (107) || (75) || || || NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (3 001) || (2 679) || || || Przychody finansowe || 3.4 || (22) || (20) NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (22) || (21) || || || WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (3 023) || (2 700) SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 8., 9. i 10. EFR || || mln EUR || Nota || 2012 || 2011 || || || Wynik ekonomiczny za rok || || (3 023) || (2 700) || || || DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA || 4.2 || || Wkłady zwykłe państw członkowskich || || 2 606 || 3 238 Wkłady w postaci współfinansowania || || 19 || 7 Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości należności (lub ich odwrócenie) || || 4 || 6 || || || (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zaliczkowania długoterminowego || || (58) || (28) (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zaliczkowania krótkoterminowego || || (159) || (79) (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu należności krótkoterminowych[3] || || 31 || 14 Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań długoterminowych || || 40 || - Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań krótkoterminowych[4] || || 6 || (42) || || || PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO || || (534) || 417 || || || ZWIĘKSZENIE/(ZMNIEJSZENIE) NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW || || (534) || 417 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek roku || 2.5 || 1 224 || 808 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec roku || 2.5 || 690 || 1 224 SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 8., 9. I 10. EFR || || || || || || || mln EUR || Kapitał (a) || Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 45 691 || 21 812 || 23 879 || (24 674) || 2 252 || 1 458 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (3 100) || 3 100 || - || - || 3 100 Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (2 700) || - || (2 700) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 45 691 || 18 712 || 26 979 || (27 374) || 2 252 || 1 858 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (2 600) || 2 600 || - || - || 2 600 Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (3 023) || - || (3 023) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2012 R. || 45 691 || 16 112 || 29 579 || (30 396) || 2 252 || 1 435 1.2 8. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO BILANS 8. EFR || || || || mln EUR || Nota || 31.12.2012 || 31.12.2011 || AKTYWA OBROTOWE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.2 || 38 || 70 || Należności || 2.3 || 1 || 4 || Rachunki łącznikowe || 2.4 || 345 || 387 || || || || || AKTYWA OGÓŁEM || || 384 || 461 || || || || || ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || || || Zobowiązania || 2.7 || (22) || (29) || || || || || ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (22) || (29) || || || || || AKTYWA NETTO || || 361 || 432 || || || || || FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || || || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.8 || 12 840 || 12 840 || Inne kapitały rezerwowe || 2.9 || (2 354) || (2 276) || Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (10 132) || (10 042) || Wynik ekonomiczny za rok || || 7 || (90) || AKTYWA NETTO || || 361 || 432 RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 8. EFR || || mln EUR || Nota || 2012 || 2011 || || || PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 58 || 40 || || || KOSZTY OPERACYJNE || 3.2 || (49) || (128) || || || || || || NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || 9 || (88) || || || Przychody finansowe || 3.4 || (2) || (1) NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (2) || (2) || || || WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || 7 || (90) ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 8. EFR || || || || || || || mln EUR || Kapitał (a) || Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 12 840 || - || 12 840 || (10 042) || (2 237) || 560 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || - Przesunięcia z 10. EFR i do 10. EFR || - || - || - || - || (38) || (38) Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (90) || - || (90) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 12 840 || - || 12 840 || (10 132) || (2 276) || 432 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || - Przesunięcia z 10. EFR i do 10. EFR || - || - || - || - || (78) || (78) Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || 7 || - || 7 SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2012 R. || 12 840 || - || 12 840 || (10 125) || (2 354) || 361 1.3 9. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO BILANS 9. EFR || || || || mln EUR || Nota || 31.12.2012 || 31.12.2011 || AKTYWA TRWAŁE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.1 || 119 || 191 || || || || || AKTYWA OBROTOWE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.2 || 447 || 569 || Należności || 2.3 || 58 || 87 || Rachunki łącznikowe || 2.4 || 1 919 || 2 557 || Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || - || 6 || || || || || AKTYWA OGÓŁEM || || 2 543 || 3 410 || || || || || ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || || || Zobowiązania || 2.7 || (375) || (315) || || || || || ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (375) || (315) || || || || || AKTYWA NETTO || || 2 168 || 3 096 || || || || || FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || || || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.8 || 11 699 || 11 699 || Inne kapitały rezerwowe || 2.9 || 4 126 || 4 227 || Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (12 830) || (11 932) || Wynik ekonomiczny za rok || || (827) || (898) || AKTYWA NETTO || || 2 168 || 3 096 RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 9. EFR || || mln EUR || Nota || 2012 || 2011 || || || PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 49 || 49 || || || KOSZTY OPERACYJNE || || || Koszty operacyjne || 3.2 || (856) || (924) Koszty administracyjne || 3.3 || (1) || (3) || || || || || || NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (809) || (879) || || || Przychody finansowe || 3.4 || (18) || (19) NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (18) || (19) || || || WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (827) || (898) ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 9. EFR || || || || || || || mln EUR || Kapitał (a) || Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 11 699 || 660 || 11 039 || (11 932) || 4 157 || 3 263 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (660) || 660 || - || - || 660 Przesunięcia z 10. EFR i do 10. EFR || - || - || - || - || 70 || 70 Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (898) || - || (898) SALDO NA DZIEŃ 31 grudnia 2011 R. || 11 699 || - || 11 699 || (12 830) || 4 227 || 3 096 Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || - Przesunięcia z 10. EFR i do 10. EFR || - || - || - || - || (100) || (100) Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (827) || - || (827) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2012 R. || 11 699 || - || 11 699 || (13 657) || 4 126 || 2 168 1.4 10. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO BILANS 10. EFR || || || || mln EUR || Nota || 31.12.2012 || 31.12.2011 || AKTYWA TRWAŁE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.1 || 319 || 189 || || || || || AKTYWA OBROTOWE || || || || Płatności zaliczkowe || 2.2 || 849 || 536 || Należności || 2.3 || 11 || 20 || Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || 690 || 1 218 || || || || || AKTYWA OGÓŁEM || || 1 869 || 1 963 || || || || || ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE || || || || Zobowiązania || 2.6 || (40) || - || || || || || ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || || || Zobowiązania || 2.7 || (660) || (689) || Rachunki łącznikowe || 2.4 || (2 264) || (2 944) || || || || || ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (2 963) || (3 633) || || || || || AKTYWA NETTO || || (1 095) || (1 670) || || || || || FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || || || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.8 || 5 040 || 2 440 || Inne kapitały rezerwowe || 2.9 || 479 || 301 || Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (4 411) || (2 699) || Wynik ekonomiczny za rok || || (2 203) || (1 712) || AKTYWA NETTO || || (1 095) || (1 670) RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 10. EFR || || mln EUR || Nota || 2012 || 2011 || || || PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 18 || 10 || || || KOSZTY OPERACYJNE || || || Koszty operacyjne || 3.2 || (2 112) || (1 650) Koszty administracyjne || 3.3 || (106) || (72) || || || || || || NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (2 201) || (1 712) || || || Przychody finansowe || 3.4 || (2) || 0 NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (2) || (1) || || || WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (2 203) || (1 712) ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 10. EFR || || || || || || || mln EUR || Kapitał (a) || Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 21 152 || 21 152 || - || (2 699) || 333 || (2 366) Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (2 440) || 2 440 || - || - || 2 440 Przesunięcia z 8. i 9. EFR || - || - || - || - || (32) || (32) Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (1 712) || - || (1 712) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 21 152 || 18 712 || 2 440 || (4 411) || 301 || (1 670) Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (2 600) || 2 600 || - || - || 2 600 Przesunięcia z/do 8. i 9. EFR || - || - || - || - || 178 || 178 Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (2 203) || - || (2 700) SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2012 R. || 21 152 || 16 112 || 5 040 || (6 614) || 479 || (1 095) 1.5 INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 8., 9. i 10. EFR 1. ISTOTNE ZASADY RACHUNKOWOŚCI 1.1. PRZEPISY PRAWNE I ROZPORZĄDZENIE FINANSOWE Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z rozporządzeniem finansowym mającym zastosowanie do 10. EFR. Zgodnie z przepisami art. 121 tego rozporządzenia sprawozdanie finansowe sporządza się zgodnie z zasadą memoriałową. Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadami i metodami rachunkowości dotyczącymi EFR, opracowanymi na podstawie Międzynarodowych standardów rachunkowości sektora publicznego (MSRSP) lub, w razie ich braku, na podstawie Międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej (MSSF) opublikowanych odpowiednio przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego (RMSRSP) i Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR). Zasady rachunkowości przyjęte przez księgowego EFR zostały zastosowane w odniesieniu do części zasobów EFR, w przypadku których Komisja Europejska jest odpowiedzialna za zarządzanie finansami. Księgowy EFR przesyła tymczasowe sprawozdanie finansowe Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca kolejnego roku w celu jego zbadania. Trybunał Obrachunkowy, do dnia 15 czerwca, przedstawia Komisji swoje uwagi w sprawie sprawozdania (art. 125). Na podstawie tych uwag Komisja zatwierdza ostateczne sprawozdanie do dnia 31 lipca i przesyła je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Trybunałowi Obrachunkowemu. Następnie do dnia 15 listopada sprawozdanie jest publikowane w Dzienniku Urzędowym wraz z poświadczeniem wiarygodności wydanym przez Trybunał Obrachunkowy w odniesieniu do tej części środków EFR, w przypadku której Komisja odpowiada za zarządzanie finansami. 1.2. ZASADY RACHUNKOWOŚCI Celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie przydatnych dla szerokiego kręgu odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przepływach pieniężnych danego podmiotu. W przypadku podmiotu sektora publicznego, jakim jest EFR, celem jest przede wszystkim dostarczenie informacji przydatnych w procesie podejmowania decyzji oraz rozliczenie się podmiotu z powierzonych mu środków. Sprawozdanie finansowe, aby rzetelnie i prawidłowo przedstawiać sytuację podmiotu, musi zawierać nie tylko istotne informacje na temat charakteru i zakresu działalności danej organizacji, sposobu jej finansowania oraz ostateczne informacje na temat jej działalności, ale również przedstawić te informacje w jasny i zrozumiały sposób, umożliwiający porównanie poszczególnych lat budżetowych. Niniejszy dokument został sporządzony w oparciu o wyżej wymienione cele. System rachunkowości EFR obejmuje konta księgi głównej i konta budżetowe. Konta budżetowe dają szczegółowy obraz wykonania budżetu. Prowadzone są w oparciu o metodę kasową. Konta księgi głównej umożliwiają sporządzenie sprawozdania finansowego, ponieważ wykazują wszystkie koszty i przychody za dany rok budżetowy w oparciu o zasadę memoriałową i są wykorzystywane w celu określenia sytuacji finansowej w formie bilansu na dzień 31 grudnia. Artykuł 120 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. EFR określa zasady rachunkowości, zgodnie z którymi należy sporządzać sprawozdania finansowe: – założenie kontynuowania działalności; – ostrożność; – jednolite metody rachunkowości; – porównywalność informacji; – istotność; – zakaz kompensat; – wyższość treści nad formą; – zasada memoriałowa. 1.3. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1.3.1. Waluta funkcjonalna i sprawozdawcza Sprawozdanie finansowe przedstawione jest w mln euro, przy czym euro jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą EFR. 1.3.2. Waluta i zasady przeliczania Transakcje w walutach obcych przelicza się na euro według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz z przeliczenia aktywów i pasywów pieniężnych denominowanych w walutach obcych według kursów wymiany na koniec roku ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego. Stan na koniec roku aktywów i pasywów pieniężnych denominowanych w walutach obcych przelicza się na euro według poniższych kursów obowiązujących na dzień 31 grudnia: Waluta || 31.12.2012 || 31.12.2011 || Waluta || 31.12.2012 || 31.12.2011 XOF || 655,957 || 655,957 || KES || 113,460 || 109,362 XAF || 655,957 || 655,957 || BIF || 2037,95 || 1780,23 NGN || 206,074 || 204,185 || SLL || 5709,56 || 5663,54 PGK || 2,76702 || 2,81057 || TZS || 2077,48 || 2058,31 HTG || 56,2987 || 53,2461 || UGX || 3508,51 || 3181,89 GNF || 9250,40 || 9155,86 || MGA || 2981,70 || 2870,88 MWK || 439,917 || 213,286 || SZL || 11,1727 || 10,4830 1.3.3. Wykorzystanie szacunków Zgodnie z MSRSP i z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym muszą bazować na szacunkach i założeniach kierownictwa przyjętych w oparciu o najbardziej wiarygodne dostępne informacje. Istotne szacunki obejmują między innymi rezerwy, odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości należności oraz bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Rzeczywiste wyniki mogą nie pokrywać się z szacunkami. Zmiany w zakresie szacunków znajdują odzwierciedlenie w okresie, w którym stają się one wiadome. 1.4. BILANS 1.4.1. Kwoty zaliczek Zaliczkowanie jest formą płatności z wyprzedzeniem mającą na celu zapewnienie płynności finansowej beneficjenta. Może być ono rozbite na szereg płatności w okresie wskazanym w danej umowie w sprawie zaliczkowania. Płatność lub zaliczka podlega zwrotowi lub musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie. Beneficjent, który nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, zobowiązany jest do zwrócenia EFR przyznanej zaliczki. Kwotę zaliczkowania zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne i zwrócone kwoty. Nierozliczone na koniec roku kwoty zaliczek wycenia się według pierwotnej wypłaconej kwoty pomniejszonej o: zwrócone kwoty, rozliczone kwoty kwalifikowalne, szacunkowe kwoty kwalifikowalne nierozliczone na koniec roku oraz obniżenia wartości. Odsetki od zaliczek ujmuje się w chwili ich uzyskania zgodnie z przepisami odnośnej umowy. Na koniec roku dokonywany jest szacunek dochodu z tytułu naliczonych odsetek w oparciu o najbardziej wiarygodne informacje. 1.4.2. Należności Należności wykazuje się w kwocie początkowej pomniejszonej o odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości należności dokonuje się, gdy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na to, że nie będzie można odzyskać pełnej należnej kwoty na pierwotnie ustalonych warunkach. Kwota odpisu stanowi różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a wartością odzyskiwalną stanowiącą wartość bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowaną według rynkowej stopy procentowej obowiązującej podobnych pożyczkobiorców. Ujmowany jest również ogólny odpis aktualizujący wartość dla nierozliczonych nakazów odzyskania środków nieobjętych jeszcze odpisem szczegółowym. Ogólny odpis aktualizujący wartość oparty jest na stopach strat z lat ubiegłych. Kwota odpisu aktualizującego wartość ujmowana jest w rachunku wyniku ekonomicznego. 1.4.3. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne i ich ekwiwalenty to instrumenty finansowe, które definiuje się jako aktywa obrotowe. Obejmują one środki pieniężne w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie i inne krótkoterminowe wysoce płynne inwestycje o pierwotnym terminie zapadalności do trzech miesięcy. 1.4.4. Zobowiązania Znacząca kwota zobowiązań EFR nie jest związana z zakupem towarów ani usług, obejmuje natomiast kwoty niezaspokojonych roszczeń z tytułu zestawień poniesionych wydatków od beneficjentów dotacji lub innych form finansowania. Są one wykazywane jako zobowiązania w wysokości kwoty stanowiącej przedmiot roszczenia w chwili otrzymania zestawienia poniesionych wydatków, a po weryfikacji są zatwierdzane jako kwalifikowalne przez właściwe podmioty finansowe. Na tym etapie wyceniane są w wysokości zatwierdzonej i kwalifikowalnej kwoty. Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług ujmowane są w momencie otrzymania faktury w wysokości kwoty początkowej, a powiązane koszty ujmowane są w księgach rachunkowych w momencie realizacji i akceptacji dostaw lub usług. 1.4.5. Rezerwy Rezerwy ujmuje się, gdy EFR związany jest prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym obowiązkiem wobec osób trzecich w wyniku przeszłych zdarzeń, gdy zwiększa się prawdopodobieństwo, że w celu realizacji zobowiązania konieczny będzie wypływ środków, oraz gdy kwoty można wiarygodnie oszacować. Kwotę rezerwy ustala się poprzez najlepsze możliwe oszacowanie spodziewanych wydatków, które będą konieczne w celu realizacji bieżącego zobowiązania na dzień sprawozdawczy. 1.4.6. Rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów Zasadniczym elementem rachunkowości memoriałowej jest zapewnienie ujęcia transakcji w roku obrotowym, do którego się odnoszą. Jest to związane z zamknięciem księgowań. Należy w szczególności oszacować koszty kwalifikowalne poniesione przez beneficjentów EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone EFR (bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów). Z kolei niektóre płatności dokonane w bieżącym roku odnoszą się do kolejnych okresów (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów) i należy je wskazać oraz uwzględnić w kolejnych okresach. Zgodnie z zasadami rachunkowości EFR transakcje i zdarzenia ujmuje się w sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec okresu obrachunkowego bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są ujmowane w oparciu o szacowaną kwotę zobowiązań przypadających na dany okres. Kalkulacji biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się zgodnie z wydanymi przez Komisję szczegółowymi wytycznymi operacyjnymi i praktycznymi, które mają gwarantować, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację. Również przychody ujmuje się w okresie, do którego się one odnoszą. Na koniec roku, w przypadku gdy faktura nie została jeszcze wystawiona, a usługa lub dostawa została zrealizowana przez EFR lub w przypadku istnienia umowy (tj. poprzez odniesienie do traktatu), w sprawozdaniu finansowym ujmuje się naliczony dochód. Ponadto w przypadku gdy na koniec roku faktura została wystawiona, a usługi lub dostawy nie zostały jeszcze zrealizowane, przychody uznaje się za przychody przyszłych okresów i ujmuje w kolejnym okresie obrachunkowym. 1.5. RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 1.5.1. Przychody Europejski Fundusz Rozwoju nie posiada przychodów budżetowych. Wkłady zwykłe państw członkowskich są ujmowane jako kapitał. Przychody obejmują odzyskanie wydatków oraz przychody z odsetek. Odzyskanie wydatków W przypadku transakcji uzasadniających zwrot środków wypłaconych uprzednio przez EFR beneficjentowi końcowemu lub państwu trzeciemu wystawia się nakazy odzyskania środków oraz dokonuje odliczeń od kolejnych płatności i wykazuje się je jako: – Odzyskanie wydatków: wystawienie nakazu odzyskania środków skutkuje ujęciem należności od odbiorcy jako przychodu w rachunku wyniku ekonomicznego za dany rok; lub – odzyskanie kwot zaliczek: wówczas kwota wykazywana jest w bilansie w pozycji „Płatności zaliczkowe”. Przychody z odsetek Przychody z odsetek ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Przychody z odsetek obejmują uzyskane lub należne odsetki od środków pieniężnych i depozytów na żądanie na rachunkach w bankach komercyjnych lub z tytułu zwłoki w zapłacie należności na rzecz EFR. Przychody z odsetek są wykazywane w momencie ich naliczenia. 1.5.2. Koszty Koszty pozapodatkowe wynikające z zakupu towarów i usług ujmuje się z chwilą dostawy lub realizacji i akceptacji. Wycenia się je po koszcie wytworzenia określonym na fakturze. Koszty związane z podatkami i opłatami stanowią większość wydatków EFR. Odnoszą się do transferów na rzecz beneficjentów i dzielą się na trzy rodzaje: wierzytelności, transfery na mocy umów oraz dotacje, wkłady i darowizny w dowolnej wysokości. Transfery ujmuje się jako koszty w okresie, w którym miały miejsce zdarzenia leżące u ich podstaw, pod warunkiem że przepisy (rozporządzenie finansowe lub inne przepisy) dopuszczają tego rodzaju transfer lub została podpisana umowa dopuszczająca transfer, beneficjent spełnia wszelkie kryteria kwalifikowalności oraz możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty. Otrzymany wniosek o płatność lub zestawienie poniesionych wydatków spełniające kryteria ujmowania wykazywane są jako koszt w wysokości kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku poniesione koszty kwalifikowalne należne beneficjentom, lecz jeszcze niezgłoszone, wycenia i ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Koszty z tytułu odsetek Koszty z tytułu odsetek ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Koszty z tytułu odsetek obejmują zapłacone lub należne odsetki i są wykazywane w miarę ich naliczania. 1.6. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE 1.6.1. Aktywa warunkowe Warunkowy składnik aktywów jest możliwym składnikiem aktywów, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli EFR. Informacje o aktywach warunkowych ujawnia się, jeśli wpływ korzyści ekonomicznych lub innych świadczeń jest prawdopodobny. Aktywa warunkowe wycenia się na każdy dzień bilansowy, aby zapewnić odpowiednie odzwierciedlenie zaistniałego biegu zdarzeń w sprawozdaniu finansowym. Jeśli uzyskanie korzyści ekonomicznych lub świadczeń stało się praktycznie pewne oraz jeśli można wiarygodnie wycenić wartość składnika aktywów, składnik aktywów i związany z nim przychód ujmowane są w sprawozdaniu finansowym dotyczącym okresu, w którym nastąpiła zmiana. Gwarancje to składniki aktywów, które mogą powstać na skutek przeszłych zdarzeń i których istnienie zostanie potwierdzone przez wystąpienie lub niewystąpienie przedmiotu gwarancji. Gwarancje mogą się zatem kwalifikować do aktywów warunkowych. Gwarancja podlega rozliczeniu, kiedy jej przedmiot już nie istnieje. Gwarancja zostaje zrealizowana, kiedy spełnione są warunki wystąpienia do gwaranta o wypłatę. 1.6.2. Zobowiązania warunkowe Warunkowy składnik zobowiązań jest możliwym zobowiązaniem, które powstaje na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli EFR, lub obecne zobowiązanie, które powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, ale nie jest ujmowane w sprawozdaniu, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby w celu realizacji zobowiązania konieczny był wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia lub, w rzadkich przypadkach, gdy kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. Zobowiązania warunkowe wykazuje się, chyba że możliwość wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia jest odległa. Zobowiązania warunkowe ocenia się na każdy dzień bilansowy w celu ustalenia, czy wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia nie stał się prawdopodobny. Jeśli stanie się prawdopodobne, że wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia będzie konieczny w związku z pozycją ujętą jako zobowiązanie warunkowe, tworzy się rezerwę w sprawozdaniu finansowym dotyczącym okresu, w którym nastąpiła zmiana prawdopodobieństwa. 2. INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU AKTYWA TRWAŁE 2.1 PŁATNOŚCI ZALICZKOWE || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Płatności zaliczkowe || - || 119 || 319 || 438 || 380 OGÓŁEM || - || 119 || 319 || 438 || 380 Wiele umów przewiduje wypłatę zaliczek przed rozpoczęciem prac, realizacją dostaw lub usług. W niektórych przypadkach określone w umowach harmonogramy płatności przewidują płatności na podstawie sprawozdań z postępów prac. Zaliczki są zazwyczaj wypłacane w walucie kraju lub terytorium, gdzie realizowany jest projekt. Okres ściągalności lub wykorzystania zaliczkowania decyduje o tym, czy wykazywane jest ono w aktywach jako zaliczkowanie krótkoterminowe czy długoterminowe. Wykorzystanie jest określane w porozumieniu dotyczącym danego projektu. Wszystkie spłaty lub wykorzystanie zapadalne w terminie krótszym niż dwanaście miesięcy od dnia sprawozdawczego wykazuje się jako zaliczkowanie krótkoterminowe. Ponieważ wiele z projektów EFR ma charakter długoterminowy, powiązane z nimi zaliczki powinny być dostępne przez okres dłuższy niż jeden rok. Tym samym takie kwoty zaliczek wykazuje się jako aktywa długoterminowe. Zwiększenie zaliczkowania długoterminowego o 58 mln EUR w stosunku do 31.12.2011 r. wynika przede wszystkim ze zwiększenia zaliczkowania długoterminowego związanego z projektami PIR[5] (97 mln EUR), projektami w ramach AKP (42 mln EUR) oraz z dotacjami w ramach programów PIN[6] (10 mln EUR), zrównoważonego zmniejszeniem zaliczkowania w ramach AKP (73 mln EUR) oraz związku z kosztami administracyjnymi (29 mln EUR). AKTYWA OBROTOWE 2.2 PŁATNOŚCI ZALICZKOWE || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Płatności zaliczkowe (brutto) || 70 || 1 207 || 2 316 || 3 593 || 3 415 Minus szacunkowe rozliczenie płatności zaliczkowych || (32) || (760) || (1 468) || (2 259) || (2 240) OGÓŁEM || 38 || 447 || 849 || 1 334 || 1 175 Wzrost zaliczkowania krótkoterminowego netto o 159 mln EUR wynika przede wszystkim ze wzrostu zaliczkowania związanego z instrumentami pomocy: dotacjami w ramach programów PIN (147 mln EUR), projektami PIR (68 mln EUR) i umorzeniem długów w ramach AKP (39 mln EUR). Wzrost ten został częściowo zrównoważony zmniejszeniem zaliczkowania netto związanego z polityką sektorową (65 mln EUR) i projektami w sektorze socjalnym w ramach AKP (32 mln EUR). 2.2.1 Gwarancje uzyskane w związku z zaliczkowaniem Utrzymuje się gwarancje, które mają na celu zabezpieczenie zaliczkowania oraz które są zwalniane po zapłacie ostatniego roszczenia w ramach projektu. W przypadku gwarancji wykazuje się dwie wartości: „wartość nominalną” i „wartość bieżącą”. W przypadku „wartości nominalnej” zdarzenie generujące jest związane z istnieniem gwarancji. W przypadku „wartości bieżącej” zdarzeniem generującym gwarancji jest płatność zaliczkowa lub późniejsze rozliczenia. Na dzień 31 grudnia 2012 r. wartość nominalna gwarancji otrzymanych przez EFR w związku z zaliczkowaniem wynosi 566 mln EUR. Wartość bieżąca tych gwarancji wynosi 391 mln EUR. Na dzień 31 grudnia 2011 r. wartości te wynosiły odpowiednio 637 mln EUR i 394 mln EUR. 2.3 NALEŻNOŚCI || || || || || mln EUR || Nota || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Należności od klientów || 2.3.1. || 1 || 6 || 2 || 10 || 13 Należności od państw członkowskich || 2.3.2. || - || - || 3 || 3 || 9 Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 2.3.3. || 0 || 51 || 6 || 57 || 89 OGÓŁEM || || 1 || 58 || 11 || 70 || 111 2.3.1 Należności od klientów || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Należności od klientów || 5 || 19 || 3 || 26 || 27 -Odpis aktualizujący wartość || (3) || (12) || (1) || (16) || (13) OGÓŁEM || 1 || 6 || 2 || 10 || 13 Pozycja ta obejmuje nakazy odzyskania środków ujęte na dzień 31 grudnia 2012 r. jako ustalone należności do odzyskania, które jeszcze nie zostały ujęte w innych pozycjach bilansowych po stronie aktywów. Bilans zamknięcia nakazów odzyskania środków odzwierciedla wartość wystawionych, lecz nieuregulowanych nakazów odzyskania środków na koniec roku. Poniżej przedstawiono zmiany w niezrealizowanych nakazach odzyskania środków w stosownym okresie. || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 || OGÓŁEM 2011 Niezrealizowane nakazy odzyskania środków na początku roku || 6 || 19 || 1 || 25 || 18 Wystawione nakazy odzyskania środków || 12 || 64 || 63 || 139 || 130 Zamknięte nakazy odzyskania środków || (13) || (64) || (61) || (138) || (123) Zrealizowanie || (12) || (43) || (43) || (97) || (108) Odstąpienie (art. 73 RF) || - || (1) || - || (1) || (1) Anulowanie || 0 || (3) || 0 || (4) || (2) Kompensowanie || (2) || (17) || (18) || (36) || (13) Niezrealizowane nakazy odzyskania środków na koniec roku || 5 || 19 || 3 || 26 || 25 2.3.2 Należności od państw członkowskich Wynosząca 3 mln EUR należność od państw członkowskich w 10. EFR obejmuje wkład w ramach współfinansowania należny od Belgii, Hiszpanii i Szwecji. 2.3.3 Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów obejmują głównie narosłe odsetki od kwot zaliczkowania. W pozycji tej ujęto również odsetki narosłe z tytułu opóźnień we wniesieniu wkładów. Zmniejszenie kwoty naliczonych dochodów i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów wynika z niższych narosłych odsetek z tytułu zaliczkowania (zob. nota 3.4). 2.4 RACHUNKI ŁĄCZNIKOWE || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. do/z 6. EFR || (2 065) || (214) || - || (2 279) || (2 279) do/z 7. EFR || - || 2 279 || - || 2 279 || 2 279 do/z 8. EFR || - || (3 038) || 628 || (2 410) || (2 453) do/z 9. EFR || 3 038 || - || (2 892) || 146 || (491) do/z 10. EFR || (628) || 2 892 || - || 2 264 || 2 944 OGÓŁEM || 345 || 1 919 || (2 264) || 0 || 0 W celu zapewnienia efektywności do 10. EFR przyporządkowano ogólną pulę środków finansowych obejmującą wszystkie EFR. W związku z tym operacje realizowane pomiędzy poszczególnymi EFR są rozliczane na rachunkach łącznikowych pomiędzy bilansami poszczególnych EFR. Najistotniejsze przesunięcia na rachunkach łącznikowych w 2012 r. dotyczyły płatności dokonanych w ramach 10. EFR na wykonanie 8. i 9. EFR. 2.5 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY[7] || || || || || mln EUR || Nota || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Środki pieniężne na rachunkach bankowych || 2.5.1. || - || - || 687 || 687 || 1 211 Rachunki zabezpieczające STABEX || 2.5.2. || - || - || 2 || 2 || 5 Rachunki bankowe do celów współfinansowania || 2.5.3. || - || - || - || - || 8 Specjalny fundusz Demokratycznej Republiki Konga[8] || - || - || - || 1 || 1 || 1 OGÓŁEM || || - || - || 690 || 690 || 1 224 2.5.1 Środki pieniężne na rachunkach bankowych || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Rachunki specjalne – instytucje finansowe państw członkowskich || - || - || 633 || 633 || 1 129 Rachunki bieżące – banki komercyjne || || || 54 || 54 || 80 Lokalni upoważnieni płatnicy || - || - || 0 || 0 || 2 OGÓŁEM || - || - || 687 || 687 || 1 211 Ogólne zmniejszenie stanu środków pieniężnych na rachunkach bankowych wynika przede wszystkim z kwoty dokonanych płatności oraz wyższego poziomu wykonania budżetu, niż to miało miejsce w poprzednim okresie sprawozdawczym. Środki na rachunkach lokalnych upoważnionych płatników to kwoty zdeponowane na rachunkach bankowych w państwach AKP oraz KTZ, wykorzystywane w celu realizacji płatności w walucie lokalnej w kraju będącym beneficjentem. Rachunki te prowadzone są w euro lub w walucie państwa członkowskiego UE. Aby zapewnić bardziej scentralizowane zarządzanie płatnościami w 2012 r. zamknięto 3 z 4 istniejących nadal rachunków lokalnych upoważnionych płatników. 2.5.2 Rachunki zabezpieczające STABEX || mln EUR || Stan na dzień 31.12.2012 r. || Stan na dzień 31.12.2011 r. Wybrzeże Kości Słoniowej || 2 || 2 Malawi || - || 1 Pozostałe państwa || 0 || 2 OGÓŁEM || 2 || 5 STABEX to akronim, oznaczający kompensacyjny system finansowania Unii Europejskiej stosowany w celu zapewnienia państwom AKP stabilnych dochodów z wywozu. Został on wprowadzony po raz pierwszy w konwencji z Lomé (1975 r.) w celu przeciwdziałania szkodliwym skutkom niestabilnych przychodów z wywozu produktów rolnych. Saldo na rachunkach zabezpieczających STABEX stanowi sumę dostępnych środków STABEX, które zostaną w przyszłości przesunięte na rzecz odpowiedniego państwa AKP będącego beneficjentem. Saldo to zostało przypisane do 10. EFR. W 2012 r. zamknięto osiem rachunków zabezpieczających STABEX w związku z rozwiązaniem instrumentu pomocy STABEX. Oprócz tych środków istnieją także inne środki STABEX znajdujące się w posiadaniu państw AKP będących beneficjentami. Po osiągnięciu przez Komisję oraz dane państwo (AKP) będące beneficjentem porozumienia w sprawie sposobu wykorzystania środków STABEX, obydwie strony podpisują umowę o ich przekazaniu. Zgodnie z postanowieniami art. 211 czwartej Konwencji z Lomé[9] (ze zmianami) środki przekazywane są na oprocentowany rachunek z wymogiem podwójnego podpisu (Komisji Europejskiej i państwa będącego beneficjentem) otwarty w imieniu danego państwa AKP. Środki pozostają na rachunkach z wymogiem podwójnego podpisu do czasu, gdy przesunięcie do określonego projektu zostanie uzasadnione na mocy wytycznych dla wzajemnych zobowiązań. Urzędnik zatwierdzający Komisji zachowuje prawo do zatwierdzania transakcji na rachunku swoim podpisem dla zapewnienia wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem. Środki na rachunkach wymagających podwójnego podpisu stanowią własność państwa AKP i jako takie nie są ujmowane jako aktywa w rocznym sprawozdaniu finansowym EFR. Przesunięcia na omawiane wyżej rachunki są ujmowane jako płatności STABEX. Zgodnie z art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR[10] w 2012 r. z rachunków wymagających podwójnego podpisu w państwach AKP zwrócono na rzecz EFR 49 mln EUR. Środki te przekazały w większości: Wyspy Salomona (12 mln EUR), Wybrzeże Kości Słoniowej (11 mln EUR), Burundi (5 mln EUR), Saint Vincent i Grenadyny (3 mln EUR), Senegal (3 mln EUR), Malawi (3 mln EUR), Uganda (3 mln EUR) i Burkina Faso (2 mln EUR). Przychody te zostały uwzględnione w dochodzie z działalności operacyjnej (instrument pomocy STABEX) w rachunku wyniku ekonomicznego 8. EFR. 2.5.3 Rachunki bankowe do celów współfinansowania || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Rachunki bankowe do celów współfinansowania || - || - || - || - || 8 OGÓŁEM || - || - || - || - || 8 Rachunki bankowe do celów współfinansowania zostały zamknięte. Środki te, z wyjątkiem części przeznaczonej na koszty administracyjne, zostały zwrócone państwom członkowskim na polecenie urzędnika zatwierdzającego. ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE 2.6 ZOBOWIĄZANIA || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Zobowiązania z tytułu współfinansowania || - || - || 40 || 40 || - OGÓŁEM || - || - || 40 || 40 || - Zobowiązania z tytułu finansowania na koniec 2012 r. dotyczą 10. EFR. Otrzymane wkłady z tytułu współfinansowania przedstawiane są jako zobowiązania wobec państw członkowskich i innych państw, ponieważ spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami. EFR ma obowiązek wykorzystania wkładów w celu świadczenia usług na rzecz osób trzecich lub zwrócenia aktywów (otrzymanych wkładów) państwom członkowskim. Pozostające do spłaty zobowiązania z tytułu umów o współfinansowanie są równe kwocie otrzymanego wkładu z tytułu współfinansowania pomniejszonej o wydatki poniesione w związku z projektem. Nie wpływają one na stan aktywów netto. W 2012 r. podzielono te kwoty na zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe, aby poprawić sposób przedstawienia zobowiązań z tytułu współfinansowania. Wzrost zobowiązań z tytułu współfinansowania ogółem wyjaśniono w nocie 2.7.1.2. ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE 2.7 ZOBOWIĄZANIA || || || || || mln EUR || Nota || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Zobowiązania krótkoterminowe || 2.7.1. || 4 || 67 || 138 || 209 || 399 Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 2.7.2. || 19 || 308 || 228 || 555 || 339 Odroczone wpłaty na poczet kapitału || 2.7.3. || - || - || 293 || 293 || 295 OGÓŁEM || || 22 || 375 || 660 || 1 057 || 1 033 2.7.1 Zobowiązania krótkoterminowe || || || || || mln EUR || Nota || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Dostawcy i inni || 2.7.1.1 || 4 || 67 || 81 || 152 || 308 Zobowiązania z tytułu współfinansowania || 2.7.1.2 || - || - || 46 || 46 || 81 Zobowiązania różne || 2.7.1.3 || 0 || 0 || 12 || 12 || 10 OGÓŁEM || || 4 || 67 || 138 || 209 || 399 Zobowiązania odnoszą się m.in. do zestawień wydatków otrzymanych przez EFR w ramach działań związanych z dotacjami. Są one ujmowane w kwocie roszczenia od momentu otrzymania wniosku. Ta sama procedura obowiązuje w odniesieniu do faktur i not kredytowych dotyczących działań związanych z zamówieniami. Zestawienia poniesionych wydatków są uwzględniane przy procedurach zamknięcia księgowań na koniec roku. Po zakończeniu procedur zamknięcia księgowań szacunkowe kwalifikowalne kwoty zostały ujęte w rachunku wyniku ekonomicznego. 2.7.1.1 Dostawcy i inni W pozycji tej uwzględnione są kwoty należności wobec dostawców, a także organów władz publicznych i państw trzecich. Zmniejszenie o 157 mln EUR w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego wynika przede wszystkim ze zmniejszenia zobowiązań wobec państw trzecich o 75 mln EUR oraz zmniejszenia zobowiązań wobec dostawców prywatnych o 37 mln EUR. 2.7.1.2 Zobowiązania z tytułu współfinansowania W 2012 r. podzielono te kwoty na zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe, aby poprawić sposób przedstawienia zobowiązań z tytułu współfinansowania. Zmniejszenie zobowiązań krótkoterminowych z tytułu współfinansowania wynika przede wszystkim ze zmiany zaklasyfikowania 40 mln EUR na zobowiązania długoterminowe. Długoterminowe i krótkoterminowe zobowiązania z tytułu współfinansowania ogółem wzrosły o 5 mln EUR. W 2012 r. nowe wkłady tytułem współfinansowania wpłaciły Niemcy (2 mln EUR) i Kanada (2 mln EUR). Wzrost zobowiązań Szwecji z tytułu współfinansowania (8 mln EUR) został częściowo zrównoważony zmniejszeniem zobowiązań Hiszpanii oraz zobowiązań Zjednoczonego Królestwa z tytułu współfinansowania (po 2 mln EUR w obu przypadkach) oraz rozliczeniem zobowiązań Włoch z tytułu współfinansowania w ramach 9. EFR. Zobowiązania z tytułu współfinansowania zostały zmniejszone o kwotę 8 mln EUR w celu uwzględnienia przychodów związanych z projektami w ramach współfinansowania (zob. nota 3.1.3 i 3.2.2). 2.7.1.3 Zobowiązania różne Zobowiązania różne obejmują przede wszystkim nieprzydzielone wpływy gotówkowe oraz kwoty odzyskane. 2.7.2 Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 19 || 308 || 228 || 555 || 339 OGÓŁEM || 19 || 308 || 228 || 555 || 339 Na koniec roku dokonuje się oceny kwalifikowalnych kosztów poniesionych przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone. Po zakończeniu procedur zamknięcia księgowań szacunkowe kwalifikowalne kwoty ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Szacowane wykorzystanie kwot zaliczkowania prezentuje się jako szacunkowe rozliczenie zaliczkowania (zob. 2.2). 2.7.3 Odroczone wpłaty na poczet kapitału || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Zjednoczone Królestwo || - || - || 274 || 274 || 289 Irlandia || - || - || 9 || 9 || 5 Litwa || - || - || - || - || 1 Węgry || - || - || 10 || 10 || - OGÓŁEM || - || - || 293 || 293 || 295 Obejmuje to wkłady wniesione przez poszczególne państwa członkowskie z wyprzedzeniem. AKTYWA NETTO 2.8 KAPITAŁ WNIESIONY (ZGODNIE Z WEZWANIEM) || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM Kapitał || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) || - || - || (18 712) || (18 712) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na dzień 31.12.2011 r. || 12 840 || 11 699 || 2 440 || 26 979 || || || || Kapitał || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Kapitał nie wniesiony (wobec braku wezwania) || - || - || (16 112) || (16 112) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na dzień 31.12.2012 r. || 12 840 || 11 699 || 5 040 || 29 579 Kapitał to całkowita kwota wkładów państw członkowskich na rzecz danego EFR zgodnie z poszczególnymi umowami wewnętrznymi. Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) stanowi wstępny przydział niebędący jeszcze należnością od państw członkowskich. Kapitałem wniesionym (zgodnie z wezwaniem) jest kwota wstępnego przydziału, której dotyczy wezwanie do dokonania przesunięć na rachunki zasobów finansowych Komisji Europejskiej przez państwa członkowskie zgodnie z procedurą określoną w art. 16 rozporządzenia finansowego dotyczącego 10. EFR. Do opłacenia kapitału 8. i 9. EFR wezwano i został on wniesiony w całości. Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) i kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) w podziale na państwa członkowskie || || || || mln EUR Wkłady || % || nie wniesiony (wobec braku wezwania) 10. EFR 31.12.2011 || wniesiony (zgodnie z wezwaniem) w 2012 r. || nie wniesiony (wobec braku wezwania) 10. EFR 31.12.2012 Austria || 2.41 || (451) || 63 || (388) Belgia || 3.53 || (661) || 92 || (569) Dania || 2.00 || (374) || 52 || (322) Finlandia || 1.47 || (275) || 38 || (237) Francja || 19.55 || (3 658) || 508 || (3 150) Niemcy || 20.50 || (3 836) || 533 || (3 303) Grecja || 1.47 || (275) || 38 || (237) Irlandia || 0.91 || (170) || 24 || (147) Włochy || 12.86 || (2 406) || 334 || (2 072) Luksemburg || 0.27 || (51) || 7 || (44) Niderlandy || 4.85 || (908) || 126 || (781) Portugalia || 1.15 || (215) || 30 || (185) Hiszpania || 7.85 || (1 469) || 204 || (1 265) Szwecja || 2.74 || (513) || 71 || (441) Zjednoczone Królestwo || 14.82 || (2 773) || 385 || (2 388) Cypr || 0.09 || (17) || 2 || (15) Republika Czeska || 0.51 || (95) || 13 || (82) Estonia || 0.05 || (9) || 1 || (8) Węgry || 0.55 || (103) || 14 || (89) Litwa || 0.12 || (22) || 3 || (19) Łotwa || 0.07 || (13) || 2 || (11) Malta || 0.03 || (6) || 1 || (5) Polska || 1.3 || (243) || 34 || (209) Słowenia || 0.18 || (34) || 5 || (29) Słowacja || 0.21 || (39) || 5 || (34) Bułgaria || 0.14 || (26) || 4 || (23) Rumunia || 0.37 || (69) || 10 || (60) OGÓŁEM || 100,00 || (18 712) || 2 600 || (16 112) W 2012 r. wezwano do opłacenia wkładów w ramach 10. EFR. Do opłacenia pierwszej transzy wkładów państw członkowskich za 2013 r. wezwano w listopadzie 2012 r. 2.9 INNE KAPITAŁY REZERWOWE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM Stan na dzień 31.12.2010 r. || (2 237) || 4 157 || 333 || 2 252 Przesunięcie umorzonych kwot na rzecz 10. EFR z 8. i 9. EFR. || (38) || (80) || 118 || 0 Przesunięcie środków z 10. do 9. EFR w celu ich przekazania na rzecz Sudanu Południowego zgodnie z decyzją Rady 2010/406/UE. || - || 150 || (150) || 0 Stan na dzień 31.12.2011 r. || (2 276) || 4 227 || 301 || 2 252 Przesunięcie umorzonych kwot na rzecz 10. EFR z 8. i 9. EFR. || (78) || (300) || 378 || 0 Przesunięcie środków z 10. do 9. EFR w celu ich przekazania na rzecz Sudanu Południowego zgodnie z decyzją Rady 2011/315/UE. || - || 200 || (200) || 0 Stan na dzień 31.12.2012 r. || (2 354) || 4 126 || 479 || 2 252 Stan na dzień 31.12.2012 r. obejmuje: || || || || - Środki przyznane na rzecz Sudanu Południowego || - || 350 || - || 350 Po wejściu w życie 10. EFR w 2008 r. wszystkie środki umorzone w ramach wcześniejszych EFR przenosi się do rezerwy na wykonanie 10. EFR. Środki z tej rezerwy mogą zostać rozdysponowane wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR. W 2012 r. umorzone środki w wysokości 78 mln EUR i 300 mln EUR zostały przesunięte do rezerwy na wykonanie 10. EFR odpowiednio z 8. i 9. EFR, a kwota 200 mln EUR została przesunięta z rezerwy na wykonanie 10. EFR do 9. EFR w celu przekazania środków na rzecz Sudanu Południowego[11]. 3. INFORMACJA DODATKOWA DO RACHUNKU WYNIKU EKONOMICZNEGO 3.1 PRZYCHODY OPERACYJNE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 r. || OGÓŁEM 2011 r. Odzyskanie wydatków || 2 || 14 || 2 || 17 || 16 Odzyskanie środków STABEX || 49 || - || - || 49 || 26 Dodatnie różnice kursowe || 7 || 35 || 8 || 51 || 54 Przychody z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania || - || - || 8 || 8 || 2 OGÓŁEM || 58 || 49 || 18 || 124 || 99 3.1.1 Odzyskanie wydatków Pozycja ta przedstawia nakazy odzyskania środków wystawione przez EFR oraz odliczenia od kolejnych płatności zaksięgowane w systemie rachunkowym EFR w celu odzyskania kwot wcześniej wypłaconych, na podstawie wyników kontroli, audytów lub analiz kwalifikowalności. Należy zauważyć, że odzyskane kwoty zaliczkowania nie zostały ujęte jako przychód, natomiast zapisano je w bilansie w pozycji dotyczącej zaliczkowania po stronie „ma”. Odzyskanie nienależnych płatności W odniesieniu do nienależnych płatności wydano w 2012 r. nakazy odzyskania środków na łączną kwotę 27 mln EUR, natomiast w 2011 r. kwota ta wynosiła 12 mln EUR. W tym kwota 11 mln EUR dotyczyła odzyskania wydatków, a zatem została zaksięgowana jako przychód operacyjny. Odzyskano kwoty wypłaconych zaliczek w wysokości 16 mln EUR i zapisano je w bilansie w pozycji dotyczącej zaliczkowania po stronie „ma”. Odzyskanie nienależnych płatności można podsumować następująco: mln EUR || || Przychód || Płatności zaliczkowe || OGÓŁEM 2012 r. || Przychód || Płatności zaliczkowe || OGÓŁEM 2011 r. Błąd || 1 || 1 || 2 || 2 || 1 || 3 Nieprawidłowości || 9 || 15 || 25 || 6 || 3 || 8 Zgłoszenie OLAF || 1 || - || 1 || 1 || - || 1 OGÓŁEM || 11 || 16 || 27 || 8 || 4 || 12 3.1.2 Odzyskanie środków STABEX Zgodnie z art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR[12] w 2012 r. z rachunków wymagających podwójnego podpisu w państwach AKP zwrócono na rzecz EFR 49 mln EUR. Środki te przekazały w większości: Wyspy Salomona (12 mln EUR), Wybrzeże Kości Słoniowej (11 mln EUR), Burundi (5 mln EUR), Saint Vincent i Grenadyny (3 mln EUR), Senegal (3 mln EUR), Malawi (3 mln EUR), Uganda (3 mln EUR) i Burkina Faso (2 mln EUR). Przychody te zostały uwzględnione w przychodach z działalności operacyjnej (instrument pomocy STABEX) w rachunku wyniku ekonomicznego 8. EFR. 3.1.3 Przychody z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania Przychody z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania odpowiadają wykorzystanym wkładom (zob. nota 3.2.2). Zważywszy, że wkłady te spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami, są one ujmowane zgodnie z postępem wykonania współfinansowanego projektu. 3.2 KOSZTY OPERACYJNE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 r. || OGÓŁEM 2011 r. Koszty operacyjne – instrumenty pomocy || 41 || 812 || 2 085 || 2 938 || 2 633 Koszty operacyjne w ramach współfinansowania || - || - || 8 || 8 || 2 Ujemne różnice kursowe || 8 || 39 || 20 || 66 || 61 Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należności || 0 || 6 || - || 6 || 7 OGÓŁEM || 49 || 856 || 2 112 || 3 017 || 2 702 W 2012 r. Komisja udoskonaliła metody oszacowania biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Bez tego udoskonalenia koszty operacyjne wyniosłyby 2 849 mln EUR zamiast 3 017 mln EUR. Wpływ na aktywa netto pozostałby taki sam (zmniejszenie o 168 mln EUR), głównie ze względu na wzrost w pozycjach dotyczących biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (zob. nota 2.7.2). 3.2.1 Koszty operacyjne – instrumenty pomocy || || || || mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 || OGÓŁEM 2011 Pomoc programowana || 17 || 93 || 1 366 || 1 476 || 1 251 Wsparcie makroekonomiczne || - || 8 || - || 8 || 51 Polityka sektorowa || 0 || 322 || 3 || 326 || 371 Dotacje na spłatę odsetek || 5 || - || - || 5 || 0 Projekty w ramach AKP || - || 311 || 409 || 720 || 650 Pomoc nadzwyczajna || - || 60 || 274 || 333 || 212 Pomoc na rzecz uchodźców || 6 || - || - || 6 || 0 Kapitał wysokiego ryzyka || 1 || - || - || 1 || 19 STABEX || 4 || - || - || 4 || 12 Sysmin || 0 || - || - || 0 || (8) Inne programy pomocy związane z poprzednimi EFR || - || 10 || - || 10 || 24 Wsparcie instytucjonalne || - || (1) || 33 || 32 || 8 Wyrównanie zmniejszonych przychodów z wywozu || 7 || 10 || - || 18 || 42 Ogółem || 41 || 812 || 2 085 || 2 938 || 2 633 Koszty operacyjne EFR obejmują różne instrumenty pomocy i przyjmują różne formy w zależności od sposobu wypłacania środków i zarządzania nimi. 3.2.2 Koszty operacyjne w ramach współfinansowania Są to koszty poniesione w związku ze współfinansowanymi projektami w 2012 r. Zważywszy, że otrzymane wkłady z tytułu współfinansowania spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami, odpowiednia kwota wkładów została ujęta jako przychody operacyjne (zob. nota 3.1.3). 3.2.3 Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należności Pozycja ta obejmuje głównie korekty w zakresie zaliczkowania oraz kwoty odpisanej/odnotowanej straty w związku z realizacją dotycząca dłużnika. 3.3 KOSZTY ADMINISTRACYJNE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 r. || OGÓŁEM 2011 r. Koszty administracyjne || - || 1 || 106 || 107 || 75 OGÓŁEM || - || 1 || 106 || 107 || 75 Pozycja ta obejmuje koszty pomocnicze, tj. koszty administracyjne związane z programowaniem i wykonaniem poszczególnych EFR. Zawierają się w tym wydatki na przygotowanie, działania następcze, monitorowanie i ocenę projektów, a także wydatki na sieci komputerowe, pomoc techniczną itp. 3.4 PRZYCHODY FINANSOWE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2012 r. || OGÓŁEM 2011 r. Przychody z odsetek – banki europejskie || - || 6 || 4 || 9 || 1 Odsetki od płatności zaliczkowych || (2) || (24) || (6) || (32) || (21) OGÓŁEM || (2) || (18) || (2) || (22) || (20) Odsetki od zaliczek ujmuje się zgodnie z przepisami art. 7 ust. 3 i art. 8 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. EFR. Odwrócenie naliczenia w 2011 r. odsetek od płatności zaliczkowych spowodowało ujemny przychód z odsetek w 2012 r. 4. INFORMACJA DODATKOWA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 4.1 CEL I SPORZĄDZENIE RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Na podstawie informacji o przepływie środków pieniężnych przeprowadza się ocenę zdolności EFR do generowania środków pieniężnych i ich ekwiwalentów oraz ocenę potrzeb funduszu w zakresie wykorzystywania tych przepływów pieniężnych. Rachunek przepływów pieniężnych sporządzono wykorzystując metodę pośrednią. Oznacza to, że nadwyżka lub deficyt netto w danym roku budżetowym korygowana(-y) jest o wpływ transakcji bezgotówkowych oraz czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe wynikające z przeszłych lub przyszłych operacyjnych wpływów lub płatności gotówkowych. Przepływy pieniężne wynikające z transakcji w obcej walucie są ujmowane w walucie sprawozdawczej EFR (euro) poprzez przeliczenie kwoty w obcej walucie według kursu wymiany euro na obcą walutę, obowiązującego w dniu przepływu pieniężnego. 4.2 DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA Rachunek przepływów pieniężnych EFR uwzględnia jedynie przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, ponieważ EFR nie prowadzi działalności inwestycyjnej ani finansowej. Celem działalności operacyjnej jest przyczynianie się do osiągnięcia celów politycznych. 5. AKTYWA I PASYWA WARUNKOWE ORAZ INNE UJAWNIENIA 5.1 AKTYWA WARUNKOWE mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Gwarancje wykonania || 13 || 171 || 120 || 304 || 325 Gwarancje kwot zatrzymanych || 6 || 107 || 74 || 188 || 197 Aktywa warunkowe związane ze sprawami sądowymi || - || - || - || - || 1 OGÓŁEM || 19 || 279 || 194 || 492 || 523 5.1.1 Gwarancje wykonania Niekiedy wymaga się gwarancji wykonania w celu dopilnowania, aby beneficjenci finansowania w ramach EFR wywiązali się ze swych zobowiązań przewidzianych w umowach zawartych z EFR. Zmniejszenie stanu gwarancji wykonania o 21 mln EUR to różnica między gwarancjami uwolnionymi a gwarancjami nowo otrzymanymi. Większość uwolnionych gwarancji dotyczyła 9. EFR, a nowe gwarancje otrzymano w większości także w ramach 9. EFR. 5.1.2 Gwarancje kwot zatrzymanych Gwarancje kwot zatrzymanych odnoszą się wyłącznie do umów na roboty budowlane. Zazwyczaj zatrzymuje się 10 % płatności okresowych na rzecz beneficjentów, aby zagwarantować wypełnienie zobowiązań przez wykonawcę. Kwoty zatrzymane wykazuje się jako zobowiązania. Z zastrzeżeniem akceptacji instytucji zamawiającej wykonawca może zamiast tego dostarczyć gwarancję kwot zatrzymanych, która zastępuje zatrzymane kwoty płatności okresowych. Otrzymane gwarancje wykazuje się jako składnik aktywów warunkowych. Zmniejszenie stanu gwarancji kwot zatrzymanych o 9 mln EUR to różnica między gwarancjami uwolnionymi a gwarancjami nowo otrzymanymi. Większość uwolnionych gwarancji dotyczyła 9. EFR, a nowe gwarancje otrzymano w większości także w ramach 9. EFR. 5.2 INNE UJAWNIENIA 5.2.1 Zobowiązania budżetowe nieujęte jeszcze jako koszty mln EUR || 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2012 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. Należne zobowiązania budżetowe || 103 || 938 || 4 601 || 5 642 || 5 594 Powiązane kwoty uwzględnione w rachunku wyniku ekonomicznego || (22) || (382) || (310) || (714) || (646) OGÓŁEM || 81 || 557 || 4 291 || 4 928 || 4 948 Należne zobowiązania budżetowe to kwota nierozliczonych zobowiązań, w przypadku których nie dokonano jeszcze płatności lub umorzenia. Jest to normalna konsekwencja istnienia programów wieloletnich. Na dzień 31 grudnia 2012 r. należne zobowiązania budżetowe wynosiły 5 642 mln EUR. Kwota ujęta jako przyszłe zobowiązania do sfinansowania to kwota należnych zobowiązań budżetowych, która po odjęciu powiązanych kwot ujętych w rachunku wyniku ekonomicznego za 2012 r. jako koszty wynosi ogółem 4 928 mln EUR. 6. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM Poniższe pozycje dotyczące zarządzania ryzykiem finansowym Europejskiego Funduszu Rozwoju odnoszą się do operacji skarbcowych przeprowadzanych przez Komisję Europejską w imieniu Europejskiego Funduszu Rozwoju w celu wykorzystania jego zasobów. 6.1 POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM ORAZ DZIAŁALNOŚĆ ZABEZPIECZAJĄCA Zasady zarządzania operacjami skarbcowymi EFR zostały określone w rozporządzeniu Rady 215/2008 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz w umowie wewnętrznej. Na mocy wspomnianego rozporządzenia obowiązują następujące zasady główne: – swoje wkłady na EFR państwa członkowskie wpłacają na specjalne rachunki bankowe otwarte w banku centralnym każdego państwa członkowskiego lub wyznaczonej przez nie instytucji finansowej; Wkłady pozostają na tych rachunkach specjalnych do momentu, gdy konieczne jest dokonanie płatności przez EFR; – wkłady na EFR są wpłacane przez państwa członkowskie w euro, natomiast płatności EFR są denominowane w euro i w innych walutach, również tych mniej znanych; – nie można przekraczać stanu rachunków bankowych otwartych przez Komisję w imieniu EFR. Oprócz rachunków specjalnych Komisja otwiera w imieniu EFR inne rachunki w instytucjach finansowych (bankach centralnych i bankach komercyjnych) w celu dokonywania płatności i otrzymywania wpływów innych niż wkłady państw członkowskich do budżetu zgodnie z art. 44 rozporządzenia Rady 215/2008 (zob. nota 6.4). Wszystkie banki komercyjne, w których otwarto na rzecz EFR rachunki inne niż wspomniane „rachunki specjalne”, zostały wybrane przez Komisję w drodze zaproszenia do składania ofert. Operacje skarbcowe i płatnicze są w dużej mierze zautomatyzowane i opierają się na nowoczesnych systemach informatycznych. W celu zagwarantowania bezpieczeństwa systemu oraz zapewnienia rozdzielenia obowiązków zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego, standardami Komisji w zakresie kontroli wewnętrznej i zasadami audytu stosuje się specjalne procedury. Zarządzanie operacjami skarbcowymi i płatniczymi regulują pisemne wytyczne i procedury, które mają na celu ograniczenie ryzyka operacyjnego i finansowego oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli. Wspomniane wytyczne i procedury odnoszą się do różnych obszarów działań, a ich przestrzeganie jest regularnie sprawdzane. 6.2 RYZYKO RYNKOWE 6.2.1. Ryzyko walutowe Wszystkie wkłady są deponowane w euro; inne waluty kupuje się jedynie wówczas, gdy są konieczne w celu realizacji płatności. W związku z tym operacje skarbcowe EFR nie są narażone na ryzyko walutowe. 6.2.2. Ryzyko stopy procentowej EFR nie zaciąga pożyczek pieniężnych, w związku z czym nie jest narażony na ryzyko stopy procentowej. EFR uzyskuje jednak odsetki od kwot zdeponowanych na różnych rachunkach bankowych. Komisja w imieniu EFR wprowadziła więc środki mające na celu zagwarantowanie, że uzyskiwane regularnie odsetki będą odzwierciedlały rynkowe stopy procentowe oraz ich ewentualne wahania. Odsetki od sald przechowywanych przez noc na rachunkach w bankach komercyjnych są naliczane codziennie. Oprocentowanie kwot na takich rachunkach opiera się na zmiennych stopach rynkowych, do których zastosowanie ma marża umowna (dodatnia lub ujemna). W przypadku większości rachunków obliczanie odsetek jest powiązane ze stopą EONIA (Euro Over Night Index Average) i obliczenie to jest korygowane o wszelkie wahania tej stopy. W przypadku niektórych innych rachunków odsetki obliczane są w oparciu o stopę krańcową EBC (stosowaną do operacji refinansowania EBC). W związku z tym nie zachodzi ryzyko, że odsetki od sald EFR będą naliczane według stopy niższej niż stopy rynkowe. 6.3 RYZYKO KREDYTOWE (RYZYKO KONTRAHENTA) Większa część zasobów finansowych EFR jest przechowywana, zgodnie z rozporządzeniem Rady 215/2008, na „rachunkach specjalnych” otwartych przez państwa członkowskie w celu wpłacania ich wkładów. Większość tego rodzaju rachunków to rachunki prowadzone przez administracje finansowe państw członkowskich lub w narodowych bankach centralnych. Z tymi instytucjami wiąże się najniższe ryzyko kontrahenta z perspektywy EFR (ekspozycja na ryzyko przechodzi na państwa członkowskie). Jeżeli chodzi o część zasobów finansowych EFR przechowywanych w bankach komercyjnych, aby możliwe było dokonywanie płatności, środki na tych rachunkach są uzupełniane dopiero wtedy, kiedy jest to niezbędne, i podlegają automatycznemu zarządzaniu przez system zarządzania środkami pieniężnymi Komisji. Na każdym rachunku utrzymywany jest minimalny stan środków pieniężnych, proporcjonalny do średniej wartości dokonywanych z niego dziennie płatności. W rezultacie kwoty przetrzymywane na tych rachunkach przez noc są zawsze bardzo niskie, dzięki czemu ekspozycja EFR na ryzyko jest ograniczona. Dodatkowo przy wyborze banków komercyjnych zastosowanie mają szczegółowe wytyczne w celu dalszego zminimalizowania ryzyka kontrahenta, na które narażony jest EFR. Wszystkie banki komercyjne są wybierane w drodze zaproszenia do składania ofert. Aby zostać dopuszczonym do udziału w procedurach przetargowych, wymagane jest posiadanie minimalnego krótkoterminowego ratingu kredytowego na poziomie P-1, przyznanego przez agencję ratingową Moody's, lub na poziomie równoważnym (S&P A-1 lub Fitch F1). W szczególnych i należycie uzasadnionych okolicznościach może być wymagany niższy poziom ratingu. 6.4 RYZYKO PŁYNNOŚCI Dzięki zasadom budżetowym stosowanym w odniesieniu do EFR stan ogółu środków pieniężnych w okresie budżetowym jest zawsze wystarczający w celu realizacji wszystkich powiązanych płatności. Wkład państw członkowskich ogółem jest bowiem równy łącznej kwocie środków na płatności na dany okres budżetowy. Wkłady państw członkowskich na EFR są jednak wnoszone w trzech ratach rocznie, podczas gdy płatności charakteryzuje pewna sezonowość. Aby zagwarantować stan zasobów finansowych zawsze wystarczający na pokrycie płatności, które należy zrealizować w danym miesiącu, między działem skarbcowym Komisji odpowiedzialnym za zarządzanie środkami płatniczymi a odnośnymi departamentami odpowiedzialnymi za wydatki ma miejsce regularna wymiana informacji dotyczących sytuacji w zakresie środków, tak aby płatności dokonane w danym okresie nie przekraczały stanu dostępnych zasobów finansowych. Ponadto w zakresie codziennych operacji finansowych EFR zautomatyzowane narzędzia zarządzania środkami pieniężnymi zapewniają każdego dnia odpowiednią płynność na każdym z rachunków bankowych EFR. 7. UJAWNIENIE INFORMACJI NA TEMAT PODMIOTÓW POWIĄZANYCH Nie stwierdzono żadnych transakcji z podmiotami powiązanymi wymagających odrębnego ujawnienia w ramach powyższej pozycji. 8. ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM Na dzień przekazania niniejszego sprawozdania finansowego księgowy EFR nie wiedział, ani nie został powiadomiony o żadnych istotnych zdarzeniach, które wymagałyby zamieszczenia odrębnych informacji w tej sekcji. Roczne sprawozdanie finansowe i powiązane informacje dodatkowe opracowano, wykorzystując najnowsze dostępne informacje, co znalazło swoje odzwierciedlenie powyżej. 9. UZGODNIENIE WYNIKU EKONOMICZNEGO Z WYNIKIEM BUDŻETU Wynik ekonomiczny za rok oblicza się w oparciu o zasadę rachunkowości memoriałowej. Wynik budżetu oblicza się natomiast zgodnie z metodą kasową. Ponieważ oba wspomniane wyniki bazują na tych samych operacjach leżących u podstaw rozliczeń, ich uzgodnienie stanowi przydatny rodzaj kontroli. W poniższej tabeli przedstawiono to uzgodnienie, z wyróżnieniem istotnych dla uzgodnienia kwot w podziale na pozycje przychodów i kosztów. || || mln EUR || 2012 || 2011 || || WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || (3 023) || (2 700) || || PRZYCHODY || || Należności niemające wpływu na wynik budżetu || (47) || (52) Dotychczas niepobrane należności ustalone w roku bieżącym || (8) || (3) Należności ustalone w latach ubiegłych i pobrane w roku bieżącym || 14 || 10 Wynik netto zaliczkowania || 62 || 46 Naliczone przychody netto || (40) || (13) || || KOSZTY || || Dotychczas niepokryte koszty za rok bieżący || 38 || 98 Koszty z lat ubiegłych pokryte w roku bieżącym || (101) || (249) Anulowane płatności || 7 || 17 Wynik netto zaliczkowania || (316) || (346) Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów netto || 204 || 317 || || WYNIK BUDŻETU ZA ROK || (3 209) || (2 874) 9.1 Pozycje uzgadniające — Przychody Faktyczne przychody budżetowe za dany rok budżetowy odpowiadają przychodom pobranym z tytułu należności ustalonych w ciągu tego roku oraz kwotom otrzymanym z tytułu należności ustalonych w latach ubiegłych. Należności niemające wpływu na wynik budżetu są ujmowane w wyniku ekonomicznym, ale z perspektywy budżetowej nie mogą one być traktowane jak przychody, gdyż zainkasowana kwota jest przenoszona do rezerwy i nie może zostać ponownie przydzielona bez decyzji Rady. Dotychczas niepobrane należności ustalone w roku bieżącym odlicza się na użytek uzgodnienia od wyniku ekonomicznego, jako że nie są one częścią przychodów budżetowych. Z kolei należności ustalone w latach ubiegłych i pobrane w roku bieżącym dolicza się na użytek uzgodnienia do wyniku ekonomicznego. Wynik netto zaliczkowania stanowi rozliczenie odzyskanych kwot zaliczkowania. Są to wpływy gotówkowe, które pozostają bez wpływu na wynik ekonomiczny. Naliczone przychody netto składają się głównie z rozliczeń międzyokresowych dokonanych na potrzeby zamknięcia księgowań na koniec danego roku. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. naliczone przychody za bieżący rok pomniejszone o wpływy z tytułu naliczonych przychodów za poprzedni rok. 9.2 Pozycje uzgadniające – Koszty Dotychczas niepokryte koszty za bieżący rok należy zsumować do celów uzgodnienia, jako że są one częścią wyniku ekonomicznego, ale nie kosztów budżetowych. Natomiast koszty z lat poprzednich pokryte w roku bieżącym muszą zostać odjęte od wyniku ekonomicznego do celów uzgodnienia, ponieważ są one częścią kosztów budżetowych z bieżącego roku, ale albo nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, albo wiążą się ze zmniejszeniem kosztów w przypadku korekty. Wpływy gotówkowe z tytułu anulowanych płatności nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, ale mają wpływ na wynik budżetu. Wynik netto zaliczkowania obejmuje nowe kwoty zaliczkowania wypłacone w roku bieżącym (ujęte jako koszty budżetowe tego roku) i rozliczenie zaliczkowania wypłaconego w bieżącym roku lub we wcześniejszych latach poprzez zatwierdzenie kosztów kwalifikowalnych. Te ostatnie stanowią koszt zgodnie z zasadą rachunkowości memoriałowej, jednak koszt ten nie jest ujmowany na kontach budżetowych, jako że płatność początkowego zaliczkowania została już uwzględniona jako koszt budżetowy w momencie jej dokonania. Na bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów netto składają się głównie rozliczenia międzyokresowe dokonane na użytek procedur zamknięcia księgowań, tj. kwalifikowalne koszty poniesione przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone EFR. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów za bieżący rok pomniejszone o pokryte koszty za poprzedni rok. 2. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ WPROWADZENIE Poprzednie EFR · Decyzją Rady AKP-WE 1/2000 z dnia 27 lipca 2000 r. dotyczącą środków przejściowych ustanowiono, że część nieprzydzielonych środków z poprzednich EFR zostanie przeznaczona na programy zgodnie z odnośnymi postanowieniami umowy z Kotonu i wykorzystana z wyprzedzeniem w ramach środków przejściowych. · Decyzja Komisji 410/2001 z dnia 16 marca 2001 r., której przedmiotem jest ustalenie przydziałów na programy orientacyjne dla krajów AKP na mocy umowy o partnerstwie AKP-WE, stanowi, że nieprzydzielone środki z poprzednich EFR, do kwoty 1,2 mld EUR, zostaną wykorzystane na działania wykonawcze zgodnie z zasadami i procedurami poszczególnych EFR, do czasu wejścia w życie protokołu finansowego do 9. EFR. · W decyzji Komisji 1033/2001 z dnia 15 czerwca 2001 r. ustalono wysokość przydziału finansowego na programy regionalne i na współpracę wewnętrzną między państwami AKP w ramach protokołu finansowego do umowy o partnerstwie AKP-WE. · Decyzją Komisji 1252/2002 z dnia 11 lipca 2002 r. zwiększono pulę środków przeznaczonych na współpracę wewnętrzną między państwami AKP o kwotę 60 mln EUR pochodzącą z ogólnych rezerw 6. i 7. EFR; przewidziano w niej także możliwość wykorzystania tych dodatkowych środków do czasu wejścia w życie protokołu finansowego do 9. EFR zgodnie z regułami i procedurami stosowanymi do pierwotnych EFR. · Ponadto zgodnie z decyzją Rady Ministrów AKP-WE 3/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. kwota 25 mln EUR została pobrana z nieprzydzielonych zasobów 8. EFR (rezerwa ogólna) i przydzielona na współpracę regionalną z tytułu umowy o partnerstwie AKP-WE. · Ponieważ 6. EFR został zamknięty w 2006 r., a 7. EFR – w 2008 r. – roczne sprawozdanie finansowe nie zawiera już tabeli dotyczących wykonania tych EFR. Dane dotyczące wykonania przesuniętych kwot ujmowane są natomiast w ramach 9. EFR. · Podobnie jak w poprzednich latach w celu zapewnienia przejrzystości w sposobie prezentacji sprawozdania za rok 2012 w poniższych tabelach w wyraźny sposób określono dla 8. EFR część wykorzystaną w oparciu o programowanie przewidziane w konwencjach z Lomé oraz część wykorzystaną w oparciu o programowanie przewidziane w umowie z Kotonu. Jeśli chodzi o tę ostatnią, zapisy w księgach oraz prezentacja sprawozdania finansowego opierają się na art. 3 ust. 2 załącznika IV do umowy o partnerstwie AKP-WE w odniesieniu do poszczególnych krajów. Dla państw AKP w artykule tym przewidziano pulę środków A przeznaczoną na pokrycie wsparcia makroekonomicznego i wsparcia programów i projektów, a także pulę środków B przeznaczoną na pokrycie nieprzewidzianych potrzeb, takich jak pomoc nadzwyczajna, inicjatywy na rzecz umarzania długów oraz wsparcie mające na celu złagodzenie niekorzystnych skutków niestabilności wpływów z eksportu[13]. W odniesieniu do regionów sposób prezentacji sprawozdania uwzględnia programowanie regionalne, o którym mowa w rozdziale 2 umowy o partnerstwie AKP-WE (regionalne programy orientacyjne i współpraca między państwami AKP). · Zgodnie z pkt 4 załącznika Ib (Wieloletnie ramy finansowe na lata 2008–2013) do umowy o partnerstwie AKP-WE salda środków niewykorzystanych i kwoty umorzone w ramach omawianych funduszy od dnia 31.12.2007 r. do wejścia w życie 10. EFR zostały przeniesione do 9. EFR w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania administracji UE, a także pokrycia kosztów uruchomionych już projektów do czasu wejścia w życie 10. EFR. · Decyzją Rady 2010/406/UE kwotę 150 mln EUR ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. i wcześniejszych EFR postanowiono przeznaczyć dla Sudanu w celu zaspokojenia potrzeb najbardziej potrzebującej ludności. Kwotę tę przydzielono w 2011 r. · Decyzją Rady 2011/315/UE kwotę 200 mln EUR ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. i wcześniejszych EFR postanowiono przeznaczyć na wsparcie realizacji Trzyletniego planu rozwoju Sudanu Południowego. Kwotę tę przydzielono w 2012 r. 10. EFR Umowa o partnerstwie AKP-WE, podpisana dnia 23 czerwca 2000 r. w Kotonu przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej i przez państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2003 r. Umowa z Kotonu została zmieniona umową podpisaną przez te same państwa w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r. Decyzja w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską (2001/822/WE), przyjęta dnia 27 listopada 2001 r. przez Radę Unii Europejskiej, weszła w życie w dniu 2 grudnia 2001 r. Decyzja ta została zmieniona w dniu 19 marca 2007 r. (decyzja 2007/249/WE). Umowa wewnętrzna w sprawie finansowania pomocy wspólnotowej na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2008–2013 zgodnie ze zmienioną umową z Kotonu, przyjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej w dniu 17 lipca 2006 r., weszła w życie w dniu 1 lipca 2008 r. Zgodnie z umową z Kotonu pomoc wspólnotowa na rzecz państw AKP i KTZ w drugim okresie (2008–2013) jest finansowana z 10. EFR, przy czym całkowita kwota przeznaczona na ten cel wynosi 22 682 mln EUR, w tym: · 21 966 mln EUR przydzielono państwom AKP zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi przedstawionymi w załączniku Ib do zmienionej umowy z Kotonu, z czego kwotą 20 466 mln EUR zarządza Komisja Europejska; · 286 mln EUR przydzielono KTZ zgodnie z załącznikiem IIAa do zmienionej decyzji Rady w sprawie stowarzyszenia KTZ ze Wspólnotą Europejską, z czego kwotą 256 mln EUR zarządza Komisja Europejska; · 430 mln EUR przypada Komisji na pokrycie kosztów wynikających z programowania i wykorzystania środków 10. EFR zgodnie z art. 6 umowy wewnętrznej. Od dnia wejścia w życie 10. EFR kwoty te zostały uzupełnione o środki umorzone z poprzednich EFR, dochody z odsetek oraz salda niewykorzystanych środków pieniężnych wynikające z systemu gwarantującego stabilizację wpływów z wywozu podstawowych produktów rolnych (STABEX) w ramach funduszy wcześniejszych niż 9. EFR. Zarządzanie wszystkimi środkami odbywa się zgodnie z odnośnymi przepisami przewidzianymi w zmienionej umowie z Kotonu i umowie wewnętrznej. Spośród wymienionych wyżej przydziałów na 10. EFR Komisja Europejska zarządza kwotą początkową w wysokości 21 152 mln EUR w następujący sposób: – 15 300 mln EUR na krajowe programy orientacyjne, w tym: · 13 500 mln EUR w puli środków A, z czego uruchomiono środki w kwocie 13 345 mln EUR. Ponadto pula środków A została zwiększona przez przesuniecie 341 mln EUR z rezerwy, przez zamknięcie umorzonych środków Stabex w wysokości 91 mln, a następnie zmniejszona o 33 mln EUR wskutek przesunięcia na rzecz przydziałów regionalnych (współpraca regionalna PALOP). W efekcie środki dostępne ogółem dzielą się na uruchomione przydziały w wysokości 13 744 mln EUR oraz przydziały jeszcze nie uruchomione w wysokości 155 mln EUR. · 1 800 mln EUR w puli środków B, w całości uruchomione. Ponadto pula środków B została zwiększona przez uruchomienie z rezerwy 148 mln EUR, w związku z czym kwota uruchomionych środków ogółem wynosi 1 948 mln EUR. – 1 783 mln EUR na regionalne programy orientacyjne, wraz z przesunięciem 33 mln EUR z puli środków A oraz przesunięciem do rezerwy 19 mln EUR, w związku z czym uruchomione przydziały wynoszą łącznie 1 797 mln EUR; – przydziały w ramach AKP wynoszące 2 700 mln EUR, w całości uruchomione, wraz z przesunięciem 195 mln EUR z rezerwy dają uruchomione środki w wysokości 2 895 mln EUR; – 683 mln EUR w rezerwie, z czego przesunięto 664 mln EUR, pozostawiając saldo w wysokości 19 mln EUR. – 430 mln EUR na koszty wdrożenia, całość uruchomiona; – 256 mln EUR na przydziały dla KTZ, w tym przede wszystkim: · środki w ramach puli A w wysokości 195 mln EUR, z czego uruchomiono 140 mln EUR; · środki w ramach puli B w wysokości 15 mln EUR, z czego uruchomiono 7 mln EUR; · środki na przydziały regionalne w wysokości 40 mln EUR są w całości uruchomione; · środki na analizy oraz pomoc techniczną, w wysokości 6 mln EUR, w całości uruchomione. - niepodlegająca wykorzystaniu rezerwa na wykonanie 10. EFR Od dnia 1 lipca 2008 r., gdy zaczął obowiązywać 10. EFR, pozostałe salda środków i kwoty umorzone z projektów w ramach 9. EFR i poprzednich edycji funduszu są przenoszone do rezerwy na wykonanie 10. EFR. Nie dotyczy to środków Stabex i puli środków administracyjnych w ramach 9. EFR. Środki z tej rezerwy mogą zostać wykorzystane wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w art. 1 ust. 4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR. Poniżej przedstawiono szczegółowo stan powyższej rezerwy na dzień 31.12.2012 r. (w