[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.9.2005

COM(2005) 439 końcowy

2005/0184 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca programu szczegółowego, który ma zostać zrealizowany w formie działań bezpośrednich przez Wspólne Centrum Badawcze w ramach siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013)

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE (TRAKTAT WE)

1. KONTEKST WNIOSKÓW

Wnioski dotyczące pięciu programów szczegółowych zostają przedłożone w następstwie wniosku Komisji dotyczącego siódmego programu ramowego (2007-2013), przyjętego w dniu 6 kwietnia 2005 roku[1]. Każdy z przedstawionych czterech głównych programów szczegółowych – „Współpraca”, „Pomysły”, „Ludzie”, „Możliwości” – odpowiada jednemu z głównych celów polityki UE w dziedzinie badań, natomiast piąty program szczegółowy dotyczy działań bezpośrednich Wspólnego Centrum Badawczego. Komisja przedstawi także wnioski dotyczące „Zasad uczestnictwa i upowszechniania” mających zastosowanie do siódmego programu ramowego.

Kontekst polityczny oraz cele wniosków są sformułowane w komunikacie „Budowa Europejskiej Przestrzeni Badawczej wiedzy na rzecz wzrostu”[2]. Osiągnięcie tych celów oraz pełna realizacja programów szczegółowych wymagać będzie – zgodnie z propozycją Komisji – podwojenia budżetu programu.

Badania naukowe, technologia, kształcenie oraz innowacje stanowią znaczący sposób tworzenia trwałych miejsc pracy w długim okresie czasu. Mają one również kluczowe znaczenie dla wzrostu gospodarczego, konkurencyjności, zdrowia, jakości życia i środowiska. Celem programu ramowego w dziedzinie badań, łącznie z programami wspólnotowymi w zakresie kształcenia i innowacji, jest dalsze rozwijanie gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy. Programy szczegółowe siódmego programu ramowego zostały zaprojektowane w taki sposób, aby w połączeniu z niezbędnymi wysiłkami krajowymi i prywatnymi uwzględnić główne słabe punkty, jeśli chodzi o poziom, jakość i wpływ europejskich badań naukowych. Upowszechnianie i transfer wiedzy stanowią kluczową wartość dodaną europejskich działań badawczych i zostaną podjęte środki dla zwiększenia wykorzystania ich wyników przez przemysł, decydentów politycznych i społeczeństwo.

Jeśli Unia Europejska ma do roku 2010 osiągnąć cel inwestowania w badania 3 % PKB, to Europa musi zwiększyć swoje nakłady finansowe na badania oraz określić nowe priorytety. Siódmy program ramowy przyczyni się do tego zarówno poprzez finansowanie bezpośrednie, jak i poprzez pobudzenie (efekt dźwigni) publicznych i prywatnych inwestycji w badania.

Dla zintensyfikowania i usprawnienia wysiłków badawczych Europa potrzebuje większej liczby naukowców. Obok innych działań, takich jak Europejska Karta Naukowca i środki polityki krajowej, siódmy program ramowy powinien zachęcić większą liczbę osób do wybrania kariery naukowej oraz przyciągnąć wiodących utalentowanych naukowców do Europy.

Wsparcie finansowe na poziomie europejskim stwarza możliwości poprawy jakości i zwiększenia wpływu badań w stopniu, którego nie można uzyskać na poziomie krajowym. Programy szczegółowe siódmego programu ramowego umożliwiają dalszą konsolidację Europejskiej Przestrzeni Badawczej, przyczyniają się poprzez nowe środki do osiągnięcia masy krytycznej i tworzenia struktur w nowych obszarach badań, oraz wspierają wolną wymianę pomysłów, wiedzy i naukowców.

Potencjał europejskich działań polepszających jakość badań zostanie wykorzystany w maksymalnym stopniu w trakcie realizacji programów szczegółowych, szczególnie poprzez konkursy ogłaszane w całej UE, rozstrzygane na podstawie wnikliwej i niezależnej oceny wniosków. Pociąga to za sobą zidentyfikowanie i wspieranie doskonałych osiągnięć istniejących w UE oraz tworzenie możliwości dla przyszłych osiągnięć naukowych na tym samym poziomie.

Wpływ programów szczegółowych zostanie wzmocniony poprzez komplementarność z innymi politykami i programami Wspólnoty, w szczególności z funduszami strukturalnymi, programami edukacyjnymi oraz programem na rzecz konkurencyjności i innowacji.

2. WCZEśNIEJSZE KONSULTACJE

Podczas przygotowywania wniosków dotyczących programów szczegółowych uwzględniono opinie wyrażone przez instytucje UE, zwłaszcza przez Parlament Europejski i Radę Europejską, oraz przez inne zainteresowane strony, w tym naukowców oraz podmioty korzystające z wyników badań. Uwzględniono bieżące dyskusje i uwagi w odniesieniu do wniosku w sprawie decyzji dotyczących siódmego programu ramowego, obszerne konsultacje i uwagi zgromadzone podczas przygotowywania tego wniosku oraz dalsze prace określające przyszłe priorytety badań, jak na przykład prace podjęte w ramach Europejskich Platform Technologicznych.

Wniosek dotyczący programów szczegółowych opiera się na szczegółowej ocenie wpływu sporządzonej dla wniosku dotyczącego siódmego programu ramowego[3], która wskazała znaczącą, specyficzną wartość dodaną każdego z proponowanych programów szczegółowych. Wnioski uwzględniają ponadto wyniki pięcioletniej oceny programu ramowego[4].

3. ASPEKTY PRAWNE

Wniosek dotyczący programów szczegółowych opiera się na tytule XVIII, art. 163 do 173 Traktatu, a w szczególności na art. 166 ust. 3 dotyczącym wykonania programu ramowego za pomocą programów szczegółowych.

4. WYKONANIE BUDżETU

„Legislacyjne zestawienie finansowe” załączone do każdej proponowanej decyzji określa skutki budżetowe oraz wymagane zasoby ludzkie i administracyjne.

Komisja zamierza utworzyć agencję wykonawczą, której zostaną powierzone niektóre zadania wymagane dla wykonania programów szczegółowych „Współpraca”, „Ludzie” i „Możliwości”. Podejście to będzie miało również zastosowanie w odniesieniu do wykonania programu „Pomysły” (por. pkt 7.2. poniżej).

5. SPÓJNA I ELASTYCZNA REALIZACJA

5.1. Dostosowanie do nowych potrzeb i możliwości

Realizacja programów szczegółowych musi być na tyle elastyczna, by można było utrzymać się w czołówce postępu naukowego i technologicznego i reagować na pojawiające się potrzeby nauki, przemysłu, polityki i społeczeństwa. Pod tym względem szczególnie istotne będą działania, które umożliwiają określanie tematów przez samych naukowców. W przypadku pozostałych działań zostanie to osiągnięte głównie poprzez aktualizowane corocznie programy prac. Pomocą służyć będą przy tym komitety przedstawicieli Państw Członkowskich, ponieważ przewidziano ich wyraźną koncentrację na programach prac. Rewizje mogą zostać przyspieszone w przypadku nowych priorytetów wymagających szybkiej reakcji, w szczególności takich, które wynikają z nieprzewidywanych potrzeb politycznych.

Wieloletnie planowanie programu pozostanie otwarte na rozmaite pomysły, tak by zapewnić, że wspierane działania zachowują bezpośredni związek ze zmieniającymi się potrzebami w zakresie badań ze strony przemysłu i polityk UE. Poszukiwane będą zewnętrzne opinie doradcze, w tym także dla każdego z tematów programu szczegółowego „Współpraca”, obejmujące głosy przedstawicieli najróżniejszych dyscyplin i z zachowaniem równowagi między opiniami akademickimi i przemysłu.

Program „Pomysły” będzie reprezentował zupełnie nowe podejście, zgodnie z którym przygotowanie rocznego programu prac zostanie powierzone niezależnej radzie naukowej jako element procesu ustanowienia niezależnej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (por. pkt 7.2. poniżej).

Wniesienie dodatkowych impulsów z zewnątrz, zwłaszcza w ramach programu „Współpraca”, zostanie ułatwione przez stworzone w różnych dziedzinach Europejskie Platformy Technologiczne , które powinny odegrać ważną i dynamiczną rolę w zapewnieniu znaczenia programów dla przemysłu. Priorytety badań zawarte w strategicznych programach badań określonych przez Platformy znalazły odzwierciedlenie we wnioskach dotyczących programów szczegółowych i będą stanowiły znaczący wkład w planowanie wieloletnie.

Także inne fora i grupy mogą dostarczyć Komisji aktualnych wskazówek dotyczących nowych priorytetów w poszczególnych obszarach, wśród nich Europejskie Forum Strategii ds. Infrastruktur Badawczych (ESFRI) oraz platformy powstałe w celu rozważania strategicznych programów badań istotnych dla polityki społecznej lub polityki w zakresie środowiska.

Ważnym nowym aspektem programu ramowego jest wprowadzenie innowacyjnego mechanizmu finansowania, tzw. „ mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka ”, którego celem jest pobudzanie wydatków sektora prywatnego na RTD poprzez polepszenie dostępu do pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), przewidzianych dla europejskich działań na szeroką skalę wymagających połączenia wielu źródeł finansowania, w tym pożyczek. Te europejskie działania na szeroką skalę obejmują „Wspólne Inicjatywy Technologiczne” i duże projekty realizowane w ramach współpracy, które są finansowane bezpośrednio przez program ramowy w programie „Współpraca”, oraz nowe projekty dotyczące infrastruktury badawczej w ramach programu „Możliwości”. Inne duże europejskie projekty realizowane w ramach współpracy, takie jak „Eureka”, mogłyby również zostać uwzględnione, w zależności od kryteriów kwalifikacji. Przewidywany wkład programów szczegółowych do EBI w znaczącym stopniu polepszy dostęp do funduszy obcych, a co za tym idzie wywoła znaczne pobudzenie prywatnych inwestycji (efekt dźwigni) na rzecz RTD.

5.2. Zagadnienia przekrojowe

Komisja zapewni ogólną spójność realizacji siódmego programu ramowego, w pełni uwzględniając przy tym gwarantowaną autonomię i niezależność Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych w ramach programu szczegółowego „Pomysły”.

Programy prac pozostałych programów szczegółowych będą poddawane rewizji w sposób skoordynowany, tak by zagadnienia przekrojowe mogły zostać w pełni uwzględnione. Także komitety przedstawicieli Państw Członkowskich odgrywają istotną rolę, pomagając Komisji w zapewnieniu spójności oraz koordynacji realizacji w obrębie programów szczegółowych oraz między nimi. Pociąga to za sobą konieczność ścisłej koordynacji w poszczególnych Państwach Członkowskich oraz między przedstawicielami różnych składów komitetów.

Wykorzystując doświadczenia zebrane w trakcie realizacji szóstego programu ramowego, ogłaszane będą wspólne zaproszenia do składania wniosków, jeśli działania mające otrzymać wsparcie posiadają duże znaczenie dla różnych części programów szczegółowych „Współpraca”, „Ludzie” oraz „Możliwości”. Szczególnie istotne będzie to w przypadku wielotematycznych obszarów badań w programie „Współpraca”. Odpowiednie zaproszenia do składania wniosków zostaną wyraźnie zaznaczone w programie prac.

Następujące zagadnienia dotyczące programów szczegółowych „Współpraca”, „Ludzie” i „Możliwości” posiadają szczególną wagę i przewidziane są specjalne uzgodnienia dla zachowania skoordynowanego podejścia:

- Współpraca międzynarodowa : Wszystkie programy szczegółowe są otwarte na współpracę międzynarodową i obejmują stosowne działania. W całym programie ramowym zastosowane zostanie strategiczne podejście mające na celu wspieranie wysokiego poziomu oraz konkurencyjności europejskich badań naukowych, a także podejmowanie określonych zagadnień o charakterze światowym lub regionalnym, stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania i korzyści. Podczas realizacji programów szczegółowych zostanie zapewnione zastosowanie spójnego podejścia odpowiadającego tej strategii, przy czym główna rola przypadnie w tym względzie programowi „Możliwości”.

- Infrastruktury badawcze : Infrastruktury badawcze będą wspierane głównie poprzez program „Możliwości”, który zapewni też skoordynowane podejście w stosunku do odpowiednich działań badawczych pozostałych programów, zwłaszcza programu „Współpraca”.

- Badania przekrojowe : Dokonane zostaną uzgodnienia służące skutecznej koordynacji w obrębie służb Komisji, w szczególności w celu zapewnienia, że działania nadal odpowiadają potrzebom związanym z rozwojem polityk UE. Grupy użytkowników w różnych służbach Komisji, związane z przedmiotowymi politykami, mogą w tym celu służyć pomocą przy wieloletnim planowaniu programów. W tym kontekście zostanie utworzona wewnętrzna struktura zapewniająca koordynację działań w zakresie badań i technologii dotyczących morza prowadzonych we wszystkich obszarach tematycznych.

- Udział małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) : Udział MŚP zostanie zoptymalizowany we wszystkich programach szczegółowych. Oprócz wzmocnionych szczególnych działań na rzecz MŚP w ramach programu „Możliwości”, potrzeby MŚP w zakresie badań są objęte programem „Współpraca”. Tematy będące przedmiotem szczególnego zainteresowania MŚP zostaną poza tym określone w programach prac oraz w zaproszeniach do składania wniosków. Działania w ramach programu „Ludzie” kładą szczególny nacisk na włączenie MŚP, które będą także mogły uczestniczyć w programie „Pomysły”. Planowane środki upraszczające oraz większa elastyczność w doborze właściwego modelu finansowania będą szczególnie sprzyjać udziałowi MŚP.

- Upowszechnianie i transfer wiedzy : Wspieranie wykorzystania rezultatów badań stanowi zasadniczy element wszystkich programów szczegółowych, przy czym szczególny nacisk położony jest na przekazywanie wiedzy między krajami, ponad granicami poszczególnych dyscyplin i z ośrodków akademickich do przemysłu, łącznie ze wspieraniem mobilności naukowców. W związku z tym ważne jest włączenie potencjalnych użytkowników w określenie priorytetów (w szczególności poprzez Europejskie Platformy Technologiczne). Działania uzupełniające w ramach programu na rzecz konkurencyjności i innowacji również posłużą zwiększeniu wykorzystania wyników badań, dzięki podjęciu kwestii barier stojących przed innowacjami oraz wzmocnieniu możliwości innowacji.

- Nauka w społeczeństwie : Ten obszar działań w programie „Możliwości” również przyczyni się do należytego uwzględnienia aspektów społecznych we wszystkich programach szczegółowych oraz pogłębienia wzajemnych relacji między naukowcami i ogółem społeczeństwa.

6. UPROSZCZENIE ORAZ METODY ZARZąDZANIA

Znaczące uproszczenie w realizacji siódmego programu ramowego zostanie osiągnięte dzięki pomysłom, które Komisja przedstawiła w dokumencie roboczym z dnia 6 kwietnia 2005 r., i zapoczątkowanym przez nie obszernym dyskusjom z Państwami Członkowskimi oraz zainteresowanymi stronami. Wiele z proponowanych środków zostanie przedstawionych w zasadach uczestnictwa i upowszechniania, i posłuży w szczególności do znacznego ograniczenia formalności biurokratycznych oraz uproszczenia modeli finansowania oraz wymagań dotyczących sprawozdawczości.

Zaproponowane ulepszenia dla programów szczegółowych obejmują:

- Poprawę skuteczności i spójności realizacji poprzez powierzenie zadań administracyjnych zewnętrznej agencji wykonawczej.

- Racjonalizację modeli finansowania, zgodnie z którą każdy program szczegółowy wykorzystuje instrumenty wymagane do realizacji celów programu.

- Bardziej jednoznaczne przedstawianie kryteriów oceny, które zostaną włączone do programów prac według zasad określonych w każdym z programów szczegółowych.

- Jasno sformułowane programy prac, dobrze informujące potencjalnych uczestników o istniejących możliwościach, które odpowiadają ich indywidualnym potrzebom i zainteresowaniom. Dla przykładu, programy prac i zaproszenia do składania wniosków będą, tam gdzie jest to właściwe, podkreślać tematy, które są przedmiotem szczególnego zainteresowania MŚP, lub które stwarzają możliwości owocnej współpracy z państwami trzecimi.

- Inne uproszczenia, takie jak optymalizację zatwierdzania projektów, nowe modele finansowania i wsparcia oraz wykorzystywanie baz danych i narzędzi informatycznych dla zapewnienia lepszej komunikacji.

7. ZAWARTOść PROGRAMÓW SZCZEGÓłOWYCH

7.1. „Współpraca”

Program szczegółowy „Współpraca” powinien umożliwić zajęcie czołowej pozycji w kluczowych obszarach nauki i technologii poprzez wspieranie współpracy między uniwersytetami, przemysłem, ośrodkami badawczymi i władzami publicznymi w całej Unii Europejskiej, jak również z resztą świata. Poprzednie programy ramowe uwidoczniły wpływ takich działań na restrukturyzację badań naukowych w Europie oraz na łączenie zasobów i ich mobilizację dzięki efektowi dźwigni. Siódmy program ramowy pozwoli szerzej rozłożyć te pozytywne skutki, a dziewięć proponowanych tematów odpowiada głównym dziedzinom postępu wiedzy i technologii, w których należy wzmocnić jakość badań naukowych, tak aby sprostać wyzwaniom natury społecznej, gospodarczej, przemysłowej oraz w zakresie zdrowia publicznego i środowiska w Europie.

Program stanowi w dużym stopniu kontynuację poprzednich programów ramowych i opiera się na wykazanej wartości dodanej tego rodzaju wsparcia na poziomie europejskim. Ponadto pojawiły się w tym programie szczegółowym ważne nowe elementy, które wymagają szczególnej uwagi w odniesieniu do ich realizacji:

- Pokrycie zapotrzebowania na ambitne paneuropejskie partnerstwa publiczno-prywatne służące przyspieszeniu rozwoju głównych technologii poprzez uruchomienie Wspólnych Inicjatyw Technologicznych [5]. Pierwsza grupa inicjatyw, o jasno określonych celach i rezultatach, została określona w obszarach takich jak innowacyjne leki, nanoelektronika, systemy wbudowane, ogniwa wodorowe i paliwowe, lotnictwo i zarządzanie ruchem lotniczym, a także globalne monitorowanie dla środowiska i bezpieczeństwa. Będą one przedmiotem odrębnych wniosków (np. na podstawie art. 171 Traktatu). Kolejne Wspólne Inicjatywy Technologiczne, na przykład w dziedzinach bezemisyjnej produkcji energii oraz energii odnawialnej, mogą zostać określone podczas realizacji siódmego programu ramowego.

- Wzmocniona koordynacja krajowych programów badawczych. Skuteczny system ERA-NET będzie kontynuowany i realizowany w obrębie tematów. Istniejące systemy ERA-NET szóstego programu ramowego będą mogły przedkładać wnioski dotyczące działań następczych w celu pogłębienia współpracy lub poszerzenia konsorcjów o nowych uczestników; wspierane będą nowe systemy ERA-NET podejmujące nowe tematy. System będzie również otwarty dla instytucji publicznych planujących program badawczy, który nie jest jeszcze w fazie realizacji. Ponadto zostanie wprowadzony system ERA-NET plus , w celu zachęcenia do wspólnych zaproszeń do składania wniosków w przypadku ponadnarodowych projektów badawczych organizowanych przy udziale wielu krajów.

- Dzięki doświadczeniom zebranym w ramach Partnerstwa między Europą a Krajami Rozwijającymi się w zakresie Badań Klinicznych (European and Developing Countries Clinical Trials Partnership, EDCTP), inicjatywy stworzonej na podstawie art. 169, przy bliskiej współpracy Państw Członkowskich określono kolejne cztery inicjatywy na podstawie art. 169 . Te inicjatywy w dziedzinach „życie wspierane przez otoczenie”, badania Morza Bałtyckiego i metrologia są wymienione w programie „Współpraca”, zaś w programie „Możliwości” została wspomniana inicjatywa na podstawie art. 169 mająca na celu skupienie krajowych programów badawczych dotyczących MŚP. Kolejne inicjatywy mogą zostać określone podczas realizacji siódmego programu ramowego.

- W ramach każdego z tematów, a także w wymiarze ponadtematycznym, przewidziana jest bardziej ukierunkowana koncepcja współpracy międzynarodowej , obejmująca określenie w programach prac specyficznych działań kooperacyjnych, zgodnych ze strategicznym podejściem do przewidzianej współpracy międzynarodowej oraz opracowanych w ramach dialogu politycznego i sieci przy udziale różnych regionów krajów partnerskich.

- W ramach każdego z tematów wspierane będą elementy umożliwiające elastyczne reagowanie na nowe potrzeby i nieprzewidziane potrzeby polityczne . Realizacja będzie opierać się na doświadczeniach modeli naukowego wspierania polityki oraz nowych i wyłaniających się nauk i technologii wprowadzonych w szóstym programie ramowym, a także modelu przyszłych i wyłaniających się technologii w dziedzinie teleinformatyki.

7.2. „Pomysły”

Jeśli chodzi o rzeczywiście wyróżniające się osiągnięcia badawcze lub opanowanie nowych, szybko rozwijających się obszarów nauki, Europa może jeszcze osiągnąć znaczne postępy. Program „Pomysły” stworzy paneuropejski mechanizm wspierania prawdziwie kreatywnych naukowców, inżynierów i uczonych, których ciekawość i głód wiedzy pozwalają spodziewać się nieoczekiwanych i spektakularnych odkryć, które mogą zmienić nasz sposób myślenia, otworzyć nowe perspektywy postępu technologicznego oraz pomóc w rozwiązaniu trwałych problemów społecznych bądź w zakresie środowiska. Polepszenie jakości badań podstawowych poprzez konkursy na skalę europejską przyniesie znaczące korzyści społeczno-ekonomiczne[6].

Program „Pomysły” posługuje się terminem „badania pionierskie”, który odzwierciedla nowe zrozumienie badań podstawowych. „Badania pionierskie”, które przodują w tworzeniu nowej wiedzy, są z natury rzeczy ryzykownym przedsięwzięciem, obejmującym dążenie do fundamentalnych postępów w nauce, technologii i inżynierii bez oglądania się na istniejące granice między dyscyplinami bądź granice państwowe.

Program będzie stosował koncepcję „inspiracji przez naukowców”, którzy będą w ten sposób mieli możliwość zaproponowania własnych tematów. Dotacje będą przyznawane poszczególnym zespołom, które w zależności od sposobu realizacji projektu mogą składać się z najróżniejszych grup naukowców, pracujących dla jednej lub wielu instytucji, w jednym kraju lub ponad granicami państwowymi. W każdym przypadku tworzenie zespołów powinno następować na podstawie jakości naukowej, a nie wymagań administracyjnych. Program będzie różnił się od krajowych programów finansowania badań podstawowych poprzez swoje strategiczne cele i europejski wymiar.

Utworzenie Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) w celu realizacji programu „Pomysły” stanowi nową koncepcję. Dwa kluczowe strukturalne elementy ERC – niezależna rada naukowa oraz specjalna jednostka ds. realizacji – mają działać zgodnie z zasadami zaufania, wiarygodności i przejrzystości. Rada powinna otrzymać odpowiednie środki finansowe i pracować sprawnie, gwarantując wysoki poziom niezależności i integralności przy zachowaniu zgodności z wymaganiami w zakresie odpowiedzialności.

Rada naukowa składa się z najwyższej rangi przedstawicieli europejskiego środowiska naukowego, działających we własnym imieniu, niezależnie od interesów politycznych lub innych. Jej członkowie są mianowani przez Komisję, po tym jak zostali wyznaczeni w drodze niezależnej procedury.

Mandat rady naukowej obejmuje:

1. Strategię w zakresie nauki: Określenie ogólnej strategii w zakresie nauki dla programu, przy uwzględnieniu możliwości oraz potrzeb naukowych istniejących w Europie. Zgodnie ze strategią w zakresie nauki, stałe ustanawianie programu prac i niezbędnych modyfikacji, łącznie z zaproszeniami do składania wniosków, kryteriami, w oparciu o które wnioski mają być finansowane, oraz, jeśli wymagane, określaniem specyficznych tematów lub grup docelowych (np. młode/powstające zespoły).

2. Monitorowanie i kontrolę jakości: Jeśli jest to właściwe z naukowego punktu widzenia, określanie stanowiska w sprawie realizacji, zarządzania zaproszeniami do składania wniosków, kryteriów oceny oraz procedur wzajemnej weryfikacji, łącznie z wyborem ekspertów oraz metod wzajemnej weryfikacji i oceny wniosków, na bazie których wyznaczane będą wnioski, które będą finansowane; także inne zagadnienia istotne dla osiągnięć i wpływu programu szczegółowego oraz jakości przeprowadzanych badań. Monitorowanie jakości działań, ocenę realizacji programu i jego osiągnięć, zalecenia dla przyszłych lub korygujących działań.

3. Informowanie i upowszechnianie: Informowanie środowiska naukowego i głównych zainteresowanych stron o działaniach i osiągnięciach programu oraz dyskusjach toczonych przez ERC. Regularne sprawozdanie z działalności przedstawiane Komisji.

Specjalna jednostka ds. realizacji jest odpowiedzialna za realizację programu zgodnie z rocznym programem prac. Będzie ona w szczególności przeprowadzać procedury oceny oraz procedury wzajemnej weryfikacji i wyboru, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez radę naukową oraz zapewniać finansowe i naukowe zarządzanie dotacjami. W związku z tym Komisja chciałaby w pierwszej kolejności stworzyć agencję wykonawczą, której powierzy zadania wykonawcze. Specjalna jednostka ds. realizacji utrzymuje stały, bliski i dotyczący wszystkich aspektów realizacji programu kontakt z radą naukową. W przyszłości, w zależności od wyniku niezależnej oceny sprawności struktur i mechanizmów ERC, może zostać utworzona alternatywna struktura, np. na podstawie przepisów art. 171 Traktatu.

Komisja Europejska będzie gwarantować pełną autonomię i integralność Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Oznacza to, że Komisja będzie odpowiedzialna za realizację programu poprzez zapewnienie utworzenia struktury wykonawczej ERC oraz poprzez zapewnienie realizacji programu przez ERC zgodnie z ustalonymi celami oraz naukowymi wytycznymi i wymaganiami w zakresie jakości badań naukowych określonymi niezależnie przez radę naukową.

Komisja będzie odpowiedzialna za urzędowe przyjęcie programu prac programu szczegółowego „Pomysły”. Komisja będzie działać w tym zakresie zgodnie z przedstawionym wyżej podejściem. Zasadniczo Komisja będzie przyjmować program prac w formie zaproponowanej przez radę naukową. Jeśli Komisja nie może przyjąć proponowanego programu prac, na przykład gdy nie odpowiada on celom programu lub jest niezgodny z przepisami Wspólnoty, Komisja zobowiązana jest przedstawić publicznie te powody. Procedura ta ma zapewnić pracę ERC zgodnie z zasadami autonomii i integralności, które są w pełni i w przejrzysty sposób respektowane.

7.3. „Ludzie”

Program szczegółowy „Ludzie” jest częścią szerokiej, zintegrowanej strategii jakościowego i ilościowego wzmocnienia zasobów ludzkich w zakresie badań i rozwoju w Europie. Program powinien skłonić ludzi do wybrania kariery naukowej, zachęcić naukowców do pozostania w Europie oraz przyciągnąć najzdolniejsze umysły na kontynent. Działania na poziomie europejskim przynoszą jedyną w swoim rodzaju wartość dodaną dzięki zharmonizowanym instrumentom, silniejszemu ustrukturyzowaniu oraz większej sprawności w porównaniu z dwustronnymi porozumieniami między Państwami Członkowskimi.

Działania te opierają się na pozytywnych doświadczeniach zbieranych od dawna w ramach działań Marii Curie, i służą realizacji potrzeb naukowców w zakresie szkoleń, mobilności i rozwoju kariery. Przy zachowaniu znaczącego stopnia ciągłości, punkt ciężkości został przesunięty na następujące aspekty:

- Wzmocniony efekt strukturyzujący , na przykład poprzez wprowadzenie współfinansowania programów regionalnych, krajowych i międzynarodowych w ramach działań „Kształcenie ustawiczne i rozwój kariery”. Tryb „współfinansowania” nie zastąpi trybu, w którym można ubiegać się i otrzymać na poziomie europejskim indywidualne stypendia post-doc, co jest obecnie jedyną procedurą szóstego programu ramowego. Przyznawanie indywidualnych stypendiów osiągnęło jednak w Europie stadium dojrzałości. Jednocześnie krajowe oferty w tym zakresie pozostają fragmentaryczne jeśli chodzi o cele, metody oceny oraz warunki pracy, i nadal są często ograniczone, jeśli chodzi o ich wymiar europejski bądź międzynarodowy. Dlatego proponuje się współfinansowanie, na podstawie otwartych zaproszeń do składania wniosków, niektórych z tych programów, odpowiadających celom programu ramowego. Ocena i wybór nastąpią na podstawie kryterium jakości, niezależnie od pochodzenia stypendystów, i przy zastosowaniu możliwych do zaakceptowania warunków pracy i zatrudnienia (np. w odniesieniu do płacy, zabezpieczenia społecznego, mentoringu i rozwoju zawodowego).

- Udział przemysłu: Przy zachowaniu oddolnego charakteru działań Marii Curie, punkt ciężkości przesunięty zostanie na szkolenia i rozwój kariery dla i w różnych sektorach, w szczególności w sektorze prywatnym. Zostanie to osiągnięte przez nacisk na zdobycie uzupełniających kwalifikacji i umiejętności, kluczowych dla lepszego zrozumienia badań w przedsiębiorstwach oraz dla jakości tych badań. Uzupełnieniem będzie wspieranie doświadczeń ponadsektorowych poprzez aktywne uczestnictwo przemysłu we wszystkich działaniach, a także specjalny system wymiany wiedzy w partnerstwach między sektorem publicznym i prywatnym, obejmujący w szczególności MŚP.

- Wymiar międzynarodowy zostanie wzmocniony. Oprócz stypendiów zawierających zobowiązanie do powrotu, służących kształceniu ustawicznemu i rozwojowi kariery naukowców z UE, rozszerzona zostanie współpraca międzynarodowa z naukowcami z państw trzecich. Ponadto zostały wprowadzone nowe elementy współpracy z krajami sąsiadującymi z UE oraz krajami, z którymi UE zawarła porozumienia o współpracy naukowo-technicznej. Będą również wspierane „diaspory naukowe” europejskich naukowców przebywających za granicą oraz zagranicznych naukowców w Europie.

7.4. „Możliwości”

Program szczegółowy „Możliwości” służy zwiększeniu możliwości badawczych i innowacyjnych w całej Europie. Program łączy kontynuację i wzmocnienie działań poprzednich programów ramowych oraz oferuje ponadto ważne nowości.

Istotnym nowym elementem jest planowana strategiczna koncepcja wspierania budowy nowej infrastruktury badawczej, która uzupełnia kontynuowaną pomoc w optymalnym wykorzystaniu istniejącej infrastruktury badawczej. Wspieranie budowy nowej infrastruktury zostanie zrealizowane w dwóch fazach, przygotowania oraz budowy. Wykorzystując prace ESFRI (Europejskiego Forum Strategii ds. Infrastruktur Badawczych) dotyczące opracowania europejskiego planu rozwoju nowych infrastruktur badawczych, Komisja określi projekty priorytetowe, które mogą ewentualnie otrzymać wsparcie WE w ramach siódmego programu ramowego. W przypadku tych projektów Komisja pełnić będzie rolę pomocniczą, w szczególności w drodze ułatwiania mechanizmów finansowania w fazie budowy, łącznie z ułatwianiem dostępu do pożyczek EBI poprzez mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka. Załącznik 1 przedstawia „Wykaz możliwości” ESFRI, w którym wymienione są konkretne przykłady nowych, dużych infrastruktur potrzebnych europejskiemu środowisku naukowemu w nadchodzącym dziesięcioleciu.

Obydwu systemom wspierania badań na korzyść MŚP oraz stowarzyszeń MŚP zostaną przydzielone większe środki, tak by uwzględnić rosnące potrzeby MŚP w zakresie outsourcingu prac badawczych.

„Regiony wiedzy” opierają się na akcji pilotażowej, która przyniosła pozytywne wyniki. Celem jest umożliwienie transgranicznym sieciom regionów pełnego wykorzystania ich atutów badawczych, umożliwienie im wchłaniania nowej wiedzy będącej efektem badań, oraz ułatwienie rozwoju ukierunkowanych na badania „klastrów” (clusters), skupiających uniwersytety, ośrodki naukowo-badawcze, przedsiębiorstwa i władze regionalne.

Ważnym nowym elementem jest działanie na rzecz uwolnienia pełnego potencjału badawczego w regionach konwergencji UE i w regionach najbardziej oddalonych. Osiągnięcie gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy zależy od wzmocnienia możliwości osiągania doskonałych wyników przez europejskie badania, oraz od lepszego wykorzystania dużego niewykorzystanego potencjału badawczego istniejącego w całej UE. Działania umożliwią zatrudnienie naukowców z innych krajów UE, oddelegowanie personelu naukowego i zarządzającego, stworzenie mechanizmów oceny oraz pozyskanie i rozwijanie aparatury badawczej. Takie działania uzupełnią potrzeby i możliwości wzmocnienia potencjału badawczego istniejących i powstających ośrodków doskonałości w tych regionach, które mogą być finansowane przez fundusze strukturalne.

Obszar „Nauka w społeczeństwie” stanowi znaczne rozszerzenie prac realizowanych w poprzednim programie ramowym. Będzie on wspierał poprawę osiągnięć naukowych, prowadził do ulepszenia polityk UE oraz zwiększenia zaangażowania i stopnia poinformowania społeczeństwa.

Ważnym celem siódmego programu ramowego jest budowa silnej i spójnej międzynarodowej polityki w dziedzinie nauki i technologii. Działania w ramach programu „Możliwości” wspierają to podejście, w szczególności poprzez pomoc w określeniu priorytetów dla współpracy.

Przy spójnym opracowaniu polityk większy nacisk zostanie położony na kwestię koordynacji krajowych i regionalnych polityk badawczych przy pomocy specjalnego modelu wspierania inicjatyw Państw Członkowskich i regionów w zakresie ponadnarodowej współpracy politycznej. Wzmocni to wdrożenie otwartej metody koordynacji w zakresie polityk badawczych oraz wspomaga uzgodnione lub wspólne inicjatywy między grupami państw i regionów w obszarach o silnym wymiarze ponadnarodowym.

7.5. Działania Wspólnego Centrum Badawczego

Oprócz kontynuowania naukowego i technicznego wsparcia dla procesu formułowania polityk UE, Wspólne Centrum Badawcze (WCB) będzie nadal rozbudowywać swoje ukierunkowanie na użytkownika oraz swoje silne powiązania ze środowiskiem naukowym. Jego działalność będzie rozwijać się w szczególnym kontekście, na który składają się zagadnienia wzrostu, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa.

Działania WCB są także odpowiedzią na żądania „lepszej regulacji” odnowionej strategii lizbońskiej. Nowe wyzwania związane z rosnącą potrzebą reakcji na sytuacje zagrożenia, kryzysy oraz pilne imperatywy polityczne, wymagają odpowiedzi w postaci stworzenia możliwości i mechanizmów w wybranych obszarach, mających na celu zapewnienie odpowiedniego wsparcia na płaszczyźnie UE. Zintegrowane podejście w kwestii zapewnienia wsparcia naukowego i technologicznego dla polityki będzie więc również zasadniczym elementem tego programu szczegółowego.

8. BUDOWA EUROPEJSKIEJ PRZESTRZENI BADAWCZEJ (ERA) WIEDZY NA RZECZ WZROSTU

Niezbędny szybki postęp na drodze do społeczeństwa i gospodarki opartych na wiedzy wymaga nowych ambicji i skuteczności badań europejskich. W tych staraniach wszystkie podmioty w całej Unii Europejskiej – rządy krajowe, instytucje badawcze, przemysł – muszą wypełnić swoją rolę.

Programy szczegółowe służące realizacji siódmego programu ramowego są opracowane w taki sposób, by w ramach dostępnych środków zmaksymalizować efekt dźwigni oraz wpływ finansowania badań na poziomie europejskim. Główne ich cechy to: koncentracja na czterech celach sformułowanych w odpowiednich programach szczegółowych, przy działaniach i środkach realizacji dostosowanych do ich osiągnięcia; silny element ciągłości połączony z głównymi nowymi koncepcjami; konsekwentne skupienie się na wspieraniu istniejących wybitnych osiągnięć oraz tworzeniu możliwości powstawania takich osiągnięć w przyszłości; usprawnione i uproszczone zarządzanie programem zapewniające przyjazność dla użytkownika i efektywność pod względem kosztów; oraz wbudowana elastyczność umożliwiająca programowi ramowemu reakcję na nowe potrzeby i możliwości.

Załącznik 1

„WYKAZ MOŻLIWOŚCI” ESFRI[7]

- Instalacja dla Badań Antyprotonów i Jonów (Facility for Antiproton and Ion Research, FAIR)

- Instalacja dla intensywnych promieni wtórnych izotopów niestabilnych (Facility for intense secondary beams of unstable isotopes, SPIRAL II)

- Europejski teleskop neutronowy dla głębokiego morza (European deep-sea neutrino telescope, KM3NeT)

- Ekstremalnie Wielki Teleskop (Extremely Large Telescope, ELT) dla astronomii optycznej

- Paneuropejska Infrastruktura Badawcza dla Nanostruktur (Pan-European Research Infrastructure for Nano –Structures, PRINS)

- Europejskie Neutronowe Źródło Spalacyjne (European Spallation Source, ESS – neutron source)

- Europejski Projekt Lasera Rentgenowego XFEL – twarde promienie rentgenowskie

- Sieć IRUVX FEL – od promieni podczerwonych do miękkich promieni rentgenowskich

- Poszerzenie ESRF - synchrotron

- Komputer wysokiej wydajności dla Europy (High Performance Computer for Europe, HPCEUR)

- Statki morskie dla badań wybrzeży, głównie na Morzu Bałtyckim

- Lodołamacz badawczy „Aurora Borealis”

- Europejskie Multidyscyplinarne Obserwatorium Dna Morskiego (European Multidisciplinary Seafloor Observatory, EMSO)

- Europejska infrastruktura dla badania i ochrony bioróżnorodności

- Zaawansowana infrastruktura dla systemów obrazowania ciała i mózgu

- Infrastruktura bioinformatyczna dla Europy

- Europejska sieć nowoczesnych ośrodków badań klinicznych

- Europejska sieć banków biologicznych oraz zasobów genomu

- Laboratoria o wysokim poziomie bezpieczeństwa przeznaczone do badań nowych chorób i zagrożeń dla zdrowia publicznego

- Infrastruktura dla funkcjonalnej analizy całego genomu ssaków

- Modelowa infrastruktura dla badań biomedycznych

- Europejskie Obserwatorium Badawcze Nauk Humanistycznych i Społecznych (European Research Observatory for the Humanities and Social Sciences, EROHS)

- Europejskie Badania Społeczne (European Social Survey, ESS)

„Projekty światowe”

- ITER

- Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (International Space Station, ISS)

- International Linear Collider (ILC)

- Zakres Kilometra Kwadratowego (Square Kilometer Array, SKA) – teleskop radiowy

- Międzynarodowa Instalacja Napromieniowywania Materiałów Przeznaczonych do Syntezy Jądrowej (International Fusion Materials Irradiation Facility, IFMIF)

2005/0184 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca programu szczegółowego, który ma zostać zrealizowany w formie działań bezpośrednich przez Wspólne Centrum Badawcze w ramach siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 166,

uwzględniając wniosek Komisji[8],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[9],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[10],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[11],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 166 ust. 3 Traktatu, decyzja nr …/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013) (zwanego dalej „programem ramowym”) ma być wykonana poprzez programy szczegółowe, w których określono szczegółowe zasady ich realizacji, ustalono czas ich trwania i przewidziano środki uznane za niezbędne.

(2) Wspólne Centrum Badawcze, zwane dalej „WCB”, powinno przeprowadzać tak zwane działania bezpośrednie R&D w ramach programu szczegółowego WCB wdrażającego program ramowy WE.

(3) Wypełniając swoją misję[12], Wspólne Centrum Badawcze (WCB) powinno zapewnić ukierunkowane na użytkownika wsparcie naukowe i techniczne procesu formułowania polityk UE, jednocześnie wspierając realizację i monitorowanie istniejących polityk oraz reagując na nowe wymagania polityczne. Aby osiągnąć ten cel WCB przeprowadza badania naukowe najwyższej jakości.

(4) Działania bezpośrednie prowadzone przez WCB powinny zostać zrealizowane w ramach niniejszego programu szczegółowego. Realizując niniejszy program szczegółowy zgodnie ze swoją misją, WCB powinno położyć szczególny nacisk na obszary o znaczeniu kluczowym dla Unii, którymi są dobrobyt w społeczeństwie intensywnie wykorzystującym wiedzę, solidarność i odpowiedzialne zarządzanie zasobami, bezpieczeństwo i wolność, oraz Europa jako partner dla świata.

(5) Niniejszy program szczegółowy powinien być realizowany w sposób elastyczny, sprawny i przejrzysty, przy uwzględnieniu odpowiednich potrzeb użytkowników prac WCB oraz polityk Wspólnoty, jak również z poszanowaniem celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty. Działania badawcze prowadzone w ramach programu powinny, tam gdzie sytuacja tego wymaga, być dostosowane do tych potrzeb i do rozwoju naukowego i technicznego oraz mieć na celu osiągnięcie wysokiej jakości naukowej.

(6) Do działań R&D prowadzonych w ramach niniejszego programu szczegółowego należy również stosować zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych oraz upowszechniania wyników badań określone dla programu ramowego (zwane dalej „zasadami uczestnictwa i upowszechniania”) dotyczące działań bezpośrednich.

(7) W celu realizacji niniejszego programu, oprócz współpracy objętej Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Układami Stowarzyszeniowymi, właściwe może być podjęcie działań w ramach współpracy międzynarodowej z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, w szczególności na podstawie art. 170 Traktatu.

(8) Wspierając rozszerzenie i integrację UE, WCB działa na rzecz włączenia organizacji i naukowców z nowych Państw Członkowskich w swoją działalność, szczególnie w zakresie wdrożenia naukowych i technicznych elementów dorobku wspólnotowego, jak również na rzecz wzmocnienia współpracy z organizacjami i naukowcami z krajów kandydujących. Przewidziane jest również stopniowe otwarcie na kraje sąsiadujące, zwłaszcza w zakresie priorytetowych tematów Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.

(9) Działania badawcze prowadzone w ramach niniejszego programu szczegółowego powinny być zgodne z podstawowymi zasadami etycznymi, łącznie z tymi, które znalazły wyraz w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

(10) WCB powinno nadal wypracowywać dodatkowe zasoby poprzez działania na zasadach konkurencyjnych; obejmują one udział w działaniach pośrednich programu ramowego, prace dla stron trzecich oraz, w mniejszym stopniu, wykorzystywanie własności intelektualnej.

(11) Należy zapewnić właściwe zarządzanie finansami programu ramowego oraz jego realizację w sposób jak najbardziej skuteczny i przyjazny dla użytkowników, a także łatwość dostępu dla wszystkich uczestników, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich i zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia finansowego, z wszelkimi przyszłymi zmianami.

(12) Należy także podjąć odpowiednie środki w celu zapobieżenia nieprawidłowościom i nadużyciom, oraz podjąć niezbędne kroki w celu odzyskania straconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia finansowego z wszelkimi przyszłymi zmianami, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich[13], rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami[14] oraz rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[15].

(13) Komisja powinna we właściwym czasie zorganizować przeprowadzenie niezależnej oceny działań prowadzonych w obszarach objętych niniejszym programem.

(14) Przeprowadzono konsultacje z Radą Gubernatorów WCB w sprawie zawartości naukowej i technologicznej niniejszego programu szczegółowego.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym przyjmuje się program szczegółowy w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji, który ma zostać zrealizowany w formie działań bezpośrednich przez Wspólne Centrum Badawcze, zwany dalej „programem szczegółowym”, na okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Artykuł 2

Program szczegółowy określa działania Wspólnego Centrum Badawczego nienależące do obszaru badań jądrowych, zapewniające ukierunkowane na użytkownika wsparcie naukowe i techniczne procesu formułowania polityk UE, wspierające realizację i monitorowanie istniejących polityk oraz reagujące na nowe wymagania polityczne.

Cele i ogólne kierunki tych działań zostały określone w Załączniku.

Artykuł 3

Zgodnie z załącznikiem II do programu ramowego, kwota uznana za niezbędną do realizacji programu szczegółowego wynosi 1 817 mln EUR.

Artykuł 4

1. Wszystkie działania badawcze przeprowadzane w ramach programu szczegółowego są prowadzone zgodnie z podstawowymi zasadami etycznymi.

2. Następujące obszary badań nie są finansowane w ramach niniejszego programu:

- działalność badawcza mająca na celu klonowanie ludzi w celach reprodukcyjnych,

- działalność badawcza mająca na celu zmiany dziedzictwa genetycznego człowieka, które mogłyby spowodować dziedziczenie takich zmian[16],

- działalność badawcza mająca na celu tworzenie ludzkich embrionów jedynie do celów badawczych lub w celu pozyskiwania komórek macierzystych, w tym także za pomocą przeniesienia jądra komórki somatycznej.

3. Następujące badania nie są finansowane w ramach niniejszego programu:

- działania badawcze zakazane we wszystkich Państwach Członkowskich,

- działania badawcze, które mają być prowadzone w Państwie Członkowskim, w którym takie badania są zakazane.

Artykuł 5

1. Program szczegółowy jest realizowany w formie działań bezpośrednich ustanowionych w załączniku III do programu ramowego.

2. Do programu szczegółowego stosuje się zasady uczestnictwa i upowszechniania dotyczące działań bezpośrednich.

Artykuł 6

1. Komisja sporządza wieloletni program prac dla realizacji programu szczegółowego, określający bardziej szczegółowo cele oraz priorytety naukowe i technologiczne przedstawione w Załączniku, a także harmonogram realizacji.

2. Wieloletni program prac uwzględnia działania badawcze istotne dla programu, prowadzone przez Państwa Członkowskie, państwa stowarzyszone oraz europejskie i międzynarodowe organizacje. Program jest uaktualniany w miarę potrzeb.

Artykuł 7

Komisja organizuje przeprowadzenie niezależnej oceny przewidzianej w art. 7 programu ramowego, dotyczącej działań prowadzonych w obszarach objętych programem szczegółowym.

Artykuł 8

Niniejsza decyzja skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[…]

ZAŁĄCZNIK - Program WE

1. Cel

Zapewnienie ukierunkowanego na użytkownika, naukowego i technicznego wsparcia procesu formułowania polityk UE, wspieranie realizacji i monitorowania istniejących polityk oraz reagowanie na nowe wymagania polityczne.

2. Podejście

Wspólne Centrum Badawcze (WCB) rozbuduje swoje ukierunkowanie na użytkownika oraz silne powiązania ze środowiskiem naukowym w szczególnym kontekście, na który składają się zagadnienia wzrostu, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa, poprzez:

- Elastyczne reagowanie na pojawiające się potrzeby i wymagania decydentów politycznych UE;

- Skupienie uwagi na zagadnieniach ważnych ze względów społecznych, posiadających elementy związane z badaniami naukowymi oraz wyraźny wymiar wspólnotowy;

- Rozwijanie partnerstw z ośrodkami badawczymi, uczelniami wyższymi, przemysłem, władzami publicznymi i organami nadzorującymi Państw Członkowskich oraz z państwami trzecimi i instytucjami międzynarodowymi;

- Rozbudowę kompetencji i obiektów;

- WCB dokonało koncentracji swoich zasobów w odpowiedzi na wyzwania naukowe i techniczne wynikające z kompleksowych i wielopłaszczyznowych zagadnień związanych z polityką UE. Nastąpiło to poprzez skupienie działalności na głównych obszarach polityki oraz stworzenie synergii z innymi formami wsparcia naukowego i technicznego dostępnymi w Państwach Członkowskich. WCB będzie nadal rozszerzać te możliwości, również poprzez współpracę z Agencjami UE, innymi instytucjami Unii oraz władzami Państw Członkowskich.

Zasadniczą cechą niniejszego programu szczegółowego jest zintegrowane podejście w kwestii zapewnienia wsparcia naukowego i technicznego dla polityk. W wielu obszarach istnieje paląca potrzeba zrozumienia zależności zachodzących między zmianami technologicznymi, rozwojem nauki, innowacjami i konkurencyjnością oraz różnymi koncepcjami polityki i ram regulacyjnych (np. wykorzystującymi instrumenty ekonomiczne, programy dobrowolne bądź mechanizmy elastyczne). Podstawą osiągnięcia tych celów będzie silna baza badawcza. Uczestnictwo w działaniach bezpośrednich programu ramowego będzie zmierzało do osiągnięcia maksymalnej komplementarności z programem instytucjonalnym określonym w punkcie 3.

Główny element tego podejścia będzie stanowić upowszechnianie wiedzy wśród różnych zainteresowanych stron włączonych w ten proces. Celem działań będzie również wspieranie wdrażania i monitorowania przepisów prawnych oraz upowszechnianie najlepszych praktyk w państwach UE, krajach kandydujących i sąsiadujących.

WCB odpowie na żądanie „lepszych regulacji prawnych” postawione w odnowionej strategii lizbońskiej poprzez dostarczenie podstaw dla dokonywanych ex ante i ex post ocen polityki, wspierając w ten sposób oparte na faktach inicjatywy polityczne Komisji. Ponadto wymagania określone w kontekście realizacji i monitorowania polityki będą prowadzić do ustanowienia adekwatnych do celów działań wspierających, o ile są one oparte na badaniach naukowych.

W odpowiedzi na nowe wyzwania, związane z rosnącymi potrzebami w zakresie reagowania na kryzysy, sytuacje zagrożenia oraz pilne imperatywy polityczne, zostaną stworzone możliwości i mechanizmy w wybranych obszarach w celu zapewnienia odpowiedniego wsparcia na płaszczyźnie UE.

Stosunki zewnętrzne UE oraz polityki związane z bezpieczeństwem będą przez cały okres realizacji siódmego programu ramowego stawiały przed WCB nowe zadania. Te obszary prac będą wspierane przez wewnętrzne, bezpieczne systemy informacyjne/analityczne umożliwiające szybką reakcję. Z tego samego powodu w ramach niniejszego programu nastąpi dalsze rozwinięcie międzynarodowego i światowego wymiaru prac WCB.

Określona część zasobów WCB jest przeznaczona na badania odkrywcze, służące uzyskaniu nowej wiedzy i nowych umiejętności. Zasoby inwestowane w badania odkrywcze mają charakter „ziarna”, które może na późniejszym etapie zaowocować w postaci praktycznych rezultatów i, w przypadku osiągnięcia sukcesów, wnieść wkład w działania WCB w średnio- i długoterminowej perspektywie.

Jeśli pojawi się potrzeba wsparcia polityk tematycznych, WCB zaangażuje się w określone ćwiczenia prowadzące do lepszego wykorzystania odpowiednich, istotnych dla całej UE wyników badań. W ten sposób WCB zwiększy korzyści dla społeczeństwa wiedzy.

3. Działania

3.1. Temat nr 1: Dobrobyt w społeczeństwie intensywnie wykorzystującym wiedzę

3.1.1. Agenda 1.1 Konkurencyjność i innowacje

Wspieranie konkurencyjności UE oraz przejrzystości rynku i handlu wewnętrznego nastąpi poprzez tworzenie i upowszechnianie uznanych międzynarodowo wzorców oraz działania na rzecz jednolitego europejskiego systemu miar. Porównywalność wyników pomiarów będzie wspierana poprzez dostarczenie narzędzi zapewnienia jakości w postaci materiałów i pomiarów referencyjnych oraz zatwierdzonych metod i danych w szerokim zakresie obszarów związanych z polityką, takich jak:

- Bezpieczeństwo chemikaliów i produktów chemicznych łącznie z kosmetykami, poprzez ustanowienie referencyjnego ośrodka zintegrowanej oceny ryzyka chemicznego, oraz poprzez wsparcie naukowo-techniczne w zakresie przepisów prawnych dotyczących chemikaliów, łącznie ze wsparciem (w postaci szkoleń) dla przygotowania Europejskiej Agencji ds. Substancji Chemicznych (ECA);

- Alternatywne (bez wykorzystywania zwierząt) koncepcje badań oraz inteligentne strategie badań;

- Bezpieczeństwo, jakość i autentyczność żywności, bezpieczeństwo pasz, biotechnologia;

- Energia (bardziej czyste, a także odnawialne źródła oraz nośniki energii);

- Bezpieczeństwo i ochrona obywateli;

- Środowisko i zdrowie.

Prace w zakresie wzorców będą prowadzone w ścisłej współpracy z instytucjami Państw Członkowskich, międzynarodowymi organami standaryzacyjnymi (ISO, CEN, Codex Alimentarius, AOAC), organami nadzoru i przemysłem. WCB zachowuje funkcję wspólnotowego laboratorium referencyjnego (Community Reference Laboratory, CRL) w zakresie żywności i pasz modyfikowanych genetycznie, materiałów mających kontakt z żywnością oraz dodatków paszowych, a także przejmuje funkcję wspólnotowego laboratorium referencyjnego w kolejnych powiązanych obszarach, w których posiada odpowiednie kompetencje.

WCB będzie kontynuować opracowywanie zaawansowanych modeli ekonometrycznych i technik analizy czułości dla wielu obszarów polityki, modelowania makroekonomicznego, krótkoterminowej analizy cyklów finansowych i gospodarczych, oraz opracowywanie i ocenę wskaźników złożonych.

WCB będzie również kontynuować stosowanie finansowych narzędzi ekonometrycznych i statystycznych w dziedzinie usług finansowych (np. clearing i rozliczenia oraz dyrektywy bankowe). Pozostanie ono także zaangażowane w szereg inicjatyw, zapewniając pomoc w dokonywaniu ocen ex ante i ex post (łącznie z ocenami wpływu) poprzez opracowywanie specjalnych wskaźników i przeprowadzanie analiz.

WCB zwiększy swoje wsparcie dla rozwijania polityki UE w zakresie handlu międzynarodowego, ze szczególnym naciskiem na wpływ polityki handlowej na zrównoważony rozwój i konkurencyjność.

Strategia lizbońska na rzecz wzrostu i zatrudnienia będzie wspierana poprzez bezpośrednią ilościową analizę społeczno-ekonomiczną - związaną również z zasadą „lepszych regulacji prawnych” - w wielu obszarach polityki, takich jak stabilność makroekonomiczna i wzrost, usługi finansowe, kwestie konkurencyjności, kształcenie ustawiczne i rola kapitału ludzkiego w strategii lizbońskiej, rolnictwo, zmiany klimatyczne, zrównoważone systemy transportowe i energetyczne. WCB przyczyni się do lepszego zrozumienia związku między zapewnieniem wykształcenia a potrzebami społeczeństwa wiedzy, czynników wpływających na równość szans edukacyjnych oraz sposobu, w jaki można doprowadzić do wydajnego wykorzystania zasobów edukacyjnych.

W centrum celów związanych z konkurencyjnością i środowiskiem znajdują się technologie wydajne ekologicznie, które nadal będą identyfikowane i oceniane przez Europejskie Biuro ds. Zintegrowanego Zapobiegania i Kontroli Zanieczyszczeń oraz poprzez wkład w realizację i monitorowanie planu działań w zakresie technologii na rzecz środowiska. Warunki, w których opracowywane są te technologie, będą badane w celu określenia przeszkód stojących na drodze do ich upowszechnienia, oceny docelowych osiągnięć i zastosowania oraz analizy środków ułatwiających ich wykorzystanie.

Wspieranie konkurencyjności zostanie również zapewnione poprzez następujące działania:

- Wspieranie ustanawiania i utrzymania norm europejskich takich jak eurokody, normy europejskie, normy IEC, normy ISO oraz europejskie materiały referencyjne;

- Opracowywanie norm dla systemów monitorowania środowiska i bezpieczeństwa oraz dla ujednoliconego dostępu do danych w kontekście INSPIRE (Infrastruktura informacji przestrzennej w Europie) oraz GMES (Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa);

- Wzmocnienie europejskiej infrastruktury pomiarowej poprzez porównania międzylaboratoryjne w celu wsparcia procesów akredytacji/certyfikacji.

3.1.2. Agenda 1.2 Europejska Przestrzeń Badawcza

WCB wniesie bezpośredni wkład w Europejską Przestrzeń Badawczą poprzez kontakty naukowców, szkolenia i zwiększanie mobilności badaczy, dostęp do infrastruktur badawczych oraz badania realizowane w ramach współpracy. Tam, gdzie jest to stosowne, będzie uczestniczyć w Europejskich Platformach Technologicznych, Wspólnych Inicjatywach Technologicznych oraz działaniach na podstawie art. 169. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na włączenie partnerów z nowych Państw Członkowskich i krajów kandydujących.

WCB zapewni pomoc w opartym na faktach formułowaniu polityk w dziedzinie badań na poziomie UE oraz w Państwach Członkowskich.

Ta strategiczna pomoc w formułowaniu polityk w dziedzinie badań będzie uzupełniona przez zapewnienie technicznych ocen priorytetów badawczych w poszczególnych obszarach tematycznych.

Na poziomie europejskim będą również podejmowane działania na rzecz konsolidacji, rozwoju i upowszechniania metod prognozowania w zakresie nauki i technologii.

3.1.3. Agenda 1.3 Energia i transport

WCB skupi swoje działania w zakresie energii na płynnym przejściu do odnawialnych i generujących mniej związków węgla źródeł i nośników energii (łącznie z wodorem), zwiększonej sprawności systemów energetycznych oraz poprawie bezpieczeństwa i zabezpieczenia dostaw energii. Cele WCB w dziedzinie energii to:

- zapewnienie trwałego systemu referencyjnego w zakresie energii dostarczającego na potrzeby polityki UE ekspertyzy naukowo-techniczne dotyczące rozwoju technologicznego i innowacji (wszystkie źródła energii);

- działanie jako ośrodek referencyjny w zakresie prenormatywnej weryfikacji i certyfikacji skuteczności wybranych technologii (takich jak czystsze paliwa kopalne, biomasa, fotowoltaika, ogniwa paliwowe i wodór);

- dostarczanie informacji dotyczących niezawodności dostaw energii dla Europy.

WCB przyczyni się do rozwoju zrównoważonego transportu w Europie koncentrując się na:

- środowisku, łącznie z kontrolą emisji i powiązanymi wpływami na ekosystemy; potencjale ograniczenia emisji przez zastosowanie nowych technologii przy różnych możliwych scenariuszach politycznych;

- wymiarze techniczno-ekonomicznym w postaci badań nad oceną ulepszonych paliw i silników, alternatywnych koncepcji pojazdów oraz nad wpływem innowacji na konkurencyjność i wzrost gospodarczy, jak również w postaci ocen opcji politycznych w dziedzinie transportu;

- wymiarze społecznym, obejmującym planowanie przestrzenne, wpływ na zdrowie oraz podnoszenie świadomości. Podejmowane będą również wysiłki dotyczące aspektów bezpieczeństwa i środków jego zapewnienia w transporcie powietrznym, lądowym i morskim.

Energia i transport to główne sektory odpowiedzialne za zanieczyszczenia wpływające na jakość powietrza. WCB będzie wspierać strategię tematyczną UE dotyczącą zanieczyszczeń powietrza (CAFE: Clean Air for Europe – Czyste Powietrze dla Europy), szczególną uwagę poświęcając pomiarom i przypisywaniu emisji z różnych źródeł, w celu wsparcia opracowywania strategii redukcji emisji.

3.1.4. Agenda 1.4 Społeczeństwo informacyjne

WCB będzie wspierać sformułowanie polityk i instrumentów w zakresie technologii dla społeczeństwa informacyjnego, przyczyniając się do powstania konkurencyjnego europejskiego społeczeństwa wiedzy, poprzez tworzenie skierowanych w przyszłość analiz i strategii związanych ze społeczeństwem wiedzy. W centrum uwagi będą znajdować się wzrost, solidarność, integracja i trwałość. WCB przyczyni się również do realizacji polityk UE ściśle związanych bądź czerpiących duże korzyści z rozwoju technologii dla społeczeństwa informacyjnego. Obejmuje to zastosowania środków komunikacji elektronicznej w gospodarce, służbie zdrowia i medycynie, nauczaniu, administracji publicznej, ochronie środowiska i w zakresie bezpieczeństwa osobistego, jak również określenie potencjału nowych możliwości rozwoju w ramach realizacji ogólnych europejskich strategii na rzecz wzrostu, integracji i jakości życia.

WCB będzie pracować nad zagadnieniem „konwergencji” w obszarze technologii dla społeczeństwa informacyjnego, tak aby ocenić możliwy wpływ na społeczeństwo w zakresie konkurencyjności, prywatności, własności i integracji społecznej. Zastosowania oparte na konwergencji będą poszukiwane w następujących obszarach: zdrowie (bio-czujniki, nanotechnologia i nauki poznawcze), bezpieczeństwo (czujniki, bezpieczeństwo publiczne i integralność osobista) oraz środowisko (technologie monitorowania i zrównoważone zarządzanie środowiskiem).

3.1.5. Agenda 1.5 Nauki o życiu i biotechnologia

Nauki o życiu i biotechnologia są związane z wieloma obszarami polityki, w których mogą znacznie przyczynić się do osiągnięcia celów strategii lizbońskiej. Potencjał ten jest szeroko znany w zakresie zdrowia, rolnictwa, żywności, środowiska i innych sektorów, w których w szybkim tempie rozwijane są odpowiednie zastosowania. Zapewnienie materiałów referencyjnych oraz zatwierdzonych metod wymaga dostępu do oraz kontroli szeregu zaawansowanych instrumentów biotechnologicznych. WCB będzie w dalszym ciągu rozbudowywać swoje kompetencje w tym obszarze w związku z kwestiami prawodawstwa i nadzoru.

W celu wsparcia przyszłego procesu legislacyjnego WCB będzie w szczególności prowadzić badania dotyczące społeczno-ekonomicznego wpływu wybranych zastosowań biotechnologii i nauk o życiu. Dzięki połączonym wysiłkom w dziedzinach nano-biotechnologii, fizyki, biologii i chemii dotyczącym technik wykrywania, WCB przyczyni się do rozwoju nowych strategii i technologii monitorowania środowiska i zdrowia, badań (eko-)toksykologicznych, bezpieczeństwa i kontroli żywności.

Działania zostaną rozwinięte między innymi w następujących obszarach:

4. Biotechnologia i aspekty związane ze zdrowiem:

5. dostarczenie narzędzi zapewnienia jakości dla badań genetycznych;

6. badania nad opartymi na genomie zastosowaniami diagnostycznymi i opracowywaniem leków (np. farmakogenomika);

7. opracowywanie i zatwierdzanie zaawansowanych metod ulepszania, ograniczania i zastępowania badań na zwierzętach w przypadku biofarmaceutyków, metod przewidywania toksyczności chemikaliów przy pomocy kultur komórek in vitro, technologie wysokiej wydajności oraz toksykogenomika;

8. jako wsparcie koncepcji typu „-omika”: identyfikacja i ocena nowatorskich metodologii bioinformatycznych, łączących reakcje fizjologiczne kształtowane przez indywidualną podatność i czynniki związane ze stylem życia;

9. opracowywanie ram metodologicznych dla właściwego uwzględnienia czynników modyfikujących ryzyko w ocenie ryzyka dla zdrowia ludzkiego;

10. ocena wpływu nanotechnologii na środowisko i zdrowie.

11. Biotechnologia w rolnictwie, żywności i paszach:

12. prognozy dotyczące powstających zastosowań biotechnologii w produkcji żywności (np. żywność funkcjonalna, klonowane zwierzęta hodowlane oraz uprawy genetycznie zmodyfikowane w celu uzyskania molekuł wykorzystywanych w produkcji farmaceutyków lub w przemyśle);

13. wykrywanie, identyfikacja i kwantyfikowanie organizmów zmodyfikowanych genetycznie (łącznie z zatwierdzaniem metod screeningu wysokiej wydajności, oraz narzędzia zapewnienia jakości dla następnych generacji organizmów zmodyfikowanych genetycznie);

14. badania dotyczące koegzystencji upraw zmodyfikowanych i niezmodyfikowanych genetycznie; badania nad gospodarką upraw zmodyfikowanych genetycznie.

3.2. Temat nr 2: Solidarność i odpowiedzialne zarządzanie zasobami

3.2.1. Agenda 2.1 Rozwój obszarów wiejskich, rolnictwo i rybołówstwo

WCB będzie wspierać wspólnotowe polityki w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, rolnictwa i rybołówstwa, uwzględniając wszystkie trzy aspekty zrównoważonego rozwoju:

- Aspekt produkcji: wspieranie wdrożenia, kontroli i monitorowania WPR (system jednolitej płatności, zasada współzależności, systemy doradztwa dla gospodarstw rolnych), obejmujące zintegrowane systemy zarządzania i kontroli dla gruntów ornych i rejestry upraw wieloletnich, oraz wprowadzenie katastrów obszarów wiejskich/miejskich w celu wspierania rynku i inwestycji (przy użyciu technik pozycjonowania/nawigacyjnych). Prognozy produkcji roślinnej oparte na symulacjach wzrostu, technikach powierzchniowych, teledetekcji oraz sieci fenologicznej. Wsparcie we wprowadzeniu europejskiego systemu ubezpieczeń dla rolników. Wsparcie metodologiczne nowego modelu statystycznego dla rolnictwa UE (w tym LUCAS).

- Aspekt środowiska: ocena następstw dobrych warunków w rolnictwie i w środowisku oraz badanie wpływu i skuteczności środków rolno-środowiskowych w odniesieniu do warunków wodno-glebowych, bioróżnorodności i krajobrazu europejskiego. Analiza związków między polityką regionalną, polityką rolnictwa i polityką rozwoju obszarów wiejskich, oraz ich wpływu na zmiany wykorzystania gruntów w Europie poprzez opracowywanie wskaźników i modeli przestrzennych. Wspieranie tworzenia ukierunkowanych strategii terytorialnych dla realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich. Ocena wpływu zmian klimatycznych na rolnictwo w perspektywie ewentualnych środków dostosowawczych. Wkład w łagodzenie emisji gazów cieplarnianych poprzez specjalne uprawy energetyczne i przez odzyskiwanie energii z odpadów rolnych.

- Aspekt producentów/konsumentów: Strategiczne analizy polityczne w następujących obszarach: wpływ reformy WPR na trwałość systemów gospodarki rolnej; rolnictwo reagujące na potrzeby konsumentów: badania i kontrola żywności, wpływ systemów zapewnienia i certyfikacji jakości stosowanych w ramach łańcuchów dostaw, dostosowanie do norm w zakresie ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt; prognozy i analizy wpływu polityki dla głównych europejskich towarów rolnych dotyczące produkcji, rynku światowego, cen, dochodów i dobrobytu konsumentów; wpływ zmian w polityce handlowej i na światowych rynkach towarowych; polityki rozwoju obszarów wiejskich w połączeniu z innymi politykami. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na skutki reformy WPR w nowych Państwach Członkowskich i krajach kandydujących.

Cele Wspólnej Polityki Rybołówstwa będą osiągane poprzez poprawę jakości i terminowości informacji naukowych oraz poprzez opracowywanie procedur oceny wpływu społeczno-ekonomicznego poszczególnych opcji zarządzania. W celu określenia niezgodności stosowane będą nowe technologie, łącznie z określaniem pochodzenia ryb opartym na analizie DNA. Uwaga będzie skierowana na techniki sprzyjające włączeniu zainteresowanych stron. Zgodnie z powstającą dopiero polityką morską UE, wykonalność usług rozwijanych dla rybołówstwa, takich jak monitorowanie statków za pomocą teledetekcji oraz sprawozdawczość elektroniczna, zostanie rozszerzona na identyfikowanie statków handlowych. Oceniony zostanie wpływ szybko rozwijającego się sektora akwakultury.

3.2.2. Agenda 2.2 Zasoby naturalne

WCB pracuje nad całościową koncepcją związaną z monitorowaniem zmian i analizą obciążeń i wpływów na zasoby naturalne, mającą na celu opracowanie zintegrowanych koncepcji zrównoważonego rozwoju. Uzupełniając Agendę 2.1 badania te będą ściśle powiązane z siedmioma strategiami tematycznymi UE w zakresie środowiska. WCB poświęci uwagę wymianie informacji dotyczących środowiska i wesprze rozwój usług GMES. Zastosowania będą zgodne z zasadami INSPIRE.

Działania będą skoncentrowane w szczególności na:

- Zarządzaniu zasobami wodnymi w kontekście Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz polityki morskiej, ze zwróceniem szczególnej uwagi na ekologiczną jakość europejskich wód śródlądowych i przybrzeżnych, cykle zanieczyszczeń, ujednolicone pomiary chemicznych i biologicznych substancji zanieczyszczających, modelowanie dynamiczne i paneuropejskie systemy informacyjne.

- Inicjatywach ochrony gleby określonych w dyrektywie ramowej w sprawie gleby, ze skierowaniem szczególnej uwagi na usprawnienie przepływu informacji o glebie w Europie, określenie jednolitych kryteriów i metod wyznaczania obszarów zagrożeń dla gleby oraz koncepcje monitorowania gleby.

- Koncepcjach analizy cyklu życia w celu śledzenia zasobów od ich uzyskania przez wykorzystanie, recykling, aż po ostateczne usunięcie. Zrównoważonym pozyskiwaniu i wykorzystywaniu materiałów i zasobów naturalnych, oraz wpływie produktów na środowisko i ich trwałości w zależności od różnych scenariuszy politycznych i technologicznych.

- Leśnictwie: zostanie ustanowiony system monitorowania lasów Wspólnoty zawierający informacje o pożarach lasów, ekologicznej kondycji lasów oraz zasobach leśnych. Działania będą obejmować wskaźniki bioróżnorodności dla lasów, narzędzia analizy skutków pożarów, analizę współzależności między pożarami lasów, glebami i zmianami klimatycznymi, oraz integrację informacji dotyczących zasobów leśnych dostępnych w Państwach Członkowskich.

- Zapewnieniu ciągłego wsparcia technicznego dla rozwoju INSPIRE: wkład we wspólnotowy system wymiany informacji w zakresie środowiska (w ścisłej współpracy z Europejską Agencją Środowiska i ESTAT).

- Ocenie wpływu programów strukturalnych i spójności, oraz wspieraniu formułowania i oceny polityk regionalnych UE w formie wskaźników terytorialnych na poziomie regionalnym i miejskim.

3.2.3. Agenda 2.3 Środowisko i zdrowie

Związek między środowiskiem i kwestiami zdrowia stanowi nowy punkt zainteresowania na poziomie UE. WCB wniesie wkład w tę wyłaniającą się dopiero dziedzinę polityki poprzez:

- opracowywanie i zatwierdzanie metod monitorowania ścieżek rozwoju oraz ocenę narażenia w następujących obszarach: otaczające powietrze na wolnej przestrzeni (jakość powietrza), powietrze wewnątrz budynków (produkty, dym), wodna pitna i żywność (w tym materiały mające kontakt z żywnością i substancje zanieczyszczające w łańcuchu żywieniowym). Wkład w opracowanie koncepcji całkowitego narażenia ludzkiego jest przewidziany szczególnie w zakresie chemikaliów;

- ocenę wpływu na zdrowie przy pomocy eksperymentów, biomonitorowania, analiz toksykogenomicznych, technik obliczeniowych i narzędzi analitycznych;

- wykorzystywanie wiedzy zaczerpniętej z dwu powyższych podpunktów w celu przyczynienia się do stworzenia w przyszłości zintegrowanego systemu środowiska i zdrowia, zgodnie z ramami politycznymi w zakresie informacji dotyczących środowiska i zdrowia, które są opracowywane w ramach planu działań UE.

3.2.4. Agenda 2.4 Zmiany klimatyczne

Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych jest głównym celem protokołu z Kioto. Kluczowym elementem programu działań WCB jest w związku z tym ocena możliwości ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (środki łagodzące) we wspólnych ramach. Kontynuowana będzie ocena jakości, weryfikacja i analiza danych dotyczących emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w trudnych sektorach, takich jak rolnictwo i leśnictwo. Podobne prace podejmą kwestię weryfikacji w kontekście handlu uprawnieniami do emisji.

Dostosowanie do zmian klimatycznych stało się koniecznością i WCB będzie kontynuowało gromadzenie i ocenę danych związanych z wpływem klimatu na szereg czułych w tym względzie sektorów gospodarki europejskiej. Są wśród nich rolnictwo, leśnictwo, zasoby wodne i zagrożenia naturalne. Ocena niebezpieczeństw związanych ze zmianami klimatycznymi skupi się na następujących zjawiskach występujących w skali europejskiej: powodzie, susze, pożary lasów, huragany, pogorszenie jakości powietrza oraz procesy morskie i nadbrzeżne.

Niezbędna jest właściwa wiedza na temat oznak oraz wpływu zmian klimatycznych na całym świecie. W celu oceny zmian w atmosferze, oceanach i biosferze lądowej, które są bądź przyczyną bądź skutkiem zmian klimatycznych, rozwijane będą nadal techniki monitorowania w skali światowej. Prace te są częścią europejskiego wkładu w światowe systemy obserwacyjne, formalnie zatwierdzone przez Ramową Konwencje Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatycznych (wkład w Światowy System Obserwacji Klimatu). Podobne prace zostaną podjęte w celu weryfikacji handlu uprawnieniami do emisji, związanego z elastycznym mechanizmem Protokołu z Kioto (wspólne wdrożenie i czysty rozwój) i przyszłymi rozwiązaniami, które zaczną obowiązywać po roku 2012. WCB włączy się w trzecią fazę programu TREES (Satelitarna obserwacja środowiska ekosystemów tropikalnych) w celu uaktualnienia poprzednich ocen światowego zalesienia.

WCB będzie współpracować z innymi europejskimi ośrodkami zajmującymi się tworzeniem modeli w celu opracowania scenariuszy wymiany oraz analiz kosztów i korzyści. Szczególnie istotna dla siódmego programu ramowego jest analiza opcji dla okresu po wygaśnięciu protokołu z Kioto, która otworzy dyskusje nad włączeniem polityk dotyczących klimatu w inne polityki sektorowe.

3.3. Temat nr 3: Bezpieczeństwo i wolność

3.3.1. Agenda 3.1 Bezpieczeństwo wewnętrzne

WCB będzie wspierać polityki UE w obszarach sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa oraz ceł. Nacisk zostanie położony na zastosowanie technologii informatycznych i kompetencji w zakresie analizy systemowej w walce z przestępczością, oszustwami, przemytem i nielegalnym handlem, dla ochrony infrastruktur krytycznych, dla działań antyterrorystycznych oraz administrowania migracją i granicami. Zapewnione zostanie również wsparcie techniczne dla zintegrowanego administrowania granicami (np. w zakresie interoperacyjności).

Działania te będą obejmowały wsparcie:

- możliwości wykrywania i monitorowania nadużyć finansowych na szkodę budżetu UE i przekierowywania środków finansowych, poprzez automatyczne gromadzenie informacji i zaawansowane techniki analityczne stosowane wobec dużych zbiorów danych;

- oceny czułych punktów i zagrożeń dla infrastruktur krytycznych w kluczowych sektorach na poziomie Wspólnoty (np. systemy informatyczne i finansowe, zakłady przemysłowe, budynki publiczne, systemy i infrastruktura transportowa, sieci łączności, sieci finansowe, systemy nawigacji, infrastruktury elektroenergetyczne, gazownicze i naftowe, systemy dystrybucji żywności itp.);

- zapobiegania, gotowości i zarządzania ryzykiem w przypadku scenariuszy wywoływanych przez zamierzone działania dotyczące infrastruktur (sabotaż instalacji przemysłowych, wybuchy, uderzenia, środki biologiczne i chemiczne, ataki na systemy zapewnienia żywności);

- administrowania granicami i ich bezpieczeństwa poprzez ustanowienie norm i badania w zakresie czujników biometrycznych, systemy monitorowania wykrywające nielegalny handel oraz monitorowanie przepływów migracyjnych;

- gromadzenia informacji w dziedzinie transportu towarów drogą powietrzną, morską i lądową przy użyciu różnych technologii śledzenia;

- sztabu antykryzysowego UE (ARGUS) oraz mechanizmów reakcji na sytuacje kryzysowe.

3.3.2. Agenda 3.2 Katastrofy i reagowanie

WCB będzie prowadzić działania związane z wypadkami i katastrofami naturalnymi i technicznymi, mające na celu lepsze zrozumienie oraz radzenie sobie ze słabymi punktami, ryzykiem, wczesnym ostrzeganiem, systemami alarmowymi, oceną monitorowania i zniszczeń, zapobieganiem i środkami łagodzącymi. WCB przyczyni się w szczególności do usprawnienia możliwości reagowania oraz zarządzania kryzysowego UE, tj. w zakresie szybkiego reagowania, monitorowania i oceny zniszczeń (np. w kontekście mechanizmu ochrony ludności oraz interwencji z wykorzystaniem funduszu solidarności).

Biuro ds. zagrożeń związanych z poważnymi wypadkami wniesie wkład w zarządzanie bezpieczeństwem poprzez monitorowanie wypadków i wykorzystywanie płynących z nich doświadczeń, szczególnie w przypadku instalacji objętych dyrektywą Seveso II.

W odniesieniu do katastrof naturalnych WCB skoncentruje się na rozwijaniu systemów alarmowych i systemów wczesnego ostrzegania dla szeregu sytuacji możliwych w Europie, obejmujących powodzie, susze, wycieki ropy naftowej, trzęsienia ziemi, pożary lasów i huragany, korzystając przy tym z modeli, technik obserwacji Ziemi oraz sieci pomiarowych. Ryzyko wynikające z wielu różnych zagrożeń będzie badane w basenach Morza Śródziemnego i Morza Czarnego oraz u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego. Kontynuowane będą sprawozdania dotyczące katastrof naturalnych i wykorzystywanie płynących z nich doświadczeń. Prace w zakresie niniejszej agendy będą również prowadzone jako wsparcie dla rozwoju usług GMES związanych z sytuacjami kryzysowymi i alarmowymi.

3.3.3. Agenda 3.3 Bezpieczeństwo i jakość żywności oraz pasz

Działania będą zgodne z koncepcją „od stołu do gospodarstwa”. WCB zapewni zatwierdzenie metod i ujednoliconych procedur dla wielu rodzajów żywności i pasz. Wzmocni również swoje możliwości reagowania na sytuacje kryzysowe w obszarze żywności i pasz dzięki posiadanej wiedzy fachowej dotyczącej analizy żywności i pasz, oraz przez zdobywanie w razie potrzeby kompetencji w nowych dziedzinach. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na bliską współpracę z Europejską Agencją ds. Bezpieczeństwa Żywności.

Poszczególne obszary działań obejmą:

- zatwierdzanie technik opartych na biologii molekularnej służących kontroli żywności i pasz, np. w zakresie alergenów, żywności funkcjonalnej i ekologicznej;

- obszary związane z żywnością i zdrowiem, w których spodziewane są w przyszłości uregulowania prawne (np. mikrobiologia, żywność funkcjonalna i ekologiczna, alergeny, stwierdzenia związane ze zdrowiem na etykietach);

- obszary związane z bezpieczeństwem pasz dotyczące istniejących przepisów prawnych (np. zatwierdzanie dodatków paszowych);

- mikrobiologię żywności i pasz, zatwierdzanie biomolekularnych metod wykrywania mikroorganizmów, zwłaszcza patogenów w żywności i w wodzie;

- zatwierdzanie analitycznych metod wykrywania substancji zakazanych, substancji zanieczyszczających, dodatków paszowych i białek zwierzęcych, zgodności z dyrektywami w sprawie etykietowania, oraz określania pochodzenia (np. metody izotopowe);

- elektroniczne możliwości śledzenia historii produktu w łańcuchu paszowo-żywnościowym.

3.4. Temat nr 4: Europa jako partner dla świata

WCB będzie wspierać podejmowanie decyzji przez UE w ramach instrumentów stosunków zewnętrznych (współpraca na rzecz rozwoju, handel oraz instrumenty reagowania na sytuacje kryzysowe, łącznie z instrumentami na rzecz stabilności i pomocy humanitarnej).

3.4.1. Agenda 4.1 Bezpieczeństwo światowe

WCB zwiększy swoje wsparcie dla wspólnotowych programów odbudowy i pomocy humanitarnej poprzez nowatorskie technologie (obejmujące technologie przestrzeni kosmicznej, analizę geoprzestrzenną, web intelligence, systemy czasu rzeczywistego), przydatne na wielu poziomach interwencji (od gotowości do szybkiego reagowania i działań w terenie), co posłuży identyfikowaniu zapomnianych sytuacji kryzysowych, wczesnemu ostrzeganiu przed możliwymi kryzysami, ocenie potrzeb humanitarnych i pomocy humanitarnej, zintegrowanemu reagowaniu na sytuacje kryzysowe oraz ocenie zniszczeń. Wsparcie międzynarodowej pomocy humanitarnej zostanie również zapewnione w formie rozszerzenia funkcjonalności światowego systemu alarmowania i reagowania na katastrofy tak, aby w bliskiej współpracy z agencjami Narodów Zjednoczonych (szczególnie Biurem Koordynacji Spraw Humanitarnych) objąć szeroki zakres katastrof humanitarnych.

WCB stworzy światową bazę danych geoprzestrzennych oraz wniesie wkład w rozwój usług (szybka kartografia) dla wsparcia zarządzania sytuacjami kryzysowymi i bezpieczeństwa, interoperacyjności systemów oraz norm ułatwiających wymianę danych między systemami, w szczególności przy pomocy SitCen (Europejskie Centrum Sytuacyjne) Rady UE oraz centrum satelitarnego UE. Działanie to jest podejmowane w kontekście rozwoju przyszłych usług pilotażowych GMES.

WCB zapewni wsparcie dla instrumentu na rzecz stabilności, odpowiadając na wyzwania transgraniczne (nierozprzestrzenianie, walka z nielegalnym handlem i terroryzmem) oraz kwestie światowego bezpieczeństwa i stabilności w dłuższym okresie. WCB będzie pracować nad zagadnieniem rozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz produktów i technologii podwójnego zastosowania, co obejmie kontrolę eksportu i granic, bezpieczeństwo łańcucha dostaw oraz profilowanie państw. Systemy, które będą w tym celu dalej rozwijane, obejmują systemy klasyfikacyjne kontroli eksportu, systemy oparte na wiedzy, hurtownie danych oraz wielojęzyczne narzędzia eksploracji sieci (web mining). Przewidziane jest ścisłe połączenie z odpowiednimi działaniami WCB prowadzonymi w ramach programu szczegółowego Euratom.

Kluczowe znaczenie w tej koncepcji mają techniki analizy oparte na teledetekcji oraz systemy łączenia i analizy danych pochodzących z wielu źródeł (łącznie z obserwacją Ziemi i danymi pochodzącymi ze źródeł wolnodostępnych); zostaną one wykorzystane dla wsparcia realizacji wspólnych działań w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, procesu Kimberley, mechanizmów monitorowania nielegalnego handlu, w tym drewnem i produktami podwójnego zastosowania, Programu dla Pokoju UE oraz ogólnie programów zapobiegania konfliktom. Działania te przyczynią się do rozwoju światowego wymiaru inicjatywy GMES.

3.4.2. Agenda 4.2 Współpraca na rzecz rozwoju

Obserwatorium ds. zrównoważonego rozwoju i środowiska zostanie początkowo ustanowione dla krajów Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Stanowiący centrum obserwatorium system gromadzenia informacji i łączności będzie służył trzem komponentom: diagnostyce środowiska i sporządzaniu raportów na temat państw, tworzeniu scenariuszy oraz przekrojowym interakcjom politycznym. Analizy trendów będą wspomagane przez zapewnienie długookresowej obserwacji zasobów i parametrów środowiskowych (np. dotyczących pokrywy/wykorzystania gruntów, zalesienia, pożarów, bioróżnorodności, stref przybrzeżnych, wrażliwości na zmiany klimatyczne, itp.). Prace zostaną przeprowadzone w ścisłej współpracy z inicjatywą GMES oraz programem monitorowania środowiska i zrównoważonego rozwoju w Afryce.

Komponent obserwatorium dotyczący światowego monitorowania upraw będzie rozwijany w kontekście bezpieczeństwa żywności oraz wspólnotowej inicjatywy na rzecz zwalczania ubóstwa oraz zrównoważonego rozwoju. Prace badawcze będą skoncentrowane na nowych metodach oceny podaży żywności i popytu na żywność, systemach informatycznych służących bezpieczeństwu żywności oraz ocenie podatności.

Końcowe rezultaty prac będą odpowiadały potrzebom klientów, tj. w tym konkretnym przypadku będą zaprojektowane w sposób, który odpowiada potrzebom krajów rozwijających się i pozwala im wykorzystać te rezultaty.

Zostanie wzmocniona współpraca z innymi głównymi podmiotami (FAO, EUMETSAT, WFP, ESA GMES-GFMS).

Aspekty etyczne

Podczas realizacji niniejszego programu szczegółowego oraz podczas działań badawczych z niego wynikających należy przestrzegać podstawowych zasad etycznych. Obejmują one między innymi zasady, które znalazły wyraz w Karcie Praw Podstawowych UE, w tym: ochronę godności osoby ludzkiej i życia ludzkiego, ochronę danych osobowych i prywatności, ochronę zwierząt i środowiska zgodnie z prawem wspólnotowym i najnowszymi wersjami odpowiednich międzynarodowych konwencji i kodeksów postępowania, np. Deklaracją Helsińską, Konwencją Rady Europy o Prawach Człowieka i Biomedycynie podpisaną w Oviedo dnia 4 kwietnia 1997 r. oraz jej Protokołami Dodatkowymi, Konwencją Narodów Zjednoczonych o Prawach Dziecka, Powszechną Deklaracją w sprawie Genomu Ludzkiego i Praw Człowieka przyjętą przez UNESCO, Konwencją Narodów Zjednoczonych o zakazie broni biologicznej i toksycznej (BTWC), Międzynarodowym Traktatem o zasobach genetycznych roślin dla żywności i rolnictwa i odpowiednimi rezolucjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Uwzględnione zostaną także opinie Europejskiej Grupy Doradców ds. Skutków Etycznych Biotechnologii (1991-1997) i opinie Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych Technologiach (od 1998 r.).

Zgodnie z zasadą pomocniczości i biorąc pod uwagę różnorodność koncepcji istniejących w Europie, uczestnicy projektów badawczych muszą stosować się do obowiązującego prawodawstwa, uregulowań i zasad etycznych w krajach, w których będą prowadzone badania. Przepisy krajowe obowiązują w każdym przypadku i przeprowadzenie badań, które są zakazane w danym Państwie Członkowskim lub w innym państwie, w tym Państwie Członkowskim lub innym państwie nie może być wspierane z funduszy wspólnotowych.

Tam, gdzie sytuacja tego wymaga, przed rozpoczęciem działań w zakresie RTD, podmioty prowadzące projekty badawcze muszą uzyskać stosowne zezwolenie odpowiednich krajowych lub lokalnych komitetów etycznych. W przypadku wniosków dotyczących kwestii delikatnych z etycznego punktu widzenia lub gdzie aspekty etyczne nie zostały odpowiednio uwzględnione, Komisja będzie systematycznie dokonywać przeglądu zasad etycznych. W szczególnych przypadkach przeglądu zasad etycznych można dokonać w trakcie realizacji projektu.

Protokół w sprawie ochrony i dobrostanu zwierząt załączony do Traktatu wymaga, aby Wspólnota w pełni uwzględniała wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt przy formułowaniu lub wdrażaniu wspólnotowych polityk, także badań naukowych. Dyrektywa Rady 89/609/EWG dotycząca ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów doświadczalnych i innych celów naukowych wymaga, aby wszystkie doświadczenia zmierzały do uniknięcia niepokoju, niepotrzebnego bólu i cierpienia oraz aby wszystkie doświadczenia wykorzystywały najmniejszą liczbę zwierząt, angażowały zwierzęta o najniższym stopniu wrażliwości neurofizjologicznej, powodowały najmniej bólu, cierpienia, niepokoju i trwałych uszkodzeń. Zmiany dziedzictwa genetycznego zwierząt i klonowanie zwierząt można brać pod uwagę jedynie, gdy cele są uzasadnione z etycznego punktu widzenia, istniejące warunki gwarantują dobro zwierząt oraz przestrzegane są zasady różnorodności biologicznej.

Podczas realizacji niniejszego programu Komisja będzie regularnie monitorowała postępy naukowe oraz krajowe i międzynarodowe przepisy w sposób umożliwiający uwzględnienie wszelkich zmian.

LEGISLACYJNE ZESTAWIENIE FINANSOWE

15. TYTUŁ WNIOSKU: Program szczegółowy w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji, który ma zostać zrealizowany w formie działań bezpośrednich przez Wspólne Centrum Badawcze w ramach siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013).

16. STRUKTURA ABM/ABB

Dziedzina/dziedziny polityki, których dotyczy wniosek i powiązane zadanie/zadania:

Bezpośrednie badania naukowe

17. POZYCJE W BUDŻECIE

18. Pozycje w budżecie (pozycje operacyjne i powiązane pozycje pomocy technicznej i administracyjnej (dawniej pozycje B..A)), wraz z treścią:

10 02 Środki operacyjne na badania naukowe finansowane bezpośrednio

(ostateczna nomenklatura budżetowa dla siódmego programu ramowego zostanie ustanowiona w odpowiednim czasie).

19. Czas trwania działania i wpływu finansowego:

2007-2013, pod warunkiem zatwierdzenia nowej perspektywy finansowej

20. Informacje budżetowe ( w razie potrzeby należy dodać rubryki ):

Pozycja w budżecie | Rodzaj wydatków | Nowe | Wkład EFTA | Wkład krajów ubiegających się o członkostwo | Dział w perspektywie finansowej |

10 01 05 | Nieobowiązkowe | Niezróżnicowane | TAK | TAK | TAK | Nr [1a] |

10 02 | Nieobowiązkowe | Zróżnicowane[17] | TAK | TAK | TAK | Nr [1a] |

21. ZESTAWIENIE ZASOBÓW

22. Zasoby finansowe

23. Zestawienie środków na zobowiązania (CA) i środków na płatności (PA)[18]

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Wydatki na zasoby ludzkie i powiązane wydatki (NDA) | 8.2.5 d | 11,633 | 11,866 | 12,103 | 12,345 | 12,592 | 12,844 | 13,101 | 86,483 |

Wydatki administracyjne, inne niż koszty zasobów ludzkich i powiązane koszty, nieuwzględnione w kwocie referencyjnej (NDA) | 8.2.6 e | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 0,891 | 0,909 | 6,002 |

Indykatywne koszty finansowe interwencji ogółem

OGÓŁEM CA w tym koszty zasobów ludzkich | a+c+d+e | 5.674,377 | 7.183,791 | 8.677,340 | 10.316,316 | 11.981,867 | 13.605,871 | 15.378,756 | 72.818,319 |

OGÓŁEM PA w tym koszty zasobów ludzkich | b+c+d+e | 2.701,204 | 4.800,186 | 6.845,974 | 8.748,741 | 10.356,602 | 11.983,321 | 27.382,292 | 72.818,319 |

Szczegółowe informacje dotyczące współfinansowania

Jeżeli wniosek obejmuje współfinansowanie przez Państwa Członkowskie lub inne organy (należy określić które), w poniższej tabeli należy przedstawić szacowany poziom współfinansowania (można dodać kolejne rubryki, jeżeli współfinansowanie mają zapewniać różne organy):

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Organ współfinansujący | Rok n | n + 1 | n + 2 | n + 3 | n + 4 | n + 5 i później | Razem |

…………………… | f |

OGÓŁEM CA w tym współfinansowanie | a+c+d+e+f |

24. Zgodność z programowaniem finansowym

( Wniosek jest zgodny z istniejącym programowaniem finansowym (komunikat Komisji w sprawie perspektyw finansowych 2007-2013, luty 2004 r., COM (2004) 101).

( Wniosek wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w perspektywie finansowej.

( Wniosek może wymagać zastosowania postanowień porozumienia międzyinstytucjonalnego[24] (tzn. instrumentu elastyczności lub zmiany perspektywy finansowej).

25. Wpływ finansowy na dochody

( Wniosek nie ma wpływu finansowego na dochody.

( Wniosek ma następujący wpływ finansowy na dochody:

Niektóre państwa stowarzyszone mogą wnieść wkład w dodatkowe finansowanie programu ramowego na podstawie układów stowarzyszeniowych.

mln EUR (do 1 miejsca po przecinku)

Przed rozpoczęciem działania[Rok n-1] | Sytuacja po zakończeniu działania |

Zasoby ludzkie ogółem[25] | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 |

Dane nie obejmują personelu zatrudnionego na krótki okres, ale obejmują urzędników należących do statutowych zasobów ludzkich WCB.

26. OPIS I CELE

27. Potrzeba, która ma zostać zaspokojona w perspektywie krótko- lub długoterminowej

Zapewnienie ukierunkowanego na użytkownika, naukowego i technicznego wsparcia procesu formułowania polityk UE, poprzez wspieranie realizacji i monitorowania istniejących polityk oraz reagowanie na nowe wymagania polityczne.

28. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Wspólnoty i spójność wniosku z innymi instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia

WCB dokonało koncentracji swoich zasobów w odpowiedzi na wyzwania naukowe i techniczne wynikające z kompleksowych i wielopłaszczyznowych zagadnień związanych z polityką UE.

29. Cele, spodziewane wyniki oraz wskaźniki związane z wnioskiem w kontekście ABM (zarządzania opartego na zadaniach)

Prace będą skoncentrowane na następujących tematach polityki, jak wskazano w załączniku.

1. Temat nr 1: Dobrobyt w społeczeństwie intensywnie wykorzystującym wiedzę

2. Temat nr 2: Solidarność i odpowiedzialne zarządzanie zasobami

3. Temat nr 3: Bezpieczeństwo i wolność

4. Temat nr 4: Europa jako partner dla świata

30. Metoda realizacji (indykatywna)

Należy wskazać wybraną metodę/wybrane metody realizacji działania.

( Zarządzanie scentralizowane

( bezpośrednio przez Komisję

ٱ pośrednio przez:

ٱ agencje wykonawcze

ٱ ustanowione przez Wspólnotę organy określone w art. 185 rozporządzenia finansowego

ٱ krajowe organy sektora publicznego/organy pełniące misję służby publicznej

ٱ Zarządzanie dzielone lub zdecentralizowane

ٱ z Państwami Członkowskimi

ٱ z państwami trzecimi

ٱ Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy wyszczególnić)

Uwagi:

31. MONITORING I OCENA

32. Kontekst ogólny

WCB wspiera roczne i wieloletnie (tj. program ramowy w dziedzinie badań) cykle planowania, wykonania, monitorowania i oceny za pomocą przyjętego zestawu głównych wskaźników realizacji oraz specjalnych działań oceniających.

WCB zapewnia wsparcie naukowe i techniczne dla użytkowników (głównie wewnątrz Komisji) poprzez program prac obejmujący około stu działań. Metody, wskaźniki i kryteria mają zastosowanie do wszystkich działań i wszystkich wewnętrznych linii budżetowych WCB. Dlatego ocena obejmuje zazwyczaj cały szereg bądź nawet wszystkie linie budżetowe programu prac WCB.

33. System monitorowania

Rada Gubernatorów WCB dokonuje corocznej kontroli wykonania programu prac WCB w ramach przygotowywania uwag dotyczących rocznego sprawozdania z jego działalności, działając zgodnie z decyzją Komisji 96/282/Euratom w sprawie reorganizacji Wspólnego Centrum Badawczego[26] i zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z programów szczegółowych (obejmujących zarówno działania należące jak i nienależące do obszaru badań jądrowych). Zapewnione jest przy tym właściwe połączenie z coroczną kontrolą działań pośrednich.

34. Ocena

WCB corocznie ocenia rezultaty i wpływ swoich działań, stosując w ramach procedury wzajemnej weryfikacji metody oceny ex post . Wyniki tej oceny wpływają bezpośrednio na planowanie programu prac na kolejny rok. Wskaźniki i kryteria stosowane podczas tego okresowego przeglądu są bezpośrednio związane z rezultatami działań i głównymi wskaźnikami realizacji WCB.

Dotychczas WCB przeprowadzało co dwa lata badania dotyczące zadowolenia użytkowników. Podczas realizacji nowego programu ramowego planowane jest stopniowe wprowadzenie systemu ciągłego gromadzenia uwag użytkowników połączonego z corocznym przeglądem działań.

Zgodnie z zasadami i dobrymi praktykami Komisji dotyczącymi działań oceniających, trzy i pół roku po rozpoczęciu realizacji siedmioletniego programu ramowego w dziedzinie badań zostanie przeprowadzony przegląd śródokresowy. Ocena ta zostanie dokonana przez wysokiej rangi ekspertów zewnętrznych z wykorzystaniem usystematyzowanych informacji zgromadzonych podczas rocznych przeglądów działań, a także innych źródeł, jak np. badań dotyczących zadowolenia użytkowników.

Na koniec siedmioletniego okresu realizacji programu ramowego zostanie przeprowadzona ocena ex post .

35. Ocena ex-ante

Program prac WCB jest corocznie aktualizowany, natomiast proces badań rozwija się w dłuższym okresie. Dlatego coroczny przegląd działań stanowi w dużej mierze formę oceny ex ante .

Środki podejmowane na podstawie oceny okresowej/ ex post (wykorzystywanie doświadczeń zdobytych w przeszłości)

Oceny dokonywane w przeszłości uwidoczniły specyfikę działania WCB, która czyni koniecznym dostosowanie podstawowych wewnętrznych zasad oceny Komisji (ocena wyników, skuteczność, sprawność, skutki uboczne, trwałość itp.) do szczególnego kontekstu działań WCB. Specyfika ta polega na tym, że:

36. WCB realizuje program prac obejmujący około stu działań, które z kolei wspierają polityki Komisji;

37. Nie istnieją żadne standardowe modele analizy kosztów i korzyści, które mogłyby zostać zastosowane do funkcjonowania WCB oraz oceny jego działań;

38. Prace WCB wywierają wpływ na europejskich decydentów politycznych, a nie na ogół społeczeństwa europejskiego.

Nie wystarczy również zmierzenie osiągnięć WCB jako instytucji naukowej, co zresztą byłoby wyzwaniem samo w sobie. WCB łączy aspekty instytucji naukowej oraz charakter służby Komisji, przez co prawdziwym wyzwaniem jest zmierzenie wpływu jego działań, w pierwszej kolejności na decydentów politycznych, a następnie na formułowane przez nich polityki.

W oparciu o podstawowe doświadczenia zebrane podczas ostatniego programu ramowego, WCB w coraz większym stopniu projektuje swoje działania w taki sposób, by mogły zostać poddane rzeczowej ocenie. Ponadto, aby ocenić całość osiągnięć WCB, należy włączyć wyniki oceny wszystkich poszczególnych działań. Dlatego oceny WCB są teraz uzupełnione o szereg działań wspierających, dostarczających usystematyzowanych informacji, w celu wspierania:

- rocznych cykli planowania, wykonania i oceny oraz powiązanych z nimi procesów decyzyjnych, a także

- następujących w cyklach wieloletnich ocen śródokresowych i ocen ex post .

- W następstwie tego WCB opracowało i wprowadziło mechanizm okresowych przeglądów działań (OPD) w celu analizy poszczególnych działań w latach 2003 i 2004. Mechanizm ten służy wielorakim celom:

- ocenie działań WCB według dokładnie określonej metodologii;

- wsparciu planowania programu prac na kolejny rok;

- stworzeniu obszernej bazy danych ułatwiającej wypełnienie różnych obowiązków sprawozdawczych;

- budowie półilościowej bazy danych wspierającej przyszłe oceny WCB;

- opracowaniu wskaźników zbiorczych na bazie różnych niższych poziomów, w tym poziomu działań.

Mechanizm okresowych przeglądów działań jest stosowany corocznie; będzie on nadal rozwijany w trakcie realizacji bieżącego programu szczegółowego.

39. Warunki i częstotliwość przyszłych ocen

Okresowy przegląd działań i monitorowanie realizacji programu ramowego będą przeprowadzane corocznie. Badanie dotyczące zadowolenia użytkowników jest obecnie przeprowadzane co dwa lata. W przyszłości mogłaby stopniowo zostać wprowadzona bardziej ciągła procedura. Ocena śródokresowa zostanie przeprowadzona trzy i pół roku po rozpoczęciu realizacji siódmego programu ramowego. Ocena ex post nastąpi po jego zakończeniu.

40. ŚRODKI ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH

Należy także podjąć odpowiednie środki w celu zapobieżenia nieprawidłowościom i nadużyciom, oraz podjąć niezbędne kroki w celu odzyskania straconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia finansowego z wszelkimi przyszłymi zmianami, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich[27], rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami[28] oraz rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[29].

41. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE ZASOBÓW

42. Cele wniosku z uwzględnieniem ich kosztu finansowego

Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Inni zatrudnieni pracownicy[32] finansowani w ramach art. XX 01 04/05 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 |

OGÓŁEM[33] | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 | 1.944 |

43. Niniejsze zestawienie odzwierciedla sytuację, w której personel składa się zasadniczo z zatrudnionych na stałe pracowników WCB i - za wyjątkiem pracowników bezpośrednio przyporządkowanych projektowi badawczemu - jest kierowany jako jedna grupa obejmująca działania należące i nienależące do obszaru badań jądrowych. Personel administracyjny, techniczny i pomocniczy może tego samego dnia w tym samym miejscu pracować dla obydwu programów.

Stosunek liczby pracowników poza obszarem badań jądrowych do ogólnej liczby pracowników może zmieniać się w trakcie realizacji programu ramowego, powinien jednak zasadniczo wynosić około 70 %.

Liczba 1.944 pracowników obejmuje personel zatrudniony.

44. Opis zadań związanych z działaniem

Zadania wynikają z programu szczegółowego bezpośrednich badań naukowych nienależących do obszaru badań jądrowych.

45. Źródła zasobów ludzkich (stosunek pracy)

(W przypadku podania więcej niż jednego źródła, należy wskazać liczbę stanowisk pochodzących z każdego ze źródeł).

( Stanowiska obecnie przypisane do zarządzania programem, które zostaną utrzymane lub przekształcone.

( Stanowiska wstępnie przyznane w ramach rocznej strategii politycznej/wstępnego projektu budżetu (APS/PDB) na rok n

( Stanowiska, o które zostanie złożony wniosek w ramach następnej procedury APS/PDB

( Przesunięcia w ramach istniejącej kadry kierowniczej (przesunięcia wewnętrzne)

( Stanowiska wymagane na rok n, które nie zostały przewidziane w APS/PDB w danym roku

8.2.4. Inne wydatki administracyjne uwzględnione w kwocie referencyjnej (XX 01 05 – wydatki na administrację i zarządzanie)[34]

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

8.2.6 Inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej[35] mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) |

Rok 2007 | Rok 2008 | Rok 2009 | Rok 2010 | Rok 2011 | Rok 2012 i 2013 | RAZEM |

XX 01 02 11 01 – Podróże służbowe | 0,320 | 0,326 | 0,333 | 0,339 | 0,346 | 0,713 | 2,376 |

XX 01 02 11 02 – Spotkania i konferencje | 0,010 | 0,010 | 0,011 | 0,011 | 0,011 | 0,023 | 0,076 |

XX 01 02 11 03 – Komitety[36] | 0,478 | 0,487 | 0,497 | 0,507 | 0,517 | 1,065 | 3,550 |

XX 01 02 11 04 – Badania i konsultacje |

XX 01 02 11 05 - Systemy informatyczne |

2 Inne wydatki na zarządzanie ogółem (XX 01 02 11) |

3 Inne wydatki o charaktezrze administracyjnym (należy wskazć jakie, odnosząc się do pozycji w budżecie) |

Ogółem wydatki administracyjne inne niż wydatki na zasoby ludzkie i powiązane koszty (nieuwzględnione w kwocie referencyjnej) | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 1,801 | 6,002 |

- Kalkulacja – inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej

Dane te są oszacowane na podstawie wniosków Dyrekcji Generalnej RTD w 2006 r. powiększonych o 2 % zgodnie z przewidywaną inflacją roczną. (Fich