UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do stosowania szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania procedur poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem, które wpłynęło do Komisji w dniu 12 lutego 2021 r., Estonia wystąpiła o upoważnienie do zastosowania środka stanowiącego odstępstwo od ogólnych zasad regulujących prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w kontekście wydatków powiązanych z samochodami osobowymi, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie pismem z dnia 19 marca 2021 r. o wniosku złożonym przez Estonię. Pismem z dnia 23 marca 2021 r. Komisja zawiadomiła Estonię, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Art. 168 i 168a dyrektywy VAT stanowią, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi zakupione na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Zgodnie z wymogami art. 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych uznawane jest za odpłatne świadczenie usług, jeśli VAT od takich towarów podlegał odliczeniu. System ten pozwala na odzyskanie pierwotnie odliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów wykorzystywanych do celów prywatnych.

W przypadku samochodów osobowych system ten jest trudny do stosowania, w szczególności w związku z tym, że trudno jest rozdzielić wykorzystywanie do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Jeśli prowadzona jest dokumentacja, jej prowadzenie i kontrolowanie stanowi dodatkowe obciążenie zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla administracji.

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować środki stanowiące odstępstwo od przepisów dyrektywy VAT w celu uproszczenia procedury poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania, jeżeli środki te zostały zatwierdzone przez Radę.

Na podstawie decyzji wykonawczej Rady 2014/797/UE Estonia została upoważniona do ograniczenia do 50 % prawa do odliczenia VAT od zakupu, leasingu, wewnątrzwspólnotowego nabycia i przywozu niektórych samochodów osobowych, jak również związanych z tym wydatków, jeżeli samochody te nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Okres obowiązywania decyzji wykonawczej 2014/797/UE został przedłużony decyzją wykonawczą Rady 2017/1854/UE do dnia 31 grudnia 2020 r.

Biorąc pod uwagę, że zanim Estonia złożyła w lutym 2021 r. swój ostatni wniosek o dalsze przedłużenie zakresu czasowego decyzji wykonawczej Rady (UE) 2014/797, okres obowiązywania tej decyzji dobiegł końca, niniejszy wniosek zostanie potraktowany jako pierwotny wniosek o zastosowanie środka stanowiącego odstępstwo od ogólnych zasad regulujących prawo do odliczenia VAT naliczonego w kontekście wydatków powiązanych z samochodami osobowymi, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej.

Estonia zwróciła się z wnioskiem o możliwość ograniczenia prawa do odliczenia VAT do określonego odsetka, co z kolei zmniejszy obciążenie administracyjne przedsiębiorstw związane z koniecznością rozliczania się z podatku w przypadku wykorzystywanie pojazdu do celów prywatnych. Zaletą takiego rozwiązania jest uproszczenie systemu dla wszystkich zainteresowanych stron, a jednocześnie zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania z powodu niewłaściwego prowadzenia dokumentacji.

Estonia poinformowała Komisję, że podstawy przyznania środka są w dużej mierze takie same jak podstawy określone we wnioskach, które doprowadziły do przyjęcia decyzji wykonawczych Rady 2014/797/UE i (UE) 2017/1854.

Estonia przedstawiła dane wskazujące na to, że od momentu wdrożenia odstępstwa na podstawie decyzji wykonawczej Rady 2014/797/UE zdecydowana większość samochodów służbowych nadal jest wykorzystywana do celów prywatnych, co potwierdza, że odstępstwo jest uzasadnione.

Nowy środek powinien mieć zastosowanie do wszystkich samochodów osobowych posiadających maksymalnie osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy, o maksymalnej masie nieprzekraczającej 3 500 kilogramów, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Samochody osobowe wykorzystywane do pewnych określonych rodzajów działalności byłyby jednak traktowane zgodnie ze zwykłymi zasadami, dotyczy to: samochodów zakupionych w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu, samochodów wykorzystywanych do przewozu pasażerów (np. taksówek) i samochodów wykorzystywanych do świadczenia usług nauki jazdy.

Ograniczenie prawa do odliczenia powinno mieć zastosowanie do podatku VAT zapłaconego w związku z zakupem, leasingiem, wewnątrzwspólnotowym nabyciem i przywozem określonych samochodów osobowych oraz powiązanymi z tym wydatkami.

Według Estonii limit odliczenia powinien zostać ustalony na poziomie 50 %, ponieważ sytuacja pozostała niezmieniona w porównaniu z sytuacją w 2014 r., gdy po raz pierwszy wprowadzono szczególne środki. Na podstawie pośrednich dowodów i założeń, jakimi dysponują estońskie organy podatkowe, szacuje się wprawdzie, że poziom wykorzystania samochodów służbowych do celów prywatnych wynosi w Estonii około 60 %, jednak za najbardziej odpowiedni uznaje się limit odliczenia VAT na poziomie 50 %, ponieważ pozwoli on wykluczyć możliwość przeszacowania proporcji wykorzystania samochodów osobowych do celów prywatnych.

Mając na uwadze pozytywny wpływ środka na obciążenia administracyjne zarówno podatników, jak i organów podatkowych, proponuje się zatwierdzenie środka stanowiącego odstępstwo. Upoważnienie powinno być ograniczone w czasie do dnia 31 grudnia 2024 r. w celu umożliwienia weryfikacji konieczności i skuteczności stosowania środka stanowiącego odstępstwo oraz wskaźnika stosunku między wykorzystaniem do celów działalności gospodarczej i do innych celów będącego podstawą tego upoważnienia. Do ewentualnego wniosku o przedłużenie należy dołączyć sprawozdanie zawierające przegląd stosowanej stawki procentowej i przedłożyć je służbom Komisji do dnia 31 marca 2024 r.