Przestrzeń kosmiczna jest ważna dla Europy.

Europa – państwa członkowskie, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), Europejska Organizacja Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT) oraz Unia Europejska – osiągnęła wiele sukcesów w zakresie działalności związanej z przestrzenią kosmiczną dzięki przełomowym technologiom i misjom badawczym, takim jak misja sondy kosmicznej Rosetta Europejskiej Agencji Kosmicznej; wyjątkowym możliwościom obserwacji Ziemi i zdolnościom w zakresie meteorologii, dzięki satelitom Meteosat; oraz zajmującym przodującą w skali globalnej pozycję systemom telekomunikacji i wynoszenia na orbitę za pomocą rakiet z serii Ariane oraz Vega. Europa dysponuje obecnie drugim co do wielkości publicznym budżetem na świecie, a programy i urządzenia rozmieszczone są w różnych państwach kontynentu. W latach 2014–2020 tylko Unia Europejska zainwestuje ponad 12 mld EUR w działalność związaną z przestrzenią kosmiczną. Unia jest właścicielem światowej klasy systemów: Copernicus do obserwacji Ziemi oraz EGNOS i Galileo do celów nawigacji satelitarnej i geopozycjonowania. Dzięki 18 satelitom krążącym obecnie na orbicie i ponad 30 planowanym na kolejnych 10–15 lat UE jest największym klientem instytucjonalnym w Europie korzystającym z usług wynoszenia na orbitę.

Technologie kosmiczne, dane i usługi związane z przestrzenią kosmiczną stały się niezbędne w codziennym życiu obywateli Unii: podczas korzystania z telefonów komórkowych, systemów nawigacji samochodowej, oglądania telewizji satelitarnej lub pobierania gotówki. Satelity niezwłocznie dostarczają informacji w przypadku pojawienia się katastrof lub klęsk żywiołowych, takich jak trzęsienia ziemi, pożary lasów lub powodzie, dzięki czemu zespoły reagowania i służby ratunkowe mogą lepiej skoordynować swoje działania. Lepsze wykorzystanie gruntów przynosi korzyści rolnictwu. Dzięki technologiom satelitarnym wzrasta bezpieczeństwo infrastruktury transportowej i energetycznej i można nią skuteczniej zarządzać. Globalne wyzwania wynikające ze wzrostu liczby ludności, zwiększonego zapotrzebowania na zasoby oraz zmiany klimatu wymagają informacji o naszej planecie, które dzięki rozwiązaniom kosmicznym można łatwiej uzyskać.

Technologie kosmiczne, dane pozyskane w przestrzeni kosmicznej i usługi związane z przestrzenią kosmiczną mogą wesprzeć działania w wielu obszarach polityki unijnej oraz w ramach kluczowych priorytetów politycznych, obejmujących konkurencyjność naszej gospodarki, kwestie migracji, zmianę klimatu, jednolity rynek cyfrowy oraz zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi. Działalność w przestrzeni kosmicznej ma dla Europy również znaczenie strategiczne. Przyczynia się do wzmocnienia roli Europy jako silniejszego partnera na arenie międzynarodowej oraz stanowi atut z punktu widzenia jej bezpieczeństwa i obrony. Polityka kosmiczna może przyczynić się do zwiększenia liczby miejsc pracy, stymulowania wzrostu gospodarczego i inwestycji w Europie. Inwestowanie w działalność kosmiczną pozwala pokonywać granice nauki i badań. Europa posiada światowej klasy sektor kosmiczny z silnym przemysłem produkcji satelitów, którego udział w otwartych rynkach światowych wynosi około 33 %, a także dynamiczny sektor usług pochodnych, w którym prowadzi działalność duża liczba MŚP. W sektorze europejskiej gospodarki kosmicznej obejmującym produkcję i usługi zatrudnienie znajduje ponad 230 000 wysoko wykwalifikowanych specjalistów, a jego wartość w 2014 r. szacowano na kwotę 46–54 mld EUR, co stanowiło 21 % wartości światowego sektora kosmicznego.

Ogólne międzynarodowe ramy działalności związanej z przestrzenią kosmiczną ulegają szybkim zmianom: rośnie konkurencja; pojawienie się nowych podmiotów stwarza w tym obszarze wyzwania i budzi nowe ambicje; działalność związana z przestrzenią kosmiczną nabiera coraz bardziej komercyjnego charakteru i coraz większy udział ma w niej sektor prywatny; wielkie przełomy technologiczne prowadzą do daleko idących zmian w tradycyjnych modelach działalności przemysłowej i biznesowej w tym sektorze, powodując obniżanie kosztów dostępu do przestrzeni kosmicznej i jej wykorzystania. Połączenie danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej z technologiami cyfrowymi i innymi źródłami danych stwarza wszystkim państwom członkowskim wiele możliwości rynkowych.

Europa musi współpracować, by umacniać swoją pozycję lidera przestrzeni kosmicznej, zwiększyć udział w światowych rynkach kosmicznych i czerpać korzyści z przestrzeni kosmicznej oraz wykorzystywać możliwości przez nią oferowane. Zgodnie z art. 189 Traktatu (TFUE) Komisja proponuje zatem nową Strategię kosmiczną dla Europy, w której skoncentrowano się na czterech strategicznych celach.

1.Maksymalizacja korzyści z działalności związanej z przestrzenią kosmiczną dla społeczeństwa i gospodarki UE

Potencjał danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej ani większe możliwości, jakie niosą ze sobą rozwiązania kosmiczne, nie zostały jeszcze w pełni wykorzystane. Sektor kosmiczny musi zostać lepiej powiązany z innymi dziedzinami polityki i obszarami gospodarczymi na poziomie UE i we wszystkich państwach członkowskich. Należy lepiej wykorzystać potencjał unijnych programów kosmicznych: Copernicus, EGNOS i Galileo. Celem Komisji jest optymalizacja korzyści, jakie przestrzeń kosmiczna przynosi społeczeństwu i szeroko pojętej gospodarce UE. Osiągnięcie tego celu oznacza zwiększenie popytu wśród publicznych i prywatnych użytkowników, ułatwienie dostępu do danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej i ich wykorzystywania, stymulowanie rozwoju i wykorzystywania innowacyjnych zastosowań pochodnych. Oznacza to również zapewnianie ciągłości programów kosmicznych UE oraz ich rozwoju ukierunkowanego na użytkownika.

1.1.Zachęcenie do korzystania z usług związanych z przestrzenią kosmiczną i wykorzystywania danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej

Dane pozyskane z systemów kosmicznych i świadczone na ich podstawie usługi, w tym obrazowanie satelitarne, informacje z zakresu geopozycjonowania i łączność satelitarna, już wnoszą wkład do działań w wielu obszarach polityki oraz sektorach gospodarki: od ochrony środowiska przez bezpieczeństwo transportu, rolnictwo precyzyjne, kontrolę stanu stad ryb, monitorowanie szlaków żeglugowych i wykrywanie wycieków ropy naftowej, po planowanie przestrzenne na poziomie miejskim i regionalnym. Potencjalny zakres zastosowań jest ogromny i nie został jeszcze w pełni rozpoznany. Komisja będzie zatem zachęcała do korzystania z usług związanych z przestrzenią kosmiczną i wykorzystywania danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej oraz kosmicznych zastosowań w dziedzinach polityki UE, ilekroć będą one zapewniały skuteczne rozwiązania Będzie dbać o to, aby unijne przepisy zapewniały pełne wsparcie ich wykorzystywania i przeprowadzać regularną ocenę, by wskazać przeszkody i określić nowe możliwości, w tym uproszczenia administracyjne

Komisja podejmie konkretne środki, w tym środki regulacyjne, jeżeli będą one uzasadnione i korzystne, by wprowadzić system Galileo na konkretne rynki lub obszary, takie jak telefonia komórkowa, europejska infrastruktura krytyczna i lotnictwo Zapewni, by wszystkie nowe chipsety i odbiorniki wprowadzone na rynek europejski były zgodne z systemami Galileo i EGNOS. Aby zapewnić wsparcie na rzecz starań podejmowanych przez przemysł, Komisja wprowadzi dobrowolne etykietowanie i system certyfikacji.

W dłuższej perspektywie Komisja będzie zachęcać do przyjmowania rozwiązań kosmicznych za pośrednictwem środków normalizacyjnych i planów działania oraz poprzez włączanie wykorzystania przestrzeni kosmicznej do przyszłych strategii dotyczących np. samochodów bezzałogowych i samochodów podłączonych do internetu, kolei, lotnictwa oraz bezzałogowych statków powietrznych (dronów). Komisja opublikuje europejski plan radionawigacji, by ułatwić wprowadzenie zastosowań globalnego systemu nawigacji satelitarnej w politykach sektorowych.

Wysiłek ten należy wspierać na poziomie krajowym i regionalnym za pośrednictwem środków wspomagających. Wspólnie z GSA i z innymi podmiotami Komisja zorganizuje kampanie mające na celu podnoszenie poziomu świadomości, utworzy sieci wspomagające (np. Copernicus Relays i Copernicus Academy) oraz zapewni wsparcie techniczne w zakresie stosowania innowacyjnych i transgranicznych zamówień publicznych na rozwiązania kosmiczne.

Program Copernicus stanowi jedno z najważniejszych źródeł danych pochodzących z obserwacji Ziemi. Obecnie bariery techniczne uniemożliwiają jednak użytkownikom pełne wykorzystywanie danych i informacji dostarczanych w ramach programu Copernicus. W związku z tym Komisja usprawni dostęp do danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej oraz ich wykorzystywanie, umożliwiając ich wzajemną wymianę z innymi źródłami danych przy zachowaniu pełnej komplementarności z Europejską inicjatywą dotyczącą przetwarzania w chmurze. W szczególności Komisja będzie promować upowszechnianie danych dotyczących obserwacji Ziemi wygenerowanych w ramach programu Copernicus. Komisja uruchomi szereg usług w postaci prorozwojowych platform oferujących dostęp do dodatkowych zbiorów danych i możliwości przetwarzania online, w których przemysł europejski będzie odgrywał przewodnią rolę. Środki te otworzą nowe możliwości rynkowe dla przemysłu europejskiego, w tym MŚP i przedsiębiorstw typu start-up, oraz umożliwią sieciom badawczym, organom publicznym i przedsiębiorstwom opracowywanie rozwiązań kosmicznych i czerpanie z nich korzyści. Ponieważ dane pozyskane w przestrzeni kosmicznej często należy wykorzystywać wspólnie z danymi, których nie pozyskano w przestrzeni kosmicznej, by w pełni wykorzystać ich potencjał na rzecz użytkowników końcowych, Komisja zwróci szczególną uwagę na interoperacyjność zbiorów danych w oparciu o dyrektywę (INSPIRE) i europejskie ramy interoperacyjności

Silniejsze powiązania z komercyjnym sektorem usług pochodnych mają zasadnicze znaczenie dla opracowywania zastosowań dostosowanych do potrzeb, docierania do nowych użytkowników i łączenia sektora kosmicznego z innymi sektorami. Komisja wprowadzi zatem stosowne ramowe warunki, by wspierać te powiązania. Komisja wyznaczy wyraźne granice między bezpłatnymi podstawowymi usługami informacyjnymi w ramach programu Copernicus a komercyjnymi zastosowaniami pochodnymi. Wprowadzi również „test przemysłowy”, by sprawdzić zdolność dostawców usług pochodnych do świadczenia rzetelnych i przystępnych usług.

Łączność kosmiczna i satelitarna może również przyczynić się do poprawy łączności w społeczeństwie cyfrowym i gospodarce cyfrowej Europy. Satelity mogą dostarczać opłacalne rozwiązania, w szczególności pod względem łączenia zasobów i ludzi na obszarach oddalonych i morskich lub w ramach przyszłych sieci 5G, w przypadku których wiele zastosowań i usług wykorzystujących dane pozyskane w przestrzeni kosmicznej również będzie wymagało nieprzerwanej łączności. Komisja będzie współpracowała z państwami członkowskimi, by propagować długoterminowe ramy współpracy, które wspierają współdziałanie technologii satelitarnych i naziemnych oraz sprzyjają zbliżeniu odpowiednich środowisk biznesowych.

Główne działania: Komisja: -będzie wspierać wprowadzanie rozwiązań związanych z programami Copernicus, EGNOS i Galileo do dziedzin unijnej polityki, gdy będzie to uzasadnione i korzystne, w tym perspektywie krótkookresowej, za pośrednictwem środków mających na celu wprowadzenie wykorzystania systemu Galileo na potrzeby telefonii komórkowej i do infrastruktury krytycznej z wykorzystaniem synchronizacji czasowej; -będzie ułatwiać korzystanie z danych i informacji uzyskanych w ramach programu Copernicus poprzez wzmocnienie upowszechniania danych i uruchomienie platformy usług, promujących interfejsy z danymi innymi niż pozyskane w przestrzeni kosmicznej oraz z usługami niebędącymi usługami kosmicznymi; -będzie stymulować rozwój zastosowań kosmicznych z większym udziałem nowych podmiotów z różnych dziedzin; -wraz z państwami członkowskimi i przemysłem będzie propagować skuteczne i odpowiadające na zapotrzebowanie wykorzystanie łączności satelitarnej, aby rozwinąć wszechobecną łączność we wszystkich państwach członkowskich.

1.2.Rozwijanie unijnych programów kosmicznych i zaspokajanie potrzeb nowych użytkowników

Sektor prywatny będzie wykorzystywał rozwiązania kosmiczne oraz w nie inwestował wyłącznie wówczas, gdy użytkownicy i przedsiębiorstwa będą mieć pewność, że usługi i dane dostarczane w ramach programu Copernicus, EGNOS i Galileo będą nadal dostarczane w przyszłości. W związku z tym Komisja potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz stabilności programów kosmicznych UE i wzmacnianie przewagi konkurencyjnej systemów dzięki takim ich funkcjom jak uwierzytelnianie i wysoka dokładność systemu Galileo. W zmieniającym się środowisku i na szybko rozwijającym się rynku systemy te muszą wciąż się rozwijać, by zapewnić świadczenie nowoczesnych usług z większą skutecznością i sprawnością.