ODPOWIEDZI KOMISJI NA SPRAWOZDANIE SPECJALNE EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO „STOSOWANIE ZASADY JEDNOLITEJ KONTROLI ORAZ POLEGANIE PRZEZ KOMISJĘ NA PRACACH KRAJOWYCH INSTYTUCJI AUDYTOWYCH W OBSZARZE SPÓJNOŚCI” /* COM/2013/0939 final */





ODPOWIEDZI KOMISJI NA SPRAWOZDANIE SPECJALNE EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO „STOSOWANIE ZASADY JEDNOLITEJ KONTROLI ORAZ POLEGANIE PRZEZ KOMISJĘ NA PRACACH KRAJOWYCH INSTYTUCJI AUDYTOWYCH W OBSZARZE SPÓJNOŚCI” Streszczenie II. Komisja podziela opinię Trybunału i również uważa, że w okresie programowania 2007–2013 ustanowiono lepszy system kontroli wydatków w obszarze spójności. Dzięki udoskonaleniu ram prawnych wprowadzono instytucję audytową odpowiedzialną za weryfikację legalności i prawidłowości wydatków w drodze audytów systemu i kontroli reprezentatywnych próbek operacji oraz za coroczne przedstawianie Komisji swoich ustaleń w postaci opinii audytowej i sprawozdania z audytu. III. Komisja podkreśla, że dzięki ramom prawnym na okres 2007–2013 osiągnięty przez nią poziom pewności uległ znacznemu podwyższeniu, w szczególności w związku z umożliwieniem dorocznej oceny wiarygodności dla każdego programu operacyjnego od początku realizacji. Dlatego też koszt mechanizmów kontroli należy oceniać z perspektywy racjonalności takich kosztów. Komisja zauważa, że koszty kwalifikowalne w ramach pomocy technicznej będącej w dyspozycji państw członkowskich (art. 46 rozporządzenia 1083/2006) obejmują koszty audytów i kontroli, a także zarządzania, monitorowania i oceny. Środki pieniężne dostępne z tytułu pomocy technicznej wynoszą zwykle do 4 % środków dla każdego programu. IV. Komisja z zadowoleniem przyjmuje uznanie wyrażone dla jej pracy i znacznych wysiłków podejmowanych, w ścisłej współpracy z instytucjami audytowymi, w celu zapewnienia większej spójności ich podejść i metod roboczych poprzez wytyczne, ukierunkowane szkolenia i ponowne przeprowadzanie prac kontrolnych, które przyczyniają się do rozwoju potencjału. V. Pewność Komisji jest oparta na ocenie kluczowych elementów systemów zarządzania i kontroli, dokonanej na podstawie wszystkich dostępnych wyników audytów. Komisja stosuje proces solidnej i gruntownej analizy poziomów błędu zgłaszanych przez państwa członkowskie. Chociaż nie może zatwierdzać ani przeliczać poziomów błędu, Komisja szacuje poziom ryzyka stosując w procesie poświadczania wiarygodności ryczałtowe poziomy błędu (5-10-25-100 %) zamiast zgłaszanych niewiarygodnych poziomów błędu. Zastosowanie dodatkowych narzędzi, takich jak łączne ryzyko rezydualne, pozwoliło służbom Komisji na uwzględnienie dodatkowych zastrzeżeń w rocznych sprawozdaniach z działalności w porównaniu z latami poprzednimi. Komisja zawsze stawia sobie za cel zapewnienie, aby sprawozdania przedkładane organowi udzielającemu absolutorium przedstawiały rzetelny i wiarygodny obraz szacowanego ryzyka wpływającego na budżet UE dla każdego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem również wieloletnich możliwości naprawczych. Służby Komisji w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności przedstawiają wszystkie dostępne informacje z zachowaniem pełnej przejrzystości. VI. Komisja może przyznać programowi status uprawniający do stosowania art. 73 tylko wówczas, gdy uzyskał on pozytywną ocenę w odniesieniu do wszystkich elementów systemu zarządzania i kontroli. Ocena prac instytucji audytowej wiąże się z koniecznością przeprowadzenia wystarczających ponownych prac kontrolnych na miejscu, zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli. Komisja uważa, że stosuje dotychczas ostrożne i solidne podejście do przyznawania poszczególnym programom statusu jednolitej kontroli. VII. Akapit pierwszy: Komisja stosuje proces gruntownej weryfikacji, obejmujący misje informacyjne na miejscu i mający zagwarantować poprawność i wiarygodność poziomów błędu zgłaszanych przez krajowe instytucje audytowe. Ewentualnie w przypadkach, gdy uważa poziomy błędu za niewiarygodne, stosuje poziomy ryczałtowe. Uzupełnieniem tego procesu są kompleksowe kontrolne postępowania wyjaśniające Komisji prowadzone od 2009 r.: 269 wizyt kontrolnych umożliwiło przegląd prac instytucji audytowych, w tym ponowne wykonanie prac kontrolnych obejmujących ponad 90 % przydzielonych środków. Komisja przeprowadza również kontrole zorientowane na ryzyko w celu weryfikacji poprawności zgłaszanych korekt finansowych. Akapit drugi: Komisja uważa, że status jednolitej kontroli przyznawano na podstawie solidnych, spójnych i przejrzystych kryteriów. Ponadto uważa, że do końca 2013 r. zostaną spełnione wszystkie wymogi dotyczące wspomnianych programów. Komisja będzie nadal stosować solidne podejście, dodatkowo doprecyzowane poprzez wdrożenie jej planu działania w zakresie stosowania art. 73, zaktualizowanego we wrześniu 2013 r. Akapit trzeci: Komisja uważa, że to zalecenie zostało wdrożone poprzez zaktualizowany plan działania i kontrolne postępowanie wyjaśniające w zakresie monitorowania do celów art. 73, przyjęte we wrześniu 2013 r. Po podjęciu pierwszej partii decyzji o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73 w pierwszej połowie 2012 r. i na podstawie wizyt pilotażowych, służby Komisji opracowały metodykę kontroli w celu przeprowadzenia wizyt monitorujących, obejmujących ponowne wykonanie prac kontrolnych i przegląd dokumentów roboczych, zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej. Akapit czwarty: Komisja wprowadziła w swoim wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2014–2020 zaakceptowaną następnie przez prawodawcę możliwość dokonywania korekt finansowych netto w przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości po przedłożeniu rocznego sprawozdania finansowego, poprzednio niewykrytych lub niezgłoszonych przez instytucję audytową. Komisja zamierza zaproponować w prawie wtórnym możliwość zwiększenia wysokości korekt ryczałtowych w przypadku powtarzających się naruszeń związanych z tymi samymi uchybieniami, jeśli państwo członkowskie nie podjęło właściwych środków naprawczych w stosunku do części systemu, w której wystąpiło uchybienie i która poprzednio podlegała korekcie. Akapit piąty: Komisja podejmuje środki w celu zapewnienia udoskonalonego prawa wtórnego oraz terminowych i kompletnych wytycznych w stabilnych ramach metodycznych dotyczących prac instytucji audytowych, w oparciu o doświadczenia zgromadzone w okresie programowania 2007–2013. Komisja dodatkowo doprecyzuje niektóre aspekty istniejących wytycznych w drodze pisemnego objaśnienia udostępnionego przed końcem 2013 r. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym okresu programowania 2014–20, Komisja ma prawo przyjmować, w drodze aktów wykonawczych i delegowanych, wiążące modele lub wymogi w zakresie prac kontrolnych prowadzonych przez instytucje audytowe, oparte na doświadczeniach i dobrych praktykach z okresu programowania 2007–2013. Akapit szósty: Komisja uważa, że to zalecenie zostało już wdrożone w ocenie skutków z 2011 r. (zob. przypis 71). Ponadto Komisja zauważa, że w ramach zarządzania dzielonego i z uwzględnieniem zasady pomocniczości decyzję o przypisaniu pomocy technicznej do różnych kategorii kosztów podejmują państwa członkowskie. Co więcej, w rozporządzeniu na lata 2014–2020 Komisja wzmacnia nacisk na oszczędność kosztową w obszarze spójności. W rezultacie nowo ustanowione mechanizmy w zakresie wykorzystania środków, w tym związane z kontrolą, „(…)przestrzegają zasady proporcjonalności, biorąc pod uwagę poziom przyznanego wsparcia, oraz uwzględniają ogólny cel zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla podmiotów zajmujących się zarządzaniem programami i ich kontrolą”. Wstęp 7. W 2012 r. DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (zwana dalej „DG ds. Zatrudnienia”) otrzymały od instytucji audytowych, odpowiednio, 680 i 522 sprawozdania z audytu systemów. Komisja analizuje ustalenia zawarte we wszystkich sprawozdaniach z audytu i w razie potrzeby wykorzystuje je w swojej roli nadzorczej do wszczynania w trakcie roku procedur wstrzymania płatności/poprzedzających zawieszenie oraz w procesie uzyskiwania pewności. 9. Aby móc polegać na wynikach audytu i poziomach błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe, zachowując zgodność z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia przeprowadziły dotychczas kompleksowy przegląd prac wykonanych przez instytucje audytowe oraz ponownie wykonały ich prace w ramach głównego postępowania wyjaśniającego, jakie prowadziły i prowadzą wspomniane dwie dyrekcje generalne. W przypadku wykrycia uchybień w pracach instytucji audytowych, zależnie od skali wymaganych usprawnień wprowadza się w życie kompleksowe plany działania, którym w razie potrzeby towarzyszą procedury wstrzymania/zawieszenia płatności, mające na celu eliminację takich uchybień i zapewnienie zgodności prac kontrolnych ze standardami. Ponowne wykonanie pracy instytucji audytowych umożliwiło również kompleksowy rozwój potencjału poprzez wymianę list kontrolnych audytu, podnoszenie świadomości w odniesieniu do obszarów zagrożeń oraz identyfikację obszarów i rozwiązań w zakresie doskonalenia prac kontrolnych na poziomie krajowym. Metodykę procesu uzyskiwania pewności i zgłaszania zastrzeżeń opisano w załączniku 4 do rocznych sprawozdań z działalności DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia. Ramka 2 – Wykorzystanie poziomów błędu zgłaszanych przez krajowe instytucje audytowe w procesie uzyskiwania pewności przez Komisję Analizę poziomów błędu zgłaszanych do końca roku przez instytucje audytowe należy przeprowadzać dla wszystkich 434 programów EFRR/FS i EFS w terminie umożliwiającym wykorzystanie ich w rocznych sprawozdaniu z działalności, którego pierwsza wersja musi być gotowa do końca lutego (i skorygowana przed datą podpisania przypadającą na 31 marca). Komisja podkreśla, że celem jest wskazanie szacowanych poziomów błędu w statystycznie uzasadnionym zakresie lub też, w przypadku przewidzianej w rozporządzeniu próby niestatystycznej, użytecznych wskaźników umożliwiających oszacowanie ryzyka dla płatności w ramach programów w roku poddawanym ocenie. Komisja stosuje poziomy ryczałtowe w przypadkach, gdy uważa zgłaszane poziomy błędu za niewiarygodne. W rocznych sprawozdaniach z działalności Komisja wskazuje średnie ryzyko dla wszystkich programów każdego państwa członkowskiego, na podstawie zatwierdzonych poziomów błędu, w celu określenia wysokości kwot objętych płatnościami okresowymi wykonanymi w ocenianym roku i zagrożonych. Ze względu na opóźnienie przewidziane w rozporządzeniu w celu zapewnienia instytucjom audytowym czasu na przeprowadzenie kontroli, takie oszacowanie ryzyka związanego z płatnościami wykonanymi w roku N opiera się na zatwierdzonym poziomie błędu zgłoszonym dla wydatków zadeklarowanych w roku N-1, stanowiącym najlepsze oszacowanie dostępne w chwili podpisania rocznego sprawozdania z działalności. Od 2012 r. w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia również przedstawiają łączne (wieloletnie) ryzyko rezydualne dla poszczególnych państw członkowskich, z uwzględnieniem wszystkich korekt zgłoszonych przez państwa członkowskie jako odliczone od wszystkich wniosków o płatności do końca roku N. 10. Zgodnie z metodyką stosowaną przez Komisję w procesie uzyskiwania pewności, do programu o zatwierdzonym poziomie błędu powyżej 5 % zastrzeżenie zgłoszono by już na etapie 1, chyba że przed podpisaniem rocznego sprawozdania z działalności wdrożono by niezbędną korektę finansową i plan działania (zob. również pkt 40). 11. Komisja zgadza się, że procesy ustalania ogólnego poziomu błędu przez Trybunał i oceniania przez Komisję ryzyka dla płatności w danym roku różnią się z powodów wskazanych przez Trybunał i ze względu na charakter różnych ról instytucjonalnych. Cel tych procesów jest jednakże zasadniczo ten sam, tzn. jest nim ocena ryzyka dla budżetu UE w danym roku. W swojej ocenie Komisja bierze pod uwagę wszystkie te różnice, w szczególności wynikające z tego, że kwantyfikacja błędów w zamówieniach publicznych następuje w różnym czasie. Znajduje to potwierdzenie w fakcie, że, jak wykazano przez trzy ostatnie lata z rzędu w przypadku DG ds. Zatrudnienia i przez dwa lata z rzędu w przypadku dla DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, wynik tej oceny jest zgodny z poziomami błędu obliczonymi przez Trybunał. W ocenie Komisja uwzględnia również wieloletni charakter polityki spójności i możliwości naprawcze każdego programu poprzez obliczenie łącznego ryzyka rezydualnego. Niektóre z różnic wskazanych przez Trybunał zostaną wyeliminowane w ramach prawnych na okres programowania 2014–2020, w jeszcze większym stopniu umożliwiających pełne stosowanie zasady jednolitej kontroli. 12. Komisja z zadowoleniem przyjęła zasady określone w opinii Trybunału 2/2004, które odegrały istotną rolę w przygotowaniu rozporządzeń na lata 2007–2013 dotyczących ustanowienia systemów zarządzania i kontroli. 15. Komisja z zadowoleniem przyjmuje wniosek Trybunału. Zasadniczo Komisja zaprojektowała swój system zgodnie z zasadami jednolitej kontroli określonymi przez Trybunał (zob. także pkt 80). Dla Komisji główna korzyść ze stosowania art. 73 wiąże się z możliwością skupienia ograniczonych zasobów kontrolnych na programach i instytucjach podwyższonego ryzyka zamiast ograniczania ogólnego zakresu swoich prac kontrolnych. Ponadto jednolite kontrolowanie nadal wymaga monitorowania prac instytucji audytowej, a zatem pozostaje kwestią o znaczeniu podstawowym. 16. Warunki przyznania statusu uprawniającego do stosowania art. 73 odnoszą się zarówno do wiarygodności wyników prac instytucji audytowej, jak i do właściwego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli. Komisja musi zatem wykonać wiele szczegółowej pracy kontrolnej zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji zanim będzie mogła przyznać status uprawniający do stosowania art. 73. To także wyjaśnia, dlaczego wspomniany status może być przyznany dopiero po kilku latach realizacji programu. Oznacza to również, że jeśli system zarządzania i kontroli programu, niezależnie od instytucji audytowej, nie jest nadal wystarczająco solidny, programowi nie można przyznać statusu uprawniającego do stosowania art. 73, nawet jeśli przeprowadzone przez Komisję prace kontrolne przekonały ją o właściwym funkcjonowaniu instytucji audytowej. Zbiorcza odpowiedź na pkt 17, 18 i 19 Każda decyzja o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73 dotyczy określonego programu, za który odpowiada właściwa dyrekcja generalna Komisji. Warunki przyznania programowi statusu uprawniającego do stosowania art. 73 określono w „planie działania w zakresie stosowania art. 73”, omówionym z instytucjami audytowymi w 2009 i 2010 r. oraz sfinalizowanym dnia 13 października 2010 r. Wszystkie instytucje audytowe zostały zatem w pełni poinformowane o kryteriach i korzyściach z przyznania określonemu programowi statusu uprawniającego do stosowania art. 73. Wstępny program działania formalnie zaktualizowano we wrześniu 2013 r., po podjęciu na początku 2012 r. pierwszych decyzji o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73. Aktualizacja ta dotyczy doprecyzowania warunków przyznania wspomnianego statusu, a także środków naprawczych, które należy podjąć, jeśli (tymczasowo) przestaje być spełniany jeden z warunków lub większa ich liczba. Ponadto wspólnie zaplanowano specjalne kontrolne postępowanie wyjaśniające służące określeniu metodyki oraz etapów monitorowania stosowania art. 73, obecnie realizowane przez wszystkie odpowiednie służby Komisji na podstawie obowiązującego je porozumienia między służbami. Zgodnie ze zaktualizowanym planem działania w ramach wspomnianego kontrolnego postępowania wyjaśniającego Komisja podejmie decyzję o wznowieniu kontroli na miejscu w przypadku, gdy przestanie być uzasadnione poleganie na pracy instytucji audytowych. Może do tego dojść w przypadku, gdyby nie zgłoszono istotnych uchybień i nie uwzględniono ich w opinii z audytu za dany rok, a instytucja audytowa nie zastosowała się należycie do wniosku Komisji o wdrożenie planu działania/środków naprawczych. UWAGI 27. Jak stwierdzono w streszczeniu rocznego sprawozdania z działalności DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej za 2012 r., spadek liczby zastrzeżeń wynika głównie z działań naprawczych podejmowanych w państwach członkowskich oraz z wprowadzenia przez Komisję korekt finansowych (zob. roczne sprawozdanie z działalności DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej za 2012 r., s. 46–49). Ścisła polityka stosowana przez DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej w zakresie ostrzeżeń, wstrzymywania i zawieszania płatności oraz korekt finansowych skutecznie zachęciła odpowiednie państwa członkowskie do usprawnienia słabych systemów zarządzania i kontroli. 29. Komisja uzyskuje pewność w oparciu o dogłębny proces obejmujący różne etapy, uwzględniając wyniki wielu kontroli na poziomie krajowym i unijnym oraz informacje wykraczające poza same dwa wskaźniki wskazane przez Trybunał. Skutki tego procesu i analizy opisano szczegółowo we właściwych rocznych sprawozdaniach z działalności za rok 2012 DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia (zob. s. 35 i załącznik 9 oraz s. 37 i załącznik 8 do rocznych sprawozdań z działalności, odpowiednio, DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oraz DG ds. Zatrudnienia). Zbiorcza odpowiedź na pkt 30 i ramkę 4 Komisja bierze pod uwagę fundamentalną rolę instytucji audytowych oraz wagę zapewnienia poprawności i wiarygodności informacji przedstawianych w rocznych sprawozdaniach audytowych. W związku z tym Komisja przeprowadziła kompleksowe prace kontrolne obejmujące 269 wizyt kontrolnych w okresie kilku lat, mających na celu ocenę skuteczności instytucji audytowych, których działania dotyczą odpowiednio 96 % i 99 % środków przydzielonych EFRR/FS i EFS. W latach 2009–2013 w wyniku przeprowadzonych przez Komisję ponownych prac kontrolnych w odniesieniu do instytucji audytowych: – DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej stwierdziła, że spośród 47 zbadanych instytucji audytowych na tym etapie wiarygodnych było 38. – DG ds. Zatrudnienia stwierdziła, że spośród 84 instytucji audytowych wiarygodnych było 78. Komisja uzyskała, swoim zdaniem, wystarczającą pewność, że instytucje audytowe zajmujące się około 90 % przydzielonych środków przestrzegają art. 62 rozporządzenia (WE) i zapewniają wiarygodną podstawę dla pewności Komisji oraz dla stosowania modelu jednolitej kontroli. Wyniki te znajdują uzupełnienie w badaniach instytucji audytowych prowadzonych przez Trybunał w ciągu ostatnich trzech lat. W szczególności w przypadkach, gdy Komisja ma wątpliwości dotyczące poprawności i wiarygodności poziomów błędu zgłaszanych przez krajowe instytucje audytowe, w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności wykazuje zgłoszone poziomy błędu w przeliczeniu, jeśli dostępne są wystarczające informacje, lub zastępuje je poziomami ryczałtowymi, jeśli uważa je za niewiarygodne. Akapit pierwszy: W dwóch przypadkach Komisja odnotowała pewne uchybienia w podejściu do doboru próby, uważa jednak, że nie miały one istotnego wpływu. W trzech przypadkach Komisja stwierdziła uchybienia podobne do zgłoszonych przez Trybunał i podjęła odpowiednie działania. W odniesieniu do jednego z przypadków zgłoszonego w 2013 r. przez Trybunał trwają działania następcze. Akapit drugi: W sześciu przypadkach Komisja uważa, że instytucje audytowe są skuteczne w zakresie kontroli operacji. W pozostałych sześciu przypadkach Komisja podjęła działania w odniesieniu do uchybień wykrytych przez Trybunał. Akapit trzeci: W dwóch przypadkach Komisja zgadza się, że wystąpiły pewne uchybienia w procedurach instytucji audytowej i zapewniła w związku z tym podjęcie odpowiednich działań następczych. Niemniej jednak dokonana przez Komisję ocena zgłoszonych poziomów błędu i rocznych sprawozdań audytowych doprowadziła do właściwych wniosków, z uwzględnieniem także dodatkowych prac kontrolnych przeprowadzanych w razie potrzeby przez instytucję audytową na wniosek Komisji. W pozostałych trzech przypadkach Komisja stwierdziła niedociągnięcia podobne do zgłoszonych przez Trybunał i podjęła właściwe działania, w tym wstrzymanie płatności do czasu realizacji działań naprawczych przez daną instytucję audytową. W wyniku działań podjętych w celu naprawienia stwierdzonych uchybień Komisja ma na dziś wystarczającą pewność, że wszystkie zbadane przez Trybunał instytucje audytowe EFRR/FS i EFS z wyjątkiem jednej są skuteczne. W odniesieniu do instytucji audytowej uznanej przez Komisję i Trybunał za nieskuteczną prowadzone są nadal działania naprawcze dotyczące niektórych programów EFRR/FS i EFS. W przypadku pięciu instytucji audytowych, które zgłosiły niedoszacowane poziomy błędu dla programów EFRR/FS w 2010, 2011 lub 2012 r. sytuacja jest następująca: – w jednym przypadku zgłoszenie niedoszacowanego poziomu błędu nie miało wpływu na ocenę Komisji, ponieważ instytucja audytowa wydała opinię z zastrzeżeniem, które przedstawiono w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2010 r., – w kolejnym przypadku łączne ryzyko rezydualne wynosiło mniej niż 2 %, – w trzech przypadkach Komisja uznała zgłoszone poziomy błędu za niewiarygodne i zastosowała poziomy ryczałtowe do celów procesu uzyskania pewności; przedstawiła zastrzeżenia w odpowiednich rocznych sprawozdaniach z działalności i wstrzymała płatności dla danych programów. Ponadto Komisja czynnie pracuje z tymi instytucjami audytowymi w celu poprawy wiarygodności zgłaszanych przez nie poziomów błędu. 31. Komisja wstrzymuje płatności bezzwłocznie po uzyskaniu dowodów wskazujących na występowanie problemów, w tym w funkcjonowaniu instytucji audytowej. Ponadto uzasadnione dowody uchybień w funkcjonowaniu instytucji audytowej uzyskane w następstwie kontroli przeprowadzonej przez Komisję zawsze skutkują wszczęciem procedury zawieszenia do czasu wdrożenia niezbędnych środków naprawczych przez państwo członkowskie. Środki naprawcze zostały dodatkowo wzmocnione w projekcie rozporządzeń na okres programowania 2014–2020, w których przewiduje się korekty finansowe netto w przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości po przedłożeniu rocznego sprawozdania finansowego, poprzednio niewykrytych lub niezgłoszonych przez instytucję audytową. Zbiorcza odpowiedź na pkt 32 i 33: Komisja opracowała solidną metodykę w celu weryfikacji i zatwierdzania poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe. Wnioski Komisji z przeglądu dokumentacji dotyczące poprawności i wiarygodności poziomów błędu zgłaszanych w rocznych sprawozdaniach audytowych opierają się także na pewności uzyskanej z kompleksowego kontrolnego postępowania wyjaśniającego obejmującego przegląd prac instytucji audytowych (zob. odpowiedzi na pkt 9). Poprzez wspomniany proces przeglądu dokumentacji Komisja wyjaśnia wszelkie wątpliwości, jakie mogą powstawać w odniesieniu do poprawności lub wiarygodności zgłaszanych poziomów błędu. W razie potrzeby uzyskuje szczegółowe wyniki audytu potwierdzające obliczenie poziomu błędu na piśmie lub w trakcie misji informacyjnej na miejscu. W 2013 r. służby Komisji przeprowadziły 12 misji informacyjnych na miejscu, dotyczących 64 programów EFRR/FS w 11 państwach członkowskich oraz 15 misji dotyczących 23 programów EFS w 10 państwach członkowskich. Na podstawie wszystkich zgromadzonych informacji Komisja skorygowała zgłoszone poziomy błędu dla 21 % programów EFRR/FS i 15 % programów EFS; w 11 % przypadków uznała zgłoszone dla wszystkich programów poziomy błędu za niewiarygodne i w związku z tym zastąpiła je poziomami ryczałtowymi. Ponadto w odniesieniu do dwóch programów operacyjnych EFS spośród 51 Komisja pragnie podkreślić, że Trybunał, w pkt 6.34 swojego sprawozdania rocznego za 2012 r. stwierdza, że uchybienia w zakresie poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe „nie podważają jednak liczby ani wpływu zastrzeżeń sformułowanych przez DG EMPL w 2012 r.”. W odniesieniu do kolejnych 44 programów EFRR/FS Komisja zauważa, że drobne rozbieżności zgłoszone przez Trybunał nie podważają liczby ani wpływu zastrzeżeń sformułowanych przez DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej w 2012 r. Zob. również odpowiedzi na pkt 34 i 35. 34. Zdaniem Komisji fakt, że przez trzy kolejne lata oszacowany przez nią poziom błędu podany w rocznym sprawozdaniu z działalności DG ds. Zatrudnienia był zgodny z najbardziej prawdopodobnym poziomem błędu wskazanym przez Trybunał potwierdza prawidłowość i wiarygodność podejścia przyjętego przez Komisję. Dla 2011 i 2012 r. DG ds. Zatrudnienia oszacowała w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności poziomy błędu mieszczące się, odpowiednio, w zakresie od 2,0 % do 2,5 % (zob. s. 43 rocznego sprawozdania z działalności za 2011 r.) oraz od 2,3 % do 3,2 % (zob. s. 37 rocznego sprawozdania z działalności za 2012 r.). Podane przez Trybunał poziomy błędu dla tych lat wynosiły odpowiednio 2,2 % i 3,2 %. Dlatego też Komisja uważa, że poziom błędu zastosowany przez DG ds. Zatrudnienia w jej rocznym sprawozdaniu z działalności za 2010 r., odpowiadający wynikom uzyskanym w ramach poświadczenia wiarygodności Trybunału, jest wiarygodny. W odniesieniu do programów EFRR/FS Trybunał potwierdza również w swoim sprawozdaniu rocznym za 2012 r., że oszacowanie kwot zagrożonych dla 2012 r., dokonane przez DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej w oparciu o poziomy błędu zgłoszone przez instytucje audytowe dla wydatków za 2011 r., jest zgodne z oceną Trybunału (pkt. 5.55 sprawozdania rocznego Trybunału za 2012 r.). Akapit pierwszy: Komisja zauważa, że 51 programów wskazanych przez Trybunał odpowiada pracy dziewięciu instytucji audytowych z łącznej liczby 112 takich instytucji odpowiedzialnych za programy EFRR, EFS i Funduszu Spójności. Zauważa także, że problem techniczny poruszony w odniesieniu do 31 programów zgrupowanych w pojedynczej próbie nie zmienia ocen instytucji audytowej ani Komisji. W pozostałych przypadkach Komisja uważa, że dostępne informacje były wystarczające do wyciągnięcia właściwych wniosków dotyczących poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe. Zob. również odpowiedź Komisji na pkt 32. Akapit drugi: Komisja z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał doszedł do tych samych wniosków w odniesieniu do wszystkich oprócz pięciu spośród 138 skontrolowanych przypadków. W kwestii wspomnianych pięciu przypadków dotyczących dwóch instytucji audytowych Komisja potwierdza swoją ocenę przedstawioną w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2012 r. po dogłębnej analizie wyjaśnień przedstawionych przez dane instytucje audytowe, a także potwierdza, że nie wystąpiły powody dla zgłoszenia zastrzeżenia. W przypadku czterech spośród tych programów zgrupowanych w pojedynczej próbie błąd skorygowano w 2012 r., a zatem Komisja uważa, że nie było konieczne uwzględnianie go w obliczeniu szacowanego poziomu błędu. W odniesieniu do piątego programu Komisja uważa, że uwzględnienie części wydatków wyłączonej z kontrolowanej populacji miałoby bardzo ograniczony wpływ na poziom błędu. Zob. również odpowiedzi Komisji na pkt 5.52, akapit czwarty, oraz pkt 5.57 sprawozdania rocznego Trybunału za 2012 r. Komisja uznaje zatem, że należycie wywiązała się ze swojej roli nadzorczej w odniesieniu do poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe. 35. Zgodnie z metodą zastosowaną w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2010 r., zatwierdzone poziomy błędu stanowiły dla DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej jeden z elementów jej końcowej oceny programów. Nie wykorzystano ich do oszacowania minimalnych i maksymalnych zagrożonych płatności – w tym celu zastosowano metodykę wykorzystaną w poprzednich latach. Jak wyraźnie stwierdza w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2010 r. (s. 69), DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej oszacowała, że zagrożona kwota wynosi od 0,8 % do 1,7 % jej płatności z 2010 r. i uznała, że „poziomy błędu zgłoszone przez krajowe instytucje audytowe w odniesieniu do zadeklarowanych wydatków za 2009 r. należy interpretować ostrożnie przy ocenie funkcjonowania systemów w 2010 r.” (s. 31). W 2011 r. i w latach kolejnych wszystkie zgłoszone poziomy błędu zostały ocenione i zatwierdzone przez DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, przy czym w ponad połowie przypadków uznano je za zaniżone lub zastosowano poziom ryczałtowy. W niektórych przypadkach wiarygodne zmienione poziomy błędu zostały zgłoszone przez instytucje audytowe w 2011 lub 2012 r. Od 2011 r. DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej zmieniła swoją metodykę w sposób umożliwiający dokładniejsze oszacowanie zagrożonej kwoty w oparciu o poziomy błędu zgłoszone przez instytucje audytowe i zatwierdzone przez służby Komisji. Jednocześnie DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej wprowadziła obliczenie łącznego ryzyka rezydualnego, uwzględniające korekty finansowe dokonywane przez państwa członkowskie. Do celów wspomnianego obliczenia DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej wykorzystuje zatem zatwierdzone poziomy błędu dla wszystkich lat od początku okresu programowania, w tym poziomy błędu następnie zmienione przez instytucje audytowe, poziomy błędu, które była w stanie przeliczyć oraz poziomy ryczałtowe. Dlatego też zastrzeżenia wyrażone w odniesieniu do poziomów błędu w chwili ich zgłoszenia w 2010 r. nie mają wpływu na obliczenie przez Komisję łącznego ryzyka rezydualnego w 2012 r. Trybunał potwierdził w swoim sprawozdaniu rocznym za 2012 r., że oszacowanie kwot zagrożonych dla 2012 r. dokonane przez DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej jest zgodne z oceną Trybunału (pkt. 5.55 sprawozdania rocznego Trybunału za 2012 r.). W odniesieniu do Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, Komisja odsyła do swojej odpowiedzi na pkt 34. 36. W latach 2012/2013 Komisja czynnie promowała stosowanie statystycznej metody doboru próby poprzez swoje zaktualizowane wytyczne dotyczące statystycznych metod doboru próby z kwietnia 2013 r., nawet w przypadku niewielkiej liczby operacji, co miało zapewnić reprezentatywne wyniki w coraz większej liczbie programów. Co więcej należy zaznaczyć, że poziom błędu może być również reprezentatywny w przypadku zastosowania formalnego podejścia do niestatystycznej metody doboru próby lub wówczas, gdy kontrolowana próba zapewnia uwzględnienie dużej części wydatków. Niemniej jednak dobrane metodą niestatystyczną próby dla niewielkiej liczby operacji są zgodne z rozporządzeniem i zapewniają najlepszy dostępny wskaźnik ogólnego ryzyka dla danych programów. W takich przypadkach Komisja bierze również pod uwagę charakterystykę takich operacji i zasięg kontroli. Komisja musi stosować wspomniane wskaźniki do celów procesu uzyskania pewności i do obliczenia łącznego ryzyka rezydualnego. W każdym przypadku, w którym Komisja uzna zgłoszone poziomy błędu za niewiarygodne, stosuje poziomy ryczałtowe. 37. Komisja zgadza się z Trybunałem, że rozliczanie korekt finansowych jest procesem złożonym, z uwagi na różnice w harmonogramach składania sprawozdań przez państwa członkowskie oraz terminach publikacji rocznego sprawozdania z działalności Komisji, a także różnorodność podmiotów zaangażowanych w ich sporządzanie. W celu odzwierciedlenia wieloletniego charakteru realizacji programów, w tym korekt finansowych, Komisja oblicza łączne ryzyko rezydualne, które jest wskaźnikiem pokazującym rozwój zdolności naprawczych programu z roku na rok. Komisja stawia sobie za cel osiągnięcie z końcem okresu programowania poziomu błędu rezydualnego niższego niż próg istotności poprzez uwzględnienie wszystkich korekt finansowych zgłoszonych podczas trwania programu. 38. Komisja musi opierać się na danych przekazywanych przez państwa członkowskie zgodnie z wymaganiami regulacyjnymi do końca marca każdego roku oraz dostępnych w wieloletnich ramach polityki spójności. Akapit pierwszy: Komisja musi obliczać łączne ryzyko rezydualne na koniec roku podlegającego ocenie w rocznym sprawozdaniu z działalności. Łączne ryzyko rezydualne to wskaźnik zdolności naprawczych programu w okresie kilku lat, uwzględniający informacje dostępne w momencie jego obliczania, dotyczące zarówno ryzyka, jak i wprowadzanych korekt finansowych. Sporządzając roczne sprawozdanie z działalności, Komisja dysponuje sprawozdaniami państw członkowskich dotyczącymi korekt finansowych, złożonymi w poprzednim roku, a także danymi zgłoszonymi za bieżący rok dla niektórych programów. Komisja może dokonać przeglądu tych informacji, gdyż większość korekt jest wprowadzana na wniosek samej Komisji. Ponadto Komisja prowadziła w ciągu ostatnich trzech lat specjalne kontrole oparte na analizie ryzyka, obejmujące 68 programów operacyjnych, w celu zapewnienia skutecznego wdrażania korekt zgłaszanych przez państwa członkowskie oraz, w przypadku wątpliwości lub niewystarczających dowodów, odlicza dane kwoty od łącznych korekt finansowych uwzględnionych do celów obliczenia poziomu błędu rezydualnego. Akapit drugi: Jak zaznaczono w wytycznych dotyczących uwzględniania błędów przedstawionych w rocznych sprawozdaniach audytowych (COCOF_11-0041-01-EN z dnia 7 grudnia 2011 r.), instytucje audytowe muszą szacować poziom błędu na podstawie wszystkich ustaleń audytu i przy obliczaniu szacowanego poziomu błędu nie powinny brać pod uwagę korekt finansowych przeprowadzanych w wyniku ich audytów. Sporządzając opinię z audytu mogą uwzględniać późniejsze wydarzenia w znaczeniu korekt finansowych wprowadzonych po zakończeniu ich audytów. Jeśli takie korekty są wystarczające dla ograniczenia szacowanego poziomu błędu, instytucja audytowa może zdecydować się na wydanie opinii bez zastrzeżeń, lecz nadal musi zgłosić obliczony przez siebie szacowany poziom błędu. Komisja przypomni instytucjom audytowym o tej zasadzie. Akapit trzeci: Będące w toku procedury odzyskiwania środków opierają się na nakazach odzyskania środków wystawionych przez państwa członkowskie i podlegających wykonaniu. Są one wymagane na podstawie rozporządzenia, a zatem zasadne jest uwzględnianie takich działań naprawczych. Akapit czwarty: Zgodnie z rozporządzeniem państwa członkowskie mają obowiązek zgłaszania wszelkich środków wycofanych ujętych we wniosku o płatność za poprzedni rok. Jak wyjaśniono w wytycznych [przypis: zob. COCOF 10/0002/02 z dnia 17 marca 2010 r.], wycofanie środków ma charakter wiążący i nie mogą one być ponownie ujmowane w kolejnych wnioskach o płatności, z wyjątkiem sytuacji, kiedy kwoty nieprawidłowe zostaną następnie uznane za prawidłowe i kwalifikowalne. W takich przypadkach instytucja certyfikująca powinna wprowadzić zmianę w swoim sprawozdaniu. Komisja przypomni instytucjom certyfikującym o tej zasadzie. 39. Od czasu rocznych sprawozdań z działalności za 2011 r. udostępnionych w marcu 2012 r., wszelkie potencjalne przypadki ujemnych poziomów błędu rezydualnego koryguje się co najmniej do 0 w ramach procedur wprowadzonych przez Komisję w celu uniknięcia niedoszacowania w obliczeniu ogólnego łącznego ryzyka rezydualnego. Łączne ryzyko rezydualne odzwierciedla całkowite możliwości naprawcze programu, z uwzględnieniem najlepszego oszacowania ryzyka, zatwierdzonego poziomu błędu oraz informacji o wszelkich dokonanych korektach, niezależnie od źródła ustalenia (instytucja zarządzająca, certyfikująca lub audytowa). Dlatego też w skrajnych przypadkach łączne ryzyko rezydualne równe zeru pokazuje, że całkowite korekty zgłoszone i związane z wydatkami ujętymi poprzednio we wnioskach o płatności przedstawionych Komisji były wyższe niż szacowane łączne ryzyko dla programu w chwili dokonywania obliczenia. 40. Zastrzeżenia opierają się głównie na ocenie funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli oraz szacowanego poziomu błędu. Łączne ryzyko rezydualne to drugi filtr umożliwiający podjęcie decyzji o potrzebie dodatkowych zastrzeżeń. W szczególności, lecz nie wyłącznie, w przypadku zatwierdzonego poziomu błędu wynoszącego od 2 % do 5 %, umożliwia ono podjęcie decyzji, czy powinny zostać zgłoszone dodatkowe zastrzeżenia. Z pewnością w rocznym sprawozdaniu z działalności nie stanowi ono głównego źródła zastrzeżeń, lecz uzupełniające. Podejście to zastosowano w przypadku 65 programów EFRR/FS spośród 67 przytoczonych przez Trybunał. W odniesieniu do pozostałych dwóch programów, jak zaznaczył Trybunał w załączniku III do swojego sprawozdania, dopuszczono i wykazano w rocznym sprawozdaniu z działalności wyjątki zgodne z metodyką sprawozdania, gdyż wszystkie konieczne korekty finansowe zostały wdrożone w odpowiednim terminie do celów procesu uzyskania pewności (zob. roczne sprawozdanie z działalności DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej za 2012 r., s. 35). W przypadku czterech programów operacyjnych EFS o szacowanych poziomach błędu powyżej 5 %, niezbędne korekty finansowe wprowadzono jeszcze przed przedstawieniem rocznego sprawozdania z działalności DG ds. Zatrudnienia za 2012 r. W związku z tym łączne poziomy błędu obliczone dla tych programów operacyjnych wyniosły poniżej 2 %. Zgodnie ze stałą instrukcją Komisji dotyczącą rocznego sprawozdania z działalności za 2012 r., (skwantyfikowane zastrzeżenie) jest wymagane tylko w przypadku łącznego ryzyka finansowego przekraczającego 2 %. Co więcej, w przypadku tych czterech programów realizowano odpowiednie plany działania mające zapobiegać ponownemu wystąpieniu tych problemów. Ponadto Komisja zauważa, że w pkt 6.34 swojego sprawozdania rocznego za 2012 r. Trybunał stwierdza, że uchybienia w zakresie poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe „nie podważają liczby ani wpływu zastrzeżeń sformułowanych przez DG EMPL w 2012 r.” 43. Należy wyraźnie odróżnić od siebie dwa procesy: formalne poleganie na pracy instytucji audytowej na warunkach nałożonych przez art. 73 rozporządzenia z jednej strony, oraz, z drugiej strony, możliwość zatwierdzania przez Komisję zgłoszonych wyników audytu, a co za tym idzie, polegania na nich do celów corocznego procesu uzyskiwania pewności, po dogłębnej ocenie rocznego sprawozdania audytowego i z uwzględnieniem prac kontrolnych przeprowadzonych ponownie na miejscu. Dane liczbowe przedstawione przez Trybunał odzwierciedlają ostrożne podejście przyjęte przez Komisję, wspomniane w pkt 47, oraz podwójny warunek, zgodnie z którym polega się nie tylko na pracy instytucji audytowej i zgłaszanych poziomach błędu, lecz także na całkowitej skuteczności wszystkich elementów systemu zarządzania i kontroli danego programu (zob. również odpowiedź na pkt 16). Ponadto spełnienie warunków nie skutkuje automatycznie decyzją Komisji o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73. Komisja kieruje się profesjonalnym osądem w celu uwzględnienia wszystkich innych istotnych czynników, w tym, m.in., istotności i znaczenia każdego programu operacyjnego dla funduszu jako całości. Zbiorcza odpowiedź na pkt 44–46: Komisja może przyznać programowi status uprawniający do stosowania art. 73 tylko wówczas, gdy przeprowadzono wystarczające prace kontrolne zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli oraz możliwe było wydanie pozytywnej oceny instytucji audytowej. Ponadto nawet gdyby decyzje o przyznaniu wspomnianego statusu podjęto w sześcioletnim okresie 2007–2013, realizacja programów na miejscu trwa do 2015 r., a zamykane mają być one do 2017 r. Poza tym wdrożenie jednolitej kontroli może odegrać rolę w zakresie ustanawiania systemów zarządzania i kontroli na kolejny okres programowania, a koncepcja ta będzie stosowana i będzie wywierać pozytywny wpływ do 2023 r. W planie działania z 2010 r. ostrożnie stwierdzono, że „pierwsza grupa instytucji audytowych może być w sytuacji umożliwiającej korzystanie lub już korzystać z zasady jednolitej kontroli dla niektórych programów/systemów, a Komisja będzie zasadniczo polegać na opinii instytucji audytowej”. Komisja nie może zatem określić precyzyjnego harmonogramu przed przeprowadzeniem przeglądu. Warunki przewidziane w rozporządzeniu, a także standardy kontroli, wymagają bowiem, aby Komisja uzyskała solidne wyniki kontroli po zastosowaniu procedur kontradyktoryjnych, zanim będzie mogła podjąć decyzję o zastosowaniu art. 73 w odniesieniu do określonego programu. Było to możliwe dopiero po ponownym przeprowadzeniu przez Komisję dogłębnych prac kontrolnych na miejscu w ramach jej kontrolnego postępowania wyjaśniającego „Przegląd prac instytucji audytowych”, prowadzonego od 2009 r. Komisja przyjęła zatem ostrożne podejście, gdyż po raz pierwszy status uprawniający do stosowania art. 73 przyznano dopiero po otrzymaniu rocznych sprawozdań audytowych za 2010 i 2011 r.; były to pierwsze sprawozdania, w których zgłoszono poziomy błędu. W tym samym okresie Komisja udostępniła wytyczne dotyczące sporządzania takich sprawozdań, uwzględniania błędów, doboru próby itd., w celu zapewnienia wiarygodności i spójności otrzymywanych informacji. Zob. również odpowiedź na pkt 30. 47. Komisja dąży do uzyskania „uzasadnionej pewności skutecznego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli w państwach członkowskich” poprzez ocenę szczegółowych kluczowych wymogów i funkcji dla każdego programu. Ta ocena opiera się na syntezie wszystkich wyników audytów przeprowadzonych przez Komisję i państwo członkowskie i wykracza poza ustalenia wynikające z zastosowania pojedynczego wskaźnika łącznego ryzyka rezydualnego. Komisja formalnie zaktualizowała swój plan działania w 2013 r., w tym poprzez dodatkowe sprecyzowanie swoich kryteriów przyznawania statusu uprawniającego do stosowania art. 73: zatwierdzenia strategii audytu i dokumentów dotyczących oceny zgodności; uzasadnionej pewności skutecznego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli oraz ich obarczenia ograniczonym ryzykiem; uzasadnionej pewności należytego funkcjonowania instytucji audytowej i konieczności wprowadzenia jedynie poprawek w niewielkiej liczbie lub w niewielkim zakresie, z uwzględnieniem całkowitej wiedzy Komisji w zakresie kontroli i jej doświadczeń dotyczących danej instytucji audytowej. Bierze również pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonej przez Trybunał. 48. Na podstawie własnej oceny Komisja uważa, że na koniec 2013 r. wymogi zostały spełnione w odniesieniu do wszystkich 61 programów. W swojej ocenie Komisja bazuje na wynikach szeroko zakrojonych kontrolnych postępowań wyjaśniających zapoczątkowanych w 2009 r. w celu skutecznego zweryfikowania wiarygodności instytucji audytowych. Ponadto uwzględnia wszystkie przepisy, w tym zastosowanie niestatystycznej metody doboru próby w określonych przypadkach jako umożliwiającej najlepsze oszacowanie ryzyka i skuteczności systemu zarządzania i kontroli, a także łącznego ryzyka rezydualnego obliczanego dla każdego programu lub grupy programów od 2012 r., jak wspomniano powyżej. Co więcej, Komisja zauważa, że programy, do których odnosi się Trybunał w ramce 6 odpowiadają, odpowiednio, 5 % i poniżej 1 % całkowitych środków przydzielonych na rzecz EFRR/FS i EFS. Ramka 6 – Przegląd rezultatów badania Trybunału w zakresie warunków przyznawania statusu uprawniającego do stosowania art. 73 (2012 r.) a) Akapit pierwszy: Kiedy programy objęte wspólnym systemem zarządzania i kontroli grupuje się do celów statystycznego doboru próby, zgodnie z rozporządzeniem, Komisja nie może obliczyć łącznego ryzyka rezydualnego przypadającego na program, gdyż instytucje audytowe zgłaszają jeden poziom błędu dla wszystkich zgrupowanych programów razem. To podejście jest przyjmowane we wszystkich przypadkach dla wszystkich państw członkowskich, kiedy instytucje audytowe grupują programy w pojedynczej reprezentatywnej próbie. Sześć programów przytoczonych przez Trybunał to część ośmiu programów objętych wspólnym systemem zarządzania i kontroli. W 2011 r. poziom błędu zgłoszony i zatwierdzony dla grupy programów wynosił 2,64 %. Odpowiednie łączne ryzyko rezydualne dla grupy wszystkich ośmiu programów, po wprowadzeniu korekt przez właściwą instytucję certyfikującą, wynosiło poniżej 2 %. Komisja stwierdziła zatem, że systemy są skuteczne dla wszystkich ośmiu programów. Akapit drugi: Wszystkie warunki przyznania temu programowi statusu uprawniającego do stosowania art. 73 były spełnione już na początku 2012 r. Niemniej jednak Komisja postanowiła przyjąć ostrożne podejście w odniesieniu do ryzyka wystąpienia błędów systemowych w jednym ze środków szczególnych programu. W związku z tym w rocznym sprawozdaniu z działalności zgłosiła częściowe zastrzeżenie dotyczące tego ryzyka. Następnie państwo członkowskie potwierdziło, że całe wydatki odnoszące się do tego środka wycofano prewencyjnie już w 2011 r., a w 2012 r. wdrożono plan działania mający na celu zapewnienie, aby w rzeczywistości żadne wydatki odnoszące się do tego środka nie były zagrożone. Po uzyskaniu tej informacji, w listopadzie 2012 r. częściowe zastrzeżenie wycofano. W następstwie dwóch wizyt kontrolnych na miejscu programowi przyznano status uprawniający do stosowania art. 73. Pozytywne wyniki przedstawione w rocznym sprawozdaniu audytowym za 2012 r. potwierdziły tę ocenę przy zatwierdzonym poziomie błędu wynoszącym poniżej 2 %, a Komisja wydała opinię bez zastrzeżeń w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2012 r. b) Akapit pierwszy: · W przypadku dwóch programów EFS i jednego EFRR, wymienionych przez Trybunał, Komisja potwierdza, że dane instytucje audytowe należycie stosowały się do wytycznych Komisji dotyczących doboru próby, biorąc pod uwagę niewielki rozmiar populacji. Komisja zauważa, że w przypadku niewielkiej liczby operacji w rozporządzeniu przewiduje się zastosowanie przykładowych poziomów błędu na podstawie prób niestatystycznych. Są to jedyne dostępne wskaźniki umożliwiające oszacowanie ogólnego ryzyka związanego z danymi programami, dlatego też Komisja wykorzystuje je do celów procesu uzyskiwania pewności. W takich przypadkach Komisja bierze również pod uwagę charakterystykę populacji i zasięg kontroli. W przypadku dwóch programów EFS, biorąc pod uwagę niewielki rozmiar populacji, wymóg dotyczący minimalnego zasięgu (10 %) został spełniony. W przypadku pozostałego programu EFRR zastosowanie w 2011 r. losowego doboru próby obejmującej pozycje o wysokiej wartości i więcej niż 10 % wydatków było adekwatne. · Ponadto Komisja oparła swoją ocenę nie tylko na poziomach błędu zgłoszonych w rocznych sprawozdaniach audytowych, lecz także na innych elementach pozyskanych poprzez jej prace kontrolne, takich jak ponowne wykonanie szeregu kontroli operacji przeprowadzonych przez instytucję audytową oraz zgromadzona wiedza o funkcjonowaniu danych systemów. · Ponieważ były to elementy o charakterze pozytywnym, Komisja stwierdziła, że posiada wystarczające podstawy do przyznania tym trzem programom statusu uprawniającego do stosowania art. 73. · W przypadku próby z 2013 r. obie instytucje audytowe opowiedziały się za statystyczną metodą doboru próby, biorąc pod uwagę wzrost wielkości populacji i niższy próg inicjujący zastosowanie tej metody określony w zmienionych wytycznych Komisji z kwietnia 2013 r. dotyczących statystycznego doboru próby Zob. również odpowiedź na pkt 36. Akapit trzeci: Status uprawniający do stosowania art. 73 przyznano tym dwóm programom w 2012 r. w związku ze stwierdzeniem, że spełniono wszystkie warunki określone w planie działania Komisji. Komisja dokonała wówczas przeglądu metodyki doboru próby stosowanej przez instytucję audytową w czterech kolejnych rocznych sprawozdaniach audytowych od 2008 r. i uznała ją za zgodną z wymogami. Informację o zmianie metody doboru próby przekazano w grudniu 2012 r. w nowym rocznym sprawozdaniu audytowym, które natychmiast zostało poddane ocenie. Na podstawie tej oceny Komisja uznała, że wyłączenie wydatków z populacji, z której miała zostać dobrana próba, nie jest zgodne z zasadami. Niemniej jednak stwierdziła, że ta zmiana w metodyce nie miała wpływu na zgłoszone poziomy błędu i została wybrana przez instytucję audytową ze względu na oszczędność kosztową, gdyż danych beneficjentów poddano już kontroli w poprzednich latach i nie wykryto błędów. Komisja zauważa, że zmiana metodyki zwiększyła zasięg kontroli z 5 % do 20 % w porównaniu z poprzednimi latami. Akapit czwarty: Program operacyjny wskazany przez Trybunał to czwarty najmniejszy program operacyjny EFS. Roczne płatności w latach 2010/2012 wynosiły średnio 1,5 mln EUR. Pomimo bardzo małego rozmiaru tego programu operacyjnego nie można było zastosować art. 74 określającego zasadę proporcjonalności w zakresie kontroli małych programów operacyjnych, ponieważ poziom współfinansowania dla tego programu wynosi powyżej 40 %. Ponadto Komisja potwierdza, że miała wystarczające podstawy, by przyznać temu programowi status uprawniający do stosowania art. 73, mającego wpływ podobny jak art. 74, gdyż instytucja audytowa EFS należycie zastosowała się do wytycznych Komisji dotyczących metody doboru próby, biorąc pod uwagę bardzo niewielki rozmiar populacji, która w dużej mierze znajdowała się poniżej progu wymaganego dla statystycznego doboru próby wspomnianego przez Trybunał w przypisie 9 (mniej niż 20 projektów w 2011 i 2012 r.). W związku z tym do danej populacji nie można było zastosować statystycznej metody doboru próby. Niemniej jednak osiągnięto minimalny zasięg 10 % wymagany w wytycznych dotyczących metody doboru próby. Ponadto system zarządzania i kontroli dla tego programu operacyjnego oceniono jako skuteczny, a poziom błędu zgłoszony przez instytucję zarządzającą i zatwierdzony przez Komisję wynosił stale poniżej 2 %. c) Komisja uważa, że przyznała tym dwóm programom status uprawniający do stosowania art. 73 na podstawie solidnych, spójnych i przejrzystych kryteriów, z uwzględnieniem ustaleń Trybunału. W jednym z dwóch przypadków wspomnianych przez Trybunał system zarządzania i kontroli oceniono jako skuteczny, a poziomy błędu zgłoszone przez instytucję audytową i zatwierdzone przez Komisję wynosiły przez cały okres (2010–2012) poniżej 2 %. W drugim przypadku ustalenia Trybunału nie były związane z funkcjonowaniem instytucji audytowej, lecz z innymi częściami systemu zarządzania i kontroli, W odniesieniu do wspomnianych ustaleń podejmowane są odpowiednie działania. Komisja uważa, że uchybienia stwierdzone w systemie zarządzania i kontroli w 2013 r. nie muszą koniecznie wpływać na jej poleganie na pracach instytucji audytowej. d) Status uprawniający do stosowania art. 73 przyznano dwóm instytucjom audytowym w czerwcu i wrześniu 2012 r. Uwaga Trybunału odnosi się do ustaleń przedstawionych w 2013 r. W każdym razie Komisja potwierdza, po gruntownej ocenie ustaleń Trybunału, że wspomniane instytucje audytowe spełniają wymogi przyznania im statusu uprawniającego do stosowania art. 73. Komisja ściśle monitoruje stałe przestrzeganie tych wymogów w ramach zapoczątkowanego niedawno wspólnego kontrolnego postępowania wyjaśniającego w zakresie monitorowania art. 73 (zob. odpowiedź na pkt 54). Zbiorcza odpowiedź na pkt 49 i 50 Zgodnie ze zaktualizowanym planem działania, wspólnym kontrolnym postępowaniem wyjaśniającym zapoczątkowanym we wrześniu 2013 r. oraz strategią audytu służb Komisji, odpowiednie monitorowanie stosowania art. 73 prowadzi się poprzez analizę sprawozdań z audytu systemów krajowych oraz rocznych sprawozdań audytowych (w tym, w razie potrzeby, misje informacyjne), przegląd dokumentów roboczych na miejscu i ponowne przeprowadzenie kontroli wykonanych przez instytucję audytową, a także dwustronne spotkania koordynacyjne. Zob. również odpowiedź na pkt 32. Zbiorcza odpowiedź na pkt 51–53. Plan działania pomyślano jako dokument strategiczny określający warunki przyznania statusu uprawniającego do stosowania art. 73, a także służący do celów monitorowania, nie zaś jako dokument metodyczny. Po wydaniu w pierwszej połowie 2012 r. pierwszej partii decyzji uprawniających do stosowania art. 73 rozwinięto metodykę prowadzenia misji monitorujących, a nowe postępowanie wyjaśniające dostosowano z uwzględnieniem doświadczeń z dwóch misji pilotażowych, które miały miejsce w 2012 r. i obejmowały ponowne przeprowadzenie kontroli i przegląd dokumentów roboczych. Zgodnie ze zaktualizowanym planem działania, wspólnym kontrolnym postępowaniem wyjaśniającym i strategią audytu, co do zasady misje monitorujące będą przeprowadzane dla każdej instytucji audytowej posiadającej status uprawniający do stosowania art. 73 co dwa lata. Takie misje monitorujące będą obejmować ponowne przeprowadzanie kontroli i przeglądy dokumentów roboczych, zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej. Zbiorcza odpowiedź na pkt 54 i 55 DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej stwierdziła w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2012 r., że prowadzone przez nią monitorowanie programów posiadających status jednolitej kontroli wykazało dalsze występowanie warunków uzasadniających ten status, gdyż instytucje audytowe należycie zgłosiły nowe uchybienia dotyczące niektórych z tych programów. Dane instytucje audytowe nadal zatem funkcjonowały właściwie. We wrześniu 2013 r. Komisja formalnie zaktualizowała swój początkowy plan działania i przyjęła kontrolne postępowanie wyjaśniające określające metodykę i proces monitorowania statusu jednolitej kontroli. Załącznik I do zaktualizowanego programu działania zawiera przegląd działań/środków naprawczych, które należy podjąć gdy przestaje być spełniany jeden lub większa liczba wstępnych warunków stosowania zasady jednolitej kontroli. Komisja monitoruje wszystkie odpowiednie programy, w tym poprzez ponowne przeprowadzanie kontroli. Na koniec 2013 r. monitorowanie Komisji obejmuje 19 programów operacyjnych posiadających status uprawniający do stosowania art. 73, dla siedmiu instytucji audytowych zgodnie ze stosowaną przez Komisję metodyką kontroli. W odniesieniu do czterech instytucji audytowych wdraża się specjalne środki naprawcze. W swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2012 r. DG ds. Zatrudnienia nie stwierdziła żadnych problemów uzasadniających ponowne rozpatrzenie statusu programów operacyjnych, którym w 2012 r. przyznano status uprawniający do stosowania art. 73. Dlatego też nie podjęto żadnych działań naprawczych mających na celu cofnięcie lub zawieszenie statusu jednolitej kontroli, przyznanego w 2012 r. Ponadto pod koniec 2013 r. Komisja rozpoczęła misje monitorujące dotyczące tych programów operacyjnych. 56. Zamknięcie będzie opierać się na kompleksowych pracach w zakresie kontroli i monitorowania prowadzonych w tym okresie, w szczególności w odniesieniu do rocznej oceny łącznego ryzyka rezydualnego według programu. Zob. również odpowiedzi na pkt 49–53 dotyczące zaktualizowanego planu działania i kontrolnego postępowania wyjaśniającego w zakresie monitorowania. Komisja zwraca również uwagę na fakt, że zasada jednolitej kontroli będzie także w dalszym ciągu stosowana w okresie 2014–2020 zgodnie z art. 140 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów [przypis: „Dla programów operacyjnych, w przypadku których Komisja uznaje, że może polegać na opinii instytucji audytowej, może ona uzgodnić z instytucją audytową ograniczenie liczby własnych audytów na miejscu kontrolujących pracę instytucji audytowej, chyba że istnieją dowody na niedociągnięcia w pracy instytucji audytowej w roku obrotowym, w którym podjęto decyzję o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego”]. 60. Komisja wydała w pierwszych latach realizacji wytyczne, mające podstawowe znaczenie dla pracy instytucji audytowych (np. ocena zgodności, strategia audytu, ocena systemów zarządzania i kontroli, metody doboru próby). Wspomniane wytyczne wydano w odpowiednim terminie na początku okresu programowania (zob. pkt 62). Zbiorcza odpowiedź na pkt 61 i ramkę 8 Wytyczne dotyczące złożonych kwestii, takich jak wspomniane przez Trybunał, z konieczności bazują na dobrych i złych praktykach określonych w pierwszych latach realizacji. Projekt wytycznych omawia się podczas różnych spotkań technicznych z instytucjami audytowymi, a następnie jest on finalizowany na spotkaniu COCOF. Tak w szczególności opracowano wytyczne dotyczące uwzględniania błędów, które, zanim zostały formalnie przedstawione, były dokładnie omawiane z instytucjami audytowymi. 66. Akapit pierwszy: Komisja zgadza się, że te obowiązkowe informacje mogą być jeszcze uzupełnione dodatkowymi wytycznymi w odniesieniu do wyników operacji. W tym zakresie Komisja zamierza przedstawić przed końcem 2013 r. dodatkowe pisemne objaśnienia instytucjom audytowym. Akapit drugi: Komisja uzyskuje dodatkowe informacje o wynikach operacji za pomocą pisemnego kwestionariusza lub w drodze misji informacyjnych na miejscu, jeśli są wymagane, odpowiednio do jej oceny ryzyka (zob. odpowiedź na pkt 32). Komisja rozważy możliwość wydania dodatkowych pisemnych objaśnień w tej sprawie. Akapit trzeci: W momencie zamknięcia od instytucji audytowych wymaga się już przeprowadzenia wieloletniej oceny funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli, a także możliwości naprawczych (zob. wytyczne w sprawie zamknięcia wydane w 2013 r.). Akapit czwarty: Wpływ późniejszych wydarzeń na opinię z audytu jest już częściowo uwzględniony w wytycznych dotyczących uwzględniania błędów wydanych w grudniu 2011 r. w zakresie wydarzeń o charakterze „pozytywnym”. Komisja rozważy możliwość wydania dodatkowych pisemnych objaśnień w tej sprawie. Komisja przedstawiła propozycje uwzględnienia wszystkich poprzednich aspektów w aktach wykonawczych/delegowanych na okres programowania 2014–2020 w celu dalszego zharmonizowania realizacji. 67. Rozporządzenie i, co za tym idzie, wytyczne wydane przez Komisję, uwzględniają międzynarodowe standardy rewizji finansowej, ale muszą odzwierciedlać specyfikę polityki spójności i terminologię używaną w tej dziedzinie. Zbiorcza odpowiedź na pkt 68–69: Kompleksowe kontrole mające na celu przegląd prac instytucji audytowych od 2009 r. wiązały się również z kompleksowymi działaniami w zakresie rozwoju potencjału we współpracy z danymi instytucjami audytowymi. To z kolei umożliwiło wymianę dobrych praktyk ze wszystkimi instytucjami audytowymi poprzez dodatkowe wytyczne i spotkania techniczne. 72. Komisja nadal zapewnia szkolenia dla instytucji audytowych, w szczególności dotyczące technik doboru próby, prac kontrolnych w związku z zamknięciem okresu 2007–2013 oraz kontroli na potrzeby nowego okresu programowania. 73. Komisja zauważa, że przyznanie niektórym programom statusu uprawniającego do stosowania art. 73 nie ogranicza zakresu jej prac kontrolnych. Dla Komisji główna korzyść wiąże się z możliwością skupienia ograniczonych zasobów kontrolnych na programach i instytucjach podwyższonego ryzyka zamiast ograniczania ogólnego zakresu swoich prac kontrolnych. Co więcej jednolita kontrola nie oznacza braku jakiejkolwiek kontroli. Misje monitorujące i następcze nadal są konieczne dla zapewnienia ciągłej wiarygodności prac kontrolnych krajowych instytucji audytowych. Zbiorcza odpowiedź na pkt 74–76. Komisja podkreśla, że dzięki ramom prawnym na okres 2007–2013 osiągnięty przez nią poziom pewności uległ znacznemu podwyższeniu, w szczególności w związku z umożliwieniem oceny pewności dla każdego programu operacyjnego każdego roku od początku realizacji. Dlatego też koszt mechanizmów kontroli należy oceniać z perspektywy racjonalności takich kosztów raczej niż w ujęciu bezwzględnym. Komisja zauważa, że stanowiące część programów działania w zakresie przygotowania, zarządzania, monitorowania, oceny, informacji i kontroli mogą być finansowane z funduszy w ramach pomocy technicznej. 77. Po latach wysokich poziomów błędu w okresie 2000–2006 Komisja postanowiła zaproponować zaostrzone przepisy dotyczące zarządzania i kontroli, w tym statystycznego doboru próby, na okres 2007–2013. Propozycje te w dużej mierze znajdują odzwierciedlenie w obecnych ramach legislacyjnych. Komisja zauważa, że w obecnym okresie programowania poziomy błędu są znacznie niższe. 78. Komisja przewiduje, że koszty kontroli dla okresu programowania 2014–20 pozostaną stabilne. Różne uproszczenia procedur kontrolnych przewidziane w rozporządzeniu, zmniejszenie obciążeń administracyjnych (np. ograniczenie wymogów w zakresie sprawozdawczości i rozszerzone zastosowanie uproszczonych opcji kosztów) lub zastosowanie zaktualizowanych wytycznych dotyczących metod doboru próby mogą skutkować znacznymi oszczędnościami w działalności kontrolnej. Owe działania upraszczające rekompensują z naddatkiem dodatkowe wysiłki potrzebne do celów kontroli sprawozdań oraz przeglądu oświadczeń dotyczących zarządzania. Zbiorcza odpowiedź na pkt 79 i 80 Komisja z zadowoleniem przyjmuje konkluzję Trybunału. Komisja uważa również, że państwa członkowskie i Komisja wzmocniły ramy kontroli wewnętrznej dla programów w okresie 2007–2013 w porównaniu z poprzednimi okresami programowania. Komisja jest zdania, że przyczynia się to do zapewnienia solidnego potencjału w zakresie przeprowadzania kontroli w całej Unii. 83. W odniesieniu do zagrożeń wskazanych przez Trybunał Komisja zajmuje następujące stanowisko: Akapit pierwszy: Od 2009 r. Komisja prowadziła kompleksowe kontrole na miejscu, mające na celu przegląd prac instytucji audytowych. Przeprowadziła 269 wizyt kontrolnych oraz dokonała przeglądu 47 i 84 instytucji audytowych z obszaru EFRR i EFS. Odpowiada to, odpowiednio, około 96 % i 99 % całkowitych przydzielonych środków. Przeglądy te umożliwiły Komisji udzielenie porad, wniesienie wkładu w rozwój potencjału oraz przeliczenie poziomów błędu lub zastąpienie ich poziomami ryczałtowymi w przypadku uznania zgłoszonych wartości za niewiarygodne. Ogólnie rzecz biorąc, Komisja stosuje proces gruntownej weryfikacji wiarygodności poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe, przy czym poziomy te są w razie potrzeby korygowane. Fakt, że poziomy błędu zgłoszone w rocznych sprawozdaniach z działalności DG ds. Zatrudnienia i DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej odpowiadają poziomom błędu określonym przez Trybunał potwierdza wiarygodność systemu kontroli i sprawozdawczości. Akapit drugi: Komisja wprowadziła również solidną metodykę weryfikacji i zatwierdzania poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe, w tym, w razie potrzeby, poprzez dodatkowe wezwania do udzielenia informacji lub misje informacyjne na miejscu (w 2013 r., 64 programy operacyjne EFRR/Funduszu Spójności w 11 państwach członkowskich i 23 programy operacyjne EFS w 10 państwach członkowskich). Dogłębna znajomość sposobu funkcjonowania dużej liczby instytucji audytowych uzyskana w drodze kompleksowego kontrolnego postępowania wyjaśniającego okazała się bardzo przydatna dla Komisji w jej ocenie zgłaszanych poziomów błędu. Akapit trzeci: Komisja uważa, że łączne ryzyko rezydualne, uwzględniające poziomy błędu i korekty finansowe w okresie programowania, stanowi wskaźnik całkowitych możliwości naprawczych programów ocenianych każdego roku przez Komisję w jej rocznych sprawozdaniach z działalności. Jest ono oparte na wszystkich dostępnych zgłoszonych danych za poprzednie lata i najlepszym oszacowaniu ocenianego roku. Pomaga Komisji radzić sobie w szczególności, choć nie tylko, z sytuacjami, kiedy zatwierdzone roczne poziomy błędu programów wynoszą od 2 % do 5 %. Programy takie, w odniesieniu do których nie zgłaszano zastrzeżeń w przeszłości, mogą być teraz przedmiotem zastrzeżeń, a następnie postępowania prawnego (wstrzymania wypłaty środków/zawieszenia/korekty finansowej). Dzięki zastosowaniu łącznego ryzyka rezydualnego zastrzeżenia są zgłaszane do dodatkowych programów, co pozwala zmniejszyć wskazane przez Trybunał zagrożenie niedoszacowania ryzyka dla takich programów. Ponadto Komisja przeprowadziła specjalne kontrole oparte na analizie ryzyka, w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia korekt zgłoszonych w ciągu ostatnich trzech lat dla 68 programów operacyjnych oraz, w przypadku wątpliwości lub niewystarczających dowodów, odlicza dane kwoty od łącznych korekt finansowych uwzględnionych do celów obliczenia poziomu błędu rezydualnego. Komisja zawsze stawia sobie za cel zapewnienie, aby sprawozdania przedkładane organowi udzielającemu absolutorium przedstawiały rzetelny i wiarygodny obraz szacowanego ryzyka wpływającego na budżet UE dla każdego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem wieloletnich możliwości naprawczych. Służby Komisji w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności przedstawiają wszystkie dostępne informacje z zachowaniem pełnej przejrzystości. Corocznie Komisja dokonuje gruntownego przeglądu poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe. Ten proces weryfikacji, wraz z kompleksowymi wynikami kontrolnego postępowania wyjaśniającego, umożliwia Komisji przedstawienie w rocznych sprawozdaniach z działalności pełnych i wiarygodnych zatwierdzonych poziomów błędu oraz zgłoszenie, w razie potrzeby, odpowiednich zastrzeżeń. Dla ilustracji, zdaniem Komisji fakt, że przez trzy kolejne lata w przypadku DG ds. Zatrudnienia i dwa lata w przypadku DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej poziom błędu szacowany przez Komisję i wskazany w jej rocznych sprawozdaniach z działalności był zgodny z poziomem błędu wskazanym przez Trybunał potwierdza prawidłowość i wiarygodność podejścia przyjętego przez Komisję. Zalecenie 1 Komisja uważa, że to zalecenie zostało już wdrożone. Komisja stosuje proces gruntownej weryfikacji, obejmujący misje informacyjne na miejscu i mający zagwarantować poprawność i wiarygodność poziomów błędu zgłaszanych przez instytucje audytowe. Ewentualnie w przypadkach, gdy uważa poziomy błędu za niewiarygodne, stosuje poziomy ryczałtowe. Uzupełnieniem tego procesu są kompleksowe kontrolne postępowania wyjaśniające Komisji prowadzone od 2009 r., w ramach których 269 wizyt kontrolnych umożliwiło przegląd prac instytucji audytowych, w tym ponowne wykonanie prac kontrolnych obejmujących około 90 % przydzielonych środków. Komisja przeprowadza również kontrole zorientowane na ryzyko w celu weryfikacji poprawności zgłaszanych korekt finansowych. Komisja będzie nadal zapewniać ścisły nadzór nad zgłaszanymi poziomami błędu, monitorować pracę instytucji audytowych i dokonywać jej przeglądu oraz prowadzić ukierunkowane kontrole procesów stosowanych przez instytucje certyfikujące w zakresie rejestrowania i zgłaszania korekt finansowych. Zalecenie 2 Komisja wprowadziła w swoim wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2014–2020 zaakceptowaną następnie przez prawodawcę możliwość dokonywania korekt finansowych netto w przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości po przedłożeniu rocznego sprawozdania finansowego, poprzednio niewykrytych i/lub niezgłoszonych przez instytucję audytową. Komisja zamierza również zaproponować w prawie wtórnym możliwość zwiększenia wysokości korekt ryczałtowych w przypadku powtarzających się naruszeń związanych z tymi samymi uchybieniami, w przypadku których państwo członkowskie nie podjęło właściwych środków naprawczych w stosunku do części systemu, w której wystąpiło uchybienie i która poprzednio podlegała korekcie. 84. Dane liczbowe podane przez Trybunał to wynik zastosowania ścisłych warunków przewidzianych w rozporządzeniu, wymagających od Komisji i państw członkowskich przeprowadzenia kompleksowych prac kontrolnych, w tym ponownego przeprowadzenia kontroli zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej, jeszcze zanim możliwa jest ocena funkcjonowania całego systemu zarządzania i kontroli. Ponadto Komisja musiała czekać na podanie poziomów błędu w 2010 r., a nawet w 2011 r., w większości przypadków ze względu na powolne rozpoczęcie realizacji. Komisja musiała starannie zweryfikować te poziomy, a także wyniki pierwszych ponownie przeprowadzonych na miejscu prac kontrolnych instytucji audytowych, aby ocenić skuteczność wdrożenia systemów zarządzania i kontroli. 85. Na podstawie własnej oceny Komisja zdecydowanie nie zgadza się w odniesieniu do wszystkich 15 przypadków wspomnianych w ramce 6 i uważa, że na koniec 2013 r. wymogi są spełnione dla wszystkich 61 programów. W swojej ocenie Komisja bazuje na wynikach szeroko zakrojonych kontrolnych postępowań wyjaśniających zapoczątkowanych w 2009 r. w celu skutecznego zweryfikowania wiarygodności instytucji audytowych. Ponadto uwzględnia wszystkie przepisy, w tym zastosowanie niestatystycznej metody doboru próby w niektórych przypadkach jako umożliwiającej najlepsze oszacowanie ryzyka i skuteczności systemu zarządzania i kontroli, a także łącznego ryzyka rezydualnego obliczanego dla każdego programu lub grupy programów od 2012 r., jak wspomniano powyżej. Poza tym zgłoszone zastrzeżenia są szczególnie nieadekwatne w przypadku małych programów operacyjnych. Co więcej, Komisja zauważa, że programy, do których odnosi się Trybunał w ramce 6 odpowiadają 5 % i poniżej 1 % odpowiednich łącznych środków przydzielonych na rzecz EFRR/FS i EFS. 86. Od czasu kontroli przeprowadzonej przez Trybunał dane dyrekcje generalne Komisji wspólnie opracowały i przyjęły we wrześniu 2013 r. kontrolne postępowanie wyjaśniające w celu monitorowania decyzji o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73, wydanych po raz pierwszy w 2012 r. Ponadto we wrześniu 2013 r. podjęły wspólną decyzję o aktualizacji planu działania w zakresie stosowania art. 73 i procesu monitorowania. Zob. poniżej odpowiedź na zalecenie 4. Zalecenie 3 Komisja uważa, że status jednolitej kontroli przyznawano na podstawie solidnych, spójnych i przejrzystych kryteriów. Ponadto uważa, że do końca 2013 r. zostaną spełnione wszystkie wymogi dotyczące wspomnianych programów. Komisja będzie nadal stosować solidne podejście, dodatkowo doprecyzowane poprzez wdrożenie jej planu działania w zakresie stosowania art. 73, zaktualizowanego we wrześniu 2013 r. Zalecenie 4 Komisja uważa, że to zalecenie zostało wdrożone poprzez zaktualizowany plan działania i kontrolne postępowanie wyjaśniające w zakresie monitorowania do celów art. 73, przyjęte we wrześniu 2013 r. Po podjęciu pierwszej partii decyzji o przyznaniu statusu uprawniającego do stosowania art. 73 w pierwszej połowie 2012 r. i na podstawie wizyt pilotażowych, służby Komisji opracowały metodologię kontroli w celu przeprowadzenia wizyt monitorujących, obejmujących ponowne wykonanie prac kontrolnych i przegląd dokumentów roboczych, zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej. 87. Komisja z zadowoleniem przyjmuje ocenę Trybunału i kontynuuje ścisłą współpracę z instytucjami audytowymi w celu stałego doskonalenia swoich wytycznych i wsparcia. Od kwietnia 2013 r. Komisja czynnie promuje wdrażanie swoich zmienionych wytycznych dotyczących metod doboru próby poprzez zdecentralizowane seminaria szkoleniowe w różnych państwach członkowskich, w celu zapewnienia odpowiedniego rozpowszechniania informacji wśród wszystkich odpowiednich instytucji audytowych w tych państwach członkowskich. Komisja nawiązała dialog z instytucjami audytowymi w celu odpowiedniego przygotowania się do rozpoczęcia okresu 2014–2020 oraz udoskonalenia prawa wtórnego w kwestiach związanych z pracą instytucji audytowych. Zalecenie 5 Komisja zgadza się z tym zaleceniem i podejmuje środki w celu zapewnienia udoskonalonego prawa wtórnego oraz terminowych i kompletnych wytycznych w stabilnych ramach metodycznych dotyczących prac instytucji audytowych, w oparciu o doświadczenia zgromadzone w okresie programowania 2007–2013. Komisja dodatkowo doprecyzuje niektóre aspekty istniejących wytycznych w drodze pisemnego objaśnienia udostępnionego przed końcem 2013 r. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym okresu programowania 2014–20, Komisja ma prawo przyjmować, w drodze aktów wykonawczych i delegowanych, wiążące modele lub wymogi w zakresie prac kontrolnych prowadzonych przez instytucje audytowe, oparte na doświadczeniach i dobrych praktykach z okresu programowania 2007–2013. 89. Zgodnie z Traktatem, rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniami sektorowymi podział obowiązków jest jasno określony. W kontekście europejskich funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności dla państw członkowskich dostępny jest pokaźny budżet na pomoc techniczną. To one decydują, jak wykorzystać przydzielone środki. Zob. również odpowiedź Komisji na zalecenie 6. Zalecenie 6 Komisja uważa, że to zalecenie zostało już wdrożone w ocenie skutków z 2011 r. (zob. przypis 71). Ponadto Komisja zauważa, że w ramach zarządzania dzielonego i z uwzględnieniem zasady pomocniczości decyzję o przypisaniu pomocy technicznej do różnych kategorii kosztów podejmują państwa członkowskie. Co więcej, w rozporządzeniu na lata 2014–2020 Komisja wzmacnia nacisk na oszczędność kosztową w obszarze spójności. W rezultacie nowo ustanowione mechanizmy w zakresie wykorzystania środków, w tym związane z kontrolą, „(…)przestrzegają zasady proporcjonalności, biorąc pod uwagę poziom przyznanego wsparcia, oraz uwzględniają ogólny cel zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla podmiotów zajmujących się zarządzaniem programami i ich kontrolą”.