(2) Artykuł 91 układu eurośródziemnomorskiego upoważnia Radę Stowarzyszenia do podejmowania odpowiednich decyzji zmierzających do osiągnięcia celów układu.

ii) Drugi priorytet skupia się na podtrzymaniu stabilności makroekonomicznej Jordanii oraz poprawie rozwoju społeczno-ekonomicznego Jordanii zgodnie z inicjatywą „Jordania 2025 – wizja i strategia krajowa”, jak również poprawie odporności Jordanii w radzeniu sobie z oddziaływaniem kryzysu w Syrii oraz niestabilności w regionie. Silna i stabilna gospodarka Jordanii wspierana dodatkowym złagodzeniem reżimu handlowego między Jordanią a UE oraz lepszym klimatem inwestycyjnym (osiągniętym poprzez reformy otoczenia biznesu) będą potężnymi zachętami do tworzenia miejsc pracy dla Jordańczyków, a także – w stosownych przypadkach – syryjskich uchodźców. Modernizacja i dywersyfikacja gospodarki będzie dalej wzmacniana poprzez wspieranie wzrostu opartego na innowacji i dzielenia się wiedzą. W tym samym kontekście wzmocniona zostanie współpraca na rzecz poprawy szans na rynku pracy, rozwoju umiejętności i powiązanych reform edukacyjnych w celu promowania roli młodzieży w gospodarce i społeczeństwie. Poprawa istniejącego układu o stowarzyszeniu w drodze negocjowania pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA), co obejmuje reagowanie na wszystkie wyzwania związane z dostępem do rynku, utrudniające Jordanii pełne czerpanie korzyści z możliwości, jakie daje układ o stowarzyszeniu, również wzmocni integrację Jordanii z rynkiem UE oraz stworzy nowe możliwości handlu, inwestycji i rozwoju.

i)UE i Jordania są stabilnymi partnerami w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa. Współpraca strategiczna i operacyjna będzie realizowana dwustronnie, jak również w ramach wielostronnych forów, a także regionalnie, między innymi poprzez współprzewodniczenie Unii dla Śródziemnomorza. We wspólnym interesie UE i Jordanii leży promowanie stabilności i pokoju w regionie oraz na świecie poprzez kontynuowanie współpracy na rzecz transformacji politycznej i pokoju, między innymi w Syrii. Zarówno UE, jak i Jordania aspirują do roli wzoru społeczeństw tolerancyjnych, co jest kolejną przyczyną wzmacniania współpracy w dziedzinie polityki zagranicznej.

Priorytety partnerstwa bazują na wspólnych osiągnięciach i wspólnych obszarach zainteresowania. Opierają się one również na tendencji zapoczątkowanej podczas konferencji londyńskiej z dnia 4 lutego 2016 r. zorganizowanej pod hasłem „Wspieranie Syrii i regionu”, a także na zobowiązaniach z Porozumienia międzynarodowego sformułowanych przez Jordanię i współgospodarzy tej konferencji, które miały na celu podtrzymanie korzyści rozwoju Jordanii w kontekście kontynuowanej pomocy humanitarnej i odpowiedniego wsparcia wspólnoty przyjmującej. UE i Jordania dążą do przekształcenia wyzwań wynikających z kryzysu w Syrii w konkretne możliwości przynoszące korzyści ludności Jordanii, syryjskim uchodźcom i Unii Europejskiej.

W celu dalszego wzmacniania trwałych i wielowymiarowych stosunków między UE a Jordanią określono priorytety, które będą wyznaczać kierunki partnerstwa w latach 2016–2018 i które zostaną poddane przeglądowi do końca 2018 r. w celu ewentualnego przedłużenia ich o kolejne dwa lata ze względu na rozwój sytuacji politycznej, sytuacji w zakresie bezpieczeństwa i sytuacji gospodarczej. Priorytety partnerstwa UE–Jordania stanowią wyrażenie wspólnych celów europejskiej polityki sąsiedztwa w odniesieniu do wspólnego obszaru pokoju, dobrobytu i stabilności. Wyrażają one jej główne cechy; zróżnicowanie i współodpowiedzialność, ale jednocześnie elastyczność w dopuszczaniu dostosowania się do zmieniających się okoliczności w sposób uzgodniony przez UE i Jordanię. Priorytety partnerstwa stanowią „dokument otwarty” oraz implikują dotrzymanie wspólnych zobowiązań określonych w załączonym Porozumieniu UE–Jordania.

UE i Jordania będą kontynuować regularny dialog na temat demokracji i dobrego sprawowania władzy, sprawiedliwości, praworządności i praw człowieka, prowadzony we wspólnie uzgodnionym formacie. Dialog ten będzie się opierał na międzynarodowych, regionalnych i krajowych osiągnięciach i zobowiązaniach Jordanii. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego można zaprosić wspólnie do przekazywania uwag.

Ukierunkowana współpraca będzie wspierać: reformy wymiaru sprawiedliwości i dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz do międzynarodowej współpracy sądowej; proces wyborczy (w tym działania w następstwie zaleceń unijnych misji obserwacji wyborów); dalsze wzmacnianie systemu partii politycznych oraz nadzoru i ustawodawczej roli Parlamentu; proces decentralizacji; pluralistyczne media.

a.Handel na rzecz rozwoju stanowi kluczowy element Priorytetów partnerstwa/Porozumienia. Tworzenie miejsc pracy spowodowane złagodzeniem przez UE reguł pochodzenia między Jordanią a UE oraz towarzyszące temu środki przyniosą korzyści zarówno syryjskim uchodźcom, jak i jordańskim społecznościom przyjmującym. To złagodzenie reguł pochodzenia nie podważa dalszych działań UE i Jordanii na rzecz pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA). UE i Jordania nadal zobowiązują się do rozpoczęcia negocjacji w tej sprawie, w tym do odniesienia się do problemów wszystkich wyzwań związanych z dostępem do rynku dla jordańskich produktów w przypadku eksportu do UE. Równolegle UE i Jordania będą kontynuować dialog w celu promowania harmonizacji w dziedzinach takich jak środki sanitarne i fitosanitarne, bariery techniczne w handlu oraz usługi.

III. Mechanizmy na rzecz dialogu i wzajemnej współpracy

Ogólne ramy stosunków między UE a Jordanią ustanowiono układem o stowarzyszeniu, który wszedł w życie w 2002 r., oraz szczególnym statusem osiągniętym w 2010 r. Istotny będzie przegląd układu o stowarzyszeniu, następujący po prawie 15 latach jego funkcjonowania, czyli racjonalizacja jego wdrożenia poprzez uważne przemyślenie kwestii dialogów i podkomisji. Podział podkomisji na kilka dialogów tematycznych według priorytetów partnerstw i uzupełnianie dialogów politycznych pozwoli na osiągnięcie postępu we współpracy w uzgodnionych głównych wątkach pracy.

Priorytety partnerstwa zostaną poddane przeglądowi w 2018 r. Rezultat będzie podlegał zatwierdzeniu przez Radę Stowarzyszenia. Jeżeli będzie to konieczne ze względu na okoliczności, Jordania lub UE mogą zażądać przeglądu w dowolnym momencie w tym okresie.

W celu wsparcia realizacji Porozumienia UE–Jordania prowadzony będzie również regularny przegląd Porozumienia w kontekście dwustronnej współpracy między UE a Jordanią, a także innych stosownych dialogów i posiedzeń. W stosownych przypadkach oraz zgodnie z zasadą większej odpowiedzialności europejskiej polityki sąsiedztwa UE weźmie udział w koordynowaniu mechanizmów wraz z rządem Jordanii i innymi partnerami, włącznie ze społeczeństwem obywatelskim i władzami lokalnymi.

W myśl ambicji wymienionych w Priorytetach partnerstwa i załączonym Porozumieniu UE zobowiązuje się do podtrzymania wsparcia finansowego i zaangażowania się we wsparcie Jordanii w ramach społeczności międzynarodowej.





Załącznik do Priorytetów partnerstwa UE–Jordania

Porozumienie UE–Jordania

Celem niniejszego dokumentu jest uzupełnienie Priorytetów partnerstwa UE–Jordania poprzez przedstawienie wzajemnych zobowiązań oraz mechanizmów przeglądu.

Porozumienie UE–Jordania, ogłoszone podczas londyńskiej konferencji pt. „Wspieranie Syrii i regionu”, która odbyła się w dniu 4 lutego 2016 r., jest pozytywną odpowiedzią na jordańską propozycję Porozumienia ze społecznością międzynarodową, opowiadającą się za holistycznym podejściem do rozwiązania syryjskiego kryzysu uchodźczego. Porozumienie UE–Jordania to „dokument otwarty”, który wymaga regularnej aktualizacji oraz odzwierciedla trzy filary oraz ducha Porozumienia międzynarodowego dla Jordanii podpisanego przez rząd Jordanii i współorganizatorów londyńskiej konferencji. Porozumienie UE–Jordania opiera się między innymi na Jordańskim planie reagowania na lata 2016–2018 oraz inicjatywie „Jordania 2025 – wizja i strategia krajowa”. Koncentruje się na wzmacnianiu gospodarczej odporności Jordanii przy jednoczesnej poprawie możliwości gospodarczych syryjskich uchodźców poprzez zwiększanie ochrony oraz dostępu do zatrudnienia i kształcenia wysokiej jakości.

Porozumienie UE–Jordania, mające na celu wdrażanie Priorytetów partnerstwa UE–Jordania, wykracza poza Porozumienie międzynarodowe, określając wzajemne zobowiązania i mechanizmy przeglądu odnośnie do różnych zachowanych obszarów Priorytetów partnerstwa. W ten sposób Porozumienie UE–Jordania opiera się w pełni na: dialogach politycznych i współpracy w kontekście układu o stowarzyszeniu między UE a Jordanią; jednolitych ramach wsparcia na lata 2014–2017 na potrzeby unijnego wsparcia dla Jordanii; strategii Jordania 2025 oraz trzyletnich wykonawczych programach rozwojowych.

Ochrona i rozwój możliwości dla syryjskich uchodźców Jordania przyjmuje około 1,3 mln Syryjczyków, z czego 630 000 to uchodźcy zarejestrowani przez Biuro UNHCR; ponad 70% to kobiety i dzieci, a dwie trzecie uchodźców żyje – według doniesień – poniżej jordańskiego bezwzględnego progu ubóstwa. Jordania potwierdza swoje nieustanne zaangażowanie w zapewnianie dostępu do jej terytorium osobom wymagającym szczególnego traktowania, które uciekają przed konfliktem, a UE wyraża wdzięczność Jordanii za nieustanne wysiłki w zakresie zapewnienia dostępu, ochrony i pomocy syryjskim uchodźcom od początku kryzysu. Jordania będzie również kontynuować zapewnianie odpowiedniego środowiska ochrony i warunków do godnego życia, w tym statusu prawnego syryjskich uchodźców, żyjących w obozach lub poza nimi. Właściwe środowisko ochrony uchodźców jest ważne dla rozwiązania problemu pilnych potrzeb i w związku z tym ochrona pozostanie zasadniczym elementem działalności humanitarnej UE w Jordanii. W ramach wsparcia wysiłków Jordanii UE będzie nadal zapewniać stały poziom pomocy humanitarnej oraz skupiać się na podstawowej pomocy ratującej życie, zaspokajaniu podstawowych potrzeb uchodźców wymagających szczególnego traktowania, którzy mieszkają w obozach i w środowisku miejskim, a także osób nowo przybyłych, ze szczególnym naciskiem na potrzeby dzieci i kobiet. Obydwie strony ustalą najbardziej opłacalne środki wsparcia dla populacji uchodźców wymagających szczególnego traktowania. W pełni uznając pierwszeństwo Jordanii w zakresie zapewniania stabilności i bezpieczeństwa wzdłuż jej granic i w obrębie państwa, w Porozumieniu UE–Jordania odzwierciedlono ambicję wzmocnienia współpracy w zakresie walki z terroryzmem oraz zapobiegania radykalizacji i brutalnemu ekstremizmowi przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska zapewniającego dostęp i ochronę dla będących w potrzebie osób ubiegających się o azyl. Z uwagi na to, iż obecność syryjskich uchodźców przedłuża się, a Jordania godzi się z tym, że rzesze uchodźców pozostaną w Jordanii do czasu, aż sytuacja w Syrii pozwoli im na powrót, społeczność międzynarodowa, w tym UE, z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Jordanii do umożliwienia syryjskim uchodźcom dostępu do źródeł utrzymania oraz zgodziła się wspierać w tej kwestii Jordanię. W związku ze wsparciem ze strony społeczności międzynarodowej, szczególnie zobowiązaniem UE do dokonania przeglądu jej systemu reguł pochodzenia, związanym z tworzeniem miejsc pracy dla syryjskich uchodźców oraz ludności przyjmującej, rząd ogłosił zamiar zezwolenia syryjskim uchodźcom na pracę w szeregu sektorów, w których istnieje nieduża konkurencja z pracownikami jordańskimi. Ten przełom jest przyjmowany z zadowoleniem i nakłada istotną odpowiedzialność na społeczność darczyńców, aby zamienić syryjski kryzys uchodźczy w możliwość rozwoju. Wsparcie dla syryjskich uchodźców nie będzie odbywało się ze szkodą dla innych osób mieszkających i szukających ochrony w Jordanii; UE będzie kontynuować ścisłą współpracę w tej kwestii z władzami Jordanii, ONZ oraz innymi międzynarodowymi i krajowymi partnerami wykonawczymi. UE będzie kontynuować swoje wysiłki w celu podtrzymania udzielanego przez nią wsparcia, jak również wsparcia ze strony szerszej społeczności międzynarodowej na rzecz dotkniętych tą sytuacją społeczności przyjmujących i populacji uchodźców w Jordanii. Ogólnie rzecz biorąc, UE i Jordania będą traktować priorytetowo wzmocnienie możliwości rozwojowych i szans dla Jordańczyków, w tym społeczności przyjmujących, które wymagają szczególnego traktowania, jak również uchodźców, do czasu aż warunki umożliwią im powrót do swoich krajów. W międzyczasie UE i Jordania będą wspólnie działać, aby umożliwić uchodźcom, którzy uciekli przed syryjskim konfliktem, życie w godności obok lokalnej ludności w Jordanii, zapewniając wymagane ramy prawne i administracyjne oraz towarzyszący temu dostęp do możliwości utrzymania, kształcenia i przystępnej cenowo opieki zdrowotnej. W tym duchu kluczowe jest zobowiązanie się Jordanii do umożliwienia uchodźcom uzyskania zezwolenia na pracę, zakładania małych przedsiębiorstw i angażowania się, w stosownych przypadkach i zgodnie z krajowym ustawodawstwem, w działalność handlową.

1.Ułatwienie handlu między UE a Jordanią w zakresie poprawy inwestycji, eksportu, możliwości na rynku pracy, w tym dla syryjskich uchodźców

W Porozumieniu międzynarodowym zaapelowano o środki otwierające rynek unijny, szczególnie poprzez uproszczone reguły pochodzenia, sprzyjające stymulowaniu inwestycji i tworzeniu miejsc pracy dla Jordańczyków i syryjskich uchodźców. W ramach udzielonej pozytywnej odpowiedzi UE zobowiązała się do uproszczenia swoich reguł pochodzenia na okres dziesięciu lat w odniesieniu do konkretnych towarów produkowanych w zakładach produkcyjnych usytuowanych w określonych wcześniej specjalnych strefach ekonomicznych (SSE) oraz obszarach przemysłowych, o ile są one powiązane z możliwościami zatrudnienia na takich samych warunkach zarówno dla Jordańczyków, jak i syryjskich uchodźców (15% miejsc pracy w ciągu pierwszych dwóch lat; potem 25%), przy ogólnym celu 200 000 miejsc pracy dla syryjskich uchodźców na szczeblu krajowym, stosownie do oświadczenia z Porozumienia międzynarodowego. Gdy osiągnięty zostanie ten cel, UE rozważy dalsze rozszerzenie odstępstw od reguły pochodzenia i uproszczenie warunków niezbędnych do tego, aby producenci w Jordanii czerpali korzyści z takiego nowego reżimu reguł pochodzenia. UE i Jordania zgodziły się zaangażować międzynarodowe organizacje z odpowiednią wiedzą fachową, takie jak Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) czy Bank Światowy, we wspieranie i przyczynianie się do tworzenia zatrudnienia oraz przyszłego procesu monitorowania.

UE wyraża wdzięczność Jordanii za konkretne kroki podjęte w celu umożliwienia syryjskim uchodźcom dostępu do tymczasowych zezwoleń na pracę, jak stwierdzono wstępnie w dokumencie „Economic Response to the Syrian Refugee Crisis: Piloting a Holistic Approach” (Gospodarcza odpowiedź na syryjski kryzys uchodźczy. Pilotaż podejścia holistycznego). Większy oficjalny rynek pracy miał korzystne i różnorodne skutki dla krajowych finansów publicznych. Holistyczne podejście Jordanii wprowadza ideę umożliwiającą syryjskiej sile roboczej uczestnictwo w rynku pracy: w 18 „specjalnych strefach ekonomicznych (SSE)”; w obozach dla uchodźców; w niektórych sektorach (np. rolnictwo i budownictwo zgodnie z określonymi wcześniej kwotami); a także przy robotach komunalnych finansowanych z dotacji społeczności darczyńców (infrastruktura lub inne pracochłonne prace społeczne), pod warunkiem że Syryjczycy nie będą zastępować jordańskiej siły roboczej.

Kluczowym punktem propozycji Jordanii jest tworzenie możliwości zatrudnienia w SSE. Oczekuje się, że strefy te przyciągną inwestycje z Europy i innych regionów, w tym szczególnie z diaspory syryjskiej poszukującej „bezpiecznej przystani”, a także zwiększą eksport do UE.

W celu przyspieszenia tego zjawiska, na żądanie Jordanii i stosownie do powyższego, UE dąży do złagodzenia reguł pochodzenia dla produktów wytwarzanych przez uchodźców w jordańskich specjalnych strefach ekonomicznych oraz innych obszarach przemysłowych na terytorium tego państwa. UE jest także gotowa wspierać konkretne zapotrzebowanie na szkolenie ukierunkowane na rynek pracy oraz rozwój umiejętności służący poprawie produktywności w SSE i poza nimi.

Warto jednak przypomnieć, że zgodnie z obowiązującym układem o stowarzyszeniu między Jordanią a UE, Jordania uzyskała już bezcłowy i bezkwotowy dostęp do rynku unijnego w odniesieniu do produktów przemysłowych, a także bardzo szeroki dostęp w odniesieniu do produktów rolnych. Niemniej jednak producenci jordańscy nie skorzystali z tego dotąd w pełni, ponieważ nie są jeszcze w stanie spełnić reguł pochodzenia i norm technicznych obowiązujących na mocy układu.