Władze hiszpańskie wystąpiły z wnioskiem, aby środek ten obejmował 99 kategorii produktów z pozycji systemu zharmonizowanego (HS) według czterech cyfr Nomenklatury scalonej. Komisja zgadza się co do listy znajdującej się w załączniku I, ponieważ te kategorie produktów są zgodne z kryteriami kwalifikowalności.

Środek ten ma na celu zrekompensowanie producentom na Wyspach Kanaryjskich trwałych ograniczeń związanych z oddaleniem, zależnością od surowców i energii, koniecznością tworzenia zapasów, małym rozmiarem rynku lokalnego i słabo rozwiniętą działalnością eksportową. Wszystkie te ograniczenia powodują wzrost kosztów produkcji, a zatem kosztów produktów wytwarzanych lokalnie, co sprawia, że przy braku specyficznych środków lokalni producenci byliby mniej konkurencyjni w stosunku do producentów z Europy kontynentalnej, nawet przy uwzględnieniu kosztów dostawy towarów na Wyspy Kanaryjskie. Utrudniłoby to zatem utrzymanie produkcji lokalnej. Specyficzne środki mają na celu wzmocnienie pozycji przemysłu lokalnego poprzez zrekompensowanie kosztów dodatkowych, a tym samym stworzenie równych warunków działania.

Niniejszy wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. Proponowane zmiany nie wykraczają poza to, co jest konieczne do rozwiązania przedmiotowych problemów, a tym samym do osiągnięcia celów określonych w Traktacie, polegających na zapewnieniu prawidłowego i skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Jedynie Rada jest uprawniona do przyjęcia, na podstawie art. 349 TFUE, środków szczególnych na rzecz regionów najbardziej oddalonych w celu dostosowania stosowania Traktatów do tych regionów, w tym wspólnej polityki, z powodu występowania trwałych niekorzystnych warunków, które mają wpływ na sytuację gospodarczą i społeczną tych regionów. Dotyczy to również zatwierdzania odstępstw od art. 110 TFUE. W związku z powyższym niniejszy wniosek dotyczący decyzji Rady jest zgodny z zasadą pomocniczości.

Umożliwi to Komisji ocenę, czy nadal istnieją powody uzasadniające odstępstwo, czy korzyść podatkowa przyznana przez Hiszpanię jest nadal proporcjonalna oraz czy możliwe są alternatywne środki w stosunku do systemu odstępstw podatkowych, z uwzględnieniem ich wymiaru międzynarodowego.

Władze hiszpańskie będą musiały do dnia 30 września 2025 r. przedłożyć sprawozdanie za lata 2019–2024. Sprawozdanie to będzie zawierało następujące elementy: informacje na temat dodatkowych kosztów związanych z produkcją, zakłócenia gospodarcze i wpływ na rynek, informacje na potrzeby oceny skuteczności, wydajności i spójności z innymi obszarami polityki UE, oraz informacje na temat dalszej adekwatności i unijnej wartości dodanej przedmiotowych przepisów.

Inicjatywę planuje się w następujący sposób: przeprowadzenie oceny ex post obecnego systemu, po której nastąpi od razu ocena perspektywiczna. Taka ocena potencjalnych skutków kontynuacji i ewentualnej zmiany istniejącego systemu została opisana w dokumencie analitycznym, który zawiera załącznik do oceny. Dokument ten opiera się na zewnętrznym badaniu i informacjach dostarczonych przez państwo członkowskie.

Wyniki analizy danych ilościowych wykonanej w ramach badania zewnętrznego wskazują, że w przypadku braku wsparcia ze strony AIEM wyniki lokalnych sektorów produkcyjnych byłyby znacznie gorsze. Mechanizm różnicowania stawek podatkowych teoretycznie umożliwił uzyskanie około jednej trzeciej wartości produktów wspieranych podatkiem AIEM (około 570 mln EUR), co miało pozytywny wpływ na zatrudnienie – od 2014 r. odnotowano wzrost o prawie 2 000 jednostek w sektorach objętych AIEM – i na liczbę aktywnych przedsiębiorstw, która w tym samym okresie wzrosła o około 300 jednostek. Nie ma dowodów świadczących o korzyściach w zakresie całkowitej wartości inwestycji i dywersyfikacji produkcji. Jeżeli chodzi o efektywność działania specjalnego systemu, wyniki są na ogół pozytywne; stosunek „kosztu” środka (utraconych dochodów podatkowych) do dodatkowej produkcji lokalnej, którą potencjalnie umożliwia jego zastosowanie, wynosi niemal 1:3.

Zakres systemu AIEM w zadowalający sposób odpowiada na potrzeby zainteresowanych podmiotów gospodarczych. Celem specjalnego systemu AIEM jest wspieranie produktów lokalnych poprzez zmniejszanie różnic w konkurencyjności produktów lokalnych w stosunku do towarów produkowanych poza wyspami, spowodowanych dodatkowymi kosztami produkcji wynikającymi z trwałych ograniczeń dotyczących Wysp Kanaryjskich. W ramach systemu AIEM rekompensowana jest tylko część szacowanych kosztów dodatkowych. Obniżona stawka dotyczy średnio około jednej czwartej kosztów dodatkowych, ale w kategorii pieniężnej całkowita rekompensata – mierzona w stosunku do całkowitego podatku nałożonego na przywóz – stanowi jedynie 14 % całkowitych kosztów dodatkowych. W tym sensie podatek AIEM przede wszystkim łagodzi pogorszenie sytuacji lokalnego przemysłu na Wyspach Kanaryjskich, zamiast w pełni wspomagać rozwój i wzrost gospodarczy.

(2)Należy zatem przyjąć szczególne środki w celu stworzenia warunków dla stosowania postanowień Traktatu w odniesieniu do tych regionów. Muszą one uwzględniać szczególne cechy charakterystyczne i niedogodności tych regionów, nie podważając jednocześnie integralności i spójności wspólnotowego porządku prawnego, w tym rynku wewnętrznego i wspólnych polityk.

(8)Jeśli chodzi o środowisko, usuwanie odpadów przemysłowych i unieszkodliwianie odpadów toksycznych generują wyższe koszty ochrony środowiska. Koszty te są wyższe, gdyż nie ma zakładów recyklingu, z wyjątkiem niektórych produktów, w związku z czym odpady muszą być przewożone do unieszkodliwienia poza terytorium Wysp Kanaryjskich.

(9)W wyniku dokładnego zbadania sytuacji potwierdzono, że konieczne jest uznanie wniosku Hiszpanii o przedłużenie zezwolenia dotyczącego stosowania w odniesieniu do objętych wykazem produktów podatku, z którego zwolnienie może być dozwolone w odniesieniu do produktów lokalnych.

(10)Podatek AIEM służy celowi autonomicznego rozwoju sektorów produkcji przemysłowej Wysp Kanaryjskich oraz dywersyfikacji gospodarki wysp.

(11)Decyzją Rady 2002/546/WE z dnia 20 czerwca 2002 r., przyjętą na podstawie art. 299 Traktatu WE, Hiszpania została wstępnie upoważniona do stosowania do dnia 31 grudnia 2011 r. zwolnień z podatku znanego jako „Arbitrio sobre Importaciones y Entregas de Mercancías en las Islas Canarias” (zwanego dalej „podatkiem AIEM”) lub obniżek tego podatku w odniesieniu do niektórych produktów wytwarzanych lokalnie na Wyspach Kanaryjskich. Załącznik do wyżej wymienionej decyzji zawiera wykaz produktów, których mogą dotyczyć zwolnienia lub obniżki podatku. W zależności od produktu różnica w opodatkowaniu między produktami wytwarzanymi lokalnie a innymi produktami nie może przekraczać 5, 15 lub 25 punktów procentowych.

(12)Decyzją Rady 895/2011/UE z dnia 19 grudnia 2011 r. zmieniono decyzję Rady 2002/546/WE, przedłużając okres jej stosowania do dnia 31 grudnia 2013 r.

(13)Decyzją Rady 1413/2013/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniono decyzję Rady 2002/546/WE, przedłużając okres jej stosowania do dnia 30 czerwca 2014 r.

(14)Decyzją Rady nr 377/2014/UE z dnia 12 czerwca 2014 r. upoważniono Hiszpanię do stosowania zwolnień z podatku znanego jako AIEM lub obniżek tego podatku w odniesieniu do niektórych produktów wytwarzanych lokalnie na Wyspach Kanaryjskich do dnia 31 grudnia 2020 r. Załącznik do wyżej wymienionej decyzji zawiera wykaz produktów, których mogą dotyczyć zwolnienia z podatku lub obniżki podatku.

(15)Maksymalna stawka zróżnicowana, jaką można zastosować w odniesieniu do przedmiotowych produktów przemysłowych, wynosi 15 %. Zgodnie z zasadą pomocniczości władze hiszpańskie zdecydują o odpowiednich stawkach procentowych dla każdego produktu. Dopuszczalne zróżnicowanie stawek opodatkowania nie powinno przekraczać udowodnionych wyższych kosztów. Tę korzyść podatkową należy stosować, nie przekraczając jednak limitu wynoszącego 150 mln EUR rocznie, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków.

(16)Zgodnie z zasadą pomocniczości oraz aby zapewnić elastyczność, władze hiszpańskie mogą zmienić produkty oraz dopuszczalne dla nich zróżnicowanie stawek podatkowych, aby odzwierciedlały one faktyczny poziom kosztów dodatkowych poniesionych w związku z ich produkcją na Wyspach Kanaryjskich. W tym kontekście władze hiszpańskie powinny mieć możliwość stosowania niższych zróżnicowanych stawek oraz ustanowienia w stosownych przypadkach minimalnego podatku dla określonych produktów, pod warunkiem że wszelkie zmiany są zgodne z celami określonymi w art. 349 TFUE. Wszelkie zmiany wykazu produktów powinny opierać się na następujących kryteriach kwalifikowalności: prowadzona jest produkcja lokalna, a jej udział w rynku lokalnym wynosi co najmniej 5 %; odbywa się znaczący przywóz towarów (w tym z Hiszpanii kontynentalnej i innych państw członkowskich), który mógłby zagrozić kontynuacji produkcji lokalnej, a jego udział w rynku lokalnym wynosi co najmniej 10 %; istnieją koszty dodatkowe, które podnoszą cenę zakupu produkcji lokalnej w porównaniu z produktami wytwarzanymi gdzie indziej, zagrażając konkurencyjności produktów wytwarzanych lokalnie.

(17)Od zastosowania progów udziału w rynku można odstąpić w należycie uzasadnionych okolicznościach, które obejmują: produkcję pracochłonną; produkcję o innym strategicznym znaczeniu dla rozwoju lokalnego; produkcję podlegającą okresowym wahaniom; produkcję zlokalizowaną na obszarach znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji; produkcję produktów medycznych i środków ochrony indywidualnej niezbędnych do przeciwdziałania kryzysom zdrowotnym. Władze hiszpańskie powinny mieć możliwość zmiany wykazu produktów i dopuszczalnego dla nich zróżnicowania stawek, pod warunkiem że wszelkie zmiany są zgodne z celami określonymi w art. 349 TFUE.

(18)Wspieranie gospodarczego i społecznego rozwoju Wysp Kanaryjskich znajduje swoje odzwierciedlenie na szczeblu krajowym w celu omawianego podatku i dystrybucji pochodzących z niego dochodów. Włączenie dochodów z tego podatku do zasobów systemu gospodarczego i podatkowego Wysp Kanaryjskich oraz ich wykorzystanie na rzecz strategii rozwoju gospodarczego i społecznego, w tym promocji lokalnej działalności gospodarczej, jest obowiązkiem prawnym.

(19)Zwolnienia z podatku AIEM lub obniżki tego podatku powinny być stosowane przez 7 lat. Aby umożliwić Komisji ocenę, czy warunki uzasadniające zezwolenie są nadal spełniane, do dnia 30 września 2025 r. Hiszpania powinna przedłożyć Komisji sprawozdanie z monitorowania.

(20)Niniejsza decyzja nie narusza ewentualnego stosowania art. 107 i 108 TFUE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1. W drodze odstępstwa od art. 28, 30 i 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej upoważnia się władze hiszpańskie do przyznania do dnia 31 grudnia 2027 r. całkowitych zwolnień z podatku znanego jako „Arbitrio sobre las Importaciones y Entregas de Mercancías en las Islas Canarias (AIEM)” lub częściowych obniżek tego podatku w odniesieniu do produktów należących do kategorii wymienionych w załączniku I, które to produkty są produkowane lokalnie na Wyspach Kanaryjskich. Zwolnienia te muszą stanowić część strategii rozwoju gospodarczego i społecznego Wysp Kanaryjskich i przyczyniać się do wspierania lokalnej działalności gospodarczej.

2. Zastosowanie całkowitych zwolnień lub obniżek, o których mowa w ust. 1, nie może prowadzić do powstania różnic przekraczających 15 % w przypadku produktów należących do kategorii wymienionych w załączniku I.

Hiszpania zapewnia, aby zwolnienia lub obniżki stosowane w odniesieniu do produktów nie przekraczały wartości procentowej ściśle niezbędnej do utrzymania, propagowania i rozwoju działalności lokalnej. Dopuszczalne zróżnicowanie stawek podatkowych nie może przekraczać udowodnionych kosztów dodatkowych.

3. Tę korzyść podatkową stosuje się, nie przekraczając limitu wynoszącego 150 mln EUR rocznie, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków.

Artykuł 2