Bruksela, dnia 14.12.2004

COM(2004) 817 końcowy

2001/0241 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO zgodnie z akapitem drugim art. 251 ust. 2 Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego harmonizacji niektórych przepisów w zakresie ustawodawstwa społecznego odnoszących się do transportu drogowego i zmieniający rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym

2001/0241 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJIDO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO zgodnie z akapitem drugim art. 251 ust. 2 Traktatu WEdotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego harmonizacji niektórych przepisów w zakresie ustawodawstwa społecznego odnoszących się do transportu drogowego i zmieniający rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym

1- PODSTAWA

+++++ TABLE +++++

2- CELE WNIOSKU KOMISJI

Rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 z dnia 31 grudnia 1985r.[1] określa zasady dotyczące czasu prowadzenia pojazdów, przerw i okresów odpoczynku dla kierowców pojazdów, które wchodzą w zakres tego rozporządzenia, w celu harmonizacji warunków konkurencji w transporcie lądowym, jak również poprawy bezpieczeństwa drogowego i warunków pracy kierowcy. Mając na uwadze złożony charakter tych zasad, różnice pomiędzy Państwami Członkowskimi pod względem interpretacji i realizacji oraz znaczne zmiany w sektorze transportu drogowego jakie nastąpią w ciągu następnych 15 lat, Komisja przyjęła wniosek w sprawie nowego rozporządzenia w celu uproszczenia, wyjaśnienia i uaktualnienia zasad. Jeśli chodzi o uproszczenie, wniosek Komisji proponuje zastąpienie złożonego systemu rekompensat z tytułu skróconych dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku i ograniczyła do minimum liczne specjalne ustalenia dotyczące poszczególnych sektorów. Tekst stał się bardziej przejrzysty przez dodanie znacznej ilości nowych definicji, jak również ustanowienie komitetu, który zajmie się sprawami spornymi, zaś zwolnienia i odstępstwa zostały zaktualizowane i skonkretyzowane tak, aby odzwierciedlały rosnący udział sektora prywatnego w świadczeniu usług publicznych i ograniczały nadużycia. Wprowadzenie koncepcji eksterytorialności w odniesieniu do sankcji, założenia odpowiedzialności i współodpowiedzialności pracodawcy za cały łańcuch transportowy.

Komisja wystąpiła również z wnioskiem, aby zasady opierały się o „elastyczny” tydzień, zamiast o tydzień kalendarzowy. Jednakże, późniejsze przyjęcie dyrektywy sektorowej w sprawie czasu pracy, dyrektywy 2002/15/EC[2], opartej o tydzień kalendarzowy, uwydatniło potrzebę spójnego podejścia. Komisja rozważyła opinię Parlamentu w sprawie wniosku. Opinia ta opowiada się za powrotem do metody kalkulacji w oparciu o tydzień kalendarzowy oraz za zwiększeniem elastyczności obecnego rozporządzenia. Zmieniony wniosek Komisji ujął większość poprawek Parlamentu, ponownie wprowadzając środki zapewniające elastyczność, jak np. ustalenia dotyczące limitowanego wynagrodzenia za cotygodniowy odpoczynek, nadal jednak dążąc do utrzymania równowagi przy wykonalności zasad. Aby ułatwić debatę w Radzie, zmieniony wniosek uwzględnił również kilka konstruktywnych punktów, gdzie widoczny był konsensus w dyskusjach Rady, takich jak aktualizacja przepisów dotyczących cyfrowego tachografu zamieszczonych w rozporządzeniu (EWG) 3821/85[3] na ten temat. Jednocześnie, w rozporządzeniu tym i w odpowiedzi udzielonej Parlamentowi zwiększona została z 8 na 15 ilość dni objętych kontrolą przez właściwe służby, w ten sposób zapewniając im większą swobodę w zakresie egzekwowania zasad drogowych.

3- UWAGI DOTYCZĄCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

Rada dokonała pewnych ogólnych zmian w stosunku do wniosku Komisji, które są możliwe do przyjęcia, gdyż zapewniają osiągnięcie jego zamierzeń.

Pierwsza z nich dotyczy dodania artykułu odraczającego termin wprowadzenia cyfrowego tachometru do 5 sierpnia 2005 r. Rada uznała, że zagwarantuje to pewność prawną zważywszy, że do obecnego prawnego terminu 5 sierpnia 2004 r. nie wszystkie pojazdy będą wyposażone w takie tachografy. Komisja mogłaby przyjąć taki zapis, lecz aby zagwarantować pełną pewność prawną, tekst powinien dokładnie określić, że data 5 sierpnia 2005 r. zastępuje datę 5 sierpnia 2004 r.

Po drugie, wspólne stanowisko ustala kompromis dotyczący zespołu środków dotyczących dziennego i cotygodniowego odpoczynku. W porównaniu do obecnego rozporządzenia, tekst ten przedstawia bardziej restrykcyjny przepis dotyczący podzielonego dziennego odpoczynku 3 godziny plus 9 godzin pracy oraz usunięcia ustaleń dotyczących wynagrodzenia z tytułu skrócenia dziennego odpoczynku z 11 do 9 godzin trzykrotnie pomiędzy dowolnymi dwoma okresami cotygodniowego odpoczynku. W odniesieniu do cotygodniowego odpoczynku, obecne ustalenia dotyczące wynagrodzeń do końca okresu trzytygodniowego zostały utrzymane, lecz z możliwością przedłużenia w związku z kontrolą drogową (do 15 dni objętych kontrolą do 01.01.2008 r. i do 28 dni po tej dacie). Ponadto, co dwa kolejne tygodnie kierowcę obowiązuje normalny tygodniowy odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin. Wspólne stanowisko przedstawia ponadto bardziej szczegółową tabelę przerw.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje prosty charakter nowego systemu podzielonego dziennego odpoczynku, lecz stwierdza, że ustalenie dotyczące skróconego dziennego odpoczynku jest krokiem wstecz pod względem bezpieczeństwa drogowego i warunków pracy. Choć zgadza się na utrzymanie długiego okresu wynagrodzenia za cotygodniowy odpoczynek, uważa, że nowy zapis dotyczący wymogu minimalnego regularnego cotygodniowego odpoczynku po dwutygodniowym okresie stanowi postęp oraz że możliwość kontrolowania zapisów tachografów na drodze do 28 dni przed datą kontroli jest korzystna dla służb kontrolnych.

Po trzecie, wspólne stanowisko przejmuje większą część artykułu 9 dotyczącego wykroczeń i sankcji z bliźniaczego wniosku w sprawie egzekwowania przepisów w transporcie drogowym, dla którego również Rada ds. Transportu osiągnęła w dniu 11 czerwca 2004 r. zgodę polityczną, choć Komisja zarzuca, że pominięty został wykaz powszechnych poważnych wykroczeń. Przepisy te będą zatem mieć skutek bezpośredni.

I wreszcie, choć lista krajowych odstępstw została nieco poszerzona, w sumie większość ogólnych zwolnień i krajowych odstępstw we wspólnym stanowisku pozostaje bardziej restrykcyjna niż w rozporządzeniu (EWG) 3820/85.

Komisja przyjęła w całości lub w części czterdzieści siedem spośród sześćdziesięciu dziewięciu poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski w jego pierwszym czytaniu. Rada włączyła do swojego wspólnego stanowiska trzydziesci cztery z nich, bądź to w brzmieniu dosłownym bądź zasadniczym.

4- SZCZEGÓŁOWE UWAGI KOMISJI

4 . 1 Zmiany przyjęte przez Komisję i włączone w całości lub w części do wspólnego stanowiska

Poniższe odniesienia dotyczą motywów i artykułów wspólnego stanowiska.

Poprawki 1, 33, 37, 44. Wspólne stanowisko powraca do systemu obliczania w oparciu o tydzień kalendarzowy.

Poprawki 2-5, 7, 12(część), 18(część), 25-27, 30, 41, 43, 51(część), 52, 53, 62, 64(część), 65 i 66. Wszystkie te zmiany wnoszą do tekstu przydatne wyjaśnienia i znajdują odzwierciedlenie we wspólnym stanowisku.

Poprawki 17 i 54. Dodanie ogólnego zwolnienia dla historycznych pojazdów używanych do celów niekomercyjnych wydaje się logiczne i jest ujęte we wspólnym stanowisku. Podobnie, lokalne usługi pocztowe mogłyby nadal być wyłączone przy założeniu, że prowadzenie pojazdu nie jest główną czynnością.

Poprawki 21, 34, 47 i 107(część). Zmiany te wprowadzają większy poziom elastyczności dla sektora.

Poprawki 31, 32, 45 . Zmiany te stanowią część wypracowanej w drodze kompromisu grupy środków dotyczących dziennego i tygodniowego odpoczynku.

Poprawka 48 . Zmiana ta wprowadza współodpowiedzialność za cały łańcuch transportowy. Wspólne stanowisko rozszerza w swym art. 10 ust. 4 wykaz osób potencjalnie współodpowiedzialnych i koncentruje się na uzgodnionych umownie harmonogramach.

4.2 Zmiany przyjęte przez Komisję i nie włączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 14 -16 Zmiany te mają na celu rozszerzenie zakresu rozporządzenia na usługi związane z dostawami kurierskimi i ekspresowymi, jak również na pojazdy zarejestrowane w krajach trzecich dla całego ich przejazdu na terenie Unii. Choć Komisja mogłaby stwierdzić zasadność w obu przypadkach, to jednak Rada wykazała niewielkie poparcie dla rozszerzenia na usługi dostawcze, natomiast kwestia zakresu rozporządzenia i AETR jest potraktowana we wspólnym stanowisku w odmienny sposób.

Poprawki 28 i 29. Zmiany te wyjaśniają definicję „kierowcy” i dodają definicję czasu prowadzenia pojazdu. Rada preferowała pierwotną szerszą definicję kierowcy Komisji i uznała, że definicja „czasu prowadzenia pojazdu” jest kontrowersyjna i niepotrzebna. We wspólnym stanowisku powrócono do pierwotnej propozycji Komisji.

Poprawka 78, część. Zmiana ta ponownie wprowadza dwa typy skróconego cotygodniowego odpoczynku (36 godzin w bazie; 24 godziny poza bazą) z rekompensatą dla kierowców pokonujących długie trasy w ciągu trzech tygodni. Komisja zaakceptowała ponowne wprowadzenie tych dwóch typów skróconego cotygodniowego odpoczynku wraz z wcześniejszą rekompensatą z tytułu skróconego cotygodniowego odpoczynku. W ramach kompromisu w sprawie cotygodniowego odpoczynku, wspólne stanowisko powraca do rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w zakresie dotyczącym ustaleń w sprawie rekompensat, unikając jednocześnie dwóch typów skróconego cotygodniowego odpoczynku.

Poprawka 42, część . Zmiana ta wprowadza ponownie koncepcję podzielonego dziennego odpoczynku, który Komisja przyjęła, aby dać przedsiębiorstwom większą elastyczność. Wspólne stanowisko również ujmuje podzielony dzienny odpoczynek, lecz nie w kontekście przewidzianym przez tę zmianę.

Poprawki 9-11, 60, 63 i 70. Zmiany te miały na celu wprowadzenie środków wykonawczych dla przepisów omawianego rozporządzenia. Komisja uwzględniła je podczas formułowania swojego wniosku w sprawie egzekwowania[4], a także (w przypadku poprawek 9 i 70(a)) swojej zmiany do rozporządzenia (EWG) 3821/85, aby objąć kontrola 15 dni. Wspólne stanowisko lepiej uwzględnia cel tych dwu ostatnich poprawek przewidując, aby od 01.01.2008 r. kontrole drogowe obejmowały 28 ostatnich dni.

4.3 Zmiany odrzucone przez Komisję, jednak włączone do wspólnego stanowiska

Poprawka 20. Zmiana ta jest ujęta we wspólnym stanowisku i powraca do szerszego ogólnego zwolnienia dla pojazdów specjalistycznych używanych do celów medycznych .

Poprawki 23, 24 i 58. Pierwsze dwie zmiany ponownie wprowadzają ogólne zwolnienia dla pojazdów przeznaczonych do zbierania mleka i dostarczania z farm, jak również zawartą w obecnym rozporządzeniu obszerną listę pojazdów użyteczności publicznej. Zmiana 58 ponownie umieszcza transport zabitych zwierząt/odpadów z rzeźni, obecnie jako krajowe odstępstwo. Wspólne stanowisko potwierdza wszystkie zwolnienia jako opcjonalne krajowe odstępstwa (art. 13 ust. 1 lit. l), h) i n)), zachowując jednocześnie sporządzoną przez Komisję krótką listę zawierającą wykaz pojazdów użyteczności publicznej.

Poprawka 49. Zastępuje ona środki obrony, na które może powołać się przedsiębiorstwo transportowe przed odpowiedzialnością za naruszenia przez dwa kolejne wymagania dotyczące prowadzenia rejestru oraz obowiązku weryfikacji łącznego czasu pracy kierowcy. Wspólne stanowisko ujęło istotę tych uzupełnień w artykule 19(bis).

4.4 Zmiany odrzucone przez Komisję i nie włączone do wspólnego stanowiska

Poprawka 6. Zmiana ta obliguje, aby kontrole drogowe obejmowały bieżący dzień i ostatnie 27 dni. Wspólne stanowisko nadal pozostawia służbom kontrolnym pewien stopień swobody decydowania, lecz daje im możliwość kontrolowania w ciągu ostatnich 28 dni począwszy od 01.01.2008 r.

Poprawka 8 . Zmiana ta ma na celu wprowadzenie terminu dla wyposażenia wszystkich eksploatowanych pojazdów w cyfrowe tachografy. Jednakże, nie wszystkie pojazdy są tak skonstruowane, aby mogły być wyposażone w cyfrowy tachograf.

Poprawka 13. Zmiana ta ma na celu ujęcie w tekście rozporządzenia maksymalnych limitów tygodniowego czasu pracy określonych w dyrektywie sektorowej w sprawie czasu pracy, mianowicie dyrektywie 2002/15/WE. Wspólne stanowisko nie ujmuje formy tej zmiany, niemniej jednak w art. 6 ust. 2 zachowuje jej treść stwierdzając, że maksymalny limit czasu pracy nie może zostać przekroczony.

Poprawka 19. Wprowadza ona ogólne zwolnienie dla pojazdów wykorzystywanych do pomocy humanitarnej.

Poprawka 22. Zwalnia ona pojazdy o wadze nieprzekraczającej 3,5 tony używane do celów niekomercyjnych. Jednakże, wszystkie pojazdy nieprzekraczające 3,5 tony są już wyłączone z zakresu wniosku.

Poprawka 35. Zmiana ta przejmuje całość art. 5 rozporządzenia (EWG) 3820/85 dotyczącego minimalnego wieku kierowców dużych pojazdów towarowych i osobowych. Jednakże wszystkie te przepisy zostały już przyjęte w art. 5 dyrektywy 2003/59/WE[5].

Poprawka 39. Zmiana ta ogranicza zobowiązanie kierowcy do rejestrowania czasu prowadzenia pojazdów, będących poza zakresem rozporządzenia, do pojazdów miejskiego transportu osobowego. Wspólne stanowisko ujmuje prowadzenie wszystkich pojazdów handlowych będących poza tym zakresem, pod warunkiem że prowadzenie to jest rejestrowane jako ‘inna działalność.’

Poprawka 83. Zmiana ta proponuje co cztery i pół godziny 30-minutową przerwę, która może być podzielona na dwa okresy po 15 minut. Wspólne stanowisko zachowuje 45-minutową przerwę, lecz pozwala, aby przerwa ta była podzielona na co najmniej 15-minutowe okresy.

Poprawki 55-57, 59. Zmiany te mają na celu ponowne wprowadzenie krajowych odstępstw w odniesieniu do niektórych grup pojazdów, które zostały usunięte we wniosku Komisji. Wspólne stanowisko nie ujęło ich.

Poprawki 67 i 69. Zmiany te wprowadzają przepisy prawne, które są sprzeczne z zasadami komitologii.

Poprawka 68. Zmiana ta zobowiązuje Komisję do przedłożenia wniosku w sprawie jednolitej interpretacji tych zasad. Wspólne podejście do tych przepisów zostanie osiągnięte właśnie dzięki utworzeniu nowego komitetu.

5- WNIOSEK

KOMISJA UZNAJE, żE WSPÓLNE STANOWISKO PRZYJęTE JEDNO myślnie w dniu 9.12.2004 r. nie zmienia zamierzeń i podejścia wyrażonego w jej wniosku i dlatego może je poprzeć.

[1] Dz.U. L 370 z 31.12.1985 r., str.1

[2] Dz.U. L 80 z 23.3.2002 r., str.35

[3] Dz.U. L 370 z 31.12.1985 r., str.8

[4] Dz.U. L 111, 17.04.2004 r., s. 75

[5] Dz.U. L 226 z 10.09.2003 r., str.4