SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY oceniające postępy, przedstawione Komisji i Radzie przez Włochy, w zakresie odzyskiwania kwoty należnej od producentów mleka w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej za lata gospodarcze 1995/1996 do 2001/2002 (na podstawie decyzji Rady 2003/530/WE) /* COM/2014/0334 final */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY oceniające postępy, przedstawione Komisji i Radzie przez Włochy, w zakresie odzyskiwania kwoty należnej od producentów mleka w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej za lata gospodarcze 1995/1996 do 2001/2002 (na podstawie art. 3 decyzji Rady 2003/530/WE) Niniejsze sprawozdanie z oceny zostało przygotowane na podstawie art. 3 decyzji Rady nr 2003/530/WE z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy, którą Republika Włoska zamierza przyznać krajowym producentom mleka (zwanej dalej „decyzją Rady”), zgodnie z którym właściwe organy Włoch przedstawiają co roku Radzie i Komisji sprawozdanie z postępów dokonanych w zakresie odzyskiwania kwoty należnej od producentów w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej za lata gospodarcze 1995/1996 do 2001/2002. Niniejsze sprawozdanie zawiera dokonaną przez Komisję ocenę postępów dokonanych w 2012 r., o których organy Włoch poinformowały zarówno co do odzyskiwania opłaty za przekroczenie kwoty krajowej w odniesieniu do lat gospodarczych objętych decyzją Rady jak i w odniesieniu do lat gospodarczych nią nieobjętych. Na podstawie art. 1 decyzji Rady pomoc przyznaną przez Republikę Włoską poprzez wpłacenie do budżetu Unii Europejskiej kwoty należnej od producentów mleka w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej stosowaną w odniesieniu do mleka i przetworów mlecznych za lata gospodarcze 1995/1996 do 2001/2002 i umożliwienie tym producentom spłacenie tej należności w formie odroczonej płatności rozłożonej na kilka lat i bez odsetek wyjątkowo uznaje się za zgodną ze wspólnym rynkiem, pod warunkiem że: – producenci będą zobowiązani do spłaty całej kwoty, w równych rocznych ratach oraz – okres spłaty nie będzie dłuższy niż 14 lat, począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. Na podstawie art. 2 decyzji Rady przyznanie pomocy jest uzależnione od zgłoszenia przez Włochy do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), dzisiaj Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (FEAGA) całkowitej opłaty za przekroczenie kwoty krajowej za wspomniane okresy i odliczenia przez Włochy zaległej należności w trzech równych rocznych ratach od wydatków finansowanych przez EFOGR odpowiednio za miesiące listopad 2003 r., listopad 2004 r. i listopad 2005 r. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2003 r. Włochy dokonały należytego zgłoszenia całkowitej opłaty za przekroczenie kwoty krajowej za wspomniane lata gospodarcze. Za listopad 2003 r., listopad 2004 r. i listopad 2005 r. dokonano należytego odliczenia pozostałej zaległej należności od wydatków finansowanych przez EFOGR. Na podstawie art. 3 decyzji Rady właściwe organy Włoch przedstawiają każdego roku Radzie i Komisji sprawozdanie z postępów dokonanych w zakresie odzyskiwania kwoty należnej od producentów w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej za lata gospodarcze od 1995/1996 do 2001/2002. Zgodnie z wymienionym przepisem władze Włoch przedstawiły Komisji dziewiąte sprawozdanie w wystosowanym przez AGEA (Agenzia per le Erogazioni in Agricoltura — włoska agencja płatnicza) piśmie z dnia 28 października 2013 r. w sprawie spłaty raty za 2012 r. Dokonanie spłaty należnej kwoty w formie systemu płatności ratalnej w 2003 r. Decyzja Rady zezwalająca Włochom na wpłacenie do budżetu Unii Europejskiej kwoty należnej od producentów mleka w związku z opłatą za przekroczenie kwoty krajowej dotyczyła 25 123 zadłużonych producentów w 2005 r. (roku pierwszego sprawozdania dla Rady). Liczba ta uległa zmniejszeniu do 22 249 w 2012 r. Spośród wszystkich producentów, których dotyczyło sprawozdanie, objętych opłatą w odniesieniu do siedmiu lat gospodarczych, o których mowa w decyzji Rady, 15 431 wybrało system płatności ratalnej z 2003 r. Zaległości 15 431 producentów, którzy wybrali system płatności ratalnej, wynosiły w sumie około 345 mln EUR w 2004 r. przed zapłaceniem pierwszej raty, co stanowi około jedną czwartą całkowitej niespłaconej kwoty opłaty nałożonej na producentów. Wydaje się więc, że producenci o mniejszych nadwyżkach produkcji w większości przypadków wybrali system płatności ratalnej. Z kolei producenci wykazujący wyższe nadwyżki produkcji (około 8 000 producentów, którym naliczono 1 mld EUR należnej opłaty za siedem lat gospodarczych) zdecydowali nie przystępować do systemu płatności ratalnej. Należy jednak uściślić, że władze Włoch otrzymały w 2011 r. 53 nowych wniosków o spłatę w ratach, odpowiadających kwocie około 1,2 mln EUR. Podobnie w 2012 r. złożono 255 nowych wniosków o dokonanie płatności ratalnej łącznie na kwotę ok. 13 mln EUR. Dziewiąta rata miała być zapłacona przez 11 430 producentów w całkowitej kwocie 25 812 027,25 EUR do dnia 31 grudnia 2012 r. Kontrole przeprowadzone przez władze Włoch wykazały, że 11 145 producentów dokonało należytej wpłaty w całkowitej kwocie 25 025 344,42 EUR w trakcie 2012 r., co oznacza, że 98 % producentów zapłaciło w ustalonym terminie 96,9 % kwot należnych z tytułu dziewiątej raty. Terminowość spłaty pierwszej, drugiej, trzeciej, czwartej, piątej, szóstej, siódmej i ósmej raty wynosiła odpowiednio 99,6 %, 97,9 %, 99,5 %, 99,7 %, 96,4 %, 96,2 %, 90,5 % i 98,3 % należnych kwot. Całkowita opłata pobrana w pierwszych dziewięciu ratach wynosi zatem ok. 238,4 mln EUR (około 97 % całkowitej należnej kwoty z tytułu tych rat). Mimo iż te poziomy bez wątpienia wskazują na zaangażowanie ze strony producentów objętych systemem, którzy chcą wypełnić swoje zobowiązania, Komisja uznaje, że dalsze działania przewidziane w przypadkach niedokonania płatności w terminie są podstawowym wskaźnikiem poziomu zaangażowania władz w zagwarantowanie ścisłego przestrzegania wymogów systemu płatności i ostateczne odzyskanie pełnej kwoty należnych opłat. W odniesieniu do dziewiątej raty, brak dostępnej informacji co do płatności pozostałych 285 producentów na kwotę 786 682,83 EUR. W odniesieniu do ósmej raty, pod koniec 2011 r. 143 producentów nie dokonało wpłaty, co odpowiadało kwocie 419 638,26 EUR. Zgodnie z informacjami otrzymanymi od władz Włoch wszystkie te przypadki były zgłaszane przez władze centralne władzom regionalnym, aby wyegzekwować zapłacenie całej należnej kwoty wraz z odsetkami w przypadku płatności nieobjętych systemem płatności ratalnej. W późniejszym terminie okazało się, że 106 spośród 143 producentów, w odniesieniu do których początkowo sądzono, że nie dokonali płatności, faktycznie dokonało jej. Natomiast w odniesieniu do 37 producentów, którzy faktycznie nie dokonali płatności ósmej raty, cofnięto możliwość spłaty w ratach i wszczęto procedury odzyskiwania należności. Gospodarstwa, w odniesieniu do których cofnięto możliwość spłaty w ratach Niezapłacenie rocznej raty powoduje wyłączenie z systemu płatności ratalnej i w związku z tym naraża producentów na zajęcie całej nadal należnej kwoty wraz z narosłymi odsetkami. Dziewięć lat po wprowadzeniu w 2003 r. systemu płatności ratalnej cofnięto prawo do spłaty w ratach łącznie 498 gospodarstwom, co odpowiada całkowitej należności w ratach wynoszącej 18 531 964,41 EUR, z czego 4 543 929,20 EUR spłacono w ratach przed cofnięciem tego prawa. Kwota 2 822 001,34 EUR została odzyskana po cofnięciu tego prawa, co oznacza, że cała zaległa należność odnośnych 192 gospodarstw wynosi 11 118 742,39 EUR. Liczby te świadczą o tym, że staranność wykazana przez władze włoskie przy pobieraniu opłaty od producentów wykluczonych z systemu płatności ratalnej na skutek niezapłacenia rocznej raty jest daleka od zadowalającej. Ponadto producenci mleka musieli zrezygnować z dochodzenia swych praw we włoskich sądach, aby móc skorzystać z systemu płatności ratalnej. Biorąc to pod uwagę, wydaje się, że brak odzyskania kwot nie wynika z ewentualnego długiego czasu trwania postępowań sądowych, ale raczej z niezdolności administracji włoskiej do skutecznego odzyskania tych kwot. Odroczenie terminu spłaty o sześć miesięcy i jego skutki w odniesieniu do pomocy państwa Na podstawie art. 2 ust. 12k włoskiego dekretu z mocą ustawy nr 225 z dnia 29 grudnia 2010 r. przekształconego, po zmianach, w ustawę nr 10 z dnia 26 lutego 2011 r., Włochy zezwoliły na odroczenie do dnia 30 czerwca 2011 r. terminu spłaty rocznej raty za 2010 r. należnej zasadniczo do dnia 31 grudnia 2010 r. zgodnie z systemem płatności ratalnej z 2003 r. zatwierdzonym decyzją Rady 2003/530/WE. W decyzji nr C(2013) 4046 final z dnia 17 lipca 2013 r. Komisja stwierdziła, że odroczenie spłaty raty opłat wyrównawczych od mleka, której termin upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r., stanowiło pomoc niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Ponadto pomoc ta spowodowała naruszenie warunków ustalonych decyzją Rady 2003/530/WE oraz stworzyła, w odniesieniu do tych, którzy z niej skorzystali, nową pomoc państwa, niezgodą z prawem w rozumieniu art. 1 lit. f) rozporządzenia (WE) nr 659/1999, jak również niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Komisja poleciła Włochom odzyskać od beneficjentów odroczenia kwotę pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym wraz z odsetkami. Włochy wszczęły procedury administracyjne niezbędne do odzyskania pomocy. Złożyły jednak odwołanie od decyzji Komisji do Trybunału (sprawa T-527/13). Sprawa jest nadal w toku. Opłata za przekroczenie kwoty krajowej należna za rok gospodarczy 2002/2003 W odniesieniu do lat gospodarczych 1995-2002 Włochy wpłaciły do budżetu wspólnotowego opłatę za przekroczenie kwoty krajowej należną od producentów na podstawie decyzji Rady 2003/530/WE. Od 2004 r. państwa członkowskie wpłacają opłatę za przekroczenie kwoty krajowej bezpośrednio do budżetu wspólnotowego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. Natomiast rok gospodarczy 2002/2003 nie jest objęty ani decyzją Rady ani nowym systemem wprowadzonym w 2004 r. Z uwagi na przekroczenie kwoty krajowej włoscy producenci mleka odpowiedzialni za to przekroczenie byli winni budżetowi Unii 227,88 mln EUR za rok gospodarczy 2002/2003. Z tej kwoty wpłacono do budżetu Unii Europejskiej 54,95 mln EUR, z czego 1,19 mln w ramach systemu płatności ratalnej z 2009 r. i 53,76 mln EUR niezależnie od tego systemu. 47,48 mln EUR zadeklarowano jako kwotę niemożliwą do odzyskania na podstawie orzeczenia sądowego lub z powodu upadłości producenta zobowiązanego do uiszczenia opłaty. W dniu 31 grudnia 2012 r. producenci mleka byli winni budżetowi Unii Europejskiej jeszcze 125,45 mln EUR z tytułu opłaty za przekroczenie kwoty krajowej za rok gospodarczy 2002/2003. Z tej kwoty 5,04 mln EUR objęte jest systemem płatności ratalnej z 2009 r. Należna opłata nieobjęta systemem płatności ratalnej z 2003 r. ani systemem refundacji opłat z 2009 r. Zwrócono uwagę na fakt, że system płatności ratalnej z 2003 r. oraz system refundacji opłat z 2009 r. (ze stopą procentową odpowiadającą stopie referencyjnej dla Unii powiększonej o kilka punktów procentowych) w rzeczywistości pokrywa jedynie stosunkowo niewielką część należności do odzyskania. Zatem całkowita kwota należności do odzyskania z tytułu lat gospodarczych 1995/96 do 2008/09 wynosi 2,264 mld EUR. Z tej kwoty Włochy odzyskały 455 mln w latach 2003–2012. Z kwoty pozostającej do spłaty, czyli 1,808 mld EUR: - niewielka część (228 mln EUR) objęta jest systemami płatności ratalnej wprowadzonymi przez Włochy w 2003 r. i 2009 r., do których przystąpili niektórzy producenci mleka zobowiązani do uiszczenia opłaty; - 158 mln EUR zostało zadeklarowane jako kwota niemożliwa do odzyskania z powodu upadłości producenta lub na podstawie uchylenia przez sąd; - pozostaje 1,423 mld EUR długów do spłacenia przez producentów, którzy odmówili przystąpienia do systemów płatności ratalnej i którzy w większości zaskarżyli opłatę za przekroczenie kwoty krajowej w sądach włoskich. Tak więc ok. 86 % całkowitej kwoty jeszcze należnej z tytułu opłaty za przekroczenie kwoty krajowej za okres 1995/96–2008/09 (1,650 mld EUR) nie jest objęte systemami płatności ratalnej z 2003 r. i 2009 r. Ponadto całkowita pobrana kwota opłaty nieobjęta systemami płatności ratalnej wynosi obecnie jedynie 268,43 mln EUR (z całkowitej kwoty początkowo należnej opłaty wynoszącej 1,8 mld EUR). Ze sprawozdania władz Włoch wynika, że ta wyjątkowo niska stawka spowodowana jest dużą liczbą postępowań sądowych wszczętych przez producentów zobowiązanych do uiszczenia opłaty i wobec których zawieszono odzyskiwanie należności. W swoich dotychczasowych sprawozdaniach z oceny przedstawionych Radzie Komisja wyraziła opinię, że roczne sprawozdania przedstawiane przez Włochy powinny wyraźnie opisywać toczące się postępowania sądowe i zawierać szczegółowe dane potwierdzające spłaty dokonane przez producentów, których sprzeciwy wobec płatności zostały odrzucone przez sąd. Bez takich informacji Komisja nie była w stanie właściwie prześledzić odzyskania części płatności, które nie były objęte systemem płatności ratalnej. Komisja z zadowoleniem przyjęła informacje zawarte w sprawozdaniu władz Włoch dotyczącym dziewiątej raty w odniesieniu do obecnej ogólnej sytuacji w zakresie odzyskiwania opłat w ramach systemów płatności ratalnej. Dane liczbowe przekazane przez władze Włoch świadczą jednak o tym, że postęp przy pobieraniu kwot opłat nieobjętych systemami płatności ratalnej jest minimalny. W szczególności nie poczyniono znaczących postępów w zakresie odzyskiwania podlegających egzekucji kwot opłat, które były przedmiotem skarg, lecz zostały potwierdzone przez odnośny sąd, lub które nigdy nie były przedmiotem skarg, lecz zostały potwierdzone przez odnośny sąd bądź w odniesieniu do których postępowania są w toku, lecz w stosunku do których nie wydano postanowień o charakterze zawieszającym. W dniu 31 grudnia 2012 r. faktyczne pobieranie tych podlegających egzekucji kwot odpowiada ok. 130 mln EUR, podczas gdy pozostała należna kwota wynosi 790 mln EUR. W odniesieniu do całego okresu 1995/96–2008/2009 pobrano 22,5 % wymaganych i podlegających obecnie egzekucji kwot. W odniesieniu do okresu objętego decyzją Rady, pobrane kwoty stanowią 29 % podlegających egzekucji kwot. W ramach podlegających egzekucji kwot należy wyróżnić: - kwoty, które nie były przedmiotem skarg: z podlegających egzekucji 196,41 mln EUR odzyskano 130,38 mln EUR, co odpowiada stopie odzysku wynoszącej 66 %; - kwoty, które były przedmiotem postępowania sądowego, lecz w stosunku do których nie wydano postanowień o charakterze zawieszającym: z podlegających egzekucji 355,43 mln EUR odzyskano jedynie 54,78 mln EUR, czyli 15 %; - kwoty potwierdzone przez sąd: z podlegających egzekucji 468,37 mln EUR odzyskano jedynie 44,68 mln EUR, czyli 9,5 %. Komisja podkreśla nie tylko wyjątkowo słabe postępy w odzyskiwaniu dwóch ostatnich kategorii, lecz stwierdza również, że nawet w przypadku kwot, które nie były nigdy przedmiotem skarg i mogły w związku z tym zostać natychmiast odzyskane, nadal pozostaje do odzyskania 66 mln EUR. W odniesieniu do opłat należnych za lata gospodarcze 1995/1996 do 2001/2002 oznacza to, że od ponad 10 lat nie odzyskano 21 mln EUR. Komisja z dużym niezadowoleniem przyjmuje powolne postępy w pobieraniu części opłaty nieobjętej systemem płatności ratalnej z 2003 r. oraz systemem refundacji opłat z 2009 r. Komisja kontynuuje dokładne monitorowanie procesu odzyskiwania opłat we Włoszech, w szczególności w odniesieniu do odzyskiwania opłaty nieobjętej systemem płatności ratalnej. Służby Komisji przy wielu okazjach zwracały uwagę władz włoskich na swoje obserwacje (w tym uwagi negatywne) i wnioskowały o szczegółowe informacje na temat różnych kwestii związanych z odzyskiwaniem opłat za przekroczenie kwoty krajowej w sektorze mleka. Mimo licznych wniosków składanych wielokrotnie przez Komisję większość należnych opłat nie została nadal odzyskana przez władze Włoch. Dnia 20 czerwca 2013 r. Komisja Europejska nakazała Włochom, na podstawie art. 258 TFUE, przedstawienie uwag dotyczących niewystarczających środków podjętych w celu usunięcia niedociągnięć stwierdzonych w odzyskiwaniu opłat za przekroczenie kwoty krajowej za okres od 1995 r. do 2009 r. Podsumowanie Komisja uważa, że — o ile spełnione są warunki stosowania systemu płatności ratalnej zatwierdzonego przez Radę w 2003 r. — postępy poczynione przez władze Włoch w odzyskiwaniu należnych kwot od producentów, którzy wybrali system płatności ratalnej w odniesieniu do lat gospodarczych od 1995/1996 do 2001/2002, wskazują na właściwe zarządzanie tym systemem. W odniesieniu do kwot, które nie zostały objęte systemem ratalnym, w sprawozdaniach z oceny przedstawionych Radzie w 2010 r., 2011 r., 2012 r. i w 2013 r. , a następnie w wezwaniu do usunięcia uchybienia przesłanym Włochom dniu 20 czerwca 2013 r., Komisja wyraziła już swoje niezadowolenie z powodu braku znaczących postępów w odzyskiwaniu opłat za przekroczenie krajowej kwoty mlecznej. Komisja odnotowuje fakt, że Włochy wszczęły procedury administracyjne mające na celu odzyskanie pomocy uznanej za niezgodną z rynkiem wewnętrznym decyzją Komisji C(2013)4046 final z dnia 17 lipca 2013 r. Z informacji przedstawionych przez władze Włoch w sprawozdaniu na temat dziewiątej raty wynika jednak, że – w tym przypadku – nie nastąpiła żadna znacząca zmiana sytuacji w zakresie faktycznego pobierania opłaty nieobjętej systemami płatności ratalnej. Z uwagi na dużą kwotę opłat niezapłaconych oraz czas trwania sytuacji nieodzyskania niezapłaconych opłat należy stwierdzić, że przepisy Unii nie były i nie są skuteczne, co doprowadziło do wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE.