Terroryści i przestępcy stosowali materiały wybuchowe domowej roboty w wielu atakach w UE, w tym w atakach w Madrycie (2004 r.), Londynie (2005 r.), Paryżu (2015 r.), Brukseli (2016 r.), Manchesterze (2017 r.) i na stacji metra Parsons Green w Londynie (2017 r.). W przypadku jeszcze większej liczby ataków, które były nieudane lub zostały udaremnione, również usiłowano zastosować materiały wybuchowe domowej roboty. Ataki te wskazują na potrzebę jak największego ograniczenia dostępu terrorystów do prekursorów materiałów wybuchowych i ograniczenia wykorzystywania przez nich tych prekursorów, które można w niewłaściwy sposób zastosować do produkcji materiałów wybuchowych domowej roboty. W tym celu Komisja przyjęła – wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac – wniosek dotyczący zmiany i wzmocnienia istniejących ograniczeń określonych w rozporządzeniu 98/2013 w sprawie wprowadzania do obrotu i używania prekursorów materiałów wybuchowych. Wniosek ten jest następstwem zalecenia Komisji z października 2017 r., w którym na podstawie istniejących przepisów określono natychmiastowe działania mające zapobiegać czynieniu niewłaściwego użytku z prekursorów materiałów wybuchowych. Wniosek opracowano na podstawie szeregu konsultacji z różnymi grupami zainteresowanych stron i dogłębnej oceny skutków. Na podstawie rozporządzenia z 2013 r. ograniczono udostępnianie, wprowadzanie, posiadanie i używanie określonych prekursorów materiałów wybuchowych i wprowadzono konieczność zgłaszania podejrzanych transakcji. Chociaż te ograniczenia i kontrole pomogły zmniejszyć liczbę prekursorów materiałów wybuchowych dostępnych dla ogółu społeczeństwa i doprowadziły do zwiększenia liczby zgłoszeń dotyczących podejrzanych transakcji, okazało się, że nie jest to wystarczające, aby zapobiegać niewłaściwemu wykorzystywaniu tych substancji przez terrorystów i przestępców do produkcji materiałów wybuchowych.

Komisja wzywa współprawodawców do przeanalizowania tego wniosku, który uwzględniono we Wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE na lata 2018–2019, w sposób niezwłoczny w celu szybkiego osiągnięcia porozumienia. Komisja podkreśla również znaczenie pełnego wdrożenia i zastosowania czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz narzędzi, które ta dyrektywa zapewnia w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Działania te wymagają zapewnienia jednostkom analityki finansowej odpowiednich zasobów do wypełniania ich zadań. Ponadto w wyniku zmiany czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy – uzgodnionej na szczeblu politycznym przez współprawodawców w grudniu 2017 r. – na Komisję nałożono obowiązek przedłożenia do czerwca 2020 r. Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania oceniającego możliwość przyszłych wzajemnych połączeń centralnych rejestrów rachunków bankowych. Komisja przeprowadza w tym celu badanie, a wynikające z niego ustalenia zaprezentuje do połowy 2019 r.

Wniosek przyczynia się do dalszego wzmacniania współpracy między krajowymi jednostkami analityki finansowej a organami ścigania, jak również między jednostkami analityki finansowej w różnych państwach członkowskich. Ponadto państwa członkowskie będą musiały zapewnić, aby ich jednostka krajowa Europolu odpowiadała na wnioski Europolu o informacje zawarte w centralnych rejestrach rachunków bankowych oraz informacje finansowe i analizy finansowe. Wnioski złożone przez Europol będą musiały być należycie uzasadnione i sporządzane indywidualnie w poszczególnych przypadkach i w zakresie kompetencji Europolu oraz w celu wykonywania przez Europol swoich zadań. Lepszy dostęp organów ścigania do danych finansowych i lepsza współpraca z jednostkami analityki finansowej przyspieszą dochodzenia i umożliwią organom skuteczniejsze zwalczanie przestępczości transgranicznej. Europol będzie mógł również wzmocnić wsparcie udzielane państwom członkowskim w zwalczaniu przestępstw objętych zakresem kompetencji Europolu. Aby zapewnić przestrzeganie podstawowych praw do ochrony danych osobowych i do prywatności, we wniosku dotyczącym dyrektywy przewidziano ścisłe gwarancje w zakresie przetwarzania danych osobowych.

Wniosek ten, oparty na dogłębnej ocenie skutków, zapewnia wyznaczonym organom ścigania i biurom ds. odzyskiwania mienia bezpośredni dostęp do informacji, które dotyczą rachunków bankowych i przechowywane są w krajowych centralnych rejestrach rachunków bankowych i w systemach wyszukiwania danych stworzonych na podstawie dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Taki dostęp będzie przyznawany w poszczególnych przypadkach w celu zwalczania poważnych przestępstw. Znacząco zmniejszy to również obciążenie administracyjne instytucji finansowych, które nie będą już musiały odpowiadać na wnioski ogólne o informacje od organów ścigania.

Przestępcy i terroryści działają w różnych państwach członkowskich i są w stanie przenosić środki finansowe między różnymi rachunkami bankowymi w kilka godzin w celu przygotowania się do działania lub przeniesienia i wyprania pieniędzy pochodzących z przestępstw. Dochodzenia w sprawie poważnych przestępstw i terroryzmu mogą nie dać rezultatów z powodu niezapewnienia we właściwym czasie odpowiedniego i pełnego dostępu do stosownych danych finansowych. Biorąc pod uwagę znaczenie informacji finansowych dla dochodzeń, istotne jest, aby wzmocnić współpracę między organami odpowiedzialnymi za zwalczanie poważnych przestępstw i terroryzmu oraz ułatwić im dostęp do informacji finansowych i korzystanie z tych informacji, w pełni przestrzegając praw podstawowych i stosownych gwarancji proceduralnych. W związku z tym Komisja wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy mającej na celu ułatwienie korzystania z informacji finansowych i innych informacji w celu zapobiegania poważnym przestępstwom, wykrywania, dochodzenia lub ścigania poważnych przestępstw .

Komisja wzywa współprawodawców do przeanalizowania tego proponowanego prawodawstwa, które uwzględniono we Wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE na lata 2018–2019, w sposób niezwłoczny w celu szybkiego osiągnięcia porozumienia.

W zaproponowanym rozporządzeniu przewidziano silne gwarancje, aby zapewnić pełną zgodność z prawami podstawowymi, takie jak zaangażowanie ex ante organów sądowych i dodatkowe wymogi dotyczące otrzymywania określonych kategorii danych. Ponadto, z uwagi na fakt, że nakazy te można wydawać wyłącznie w ramach postępowań karnych i jeżeli przewidziane są w podobnych sytuacjach krajowych, zastosowanie mają wszystkie gwarancje proceduralne w zakresie prawa karnego. Co więcej, w rozporządzeniu przewidziano szczegółowe przepisy dotyczące skutecznych środków odwoławczych dla osób, których dotyczą nakazy. W rozporządzeniu uwzględniono także prawo usługodawcy do zażądania dokonania przeglądu w wydającym państwie członkowskim lub – jeżeli nakaz przekazano do wykonania – w przyjmującym państwie członkowskim, w oparciu o ustalone motywy. Prawo to obejmuje przypadki, w których jasne jest, że nakazu nie wydał ani nie zatwierdził właściwy organ, nakaz jest niekompletny, w sposób oczywisty narusza Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej lub w sposób oczywisty stanowi nadużycie. Co więcej, w rozporządzeniu tym przewidziano mechanizmy służące unikaniu i łagodzeniu potencjalnych konfliktów ze zobowiązaniami, które mogą być nałożone na usługodawców na podstawie przepisów państw trzecich.

W proponowanym rozporządzeniu przewidziano europejski nakaz przedstawienia dowodów i europejski nakaz zabezpieczenia dowodów. Nakazy te pozwolą właściwym organom z państw członkowskich na bezpośrednie nakazanie usługodawcom (dostawcom usług łączności elektronicznej i określonym dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego) mającym siedzibę lub reprezentowanym w innym państwie członkowskim zabezpieczenia lub przedstawienia istniejących danych elektronicznych w celu dochodzenia i ścigania przestępstw objętych zakresem przedmiotowego rozporządzenia w sposób proporcjonalny i konieczny w indywidualnym przypadku. W celu zapewnienia zgodności z tymi nakazami w zaproponowanej dyrektywie zobowiązano usługodawców do wyznaczenia przynajmniej jednego przedstawiciela prawnego w Unii. Z uwagi na transgraniczny charakter internetu wnioski te obejmują właściwych usługodawców, którzy oferują usługi w co najmniej jednym państwie członkowskim, niezależnie od lokalizacji ich siedziby głównej, ich infrastruktury lub miejsca przechowywania informacji.

Dowody elektroniczne stały się istotne w przeważającej większości dochodzeń i coraz częściej organy sądowe muszą występować z wnioskami do innych jurysdykcji w celu otrzymania niezbędnych dowodów od usługodawców. W związku z tym zapewnianie łatwiejszego i szybszego transgranicznego otrzymywania dowodów ma kluczowe znaczenie dla dochodzenia i ścigania przestępstw, w tym terroryzmu lub cyberprzestępczości. W tym celu Komisja przedstawiła – wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac – dwa wnioski ustawodawcze mające usprawnić transgraniczne gromadzenie dowodów elektronicznych w postępowaniach karnych, mianowicie wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie europejskich nakazów przedstawienia i zabezpieczenia dowodów elektronicznych w sprawach karnych oraz wniosek dotyczący dyrektywy ustanawiającej zharmonizowane przepisy dotyczące mianowania przedstawicieli prawnych w celu zbierania dowodów w postępowaniach karnych . Proponowane rozporządzenie i dyrektywa zapewnią właściwym organom ścigania i organom sądowym nowe narzędzia do otrzymywania dowodów elektronicznych w celu przeprowadzenia dochodzenia i ścigania przestępstw, w tym terroryzmu i cyberprzestępczości. Wnioski te stanowią odpowiedź Komisji na wezwania Parlamentu Europejskiego i Rady do przedstawienia ram legislacyjnych na poziomie UE dotyczących środków służących transgranicznemu otrzymywaniu dowodów elektronicznych wraz z solidnymi gwarancjami chroniącymi prawa i wolności jednostek .

Brutalne zamachy w Trèbes i Carcassonne we Francji w dniu 23 marca 2018 r. przypominają o tym, że zagrożenie terroryzmem w UE pozostaje wysokie. W ramach ciągłych wysiłków unii bezpieczeństwa mających przeciwdziałać temu zagrożeniu, wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac Komisja przedstawiła nowy pakiet bezpieczeństwa obejmujący środki służące ograniczeniu pola działania terrorystów i innych przestępców, aby utrudnić im planowanie i dokonywanie ich haniebnych czynów. Pakiet ten obejmuje wnioski ustawodawcze w celu poprawy transgranicznego gromadzenia dowodów elektronicznych i dostępu do informacji finansowych na potrzeby dochodzeń i ścigania, w szczególności w przypadku poważnych przestępstw, wzmacniające również współpracę między jednostkami analityki finansowej a organami ścigania. Pakiet ten obejmuje także środki operacyjne służące zapobieganiu uzyskiwaniu przez terrorystów i innych przestępców dostępu do przywiezionej broni palnej i prekursorów materiałów wybuchowych, które można wykorzystać w sposób niezgodny z przeznaczeniem do wytworzenia materiałów wybuchowych domowej roboty, co miało miejsce w przypadku kilku ostatnich zamachów. Ponadto wniosek ustawodawczy dotyczący poprawy bezpieczeństwa krajowych dowodów tożsamości i dokumentów pobytu utrudni terrorystom i innym przestępcom niewłaściwe wykorzystanie lub sfałszowanie takich dokumentów w celu wjechania na terytorium UE lub poruszania w jej granicach.

Wniosek Komisji pomoże zlikwidować luki w systemie bezpieczeństwa i wzmocnić oraz wyjaśnić ramy prawne. Celem zaproponowanego rozporządzenia (które zastąpi poprzednie rozporządzenie z 2013 r.) będzie dalsze ograniczenie dostępu ogółu społeczeństwa do niebezpiecznych prekursorów materiałów wybuchowych za pomocą szeregu środków. W rozporządzeniu tym dodaje się dwie dodatkowe substancje do wykazu prekursorów materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom, ogranicza możliwość ubiegania się o pozwolenie w stosunku do mniejszej liczby substancji oraz wzmacnia obowiązkowe kontrole karalności wnioskodawcy. System rejestracji z rozporządzenia z 2013 r. nie będzie już wykorzystywany z uwagi na fakt, że zapewnia mniejszy poziom bezpieczeństwa. Ponadto w przedmiotowym wniosku wyjaśniono, że przepisy dotyczące podmiotów gospodarczych będą się w pełni odnosić także do sprzedaży internetowych. Proponowane rozporządzenie poprawi proces wdrażania prowadzony przez właściwe organy oraz przekazywanie informacji w łańcuchu dostaw. W ten sposób proponowane rozporządzenie znacząco utrudni terrorystom produkowanie materiałów wybuchowych domowej roboty. Komisja wzywa współprawodawców do przeanalizowania tego wniosku ustawodawczego w sposób niezwłoczny w celu szybkiego osiągnięcia porozumienia.

4.Większe bezpieczeństwo dowodów tożsamości i dokumentów pobytu zapobiegające fałszowaniu dokumentów i korzystaniu z fałszywej tożsamości

Jak pokazują statystyki Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej dotyczące sfałszowanych dokumentów, dokumentami podróży najczęściej wykorzystywanymi niezgodnie z prawem w UE są krajowe dowody tożsamości zawierające słabe zabezpieczenia. W ramach europejskiej reakcji na przestępstwa przeciwko wierzytelności dokumentów podróży określonej w planie działania z grudnia 2016 r. Komisja przyjęła – wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac – wniosek dotyczący rozporządzenia mającego na celu wzmocnienie bezpieczeństwa dowodów tożsamości wydawanych obywatelom Unii oraz dokumentów podróży wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin. Zgodnie z prawem UE dotyczącym swobodnego przepływu obywatele Unii mogą używać krajowych dowodów tożsamości jako dokumentów podróży, zarówno podróżując w granicach UE, jak i przekraczając granice zewnętrzne UE, aby powrócić do UE. W określonych przypadkach obywatele Unii mogą używać krajowych dowodów tożsamości, aby wjechać na terytorium państw trzecich. Karty pobytu członków rodzin niebędących obywatelami UE wraz z paszportami dają prawo wjazdu do UE bez wizy, jeżeli towarzyszy się obywatelowi Unii. W prawie UE określono już normy dotyczące zabezpieczeń i danych biometrycznych (wizerunku twarzy i odcisków palców) w paszportach i dokumentach podróży wydawanych przez państwa członkowskie.

Wzmocnienie zabezpieczeń dowodów tożsamości i dokumentów pobytu utrudni przestępcom niewłaściwe wykorzystanie lub sfałszowanie takich dokumentów w celu poruszania się po terytorium UE lub przekraczania zewnętrznych granic UE. Lepiej zabezpieczone dokumenty tożsamości przyczynią się do skuteczniejszego zarządzania granicami zewnętrznymi UE (w tym w odniesieniu do wyzwania, jakie stanowi powrót zagranicznych bojowników terrorystycznych i członków ich rodzin), a jednocześnie lepiej zabezpieczone i bardziej wiarygodne dokumenty ułatwią obywatelom Unii korzystanie z praw do swobodnego przepływu.

W związku z tym we wniosku Komisji, który oparto na dogłębnej ocenie skutków i konsultacjach publicznych, określono minimalne normy w zakresie bezpieczeństwa dokumentów w odniesieniu do krajowych dowodów tożsamości, w tym w szczególności do zdjęcia biometrycznego i odcisków palców, które mają być przechowywane w chipie dowodu tożsamości. We wniosku tym przewidziano także minimalny zakres informacji, które podaje się w dokumentach pobytu wydawanych przemieszczającym się obywatelom Unii, jak również pełną harmonizację kart pobytu członków rodzin niebędących obywatelami UE.

Komisja wzywa współprawodawców do przeanalizowania tego wniosku ustawodawczego w sposób niezwłoczny w celu szybkiego osiągnięcia porozumienia.

5.Poprawa kontroli przywozu i wywozu broni palnej w celu zapobiegania nielegalnemu obrotowi bronią palną

Komisja podjęła szereg działań, aby ograniczyć dostawę broni palnej dostępną dla przestępców i terrorystów. Aby uzupełnić działania przeciwko obrotowi bronią palną i dokonaną w maju 2017 r. rewizję dyrektywy w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, Komisja przyjęła – wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac – zalecenie w sprawie natychmiastowych środków w celu poprawy bezpieczeństwa wywozu, przywozu i tranzytu broni palnej do użytku cywilnego, jej części i istotnych komponentów oraz amunicji. W zaleceniu tym wezwano państwa członkowskie UE do podejmowania działań w celu poprawy identyfikowalności i bezpieczeństwa procedur kontroli wywozu i przywozu broni palnej oraz współpracy między organami w zwalczaniu obrotu bronią palną. Zalecenie to stanowi działanie następcze w związku ze sprawozdaniem Komisji z grudnia 2017 r. z wdrażania rozporządzenia nr 258/2012 w sprawie wywozu i przywozu broni palnej. W sprawozdaniu tym stwierdzono, że konieczne jest wzmocnienie systemu pozwoleń na wywóz i przywóz broni palnej, aby kontrolować warunki legalnego handlu i w związku z tym lepiej zwalczać nielegalny obrót bronią palną. Komisja będzie monitorowała wyniki tego zalecenia w ramach procesu ogólnego monitorowania wdrażania rozporządzenia nr 258/2012.

III. WDRAŻANIE INNYCH PRIORYTETOWYCH INICJATYW DOTYCZĄCYCH BEZPIECZEŃSTWA

1.Zwalczanie treści o charakterze terrorystycznym w internecie

Jak określono w programie prac Komisji na rok 2018 i w poprzednich sprawozdaniach z postępu prac nad stworzeniem unii bezpieczeństwa, Komisja propaguje i wzmacnia współpracę z platformami internetowymi w celu wykrywania i usuwania treści terrorystycznych i innych nielegalnych treści w internecie. Dnia 1 marca 2018 r. Komisja podjęła kolejne ważne działanie, aby rozwiązać pilną i poważną kwestię treści o charakterze terrorystycznym w internecie, przyjmując zalecenie w sprawie działań, które mają zostać podjęte przez dostawców usług online i państwa członkowskie w celu wzmożenia wysiłków w związku z nielegalnymi treściami w internecie, w tym w szczególności treściami o charakterze terrorystycznym.

Zalecenie to opiera się na komunikacie z września 2017 r. w sprawie zwalczania nielegalnych treści w internecie i wzywa się w nim dostawców usług online do zapewnienia szybszego wykrywania i usuwania nielegalnych treści w internecie, wzmocnienia współpracy między dostawcami usług online, zaufanymi podmiotami sygnalizującymi i organami ścigania UE, zwiększenia przejrzystości składania sprawozdań organom publicznym i zapewnienia obywatelom zabezpieczeń praw podstawowych. W zaleceniu podano wytyczne operacyjne dla dostawców usług online dotyczące szybszego usuwania treści o charakterze terrorystycznym i lepszej współpracy w zakresie ścigania przestępstw. Biorąc pod uwagę, że treści o charakterze terrorystycznym są zazwyczaj najbardziej szkodliwe przez pierwszą godzinę po ich pojawieniu się w internecie, oraz biorąc pod uwagę szczególną wiedzę ekspercką i obowiązki właściwych organów i Europolu, w zaleceniu tym podkreślono, że treści określone w zgłoszeniach powinni oceniać dostawcy usług online, a także że co do zasady – w stosownych przypadkach – powinni je usuwać lub uniemożliwiać dostęp do nich w ciągu godziny. W dokumencie tym zalecono również platformom, aby były proaktywne i wykorzystywały zautomatyzowane narzędzia do wykrywania i identyfikowania treści o charakterze terrorystycznym, oraz wezwano je do stosowania dostępnych narzędzi technologicznych w celu zapewnienia, by takie treści nie zostały ponownie załadowane na innych platformach.

Sporządzane są obecnie sprawozdania, które mają umożliwić monitorowanie efektów przewidzianych w ramach zalecenia. Oczekuje się, że dostawcy usług online przekażą do początku maja 2018 r. informacje, które pomogą Komisji zdecydować, czy aktualne podejście jest wystarczające, lub czy potrzeba dodatkowych środków w celu zapewnienia szybkiego i proaktywnego wykrywania i usuwania nielegalnych treści w internecie, w tym zapewnienia możliwych środków ustawodawczych uzupełniających istniejące ramy regulacyjne.

2.W stronę interoperacyjności systemów informacyjnych i usprawnionej wymiany informacji

W ramach działań na rzecz silniejszych i inteligentniejszych systemów informacyjnych dla zarządzania bezpieczeństwem, granicami i migracjami UE zajmuje się niedociągnięciami w zakresie zarządzania informacjami przez UE i wymiany informacji jako kwestią pilną i stanowiącą główny priorytet. Wszystkie powiązane wnioski ustawodawcze uwzględniono we Wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE na lata 2018–2019. Odnotowuje się postępy w dyskusjach między współprawodawcami dotyczących wniosków ustawodawczych w sprawie interoperacyjności systemów informacyjnych UE. W następstwie obrad Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 8 marca 2018 r., w ramach których państwa członkowskie wyraziły szerokie poparcie dla elementów interoperacyjności zaproponowanych przez Komisję, Rada zamierza do czerwca 2018 r. wypracować podejście ogólne. W szybkim tempie posuwają się naprzód również dyskusje techniczne w Parlamencie Europejskim, a ich celem jest rozpoczęcie rozmów trójstronnych ze współprawodawcami do lipca 2018 r. i osiągnięcie porozumienia przed końcem tego roku. W tym celu – i jak ogłoszono w grudniu 2017 r. – konieczne jest przedstawienie odpowiednich zmian do wniosków w sprawie interoperacyjności odnoszących się do tych instrumentów prawnych, które są obecnie przedmiotem negocjacji współprawodawców. Biorąc pod uwagę wspólny cel, jakim jest osiągnięcie porozumienia dotyczącego wniosków w sprawie interoperacyjności przed końcem 2018 r. – jak wskazano we Wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE na lata 2018–2019 – wymaga to z kolei szybkiego osiągnięcia porozumienia w sprawie tych działań, które są nadal przedmiotem negocjacji. W każdym wypadku do połowy czerwca 2018 r. Komisja przedstawi wszystkie niezbędne zmiany do wniosków w sprawie interoperacyjności, aby umożliwić rozpoczęcie rozmów trójstronnych do lipca 2018 r.

Międzyinstytucjonalne negocjacje w sprawie ustanowienia europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) są na etapie końcowym, a w nadchodzących tygodniach powinno nastąpić przyjęcie tego systemu.

Podjęto intensywne prace, aby osiągnąć postępy w negocjacjach trójstronnych między współprawodawcami dotyczących trzech wniosków ustawodawczych mających na celu wzmocnienie Systemu Informacyjnego Schengen (SIS), mając na względzie osiągnięcie porozumienia politycznego. Komisja wzywa współprawodawców do osiągnięcia porozumienia w sprawie tych wniosków do końca maja 2018 r. Równolegle z prowadzeniem tych prac legislacyjnych w dniu 5 marca 2018 r. uruchomiono funkcję automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej (AFIS) w celu wzmocnienia obecnej formy Systemu Informacyjnego Schengen. To techniczne ulepszenie zapewnia natychmiastową i znaczącą wartość dodaną w pracy straży granicznej i funkcjonariuszy organów ścigania, ponieważ pozwala im na przeszukiwanie systemu na podstawie odcisków palców w celu zidentyfikowania osób, które wkraczają do strefy Schengen lub poruszają się w granicach strefy Schengen. Ulepszenie to jest kamieniem milowym dla bezpieczeństwa w strefie Schengen, ponieważ dzięki niemu łatwiej będzie zidentyfikować przestępców używających kilku tożsamości lub sfałszowanych tożsamości. Od tego momentu każdy nowo utworzony zapis odcisków palców porównywany jest ze wszystkimi istniejącymi zapisami w SIS w celu wykrycia osób posługujących się wieloma tożsamościami. Ponadto jedenaście państw Schengen uczestniczących w pierwszym etapie tego projektu realizuje obecnie wyszukiwania danych w oparciu o odciski palców. Nowe ramy prawne SIS zaproponowane przez Komisję oparte są na funkcji AFIS, ponieważ funkcja ta zapewni obowiązkowe kontrole odcisków palców, jeżeli tożsamości danej osoby nie można zidentyfikować w inny sposób. Komisja wzywa wszystkie pozostałe państwa członkowskie do podjęcia niezbędnych kroków, aby nowa funkcja była stosowana w ramach podstawowych kontroli na przejściach granicznych, jak również kontroli policyjnych na terytorium danego państwa. W kolejnym kroku mającym na celu wzmocnienie stosowania Systemu Informacyjnego Schengen Komisja przyjęła – wraz z niniejszym sprawozdaniem z postępu prac – nową wersję istniejącego katalogu zaleceń i najlepszych praktyk wynikającą z oceny Schengen z 2016 i 2017 r.

Kontynuowane są również trójstronne negocjacje między współprawodawcami w sprawie wniosków mających na celu ułatwienie wymiany rejestrów karnych obywateli państw trzecich w UE za pomocą europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych i wzmocnienie Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA).

W ramach pracy na rzecz wzmocnienia istniejących systemów informacyjnych i ich interoperacyjności Komisja przedstawi wiosną 2018 r. w późniejszym terminie wniosek – oparty na badaniach technicznych i ocenie skutków – w sprawie zmiany wizowego systemu informacyjnego (VIS), aby przyczynić się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych i wewnątrz strefy Schengen. Przyszła rewizja ram prawnych VIS będzie obejmować specjalne środki w zakresie interoperacyjności mające zwiększyć efektywność rozpatrywania wniosków wizowych i zgodnie z planami ma być odpowiedzią na inne kwestie zidentyfikowane w ocenie VIS z 2016 r.