PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, 30.06.2004 
COM(2004) 448 wersja ostateczna  
2004/0137 (COD) 
Wniosek dotycz ący  
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY  
w sprawie uniemo żliwienia korzystania z systemu fi nansowego w celu prania pieni ędzy, 
włącznie z finansowaniem terrorystów  
(przedstawiona przez Komisj ę) 
 
PL 2   PL UZASADNIENIE  
Streszczenie  
Wysiłki podejmowane przez Wspólnot ę na rzecz zwalczania  prania pieni ędzy odzwierciedlaj ą 
dyrektywy z 1991 r. i 2001 r. Dyrektywa z 1991 r. pozostaje w ścisłej zgodno ści z 
zaleceniami Grupy zadaniowej ds. dzia łań finansowych przeciw praniu pieni ędzy (FATF), 
światowym standardem w tym obszarze. 
Dyrektywa z 1991 r. okre śliła zjawisko prania pieni ędzy w kategorii przest ępstw 
narkotykowych i na łożyła zobowiązania wyłącznie na sektor finansowy. Nowelizacja z 2001 
r. rozszerzy ła ten zakres zarówno pod wzgl ędem przest ępstw, jak i zawodów oraz sfer 
działalności nim obj ętych. 
Dyrektywa z 2001 r. pozostawi ła kwesti ę precyzyjnego zdefiniowania powa żnych 
przestępstw otwart ą i wezwała Komisję do przed łożenia w 2004 r. kolejnej propozycji w tej 
sprawie.  
W czerwcu 2003 r. FATF dokona ła rewizji swoich zalece ń, obecnie obejmuj ących także 
finansowanie terrorystów. Niniej sza propozycja dyrektywy odnosi si ę także w szczególno ści 
do zwalczania finansowania terrorystów  i przewiduje zmiany potrzebne do uwzgl ędnienia 
poprawionych Czterdziestu Zalece ń FATF. 
Wprowadzenie  
Wysiłki Wspólnoty na rzecz zapobiegania  i zwalczania prania pieni ędzy (dzia łań 
podejmowanych przez przest ępców w celu zatajenia nieleg alnego pochodzenia dochodów z 
przestępstwa) rozpocz ęły się wraz z przyj ęciem dyrektywy Rady 91/308/EWG w sprawie 
uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieni ędzy. 
Dyrektywa z 1991 r. wzi ęła pod uwag ę, w szczególno ści, Czterdzie ści Zalece ń Grupy 
zadaniowej ds. dzia łań finansowych przeciw praniu pieni ędzy (FATF), wiod ącego 
międzynarodowego organu zajmuj ącego się zwalczaniem prania pieni ędzy w skali globalnej. 
Dyrektywa z 1991 r. za żądała od Państw Członkowskich wprowadzenia zakazu prania 
dochodów z przest ępstw narkotykowych, zobowi ązania swoich sektorów finansowych do 
identyfikowania w łasnych klientów, prowadzenia re jestracji, ustanowienia wewn ętrznych 
procedur kontroli oraz zg łaszania wszelkich przypadków, w których zachodzi podejrzenie 
prania pieni ędzy właściwym władzom. 
Ograniczenie dochodów z przest ępstw narkotykowych wkrótce okaza ło się zbyt restrykcyjne. 
Okazało się także, że zacieśnienie kontroli w sektorze finansowym sk łoniło osoby zajmuj ące 
się praniem pieni ędzy do poszukiwania alte rnatywnych metod prania. 
W 1999 r. Komisja zaproponowa ła rozszerzenie zakresu przest ępstw karnych ni ą objętych i 
włączenie do niego szerokiej gamy dzia łalności i zawodów o charakterze pozafinansowym, 
podatnych na proceder prania pieni ędzy.  
Dyrektywa 2001/97/WE zmieniaj ąca dyrektyw ę, o której mowa powy żej, została przyjęta 
dnia 4 grudnia 2001. Uwzgl ędniła ona w znacznym zakresie propozycj ę Komisji dotycz ącą 
objęcia nią działalności i zawodów o charakterze pozafinansowym. Je śli chodzi o obj ęcie 
 
PL 3   PL dyrektyw ą działalności przest ępczej, wspó łprawodawcy postanowili obj ąć nią pranie 
dochodów pochodz ących z powa żnych przest ępstw. Końcowy element definicji odnosi ł się do 
przestępstw, które mo że przynie ść „znaczne przychody” lub „podlegaj ących karze 
pozbawienia wolno ści”. Art. 1 ust. E stwierdza, że “przed 15 grudnia 2004 r. Pa ństwa 
Członkowskie powinny zmieni ć definicj ę przedstawion ą w niniejszym tiret w celu 
dostosowania jej do definicji powa żnego przest ępstwa zawartej we wspólnym dzia łaniu 
98/699/WSiSW”, za ś Komisja zosta ła wezwania do przedstawie nia propozycji zmieniaj ącej w 
tym względzie niniejsza dyrektyw ę.  
Mimo, że w nowej dyrektywie nie odniesiono si ę w sposób szczególny do finansowania 
terrorystów, Pa ństwa Członkowskie uzgodni ły, że pojęcie „powa żne przestępstwa” powinno 
obejmowa ć wszelkie przest ępstwa zwi ązane z finansowaniem terroryzmu. Nowa propozycja 
czyni szczególne odniesienie do zakresu poj ęcia terroryzmu i finansowania terrorystów. 
W czerwcu 2003 r. FATF postanowi ła w znacznym stopniu znowelizowa ć Czterdzie ści 
Zaleceń, aby uwzgl ędnić nabyte do świadczenie i bardziej zaawansowane środki wymagane 
dla skuteczniejszego zwalczania zjawiska prania pieni ędzy.  
W kilku obszarach, FATF znacznie zwi ększyła poziom szczegó łowości w swoich 
Zaleceniach, zw łaszcza w zakresie identyfikacji i wery fikacji klienta, sytuacji, gdzie wy ższe 
ryzyko prania pieni ędzy uzasadnia stosowanie bardziej zaawansowanych środków, jak 
również sytuacji, gdzie mniejsze ryzyko uzasadnia z łagodzenie kontroli. 
Państwa Członkowskie UE i Komisja wyra żają przekonanie, że poprawione Czterdzie ści 
zaleceń FATF nale ży stosowa ć w sposób skoordynowany na szczeblu Unii Europejskiej.  
Dla zachowania przejrzysto ści postanowiono uchyli ć istniejącą dyrektyw ę i zaproponowa ć 
nowy, odr ębny tekst. Komisja wychodzi z za łożenia, że nowa dyrektywa powinna opiera ć się 
na obowi ązującym dorobku wspólnotowym, a istniej ące przepisy, zw łaszcza te dotycz ące 
traktowania zawodów, nie powinny by ć kwestionowane, je śli nie istnieje taka potrzeba. 
Komitet Kontaktowy straci swoj ą podstawę w prawodawstwie wspólnotowym i trzeba b ędzie 
ustanowić nowy Komitet. Komisji nale ży powierzy ć ograniczone uprawnienia wykonawcze 
w niektórych obszarach technicznych. W tym zakresie Komisja powinna otrzyma ć pomoc ze 
strony nowego Komitetu ds. Zapobiegania Praniu Pieni ędzy zgodnie z postanowieniami 
decyzji 1999/468/WE.  
Uwagi dotycz ące poszczególnych artyku łów propozycji  
Artykuł 1 
Zgodnie z definicj ą zawartą w dyrektywie, pranie pieni ędzy nale ży określić mianem 
przestępstwa karnego. Aby zapewni ć efektywno ść zwalczania prania pieni ędzy, konieczne 
jest stosowanie sankcji przewidzianych prawem karnym.  
Nowa definicja prania pieni ędzy zosta ła zaproponowana szczególnie po to, aby obj ąć nią 
finansowanie terrorystów. Tytu ł dyrektywy odnosi si ę do “uniemo żliwienia korzystania z 
systemu finansowego w celu prania pieni ędzy, włącznie z finansowaniem terrorystów”. 
Obecnie definicja prania pieni ędzy przewiduje przypadek skierowania mienia pochodz ącego z 
legalnej dzia łalności na finansowanie terroryzmu. A zatem, wszelkie kolejne odniesienia do 
prania pieni ędzy obejmuj ą także finansowanie terrorystów. 
 
PL 4   PL Artykuł 2 
Nowa propozycja d ąży do wype łnienia niektórych luk w zakresie obj ętym dyrektyw ą i 
zastosowania si ę do poprawionych Czterdziestu zalece ń FATF. Czyni ona szczególne 
odniesienia do trustów i spó łek usługowych, jak równie ż obejmuje po średników w 
ubezpieczeniach na życie. 
Proponuje si ę, aby zakresem dyrektywy obj ąć wszystkie osoby trudni ące się obrotem 
towarami lub świadczące usługi i otrzymuj ące płatności w gotówce powy żej ustalonej 
wartości progowej. 
Artykuł 3 
Ten artyku ł, zawieraj ący definicje, przejmuje wszystkie definicje z poprzedniej dyrektywy, 
czyni techniczne dostosowania do niektórych definicji, wprowadza znacz ące zmiany w 
innych, jak równie ż dodaje niektóre nowe definicje. 
Definicja instytucji finansowej zosta ła zmieniona zgodnie z podej ściem FATF. Ka żde 
przedsiębiorstwo prowadz ące określonego rodzaju dzia łalność finansow ą jest uwa żane za 
instytucję finansow ą, ale Państwom Cz łonkowskim wolno nie stosowa ć tej dyrektywy w 
sytuacjach, gdy ryzyko jest bardzo niskie. 
Dodano definicje po średników ubezpieczeniowych, terroryzmu, u żytkownika maj ątku, trustu 
i spółki usługowej, osób na eksponowanych stanowiskach  politycznych ( politically exposed 
persons  - PEP), jednostki wywiadu finans owego, stosunków handlowych i banków 
wirtualnych . 
Najpoważniejsza zmiana dotyczy definicji dzia łalności przest ępczej. Terroryzm zosta ł 
wprowadzony jako osobny element, a wszelkie powa żne przest ępstwa, okre ślone w 
stosownym instrumencie trzeciego filaru, powinny zosta ć objęte zakresem dyrektywy. 
Przyniesie to w rezultacie bardziej skoordynowane podej ście, choć dokładne zakresy nadal 
będą różnić się w poszczególnych Pa ństwach Cz łonkowskich w zale żności od ich krajowych 
kodeksów karnych. 
Artykuł 5  
Dyrektywa z 1991 r. przewidywa ła, że klientów nale ży identyfikowa ć “z chwil ą nawiązania 
relacji handlowych” i nie zajmowa ła się w sposób szczególny sytuacjami wyst ępującymi 
przed nawi ązaniem stosunków. Nowy tekst, oparty na Zaleceniach FATF, jasno stwierdza, że 
instytucje kredytowe i finansowe nie mog ą utrzymywa ć anonimowych rachunków. 
Artykuły 6 i 7  
Artykuły te omawiaj ą szczegółowo zakres środków, które instytuc je i osoby podlegaj ące 
dyrektywie musz ą przyjąć celem upewnienia si ę, że znają swoich klientów i rozumiej ą naturę 
ich finansowej i handlowej dzia łalności. Te nowe postanowienia nie ró żnią się w sposób 
radykalny swoim charakterem od tych, któr e zawiera poprzednia dyrektywa. Jednak że 
zgodnie z poprawionymi Zalecen iami FATF, nowa propozycja zawiera bardziej szczegó łowe 
wymagania. Okre ślono w niej, że procedury te mo żna prowadzi ć na zasadzie wra żliwości na 
ryzyko.  
 
PL 5   PL Zawarty w poprzedniej dyrektywie wymóg dotycz ący rzeczywistych w łaścicieli, maj ący 
charakter raczej ogólny, uznaje si ę za niewystarczaj ący. Osoby i instytucje podlegaj ące 
dyrektywie powinny wystarczaj ąco upewni ć się, że stwierdzi ły i zrozumia ły wszelkie sytuacje 
czerpania korzy ści z prania pieni ędzy, w oparciu o jasn ą definicję pojęcia „użytkownika 
majątku”. Szczególnie z łożone lub niejasne sytuacje powinny sk łaniać do wzmo żonej 
czujności. 
Artykuł 8 
Podstawowa zasada polega na tym, że identyfikacja i weryfikacja klienta powinna zosta ć 
zakończona przed nawi ązaniem stosunków handlowych. Obecna dyrektywa przewiduje 
ponadto, że stosunki handlowe mog ą rozpocząć się, gdy procedury identyfikacji klienta s ą 
jeszcze w toku. Rozwi ązuje to problem podniesiony w szczególno ści przez środowiska 
zawodowe. Jednocze śnie, obecnie jasno stwierdza si ę, że jeśli nie mo żna w sposób 
zadowalaj ący sfinalizowa ć procesu identyfikacji klienta, nale ży zerwać stosunki handlowe. W 
odpowiednim momencie, gdy wyst ąpi ryzyko prania pieni ędzy, należy także przeanalizowa ć 
stare konta i relacje.  
Artykuł 9 
W artykule tym odtworzono przepisy dotycz ące identyfikacji klienta w przypadku kasyn z 
dyrektywy z 2001 r.  
Artykuł 10 
Artykuł ten, sformu łowany jako opcja dla Pa ństw Członkowskich, wprowadza poj ęcie 
uproszczonych zasad nale żytej staranno ści, gdy ryzyko prania pieni ędzy jest wyra źnie 
zmniejszone, oraz przedstawia przyk łady. W celu zapewnienia koordynacji, art. 37 i 38 
przewiduj ą, że Komisja, wspomagana przez nowy Komitet, przyjmie środki wykonawcze 
obejmujące ustanowienie kryteriów dla okre ślenia, które sytuacje rodz ą niskie ryzyko prania 
pieniędzy.  
Artykuł 11 
Zdarzają się także przypadki, gdy ryzyko prania pieni ędzy jest wyra źnie większe, a wtedy 
należy wykaza ć szczególn ą staranno ść Artykuł ten okre śla trzy takie przypadki jako 
minimum, a konkretnie: brak fizycznego kontaktu z klientem (operacje typu „no face-to-face), 
transgraniczne stosunki z bankami kor espondentami oraz relacje z osobami na 
eksponowanych stanowiskach politycznych. Tak że i w tych przypadkach Komisja, 
wspomagana przez nowy Komitet, powinna by ć w stanie przyj ąć środki wykonawcze 
obejmujące ustanowienie kryteriów dla ustalenia innych sytuacji wymagaj ących zwiększenia 
należytej staranno ści. 
Artykuły 12 - 16 
Zbędne powtarzanie procedur identyfikacji klienta mo że stanowi ć przeszkod ę w legalnej 
działalności handlowej lub zawodowej.  Dotyczy to, na przyk ład, sytuacji, gdy klient jest 
polecony lub przedstawiony przez jeden bank lub adwokata inne mu bankowi lub adwokatowi. 
Takich klientów nale ży często akceptowa ć bez ponownego stosowania procedur identyfikacji 
klienta, pod warunkiem zachowania pewnych środków bezpiecze ństwa. 
Artykuł 17 
 
PL 6   PL Artykuł ten odtwarza postanowienia popr zedniej dyrektywy wymagaj ące zwrócenia 
szczególnej uwagi na z łożone lub nietypowe transakcje. Źródłem użytecznych wskazówek 
mogą być prace FATF nad trendami i technikami w zakresie prania pieni ędzy. 
Artykuły 18 - 22 
Te artyku ły, dotycz ące zgłaszania podejrzanych tr ansakcji, w szczególno ści uwzględniają 
jednostkę wywiadu finansowego jako organ odpow iedzialny za otrzymywanie tego typu 
sprawozda ń i postępowanie z nimi. Definicj ę jednostki wywiadu finansowego zaczerpni ęto z 
ramowej decyzji Rady 2000/642/WSiSW z dnia 17 pa ździernika 2000 r.  
Uzgodnienia dotycz ące składania sprawozda ń przez adwokatów i pr zedstawicieli innych 
zawodów, jak równie ż odpowiednie środki bezpiecze ństwa przej ęto bez zmiany z dyrektywy 
z 2001 r. 
Artykuł 23 
W artykule tym potwierdzono, że sprawozdania dotycz ące podejrze ń o pranie pieni ędzy nie 
stanowią naruszenia obowi ązku zachowania poufno ści zgodnie z prawem karnym lub 
cywilnym. Odniesienie do sprawozda ń składanych „w dobrej wierze” zast ępuje się 
odniesieniem do sprawozda ń składanych zgodnie z wymaganiami dyrektywy.  
Artykuł 24 
Jest to nowy przepis. Komisja jest świadoma faktu, że pracownicy podlegaj ą zagrożeniom, 
gdyż okazało się, że są oni źródłem sprawozda ń dla władz, prowadz ących do wszcz ęcia 
dochodzenia lub post ępowania. Mimo, i ż niniejsza dyrektywa nie d ąży do zmodyfikowania 
procedur post ępowania s ądowego lub ścigania, do dyrektywy w łączono ten artyku ł z uwagi 
na znaczenie tej kwestii dla efektywno ści dyrektywy, w celu zwrócenia uwagi Pa ństw 
Członkowskich na wag ę problemu. Pa ństwa Członkowskie winny uczyni ć wszystko, co le ży 
w ich mocy, aby zapobiec sytuacj om, w których pracownicy stan ą się obiektem gró źb lub 
ofiarami. 
Artykuł 25 
W przypadku z łożenia sprawozdania dotycz ącego podejrzanej transakcji, dany klient 
powinien zosta ć poinformowany o tym fakcie. Zr ezygnowano z opcji, zgodnie z któr ą 
Państwa Cz łonkowskie mog ły zezwoli ć przedstawicielom zawodów zwi ązanych z 
doradztwem prawnym na informowanie swoich klientów o tym, że takie sprawozdanie 
zostało złożone, gdyż opcja ta nie jest zgodna z poprawionymi 40 zaleceniami FATF. 
Stwierdza si ę jednakże, że jeśli doradca prawny pragnie odwie ść klienta od nielegalnej 
działalności, nie stanowi to naruszenia zakazu ostrzegania klienta. 
Artykuły 26 - 29 
Artykuł 26 potwierdza istniej ące zobowi ązanie do przechowywania rejestrów przez okres co 
najmniej pi ęciu lat. Artyku ł 27 wymaga od instytucji kredytowych i finansowych 
podlegających dyrektywie stosowania, w miar ę możliwości, zobowi ązań dyrektywy 
dotyczących identyfikacji klienta w swoich oddzia łach i filiach poza obr ębem UE. Artyku ł 28 
przewiduje, że instytucje kredytowe i finansowe UE musz ą być w stanie udziela ć 
wyczerpuj ących, natychmiastowych odpowiedzi na pytania ze strony jednostki wywiadu 
finansowego lub innych w łaściwych organów o informacje dotycz ące ich stosunków 
 
PL 7   PL handlowych z konkretnymi, wskazanymi z nazwy osobami prawnymi lub fizycznymi. Mimo, 
że na tym etapie Komisja nie proponuje prowadzenia obowi ązkowego rejestru rachunków 
bankowych we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich, nowa propozycja okre śla cel, ale 
ustalenie sposobu jego osi ągnięcia pozostawia w gestii poszczególnych Pa ństw 
Członkowskich. Komisja b ędzie monitorowa ć oddziaływanie tego przepisu. Wreszcie, artyku ł 
29 wymaga od Pa ństw Członkowskich prowadzenia odpowiednich statystyk, zw łaszcza 
odnośnie wykorzystania sprawozda ń dotyczących podejrzanych transa kcji i ich rezultatów. 
Takie informacje, jak równie ż informacje zwrotne, o których mowa w artykule 31, mog ą być 
czynnikiem motywacyjnym dla tych, którzy podlegaj ą dyrektywie i mog ą pomóc im w 
opracowaniu efektywniejszych procedur.  
Artykuły 32 i 33 
Artykuły te wymagaj ą, aby kantory, trusty i spó łki usługowe podlega ły obowiązkowi 
uzyskiwania licencji lub reje stracji, a kasyna posiada ły wymagane zezwolenia. Pa ństwa 
Członkowskie musz ą zobowiązać swoje w łaściwe władze do monitorowania zachowania 
zgodności z tymi artyku łami przez wszystkie instytucje i osoby podlegaj ące dyrektywie.  
Artykuły 34 - 36 
Artykuły te omawiaj ą kwestię sankcji. Pewien stopie ń zbliżenia podej ścia do kar za pranie 
pieniędzy i finansowanie terrorystów zosta ł już osiągnięty w drodze ramowej dyrektywy 
Rady 2001/500/WSiSW w sprawie prania pieni ędzy i ramowej decyzji Rady 
2002/475/WSiSW w sprawie zwalczania terroryzmu. Artyku ł 34 wymaga od Pa ństw 
Członkowskich nak ładania kar za naruszenia krajowych środków wykonawczych przyj ętych 
na mocy dyrektywy. Artyku ły 35 i 36 zajmuj ą się kwestią odpowiedzialno ści przedsi ębiorstw. 
Artykuły 37 i 38 
Artykuł 37 określa obszary, w których Komisja mo że przyjąć środki wykonawcze zgodnie z 
procedurą komitologii przewidzian ą w decyzji 1999/468/WE w celu uwzgl ędnienia rozwoju 
technicznego i zapewnienia jedno litego stosowania  dyrektywy.  
Artykuł 38 ustanawia nowy Komitet ds . Zapobiegania Praniu Pieni ędzy, który zast ępuje 
dawny Komitet Kontaktowy. Komisja, wspom agana przez nowy Komitet, powinna przyj ąć 
środki wykonawcze, o których mowa w art. 37.  
Artykuły 39 - 41 
Artykuł 39 odtwarza zobowi ązanie do przedstawiania okresowych sprawozda ń z 
wprowadzenia w życie dyrektywy. Artyku ł 40 uchyla wcze śniejszą dyrektyw ę i czyni 
odniesienia do za łączonej tabeli korelacji. I wreszcie, artyku ł 41 przewiduje 12-miesi ęczny 
okres wykonania przepisów dyrektywy.  
 
PL 8   PL 2004/0137 (COD) 
Wniosek dotycz ący  
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY  
w sprawie uniemo żliwienia korzystania z systemu fi nansowego w celu prania pieni ędzy, 
włącznie z finansowaniem terrorystów  
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG) 
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ę Europejsk ą, w szczególno ści jego art. 47 
ust. 2 zdanie pierwsze i trzecie oraz art. 95, 
uwzględniając wniosek Komisji1, 
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno – Spo łecznego2, 
działając zgodnie z procedur ą ustanowion ą w art. 251 Traktatu3, 
a także mając na uwadze, co nast ępuje: 
(1) Zwalczanie prania pieni ędzy jest jednym z najskuteczniejszych środków 
przeciwstawiania si ę przestępczości zorganizowanej. Oprócz podej ścia, jakie 
reprezentuje prawo karne, dzia łania zapobiegawcze prowadzone za po średnictwem 
systemu finansowego tak że mogą przynieść rezultaty. 
(2) Działania przest ępców i ich wspólników w celu  ukrycia pochodzenia dochodów z 
przestępstwa lub skierowanie pieni ędzy pochodz ących z legalnej dzia łalności na cele 
terrorystyczne mog ą stanowić poważne zagrożenie dla prawid łowości, uczciwo ści i 
stabilności instytucji kredyt owych i finansowych or az dla zaufania do ca łego systemu 
finansowego. W celu unikni ęcia przyj ęcia przez Pa ństwa Członkowskie takich 
środków ochrony swoich system ów finansowych, które mog ą kolidowa ć z 
funkcjonowaniem rynku wewn ętrznego, konieczne jest podj ęcie przez Wspólnot ę 
działań w tym obszarze. 
(3) Jeśli na poziomie Wspólnoty nie zostan ą przyjęte określone środki koordynuj ące, 
osoby zajmuj ące się praniem pieni ędzy mogą się starać wykorzystywa ć swobodę 
przepływu kapita łu i swobod ę świadczenia us ług finansowych, które stanowi ą część 
finansową zintegrowanego obszaru, aby umo żliwić sobie prowadzenie dzia łań o 
charakterze przest ępczym.  
                                                 
1 Dz.U. C […], […], str. […]. 
2 Dz.U. C […], […], str. […]. 
3 Dz.U. C […], […], str. […]. 
 
PL 9   PL (4) W odpowiedzi na te problemy, przyj ęto dyrektyw ę Rady 91/308/EWG z dnia 10 
czerwca 1991 r. w sprawie uniemo żliwienia korzystania z systemu finansowego w 
celu prania pieni ędzy4. Dyrektywa ta wymaga ła od Pa ństw Członkowskich 
wprowadzenia zakazu prania pieni ędzy i zobowi ązania sektora finansowego, 
obejmującego instytucje kredytowe i szerok ą gamę innych instytucji finansowych, do 
identyfikowania swoich klientów, prowadzen ia odpowiednich rejestrów, ustanowienia 
wewnętrznych procedur szkolenia personelu  i pracowników ochrony w zakresie 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy oraz zg łaszania w łaściwym w ładzom wszelkich 
przypadków, w których zachodzi podejrzenie prania pieni ędzy. 
(5) Pranie pieni ędzy odbywa si ę zwykle w kontek ście międzynarodowym, w celu 
skuteczniejszego ukrycia przest ępczego pochodzenia funduszy. Środki przyj ęte 
wyłącznie na poziomie krajowym, a nawet wspólnotowym, bez uwzgl ędnienia 
współpracy i koordynacji na poziomie mi ędzynarodowym, mia łyby bardzo 
ograniczone skutki. Dlatego środki przyjmowane przez Wspólnot ę w tej dziedzinie 
powinny by ć zgodne z innymi dzia łaniami podj ętymi na poziomie mi ędzynarodowym. 
Działania Wspólnoty w tej kwes tii powinny nadal uwzgl ędniać, w szczególno ści, 
Czterdzie ści zalece ń Grupy zadaniowej ds. dzia łań finansowych przeciw praniu 
pieniędzy (zwanej dalej “FAT F”), która jest wiod ącym organem mi ędzynarodowym 
aktywnie prowadz ącym walk ę z praniem pieni ędzy i finansowaniem terrorystów. W 
związku z tym, że w 2003 r. Czterdzie ści zaleceń FATF znacz ąco znowelizowano i 
rozszerzono, nale ży doprowadzi ć dyrektyw ę Wspólnoty do zgodno ści z tym nowym 
standardem mi ędzynarodowym. 
(6) Ogólny Uk ład w Sprawie Handlu Us ługami (GATS) pozwala swoim cz łonkom na 
przyjmowanie środków niezb ędnych do ochrony moralno ści publicznej, jak równie ż 
na przyjmowanie środków zapobiegania oszustwom ze wzgl ędów ostro żności, 
włącznie z zapewnieniem stabilno ści i integralno ści systemu finansowego.  
(7) Mimo, że początkowo definicja prania pieni ędzy była ograniczona jedynie do 
przestępstw narkotykowych, w osta tnich latach obserwuje si ę trend w kierunku 
poszerzenia tej definicji w opa rciu o szeroki zakres przest ępstw orzeczonych lub 
źródłowych . Szeroki zakres przest ępstw orzeczonych u łatwia zgłaszanie podejrzanych 
transakcji i wspó łpracę międzynarodow ą w tej dziedzinie. Dlatego te ż definicję 
poważnego przest ępstwa nale ży doprowadzi ć do zgodno ści z definicj ą poważnego 
przestępstwa zawart ą w ramowej decyzji Rady 2001/ 500/WSiSW z dnia 26 czerwca 
2001 r. w sprawie prania brudnych pieni ędzy oraz identyfikacji, wykrywania, 
zamrożenia, zajęcia i konfiskaty narz ędzi oraz zysków pochodz ących z przest ępstwa5. 
(8) Ponadto, zakres dzia łalności przestępczej leżący u podstawy definicji prania pieni ędzy 
powinien zosta ć rozszerzony w celu uwzgl ędnienia walki z terroryzmem i 
finansowaniem terrorystów. W istocie, nadu życie systemu finansowego dla 
skierowania pieni ędzy pochodz ących z przest ępstwa, a nawet z czystego źródła na 
cele terrorystyczne stwarza wyra źne ryzyko dla integralno ści, prawid łowego 
funkcjonowania, reputacji i stabilno ści systemu finansowego. W zwi ązku z tym, 
definicję prania pieni ędzy nale ży zmieni ć tak, by obejmowa ła ona nie tylko 
                                                 
4 Dz.U. L 166 z 28.6.1991, str. 77. Dyrektywa zmieniona dyrektyw ą 2001/97/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady (Dz.U. L 344 z 28.12.2001, str. 76). 
5 Dz.U. L 182 z 5.7.2001, str. 1. 
 
PL 10   PL manipulowanie pieni ędzmi pochodz ącymi z przest ępstwa, ale tak że pobranie 
pieniędzy lub mienia z legalnej dzia łalności na cele terrorystyczne. Poza tym, 
terroryzm powinien zosta ć umieszczony na li ście poważnych przest ępstw. 
(a) Ogólne zobowi ązanie do przyj ęcia skutecznych, proporcjonalnych i 
odstraszaj ących sankcji, w powi ązaniu z obowi ązkiem kryminalizacji 
nałożonym art. 1 oznacza, że sankcje karne powinny by ć stosowane wobec 
osób fizycznych, które naruszaj ą zobowiązania dotycz ące identyfikacji klienta, 
prowadzenia rejestrów i zg łaszania podejrzanych transa kcji w celu prania 
pieniędzy, gdy ż osoby takie nale ży traktowa ć jako wspó łuczestników 
działalności w zakresie prania pieni ędzy. 
(9) Dyrektywa 91/308/EWG, cho ć nałożyła obowiązek identyfikacji klienta, zawiera ła 
stosunkowo niewiele szczegó łowych danych dotycz ących stosownych procedur. 
Mając na wzgl ędzie pierwszorz ędne znaczenie tego aspektu zapobiegania praniu 
pieniędzy, właściwym jest wprowadzenie, zgodnie z nowym standardem 
międzynarodowym, przepisów o wi ększym stopniu szczegó łowości dotycz ących 
identyfikacji i weryfikacji klienta i u żytkownika maj ątku. W tym celu niezb ędna jest 
dokładna definicja “u żytkownika maj ątku”. 
(10) Sam zakaz prania pieni ędzy nie jest wystarczaj ący, a zatem nale ży przewidzie ć w 
prawie karnym sankcje w celu zapewni enia skutecznego zapobiegania praniu 
pieniędzy, włącznie z finansowaniem terrorystów. W zwi ązku z tym, pranie pieni ędzy 
należy określić zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym jako przest ępstwo karne. 
(11) Ponieważ zacieśnienie kontroli w sekt orze finansowym sk łoniło osoby zajmuj ące się 
praniem pieni ędzy do poszukiwania alternatywnych metod ukrywania pochodzenia 
dochodów z przest ępstwa, nale ży rozszerzy ć obowiązek zwalczania prania pieni ędzy 
na pośredników w ubezpieczeniach na życie, trusty i spó łki usługowe. 
(12) Dyrektywa 91/308/EWG, z pó źniejszymi zmianami, obj ęła notariuszy i prawników 
wykonujących wolne zawody zakresem wspólnotowego systemu zwalczania prania 
pieniędzy; w nowej dyrektywie powinni oni nadal pozosta ć objęci tym systemem; 
prawnicy wykonuj ący wolne zawody, w znaczeniu okre ślonym przez Pa ństwa 
Członkowskie, powinny podlega ć przepisom dyrektywy w przypadku udzia łu w 
transakcjach finansowych lub korporacyjnych, w łączając w to świadczenie doradztwa 
podatkowego wówczas, gdy istnieje najwi ększe ryzyko, i ż usługi świadczone przez 
takich prawników mog ą być nadużywane do celów prania dochodów pochodz ących z 
działalności przestępczej. 
(13) Jednakże wówczas, gdy niezale żni przedstawiciele prawnie uznanych i 
kontrolowanych zawodów zwi ązanych z doradztwem prawnym, tacy jak adwokaci, 
ustalają sytuację prawną klienta lub reprezentuj ą klienta w post ępowaniu prawnym, 
nie byłoby właściwe, na mocy niniejszej dyrektywy, aby nak ładać na nich obowi ązek 
sporządzania sprawozda ń dotyczących podejrze ń o pranie pieni ędzy. Musz ą istnieć 
odstępstwa od obowi ązku zgłaszania informacji uzyskanych zarówno przed, w czasie 
lub po zako ńczeniu post ępowania s ądowego lub podczas ustalania sytuacji prawnej 
klienta. Doradztwo prawne podlega obowi ązkowi zachowania tajemnicy zawodowej, 
chyba że radca prawny bierze udzia ł w czynno ściach prania pieni ędzy, doradztwo 
prawne s łuży celom prania pieni ędzy, lub adwokat wie, że klient szuka porady 
prawnej dla celów prania pieni ędzy.  
 
PL 11   PL (14) Bezpośrednio porównywalne us ługi należy traktowa ć w ten sam sposób, gdy s ą one 
świadczone przez przedstawicieli zawodów, które podlegaj ą niniejszej dyrektywie. W 
celu przestrzegania przepisów zawartych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw 
Człowieka i Podstawowych Wolno ści (ECHR) oraz w Traktacie Unii Europejskiej, w 
przypadku audytorów, zewn ętrznych ksi ęgowych oraz doradców podatkowych, 
którzy, w niektórych Pa ństwach Cz łonkowskich, mog ą bronić lub reprezentowa ć 
klienta podczas post ępowania prawnego lub w ramach ustalania sytuacji prawnej 
klienta, informacje, które uzyskuj ą w trakcie wykonywania powy ższych zada ń nie 
powinny podlega ć obowiązkom sprawozdawczym zgodnie z niniejsz ą dyrektyw ą. 
(15) Należy przyzna ć, że ryzyko prania pieni ędzy i finansowania te rrorystów nie jest w 
każdym przypadku takie same. Zgodnie z podej ściem opartym na ryzyku, powinno si ę 
wprowadzi ć do prawodawstwa wspólnotowego zasad ę, zgodnie z któr ą w stosownych 
przypadkach mo żna zezwoli ć na stosowanie uproszczonych zasad nale żytej 
staranności wobec klienta.  
(16) W równej mierze, prawodawstwo wspólnotowe powinno uzna ć, że niektóre sytuacje 
stwarzają zwiększone ryzyko prania pieni ędzy lub finansowania terrorystów; mimo, że 
istnieje obowi ązek ustalenia to żsamości i profilu dzia łalności wszystkich klientów, 
występują przypadki, gdy wymagane s ą szczególnie rygorystyczne procedury 
identyfikacji i weryfikacji klienta. 
(17) Zważywszy, że dotyczy to zw łaszcza stosunków handlowych z osobami, które 
zajmują lub zajmowa ły ważne stanowiska publiczne, szczególnie tymi, które pochodz ą 
z krajów, gdzie szerzy si ę korupcja, tego typu stosunki mog ą narazić sektor finansowy 
szczególnie na powa żne ryzyko utraty reputac ji oraz/lub ryzyko prawne. 
Międzynarodowe wysi łki na rzecz walki z korupcj ą uzasadniaj ą zwrócenie wi ększej 
uwagi na tego typu przypadki. 
(18) Środki niezb ędne dla wykonania niniej szej dyrektywy nale ży przyjąć zgodnie z 
decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiaj ącą warunki 
wykonywania uprawnie ń wykonawczych przyznanych Komisji6.  
(19) Jako że środki niezb ędne dla wykonania niniejszej dyrektywy s ą środkami o ogólnym 
zasięgu, w rozumieniu art. 2 wy żej wspomnianej decyzj i Rady, powinny one zosta ć 
przyjęte przez zastosowanie procedury regulacyjne j przewidzianej w art. 5 tej decyzji. 
W tym celu nale ży ustanowi ć nowy Komitet ds. Zapobiegania Praniu Pieni ędzy, który 
zastąpi Komitet Kontaktowego ds. Prania Pieni ędzy powo łany dyrektyw ą 
91/308/EWG.  
(20) W celu unikni ęcia powtórnych procedur iden tyfikacji klienta, prowadz ących do 
opóźnień i nieefektywno ści w międzynarodowej dzia łalności gospodarczej, nale ży 
zezwolić na wprowadzanie klient ów, których identyfikacj ę przeprowadzono gdzie 
indziej, pod warunkiem zastosowania w łaściwych środków bezpiecze ństwa. 
(21) Sprawozdania dotycz ące podejrzanych transakcji nale ży składać organom 
odpowiedzialnym za zwalczanie prania pieni ędzy. Organy te obecnie ogólnie okre śla 
się jako jednostki wywiadu finansowego i ta terminologia powinna zosta ć 
                                                 
6 Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23. 
 
PL 12   PL zastosowana w niniejszej dyrektywie. Ka żde Państwo Cz łonkowskie powinno 
posiadać jednostk ę wywiadu finansowego. Trzeba wyra źnie stwierdzi ć, że w 
sprawozdaniach nale ży zgłaszać także próby prania pieni ędzy.  
(22) Zaobserwowano szereg przypadk ów, gdy pracownicy, którzy zg łosili swoje 
podejrzenia co do prania pieni ędzy podlegali gro źbom lub szykanom. Chocia ż 
niniejsza dyrektywa nie mo że kolidowa ć z postępowaniem s ądowym Pa ństw 
Członkowskich, jest to sprawa o zn aczeniu kluczowym dla efektywno ści systemu 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy. Państwa Członkowskie powinny mie ć świadomość 
istnienia tego problemu i uczyni ć wszystko, co w ich mocy, aby ochroni ć 
pracowników przed tego rodzaju szykanami. 
(23) Pranie pieni ędzy i finansowanie terrorystów s ą to problemy o skali mi ędzynarodowej, 
dlatego wysi łki na rzecz ich zwalczania winny mie ć charakter globalny. W przypadku, 
gdy instytucje kredytowe i fi nansowe Wspólnoty posiadaj ą oddziały i filie w 
państwach trzecich, gdzie wyst ępują luki w prawodawstwie w tej dziedzinie, powinny 
one stosowa ć standard wspólnotowy w celu unikni ęcia stosowania ca łkiem 
odmiennych standardów w ramach in stytucji lub grupy instytucji lub, je śli jest to 
niemożliwe, powiadomi ć o tym w łaściwe organy rodzimego Pa ństwa 
Członkowskiego. 
(24) Ważne jest, aby instytucje kredytowe i finansowe by ły w stanie b łyskawicznie 
reagować na prośby władz o udzielenie informacji odno śnie tego, czy utrzymuj ą one 
stosunki handlowe z osobami wskazanymi z nazwiska lub nazwy. 
(25) W celu utrzymania mobilizacji in stytucji i innych osób podlegaj ących prawodawstwu 
wspólnotowemu w tej dziedzinie, nale ży przekazywa ć im informacje zwrotne 
dotyczące użyteczności składanych przez nie sprawozda ń i działań podejmowanych w 
ich wyniku, o ile jest to wykonalne. Aby umo żliwić przekazywanie informacji 
zwrotnych oraz przegl ąd efektywno ści systemów zwalczania prania pieni ędzy, 
Państwa Członkowskie b ędą prowadzi ć i doskonali ć odpowiednie statystyki. 
(26) Biorąc pod uwag ę znaczenie walki z praniem pieni ędzy Państwa Członkowskie musz ą 
ustanowić w prawie krajowym skuteczne, proporcjonalne i odstraszaj ące sankcje za 
brak poszanowania przepisów krajowych przyj ętych zgodnie z niniejsz ą dyrektyw ą. 
Ponieważ osoby prawne s ą często uwikłane w złożone operacje prania pieni ędzy, 
sankcje takie nale ży dostosowa ć do dzia łalności prowadzonej przez dan ą osobę 
prawną. 
(27) Z uwagi na bardzo istotne zmiany, które nale ży wprowadzi ć w dyrektywie 
91/308/EWG, powinno si ę nadać tej dyrektywie nowe brzmienie w celu zachowania 
przejrzysto ści. 
(28) Jako że Państwa Członkowskie dzia łając pojedynczo nie mog ą w wystarczaj ącym 
stopniu osi ągnąć celów niniejszej dyr ektywy, które ze wzgl ędu na skal ę i efekty 
działania można lepiej zrealizowa ć na szczeblu Wspólnoty, Wspólnota mo że przyjąć 
środki zgodnie z zasad ą subsydiarno ści określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasad ą 
proporcjonalno ści, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza 
środki niezb ędne dla osi ągnięcia tych celów. 
 
PL 13   PL (29) Niniejsza dyrektywa szanuje prawa pods tawowe i zasady uznane w szczególno ści 
przez Kart ę Praw Podstawowych Unii Europejskiej,  
PRZYJMUJ Ą NINIEJSZ Ą DYREKTYW Ę: 
Rozdział I 
Przedmiot, zakres i definicje 
Artykuł 1 
1. Państwa Członkowskie zapewniaj ą, aby pranie pieni ędzy będzie stanowi ło przestępstwo 
karne. 
2. Dla celów niniejszej dyrektywy, „pranie pieni ędzy” oznacza wymienione poni żej umyślne 
postępowanie, dokonywane w celu: 
(a) konwersji lub przekazania mienia, wiedz ąc, że pochodzi ono z dzia łalności przestępczej 
lub z udzia łu w takiej dzia łalności, celem ukrywania lub zataja nia bezprawnego pochodzenia 
tego mienia albo udzielenie pom ocy osobie, która bierze udzia ł w takiej dzia łalności, w celu, 
aby unikn ęła ona prawnych konsekwencji tych dzia łań; 
(b) ukrycia lub zatajenia prawdziwego charakteru, źródła, miejsca przechowywania, 
przemieszczaniu, praw zwi ązanych z tym mieniem lub jego w łasnością, wiedząc, że źródłem 
tego mienia jest dzia łalność o charakterze przest ępczym, lub udzia łu w takiej dzia łalności; 
(c) nabycia, posiadania albo u żywania mienia, wiedz ąc w momencie jego otrzymania, że 
mienie to pochodzi z dzia łalności o charakterze przest ępczym, lub udzia łu w takiej 
działalności; 
(d) dostarczenia lub odebrania, ws zelkimi sposobami, mienia pochodz ącego z legalnej 
działalności z zamiarem jego wykorzystania lub wiedz ąc, że ma ono by ć wykorzystane, w 
całości lub części, dla dzia łań terrorystycznych; 
(e) udziału, współdziałania w celu pope łnienia, usi łowanie pope łnienia, jak te ż pomocnictwo, 
nakłanianie, u łatwianie oraz doradzanie w przypadku czynów okre ślonych w powy ższych 
ustępach. 
Świadomość, zamiar lub cel wymagany jako element czynów okre ślonych w punkcie 
pierwszym, mog ą być ustalane na podstawie obiektywnych przes łanek faktycznych.  
Za pranie pieni ędzy uważa się również działania, w ramach, których uzyskano sk ładnik 
majątkowy maj ący stać się przedmiotem prania pieni ędzy, nawet, je żeli działania te 
prowadzono na terytorium innego Pa ństwa Członkowskiego lub pa ństwa trzeciego. 
Artykuł 2 
1. Niniejsz ą dyrektyw ę stosuje si ę wobec nast ępujących instytucji i osób: 
 
PL 14   PL (1) instytucje kredytowe;  
(2) instytucje finansowe;  (3) następujące osoby prawne lub fizyczn e podczas wykonywania swych czynno ści 
zawodowych: 
(a) audytorzy, zewn ętrzni księgowi i doradcy podatkowi;  
(b) notariusze oraz prawnicy wykonuj ący wolne zawody, gdy uczestnicz ą, poprzez dzia łanie 
w imieniu i na rzecz swoich klientów, w tr ansakcjach finansowych lub transakcjach 
dotyczących obrotu nieruchomo ściami lub poprzez pomoc w planowaniu lub realizowaniu 
transakcji dla swoich klientów, dotycz ących:  
(i) kupna i sprzeda ży nieruchomo ści oraz jednostek gospodarczych;  
(ii) zarządzania pieni ędzmi klientów, ich papierami warto ściowymi lub pozosta łymi 
aktywami; 
(iii) otwierania lub zarz ądzania rachunkami bankowymi, oszcz ędnościowymi lub 
rachunkami papierów warto ściowych;  
(iv) organizacji wspó łpracy niezb ędnej dla tworzenia, dzia łalności lub zarz ądu 
spółek;  
(v) tworzenia, dzia łalności lub zarz ądu trustami, spó łkami lub podobnymi 
strukturami;  
(c) trusty lub spó łki usługowe nie obj ęte lit. a) lub b); 
(d) pośrednicy w ubezpieczeniach, gdy dzia łają w związku z ubezpieczeniami na życie I 
innymi ubezpieczeniami inwestycyjnymi; 
(e) pośrednicy w obrocie nieruchomo ściami; 
(f) inne osoby handluj ące towarami lub świadczące usługi, gdy p łatność jest dokonywana w 
gotówce w kwocie co najmniej 15.000 euro, bez wzgl ędu na to, czy transakcja jest 
prowadzona jako pojedyncza operacji czy kilka operacji, które wydaj ą się być wzajemnie ze 
sobą powiązane; 
(g) kasyna. 2. Państwa Członkowskie mog ą podjąć decyzję o nie stosowaniu niniejszej dyrektywy w 
przypadku instytucji finansowych, które anga żują się w działalność finansow ą na zasadzie 
sporadycznej lub w bardzo ograniczonym zakresie oraz gdy wyst ępuje niewielkie ryzyko 
prania pieni ędzy. 
Artykuł 3 
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje si ę następujące definicje: 
 
PL 15   PL (1) “instytucja kredytowa” oznacza instytucj ę kredytow ą, w rozumieniu definicji zawartej w 
art. 1 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady7, oraz 
obejmuje oddzia ły w znaczeniu art. 1 ust. 3 wspomnianej dyrektywy znajduj ące się we 
Wspólnocie, instytucji kredytowych posiadaj ących swoje siedziby wewn ątrz lub na zewn ątrz 
Wspólnoty, 
(2) „instytucja finansowa” oznacza: (a) przedsi ębiorstwo inne ni ż instytucja kredytowa, którego g łównym przedmiotem 
działalności jest dokonywanie jednej lub wi ęcej operacji obj ętych pkt. 2-12 i pkt. 14 
załącznika I do dyrektywy 2000/12/WE, punkty te obejmuj ą działalność kantorów wymiany 
walut oraz biur dokonuj ących przekazów pieni ężnych;  
(b) spółkę ubezpieczeniow ą, która zosta ła zarejestrowana zgodnie z dyrektyw ą 2002/83/WE 
Parlamentu Europejskiego i Rady
8, w zakresie, w jakim prowadzi dzia łalność objętą zakresem 
tej dyrektywy;  
(c) przedsi ębiorstwo inwestycyjne, w rozu mieniu definicji zawartej w art. 4 ust. 1 dyrektywy 
2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady9;  
(d) zbiorowy fundusz inwestycyjny sprzedaj ący swoje jednostki lub udzia ły. 
(e) znajduj ące się we Wspólnocie oddzia ły instytucji, o których mowa w lit. a) - d), 
posiadających swoje siedziby wewn ątrz lub na zewn ątrz Wspólnoty; 
(3) “pośrednicy w ubezpieczeniach” oznacza po średników w ubezpieczeniach w rozumieniu 
definicji zawartej w art. 2 ust. 3 dyrekty wy 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady10;  
(4) “terroryzm” oznacza ka żde z przest ępstw w rozumieniu art. 1 – 4 ramowej decyzji Rady 
2002/475/WSiSW11; 
(5) “mienie” oznacza wszelkiego rodzaju aktywa, bez wzgl ędu na to czy maj ą one charakter 
materialny czy niematerialny, ruchomy lub ni eruchomy, rzeczowy lub nierzeczowy, oraz akty 
prawne lub dokumenty w jakiejkolwiek formie, w łącznie z elektroniczn ą lub cyfrow ą, 
zaświadczające o tytule w łasności lub prawach pokrew nych do tych aktywów. 
(6) „działalność przestępcza” oznacza jakiekolwiek przest ępcze zaanga żowanie w pope łnienie 
poważnego przest ępstwa. 
(7) “powa żne przestępstwo” oznacza, co najmniej:  
(a) terroryzm; (b) jakiekolwiek przest ępstwa w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 lit. a) Konwencji 
Narodów Zjednoczonych o Zwalczaniu Nielegal nego Handlu Narkotykami i Substancjami 
Psychotropowymi z 1988 r.;  
                                                
 
7 Dz.U. L 126 z 26.5.2000, str. 1. 
8 Dz.U. L 345 z 19.12.2002, str. 1. 
9 Dz.U. L 145 z 30.4.2004, str.1 
10 Dz.U. L 9 z 15.1.2003, str. 3. 
11 Dz.U. L 164 z 22.6.2002, str. 3. 
 
PL 16   PL (c) działalność organizacji przest ępczych w rozumieniu definicj i zawartej w art. 1 wspólnego 
działania 98/733/WSiSW12;  
(d) nadużycie finansowe, co najmniej powa żne, w myśl definicji zawartej w art.1 ust.1 i art. 2 
Konwencji w sprawie zabezpieczenia inte resów finansowych Wspólnot Europejskich13;  
(e) korupcj ę; 
(f) przest ępstwo, które podlega karze kilku lat pozbawienia wolno ści lub aresztu lub, w 
przypadku Pa ństw, których systemy prawne ustali ły minimalny wymiar kary dla tego typu 
przestępstw – ka żde przestępstwo, które podlega ka rze pozbawienia wolno ści lub aresztu na 
okres od sze ściu miesięcy. 
(8) „użytkownik maj ątku” oznacza  
(a) osobę fizyczną, która ostatecznie, bezpo średnio lub po średnio, posiada na w łasność lub 
kontroluje co najmniej 10 % udzia łów lub praw g łosu osoby prawnej lub w inny sposób 
wywiera znacz ący wpływ na zarz ądzanie osob ą prawną, za wyjątkiem spó łek notowanych na 
oficjalnej gie łdzie papierów warto ściowych, podlegaj ących wymaganiom ujawniania 
informacji zgodnym z prawodawstwem wspólnotowym lub równowa żnym standardom 
międzynarodowym; 
(b) osobę fizyczną, która bezpo średnio lub po średnio jest ostatecznym beneficjentem co 
najmniej 10 % maj ątku fundacji, trustu lub podmiotu o podobnej formie prawnej lub która 
wywiera wp ływ na porównywaln ą ilość majątku fundacji, trustu lub podmiotu o podobnej 
formie prawnej, za wyj ątkiem spó łek notowanych na oficjalnej gie łdzie papierów 
wartościowych, podlegaj ących wymaganiom ujawniania informacji zgodnym z 
prawodawstwem wspólnotowym lub równowa żnymi standardami mi ędzynarodowymi; 
(c) osoby fizyczne, w których imieniu pr owadzona jest transakcja lub dzia łalność; 
(9) “trust i spó łka usługowa” oznacza osob ę fizyczną lub prawn ą, która poprzez swoj ą 
działalność świadczy osobom trzecim nast ępujące usługi: 
(a) tworzenie spó łek lub innych osób prawnych; 
(b) działanie lub organizowanie dla innej osoby mo żliwości działania w charakterze dyrektora 
lub sekretarza spó łki handlowej, partnera w spó łce osobowej lub na innym stanowisku w 
stosunku do innych osób prawnych; 
(c) zapewnienie siedziby, adresu dzia łalności lub zakwaterowania, adresu 
korespondencyjnego lub admi nistracyjnego dla spó łki handlowej, osobowej lub innej osoby 
lub formy prawnej; 
(d) działanie lub organizowa nie dla innej osoby mo żliwości działania w charakterze 
powiernika trustu dobrowolnego lub podmiotu o podobnej formie prawnej; 
                                                 
12 Dz.U. L 351 z 29.12.1998, str. 1. 
13 Dz.U. C 316 z 27.11.1995, str. 48. 
 
PL 17   PL (e) działanie lub organizowanie dla innej osoby mo żliwości działania na rzecz innej osoby w 
charakterze udzia łowca mianowanego; 
(10) “osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych” oznacza osoby fizyczne, którym 
powierzono znacz ące funkcje publiczne, a ich znaczniejsze lub z łożone transakcje finansowe 
lub handlowe mog ą stwarzać zwiększone ryzyko prania pieni ędzy, jak równie ż członkowie 
najbliższej rodziny i bliscy  krewni tych osób; 
(11) “Stosunki handlowe” oznacza stosunki biznesowe, zawodowe lub handlowe, które w 
momencie nawi ązywania kontaktów rokuj ą nadzieje na d ługotrwałe ich utrzymywanie; 
(12) “Bank wirtualny” oznacza instytucj ę kredytow ą utworzon ą w jurysdykcji, w której nie 
jest ona fizycznie obecna, co poci ąga za sob ą działanie i zarz ądzanie z umy ślnym zamiarem, 
która to instytucja nie jest stowarzyszona z grup ą finansow ą działającą w sposób prawnie 
uregulowany. 
Artykuł 4 
W celu zapobiegania praniu pieni ędzy Państwa Członkowskie maj ą prawo przyj ąć lub 
utrzymać w mocy bardziej rygorystyczne przepisy w dziedzinie obj ętej niniejsz ą dyrektyw ą. 
Rozdział II 
Zasady nale żytej staranno ści wobec klienta  
SEKCJA 1 
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
Artykuł 5 
Państwa Członkowskie wprowadz ą wobec swoich instytucji kredytowych i finansowych 
zakaz utrzymywania anonimowych  rachunków, anonimowych ksi ążeczek bankowych 
wkładów lub rachunków pod fikcyjnymi nazwami. 
Artykuł 6 
Instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą będą stosować procedury nale żytej staranno ści 
wobec klienta na podstawie wiar ygodnych, bezstronnych dokumentów źródłowych, danych 
lub informacji w nast ępujących przypadkach: 
(a) w momencie nawi ązywania stosunków handlowych; 
 
PL 18   PL (b) w trakcie prowadzenia sporadycznych transakcji w wysoko ści co najmniej 15.000 
euro bez wzgl ędu na to, czy transakcja jest prowadzona jako pojedyncza operacja czy kilka 
operacji, które sprawiaj ą wrażenie wzajemnie ze sob ą powiązanych 
(c) gdy istnieje podejrzenie prania pieni ędzy bez wzgl ędu na jakiekolwiek odst ępstwo, 
zwolnienie lub próg; 
(d) gdy istniej ą wątpliwości co do prawdziwo ści lub stosowno ści wcześniej otrzymanych 
danych dotycz ących identyfikacji klienta. 
Artykuł 7 
1. Procedury nale żytej staranno ści wobec klienta obejmuj ą następujące działania: 
(a) identyfikowanie klienta i weryfikowanie jego to żsamości; 
(b) identyfikowanie, w stosownych przypadkach, u żytkownika maj ątku i podejmowanie, 
w rozsądnym zakresie, środków weryfikowania jego to żsamości w sposób satysfakcjonuj ący 
instytucję lub osobę tak, by by ła ona przekonana, że wie, kim jest u żytkownik maj ątku, co w 
przypadku osób prawnych, trustów i podmio tów o podobnej formie prawnej obejmuje 
podejmowanie, w rozs ądnym zakresie, środków prowadz ących do zrozumienia struktury 
własności i kontroli klienta;  
(c) otrzymywanie informacji na temat ce lu i zamierzonego charakteru stosunków 
handlowych; 
(d) prowadzenie bie żących dzia łań służących zapewnieniu nale żytej staranno ści w 
stosunkach handlowych, w łącznie ze skrupulatnym badani em transakcji podejmowanych w 
trakcie trwania tych stosunków w celu zapewnienia, że prowadzone transakcje s ą zgodne z 
wiedzą danej instytucji lub osoby na temat klienta, profilem dzia łalności i ryzyka, co 
obejmuje, w miar ę konieczno ści, źródła funduszy, jak równie ż zapewnienie, że posiadane 
dokumenty, dane lub informacje s ą na bieżąco uaktualniane. 
2. Instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą stosują wszystkie wymagania dotycz ące 
należytej staranno ści wobec klienta okre ślone w ust. 1, lecz mog ą określić zakres 
podejmowanych środków na zasadzie wra żliwości na ryzyko w zale żności od typu klienta, 
stosunków handlowych, produktu lub transakcji. 
3. W odniesieniu do us ług w zakresie transferu środków pieni ężnych, o których mowa w pkt. 
4 załącznika I do dyrektywy 2000/12/WE, stosuje si ę specjalne przepisy dotycz ące 
identyfikacji klienta okre ślone w rozporz ądzeniu.....Parlamentu Europejskiego i Rady w 
sprawie informacji o p łatniku towarzysz ących transferom z tytu łu kredytów i transferom 
dokonywanym przez osoby i instytucje przekazuj ące środki pieni ężne. 
Artykuł 8 
1. Państwa Członkowskie zobowi ążą instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do 
stosowania zasad nale żytej staranno ści wobec klienta przed nawi ązaniem lub w trakcie 
trwania stosunków handlowych, jak równie ż przed lub w trakcie r ealizacji transakcji dla 
klientów dokonuj ących transakcji sporadycznie. 
 
PL 19   PL 2. W przypadku, gdy dana instytucja lu b osoba nie jest w stanie zachowa ć zgodności z art. 7 
ust. 1 lit. a), b) i c), Pa ństwa Członkowskie b ędą wymagać, aby nie otwiera ła ona rachunku, 
nie nawiązywała stosunków handlowych ani nie realizowa ła transakcji lub aby rozwi ązała 
stosunki handlowe, a nast ępnie rozwa żyła złożenie sprawozdania dotycz ącego danego klienta 
jednostce wywiadu finansowego zgodnie z art. 19. 
3. Państwa Członkowskie zobowi ążą instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do 
stosowania procedur nale żytej staranno ści wobec klienta nie tylko wobec wszystkich nowych 
klientów, ale tak że we w łaściwym czasie wobec istniej ących klientów na zasadzie 
wrażliwości na ryzyko. 
Artykuł 9 
1. Państwa Członkowskie b ędą wymaga ć, aby wszyscy klienci kasyn, którzy nabywaj ą lub 
wymieniaj ą żetony do gry o warto ści co najmniej 1000 euro, byli identyfikowani, a ich 
tożsamość weryfikowana. 
2. Kasyna podlegaj ące nadzorowi pa ństwa nale ży uważać, w każdym przypadku, za 
spełniające obowi ązek należytej staranno ści wobec klienta, je śli rejestruj ą, identyfikuj ą i 
weryfikuj ą one tożsamość swoich klientów od razu przy wej ściu lub przed wej ściem do 
kasyna, niezale żnie od warto ści zakupionych żetonów do gry.  
SEKCJA 2 
UPROSZCZONE ZASADY NALE ŻYTEJ STARANNO ŚCI WOBEC KLIENTA  
Artykuł 10 
1. W drodze odst ępstwa od art. 6, 7 i 8 ust. 2 Pa ństwa Członkowskie zezwol ą instytucjom i 
osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą na nie zachowywanie nale żytej staranno ści w 
odniesieniu do klientów reprezentuj ących niskie ryzyko prania pieni ędzy, takich jak: 
(a) instytucje kredytowe i finansowe z Pa ństw Członkowskich lub pa ństw trzecich pod 
warunkiem, że podlegaj ą one wymaganiom zwalczania prania pieni ędzy zgodnym ze 
standardami mi ędzynarodowymi i s ą objęte nadzorem pod k ątem zgodno ści z tymi 
wymaganiami; 
(b) spółki notowane na gie łdzie, których papiery warto ściowe są dopuszczone do obrotu na 
rynku regulowanym, w rozumieniu dyrektywy 2004/39/EWG, w co najmniej jednym Państwie Członkowskim oraz notowane na gie łdzie spółki z państw trzecich podlegaj ące 
wymaganiom ujawniania informacji z godnym z prawodawstwem wspólnotowym; 
(c) rzeczywi ści właściciele wspólnych rachunków no tariuszy i innych prawników 
wykonujących wolne zawody z Pa ństw Członkowskich lub pa ństw trzecich pod warunkiem, 
że podlegaj ą oni wymaganiom zwalczania prania pieni ędzy zgodnym ze standardami 
międzynarodowymi i s ą objęte nadzorem pod k ątem zgodno ści z tymi wymaganiami; 
 
PL 20   PL 2. Państwa Członkowskie i Komisja b ędą informowa ć się wzajemnie o przypadkach, w 
których ich zdaniem pa ństwo trzecie nie spe łnia warunków okre ślonych w ust. 1 lit. a), b) i c). 
3. W drodze odst ępstwa od art. 6, 7 i 8 ust. 2, Pa ństwa Członkowskie zezwol ą instytucjom i 
osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą na niezachowywanie nale żytej staranno ści w 
odniesieniu do produktów i transakcji reprezentuj ących niskie ryzyko prania pieni ędzy, takich 
jak: 
(a) polisy ubezpiecze ń na życie, gdzie roczna sk ładka wynosi nie wi ęcej niż 1000 euro lub 
jednorazowa sk ładka wynosi nie wi ęcej niż 2500 euro; 
(b) polisy ubezpieczeniowe w funduszach emerytalnych, w przypadku braku klauzuli 
umożliwiającej przedterminowe umorzenie polisy i polisa mo że być wykorzystana jako 
dodatkowe por ęczenie; 
(c) fundusze emerytalne, fundusze emerytalne ( odliczane od podatku bez prawa zamiany na 
wypłatę jednorazow ą) oraz podobne fundusze, które oferuj ą pracownikom świadczenia 
emerytalne, gdzie sk ładki wnosi si ę w drodze odliczenia od wynagrodzenia a regulamin 
funduszu nie pozwala na cesj ę praw i korzy ści członka w ramach funduszu; 
(d) pieni ądze elektroniczne, w rozumieniu defi nicji zawartej w art. 1 dyrektywy 
2000/46/WE14, gdzie nak łada się niskie limity na wyemito wane kwoty, kwoty, które mo żna 
przechowywa ć na urządzeniu elektronicznym lub rozmiar dozwolonych transakcji. 
Artykuł 10a 
W przypadku przyj ęcia przez Komisj ę decyzji na mocy pierwszego punktu art. 37 ust. 3, 
Państwa Członkowskie zabroni ą instytucjom i osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą 
stosowania uproszczonych zasad nale żytej staranno ści wobec instytucji kredytowych i 
finansowych lub spó łek notowanych na gie łdzie papierów warto ściowych z okre ślonego 
państwa trzeciego. 
SEKCJA 3 
WZMOŻONA NALE ŻYTA STARANNO ŚĆ WOBEC KLIENTA  
Artykuł 11 
1. Państwa Członkowskie wezw ą instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do stosowania, 
na zasadzie wra żliwości na ryzyko, środków wzmo żonej należytej staranno ści wobec klienta, 
oprócz środków okre ślonych w art. 6, 7 i 8 ust. 2 w sytuacjach, które z natury stanowi ą 
podwyższone ryzyko prania pieni ędzy, a przynajmniej w sytuacjach opisanych poni żej, 
zgodnie z drugim, trzecim i czwartym punktem niniejszego ust ępu. 
                                                 
14 Dz.U. L 275 z 27.10.2000, str. 39. 
 
PL 21   PL W przypadku, gdy klient nie je st fizycznie obecny dla celów identyfikacji, Pa ństwa 
Członkowskie b ędą wymaga ć od tych instytucji i osób stos owania co najmniej jednego z 
następujących środków: 
(a) środki takie, jak zapewnienie, aby to żsamość klienta zosta ła ustalona na podstawie 
dodatkowej dokumentacji dowodowej;  
(b) dodatkowe środki weryfikacji lub po świadczania dostarczonych dokumentów lub 
wymaganie potwierdzenia ich zgodno ści przez instytucj ę objętą niniejszą dyrektyw ą;  
(c) zapewnienie, aby pierwsza p łatność w ramach operacji zosta ła zrealizowana za 
pośrednictwem rachunku otwartego w imieniu klienta w instytucji kredytowej. 
W odniesieniu do transgranicznych stosunków w ramach bankowo ści korespondencyjnej z 
instytucjami kredytowymi z innych Pa ństw Członkowskich lub pa ństw trzecich, Pa ństwa 
Członkowskie naka żą, aby instytucje kredytowe:  
(a) gromadzi ły wystarczaj ące informacje o instytucji respondenta w celu zrozumienia w pe łni 
charakteru jego dzia łalności i ustalenia reputac ji instytucji i jako ści nadzoru na podstawie 
publicznie dost ępnych informacji;  
(b) ocenia ły środki kontroli stosowane przez instytucj ę respondenta w zakresie 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy;  
(c) otrzyma ły od władz nadzorczych zezwolenie przed ustanowieniem nowej relacji z 
korespondentem;  
(d) dokumentowa ły obowiązki poszczególnych instytucji;  
(e) w odniesieniu do p łatności dokonywanych za po średnictwem rachunków, upewni ły się w 
wystarczaj ącym stopniu, że instytucja kredytowa respondenta zweryfikowa ła tożsamość i 
stosuje na bie żąco zasady nale żytej staranno ści wobec klientów posiadaj ących bezpo średni 
dostęp do rachunków korespondenta i że jest ona w stanie dostarczy ć instytucji 
korespondenta, na żądanie, odpowiednie dane dotycz ące należytej staranno ści wobec klienta.  
W odniesieniu do stosunków z osobami na ek sponowanych stanowiskach politycznych, 
Państwa Członkowskie b ędą wymagać od instytucji i osób obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą:  
(a) wprowadzenia odpowiednich systemów zarz ądzania ryzykiem w celu ustalenia, czy klient 
jest osobą na politycznie eksponowanym stanowisku;  
(b) uzyskania zezwolenia w ładz nadzorczych na nawi ązanie stosunków ha ndlowych z tego 
typu klientami;  
(c) podejmowania rozs ądnych środków w celu ustalenia źródła majątku i źródła funduszy lub 
wymagania prowadzenia bie żącego monitoringu stosunków handlowych.  
2. Państwa Cz łonkowskie zabroni ą instytucjom kredytowym nawi ązywania lub 
kontynuowania stosunków w ramach bankowo ści korespondencyjnej z bankiem wirtualnym 
lub bankiem respondentem, który pozwala bankom  wirtualnym na korzystanie ze swoich 
rachunków. 
 
PL 22   PL 3. Państwa Członkowskie zapewni ą, aby instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą 
zwracały szczególn ą uwagę na zagro żenie praniem pieni ędzy, które mo że wynika ć z 
produktów lub transakcji preferuj ących anonimowo ść i w miar ę potrzeby podj ęły 
odpowiednie środki w celu uniemo żliwienia wykorzystania takich produktów lub transakcji w 
systemach prania pieni ędzy. 
SEKCJA 4 
DZIAŁANIA OSÓB TRZECICH W CELU SPE ŁNIENIA WYMAGA Ń  
Artykuł 12 
Państwa Członkowskie mog ą zezwolić instytucjom i osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą, 
aby polega ły na osobach trzecich w kwestii spe łnienia wymaga ń określonych w art. 7 ust. 1 
lit. a), b) i c).  
Jednakże, ostateczna odpowiedzialno ść pozostaje po stronie instytucji i osoby obj ętej 
niniejszą dyrektyw ą, która polega na osobie trzeciej. 
Artykuł 13 
1. Dla celów niniejszej sekcji, “osoba trze cia” oznacza instytucje i osoby równoznaczne z 
tymi, które zosta ły wymienione w art. 2 i spe łniają poniższe wymagania:  
(a) podlegaj ą obowiązkowi rejestracji zawodowej;  
(b) stosuj ą środki nale żytej staranno ści wobec klienta i środki prowadzenia rejestracji 
równoznaczne ze środkami okre ślonymi w niniejszej dy rektywie, a ich zgodno ść z 
wymaganiami niniejszej dyrektywy podlega nadzorowi zgodnie z rozdzia łem V, sekcj ą 2 lub 
mieszczą się one w pa ństwie trzecim, które nak łada wymagania równoznaczne z tymi, które 
określono w niniejszej dyrektywie. 
2. Państwa Członkowskie i Komisja b ędą informowa ć się wzajemnie o przypadkach, w 
których ich zdaniem pa ństwo trzecie nie spe łnia warunków okre ślonych w ust. 1 lit. b).  
Artykuł 13a 
W przypadku przyj ęcia przez Komisj ę decyzji na mocy pierwszego punktu art. 37 ust. 3 
Państwa Członkowskie zabroni ą instytucjom i osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą 
dopuszczania osób trzecich z danego pa ństwa trzeciego do spe łniania wymogów nale żytej 
staranności w ich imieniu. 
Artykuł 14 
Osoby trzecie niezw łocznie udost ępnią instytucji lub osobie, której polecono klienta, 
informacje ustalone na podstawie wymaga ń określonych w art. 7 ust. 1 lit. a), b) i c).  
 
PL 23   PL Osoba trzecia niezw łocznie przeka że instytucji lub osobie, kt órej polecono klienta, 
odpowiednie kopie danych z identyfikacji i weryfikacji, jak równie ż inną stosown ą 
dokumentacj ę potwierdzaj ącą tożsamość klienta lub u żytkownika maj ątku. 
Artykuł 15 
Państwa Członkowskie zezwol ą, w każdym przypadku, swoim instytucjom i osobom, o 
których mowa w art. 2 ust. 1, 2 i 3 lit. a) – d) na stwierdzanie i akceptowanie rezultatów procedur nale żytej staranno ści wobec klienta okre ślonych w art. 7 ust. 1 lit. a) – c) 
prowadzonych zgodnie z niniejsz ą dyrektyw ą przez instytucje lub osob ę, o której mowa w art. 
2 ust. 1, 2 i 3 lit. a) – d) w innym Pa ństwie Członkowskim i dzia łań służących spełnieniu 
wymagań określonych w art. 12, 13 i 14, nawet je śli dokumenty i dane stanowi ące podstaw ę 
tych wymaga ń różnią się od dokumentów i danych wymaganych w Pa ństwie Członkowskim, 
któremu polecono klienta. 
Artykuł 16 
Niniejsza sekcja nie ma zastosowania wobec stosunków outsourcingu (zlecania zada ń 
podmiotom zewn ętrznym) lub po średnictwa, gdzie na bazie ustale ń umownych us ługodawca 
lub pośrednik ma by ć traktowany jako jednoznaczny z instytucj ą lub osob ą objętą niniejszą 
dyrektyw ą. 
Rozdział III 
Obowiązki sprawozdawcze  
SEKCJA 1 
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
Artykuł 17 
Państwa Członkowskie zobowi ążą instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do badania 
ze szczególn ą uwagą każdej działalności, która ze wzgl ędu na swój charakter wydaje si ę w 
dużym stopniu wype łniać znamiona transakcji zwi ązanej z praniem pieni ędzy. Dotyczy to w 
szczególno ści transakcji z łożonych lub transakcji o wyj ątkowo du żych rozmiarach oraz 
wszelkich niezwyk łych wzorców transakcji, które nie maj ą wyraźnego gospodarczego lub 
legalnego celu.  
Artykuł 18  
Każde z Pa ństw Członkowskich ustanowi jednostk ę wywiadu finansowego w celu 
efektywnego zwalczania prania pieni ędzy. 
 
PL 24   PL Jednostka wywiadu finansowego zostanie us tanowiona jako centralna jednostka krajowa 
wyposażona w odpowiednie zasoby. Do jej obowi ązków będzie należeć otrzymywanie oraz, 
w dozwolonym zakresie, żądanie, analizowanie i rozpowszechnianie w śród właściwych w ładz 
ujawnionych informacji finansowych, które dotycz ą dochodów, co do których istnieje 
podejrzenie, że pochodz ą z przestępstwa, jak równie ż informacji wymaganych krajowymi 
przepisami ustawowymi lub wykonawczymi. 
Artykuł 19 
1. Państwa Członkowskie b ędą wymagać od instytucji i osób obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą, a 
w stosownych przypadkach tak że od ich dyrektorów zarz ądzających i pracowników pe łnej 
współpracy w formie: 
(a) bezpo średniego i natychmiastowego informowania, z w łasnej inicjatywy, jednostki 
wywiadu finansowego w przypa dku, gdy instytucja lub osoba obj ęta niniejsz ą dyrektyw ą 
poweźmie wiadomo ść, podejrzewa lub ma uzasadnione podstawy, by podejrzewa ć, że 
popełniono lub usi łowano pope łnić przestępstwo prania pieni ędzy. 
(b) natychmiastowego dostarczania jednostce wywiadu finansowego, na jej żądanie, 
wszelkich niezb ędnych dalszych informacji, zgodnie z procedurami ustanowionymi w 
obowiązujących aktach prawnych. 
2. Informacje okre ślone w ust. 1 zostan ą przekazane jednostce wywiadu finansowego Pa ństwa 
Członkowskiego, na którego terytorium mie ści się dana instytucja lub osoba przekazuj ąca 
informacje. Osoba lub osoby wyznaczone zgodni e z procedurami przewidzianymi w art. 30 
podlegają regularnemu obowi ązkowi przekazywania informacji. 
Artykuł 20 
1. W przypadku notariuszy oraz prawników wykonuj ących wolne zawody, okre ślonych w art. 
2 ust. 3 lit. b), Pa ństwa Członkowskie mog ą wyznaczy ć, w miejsce jednostki wywiadu 
finansowego, odpowiedni samostanowi ący organ zawodowy uznany za organ, do którego 
należy kierowa ć informacje w pierwszym rz ędzie. Jeśli to nastąpi określą odpowiednie formy 
współpracy pomi ędzy tym organem a jednostk ą wywiadu finansowego. 
2. Państwa Członkowskie nie maj ą obowiązku stosowania wymaga ń określonych w art. 19 
ust. 1 w stosunku do notar iuszy, prawników wykonuj ących wolne zawody, audytorów, 
zewnętrznych ksi ęgowych oraz doradców podatkowych w odniesieniu do informacji, które 
otrzymują lub uzyskuj ą na temat jednego ze swoich klientów w trakcie sprawdzania sytuacji 
prawnej swojego klienta lub pod czas wykonywania swoich obowi ązków polegaj ących na 
obronie lub reprezentowa niu tego klienta w zwi ązku z post ępowaniem s ądowym, w łączając w 
to doradztwo w sprawie ws zczynania lub unikania post ępowania, bez wzgl ędu na to, czy takie 
informacje s ą uzyskane lub otrzymane pr zed, w trakcie lub po zako ńczeniu takiego 
postępowania. 
 
PL 25   PL Artykuł 21  
Państwa Członkowskie naka żą, aby instytucje oraz osoby podlegaj ące niniejszej dyrektywie 
wstrzyma ły wykonanie transakcji, w stosunku do których posiadaj ą pewność, lub podejrzenia 
o związek z praniem pieni ędzy, do momentu powiadomienia je dnostki wywiadu finansowego.  
Jednostka wywiadu finansowego, na mocy wa runków ustanowionych w ramach ich prawa 
krajowego, mo że wydać polecenie o niedokonaniu takiej operacji.  
Jeżeli w przypadku takiej transakc ji istnieje podejrzenie, i ż może ona być początkiem prania 
pieniędzy i jeżeli wykonanie takiej transakcji nie mo że być wstrzymane we wspomnianym 
trybie, lub je żeli takie post ępowanie mo że zaszkodzi ć działaniom maj ącym na celu wykrycie 
osób czerpi ących korzy ści z prania pieni ędzy, zainteresowane inst ytucje i osoby powiadomi ą 
jednostkę wywiadu finansowego natychmiast po dokonaniu transakcji. 
Artykuł 22 
1. Państwa Członkowskie zapewni ą, że jeżeli w trakcie kontroli przeprowadzanej przez 
właściwe władze w instytucjach i u osób obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą albo w jakikolwiek 
inny sposób wykryte zostan ą fakty mog ące stanowi ć dowód prania pieni ędzy, władze 
prowadzące kontrol ę bezpośrednio i niezw łocznie powiadomi ą o tym jednostk ę wywiadu 
finansowego. 
2. Państwa Członkowskie zapewni ą, ze organy nadzorcze upowa żnione z mocy ustawy lub 
przepisów wykonawczych do nadzorowania gie łdy, rynku obrotu dewizowego oraz 
finansowych instrumentów pochodnych poinformuj ą jednostk ę wywiadu finansowego o 
wykryciu faktów mog ących stanowi ć dowód prania pieni ędzy. 
Artykuł 23 
Ujawnienie jednostce wywiadu finansowego informacji okre ślonych w art. 19, 20, 21 przez 
instytucję lub osob ę objętą niniejszą dyrektyw ą, pracownika lub dyrektora zarz ądzającego 
takiej instytucji lub osoby zgodnie z wymaga niami niniejszej dyrektywy nie stanowi 
naruszenia ogranicze ń w zakresie ujawniania informacji ustanowionych umownie lub 
nałożonych na mocy przepisów ustawowych, w ykonawczych lub administracyjnych i nie 
naraża tej instytucji lub os oby, jej dyrektorów zarz ądzających i pracowników na jakikolwiek 
rodzaj odpowiedzialno ści. 
Artykuł 24 
Państwa Członkowskie podejm ą wszelkie odpowiednie środki w celu ochrony pracowników 
instytucji lub osób obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą, którzy zg łaszają podejrzenia odno śnie 
prania pieni ędzy w ramach swoich struktur lub jednostce wywiadu finansowego przed 
narażeniem na gro źby lub wrogie dzia łania. 
 
PL 26   PL SEKCJA 2 
ZAKAZ UJAWNIANIA INFORMACJI  
Artykuł 25  
Instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą, ich dyrektorzy zarz ądzający i pracownicy nie 
powiadamiaj ą klientów, których to do tyczy ani innych osób trzeci ch o przekazaniu informacji 
jednostce wywiadu finansowego, zgodnie z art. 19, 20 i 21 lub o tym, że jest lub mo że być 
prowadzone dochodzenie dotycz ące prania pieni ędzy. 
Przypadki, gdy prawnicy wykonuj ący wolne zawody, notariusze, audytorzy, ksi ęgowi oraz 
doradcy podatkowi  usiłują odwieść klienta od anga żowania si ę w nielegaln ą działalność, nie 
stanowi to ujawnienia w rozumieniu ust ępu pierwszego. 
Rozdział IV 
Rejestracja i dane statystyczne  
Artykuł 26 
Państwa Członkowskie zobowi ążą instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do 
przechowywania nast ępujących dokumentów, które mog ą być wykorzystane w charakterze 
dowodów w ka żdym dochodzeniu zwi ązanym z przypadkiem prania pieni ędzy: 
(a) w przypadku procesu nale żytej staranno ści wobec klienta, kopi ę lub wypisy z 
wymaganych dowodów przez okres co najmniej pi ęciu lat od momentu zako ńczenia relacji z 
danym klientem; 
(b) w przypadku stosunków handlowych i tran sakcji, dowody i rejestry pomocnicze 
składające się z orygina łów dokumentów lub kopii, które b ędą mogły być użyte w 
postępowaniach s ądowych na mocy odpowiednich ustawoda wstw krajowych, przez okres co 
najmniej pi ęciu lat, licz ąc od momentu wykonania transakcji lub zako ńczenia stosunków 
handlowych. 
(c) w przypadku p łatności gotówkowych w kwocie co najmniej 15 000 euro, 
potwierdzaj ące dowody i zapisy ksi ęgowe przez okres co najmniej pi ęciu lat od momentu 
zrealizowania p łatności gotówkowej. 
Artykuł 27 
1. Państwa Członkowskie zobowi ążą instytucje obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą do stosowania w 
swoich oddzia łach i spó łkach zale żnych, w których posiadaj ą większość udziałów 
mieszczących się w państwach trzecich środków zapewnienia nale żytej staranno ści wobec 
klienta i prowadzenia rejestracji co najmniej równowa żnych z tymi, które okre śla niniejsza 
dyrektywa.  
 
PL 27   PL W przypadku, gdy ustawodawstwo pa ństwa trzeciego nie zapewn ia stosowania takich 
równoważnych środków, Pa ństwa Cz łonkowskie zapewni ą, aby dane instytucje 
poinformowa ły o tym w łaściwe władze odno śnego państwa rodzimego. 
2. Państwa Członkowskie i Komisja b ędą informowa ć się wzajemnie o przypadkach, w 
których ustawodawstwo pa ństwa trzeciego nie zapewnia stosowania środków wymaganych 
zgodnie z pierwszym punktem ust ępu 1.  
Artykuł 28 
Państwa Członkowskie podejm ą niezbędne środki w celu zapewnienia , aby ich instytucje 
kredytowe i finansowe by ły zdolne udziela ć pełnych i natychmiastowych odpowiedzi na 
zapytania ze strony jednostki wy wiadu finansowego lub innych w ładz wystosowane zgodnie z 
ich prawem krajowym dotycz ące tego, czy instytucje te utrzymuj ą lub utrzymywa ły w ciągu 
ostatnich pi ęciu lat stosunki handlowe z konkretnymi osobami fizycznymi lub prawnymi oraz 
charakteru tych stosunków. 
Artykuł 29 
Państwa Członkowskie zapewni ą, że będą zdolne prowadzi ć przeglądy swoich systemów 
zwalczania prania pieni ędzy poprzez prowadzenie wyczerpuj ących statystyk dotycz ących 
kwestii zwi ązanych z efektywno ścią tych systemów.  
Statystyki te winny obejmowa ć, w minimalnym zakresie, liczb ę sprawozda ń dotyczących 
podejrzanych transakcji z łożonych jednostce wywiadu finansowego, dzia łania podj ęte w 
wyniku tych sprawozda ń oraz podawa ć, w stosunku rocznym, liczb ę spraw, w których 
przeprowadzono dochodzenie, liczb ę oskarżonych osób i osób skazanych za przest ępstwa 
prania pieni ędzy. 
Rozdział V 
Środki wykonawcze  
SEKCJA 1 
PROCEDURY WEWN ĘTRZNE , SZKOLENIA I INFORMACJE ZWROTNE  
Artykuł 30 
Państwa Cz łonkowskie naka żą instytucjom i osobom obj ętym niniejsz ą dyrektyw ą 
ustanowienie stosownych polityk i procedur nale żytej staranno ści wobec klienta, sk ładania 
sprawozda ń, rejestracji, kontroli wewn ętrznej, oceny ryzyka, zarz ądzania ryzykiem i 
komunikacji w celu uprzedzenia i zapobiegania operacjom zwi ązanym z praniem pieni ędzy. 
Artykuł 31 
 
PL 28   PL 1. Państwa Członkowskie za żądają od instytucji i osób obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą podjęcia 
odpowiednich środków maj ących na celu upowszechnianie w śród swoich pracowników 
wiedzy o postanowieniach zawartych  w niniejszej dyrektywie.  
Środki te obejm ą udział branych pod uwag ę pracowników w specjalnych programach 
szkoleniowych, maj ących na celu pomoc w zidentyfikowaniu czynno ści mogących mie ć 
związek z praniem pieni ędzy, oraz udzielanie wskazówek dotycz ących post ępowania w razie 
takich przypadków. 
W przypadku, gdy osoba fizyczna mieszcz ąca się w którejkolwiek z kategorii wymienionych 
w art. 2 ust. 3 podejmuje czynno ści zawodowe jako pracownik osoby prawnej, obowi ązki 
zawarte w niniejszym  artykule odnosz ą się w większym stopniu do osoby prawnej ni ż do 
osoby fizycznej. 
2. Państwa Członkowskie zapewni ą, że instytucje i osoby obj ęte niniejsz ą dyrektyw ą będą 
miały dostęp do aktualnych danych dotycz ących dzia łalności osób zajmuj ących się 
praniem pieni ędzy oraz wskazówek prowadz ących do rozpoznawania podejrzanych 
transakcji. 
3. Państwa Członkowskie zapewni ą, o ile będzie to wykonalne, udzielanie we w łaściwym 
terminie informacji zwrotnej na temat efektywno ści sprawozda ń dotyczących podejrze ń co do 
prania pieni ędzy i dzia łań podjętych w ich wyniku. 
SEKCJA 2 
NADZÓR  
Artykuł 32 
1. Państwa Członkowskie zapewni ą, że kantory, trusty i spó łki usługowe będą podlegały 
obowiązkowi uzyskania licencji lub rejestracji, a kasyna b ędą licencjonowanie w celu 
legalnego prowadzenia ich dzia łalności. 
2. Państwa Członkowskie zobowi ążą właściwe władze do odmowy licencji lub rejestracji 
podmiotom okre ślonym w ust. 1, je śli władze te nie s ą w wystarczaj ącym stopniu przekonane, 
że osoby faktycznie kieruj ące działalnością tych podmiotów lub u żytkowników tych 
podmiotów s ą odpowiednimi osobami na odpowiednich stanowiskach. 
Artykuł 33 
1. Państwa Członkowskie zobowi ążą właściwe władze do efektywnego monitorowania 
zachowywania zgodno ści z wymaganiami niniejszej dyrek tywy przez wszystkie instytucje i 
osoby nią objęte. 
2. Państwa Członkowskie zapewni ą, że właściwe władze będą posiadały odpowiednie 
uprawnienia, w łącznie z mo żliwością otrzymywania informacji, oraz zasoby w ilo ści 
odpowiedniej do wykonywania swoich funkcji. 
 
PL 29   PL SEKCJA 3 
KARY  
Artykuł 34 
Kary stosowane w przypadku narusze ń przepisów krajowych przyj ętych na mocy niniejszej 
dyrektywy musz ą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszaj ące. 
Artykuł 35 
1. Państwa Członkowskie zapewni ą, że osoby prawne mo żna będzie poci ągnąć do 
odpowiedzialno ści z tytu łu naruszenia zobowi ązań dotyczących rejestracji, identyfikacji 
klienta i zg łaszania podejrzanych transakcji okre ślonych w niniejszej dyr ektywie, które to 
naruszenia zosta ły popełnione na korzy ść tych osób prawnych przez jak ąkolwiek osob ę, 
działającą indywidualnie lub jako cz ęść organu posiadaj ącego wiod ącą pozycję w ramach 
osoby prawnej, na podstawie: 
 a) pe łnomocnictwa do reprezentowania osoby prawnej, 
 b) upowa żnienia do podejmowania decyzji w imieniu osoby prawnej,  
 c) upowa żnienia do sprawowania kontroli w ramach osoby prawnej. 
2. Oprócz przypadków ju ż przewidzianych w ust. 1, Pa ństwa Członkowskie zapewni ą, że 
osoby prawne mo żna będzie poci ągnąć do odpowiedzialno ści w sytuacji, gdy brak nadzoru 
lub kontroli ze strony osoby, o której mowa w ust. 1, umo żliwił popełnienie narusze ń 
określonych w ust. 1 z korzy ścią dla danej osoby prawnej przez osob ę będącą pod jej w ładzą. 
Artykuł 36 
Państwa Członkowskie zapewni ą, że osoba prawna poci ągnięta do odpowiedzialno ści z tytułu 
naruszeń obowiązków zwi ązanych z rejestracj ą, identyfikacj ą klienta i zg łaszaniem 
podejrzanych transakcji okre ślonych w niniejszej dyrektywie podlega ła skutecznym, 
proporcjonalnym i odstraszaj ącym karom obejmuj ącym, między innymi: 
a) grzywny  b) zakaz dost ępu do pomocy publicznej lub dotacji;  
c) tymczasowy lub sta ły zakaz anga żowania si ę w działalność o charakterze handlowym; 
d) oddanie pod nadzór judykacyjny; e) likwidacj ę w drodze nakazu s ądowego. 
 
PL 30   PL Rozdział VI 
Środki wykonawcze i zmieniaj ące  
Artykuł 37  
1. W celu uwzgl ędnienia rozwoju technicznego w dz iedzinie walki z praniem pieni ędzy i 
zapewnienia jednolitego stosowania niniejsz ej dyrektywy, Komisja, zgodnie z procedur ą 
określoną w art. 38 ust. 2, przyjmuje nast ępujące środki wykonawcze: 
(a) wyja śnienie technicznych aspektów definicji zawartych w art. 1 ust. 2 i art. 3 ust 2 lit. 
a) i d), art. 5, 8, 9, 10, 11 i 12; 
(b) ustanowienie szczegó łowych zasad identyfikowania sytuacji stwarzaj ących niskie 
ryzyko prania pieni ędzy, określonych w art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 1, 2 i 3; 
(c) ustanowienie szczegó łowych zasad identyfikowania sytuacji stwarzaj ących wysokie 
ryzyko prania pieni ędzy, określonych w art. 11; 
(d) ustanowienie szczegó łowych zasad identyfikowania sytu acji w których, zgodnie z art. 
2 ust. 2, uzasadnione jest nie stosowanie  niniejszej dyrektywy wobec niektórych 
przedsiębiorstw prowadz ących dzia łalności finansow ą na zasadzie sporadycznej lub w bardzo 
ograniczonym zakresie. 
2. W celu uwzgl ędnienia inflacji Komisja dostosuje kwot y, o których mowa w art. 2 lit. f), 6 
lit. b), 9 ust. 1 i 10 ust. 2 lit. a) zgodnie z procedur ą określoną w art. 38 ust. 2. 
3. Zgodnie z procedur ą, o której mowa w art. 38 ust. 2 Komisja przyjmie decyzj ę 
stwierdzaj ącą, że państwo trzecie nie spe łnia warunków okre ślonych w art. 10 ust. 1 lit. a), b) 
lub c) lub w art. 13 lit. b) lub że ustawodawstwo pa ństwa trzeciego nie zapewnia stosowania 
środków wymaganych na podstawie art. 27 ust. 1, akapit pierwszy.  
Artykuł 38 
1. Komisj ę wspomaga Komitet ds. Za pobiegania Praniu Pieni ędzy, zwany dalej “Komitetem”. 
2. Gdziekolwiek dokonano odniesieni a do niniejszego punktu, maj ą zastosowanie art. 5 i 7 
decyzji 1999/468/WE, uwzgl ędniając postanowienia jej art. 8.  
Okres ustalony w art. 5 ust. 6 d ecyzji 1999/468/WE wynosi trzy miesi ące. 
3. Komitet uchwali w łasny regulamin wewn ętrzny. 
Rozdział VII 
Postanowienia ko ńcowe  
Artykuł 39 
 
PL 31   PL W ciągu trzech lat od wej ścia w życie niniejszej dyrektywy i co roku w ci ągu co najmniej 
trzech kolejnych lat, Komisja sporz ądzi raport dotycz ący wykonania niniej szej dyrektywy I 
przedstawi go Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.  
Artykuł 40 
Dyrektywa 91/308/EWG traci moc. 
Odniesienia do uchylonej dyrektywy b ędą interpretowane jako odni esienia do niniejszej 
dyrektywy i odczytywane zgodnie z tabel ą korelacji w za łączniku. 
Artykuł 41 
1. Państwa Członkowskie wprowadz ą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i 
administracyjne niezb ędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpó źniej do dnia 
[wstawić datę przypadaj ącą 12 miesi ęcy po wej ściu w życie niniejszej dyrektywy]. 
Państwa Członkowskie przeka żą Komisji teksty tych przepisów oraz tabel ę korelacji 
między tymi przepisami a niniejsz ą dyrektyw ą. 
Przepisy przyj ęte przez Pa ństwa Członkowskie powinny zawiera ć odniesienie do 
niniejszej dyrektywy lub odniesienie to powinno towarzyszy ć ich urz ędowej 
publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia okre ślane są przez Pa ństwa 
Członkowskie.  
2. Państwa Członkowskie przeka żą Komisji teksty podstawowych przepisów prawa 
krajowego przyj ętych w dziedzinach obj ętych niniejsz ą dyrektyw ą. 
Artykuł 42 
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku 
Urzędowym Unii Europejskiej . 
Artykuł 43 
Niniejsza dyrektywa sk ierowana jest do Pa ństw Członkowskich.  
Sporządzono w Brukseli, […] 
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady 
Przewodnicz ący Przewodnicz ący 
[…] […] 
 
PL 32   PL ZAŁĄCZNIK  
TABELA KORELACJI  
Niniejsza dyrektywa  Dyrektywa 91/308/EWG 
Artykuł 1 ust. 1 Artyku ł 2 
Artykuł 1 ust. 2 lit. a) - c) i e) Artyku ł 1 lit. C 
Artykuł 1 ust. 2 lit. d)  
Artykuł 2 ust. 1 Artyku ł 2a ust.1 
Artykuł 2 ust. 2 Artyku ł 2a ust. 2 
Artykuł 2 ust. 3 lit. a), b) i e) - g) Artyku ł 2a ust. 3 - 7 
Artykuł 2 ust. 3 lit. c) i d)  
Artykuł 3 ust. 1 pkt.1  Artyku ł 1 lit. A 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 2 lit. a) Artyku ł 1 lit. B pkt. 1 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 2 lit. b) Artyku ł 1 lit. B pkt. 2 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 2 lit. c) Artyku ł 1lit. B pkt. 3 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 2 lit. d) Artyku ł 1 lit. B pkt. 4 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 2 lit. e) Artyku ł 1 lit. B, pkt. 2 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 3 - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 4 - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 5 Artyku ł 1lit. D 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 6 Artyku ł 1lit. E, akapit pierwszy  
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7  Artyku ł 1 lit. E, akapit drugi  
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. a) - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. b) Artyku ł 1lit. E, tiret pierwsze  
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. c) Artyku ł 1 lit. E, tiret drugie 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. d) Artyku ł 1 lit. E, tiret trzecie  
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. e) Artyku ł 1 lit. E, tiret czwarte 
 
PL 33   PL Artykuł 3 ust. 1 pkt. 7 lit. f) Artyku ł 1 lit. E, tiret pi ąte i akapit trzeci 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 8 - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 9 - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 10 - 
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 11   
Artykuł 3 ust. 1 pkt. 12 - 
Artykuł 4 Artyku ł 15 
Artykuł 5 _ 
Artykuł 6 lit. a) Artyku ł 3 ust. 1  
Artykuł 6 lit. b) Artyku ł 3 ust. 2 
Artykuł 6 lit. c) Artyku ł 3 ust. 8 
Artykuł 6 lit. d) Artyku ł 3 ust. 7 
Artykuł 7 ust. 1 lit. a) Artyku ł 3 ust. 1  
Artykuł 7 ust. 1 lit. b) - d) - 
Artykuł 7 ust. 2 - 
Artykuł 7 ust. 3 - 
Artykuł 8 ust. 1 Artyku ł 3 ust. 1 
Artykuł 8 ust. 2 i 3  
Artykuł 9 Artyku ł 3 ust. 5 i 6 
Artykuł 10 ust. 1 lit. a) Artyku ł 3 ust. 9 
Artykuł 10 ust. 1 lit. b) i c)  
Artykuł 10 ust. 2 lit. a) Artyku ł 3 ust. 3 
Artykuł 10 ust. 2 lit. b) Artyku ł 3 ust. 4 
Artykuł 10 ust. 2 lit. c) Artyku ł 3 ust. 4 
Artykuł 10 ust. 2 lit. d)  
Artykuł 10a  
 
PL 34   PL Artykuł 11 ust. 1 pierwszy i drugi akapit Artyku ł 3 ust. 11 
Artykuł 11 ust. 1, trzeci i czwarty akapit  - 
Artykuł 11 ust. 2 i 3 - 
Artykuł 12 - 
Artykuł 13 - 
Artykuł 13a  
Artykuł 14 - 
Artykuł 15 - 
Artykuł 16 - 
Artykuł 17 Artyku ł 5 
Artykuł 18  
Artykuł 19 Artyku ł 6 ust. 1 i 2 
Artykuł 20 Artyku ł 6 ust.3 
Artykuł 21 Artyku ł 7 
Artykuł 22 Artyku ł 10 
Artykuł 23 Artyku ł 9 
Artykuł 24 - 
Artykuł 25, ustęp pierwszy  Artyku ł 8 ust. 1 
Artykuł 25, ustęp drugi   
Artykuł 26 lit. a) Artyku ł 4, tiret pierwsze 
Artykuł 26 lit. B Artyku ł 4, tiret drugie  
Artykuł 26 lit. c) - 
Artykuł 27 - 
Artykuł 28 - 
Artykuł 29 - 
Artykuł 30 Artyku ł 11 ust. 1 lit. a) 
 
PL 35   PL Artykuł 31 ust. 1, akapit pierwszy  Artyku ł 11 ust. 1 lit. b), pierwsze zdanie  
Artykuł 31 ust. 1, akapit pierwszy  Artyku ł 11 ust. 1 lit. b) drugie zdanie  
Artykuł 31 ust. 1, akapit trzeci  Artyku ł 11 ust. 1, akapit drugi  
Artykuł 31 ust. 2 Artyku ł 11 ust. 2 
Artykuł 32  
Artykuł 33  
Artykuł 34 ust. 1 Artyku ł 14 
Artykuł 34 ust. 2  
Artykuł 35  
Artykuł 36  
Artykuł 37  
Artykuł 38  
Artykuł 39 Artyku ł 17 
Artykuł 40  
Artykuł 41 Artyku ł 16