KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 19.12.2016 COM(2016) 810 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne za 2016 r. z wdrażania instrumentów Unii Europejskiej na rzecz finansowania działań zewnętrznych w 2015 r. {SWD(2016) 456 final}



ZOBOWIĄZANIA GLOBALNE W 2015 r. Europa musiała stawić czoła nowym i zmieniającym się wyzwaniom o globalnym zasięgu. Unia Europejska (UE) zareagowała na nie, przyjmując kompleksowe podejście dostosowane do krótkich ram czasowych przez zastosowanie pełnego zakresu polityk i narzędzi, obejmujących współpracę dyplomatyczną, współpracę w zakresie bezpieczeństwa, finansów, handlu, rozwoju, współpracę w kwestiach humanitarnych, jak również pomoc. W ciągu całego roku UE nadal odgrywała wiodącą rolę w międzynarodowych działaniach mających na celu likwidowanie skutków kryzysu oraz udzielanie wsparcia, w szczególności na Ukrainie, w Syrii, Iraku i Libii. UE współpracowała również nieprzerwanie ze swoimi partnerami międzynarodowymi, aby zwalczać działalność Daiszu. W 2015 r. UE oraz jej państwa członkowskie nadal były największym na świecie dawcą środków na pomoc rozwojową, rozpowszechniając w świecie podstawowe wartości europejskie, takie jak pokój, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, ograniczanie ubóstwa oraz prawa człowieka, a tym samym likwidując podstawowe przyczyny wielu kryzysów. Sama Komisja Europejska wypłaciła ponad 10,3 mld EUR w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) w 2015 r. W ciągu tego roku w pełni operacyjny stał się 11. Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) na lata 2014-2020 o wartości 30,5 mld EUR. W 2015 r., podobnie jak we wcześniejszych latach, nasiliły się katastrofy spowodowane przez człowieka i klęski żywiołowe. Komisja Europejska zapewniła pomoc doraźną w wysokości ponad 1,4 mld EUR, w tym dostawy żywności, schronienie, ochronę, opiekę zdrowotną oraz dostęp do czystej wody dla ponad 120 mln osób w przeszło 80 krajach. W ramach spójności polityki na rzecz rozwoju UE uwzględnia cele rozwoju we wszystkich swoich politykach, które mogą wpływać na kraje rozwijające się. W opublikowanym w 2015 r. piątym sprawozdaniu UE na temat spójności polityki na rzecz rozwoju Komisja podkreśliła dotychczasowe osiągnięcia i wymieniła dalsze wyzwania w obszarze spójności polityki na rzecz rozwoju na szczeblu UE i w państwach członkowskich. Działania na rzecz wspólnej przyszłości: od milenijnych celów rozwoju do celów zrównoważonego rozwoju – agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 W 2015 r. byliśmy świadkami istotnych zmian we współpracy międzynarodowej dotyczącej ograniczania ubóstwa, zrównoważonego rozwoju, jak również zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi. Był to ostatni rok obowiązywania milenijnych celów rozwoju, co stanowi okazję do podsumowania osiągniętych postępów i rozważenia wyzwań, przed którymi stoimy. UE odegrała kluczową rolę, jeśli chodzi o szereg przełomowych porozumień międzynarodowych, których łączny wpływ zaważy na kształcie współpracy międzynarodowej i rozwoju w ciągu kolejnych 15 lat. W dniach 25-27 września 2015 r. społeczność międzynarodowa zgromadziła się w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, aby przyjąć odważną i transformacyjną nową wizję zrównoważonego rozwoju i eliminacji ubóstwa: „Przekształcamy nasz świat: agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” , obejmującą zbiór 17 nowych celów zrównoważonego rozwoju. Szczyt ONZ we wrześniu był kulminacyjnym punktem długiego, pluralistycznego procesu negocjacji międzyrządowych, w którym UE odegrała kluczową rolę. W komunikacie Komisji w sprawie globalnego partnerstwa i przyjętych następnie konkluzjach Rady podkreślono konstruktywne zaangażowanie UE. Przed szczytem, podczas trzeciej Międzynarodowej Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Finansowania Rozwoju, która odbyła się w Addis Abebie w lipcu 2015 r., ustalono kompleksowy pakiet środków wdrażania agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. W programie działań z Addis Abeby określono nowy model zrównoważonego rozwoju, którego kluczowym elementem są dobre rządy i w którym położono nacisk na obowiązki dla wszystkich podmiotów, priorytet działań krajowych, w tym uruchomienie zasobów, znaczenie sprzyjających polityk, rolę sektora prywatnego oraz zobowiązanie do spójności polityki. ODA nadal będzie odgrywała istotną rolę, a w maju 2015 r. UE podjęła ambitne zbiorowe zobowiązanie do osiągnięcia celu ONZ w zakresie ODA wynoszącego 0,7 % dochodu narodowego brutto (DNB) w czasie obowiązywania agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Obejmuje to konkretne zobowiązanie, aby zapewnić 0,15-0,20 % ODA/DNB na rzecz krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC) w krótkim okresie oraz aby osiągnąć 0,20 % w ramach czasowych obowiązywania agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. ODA stanowi jednak tylko niewielką część środków na finansowanie rozwoju. Zgodnie z programem działań z Addis Abeby działania UE wykraczają poza ODA i przyczyniają się do połączenia pomocy, inwestycji, handlu, uruchomienia środków krajowych oraz dobrych polityk. Sektor prywatny odgrywa również istotną rolę w realizacji agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Komisja potwierdziła zaangażowanie sektora prywatnego w pomoc rozwojową od 2014 r., wdrażając komunikat „Większa rola sektora prywatnego w osiąganiu trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w krajach rozwijających się” . W 2015 r. Komisja propagowała zorganizowany dialog z sektorem prywatnym w ramach wydarzeń takich jak Forum Polityki Rozwoju, spotkanie poświęcone sektorowi prywatnemu towarzyszące Konferencji w sprawie Finansowania Rozwoju w Addis Abebie oraz powołanie grupy ekspertów z państw członkowskich. Zmniejszanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi W marcu 2015 r. podczas trzeciej światowej konferencji w sprawie zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi państwa ONZ przyjęły ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030, które zostały następnie zatwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Ramy z Sendai, będące pierwszym porozumieniem w sprawie rozwoju po 2015 r., stanowią podstawę opartego na informacjach i odpornego na ryzyko związane z klęskami żywiołowymi programu zrównoważonego rozwoju.

Zmieniona europejska polityka sąsiedztwa Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych przyjęli wspólny komunikat „W stronę nowej europejskiej polityki sąsiedztwa”, w którym przedstawili, w jaki sposób UE i jej sąsiedzi mogą utworzyć bardziej skuteczne partnerstwa w sąsiedztwie, określili ramy strategiczne i uznali stabilizację za priorytet polityczny. Średniookresowa strategia w zakresie polityki rozszerzenia UE Wyraźna perspektywa członkostwa w UE nadal stanowi bodziec do transformacji i utrzymuje stabilność i bezpieczeństwo w krajach Europy Południowo-Wschodniej. W dniu 10 listopada 2015 r. Komisja Europejska określiła średniookresową strategię w zakresie polityki rozszerzenia UE na okres odpowiadający kadencji obecnej Komisji. Strategia dostarcza jasnych wskazówek oraz ustanawia ramy i narzędzia mające wspierać zainteresowane kraje w rozwiązywaniu podstawowych problemów i wypełnianiu wymogów związanych z procesem przystąpienia do UE. Sytuacja po wygaśnięciu umowy z Kotonu UE i jej państwa członkowskie zbudowały długotrwałe relacje z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP). Obecna umowa z naszymi partnerami AKP, tj. umowa z Kotonu, obowiązuje od 2000 r. do 2020 r., obejmuje 78 krajów partnerskich i dotyczy współpracy politycznej, współpracy na rzecz rozwoju oraz współpracy w kwestiach gospodarczych i handlowych. W 2015 r. Komisja oraz Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydali wspólny dokument konsultacyjny dotyczący skuteczności obecnej umowy i możliwych rozwiązań na okres po 2020 r. Konsultacje społeczne zakończyły się w grudniu 2015 r., a ich wynik wpłynie na przyszły kształt tego ważnego partnerstwa. Kwestie płci W październiku 2015 r. Rada przyjęła nowy unijny plan działania w sprawie równości płci „Wpływ na życie kobiet i dziewcząt za pomocą działań zewnętrznych UE w latach 2016-2020”. Ta ambitna inicjatywa ma na celu zapewnienie przyjęcia przez Komisję silniejszej roli przywódczej i propagowanie podejścia strategicznego, które łączy zwiększone inwestycje, lepszą koordynację i wspólną odpowiedzialność. Działanie UE: równouprawnienie płci Około 6,5 mld EUR z rocznego budżetu UE dotyczącego kwestii objętych niniejszym sprawozdaniem jest przeznaczonych na równouprawnienie płci jako znaczący lub główny cel. Na całym świecie Komisja wspiera szereg działań bezpośrednio dotyczących zróżnicowania sytuacji kobiet i mężczyzn, w tym programów mających zlikwidować zjawisko okaleczania narządów płciowych kobiet, ograniczyć przemoc wobec kobiet i dziewcząt, poprawić dostęp kobiet do zasobów produkcyjnych, takich jak grunt, oraz zmniejszyć liczbę zawieranych wczesnych małżeństw. Zrównoważona energia i zmiana klimatu W ambitnym programie ONZ dotyczącym zrównoważonego rozwoju uznano zmianę klimatu za jedno z największych wyzwań naszych czasów i stwierdzono, że jej negatywne skutki podważają zdolność wszystkich krajów do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju . W agendzie na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 uwzględniono konkretny cel zrównoważonego rozwoju dotyczący pilnych działań mających przeciwdziałać zmianie klimatu i jej skutkom. Podczas konferencji klimatycznej w Paryżu (COP21) w grudniu 2015 r. 195 państw przyjęło pierwsze w historii powszechne, prawnie wiążące, globalne porozumienie w sprawie klimatu, które objęło wszystkie kraje. W porozumieniu paryskim określono globalny plan działania, który ma zapobiec niebezpiecznej zmianie klimatu poprzez ograniczenie globalnego ocieplenia do wartości poniżej 2°C. UE przewodziła tym międzynarodowym działaniom i jako pierwsza duża światowa gospodarka przedstawiła w marcu 2015 r. swój planowany wkład w nowe porozumienie. UE zobowiązała się przeznaczyć co najmniej 20 % swojego budżetu na lata 2014-2020 na działania związane z przeciwdziałaniem zmianie klimatu i podwaja obecnie płatności związane z różnorodnością biologiczną kierowane do krajów rozwijających się. Działanie UE: zrównoważona energia dla wszystkich Energia jest kluczowym czynnikiem napędzającym zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu. W latach 2014-2020 dotacje UE w wysokości 3,5 mld EUR zostaną połączone z innymi źródłami finansowania, aby pobudzić inwestycje w zrównoważoną energetykę w krajach partnerskich, tak by osiągnęły one wartość do 30 mld EUR. Prawa człowieka i dobre rządy W lipcu 2015 r. UE ponownie potwierdziła swoje zaangażowanie polityczne w realizację strategicznych ram UE dotyczących praw człowieka i demokracji z 2012 r. i przyjęła nowy plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2015-2019. W planie działania przełożono szersze cele – tj. ochronę i rozpowszechnianie praw człowieka oraz wspieranie procesów demokratycznych na świecie – na konkretne cele i ukierunkowane działania. DZIAŁANIE GLOBALNE Poprzez włączenie do agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 kwestii dotyczących migracji potwierdzono, że między rozwojem i migracją istnieje silny związek. W agendzie uznano przymusowe wysiedlenie za główny czynnik, który może zniwelować ostatnie postępy w zakresie rozwoju.

Podczas szczytu w Valletcie w listopadzie 2015 r. szefowie państw i rządów z Europy i Afryki spotkali się, aby wzmocnić współpracę oraz omówić wyzwania i szanse związane z migracją i mobilnością, przyjmując zrównoważone podejście oraz zasadę ścisłej współpracy z państwami pochodzenia, państwami tranzytu i państwami docelowymi. Na szczycie w Valletcie uruchomiono unijny kryzysowy fundusz powierniczy (1,8 mld EUR) na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce . Fundusz powierniczy stanowi elastyczne uzupełnienie obecnej unijnej współpracy na rzecz rozwoju w tym regionie i ma na celu wspieranie skutecznego wprowadzenia w życie zobowiązań podjętych na szczycie w Valletcie dotyczących trzech obszarów geograficznych (Sahel/Jezioro Czad, Róg Afryki, Afryka Północna). W 2015 r. wzmocniono działania, aby wspierać kraje najbardziej obciążone skutkami kryzysu uchodźczego wywołanego przez trwający konflikt w Syrii, w szczególności dzięki zwiększeniu środków przeznaczonych na regionalny fundusz powierniczy Unii Europejskiej w odpowiedzi na kryzys w Syrii oraz wypracowaniu ukierunkowanych umów o współpracy (umów migracyjnych) z Libanem i Jordanią. Fundusz stanowi obecnie jeden z głównych instrumentów wykorzystywanych do walki z kryzysem związanym z przymusowym wysiedleniem w tym regionie. Regionalny fundusz powierniczy Unii Europejskiej jest również otwarty na wszystkich innych darczyńców międzynarodowych. W poprawce do decyzji ustanawiającej fundusz wyjaśniono, że osoby wewnętrznie przesiedlone w Iraku uciekające przed kryzysem rozprzestrzeniającym się w regionie stanowią grupę beneficjentów funduszu, oraz dopuszczono większą elastyczność, aby możliwe było wspieranie krajów narażonych na skutki kryzysu poza sąsiedztwem Syrii. To rozszerzenie zasięgu funduszu uwzględnia wsparcie w regionie Bałkanów Zachodnich dla krajów spoza UE. Ponadto podczas szczytu UE-Turcja w dniu 29 listopada 2015 r. UE i Turcja przyjęły wspólne oświadczenie, w tym plan uruchomienia znaczących środków finansowych w celu wsparcia rozległych działań Turcji w zakresie przyjmowania uchodźców syryjskich. W tym kontekście Komisja Europejska ustanowiła Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji, aby koordynować uruchomienie kwoty 3 mld EUR z budżetu UE i wkładów państw członkowskich. Działanie UE: Syria W wyniku projektu „Stworzenie ścieżki do szybkiej odbudowy przez edukację w Syrii” osiągnięto na przykład poprawę dostępu do edukacji dla dwóch milionów dzieci w około 3 000 szkół w sześciu prowincjach syryjskich w latach szkolnych 2013/14 i 2014/15. W 180 szkołach zapewniono edukację medyczną i wsparcie psychospołeczne; wyremontowano 100 szkół, a 200 000 dzieci zapewniono dostęp do programu samokształcenia. Przeszkolono 1 500 nauczycieli w zakresie pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Migracja i mobilność W dniu 13 maja 2015 r. Komisja Europejska przyjęła Europejski program w zakresie migracji, w którym przedstawiła główne zasady i działania w tym obszarze na okres 2015-2020. Jako jeden z dziesięciu priorytetów politycznych Komisji przewodniczącego Junckera program ten oferuje ambitny i kompleksowy plan lepszego zarządzania migracją, zarówno obecnie, jak i w dłuższym okresie. Jego cztery filary to: solidna wspólna polityka azylowa, zwalczanie przemytu osób i zapobieganie migracji nieuregulowanej, zarządzanie granicami zewnętrznymi oraz nowa polityka w zakresie legalnej migracji. Migracja stanowi żywotną kwestię w stosunkach UE z jej bliskimi sąsiadami, w szczególności na Wschodzie i Południu, ponieważ wiele z tych państw sąsiedzkich stanowi źródła migracji lub kraje tranzytu. W krajach tych znacząca pomoc UE jest skupiona na zarządzaniu migracjami, wspieraniu stabilności i likwidowaniu podstawowych przyczyn migracji przez budowanie odporności słabszych grup społecznych, rozwój gospodarczy i wspieranie lepszych rządów. Wzmocniono i pogłębiono dialog w kwestiach migracji z afrykańskimi krajami partnerskimi, w szczególności dzięki procesom z Rabatu i Chartumu, jak również przez dialog Afryka-UE w kwestiach migracji i mobilności. Rozwój, pokój i bezpieczeństwo Zrównoważonego rozwoju nie można osiągnąć bez pokoju i bezpieczeństwa, a trwały pokój nie istnieje bez rozwoju. Rozwiązanie problemów związanych z bezpieczeństwem i rozwojem wymaga uruchomienia wszystkich instrumentów unijnych i stanowi kluczowy element kompleksowego podejścia UE. W 2015 r. UE prowadziła prace nad wspólnym komunikatem dotyczącym unijnych ram strategicznych mających wspierać reformę sektora bezpieczeństwa, które zapewniają spójną politykę, jeśli chodzi o oparte na synergii podejście do działań krótko- i średniookresowych, takich jak misje w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), oraz długookresowych działań UE w zakresie rozwoju w obszarze bezpieczeństwa. W 2015 r. przyjęto wspólny komunikat „Budowanie zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju” . W krótkim okresie prowadzone są konkretne projekty pilotażowe. W dłuższym okresie opracowane zostaną ramy polityki i ustalenia dotyczące finansowania, aby dotrzeć do wszystkich podmiotów, których dotyczy przedmiotowa kwestia (cywilnych i wojskowych). Na koniec 2015 r. UE prowadziła 18 misji i operacji cywilnych i wojskowych w ramach WPBiO, w tym dwie operacje wojskowe ustanowiono w 2015 r.: EUNAVFOR MED SOPHIA pomaga przerwać model działalności sieci przemytu ludzi w południowym rejonie środkowej części Morza Śródziemnego, natomiast EUMAM CAR skupia się na doradztwie wojskowym i pomocy dla władz Republiki Środkowoafrykańskiej. W 2015 r. UE nadal inwestowała w systemy zapobiegania konfliktom i systemy wczesnego ostrzegania i budowała zdolności w tym zakresie, co jest znacznie bardziej racjonalne pod względem kosztów niż interwencje po wystąpieniu kryzysu. ERR 2015 Realizowany pod hasłem „Nasz świat, nasza godność, nasza przyszłość” Europejski Rok na rzecz Rozwoju 2015 (ERR 2015) był udaną kampanią, która została przeprowadzona we właściwym czasie. Był to jak dotąd pierwszy europejski rok poświęcony stosunkom zewnętrznym i ustanowiono go w czasie ważnych globalnych decyzji. ERR 2015 umożliwił obywatelom europejskim lepsze zrozumienie, w jaki sposób pomoc UE zmienia życie i społeczności na całym świecie. Łącznie w UE odbyło się 3 828 wydarzeń w ramach ERR 2015, w których udział wzięło ponad 1,9 mln osób.

ROZLICZALNOŚĆ I WYNIKI Każde euro wydane na wsparcie dla naszych krajów partnerskich musi być jak najlepiej wykorzystane. W dniu 26 marca 2015 r. służby Komisji opublikowały unijne ramy wyników w zakresie rozwoju i współpracy międzynarodowej, które wzmacniają zdolność Komisji do monitorowania konkretnych wyników działań finansowanych z budżetu UE w terenie oraz sporządzania sprawozdań na ten temat. Jest to część ogólnej polityki Komisji mającej na celu większe skupienie działań unijnych na wynikach. W 2016 r. służby Komisji opublikowały pierwsze sprawozdanie na podstawie ram wyników. Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący niniejszemu komunikatowi stanowi drugie sprawozdanie na ten temat. Od tej pory Komisja będzie co roku składała sprawozdania z wyników działań finansowanych z budżetu UE w obszarze współpracy i polityki rozwoju oraz będzie je analizowała w kontekście ogólnych wyników w zakresie rozwoju. Działanie UE: najważniejsze wyniki w 2015 r. Poniżej wymieniono jedne z najważniejszych wyników osiągniętych w ramach projektów i programów, które zakończyły się w okresie między połową 2014 r. a połową 2015 r. Dobre rządy: udzielono wsparcia na rzecz wolnych i uczciwych wyborów w czterech krajach Zapobieganie konfliktom, budowanie pokoju i bezpieczeństwo: 404 000 osób skorzystało z programów wspierania cywilnego pokonfliktowego budowania pokoju lub zapobiegania konfliktom Rolnictwo zrównoważone, bezpieczeństwo żywnościowe i żywienie: 5 025 000 kobiet i dzieci w wieku poniżej 5 lat skorzystało z programów żywnościowych, co przyczyniło się do zmniejszenia umieralności dzieci Energia: wybudowano lub zmodernizowano 2 600 km linii przesyłu/dystrybucji energii Edukacja: 10 635 000 dzieci zostało zapisanych do szkół podstawowych, 7 603 000 dzieci – do szkół średnich, ponadto wyszkolono 175 000 nauczycieli Zdrowie: przy 8 104 000 porodów asystował wykwalifikowany personel medyczny, co pozwoliło zmniejszyć umieralność matek Zasoby naturalne, środowisko i zmiana klimatu: zarządzano 3 951 000 hektarów obszarów chronionych, aby zapewnić różnorodność biologiczną i zachować dziedzictwo naturalne Transport: 8 905 000 osób zapewniono dostęp do dróg przejezdnych przez cały rok Zatrudnienie i ochrona socjalna: 195 000 osób skorzystało z programów w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz rozwoju umiejętności w celu zwiększenia zatrudnienia, produktywności i konkurencyjności Rozwój handlu i sektora prywatnego: 10 000 przedsiębiorstw uzyskało dostęp do kredytów, aby pobudzić inwestycje i uniknąć ryzyka Osiągnięcia globalne Wzmocnienie partnerstwa Afryka-UE Oprócz działań w ramach umowy z Kotonu poczyniono również postępy w stosunkach Afryka-UE w kontekście wspólnej strategii Afryka-UE podczas spotkania Afryka-UE w Brukseli w dniu 22 kwietnia 2015 r., w którym uczestniczyli liczni członkowie Kolegiów Komisji Unii Afrykańskiej i Komisji Europejskiej. Na tym siódmym posiedzeniu członków Kolegiów omówiono szereg kwestii, w tym pokój i bezpieczeństwo; demokrację, dobre rządy i prawa człowieka; rozwój społeczny; zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu; wzrost gospodarczy i integrację na kontynencie; oraz kwestie o zasięgu globalnym i pojawiające się problemy. Rok 2015 był również znaczący pod względem działań w terenie na rzecz współpracy z Komisją Unii Afrykańskiej, dzięki zwiększonemu wsparciu finansowemu przekazywanemu za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce oraz Programu panafrykańskiego. Pokój i bezpieczeństwo stanowią istotne wyzwanie dla rozwoju i współpracy w Afryce. W tym kontekście Komisja podejmuje znaczące wysiłki, aby wypracować rozwiązanie polityczne w Burundi, ponadto uruchomiono procedurę konsultacji na podstawie art. 96 umowy o partnerstwie UE-AKP. Jedenasty dialog dotyczący praw człowieka między Unią Afrykańską i UE odbył się w dniu 24 listopada 2015 r. w Kigali, Rwanda. Obie strony ponownie potwierdziły swoje zaangażowanie w propagowanie i ochronę praw człowieka oraz współpracę na rzecz skutecznego wprowadzenia w życie kontynentalnych i międzynarodowych instrumentów dotyczących praw człowieka.

Gorączka Ebola W 2015 r. UE nadal podejmowała działania w odpowiedzi na epidemię gorączki Ebola. Dodatkowe środki z budżetu przyznano Liberii (31 mln EUR) i Sierra Leone (43 mln EUR), aby złagodzić gospodarcze skutki epidemii i zapewnić tym krajom środki na ustabilizowanie finansów publicznych. Uruchomiono szereg projektów strategicznych w ramach programu łączącego pomoc humanitarną z rozwojem, w tym projektów na rzecz wzmocnienia systemów opieki zdrowotnej oraz zwiększenia odporności i poprawy warunków życia w Gwinei oraz dostępu do wody w szkołach w Liberii. Pierwsze programy naprawy uruchomiono również w Gwinei (zdrowie) i Liberii (edukacja i energia). Na poziomie globalnym służby Komisji Europejskiej i Europejska Służba Działań Zewnętrznych zorganizowały w dniu 3 marca 2015 r. międzynarodową konferencję na wysokim szczeblu dotyczącą gorączki Ebola. Konferencja przyczyniła się do utrzymania tempa działań i skupienia się na kontynuowaniu walki z tą chorobą. Pod koniec roku trzy państwa, w których wystąpiła epidemia, miały zostać uznane za wolne od gorączki Ebola. Aby zwalczać wirus Ebola, w przybliżeniu 240 mln zostało zainwestowanych za pośrednictwem pilnych zaproszeń do składania projektów przez Dyrekcję Generalną ds. Badań Naukowych i Innowacji oraz w ramach inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych . Wszystkie projekty rozpoczęły się w okresie między końcem 2014 r. i początkiem 2015 r. Wsparcie dla Somalii W dniu 21 października 2015 r. w Brukseli odbyła się wspólna konferencja darczyńców UE-UNHCR na rzecz Somalii. Somalia należy do krajów o największej na świecie liczbie wysiedleńców (1,1 mln osób wewnętrznie przesiedlonych), a niemal milion uchodźców przebywa w regionie Rogu Afryki. Dzięki konferencji uruchomiono wsparcie międzynarodowe, aby poprawić warunki życia somalijskich uchodźców i wysiedleńców, zobowiązując się do przeznaczenia na ten cel 94 mln EUR, przy czym UE wniesie wkład w wysokości 60 mln EUR na dwa ukierunkowane działania. Działanie UE: uchodźcy z Somalii Rozpoczęty w 2015 r. program o wartości 50 mln EUR pozwoli zarządzać dobrowolnymi powrotami do Somalii z Kenii, Jemenu i Europy oraz udoskonalić ramy prawne dotyczące osób wewnętrznie wysiedlonych, uchodźców, osób powracających, jak również zwiększyć dostęp do podstawowych usług i stworzyć realne źródła utrzymania. Jednocześnie UE będzie finansowała program o wartości 10 mln EUR na rzecz północnej Kenii, aby zapewnić ułatwienia i lepsze warunki życia dla uchodźców niemogących powrócić do swojego kraju oraz społeczności ich przyjmujących. Nadzieja dla Republiki Środkowoafrykańskiej W dniu 26 maja 2015 r. podczas międzynarodowej konferencji w sprawie Republiki Środkowoafrykańskiej Unia Europejska postanowiła zwiększyć pomoc do kwoty 72 mln EUR, a szereg państw zobowiązało się do udostępnienia nowej pomocy o wartości 29 mln EUR, które to środki zostaną przekazane na rzecz unijnego funduszu powierniczego Bêkou. Okazało się, że fundusz Bêkou, będący pierwszym w historii funduszem powierniczym UE, działa szybko i skutecznie – uruchomiono sześć nowych projektów, co pokazuje, że UE może w krótkim czasie uruchomić niezbędne instrumenty i przedsięwziąć energiczne środki. Działanie UE: program opieki zdrowotnej finansowany z funduszu Bêkou Program opieki zdrowotnej finansowany z funduszu Bêkou ma na celu zapewnienie dostępu do podstawowych świadczeń zdrowotnych dla miliona ludzi w kraju, w którym większość struktur i świadczeń zdrowotnych została zakłócona lub przerwana. W 2015 r. dzięki projektowi zapewniono dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych dla 450 000 bezpośrednich beneficjentów. Sahel W 2015 r. UE przeznaczyła kwotę 216 mln EUR na finansowanie walki z kryzysem żywnościowym i żywieniowym w dziewięciu państwach w regionie Sahelu. Powtarzające się kryzysy żywnościowe w Sahelu poważnie wpłynęły na odporność najbiedniejszych osób, które czasem są zmuszone opuścić swoje miejsce zamieszkania w poszukiwaniu szans na lepsze życie. Środki z ustanowionego po szczycie w Valletcie w 2015 r. nadzwyczajnego funduszu powierniczego na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i przesiedleń w Afryce zostaną przeznaczone na wsparcie niektórych z najbardziej wrażliwych i słabych krajów w Afryce, w tym w regionie Sahelu i Jeziora Czad. Bałkany Zachodnie i Turcja W dniu 10 listopada 2015 r. Komisja Europejska przyjęła średniookresową strategię rozszerzenia. Komisja ponownie potwierdziła, że w procesie akcesyjnym zdecydowanie kieruje się zasadą „po pierwsze kwestie zasadnicze”, której głównymi elementami są: praworządność, prawa podstawowe, wzmocnienie instytucji demokratycznych, w tym reforma administracji publicznej, jak również rozwój gospodarczy i konkurencyjność. Komisja nadal skupia swoje wysiłki na zapewnieniu, aby kraje objęte procesem rozszerzenia priorytetowo traktowały reformy w tych kluczowych obszarach. Bałkany Zachodnie: program dotyczący sieci połączeń