[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 9.1.2007

KOM(2006) 871 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Rozwój wspólnotowej polityki w dziedzinie lotnictwa cywilnego wobec Kanady

1. WPROWADZENIE

1.1 Międzynarodowe przewozy lotnicze są tradycyjnie regulowane dwustronnymi umowami zawieranymi między poszczególnymi krajami. Jednak tak zwane orzeczenie o „otwartym niebie” wydane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w dniu 5 listopada 2002 r. stało się początkiem wspólnotowej polityki zewnętrznej w dziedzinie lotnictwa.

W komunikacie Komisji Europejskiej zatytułowanym „ Rozwój programu polityki zewnętrznej w zakresie lotnictwa wspólnotowego ”[1] stwierdza się, że zawarcie ukierunkowanych umów pomiędzy Wspólnotą Europejską a niektórymi krajami trzecimi przyniesie znaczące dodatkowe korzyści wynikające ze stworzenia nowych możliwości gospodarczych poprzez otwarcie rynków i wspieranie inwestycji. Ponadto umowy takie stanowią najlepszy sposób zapewnienia uczciwej konkurencji oraz wysokich norm dotyczących ochrony środowiska i bezpieczeństwa poprzez promowanie współpracy regulacyjnej i zbliżenia przepisów.

Z tych powodów Komisja Europejska wystąpiła z propozycją rozpoczęcia ukierunkowanych negocjacji, których przedmiotem będzie zawarcie kompleksowych umów dotyczących lotnictwa w głównych regionach świata w celu zwiększenia możliwości promowania europejskiego przemysłu, zapewnienia uczciwej konkurencji i podjęcia reform międzynarodowego lotnictwa cywilnego.

1.2 Jako państwo prowadzące rynkową politykę gospodarczą i transportową oraz spełniające wysokie standardy regulacyjne Kanada jest obiecującym kandydatem do zawarcia ze Wspólnotą Europejską umowy nowej generacji o przewozach lotniczych. W latach 2000-2005 ruch lotniczy między UE a Kanadą podwoił się. Kanada jest wiodącym partnerem UE w dziedzinie lotnictwa. W roku 2005 wielkość przewozów między UE a Kanadą wyniosła 8,5 miliona pasażerów[2].

1.3 Nowy rząd Kanady zgłosił gotowość rozpoczęcia negocjacji z Unią Europejską celem liberalizacji stosunków w dziedzinie lotnictwa, opartych obecnie na dwustronnych umowach o przewozach lotniczych między państwami członkowskimi a Kanadą.

Umowa z Kanadą w sprawie liberalizacji przewozów lotniczych przyniesie korzyści gospodarcze przewoźnikom lotniczym, portom lotniczym, pasażerom, nadawcom ładunków lotniczych, branży turystycznej i całej gospodarce, zarówno w Unii Europejskiej, jak i w Kanadzie. Według zamówionej przez Komisję analizy ekonomicznej, po otwarciu rynków można spodziewać się wzrostu przewozów o ponad dziewięć milionów pasażerów. Ponadto stworzenie otwartej przestrzeni lotniczej może przynieść konsumentom oszczędności wynoszące przynajmniej 72 milionów EUR. Umowa przyczyniłaby się do wzmocnienia transatlantyckich więzi gospodarczych oraz stanowiłaby uzupełnienie umowy między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską. Ponadto, co równie ważne, umowa ta będzie kamieniem milowym na drodze do międzynarodowej reformy prawnych ram działania sektora przewozów lotniczych.

1.4 W niniejszym komunikacie Komisja zaleca więc, aby Rada upoważniła ją do negocjowania w imieniu Wspólnoty Europejskiej kompleksowej umowy z Kanadą w sprawie otwartej przestrzeni lotniczej. Umowa połączyłaby otwarcie rynku z równoległym procesem współpracy regulacyjnej i zbliżenia przepisów, w szczególności w priorytetowych obszarach takich jak bezpieczeństwo przewozów lotniczych, ochrona środowiska, ochrona pasażerów oraz zastosowanie reguł konkurencji zapewniających wyrównane szanse oraz uczciwe i równe warunki konkurowania.

2. OBOWIąZUJąCE RAMY PRAWNE PRZEWOZÓW LOTNICZYCH REALIZOWANYCH MIęDZY WSPÓLNOTą EUROPEJSKą A KANADą

Dwustronne umowy o przewozach lotniczych między państwami członkowskimi UE a Kanadą

2.1 Przewozy lotnicze między Kanadą a UE są obecnie regulowane przez 17 dwustronnych umów o przewozach lotniczych. W chwili obecnej nie istnieją umowy o przewozach lotniczych między Kanadą a ośmioma państwami członkowskimi UE[3].

Istniejące umowy o przewozach lotniczych między państwami członkowskimi UE a Kanadą nie pozwalają liniom lotniczym, pasażerom i nadawcom ładunków lotniczych na czerpanie pełnych korzyści płynących z otwartego rynku. Ponadto umowy te znacznie różnią się między sobą, co prowadzi do nierówności ram prawnych świadczenia przewozów lotniczych między UE a Kanadą, jako że nie wszystkie umowy zawierają równie liberalne postanowienia dotyczące wolności lotniczych oraz dostępnej przepustowości. Niektóre umowy nadal przewidują określanie przepustowości bezpośrednich połączeń między Kanadą a UE. Szereg umów dwustronnych ogranicza liczbę wyznaczonych linii lotniczych oraz zawiera restrykcyjne postanowienia dotyczące opłat. Z powodu tych różnic pomiędzy umowami dwustronnymi zawartymi z Kanadą przez poszczególne państwa członkowskie wspólnotowi przewoźnicy lotniczy mieli do tej pory nierówne możliwości. Postanowienia dotyczące opłat zawarte w umowach z Kanadą należą do najbardziej szczegółowych i złożonych na świecie. Kanada jest jednym ze stosunkowo niewielu krajów, które nadal utrzymują ścisłą kontrolę opłat lotniczych, czego następstwem są wyższe koszty ponoszone przez linie lotnicze i konsumentów.

2.2 Podobnie jak większość dwustronnych umów o przewozach lotniczych, obowiązujące umowy dwustronne między państwami członkowskimi UE a Kanadą zawierają ograniczenia dotyczące narodowości, które Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał za niezgodne z prawem. Każda umowa zawarta między UE a Kanadą musi zezwalać wszystkim unijnym liniom lotniczym na wykonywanie przewozów do Kanady ze wszystkich państw członkowskich UE, w których linie te prowadzą działalność. Dążenie do przywrócenia pewności prawnej w odniesieniu do przewozów lotniczych między Kanadą a UE powinno stanowić pierwszy krok w negocjacjach.

Ramy przewozów lotniczych w Kanadzie

2.3 Od pewnego czasu Kanada rozważa liberalizację swojej polityki w dziedzinie lotnictwa. W ostatnich miesiącach następuje zmiana tej polityki w stronę większej otwartości, której celem jest wspieranie podróży, handlu i turystyki. Zawarto liberalne umowy o przewozach lotniczych ze Stanami Zjednoczonymi i Zjednoczonym Królestwem, które stanowią dwa najważniejsze rynki na świecie,. Nowa umowa ze Zjednoczonym Królestwem wynegocjonowana w kwietniu 2006 r. zniosła istniejące ograniczenia dotyczące opłat w celu lepszego dostosowania do wymagań rynku oraz udostępniła krajom trzecim piątą wolność lotniczą. Ostatnie oświadczenia branży lotniczej wykazują, że jest ona znacznie bardziej pozytywnie nastawiona do liberalizacji niż kilka lat temu. Panuje powszechne przekonanie, że istnienie transatlantyckiej otwartej przestrzeni lotniczej bez udziału Kanady nie sprzyjałoby interesom przewoźników kanadyjskich[4].

2.4. Nie jest zaskoczeniem, że najważniejszym partnerem Kanady w dziedzinie lotnictwa są Stany Zjednoczone Ameryki. Według danych przedstawionych przez Kanadę, wielkość przewozów między tymi krajami wyniosła w ubiegłym roku 18,6 miliona osób. W 2005 r. Kanada i Stany Zjednoczone rozszerzyły zakres obowiązującej umowy o przewozach lotniczych, co doprowadziło do dalszego otwarcia rynku. Umowa nie przewiduje jednak prawa do kabotażu (przewozów między dwoma punktami na terytorium drugiego kraju) ani siódmej wolności lotniczej (niezależne przewozy między dwoma krajami poza krajem przewoźnika).

2.5 Rynek przewozów lotniczych w Kanadzie jest zdominowany przez Air Canada, byłego przewoźnika państwowego. W następstwie fuzji z Canadian Airlines w 1999 r., w roku 2004 Air Canada były 17 co do wielkości przewoźnikiem lotniczym na świecie pod względem przewiezionych pasażerów. Air Canada jest członkiem Star Alliance i należy do Air Canada Group, spółki holdingowej, do której należą również przedsiębiorstwa zależne od Air Canada, takie jak Air Canada Jazz oraz Air Canada Ground Handling. Air Canada przewiduje zasadniczą modernizację floty. Drugim co do wielkości przewoźnikiem w Kanadzie są tanie linie lotnicze WestJet, posiadające 33 % udziału w rynku krajowym oraz prowadzące działalność na rynku transgranicznym. Na rynku międzynarodowym przewoźnik czarterowy Air Transat rozpoczął wykonywanie regularnych przewozów do UE i oferuje obecnie 48 lotów tygodniowo do Europy z różnych portów lotniczych na terytorium Kanady.

2.6. Zgodnie z kanadyjską ustawą o transporcie przynajmniej 75 % głosów przedsiębiorstwa lotniczego musi należeć do obywateli Kanady i być przez nich kontrolowane. Rozporządzenie rządu może ustanowić mniejszą wartość. Ponadto przedsiębiorstwo musi być w rzeczywistości kontrolowane przez obywateli Kanady. Jednakże w Kanadzie prowadzone są dyskusje nad złagodzeniem ograniczeń dotyczących udziału i stopnia kontroli kapitału zagranicznego.

2.7. Port lotniczy w Toronto, stanowiący węzeł Air Canada, obsługuje ponad 28,6 miliona pasażerów rocznie. Opłaty lotniskowe w Toronto są bardzo wysokie, co powoduje, że jest to jeden z najdroższych portów lotniczych świata. Inne ważne porty lotnicze znajdują się w Ottawie, Montrealu, Calgary i Vancouver. Porty lotnicze Kanady są zarządzane przez władze portów lotniczych w ramach długoterminowych umów najmu. Władze te płacą czynsz rządowi federalnemu w zamian za prawo do pobierania opłat.

2.8 Kanadyjska branża lotnicza posiada długą tradycję. W 2002 r. zatrudniała 79 000 osób. Najbardziej znanym kanadyjskim producentem samolotów jest Bombardier, do którego należy dawna spółka LearJet Corporation. Jest on jednym z dwóch najważniejszych producentów regionalnych samolotów odrzutowych na świecie.

2.9 Regulatorem lotnictwa w Kanadzie jest Ministerstwo Transportu (Transport Canada), wspierane przez krajową agencję transportu (CTA), do której należy wydawanie licencji. Transport Canada odpowiada za stosunki międzynarodowe, bezpieczeństwo, ochronę i związane z transportem przepisy zakresie ochrony środowiska. Kontrola ruchu lotniczego sprawowana jest przez prywatnego usługodawcę Nav Canada. W dziedzinie konkurencji kanadyjski Urząd ds. Konkurencji działa pod nadzorem Ministerstwa Przemysłu.

3. DALSZE WZMOCNIENIE STOSUNKÓW POMIęDZY UNIą EUROPEJSKą I KANADą

3.1 Kanada jest bliskim i długoletnim partnerem politycznym UE. Stosunki między UE i Kanadą charakteryzują się wspólnymi wartościami i zbieżnością globalnych celów.

3.2 W 1976 r. Europejska Wspólnota Gospodarcza i Kanada podpisały umowę ramową o współpracy gospodarczej, która stanowiła pierwszą oficjalną umowę tego typu między WE a uprzemysłowionym krajem partnerskim. UE i Kanada pragną ożywienia światowego wzrostu gospodarczego i przygotowały nowy rodzaj umowy handlowej – umowę o pobudzaniu handlu i inwestycji, mającą na celu eliminację barier prawnych i zwiększanie wzajemnych inwestycji. We wspólnej deklaracji politycznej i planie działania przyjętych w 1996 r. obie strony zgodziły się na wzmożenie współpracy w dziedzinach bezpieczeństwa lotniczego i zarządzania ruchem lotniczym.

3.3 W 2005 r. Wspólnota Europejska i Kanada parafowały umowę w sprawie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego, przewidującą wzajemne uznawanie zatwierdzeń i badań w odniesieniu do zdatności do lotu, ochrony środowiska, obiektów obsługi technicznej samolotów oraz utrzymania zdatności do lotu.

4. KORZYśCI GOSPODARCZE WYNIKAJąCE Z KOMPLEKSOWEJ UMOWY O PRZEWOZACH LOTNICZYCH MIęDZY WSPÓLNOTą EUROPEJSKą A KANADą

4.1 W 2005 r. między Unią Europejską a Kanadą przewieziono ok. 8,5 miliona pasażerów, o 9 % więcej niż w roku 2004. Czyni to Kanadę jednym z największych rynków długodystansowych przewozów lotniczych dla Unii Europejskiej. Pod względem zdolności przewozowej Kanada stanowi piąty co do wielkości rynek lotniczy dla przewoźników wspólnotowych, po USA, Szwajcarii, Turcji i Norwegii. W przypadku Kanady UE jest po USA drugim najważniejszym międzynarodowym rynkiem lotniczym. Przewozy transgraniczne z USA stanowią prawie połowę przewozów lotniczych z Kanady i do niej, natomiast wymiana z krajami europejskimi obejmuje około 27 % całości rynku przewozów międzynarodowych Kanady. Wartość ta obejmuje również przewozy do Europy przez Stany Zjednoczone. Innymi ważnymi partnerami są Australia, Japonia, Korea Południowa i Chiny. Ruch międzynarodowy (nie uwzględniając USA) wzrastał od 1991 r. w tempie 5 % rocznie, a jego dynamika wzrostu jest wyższa niż ruchu transgranicznego (do USA) i krajowego. Głównymi czynnikami stymulującymi rozwój rynku są turystyka (zarówno wyjazdy turystyczne jak i turyści przyjeżdżający) oraz silne więzi handlowe i gospodarcze między stronami. Turyści stanowią około 47 % osób podróżujących w ruchu międzynarodowym z Kanady i do niej. Przewozy między UE a Kanadą obejmują w okresie letnim znaczącą liczbę pasażerów czarterowych.

4.2 Dla Kanady najważniejszymi unijnymi rynkami krajowymi są Zjednoczone Królestwo (3,6 miliona pasażerów w 2005 r.), Niemcy i Francja (po 1,5 miliona pasażerów) i Holandia (750 000 pasażerów). Te cztery rynki obejmują około 74 % wszystkich przewozów między UE a Kanadą. W latach 2000-2005 częstotliwość przewozów między Kanadą a UE wzrosła niemal dwukrotnie. Nowe przewozy skupiały się szczególnie na nowych państwach członkowskich i Europie Środkowej, a wielkość przewozów do dotychczasowych dużych rynków w Zjednoczonym Królestwie, Niemczech i Francji wzrosła prawie dwukrotnie. Trasa London Heathrow-Toronto jest dziewiątą trasą świata pod względem częstotliwości przewozów. Stworzono dodatkowe połączenia między drugorzędnymi portami lotniczymi w Kanadzie i UE, z korzyścią dla tych portów i dla konsumentów.

Korzyści i dodatkowe wartości wynikające z podejścia wspólnotowego

4.3 Kanada posiada nowoczesne przepisy i prowadzi rynkową politykę gospodarczą i transportową, jest zatem naturalnym kandydatem do pogłębienia stosunków w dziedzinie lotnictwa ze Wspólnotą Europejską w ramach otwartej przestrzeni lotniczej, zarówno w zakresie dostępu do rynku, jak i w zakresie współpracy regulacyjnej i zbliżenia przepisów. Zwiększona współpraca regulacyjna między UE i Kanadą przyniosłaby dalsze ułatwienie świadczenia przewozów lotniczych między UE i Kanadą. Kanadyjskie normy bezpieczeństwa są – podobnie jak w UE – bardzo wysokie. W podejściu regulacyjnym istnieje wiele podobieństw, których uwzględnienie w kompleksowej umowie powinno doprowadzić do wzrostu wydajności branży. W dziedzinie organizacji i kontroli ruchu lotniczego system kanadyjski jest zbliżony do europejskiego. Wysokie normy bezpieczeństwa obowiązujące obie strony powinny umożliwić efektywną współpracę. Przewidywana umowa dwustronna między Wspólnotą a Kanadą podkreśla gotowość obu stron do wzajemnego uznawania swoich procedur i standardów. Umowa powinna przyczynić się do rozwoju współpracy z kanadyjskim organem ds. bezpieczeństwa komunikacji lotniczej.

4.4 Liberalizacja rynku przewozów lotniczych między UE a Kanadą przyniosłaby szczególne korzyści rynkom, które w dalszym ciągu podlegają restrykcyjnym umowom o przewozach lotniczych zawartym między państwami członkowskimi a Kanadą. Mogłaby ona przyczynić się do zniesienia obecnych ograniczeń dotyczących zdolności przewozowych oraz ograniczeń cenowych i w rezultacie stworzyć nowe możliwości dla branży i konsumentów. Dzięki zniesieniu obowiązujących restrykcji geograficznych (ograniczona liczba portów przeznaczenia), liczba połączeń między UE a Kanadą mogłaby ulec zwiększeniu. W szczególności należałoby znieść ograniczenia dotyczące zachodniego wybrzeża (Vancouver) i szeregu państw członkowskich UE. Ponadto między Kanadą a państwami członkowskimi, które jeszcze nie zawarły z nią umów o przewozach lotniczych, stworzone zostaną nowe rynki, w szczególności w Europie Środkowowschodniej.

4.5 Ewidentne potencjalne korzyści z zawarcia umowy o otwartej przestrzeni lotniczej z Kanadą potwierdza analiza ekonomiczna przeprowadzona niedawno przez niezależnych konsultantów. Wyniki analizy wykazują, że w ciągu pięciu lat po otwarciu rynku można się spodziewać ponad 9 milionów dodatkowych pasażerów – umowa przyczyniłaby się do dwudziestoprocentowego wzrostu liczby pasażerów w tym okresie. W pierwszym roku można oczekiwać wzrostu liczby pasażerów o 500 000. Ponadto istnienie otwartej przestrzeni lotniczej może przynieść konsumentom oszczędności wynoszące co najmniej 72 milionów EUR dzięki obniżeniu cen oraz już w pierwszym roku stworzyć 3 700 miejsc pracy. Analiza potwierdziła, że istniejące w Kanadzie polityczne i prawne ramy przewozów lotniczych umożliwiają Wspólnocie zawarcie z tym krajem wzorcowej umowy, która przyniosłaby dalsze zbliżenie przepisów oraz nowe możliwości dla branży i konsumentów w UE. Istnienie otwartej przestrzeni lotniczej z Kanadą zwiększyłoby konkurencyjność unijnych linii lotniczych na rynku północnoatlantyckim. Doprowadziłoby do zwiększenia liczby lotów bezpośrednich między UE a Kanadą oraz do lepszego rozkładu ruchu lotniczego. Ponadto w analizie podkreślono, że istnienie otwartej przestrzeni lotniczej umożliwiłoby liniom lotniczym nawiązywanie bliższych stosunków z przewoźnikami drugiej strony oraz – dzięki likwidacji ograniczeń dotyczących inwestycji – dokonywanie inwestycji strategicznych. Inwestycje takie umożliwiałyby unijnym przewoźnikom skorzystanie z efektów skali lub zakresu, pozwalających im na podjęcie działalności na rynkach, które w przeciwnym przypadku nie byłyby opłacalne.

4.6 Z uwagi na ogólne korzyści ekonomiczne wynikające z liberalizacji komunikacji lotniczej, różne zainteresowane strony, w tym Zrzeszenie Międzynarodowego Transportu Lotniczego (IATA)[5], reprezentujące interesy międzynarodowych linii lotniczych, oraz Międzynarodowa Izba Handlowa (ICC)[6], reprezentująca interesy środowisk biznesowych, wielokrotnie podkreślały znaczenie reformy ram regulacyjnych międzynarodowej komunikacji lotniczej.

4.7 Poza nierozwiązanymi problemami prawnymi, utrzymanie status quo uniemożliwiłoby rozwój rynku UE-Kanada, jaki stał się udziałem innych otwartych rynków komunikacji lotniczej. Kontynuacja negatywnych skutków bardziej restrykcyjnych umów dwustronnych, łącznie ze skutkami cenowymi, doprowadziłaby do wstrzymania rozwoju pewnej liczby przewoźników oraz do zakłócenia rynku wewnętrznego UE. Rynek UE-Kanada mógłby ponieść rzeczywiste straty w miarę postępującej liberalizacji innych rynków celem wykorzystania sieciowej struktury międzynarodowej branży lotniczej.

4.8 W szczególności, jeżeli rynek UE-Kanada nie zostanie otwarty w takim samym stopniu, jak rynek USA-Kanada i UE-USA, unijne linie lotnicze znalazłyby się w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z liniami amerykańskimi i kanadyjskimi. Po wejściu w życie niedawnej umowy o otwartej przestrzeni lotniczej między Kanadą a USA, przewoźnicy amerykańscy będą mieli znaczący dostęp do rynku UE-Kanada dzięki piątej i szóstej wolności lotniczej. Konkurencyjność przewoźników unijnych wzrosłaby znacznie, gdyby mieli oni nie tylko nieograniczony dostęp do rynku UE-Kanada, ale również dostęp do rynku Kanada-USA. Przewidywana umowa UE-USA zagwarantowałaby liniom unijnym prawa wynikające z piątej wolności lotniczej w ruchu między Stanami Zjednoczonymi a Kanadą, ale żeby przewoźnicy unijni mogli w pełni skorzystać z wynikających stąd możliwości, analogiczne prawa muszą zostać uzyskane również od Kanady. Biorąc pod uwagę postępującą integrację rynków lotniczych UE-USA oraz USA-Kanada, rozszerzenie integracji na rynek UE-Kanada byłoby logiczne.

5. WNIOSKI: ZNACZNE DODATKOWE KORZYśCI WYNIKAJąCE Z PRZYSZłEJ UMOWY O PRZEWOZACH LOTNICZYCH MIęDZY UE I KANADą

5.1 Kanada wyraziła niedawno zainteresowanie rozpoczęciem negocjacji kompleksowej umowy o przewozach lotniczych ze Wspólnotą Europejską. UE powinna odpowiedzieć pozytywnie wykorzystując zainteresowanie Kanady. W celu wyeliminowania problemów prawnych pojawiających się w dwustronnych umowach o przewozach lotniczych, należy w pierwszym rzędzie wynegocjować umowę horyzontalną.

Zmodernizowane ramy przewozów lotniczych między UE i Kanadą stworzą znaczne nowe możliwości rozwoju przewozów lotniczych na konkurencyjnych i wyrównanych warunkach. Ponadto przyczynią się do dalszego umocnienia doskonałych stosunków handlowych i politycznych pomiędzy UE i Kanadą.

Model partnerstwa w dziedzinie przewozów lotniczych między Unią Europejską i Kanadą jest zainspirowany dążeniem do przyspieszenia reform na szczeblu międzynarodowym. Umowa liberalizująca przewozy lotnicze między Wspólnotą Europejską i Kanadą zastąpiłaby istniejące dwustronne umowy o przewozach lotniczych między Kanadą i państwami członkowskimi UE oraz stworzyłaby nowoczesne ramy dla przewozów lotniczych między UE i Kanadą, zapewniające maksymalnie otwarty dostęp do rynku i maksymalnie wysokie standardy regulacyjne. W ten sposób umowa taka stałaby się wzorem dla rozszerzonego partnerstwa w dziedzinie przewozów lotniczych z innymi krajami trzecimi. W świetle przewidywanego utworzenia otwartej przestrzeni lotniczej między Stanami Zjednoczonymi a UE, stosunki w dziedzinie lotnictwa miedzy UE a Kanadą należy również zmodernizować w celu zastąpienia istniejącej mozaiki częściowo restrykcyjnych umów dwustronnych podejściem w pełni zintegrowanym.

5.2 Celem negocjacji umowy o otwartej przestrzeni lotniczej z Kanadą byłoby otwarcie dostępu do rynku i stworzenie nowych możliwości inwestycyjnych. Niektóre państwa członkowskie dokonały już z Kanadą wzajemnego otwarcia dostępu do rynku. Jednakże niektóre umowy pozostają dość restrykcyjne. Następstwem tego braku równowagi jest nierówność szans wspólnotowych przewoźników lotniczych, co jest niezgodne z zasadą równych możliwości dla wszystkich przewoźników lotniczych ze Wspólnoty w ramach jednolitego rynku. Niedawna analiza wykazuje spodziewane korzyści gospodarcze wynikające z takiej umowy. Kompleksowa umowa o przewozach lotniczych zawarta na szczeblu wspólnotowym zapewniłaby spójność w stosunkach Wspólnoty z Kanadą w dziedzinie lotnictwa i zagwarantowałaby równe prawa i szanse wszystkim przewoźnikom lotniczym ze Wspólnoty w zakresie połączeń lotniczych z Kanadą.

Ponadto omawiana umowa stworzyłaby nowe możliwości rynkowe dla przewoźników lotniczych w tych państwach członkowskich, które obecnie nie posiadają żadnych praw dotyczących przewozów lotniczych do Kanady i z niej.

5.3 Umowa między Unią Europejską i Kanadą powinna utrzymać i wzmocnić wysokie standardy bezpieczeństwa przewozów lotniczych oraz ochrony środowiska. Wynegocjonowano już specjalną umowę w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego.

W odniesieniu do kwestii ochrony środowiska, umowa musi być zgodna z przyjętymi przez UE zobowiązaniami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju. Oprócz omówionych wyżej korzyści gospodarczych, spodziewany wzrost natężenia ruchu lotniczego niesie ze sobą również niepożądane efekty uboczne, dotyczące zwłaszcza jakości powietrza i poziomu hałasu wokół portów lotniczych oraz wpływu na globalne zmiany klimatyczne. Ważne jest, aby umowa nie ograniczała zdolności UE do łagodzenia tych skutków przy użyciu instrumentów prawnych lub gospodarczych.

Kolejnym kluczowym zagadnieniem wiążącym się z otwarciem rynku lotniczego jest zagwarantowanie uczciwej konkurencji. Dzięki dalszemu zbliżeniu przepisów kompleksowa umowa o przewozach lotniczych między Wspólnotą i Kanadą zapewniłaby wyrównane warunki konkurowania i zapobiegałaby zakłóceniom konkurencji.

Zbliżenie przepisów można osiągnąć jedynie na szczeblu Wspólnoty. Kanada i Wspólnota podjęły już pierwsze kroki w celu osiągnięcia znacznego zbliżenia przepisów i partnerstwo to może być stopniowo rozwijane aż do stworzenia otwartej przestrzeni lotniczej między Wspólnotą Europejską i Kanadą. Wyniki proponowanego nowego partnerstwa byłyby dla innych krajów trzecich wyraźnym sygnałem zachęcającym do wejścia na ścieżkę zmian zmierzających do uelastycznienia ram międzynarodowej komunikacji lotniczej.

5.4 W świetle powyższego Komisja Europejska zaleca niniejszym, by Rada upoważniła ją do rozpoczęcia negocjacji z Kanadą w celu zawarcia kompleksowej umowy o przewozach lotniczych.

5.5 Komisja będzie ściśle współpracować z państwami członkowskimi oraz wszystkimi zainteresowanymi stronami w celu sprecyzowania i realizacji celów określonych w wytycznych negocjacyjnych.

[1] COM (2005) 79 wersja ostateczna z 11.3.2005.

[2] Dane Eurostatu

[3] Cypr, Estonia, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Republika Słowacka i Słowenia nie zawarły z Kanadą dwustronnych umów o przewozach lotniczych.

[4] Sprawozdanie McGill/Concordia w sprawie miedzynarodowej polityki Kanady w dziedzinie lotnictwa. Montreal 2005, str. 298.

[5] Konferencja prasowa IATA z grudnia 2004 r.: „Carriers need the freedom to do business where markets exist” [ Przewoźnicy muszą mieć swobodę działalności tam, gdzie istnieje rynek ].

[6] Zob. Zalecenia ICC na temat negocjacji między Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską dotyczących otwarcia rynków lotniczych.