[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 4.5.2011

KOM(2011) 242 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 58/97 i rozporządzenia (WE) nr 295/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw (przekształcenie), które uchyliło i zastąpiło rozporządzenie nr 58/97

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 58/97 i rozporządzenia (WE) nr 295/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw (przekształcenie), które uchyliło i zastąpiło rozporządzenie nr 58/97

SPIS TREŚCI

1. WPROWADZENIE 3

2. ZMIANY W STANIE PRAWNYM 3

3. DOSTĘPNOŚĆ I JAKOŚĆ DANYCH Z DZIEDZINY STATYSTYK STRUKTURALNYCH DOTYCZĄCYCH PRZEDSIĘBIORSTW 4

3.1. Podstawowe zestawienia danych 4

3.2. Terminowość, dostępność i adekwatność zestawień danych 5

3.3. Klauzula poufności i procedury jej stosowania 9

3.4. Dokładność 9

3.5. Spójność i porównywalność 9

4. ZGODNOŚĆ Z ROZPORZĄDZENIEM W SPRAWIE STATYSTYK STRUKTURALNYCH PRZEDSIĘBIORSTW (SSP) 9

5. OBCIĄŻENIE PRZEDSIĘBIORSTW I DZIAŁANIA PODJĘTE W CELU JEGO ZMNIEJSZENIA 9

5.1. Wprowadzenie 9

5.2. Działania podjęte w celu zmniejszenia obciążeń 9

6. DALSZE DZIAŁANIA 9

WPROWADZENIE

Rozporządzenie Rady nr 58/97 (dalej zwane „rozporządzeniem nr 58/97” lub „rozporządzeniem SSP”), jak stanowi jego art. 1, ma na celu ustanowienie wspólnych ram dla gromadzenia, tworzenia, przekazywania oraz oceny statystyk wspólnotowych dotyczących struktury, działalności, konkurencyjności oraz funkcjonowania przedsiębiorstw we Wspólnocie. Rozporządzenie SSP określa normy, standardy i definicje niezbędne dla tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych.

Niniejsze sprawozdanie dotyczy wykonania rozporządzenia nr 58/97. Należy zauważyć, że rozporządzenie nr 58/97 zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 295/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw (przekształcenie) (dalej zwanym „rozporządzeniem nr 295/2008”).

Niniejsze sprawozdanie zostało przygotowane częściowo na podstawie przepisów art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 58/97, tam gdzie dotyczy to danych końcowych dla roku odniesienia 2007 i częściowo na podstawie przepisów art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 295/2008, tam gdzie dotyczy to danych wstępnych dla roku odniesienia 2008.

Powodem przygotowania sprawozdania był fakt, iż pierwsze kompletne zestawienia danych obejmujące wszystkie załączniki rozporządzenia nr 295/2008 dla roku odniesienia 2008 zostaną zatwierdzone dopiero na początku 2011 r., który to termin jest zbyt późny, by przedstawić sprawozdanie w terminie określonym w rozporządzeniu nr 295/2008. Z tej też przyczyny opracowano sprawozdanie częściowe opierające się na dwóch rozporządzeniach.

Ogólnie rzecz ujmując, celem sprawozdania jest przedstawienie informacji o podjętych przez Komisję Europejską działaniach w celu udostępnienia użytkownikom wysokiej jakości europejskich statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw, jak również na temat sposobu i zakresu, w jakim państwa członkowskie wprowadziły w życie rozporządzenia SSP. Sprawozdanie przedstawia również informacje na temat obciążeń nałożonych na przedsiębiorstwa i działań podjętych przez państwa członkowskie w celu ich zmniejszenia.

ZMIANY W STANIE PRAWNYM

Od czasu poprzedniego sprawozdania sporządzonego w 2007 r., rozporządzenie SSP zostało uchylone w 2008 r., wraz z przyjęciem w dniu 11 marca 2008 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 295/2008. Jako że w przeszłości rozporządzenie nr 58/97 zostało kilkakrotnie zmienione, a w planach znajdowało się wprowadzenie dalszych zmian, dla zapewnienia jasności wybrano opcję „przekształcenia”.

Głównymi celami rozporządzenia były: reakcja na wzrastające zapotrzebowanie na dane statystyczne, w szczególności w odniesieniu do usług, oraz, tam gdzie to możliwe, uproszczenie i zmniejszenie ilości wymaganych danych.

Do rozporządzenia nr 295/2008 dodano dwa nowe załączniki (załącznik VIII - Statystyki strukturalne dotyczące usług dla przedsiębiorstw oraz załącznik IX - Statystyki strukturalne dotyczące demografii przedsiębiorstw) oraz podniesiono wymagania w zakresie danych dotyczących sektora usług.

Dodano również elastyczny moduł wykorzystywany przy gromadzeniu konkretnych i ograniczonych danych ad hoc dotyczących cech charakterystycznych przedsiębiorstw. Zdecydowano, że elastyczny moduł przekształcenia SSP zostanie po raz pierwszy użyty w odniesieniu do danych z zakresu „Dostępu do finansowania”. Wyniki uzyskane dzięki zgromadzeniu danych w taki sposób oczekiwane są w 2011 r.

Wprowadzono również pewne uproszczenia. Usunięto szereg zmiennych obowiązkowych i fakultatywnych, a częstotliwość zbierania danych dla pewnych zmiennych przesunięto z poziomu zestawień rocznych na wieloletnie.

Niniejsze sprawozdanie obejmuje siedem załączników rozporządzenia nr 58/97, które znajdują się również w rozporządzeniu nr 295/2008 pod tymi samymi nagłówkami.

Załącznik I Wspólny moduł dla rocznych statystyk strukturalnych

Załącznik II Statystyki strukturalne w przemyśle

Załącznik III Statystyki strukturalne w handlu

Załącznik IV Statystyki strukturalne w budownictwie

Załącznik V Statystyki strukturalne w dziedzinie ubezpieczeń

Załącznik VI Statystyki strukturalne dotyczące instytucji kredytowych

Załącznik VII Statystyki strukturalne dotyczące funduszy emerytalnych

Zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 58/97 (art. 11 rozporządzenia nr 295/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1618/1999 (rozporządzenie Komisji (UE) nr 275/2010) określa kryteria oceny jakości statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw.

DOSTĘPNOŚĆ I JAKOŚĆ DANYCH Z DZIEDZINY STATYSTYK STRUKTURALNYCH DOTYCZĄCYCH PRZEDSIĘBIORSTW

Podstawowe zestawienia danych

Statystyki strukturalne dotyczące przedsiębiorstw dają wyczerpujący obraz struktury, rozwoju i charakterystycznych cech przedsiębiorstw europejskich oraz ich różnych form działalności. Ogólnie dane obejmują wszystkie sektory rynku z wyjątkiem rolnictwa i usług osobistych.

Główne cechy charakterystyczne (zmienne) objęte danymi SSP to:

- zmienne demograficzne przedsiębiorstw (np. liczba przedsiębiorstw);

- zmienne związane z wynikami (np. obroty, wartość dodana);

- zmienne dotyczące nakładów: nakłady pracy (np. stan zatrudnienia, liczba przepracowanych godzin); nakłady towarów i usług (np. łączna wartość zakupionych dóbr); nakłady kapitałowe (np. inwestycje w majątek rzeczowy).

- Szereg istotnych wskaźników pochodnych generowanych jest w formie stosunków pewnych cech finansowych lub wartości per capita .

Szereg zestawień danych przekazywanych jest przez wszystkie państwa członkowskie zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji nr 251/2009[1], a do głównych serii należą te, sklasyfikowane jako:

- Roczne statystyki dot. przedsiębiorstw;

- Roczne statystyki dot. przedsiębiorstw w podziale wg klasy wielkości;

- Roczne statystyki w skali regionu.

- W seriach dotyczących rocznych statystyk przedsiębiorstw wszystkie cechy publikuje się z podziałem na państwa, a ich szczegółowość sięga poziomu klas w klasyfikacji NACE REV 1.1 (wartości czterocyfrowe).

Roczne statystyki dot. przedsiębiorstw w podziale wg klasy wielkości. Wszystkie cechy charakterystyczne publikuje się w skali państwa, a ich szczegółowość sięga poziomu grup NACE Rev. 1.1 (wartości trzycyfrowe), z podziałem na klasy wielkości zatrudnienia. W przypadku czynności w ramach handlu dystrybucyjnego udostępnia się dodatkowo dane rozbite na klasy wielkości obrotów.

W serii statystyk rocznych w skali regionu publikowane są cztery cechy regionów NUTS 2[2], w rozbiciu do poziomu działu NACE REV 1.1 (wartości dwucyfrowe). W dziale handlu dystrybucyjnego dane są publikowane na poziomie grup NACE Rev. 1.1 (wartości trzycyfrowe).

Dane wymagane od roku odniesienia 2008 będą udostępniane na stronie internetowej Eurostatu z nowymi kodami klasyfikacji działalności (NACE Rev.2).

Większość danych SSP gromadzą krajowe urzędy statystyczne za pośrednictwem badań statystycznych lub badań rejestrów działalności gospodarczej czy też różnorakich źródeł administracyjnych. Krajowe urzędy statystyczne mogą korzystać z jednego lub wielu takich źródeł w zależności od stosowanej strategii badań, biorąc pod uwagę koszty, jakość danych i spoczywające na przedsiębiorstwach obciążenie związane z udzielaniem odpowiedzi. Na poziomie Eurostatu wszystkie dane otrzymane z państw członkowskich sprawdza się pod kątem ich jakości i publikuje na stronie internetowej Eurostatu.

Terminowość, dostępność i adekwatność zestawień danych

3.2.1. Terminowość zestawów danych

Terminy przekazywania danych do Eurostatu (wyrażone w miesiącach, po zakończeniu roku odniesienia) przedstawiają się następująco:

- T+10 dla danych wstępnych dotyczących załączników I do IV;

- T+10 dla załącznika VI;

- T+12 dla załączników V i VII;

- T+18 dla danych ostatecznych dotyczących załączników I do IV.

3.2.2. Dostępność opublikowanych danych SSP

Wszystkie dane są nieodpłatnie udostępniane na stronie internetowej Eurostatu[3] (podstrona: „Przemysł, handel i usługi”).

Ostateczne dane za 2007 r. dotyczące załączników V do VII zostały udostępnione na stronie Eurostatu w maju 2009 r., a dotyczące załączników I do IV – w listopadzie 2009 r.

Ostateczne dane za 2007 r. zagregowane na poziomie UE zostały wyliczone na podstawie dostępnych danych przekazanych przez państwa członkowskie, a w przypadku braku danych – w oparciu o dane szacunkowe. Niepoufne dane zagregowane na poziomie UE udostępniono na początku 2010 r.

Wstępne dane za 2008 r. dotyczące załączników I do IV w NACE Rev.2 zostały udostępnione na stronie Eurostatu w styczniu 2010 r. dla większości państw.

3.2.2.1. Kalendarz publikacji za rok 2009

Niezależnie od rozpowszechniania na stronie internetowej Eurostatu, wyniki zostały także przedstawione w licznych publikacjach, w tym w jednym wydaniu z serii Panorama „European Business: Facts and figures” (Przedsiębiorstwa europejskie w faktach i liczbach), dziesięciu wydaniach „Statistics in Focus” oraz w nowej, zmienionej sekcji poświęconej przedsiębiorstwom europejskim na stronie Eurostatu.

Dane z dziedziny SSP były również wykorzystywane w wielu innych publikacjach. Znaczący był wkład poczyniony w 2009 r., szczególnie w roczniku Eurostatu, małym roczniku Eurostatu i roczniku regionalnym.

Ponadto, począwszy od połowy 2009 r. opracowano nowe narzędzie ( Statistics Explained[4]) rozpowszechniania (meta-)danych poprzez stronę internetową Eurostatu. Narzędzie Statistics Explained opiera się na technologii typu wiki Web 2.0, a jego głównym celem jest wyjaśnianie europejskich statystyk poprzez prezentowanie danych i wskazywanie ich interesujących lub zaskakujących elementów, wraz ze wszystkimi informacjami ogólnymi.

3.2.3. Skuteczność rozporządzenia i adekwatność zestawień danych: kompletność

W bardzo ogólnym zarysie, na podstawie tabeli 1, 2 i 3 można wywnioskować, że dane przekazywane przez państwa członkowskie są stosunkowo kompletne w odniesieniu do załączników I do IV, jednak dostępność danych dotyczących załączników obejmujących sektory finansowe (załączniki V do VII) jest generalnie dużo niższa.

Na podstawie wartości przedstawionych w tabelach poniżej można stwierdzić, że dostępność danych na stronie Eurostatu została ograniczona obecnością danych poufnych, szczególnie w przypadku małych państw, w odniesieniu do danych ostatecznych dotyczących załączników I do IV.

Wysoki poziom dostępności i niski poziom poufności zostały odnotowane w przypadku danych wstępnych za rok 2008 dotyczących załączników I do IV, jako że dane te są wymagane jedynie na poziomie trzycyfrowym NACE Rev.2.

Tabela 1. Dostępność i poufność ostatecznych danych za 2007 r. dotyczących załączników I do IV, NACE Rev.1.1

Państwa[5] | Łączny % przekazanych modułów spośród danych wymaganych rozporządzeniem SSP | Łączny % poufnych modułów pośród ogółu przekazanych |

Duże państwa | 94 | 13 |

Państwa średniej wielkości | 92 | 22 |

Małe państwa | 86 | 26 |

OGÓŁEM | 90 | 22 |

Tabela 2. Dostępność i poufność ostatecznych danych za 2007 r. dotyczących załączników V do VII, NACE Rev.1.1

Państwa | Łączny % przekazanych modułów spośród danych wymaganych rozporządzeniem SSP | Łączny % poufnych modułów pośród ogółu przekazanych |

Duże państwa | 63 | 9 |

Państwa średniej wielkości | 78 | 11 |

Małe państwa | 70 | 6 |

OGÓŁEM | 73 | 9 |

Tabela 3. Dostępność i poufność ostatecznych danych za 2008 r. dotyczących załączników I do IV, NACE Rev.2

Państwa | Łączny % przekazanych modułów spośród danych wymaganych rozporządzeniem SSP | Łączny % poufnych modułów pośród ogółu przekazanych |

Duże państwa | 99 | 5 |

Państwa średniej wielkości | 95 | 16 |

Małe państwa | 91 | 14 |

OGÓŁEM | 94 | 13 |

3.2.3.1. Znaczenie dla użytkowników

Wskaźnikiem znaczenia danych SSP dla naszych użytkowników jest liczba danych lub publikacji pobranych ze strony internetowej Eurostatu oraz liczba publikacji sprzedanych w 2009 r.

Wielkości przedstawione w poniższej tabeli przedstawiają dane pobrane przez naszych użytkowników dostępne na stronie Eurostatu, dotyczące publikacji Eurostatu w 2009 r.

Tabela 4. Liczba zakupionych kopii i liczba pobrań danych ze strony internetowej

Liczba sprzedanych publikacji (kopie drukowane) | 64 |

- European Business: Facts and figures (Edycje od 2007 do 2009 r.)[6] |

Liczba bezpłatnych pobrań publikacji | 14 584 |

- European Business: Facts and figures |

Liczba bezpłatnych pobrań zestawień danych |

Załączniki I – VII - Roczne statystyki dot. przedsiębiorstw - Roczne statystyki dot. przedsiębiorstw według klasy wielkości - Roczne statystyki w skali regionu - Dane wstępne - Inne | 49 230 22 814 8 594 11 463 1 744 4 615 |

Klauzula poufności i procedury jej stosowania

Tabele w pkt 3.2 ukazują w jakim stopniu poufność ograniczyła dostępność danych. Podobne zasady poufności były stosowane przez wszystkie państwa, głównie w celu ochrony danych dotyczących jednego lub większej liczby przedsiębiorstw. Ponadto w wielu państwach członkowskich zasadę tę uzupełniono regułą „podmiotów dominujących”, w myśl której nie ujawniało się danych w przypadku, gdy były one zdominowane przez określonego respondenta w stopniu przekraczającym określoną wartość procentową. Stosowane wartości procentowe nieznacznie się różnią.

Niezależnie od poufności danych na poziomie krajowym, dostęp do danych wspólnotowych również został ograniczony w celu ochrony krajowych danych poufnych. Zasady określania, do których łącznych danych na poziomie UE dostęp musiał zostać ograniczony, określa Karta Poufności uzgodniona ze wszystkimi państwami członkowskimi. W przypadku danych za 2007 r., w wyniku zastosowanych zasad, 7 % wszystkich zagregowanych danych UE w dziedzinie rocznych statystyk dot. przedsiębiorstw w załącznikach I do IV nie mogło zostać opublikowane z powodu wymogu zachowania poufności.

Tabela 5. Poufność głównych zmiennych rocznych statystyk dot. przedsiębiorstw, dla których opublikowano dane zagregowane za 2007 r.; wszystkie poziomy działalności NACE Rev.1.1

Załącznik | Łączna liczba modułów | Liczba modułów poufnych | Proporcja poufnych modułów pośród ogółu przekazanych (w %) |

Załącznik I | 856 | 57 | 7 |

Załącznik II | 5652 | 480 | 8 |

Załącznik III | 1252 | 42 | 3 |

Załącznik IV | 324 | 14 | 4 |

Załączniki I-IV | 8084 | 593 | 7 |

Aby spełnić potrzeby użytkowników w zakresie informacji, Komisja Europejska analizuje obecnie, w jaki sposób udostępnić więcej danych zagregowanych na poziomie UE. Zbadano sposoby obliczania szacunkowych danych dla potrzeb poufnych danych zagregowanych w skali UE, które zapewniłyby dostateczną ochronę danych poszczególnych respondentów, przy jednoczesnym zagwarantowaniu pewnego poziomu dokładności danych zagregowanych. Metody te będą stosowane począwszy od roku odniesienia 2008.

Obecnie dane szacunkowe wykorzystywane są do uzyskiwania większej liczby zagregowanych danych w skali UE na podstawie niepoufnych danych krajowych. Ma to na celu wypełnienie luk, w przypadku których rzeczywistych wartości nie wolno ujawnić.

Dokładność

Zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1618/99 z dnia 23 lipca 1999 r. (dalej zwanym “rozporządzeniem nr 1618/99”) dotyczącym kryteriów oceny jakości statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw, wszystkie państwa członkowskie przekazują co roku Eurostatowi informacje na temat wskaźników jakości, takich jak współczynniki zmienności i wskaźnik braku odpowiedzi, oraz dwa sprawozdania szczególne – jedno dotyczące wykorzystanej strategii, a drugie dotyczące działalności podstawowej.

Na podstawie informacji uzyskanych przez wszystkie państwa członkowskie Eurostat przeprowadził doroczną ocenę za rok odniesienia 2007. Jej główne elementy uwzględniono w niniejszym sprawozdaniu.

Aby ocenić jakość danych przekazanych na poziomie UE, Eurostat obliczył współczynniki zmienności zagregowanych danych UE dla sześciu cech, na poziomie grupy (trzycyfrowym) NACE Rev.1.1 i dla wszystkich sektorów działalności.

Z poniższej tabeli widać, że, z kilkoma wyjątkami, współczynniki zmienności zagregowanych danych UE dla sześciu skompilowanych cech (liczba przedsiębiorstw, obrót, wartość dodana, koszty personelu, istotne inwestycje, liczba zatrudnionych) wynosi poniżej 1,5 %. Ogólnie obliczone współczynniki zmienności są niższe dla przemysłu i nieco wyższe dla budownictwa, handlu i usług.

Tabela 6. Rozkład współczynników zmienności zagregowanych danych UE (w %)

0,6-1,5 | 26,5 | 97,2 | 63,7 | 57,1 | 67,8 | 48,5 |

1,6-2,5 | 0 | 0,9 | 5,9 | 0,6 | 4,2 | 2,4 |

>2,5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1,8 | 0,6 |

Począwszy od danych zgromadzonych za rok odniesienia 2008, dane SSP będą oceniane dorocznie od początku 2011 r. na podstawie nowego rozporządzenia Komisji (UE) nr 275/2010 w sprawie wykonania rozporządzenia nr 295/2008 w odniesieniu do kryteriów oceny jakości statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw. Sprawozdania zostaną przygotowane zgodnie z Europejskim kodeks praktyk statystycznych.

Spójność i porównywalność

Jako że każde państwo członkowskie ma prawo wybrania sposobu kompilowania danych SSP, dla zapewnienia porównywalności danych między państwami wymagana jest ścisła zgodności z rozporządzeniami Komisji.

Jak wspomniano powyżej, państwa członkowskie poproszono o złożenie, za każdy rok odniesienia, dwóch sprawozdań, w których mają możliwość przekazania Eurostatowi i ich użytkownikom informacji na temat wykorzystanej strategii.

Spójność odnosi się do zakresu, w jakim statystyki umożliwiają łączne wykorzystanie danych z różnych źródeł i z tego powodu Eurostat spróbował określić wspólne cechy SSP i innych badań dotyczących przedsiębiorstw oraz w jakim stopniu są one konsekwentne (konsekwencja rozumiana jest w tym przypadku jako synonim spójności). Porównywalność jest szczególnym przypadkiem spójności dotyczącym wykorzystywania danych z tego samego źródła, ale dla różnych przedziałów czasowych lub regionów.

Dane SSP można połączyć z kilkoma innymi obszarami statystyki, takimi jak: rachunki narodowe, badanie kosztów zatrudnienia, siła robocza i statystyki krótkoterminowe. Aby możliwe było łączne wykorzystanie tych statystyk, konieczne jest jednak zapewnienie ich spójności.

Spójność między statystykami strukturalnymi dotyczącymi przedsiębiorstw a obszarami wymienionymi powyżej była analizowana w przeszłości i stwierdzono szereg różnic, zarówno w odniesieniu do danych, jak i wykorzystanych strategii. Nie było to stwierdzenie nieoczekiwane, jako że dla każdego obszaru metodę zdefiniowano w sposób, który najlepiej odpowiada danej analizie.

Statystyka przedsiębiorstw i handlu napotyka w zglobalizowanym świecie poważne wyzwania. Silna tendencja w kierunku integracji światowych rynków zmienia strukturę gospodarki i sposób funkcjonowania przedsiębiorstw. Eurostat opracował zatem program modernizacji i lepszej integracji statystyki przedsiębiorstw i handlu (MEETS)[8]. Program będzie realizowany przez sześć lat, od 2008 do 2013 r.

Jeden z ważnych projektów w ramach programu MEETS poświęcony jest „ Spójności koncepcji i metod statystyki dotyczącej przedsiębiorstw” . Realizację projektu rozpoczęto w trzecim kwartale 2010 r. i będzie ona trwała przez okres 48 miesięcy. Projekt pomoże zwiększyć spójność koncepcji i ułatwi opracowywanie w przyszłości zintegrowanego prawodawstwa dotyczącego statystyki przedsiębiorstw i handlu.

ZGODNOŚĆ Z ROZPORZĄDZENIEM W SPRAWIE STATYSTYK STRUKTURALNYCH PRZEDSIĘBIORSTW (SSP)

Zgodność rozporządzenia SSP podlega ocenie dokonywanej na podstawie terminowego przekazania danych przez państwa członkowskie, jak również kompletności danych i liczbie wersji potrzebnych przed ostatecznym udostępnieniem danych.

Ogólnie poziom zgodności danych za rok 2007 zwiększył się w porównaniu do poziomu zgodności odnotowanego w poprzednim sprawozdaniu. Pełna analiza wszystkich kwestii zgodności, w szczególności tych dotyczących porównywalności, nie będzie możliwa aż do chwili, gdy w maju 2011 dostępne będą zaktualizowane sprawozdania dotyczące jakości.

Generalnie na przestrzeni lat terminowość poprawiła się. Niektóre z państw nadal przesyłają dane z opóźnieniem, co ma wpływ na terminowe rozpowszechnienie danych zagregowanych w skali UE.

W porównaniu z poprzednim sprawozdaniem, najbardziej zauważalne postępy w zakresie terminowości poczyniła Belgia, Irlandia, Grecja i Słowenia.

Belgia i Grecja przesłały jednak swoje dane z pewnym opóźnieniem. Pierwsze dane za 2007 r. zostały przekazane przez Maltę z dużym opóźnieniem.

Co do kompletności zestawień danych przekazanych przez państwa, po podsumowaniu wszystkich zestawień danych zgodnych z ostatecznymi wykazami w załącznikach I-IV dostarczonych przez 27 krajów Unii oraz Norwegię otrzymano łącznie 90 % ogółu wymaganych danych. Jest to znacznie lepszy wynik w porównaniu z sytuacją opisaną w poprzednim sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady w 2007 r., jednak w dalszym ciągu nie jest on wystarczająco dobry. Szereg krajów podejmuje działania na rzecz poprawy dostępności danych.

Większość państw dostarczyła wstępne dane za 2008 r. przed terminem określonym w rozporządzeniu. Kilka państw wysłało swoje dane z pewnym opóźnieniem, na przykład ok. 20 dni po terminie w przypadku Belgii i Włoch lub z opóźnieniem ponadmiesięcznym, jak w przypadku Grecji i Polski. Ogólnie rzecz ujmując, terminowość nie poprawiła się w przypadku tych zestawień danych w porównaniu z ubiegłym rokiem, jednak sytuacja ta ma związek z faktem, iż na rok odniesienia 2008 wpłynęło wdrożenie NACE Rev.2. W sumie dostępnych jest 94 % wymaganych danych.

W niektórych seriach wciąż brakowało danych dotyczących załączników V do VII. W sumie dostępnych jest 73 % wymaganych danych określonych w załącznikach finansowych.

Ocena przedstawiona w tabeli 7 przedstawia ogólną ocenę poziomu zgodności dla wszystkich państw członkowskich, w których rozporządzenie SSP ma zastosowanie dla roku odniesienia 2007 (są to: 27 państw UE oraz Norwegia).

Oceny dokonano na podstawie terminowości, kompletności danych i liczby wersji przekazanych w przypadku ostatecznych danych za 2007 r. w odniesieniu do załączników I do VII, jak również w odniesieniu do wstępnych danych za rok 2008 w odniesieniu do załączników I do IV.

Państwa podzielono na cztery kategorie zgodności:

bdb = Bardzo dobra zgodność, wszystkie wymagane dane dostarczone w terminie (z nieznacznymi wyjątkami)

db = Dobra zgodność, nieliczne braki lub niewielkie opóźnienia w dostarczeniu danych

dst = Dane częściowo dostępne, brak jednak ważnych elementów zgodności, lub też terminy nie zostały dotrzymane

ndst = Brakowało znacznej części danych lub zaistniały poważne opóźnienia w dostarczeniu danych

Tabela 7. Ogólna ocena zgodności

Państwa | Ogólny wynik |

EE, ES, FR, LV, LT, HU, AT, PT, RO, SK, FI, SE, NO | bdb |

BE, BG, CZ, DK ,DE, IE, IT, CY, LU, NL, PL, UK, SI | db |

GR | dst |

MT | ndst |

Z powyższej tabeli widać, że w przypadku większości państw członkowskich poziom zgodności był „bardzo dobry” lub „dobry”. Ponadto Malta poczyniła znaczące starania, by rozwiązać kwestie niezgodności i rozpoczęła przekazywanie danych za poprzednie lata odniesienia. Wszystkie państwa planują podnieść poziom zgodności począwszy od roku odniesienia 2008.

Eurostat przeprowadził działania mające na celu zwiększenie poziomu zgodności w dwóch obszarach. Po pierwsze sprawozdanie na temat zgodności przekazywano grupie kierującej SSP dwukrotnie w ciągu roku, natomiast dyrektorom ds. statystyki przedsiębiorstw raz w ciągu roku. Przypadki poważnych niezgodności poruszono również w pismach przesłanych przez dyrektora generalnego Eurostatu szefom krajowych urzędów statystycznych. Poza działaniami z zakresu monitoringu i sprawozdawczości podjęto również kontakty dwustronne, których celem jest badanie i usuwanie niedociągnięć dotyczących zgodności.

Po drugie Eurostat próbował znaleźć sposoby ułatwienia przekazywania danych, np. w drodze uproszczenia formatów przekazywania danych i ograniczenia wymogów w zakresie danych, szczególnie wykorzystując nowe przekształcone rozporządzenie SSP.

OBCIĄŻENIE PRZEDSIĘBIORSTW I DZIAŁANIA PODJĘTE W CELU JEGO ZMNIEJSZENIA

Wprowadzenie

Komunikat Komisji z marca 2005 r. pt. „Poprawa otoczenia regulacyjnego w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Unii Europejskiej” wskazywał uproszczenie jako priorytetowe działanie UE. W komunikacie Komisji w sprawie zmniejszenia obciążenia respondentów, wprowadzenia uproszczeń oraz ustalania priorytetów w dziedzinie statystyk wspólnotowych (COM (2006) 693 wersja ostateczna) wysiłki podejmowane w tym celu skierowano ściślej w kierunku statystyki.

Jak wspomniano powyżej, aby zmniejszyć obciążenia spoczywające na podmiotach dostarczających dane, ale również na przedsiębiorstwach, rozporządzenie SSP w wersji przekształconej ma na celu jak największe ograniczenie ciężaru spoczywającego na przedsiębiorstwach i z tej przyczyny szereg zmiennych obowiązkowych lub fakultatywnych usunięto lub przesunięto z poziomu zestawień rocznych na wieloletnie.

Działania podjęte w celu zmniejszenia obciążeń

Niniejsza część stanowi podsumowanie działań podejmowanych w ostatnich latach przez Eurostat i państwa członkowskie w celu ograniczenia kosztów i spoczywającego na przedsiębiorstwach obciążenia.

Eurostat pracował razem z krajowymi urzędami statystycznymi nad znalezieniem sposobów zmniejszenia obciążeń, z jakimi mają do czynienia przedsiębiorstwa. Przekształcenie rozporządzenia SSP ograniczyło liczbę obowiązkowych zmiennych, przesuwając niektóre z nich z poziomu zestawień rocznych na wieloletnie oraz usuwając zmienne fakultatywne.

Ponadto przekształcenie rozporządzenia SSP daje państwom członkowskim możliwość włączenia swoich danych do europejskich danych sumarycznych (flagi CETO) bez konieczności dostarczania danych szczegółowych, gdy wartości nie są dostatecznie wiarygodne, by mogły zostać opublikowane na szczeblu krajowym.

Niektóre z działań podjętych przez państwa członkowskie były związane ze sposobem, w jaki organizowały one gromadzenie danych SSP. Większość państw członkowskich korzystała często z badań z wykorzystaniem próby. Wszystkie 27 państw członkowskich, z wyjątkiem jednego, zastosowały badanie z wykorzystaniem próby lub połączenie takiego badania z gromadzeniem danych z innych źródeł zamiast przeprowadzania spisu. Państwa członkowskie skoncentrowały się na stosowaniu nowych strategii wyboru próby w celu zmniejszenia zarówno obciążenia spoczywającego na przedsiębiorstwach, jak i kosztów krajowych urzędów statystycznych.

Ponadto w szeregu państw wyłączono z badań małe przedsiębiorstwa i w zamian wykorzystano dane ze źródeł administracyjnych w połączeniu z danymi szacunkowymi.

W wielu państwach członkowskich notuje się silną, zwyżkującą tendencję do wykorzystywania danych ze źródeł administracyjnych zamiast przeprowadzania badań. Istnieje jednak kilka przeszkód dla wykorzystywania danych wyłącznie ze źródeł administracyjnych, ponieważ dane administracyjne zazwyczaj różnią się od danych statystycznych pod względem definicji, formatów, kodów, protokołów przekazywania itd. Z tej przyczyny potrzebne jest wsparcie polityczne dla zawierania umów między krajowymi urzędami statystycznymi i właściwymi organizacjami rządowymi dotyczących generowania danych administracyjnych, które służyłyby właściwym celom.

Odejście od badań na rzecz wykorzystywania danych ze źródeł administracyjnych wymaga wstępnych inwestycji w postaci dodatkowych zasobów wewnętrznych i nowych dostosowanych metod pracy na poziomie krajowych urzędów statystycznych. Dopiero w ten sposób możliwe będzie uzyskanie rzeczywistych korzyści.

Niektóre z państw podjęły również badania nad bardziej bezpośrednimi metodami gromadzenia danych, np. czerpanie ich bezpośrednio z ksiąg rachunkowych przedsiębiorstw. Najlepszym rozwiązaniem byłoby tworzenie statystyk jako produktu ubocznego w trakcie prowadzenia przez przedsiębiorstwa rutynowej księgowości – dane mogłyby być przetwarzane automatycznie, standardowe oznaczenia pozwalałyby na optymalne wykorzystanie gromadzonych danych, aby natychmiast po przetworzeniu informacje mogły być automatycznie przesłane dalej (np. do Eurostatu).

Podsumowując, obciążenia spoczywające na przedsiębiorstwach stanowią problem uwzględniany zawsze, gdy zmieniane są wymagania dotyczące danych lub procesy generowania danych. Głównym celem pozostaje jednak generowanie wysokiej jakości danych SSP, odpowiadających potrzebom użytkowników, a przy tym nie niosących za sobą wysokich kosztów.

DALSZE DZIAŁANIA

W ramach europejskiego systemu statystycznego dąży się stale do znalezienia sposobów postępowania z nowymi i pojawiającymi się potrzebami z zakresu statystyki, czyniąc równocześnie znaczące wysiłki w celu ograniczenia zarówno obciążeń spoczywających na respondentach, jak i kosztów tworzenia statystyki.

Ponadto, biorąc pod uwagę rosnące znaczenie statystyki europejskiej - na szczeblu UE - dla opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny polityk UE, Komisja (Eurostat) wydała komunikat w sprawie metod tworzenia statystyk UE: wizja na kolejną dekadę[9]. W komunikacie tym przedstawiono wizję zreformowania sposobu tworzenia statystyki europejskiej.

W ramach wspomnianego już programu MEETS służącego modernizacji i lepszej integracji statystyki dotyczącej przedsiębiorstw i handlu podjęto już praktyczne kroki mające na celu wprowadzenie tej wizji w życie. Do zadań programu należy opracowanie docelowych zestawień wskaźników i dokonanie przeglądu priorytetów, wypracowanie sprawnych ram dla statystyki związanej z przedsiębiorczością oraz wdrożenie łatwiejszej metody gromadzenia danych oraz modernizowania i upraszczania Intrastatu.

[1] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 251/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie wykonania i zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 295/2008 w odniesieniu do serii danych, które mają być tworzone na potrzeby statystyk strukturalnych przedsiębiorstw, oraz w zakresie dostosowań koniecznych po wprowadzeniu zmian w statystycznej klasyfikacji produktów według działalności (CPA)

[2] Wg wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (rozporządzenie (WE) nr 1059/2003).

[3] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/eurostat/home

[4] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Structural_business_statistics_overview

[5] 5 Klasyfikacja flag CETO:

Duże państwa: DE, FR, IT, UK

Państwa średniej wielkości: BE, DK, ES, GR, IE, NL, AT, PL, PT, FI, SE, NO

Małe państwa: BG, CZ, EE, CY, LV, LT, LU HU, MT, RO, SI, SK

[6] Wydawania kopii drukowanych zaprzestano w 2010 r.

[7] Współczynniki zmienności obliczono dla ostatecznych danych za 2007 r. dla serii 1A, 2A, 3B i 4A (załączniki I-IV), na podstawie NACE Rev.1.1, na poziomie trzycyfrowym (grupy) lub wg przegrupowania działalności tak, jak o tym mowa w sekcji 9 załącznika 1 do rozporządzenia SSP.

[8] Dz.U. L 340 z 19.12.2008 – (Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1297/2008/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie programu modernizacji europejskiej statystyki przedsiębiorstw i handlu (MEETS)).

[9] COM (2009) 404 wersja ostateczna: Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie metod tworzenia statystyk UE: wizja na kolejną dekadę.