[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 19.12.2007

KOM(2007) 828 wersja ostateczna

ROCZNE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie starań państw członkowskich w 2006 r. zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi między zdolnością połowową a wielkościami dopuszczalnymi połowów{SEK(2007) 1703}{SEK(2007) 1704}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Podsumowanie sprawozdań rocznych państw członkowskich 3

2.1. Opis flot w odniesieniu do stanu rybołówstwa 4

2.2. Wpływ programów ograniczenia nakładu połowowego na zdolności połowowe 6

2.3. Zgodność z systemem wprowadzania/wycofywania statków z floty i z poziomami odniesienia 9

2.4. Silne i słabe punkty systemów zarządzania flotą 9

3. Zgodność z zasadami zarządzania zdolnością połowową. Wyniki ogólne 10

3.1. Wyniki dla floty kontynentalnej (z wyjątkiem statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych) 10

3.2. Wyniki dla floty statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych 11

4. Wnioski Komisji 11

1. WPROWADZENIE

Artykuł 14 rozporządzenia 2371/2002[1] oraz art. 12 rozporządzenia 1438/2003[2] zobowiązują państwa członkowskie do przedstawiania Komisji, przed dniem 1 maja każdego roku, sprawozdania w sprawie podejmowanych w roku poprzednim starań zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zdolnością połowową floty a wielkościami dopuszczalnymi połowów. Sprawozdania państw członkowskich są dostępne na stronie internetowej „Europa”[3]. Na podstawie tych sprawozdań oraz danych zawartych w rejestrze floty rybackiej Wspólnoty[4] Komisja sporządziła podsumowanie za rok 2006 i przedstawiła je Komitetowi Naukowo-Technicznemu i Ekonomicznemu ds. Rybołówstwa (STECF) oraz Komitetowi ds. Rybołówstwa i Akwakultury. W niniejszym sprawozdaniu Komisja przedstawia Radzie i Parlamentowi Europejskiemu powyższe podsumowanie sprawozdań państw członkowskich wraz z załącznikiem technicznym oraz opiniami wyżej wymienionych komitetów. Załącznik przedstawia szczegółowe uwagi na temat zarządzania zdolnością połowową[5] oraz tabele i wykresy ukazujące ogólne tendencje występujące w ramach floty rybackiej w UE oraz informacje o zgodności państw członkowskich z systemem wprowadzania/wycofywania statków z floty. Dodatkowo na stronie internetowej „Europa” dostępne są następujące informacje w języku angielskim:

- szczegółowe wyniki w zakresie zgodności w rozbiciu na poszczególne państwa członkowskie;

- wyniki dla każdego z najbardziej oddalonych regionów;

- sprawozdania państw członkowskich.

2. PODSUMOWANIE SPRAWOZDAń ROCZNYCH PAńSTW CZłONKOWSKICH

W tym roku jedynie 12 państw członkowskich przedłożyło swoje sprawozdania terminowo. Siedem sprawozdań złożono od dwóch tygodni do dwóch miesięcy po terminie. Zjednoczone Królestwo przesłało swoje sprawozdanie w dniu 31 października 2007 r. – zbyt późno, aby jego treść mogła zostać włączona do niniejszego sprawozdania Komisji. Mimo tych opóźnień Komisja przedstawiła sprawozdanie podsumowujące wyżej wymienionym komitetom do dnia 31 lipca 2007 r. Należy dodać, że choć wiele państw członkowskich zastosowało się do schematu określonego dla sprawozdania w art. 13 rozporządzenia 1438/2003, jakość przekazanych informacji nie zawsze była wystarczająca do celów niniejszego sprawozdania.

Niniejsze sprawozdanie przedstawia podsumowanie opisów własnej floty rybackiej przez państwa członkowskie, wpływ istniejących programów na ograniczenie nakładu połowowego, zgodność państw członkowskich z systemem wprowadzania/wycofywania statków z floty oraz słabe i silne punkty ich systemów zarządzania flotą.

2.1. Opis flot w odniesieniu do stanu rybołówstwa

Państwa członkowskie przedstawiły ogólny opis swoich flot w oparciu o różne segmentacje. Niektóre nadal korzystały z segmentacji floty MAGP IV, inne zastosowały połączenie takich kryteriów jak narzędzia połowowe, cechy statków, gatunki docelowe, obszary połowowe lub ogólniejsze grupy statków rybackich według typu lub rodzaju działalności. Wiele państw członkowskich odnotowało w swoich sprawozdaniach duży wpływ społeczno-ekonomiczny, jaki na społeczności nadmorskie ma ich flota prowadząca łodziowe rybołówstwo przybrzeżne (która stanowi ponad 80% floty rybackiej UE) i która z tego względu zasługuje na szczególną uwagę. Sprawozdania Estonii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Włoch, Cypru, Litwy, Malty i Słowenii nie zawierały wiarygodnej oceny zdolności połowowej floty w odniesieniu do dostępnych zasobów. Ogólny obraz wynikający ze sprawozdań państw członkowskich jest stosunkowo optymistyczny. Zgodnie z tymi sprawozdaniami flota Wspólnoty wydaje się zachowywać równowagę w odniesieniu do zasobów z wyjątkiem kilku przypadków szczególnych. Komisja nie podziela tej opinii, co zostanie wyjaśnione w dalszej części.

Belgia: Z przeprowadzonego badania wynika, że w roku 2006 wskazane było zmniejszenie floty o 10 000 kW. Ponieważ kwoty połowowe są wykorzystywane przede wszystkim przez statki rybackie o mocy silnika powyżej 221 kW, jednym z priorytetów byłoby wycofanie zdolności połowowej z tego segmentu floty. Ostatecznie w roku 2006 zezłomowano sześć statków z floty dużych statków oraz trzy z floty małych statków, co stanowiło redukcję zdolności połowowej floty o 9%. W perspektywie krótkoterminowej przewidywane jest dalsze ograniczenie zdolności połowowej floty maksymalnie o 10%.

Dania: Zastosowano model ekonomiczny do obliczenia minimalnej liczby statków wymaganych do połowu przyznanych kwot w 14 segmentach floty sklasyfikowanych według rozporządzenia w sprawie zbierania danych[6]. Liczba dni przebywania na morzu dla tych statków została ustalona w maksymalnej możliwej wysokości rocznej. Model ten wykazał różny stopień nadwyżki zdolności połowowych w każdym segmencie w odniesieniu do bieżącego stanu zasobów rybnych. Jednakże w scenariuszu długofalowym w niektórych segmentach odnotowano niedobór zdolności połowowych. Wynik jest w dużym stopniu uzależniony od bieżącej sytuacji w zakresie TAC/kwot oraz liczby dozwolonych dni przebywania na morzu przypadających na statek.

Niemcy: Zastosowano jakościowe podejście biologiczne do zbadania równowagi między zdolnością połowową i wielkościami dopuszczalnymi połowów według segmentów floty. Oceniono, czy tendencja w zakresie zdolności połowowej w każdym segmencie floty jest zgodna z tendencją w zakresie liczebności ryb oraz poziomu połowów zasobów głównych. Tak jak w roku 2005, niewielki spadek zdolności połowowej floty Niemiec w trakcie roku 2006 (5% w GT, 4% w kW) został osiągnięty bez pomocy publicznej.

Estonia: W roku 2006 nie wprowadzono nowych wieloletnich planów w zakresie zarządzania i odnowienia zasobów na obszarze Morza Bałtyckiego ani na obszarze podlegającym regulacji NAFO. Floty estońskie muszą dostosować się do ograniczeń TAC dla dorsza w Morzu Bałtyckim oraz do planu odbudowy zasobów opracowanego przez NAFO.

Grecja: Z pomocy publicznej nadal finansowano redukcję zdolności połowowej w trakcie roku 2006. Całkowite ograniczenie zdolności połowowej (1 183 GT oraz 8 926 kW) niemal w całości nastąpiło dzięki pomocy publicznej. Flota rybacka Grecji składa się w znacznej większości z łodzi wykorzystywanych do prowadzenia rybołówstwa przybrzeżnego przy zastosowaniu różnych rodzajów narzędzi połowowych.

Hiszpania: Hiszpania nadal korzystała z funduszy publicznych w celu ograniczenia zdolności połowowej floty. W roku 2006 zezłomowano nieco ponad 11 000 GT. Flota jest zarządzana w odrębnych segmentach, gdyż była objęta segmentacją MAGP IV.

Francja: Zdolność połowowa francuskiej floty kontynentalnej została ograniczona o około 2% pod względem zarówno pojemności, jak i mocy silników, podobnie jak w roku 2005. W sprawozdaniu przedstawiono podsumowanie środków zarządzania, takich jak TAC i kwoty, podjętych w trakcie roku na różnych szczeblach międzynarodowych lub krajowych.

Irlandia: Program wycofywania z eksploatacji floty do połowu ryb białych z roku 2005 był kontynuowany w roku 2006 i spowodował redukcję tego segmentu floty o 10%. Plan będzie kontynuowany w celu osiągnięcia ograniczenia zdolności o 45%. W sprawozdaniu opisano także wspieraną przez sektor restrukturyzację floty do połowów pelagicznych.

Włochy: Zdolność floty włoskiej została zmniejszona poprzez złomowanie odbywające się przy wsparciu ze środków pomocy publicznej. W 2006 r. wycofano z eksploatacji 137 statków o łącznej pojemności 7 267 GT i łącznej mocy 27 016 kW. Zgodnie ze sprawozdaniem przekazanym przez Włochy średnia liczba dni połowowych ustabilizowała się na poziomie 134, takim samym jak w roku 2005, po gwałtownej redukcji w poprzednich latach.

Cypr: W ramach programu wycofywania z eksploatacji przewidzianego na lata 2004-2006 w roku 2006 dzięki pomocy publicznej zezłomowano pięć statków wielozadaniowych. W roku 2006 osiągnięto znaczne ograniczenie zdolności połowowej floty dzięki wywozowi największego cypryjskiego trawlera do USA. Na trawler ten przypadało około jednej trzeciej zdolności połowowej floty cypryjskiej, a jego wywóz spowodował ograniczenie całkowitej zdolności o 87% w roku 2006 pod względem GT.

Łotwa: W przypadku floty dalekomorskiej wielkości dopuszczalne połowów uważa się za wystarczające dla zagwarantowania pełnego zatrudnienia. W przypadku floty Morza Bałtyckiego (w tym Zatoki Ryskiej) największe połowy dorsza, szprota i śledzia były dokonywane przez statki o długości przekraczającej 24 metrów. Ponad połowę połowów dorsza dokonują statki o długości od 24 do 40 metrów. Tym samym statki te mają duży wpływ na stada dorsza w Morzu Bałtyckim.

Litwa: W roku 2006 z rejestru wycofano pięć statków rybackich. W tym samym roku redukcja zdolności przeprowadzona bez pomocy UE umożliwiła wprowadzenie do floty sześciu nowych statków.

Malta: Flota składa się ze statków dokonujących połowów w pełnym i częściowym wymiarze czasu. Flota funkcjonuje przede wszystkim w sferze łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego. Ogólnie rzecz biorąc sezonowość i modele połowowe w roku 2006 pozostały takie same jak w poprzednich latach i nie zauważono wzrostu nakładu połowowego w żadnym rodzaju połowów. Połowy tuńczyka błękitnopłetwego utrzymywały się na poziomie dużo niższym niż kwoty ustalone dla Malty przez Międzynarodową Komisję ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT).

Niderlandy: Zdolność połowowa floty kutrów nie była zbieżna z tendencją malejącą obserwowaną w przypadku stad gładzicy i soli. Dla pozostałej części floty obecna zdolność jest uważana za pozostającą w równowadze względem zasobów ryb. Rok 2006 był stosunkowo spokojny dla floty niderlandzkiej.

Polska: Z ekonomicznego punktu widzenia dorsz odgrywa kluczową rolę dla polskich rybaków, ale w ciągu najbliższych pięciu lat nie oczekuje się znaczącej poprawy biomasy tego gatunku. Łączna zdolność połowowa polskiej floty została ograniczona dzięki wycofywaniu statków na stałe dzięki pomocy publicznej: o 18 840 GT oraz 54 500 kW, tzn. odpowiednio o 39,8% i 36% względem sytuacji z dnia 1 maja 2004 r.

Portugalia: W roku 2006 odnotowano znaczną redukcję zarówno w zakresie liczby statków, jak i zdolności połowowej w porównaniu z rokiem 2005. Redukcja ta była większa pod względem liczby statków (4,4%) niż pojemności brutto (0,72%) czy mocy silników (0,2%).

Słowenia: W roku 2006 flota rybacka miała nieustanne problemy strukturalne, zwłaszcza takie jak przestarzała i nieodpowiednia flota rybacka, sezonowość połowów oraz wysokie prawdopodobieństwo, że zasoby rybne będą w dalszym ciągu malały. Ponadto na działalność połowową wpływ wywierają niewielkie rozmiary obszaru połowów morskich, wynoszące około 180 km².

Finlandia: W roku 2006 liczba statków oraz zdolność połowowa floty fińskiej zmniejszyła się we wszystkich segmentach prócz jednego. W porównaniu z poziomem początkowym w dniu 1 stycznia 2003 r. nastąpił spadek o 17% pod względem GT oraz o 11% pod względem kW.

Szwecja: Mniej więcej 40% wyładunków w Szwecji dokonywano na wybrzeżu wschodnim, lecz w ujęciu wartościowym około 60% wyładunków miało miejsce na wybrzeżu zachodnim, około 30% na wybrzeżu południowym i jedynie 10% na wybrzeżu wschodnim. Większość wyładunków pod względem wartościowym przypada na duże trawlery do połowów pelagicznych o długości ponad 24 metry, trawlery denne o długości ponad 12 metrów oraz statki rybackie o długości poniżej 12 metrów stosujące pasywne narzędzia połowowe.

2.2. Wpływ programów ograniczenia nakładu połowowego na zdolności połowowe

Państwa członkowskie zgłosiły w sprawozdaniach różne środki odbudowy zasobów oraz programy ograniczenia nakładu połowowego mające zastosowanie w 2006 roku. W szczególności dotyczyły one połowów w Cieśninie Kattegat, na Morzu Północnym i w Cieśninie Skagerrak, na zachód od Szkocji, we wschodniej części kanału La Manche, na Morzu Irlandzkim, w Zatoce Biskajskiej, na Morzu Kantabryjskim i na zachód od Półwyspu Iberyjskiego oraz na Morzu Bałtyckim. Ogólnie rzecz biorąc sprawozdania państw członkowskich nie wskazują wyraźnie, czy plany dotyczące nakładu połowowego są lub będą skutecznym narzędziem dla osiągnięcia trwałej równowagi między zdolnością połowową a zasobami. Komisja uważa, że wyniki ogólne pod względem rozmiarów floty są słabe i należy podjąć dalsze wysiłki.

Belgia: Flota rybacka podlegała programowi określonemu w załączniku II[7] oraz programowi dotyczącemu wód zachodnich. Łączna liczba dni przebywania na morzu dla całej floty nie została przekroczona, ponieważ niektóre statki nie wykorzystały w pełni swoich przydziałów. Ograniczenie liczby dni przebywania na morzu nie spowodowało niepełnego wykorzystania przyznanych kwot. Dostępne wielkości dopuszczalne połowów przegrzebków wykorzystano niemal w całości. Jednakże w obszarze ICES VIII przyznany nakład połowowy okazał się niewystarczający i konieczna była znacząca wymiana kwot z Niderlandami.

Dania: Zgodnie z załącznikiem II w ramach planu odbudowy zasobów dorsza liczba statków zmniejszyła się o 149, co równa się łącznie 3 676 GT lub 4% łącznej zdolności połowowej. W trakcie 2006 r. 652 statki dokonywały połowów z wykorzystaniem narzędzi objętych rozporządzeniem w sprawie liczby dni przebywania na morzu, w porównaniu do 697 statków w 2005 r., co stanowi spadek o 6%. W roku 2006 wykorzystano 61 062 dni przebywania na morzu, czyli o 15% mniej w stosunku do roku 2005, kiedy to wykorzystano 71 701 dni. Redukcja pod względem całkowitej liczby kilowatodni wyniosła 15%.

Niemcy: Tak jak w roku 2005 programy ograniczenia nakładu połowowego miały niewielki wpływ na flotę, przede wszystkim na Morzu Bałtyckim. Nie zostało to podane w ujęciu liczbowym.

Estonia: W roku 2005 oraz 2006 zdolność połowowa floty zmniejszyła się o 17%. W roku 2006 zwiększono działania w zakresie modernizacji statków, choć uważa się, że presja na zasoby rybne nie wzrosła.

Grecja: Zdolność połowowa ustabilizowała się dzięki udzielaniu licencji na połów profesjonalny wyłącznie w przypadkach odnowienia floty. Wprowadzono różne środki krajowe dla zarządzania nakładem połowowym, takie jak ograniczenia w zakresie typów i specyfikacji statków i narzędzi połowowych, zakazy dotyczące określonych okresów i narzędzi połowowych oraz wprowadzenie minimalnych odległości i głębokości, powyżej których dozwolone jest prowadzenie połowów.

Hiszpania: Wpływ na flotę wywarły środki ograniczające nakład połowowy dla gatunków głębinowych oraz morszczuka australijskiego i homarców (załącznik IIB). Na szczeblu krajowym przyjęto również plany zarządzania dla wód Morza Śródziemnego, Zatoki Kadyksu i Wysp Kanaryjskich. W sprawozdaniu nie wyjaśniono jednak, w jakim stopniu stała redukcja zdolności połowowej dzięki pomocy publicznej, wynosząca w przybliżeniu 100 statków i 12 000 GT, jest związana z tymi środkami ograniczania nakładu połowowego.

Francja: Ograniczenie zdolności połowowej floty dzięki pomocy publicznej w roku 2006 wyniosło ogółem 85 statków i 6 162 GT, głównie wskutek środków ograniczających nakład połowowy w przypadku dorsza, morszczuka i soli. Flota trawlerów pływających po wodach Morza Śródziemnego została ograniczona o 21 statków czyli 1 800 GT. Nie jest jednak jasne, czy nastąpiło to wskutek podjętych środków ograniczających nakład połowowy.

Irlandia: Łowiska objęte planami odbudowy zasobów (obszar ICES VIa i VIIa) mają charakter bardzo niejednorodny. Z tego względu trudno jest ocenić wpływ redukcji nakładu połowowego. W ramach programu dotyczącego wód zachodnich wycofywanie z eksploatacji statków łowiących przegrzebki w roku 2005 zapewniło lepszą równowagę między zdolnością połowową a dostępnymi kwotami nakładu połowowego.

Włochy: Mimo, iż nie istnieją obowiązkowe plany zarządzania nakładami połowowymi dla floty włoskiej, Włochy zgłosiły stopniowe ograniczanie nakładu połowowego, zarówno pod względem zdolności, jak i działalności, co doprowadziło do zwiększenia wskaźnika połowów na jednostkę nakładu. Szczególnie pozytywna tendencja w zakresie wielkości wyładunków na statek łączy się ze wzrostem, który jest co najmniej wprostproporcjonalny do obrotów na statek dzięki wzrostowi cen produkcji.

Cypr: Do cypryjskiego rybołówstwa nie mają zastosowania plany ograniczania nakładu połowowego. Wspomniany wcześniej program złomowania nie jest więc wynikiem ograniczenia nakładu połowowego wprowadzonego poprzez zarządzanie rybołówstwem.

Łotwa: Jedynym programem ograniczania nakładu połowowego realizowanym w roku 2006 był program wycofywania statków z eksploatacji finansowany z pomocy publicznej ze środków Instrumentu Finansowego Orientacji Rybołówstwa (IFOR). Od dnia 1 maja 2004 r., kiedy zastosowano program złomowania, z floty wycofano 59 statków, wykorzystywanych przede wszystkim do połowów dorsza w Morzu Bałtyckim. Łotwa planuje dalsze ograniczenie zdolności połowowej swojej floty poprzez zezłomowanie około 133 statków w ciągu najbliższych lat.

Litwa: Aby zachować równowagę nakładu połowowego i dostosować zdolność połowową do dostępnych zasobów ryb, władze kontynuowały wycofywanie niektórych statków rybackich na stałe z aktywnej działalności.

Malta: W roku 2006 trzy statki zaprzestały działalności połowowej, a ich nakłady połowowe nie zostały zastąpione. Jednakże wpływ tych działań na łączną zdolność połowową był minimalny.

Niderlandy: Flota jest objęta ograniczeniem w zakresie dni przebywania na Morzu Północnym (program zawarty w załączniku II). W stosunku do roku 2005 liczba dni połowowych została zredukowana o 8%. Przy wdrażaniu załącznika IIA Niderlandy wybrały opcję zastosowania maksymalnej elastyczności dopuszczalnej w granicach przepisów: zezwolono na transfer dni między statkami oraz transfery pomiędzy okresami zarządzania.

Polska: W wyniku programu ograniczania nakładu połowowego w roku 2006 liczba dni połowowych floty bałtyckiej spadła aż o 36% w porównaniu z rokiem 2004 oraz o niemal 70% w przypadku kutrów 24-25-metrowych. W okresie od 2004 r. do 2006 r. liczba dni, w trakcie których statki łowiące dorsza przebywały na morzu, spadła o około 30%.

Portugalia: Plan odbudowy zasobów morszczuka oraz homarców (załącznik IIB do rozporządzenia w sprawie TAC) nie przyniósł dalszego ograniczenia zdolności połowowej floty dokonującej połowów tych gatunków. W efekcie planu odbudowy zasobów halibuta niebieskiego (NAFO) liczba licencji połowowych zmalała, ale ponieważ statki przeniesiono na inne łowiska, nie było konieczności ograniczania zdolności połowowych. Ograniczenia w zakresie połowu sardynek pozostały w mocy w ramach stosowania krajowego planu odbudowy tych zasobów.

Słowenia: Flota rybacka nie znajduje się w stanie pełnej równowagi względem zasobów ryb dostępnych w wodach terytorialnych, gdzie dokonuje połowów większość floty.

Finlandia: Wielkość floty rybackiej stopniowo zmniejsza się w ostatnich latach. Ze względu na nadwyżkę zdolności połowowych w odniesieniu do śledzia i szprota oraz w następstwie zakazu stosowania sieci dryfujących na Morzu Bałtyckim i dekretu w sprawie łososia regulującego połowy łososia, w latach 2004-2006 wdrożono specjalny program wycofywania statków z eksploatacji. Dzięki pomocy publicznej wycofano zdolność połowową wynoszącą ogółem 1 378 GT i 6 025 kW. Ogólnie całkowity nakład połowowy floty wykazuje tendencję wzrostową, nawet jeśli zdolność połowowa floty w ostatnich latach zmalała.

Szwecja: Flota jest objęta załącznikiem IIA, a nakłady połowowe są stopniowo ograniczane w wyniku mniejszych TAC oraz mniejszej liczby dni przebywania na morzu. Przepisy krajowe ograniczające rybołówstwo przybrzeżne oraz wprowadzenie obowiązkowego stosowania włoków sortujących przyczyniły się do dalszego zmniejszenia nakładu połowowego. Zmalała dopuszczalna liczba dni przebywania na morzu w odniesieniu do połowów dorsza w Morzu Bałtyckim, co doprowadziło do ograniczenia nakładu połowowego. W roku 2006 liczba rybaków stosujących sieci dryfujące spadła z 53 do 35, a rybakom tym zaoferowano tymczasowo zwiększoną pomoc z tytułu złomowania. Jednakże w roku 2006 zezłomowano tylko dwa statki.

2.3. Zgodność z systemem wprowadzania/wycofywania statków z floty i z poziomami odniesienia

Zgodnie z danymi z rejestru floty rybackiej Wspólnoty dostępnymi w dniu 23 października 2006 r., niemal każde państwo członkowskie mieściło się w swoim maksymalnym pułapie zdolności połowowej floty na koniec roku 2006. Mimo iż w roku 2006 niektóre państwa członkowskie nieco przekroczyły swoje pułapy wprowadzania/wycofywania statków z floty, podobnie jak w ubiegłych latach (patrz sekcja 3.1), to zdolność połowowa floty UE wykazuje stabilną tendencję spadkową. Wszystkie odnośne państwa członkowskie przestrzegały poziomów odniesienia dla floty kontynentalnej.

2.4. Silne i słabe punkty systemów zarządzania flotą

Głównym silnym punktem podkreślanym przez wiele państw członkowskich jest to, że system wprowadzania/wycofywania statków z floty oraz maksymalne pułapy zdolności połowowej floty były ściśle przestrzegane przez krajowe systemy gospodarki rybackiej. Ponadto różne państwa członkowskie stwierdziły, że obecny plan ograniczania nakładu połowowego pomógł w osiągnięciu lepszej równowagi między nakładami połowowymi a dostępnymi zasobami. Naturalnie ograniczenie zdolności połowowej doprowadziło do ograniczenia presji połowowej. Większość państw członkowskich również podkreśliła wagę różnych wdrożonych planów zarządzania i odbudowy zasobów, w tym lepsze zarządzanie licencjami połowowymi oraz staranną kontrolę przypisanych kwot.

Do końca roku 2006 większość państw członkowskich posiadała kompleksowe zintegrowane systemy informatyczne do zarządzania połowami, składające się z różnych cząstkowych aplikacji obejmujących rejestr floty, zarządzanie zdolnością połowową, licencje, dzienniki pokładowe, wyładunki, noty sprzedaży, satelitarny system monitorowania statków (VMS), kwoty, sprawozdawczość dotyczącą dokonanych połowów itp. W większości przypadków te systemy informatyczne umożliwiają połączenie między kilkoma jednostkami administracyjnymi, a ponadto między organami administracji centralnej i lokalnej, co przyczynia się do znacznego wzmocnienia administracji krajową flotą rybacką.

Niemniej jednak niektóre państwa członkowskie podkreślają, że nadal utrzymują się trudności w zakresie zasobów ludzkich dostępnych na potrzeby administrowania flotą rybacką. Ponadto niektóre państwa członkowskie uznały, że należy usprawnić zarządzanie i wsparcie w odniesieniu do łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego.

3. ZGODNOść Z ZASADAMI ZARZąDZANIA ZDOLNOśCIą POłOWOWą. WYNIKI OGÓLNE

3.1. Wyniki dla floty kontynentalnej (z wyjątkiem statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych)

Zgodnie rejestrem floty rybackiej Wspólnoty w czteroletnim okresie 2003–2006 łączna zdolność połowowa floty Wspólnoty została ograniczona o 217 000 GT i 773 000 kW, co daje zmniejszenie netto o ok. 10%. Udział floty UE-15 w tej redukcji wyniósł 167 000 GT i 645 000 kW, natomiast w przypadku floty UE-10 wycofana zdolność wyniosła 51 000 GT i 128 000 kW. W kategoriach względnych redukcja floty UE-10 od dnia przystąpienia do UE jest większa niż redukcja floty UE-15 w okresie 2003-2006 (23% w porównaniu do 9%, zarówno pod względem pojemności, jak i mocy silników).

W czteroletnim okresie 2003-2006 z floty UE wycofano ok. 173 000 GT i 560 000 kW (z wyjątkiem regionów najbardziej oddalonych) dzięki pomocy publicznej, z czego 40 000 GT i 127 000 kW wycofano w roku 2006.

Ogólnie rzecz biorąc, redukcje netto floty WE nadal wydają się niedostateczne, biorąc po uwagę nieustanny postęp techniczny, który neutralizuje wpływ ograniczania zdolności połowowej oraz złą sytuację większości rybołówstwa we Wspólnocie, szczególnie w zakresie gatunków przydennych, które wymagają bardzo drastycznych redukcji nakładu połowowego.

Tabele 1 i 2 w załączniku do niniejszego sprawozdania przedstawiają podsumowanie zgodności państw członkowskich z systemem wprowadzania/wycofywania statków z floty oraz poziomy odniesienia na dzień 31 grudnia 2006 r. Większość państw członkowskich przestrzegała powyższych przepisów. Jednakże zgodnie z danymi z rejestru floty rybackiej Wspólnoty Hiszpania przekroczyła swój pułap pojemności w systemie wprowadzania/wycofywania statków z floty o 1,66%, aczkolwiek dane liczbowe podane w sprawozdaniu rocznym Hiszpanii wskazują, że flota Hiszpanii przestrzega pułapu pojemności. Flota Francji przekroczyła swój pułap pojemności o 0,21%.

Bardziej szczegółowe dane (tabele i wykresy) dotyczące tendencji w zakresie zdolności połowowej flot państw członkowskich są dostępne na stronie internetowej „Europa”[8]. Pozwalają one na weryfikację zgodności państw członkowskich z limitami zdolności połowowej w dowolnym momencie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. Wskazują one, że Francja oraz Włochy przekroczyły pułap GT we wspomnianym wyżej okresie odniesienia. Niewielkie przekroczenie pułapu mocy silników odnotowano także w przypadku Danii i Grecji.

W lipcu 2007 Rada przyjęła zmianę przepisów dotyczących zarządzania flotą, która pozwala państwom członkowskim, ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2007 r., na ponowne przyznanie 4% zdolności zezłomowanej dzięki pomocy publicznej w celu poprawy bezpieczeństwa na statku, warunków pracy, higieny i jakości produktów. W ramach zmiany dopuszcza się także możliwość ponownego przyznania, we wspomnianym wyżej celu poprawy bezpieczeństwa, 4% średniej rocznej pojemności wycofanej dzięki pomocy publicznej między dniem 1 stycznia 2003 r. a dniem 31 grudnia 2006 r. dla państw członkowskich, które wchodziły w skład Wspólnoty w dniu 1 stycznia 2003 r., oraz między dniem 1 maja 2004 r. i dniem 31 grudnia 2006 r. dla państw członkowskich, które przystąpiły do Wspólnoty dnia 1 maja 2004 r. Zasady dotyczące wdrożenia tych przepisów, w postaci zmiany rozporządzenia Komisji 1438/2003, były opracowywane przez Komisję w czasie przygotowywania niniejszego sprawozdania.

3.2. Wyniki dla floty statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych

Zdolność połowową flot zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych oraz jej zmienność między dniem 1 stycznia 2003 r. a dniem 31 grudnia 2006 r. ukazuje tabela 4 załącznika do niniejszego sprawozdania. Wyniki wskazują, że flota zarejestrowana w najbardziej oddalonych regionach Hiszpanii i Portugalii została znacznie ograniczona, zarówno pod względem pojemności, jak i mocy. We francuskich departamentach zamorskich odnotowano niewielki spadek całkowitej liczby statków i ich pojemności oraz wzrost mocy.

Tak jak w latach poprzednich, na koniec roku 2006 poziomy odniesienia były przekroczone w trzech spośród 17 segmentów regionów najbardziej oddalonych. Segment 4FJ (statki o długości poniżej 12 m) francuskiego departamentu Martyniki przekroczył swój poziom odniesienia pod względem mocy o 5 622 kW. Taką samą sytuację odnotowano w segmencie 4K9 na Azorach, gdzie poziom odniesienia został przekroczony o 138 kW. Segment CA3 (statki o długości powyżej 12 m, zarejestrowane na Wyspach Kanaryjskich i prowadzące połowy na wodach międzynarodowych i wodach krajów trzecich) przekroczyły swój poziom odniesienia pod względem pojemności o 795 GT.

4. WNIOSKI KOMISJI

Jakość sprawozdań przedkładanych przez państwa członkowskie stale się poprawia od czasu przedłożenia pierwszego sprawozdania dotyczącego roku 2003. Niemniej jednak, podobnie jak w poprzednich latach, większość sprawozdań przedłożonych przez państwa członkowskie nie opisuje ich floty rybackiej w odniesieniu do zasobów połowowych zgodnie z wymogiem sformułowanym w art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1438/2003 w sposób, który pozwoliłby Komisji na przeanalizowanie starań podjętych w celu osiągnięcia równowagi między zdolnością połowową floty rybackiej a wielkościami dopuszczalnymi połowów zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 2371/2002. Zamiast tego państwa członkowskie podkreślały wdrożone krajowe systemy zarządzania flotą oraz tendencje w zakresie zdolności połowowej floty w odniesieniu do systemu wprowadzania/wycofywania statków z floty.

Wszystkie zaangażowane strony (Komisja, państwa członkowskie, STECF oraz Komitet Parlamentu Europejskiego ds. Rybołówstwa) zgadzają się, że jakość sprawozdań rocznych przedkładanych przez państwa członkowskie należy poprawić, co oznacza, że należy dla nich sformułować bardziej szczegółowe wytyczne. W tym celu Komisja zwołała grupę roboczą ad hoc w ramach STECF w celu opracowania ujednoliconej metody oceny równowagi między zdolnością połowową oraz wielkościami dopuszczalnymi połowów. Grupa ta spotkała się pod koniec października 2007 r., a kolejne spotkanie zaplanowano na początek roku 2008. Zagadnienie to pozostanie również elementem porządku obrad Komitetu ds. Rybołówstwa i Akwakultury.

W trakcie roku 2006 zdolność połowowa floty UE nadal utrzymywała powolną, stabilną tendencję spadkową w tempie od 2% do 3% rocznie. Rysunki 3 do 5 w załączniku wskazują, że taka tendencja utrzymuje się ogólnie przez ostatnie 15 lat. Ta redukcja wydaje się zbyt skromna w kontekście dużych redukcji nakładu połowowego wymaganych dla niektórych głównych zasobów rybnych, stałego postępu technologicznego oraz słabej ekonomicznej wydajności dużych części floty .

Wpływ środków w zakresie nakładu połowowego na zmniejszenie zdolności połowowej jest, ogólnie rzecz biorąc, niewielki. Oznacza to, że podejście zastosowane w trakcie reformy rejestru floty rybackiej Wspólnoty, tzn. wykorzystanie zarządzania nakładami połowowymi jaki głównego czynnika stymulującego dostosowanie floty, nie przyniosło jak dotąd oczekiwanych wyników. Jest to spowodowane po części brakiem systemów zarządzania nakładami połowowymi dla kilku łowisk lub nieskutecznością istniejących (załącznik II, wody zachodnie, połowy dalekomorskie, niektóre programy krajowe itp.). W tym względzie wiele jeszcze można poprawić w rejestrze floty rybackiej Wspólnoty i rozważane są już przyszłe wnioski w tym zakresie. Innym jeszcze elementem wymagającym podkreślenia jest fakt, że państwa członkowskie powinny zaoferować lepsze zachęty prowadzące do dostosowywania zdolności połowowej. Programy operacyjne na okres 2007-2013 w kontekście Europejskiego Funduszu Rybackiego oferują cenną możliwość polegającą na osiągnięciu przez flotę Wspólnoty większej efektywności pod względem ekonomicznym, społecznym i w zakresie środowiska naturalnego.

[1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 (Dz.U. L 358 z 31.12.2002, str. 59-80).

[2] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1438/2003 (Dz.U. L 204 z 12.8.2003, str. 21-28).

[3] http://ec.europa.eu/fisheries/fleet/index.cfm?method=FM_Reporting.AnnualReport.

[4] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 26/2004 (Dz.U. L 5 z 9.1.2004, str. 25-35).

[5] Zgodnie ze wspólną polityką rybacką (WPRyb) przyjętą w grudniu 2002 r., floty rybackie są zarządzane zgodnie z ogólną zasadą mówiącą, że nowa zdolność połowowa, wyrażona w tonażu i mocy silników, dodana do floty nie może być wyższa niż zdolność z niej wycofana.

[6] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1639/2001 (Dz.U. L 222 z 17.8.2001, str. 53-115).

[7] Rozporządzenie Rady (WE) nr 51/2006 (Dz.U. L 1 z 20.1.2006, str. 1-183).

[8] http://ec.europa.eu/fisheries/fleet/index.cfm?method=FM_Reporting.AnnualReport.