W roku 2013 wiceprzewodnicząca Komisji Neelie Kroes zwróciła się do byłego komisarza Pascala Lamy z zaproszeniem do przewodniczenia grupie przedstawicieli sektora usług bezprzewodowych, mediów i nadawców, której zadaniem było osiągnięcie wspólnego stanowiska w sprawie stosowania pasma UHF w przyszłości. Raport Lamy’ego (sprawozdanie złożone w charakterze przewodniczącego) zawierało zalecenie udostępnienia pasma 700 MHz na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe, przy zachowaniu europejskiego modelu audiowizualnego poprzez zagwarantowanie wolnych częstotliwości dla nadawców naziemnych dostępnych w paśmie poniżej 700 MHz.

Z kolei w listopadzie 2015 r., na forum WRC–15 zakończono międzynarodowe negocjacje w zakresie wykorzystania pasma 700 MHz na potrzeby bezprzewodowych usług szerokopasmowych. W ten sposób uspójnione przeznaczenie pasma 700 MHz we wszystkich regionach ITU stwarza wyjątkową okazję nieomal globalnej harmonizacji w odniesieniu do przeznaczenia tego zakresu częstotliwości na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe. W trakcie WRC-15 postanowiono również o zachowaniu wyłącznego przeznaczenia pasma częstotliwości 470–694 MHz (zwanego „poniżej 700 MHz”) do celów nadawczych w regionie 1.

Prowadzona przez Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU) Światowa Konferencja Radiokomunikacyjna 2012 (WRC–12), stanowiąca platformę, w ramach której dokonuje się zmian regulaminów radiokomunikacyjnych, doprowadziła do podjęcia decyzji o przeznaczeniu pasma 700 MHz zarówno do celów nadawczych, jak i na potrzeby usług mobilnych w regionie 1 (obejmującym Europę i Afrykę), poczynając od roku 2015.

Łączność bezprzewodowa wymaga dostępu do pasm spektrum radiowego poniżej 1 GHz, które jako jedyne umożliwiają zarówno szeroki zasięg, jak i ultraszybki przesył. W następstwie przejścia na bardziej efektywnie wykorzystujące częstotliwości technologie telewizji cyfrowej, pasmo 800 MHz (zakres 790-862 MHz, zwany „dywidendą cyfrową”) stał się pierwszym wycinkiem spektrum nadawczych częstotliwości UHF (470-862 MHz) udostępnionym na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe w skali Unii. Obecne spektrum nadawczych częstotliwości UHF obejmuje zakres częstotliwości od 470 do 790 MHz (dalej zwany „pasmem UHF”). Pasmo to wykorzystywane jest przez usługi naziemnej telewizji cyfrowej (DVB-T) i urządzenia do transmisji sygnałów akustycznych podczas realizacji programów i imprez specjalnych (PMSE), tzn. głównie bezprzewodowe mikrofony estradowe.

Komunikat Komisji pt. „Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” przedstawia wizję powszechnego dostępu do łączności wysokiej jakości dla przedsiębiorstw i obywateli. Strategia ta zapowiada konkretne wnioski ustawodawcze Komisji dotyczące „skoordynowanego uwalniania pasma 694-790 MHz (»700 MHz« ), które szczególnie nadaje się do świadczenia usług szerokopasmowych na obszarach wiejskich, przy uwzględnieniu specyficznych potrzeb dystrybucji mediów audiowizualnych”.

Jak już wyjaśniono w ocenie skutków, rozwiązanie przyjęte w niniejszym projekcie decyzji jest najlepszym wariantem pod kątem pomocniczości i proporcjonalności. Zasada pomocniczości została uszanowana, ponieważ poszczególne państwa członkowskie nie mogłyby osiągnąć celów inicjatywy, a z drugiej strony we wniosku dopuszczono uwzględnienie sytuacji krajowej (tak w paśmie 700MHz, jak i poniżej 700 MHz).

Unia Europejska powinna zadecydować o przyszłym przeznaczeniu pasma częstotliwości 700 MHz, o ile zamierza uniknąć rozbieżnych rozwiązań krajowych i zapobiec zakłóceniom w rejonach pogranicznych. Brak ogólnounijnego, wspólnego ustawodawstwa regulującego wykorzystanie pasma UHF prowadziłby do szkodliwego rozdrobnienia stosowania częstotliwości UHF na terytorium UE. Rozdrobnienie zaś powodowałoby zakłócenia na terenach pogranicznych, które dotknęłyby nawet 13 % ogółu mieszkańców UE.

Z tego powodu zachodzi potrzeba skoordynowanego wyznaczenia i koncesjonowania całego pasma 700 MHz z przeznaczeniem na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe do roku 2020 oraz skoordynowanego wyznaczenia pasma poniżej 700 MHz do elastycznego wykorzystania, co gwarantuje dostępność audiowizualnych usług medialnych masowemu odbiorcy oraz inwestycje w bardziej efektywne technologie nieodzowne w celu zwolnienia pasma 700 MHz obecnie zagospodarowanego przez DVB-T.

Elastyczne wykorzystanie pasma poniżej 700 MHz spełnia również zasadę proporcjonalności, jako że uwzględnia okoliczności i osiąga cele w najskuteczniejszy sposób. Dla przykładu: zwolnienie pasma poniżej 700 MHz w całości na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe wykraczałoby poza zakres konieczny dla zaspokojenia obecnego zapotrzebowania na pasma widma poniżej 1GHz odpowiadającego popytowi na przesył bezprzewodowy. Jednocześnie dzięki elastycznemu wykorzystaniu zapewnia się pewność prawa na rynku DVB-T w paśmie poniżej 700 MHz w tych państwach UE, które pragną utrzymać dotychczasowy poziom usług DVB-T. Co więcej, zharmonizowane warunki techniczne wykorzystania widma mogą być określone w porozumieniu z krajowymi ekspertami technicznymi na forum Komitetu ds. Spektrum Radiowego na mocy decyzji o spektrum radiowym (nr 676/2002/WE).

•Wybór instrumentu

Komisyjna długoterminowa strategia wykorzystania pasma UHF w UE będzie wdrażana na podstawie dwóch instrumentów prawnych. Niewiążące prawnie akty w rodzaju zalecenia Parlamentu i Rady ani nie nakładałyby obowiązku koordynacji w skali europejskiej, ani nie wymagałyby żadnych działań państw członkowskich UE. Zamiast rozporządzenia postanowiono posłużyć się decyzją, jako aktem nakładającym obowiązki na państwa członkowskie, jednak nie stwarzającym skutków prawnych dotykających bezpośrednio krajowe strony prywatne. Decyzja jest poza tym bardziej stosowna od dyrektywy z uwagi na fakt, iż wniosek ws. aktu prawnego nie ustala pełnego zestawu ogólnych zasad, wymagających transpozycji do prawa krajowego. W zamian za to przewiduje ograniczoną liczbę konkretnych działań do podjęcia na poziomie państw członkowskich. Przykładowo, w art. 6 ust. 4 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 243/2012/UE w sprawie ustanowienia wieloletniego programu dotyczącego polityki w zakresie widma radiowego zawarto podobne zobowiązania i działania dotyczące państw członkowskich, zaś w przeszłości przyjmowano już decyzje Parlamentu Europejskiego i Rady nr 128/1999/WE, nr 626/2008/WE i nr 676/2002/WE nakładające na państwa członkowskie zobowiązania i nakłaniające je do działań podobnej natury. Niniejszej decyzji na podstawie art. 114 TFUE będzie towarzyszyła przyjęta w drodze procedury komitetowej zgodnie z decyzją nr 676/2002/WE decyzja wykonawcza Komisji w sprawie wyznaczenia i udostępnienia zakresu częstotliwości 700 MHz dla bezprzewodowych usług szerokopasmowej łączności elektronicznej zgodnie ze zharmonizowanymi warunkami technicznymi opracowanymi z pomocą CEPT. Analogiczne podejście zastosowano przy harmonizowaniu zakresu częstotliwości 800 MHz dla bezprzewodowych usług szerokopasmowej łączności elektronicznej na mocy programu dotyczącego polityki w zakresie widma radiowego oraz decyzji Komisji 2010/267/UE.

3.WYNIKI OCEN EX-POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W niniejszym wniosku uwzględniono następujące opinie zainteresowanych:

(a)tzw. sprawozdanie Lamy’ego, sporządzone przez Pascala Lamy na podstawie prac grupy wysokiego szczebla, której przewodniczył;

(b)odpowiedzi udzielone w ramach konsultacji społecznych ws. sprawozdania Lamy’ego;

(c)raport Zespołu ds. Polityki Widma Radiowego ws. propozycji skoordynowanego podejścia unijnego w odniesieniu do działalności nadawczej w przypadku przekwalifikowania pasma częstotliwości 700 MHz;

(d)opinię Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego pt. „Długoterminowa strategia przyszłego zastosowania pasma UHF (470-790 MHz) w Unii Europejskiej”.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Staraniem Komisji sporządzono dwa niezależne, wyspecjalizowane opracowania mające przynieść materiał do przygotowania niniejszego wniosku. Były to:

„Economic and Social Impact of Repurposing the 700 MHz frequency band for Wireless Broadband Services in the European Union” (Skutki gospodarcze i społeczne zmiany przeznaczenia pasma częstotliwości 700 MHz w Unii Europejskiej na bezprzewodowe usługi szerokopasmowe);

„Challenges and opportunities of broadcast-broadband convergence and its impact on spectrum and network use” (Szanse i wyzwania towarzyszące konwergencji funkcji nadawczych i szerokopasmowych i jej wpływ na wykorzystanie widma i sieci).