[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 7.10.2005

COM(2005) 132 końcowy/2

CORRIGENDUM: tableau p. 7Concerne toutes les langues

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO ORAZ KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO EUROPEJSKIEGO

Przyspieszenie postępów w realizacjiMilenijnych Celów Rozwoju- Wkład Unii Europejskiej

{SEC(2005) 452}{SEC(2005) 456}

SPIS TREŚCI

1. Konieczność zwiększenia wkładu Europy 3

2. Środki odpowiednie do celów 5

2.1. Zwiększone zasoby 5

2.2. Lepsza jakość pomocy 8

2.2.1. Lepiej obliczalne wsparcie 8

2.2.2. Odpowiedzi na wstrząsy z zewnątrz 9

3. Spójność działań na rzecz rozwoju 9

4. Pierwszeństwo dla Afryki 10

4.1 Poprawa sprawowania władzy w Afryce 11

4.2 Połączenie Afryki siecią infrastruktury i handlu 12

4.3 Działanie na rzecz sprawiedliwych stosunków społecznych sprzyjających swobodzie dostępu do usług, godnej pracy dla kobiet i mężczyzn, i stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi 14

5. Podsumowanie – Ku nowej strategii UE na rzecz rozwoju 14

ZAŁĄCZNIK

1. KONIECZNOść ZWIęKSZENIA WKłADU EUROPY

W 2005 roku – roku przełomowym dla rozwoju – okaże się, czy Milenijne Cele Rozwoju (MCR) zostaną urzeczywistnione. We wrześniu 2005 r. podczas Zgromadzenia Generalnego ONZ ponownie spotkają się na szczycie szefowie państw i rządów, aby m.in. dokonać ważnej oceny wdrożenia Deklaracji MCR i przeglądu postępów w realizacji jej celów.

UE podjęła konkretne zobowiązania, aby zrealizować te cele do końca 2015 r. Cała międzynarodowa wspólnota jest w trakcie przygotowań do pierwszego bilansu sytuacji; również UE jest w pełni świadoma ważności i pilności tego zadania. W związku z tym Rada Europejska, podczas obrad w dniach 22-23 marca 2005 r., wezwała Komisję i Radę do przyspieszenia prac dotyczących przede wszystkim różnych kwestii rozdziału „rozwój”, tak aby określić nasze ostateczne stanowisko w sprawie poszczególnych tematów i umożliwić Unii Europejskiej aktywne uczestnictwo w nadchodzących debatach.

UE opowiedziała się już za procesem podsumowującym wyniki dokonań od 2000 r. i za przyjęciem wytycznych w sprawie wyzwań związanych ze wspólnym bezpieczeństwem, umowami dotyczącymi usprawnienia realizacji zobowiązań podjętych w ramach Deklaracji Milenijnej i MCR oraz z decyzjami w sprawie reform organizacyjnych niezbędnych do osiągnięcia celów[1].

Niniejszy komunikat zawiera podsumowanie wkładu UE na rzecz rozwoju i określa środki, które należy podjąć celem przyspieszenia realizacji MCR. Jak wynika ze skonsolidowanego raportu Unii w sprawie MCR[2], sporządzonego przez Komisję na wniosek Państw Członkowskich[3],, Wspólnota wraz z Państwami Członkowskimi wniosły już znaczny wkład do wysiłków wspólnoty międzynarodowej. Unia Europejska musi teraz wzmocnić swoje działania.

Na Szczycie Milenijnym w 2000 r. wspólnota międzynarodowa przyjęła ambitną strategię zajęcia się zasadniczymi wyzwaniami przyszłych dziesięcioleci. Szefowie państw i rządów przyjęli Deklarację Milenijną, zobowiązując się do zwalczania ubóstwa, ochrony naszego wspólnego środowiska naturalnego, umacniania pokoju i bezpieczeństwa, właściwego sprawowania władzy, procesu demokratyzacji, praw człowieka, ochrony najsłabszych grup społecznych, uwzględnienia szczególnych potrzeb Afryki i wzmocnienia roli Narodów Zjednoczonych. Zgodnie ze słowami Sekretarza Generalnego ONZ „dokument ten przedstawia model szerzenia na świecie pokoju, dobrobytu i sprawiedliwości poprzez zapewnienie wspólnego bezpieczeństwa i globalnego partnerstwa na rzecz rozwoju.”

Osiem Milenijnych Celów Rozwoju (MCR) powiązanych z Deklaracją Milenijną i ściśle określających wyznaczone cele to: (1) wyeliminowanie skrajnego ubóstwa i głodu na świecie, (2) zapewnienie powszechnego nauczania na poziomie podstawowym, (3) promowanie równości płci i awansu społecznego kobiet, (4) ograniczenie umieralności dzieci, (5) poprawa opieki zdrowotnej nad matkami, (6) ograniczenie rozprzestrzeniania się HIV/AIDS i innych chorób, (7) stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi, (8) współdziałanie w globalnym partnerskim porozumieniu na rzecz rozwoju.

Od września 2000 r.:

(1) Wspólnota i większość Państw Członkowskich dostosowały bądź przekształciły swe polityki współpracy rozwojowej i skoncentrowały się na realizacji Milenijnych Celów i/lub jeszcze dalej sięgających celów Deklaracji Milenijnej;

(2) UE umieściła politykę rozwojową w centrum swojej wielostronnej regionalnej polityki handlowej, a poprzez dostosowanie specyficznych instrumentów koncentruje szczególną uwagę na krajach najmniej rozwiniętych (wraz ze swobodnym dostępem do rynku wspólnotowego towarów pochodzących z tych krajów w ramach inicjatywy „w szystko oprócz broni”) i na pozostałych małych słabych systemach gospodarczych, zwiększając również swą pomoc związaną z handlem; równocześnie handel został uznany za ważny element, który należy włączyć do strategii współpracy i rozwoju;

(3) UE jako całość i Państwa Członkowskie z osobna wyznaczyły sobie zwiększone okresowe cele pomocy rozwojowej w perspektywie czasowej do 2006 r., które najprawdopodobniej zostaną osiągnięte;

(4) UE podjęła szereg środków w zakresie lepszej koordynacji i harmonizacji w celu zwiększenia efektywności pomocy i jej jakości.

Konieczność przyspieszenia realizacji celów MCR jest powszechnie uznana. Niektóre cele zostaną prawdopodobnie osiągnięte na całym świecie (nauczanie na poziomie podstawowym, dostęp dziewcząt do szkolnictwa). To jednak za mało. W niektórych przypadkach konieczne są wysiłki, by zapobiec cofnięciu się do gorszych warunków, co głównie związane jest ze szkodliwymi skutkami chorób zakaźnych, zniszczeniem środowiska lub pogorszeniem się bezpieczeństwa. Należy uczynić więcej i lepiej. Rutynowa kontynuacja aktualnych polityk nie wystarczy, żeby osiągnąć wyznaczone cele. Odnosi się to przede wszystkim do Afryki Subsaharyjskiej, gdzie liczne kraje w wielu dziedzinach (walka z głodem, umieralnością dzieci, umieralnością matek, chorobami zakaźnymi, brak zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi) nadal żyją w dużym zapóźnieniu cywilizacyjnym. Tymczasem, osiągnięcie przedmiotowych celów nie wynika tylko z nakazu solidarności, ale jest podstawowym warunkiem bezpieczeństwa i dobrobytu na świecie.

Niemniej wciąż należy podkreślać fakt, że za urzeczywistnianie MCR w pierwszym rzędzie odpowiedzialność ponoszą same kraje rozwijające się. To one, a nie darczyńcy, odnotowują postępy lub ich brak w osiąganiu MCR.

UE stała się liderem w walce z globalnym ubóstwem, dostarczając większość – 55 % światowej pomocy publicznej na rzecz rozwoju. Zaangażowanie Unii w realizację programu MCR ma decydujące znaczenie i powinno skłonić inne kraje rozwinięte do większego zaangażowania się. Temat rozwoju powinien być jednym z centralnych filarów poruszanych na szczycie ONZ.

Dla osiągnięcia Milenijnych Celów nie wystarczy samo przekazywanie środków finansowych. Innym ważnym elementem są metody sprawowania władzy na poziomie krajowym i międzynarodowym, poszanowanie zobowiązań międzynarodowych zwłaszcza w dziedzinie praw człowieka, równouprawnienia kobiet i mężczyzn, rozwój zasad regulujących handlem i inwestycjami, walka z chorobami zakaźnymi[4], dzielenie się wiedzą, ochrona środowiska naturalnego, bezpieczeństwo i inne dobra publiczne na świecie.

W ramach opracowania wkładu UE do spotkania na szczycie ONZ we wrześniu 2005 r. Rada zwróciła się do Komisji z poleceniem przygotowania ambitnych propozycji dotyczących przyspieszenia realizacji Milenijnych Celów, zwłaszcza w trzech dziedzinach:[5] finansowania rozwoju, spójności polityk rozwojowych oraz pierwszeństwa dla Afryki.

Propozycje Komisji dotyczą głównie:

1. wyznaczenia nowych celów okresowych, związane ze zwiększeniem budżetów na pomoc publiczną do 2010 r. – dla poszczególnych państw i na szczeblu unijnym, tak by do 2015 r. można było zwiększyć globalne wysiłki do 0,7 % Dochód Narodowy Brutto (DNB);

2. przyspieszenia reform w celu poprawy jakości pomocy;

3. ponownego rozważenia sposobu, w jaki UE poprzez własny model zrównoważonego rozwoju, polityki wewnętrzne i zewnętrzne wpływa na warunki rozwoju;

4. umożliwienia Afryce jako pierwszej odniesienia korzyści z tych nowych orientacji i wykorzystania nowych szans, jakie niesie ze sobą partnerstwo między obydwoma kontynentami.

Dwa inne komunikaty w szczegółowy sposób omawiają propozycje dotyczące finansowania współpracy rozwojowej oraz spójności polityk.[6]. Wszystkie te propozycje wnoszą ważny wkład do trzech filarów zrównoważonego rozwoju (filar gospodarczy, społeczny i ochrony środowiska).

2. Środki odpowiednie do celów

2.1. Zwiększone zasoby

Ze wszystkich opublikowanych w ostatnim czasie raportów, a w szczególności z raportu w sprawie Projektu Milenijnego ONZ[7] i raportu Sekretarza Generalnego ONZ[8] wynika, że dla urzeczywistnienia MCR niezbędne jest zwiększenie przeznaczonych na ten cel zasobów. Raporty ujawniają także oczywisty związek istniejący pomiędzy ubóstwem, zniszczeniem środowiska a bezpieczeństwem. Unia odegrała decydującą rolę na konferencji w Monterrey. Ponownie powinna wskazać drogę, wyznaczając okresowe cele, dzięki którym do 2015 r. możliwe będzie zwiększenie pomocy rozwojowej do 0,7 % DNB.

Według szacunków raportu Projektu Milenijnego, żeby urzeczywistnić wszystkie MCR we wszystkich zainteresowanych krajach, z Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA) trzeba wyasygnować 135 mld dolarów US w 2006 r. i 195 mld dolarów US w 2015 r. Kwoty te odpowiadają 0,44 % i 0,54 % dochodu narodowego brutto (DNB) państw-darczyńców. Uwzględniając istniejące - niezależnie od MCR - dodatkowe zapotrzebowanie na oficjalną pomoc rozwojową (ODA), Raport zaleca darczyńcom, żeby zobowiązali się osiągnąć zaplanowane zwiększenie pomocy do 0,7 % DNB najpóźniej do 2015 r.

Do tej pory cztery Państwa Członkowskie UE[9] osiągnęły wzgl. przekroczyły cel 0,7 %, a sześć innych[10] zobowiązało się osiągnąć go jeszcze przed 2015 r. Jeśli potwierdzą się aktualne tendencje, to UE mogłaby wspólnie osiągnąć 0,42 % w 2006 r.

Rada Europejska z grudnia 2004 r. podkreśliła zaangażowanie UE na rzecz OMD i zleciła Komisji przedłożenie Radzie „ konkretnych propozycji wyznaczenia nowych i właściwych celów w zakresie pomocy publicznej na rzecz rozwoju na lata 2009-2010…” .

Komisja zaproponowała dwa ściśle powiązane ze sobą cele, które należy osiągnąć do 2010 r. Są to:

5. wartość progowa indywidualna dla każdego Państwa Członkowskiego, ustalona według UE-15 (zobowiązania z Barcelony 15 Państw Członkowskich UE w 2002 r.) i UE-10 (państwa, które przystąpiły 1 maja 2004 r.);

6. średnia unijna wszystkich Państw Członkowskich.

Cele te powinny być wystarczająco ambitne, by osiągnięcie celu 0,7 % do 2015 r. było realne. Wezwanie Rady do ustalenia „ nowego właściwego celu” oznacza, że lukę należy zapełnić do połowy do 2010 r . W oparciu o podejście zastosowane w 2002 r. w odniesieniu do zobowiązań z Barcelony Komisja proponuje:

7. dla każdego Państwa Członkowskiego, uczestnika zobowiązań z Barcelony (UE-15) , którego udział nadal leży poniżej wartości progowej, zwiększyć ODA do (0,51) % ODA/DNB do roku 2010.

8. dla każdego Państwa Członkowskiego, które przystąpiło do UE po 2002 r. (UE-10) zwiększyć wartość progową do (0,17) % ODA/DNB do roku 2010, by tym sposobem zbliżyć się do „dorobku z Barcelony” (osiągając 0,33 % w 2015 r.).

Udział rzędu 0,51 % w 2010 r. reprezentuje wartość środkową w stosunku do 0,33 % (wartość progowa ustalona indywidualnie dla Państwa Członkowskiego) w 2006 r. i 0,7 % w 2015 r. Propozycja zapewnia sprawiedliwy podział obciążeń między Państwa Członkowskie i prowadzi do osiągnięcia średniej zbiorowej (0,56) % (UE-25), co według szacunków do 2010 r. pozwoli na wyasygnowanie dodatkowych 20 mld euro.

Tabela: Propozycja nowych celów UE w zakresie ODA na lata 2006-2010

2006 | 2010 | LUKA 2010-2015 |

ODA | udział DNB w % | ODA | udział DNB w % | ODA | udział DNB w % |

Mln EUR | Mln EUR | Mln EUR |

„Stare Państwa Członkowskie” - cel indywidualny rzędu 0,51 % | . |

UE-15 | 45 788 | 0,43 % | 65 988 | 0,58 % | 16 525 | 0,12 % |

„Nowe Państwa Członkowskie” - cel indywidualny rzędu 0,17 % | (np. luka do czasu zrealizowania celu rzędu 0,33 %) |

UE-10 | 474 | 0,09 % | 990 | 0,17 % | 816 | 0,16 % |

Cel zbiorowy rzędu 0,56 % |

UE-25 | 46 262 | 0,42 % | 66 978 | 0,56 % | 17 340 | 0,14 % |

Oprócz budżetów pomocy publicznej należy rozważyć nowe źródła finansowania w celu uzupełnienia w budżetach krajowych zwiększonych wydatków zarezerwowanych na rzecz rozwoju. Takie rozważania w żadnym wypadku nie powinny stanowić pretekstu do przesunięcia w czasie lub zmniejszenia zobowiązań UE podjętych do 2010 r. Te nowe dodatkowe źródła finansowania powinny nie tylko uzupełnić publiczne środki na pomoc rozwojową, ale również stać się możliwie stale dostępnym i obliczalnym środkiem w dłuższej perspektywie czasowej.

Komisja bada obecnie różne propozycje, zwłaszcza międzynarodowe ułatwienia dla kredytobiorców (Facilité Financière Internationale - IFF)[11] i instrumenty fiskalne, które mogłyby zostać zastosowane na poziomie wspólnotowym . IFF zawsze wiąże się z pewnymi kwestiami technicznymi, w szczególności w odniesieniu do klasyfikacji pożyczek w rachunkowości państw i konsekwencji finansowych dla budżetów zastrzeżonych na pomoc rozwojową po roku 2015. Obecnie bada się szereg opcji w zakresie podatków.

O ile kwestie polityczne i techniczne (oparte na kryteriach szczegółowej oceny) mogą zostać rozstrzygnięte, Komisja jest gotowa do poszukania europejskiego stanowiska na rzecz podwójnej strategii polegającej na uzupełnieniu zwiększenia publicznej pomocy na cele rozwojowe do 2010 r. w drodze innowacyjnych propozycji.

Ponadto prowadzone są rozmowy na temat nowych wielostronnych inicjatyw umorzenia długów. Zmniejszenie długu jest skutecznym środkiem pomocy, gdyż ma działanie podobne do wsparcia budżetowego, przewidywalne w czasie i wiąże się z niewielkimi kosztami wykonania. Niemniej istnieje ryzyko na płaszczyźnie moralnej w związku z przyznaniem takich środków, ponieważ najbardziej zadłużone kraje nie koniecznie są najbardziej potrzebującymi, czy najuczciwszymi. Dlatego zmniejszenie długu powinno być rozpatrywane dla każdego przypadku z osobna.

Komisja wzywa Radę do przedstawienia swojego stanowiska na temat zaprezentowanych propozycji oraz do:

9. wsparcia – oprócz wdrożenia późniejszej fazy inicjatywy PPTE (planu redukcji długu ubogich krajów bardzo zadłużonych) – opracowania i wdrożenia poszczególnych alternatywnych rozwiązań na korzyść krajów, które są w sytuacji powojennej i zalegają z płatnościami wobec zagranicy, i tych które nie mogą skorzystać z inicjatywy PPTE.

10. przeanalizowania możliwości okresowego zmniejszenia obsługi długu, oprócz innych instrumentów, w celu złagodzenia wstrząsów z zewnątrz.

2.2. Lepsza jakość pomocy

Poza ilościowym zwiększeniem pomocy międzynarodowej należy podjąć dodatkowe wysiłki celem podniesienia jakości niesionej pomocy i jej wpływu na MCR. Decydujące znaczenia mają tutaj proces międzynarodowych uzgodnień między darczyńcami i harmonizacja strategii poszczególnych partnerów. Ze strony darczyńców wymaga to umiejętności dostosowania się i chęci zdecydowanego działania, ponieważ muszą oni dostosować programowanie, metody kontroli i sposób funkcjonowania poszczególnych instrumentów, aby zapewnić efekt skutku i obniżenie kosztów transakcji związanych z pomocą.

W koordynacji harmonizacji odnotowano dużo mniejsze postępy niż są możliwe. Brak harmonizacji jest dodatkowym obciążeniem dla administracji i przynosi dodatkowe koszty dla krajów partnerskich. Jeśli weźmie się pod uwagę, że Unii udało się przyjąć wspólne strategie w szczególnie trudnych i wrażliwych dziedzinach (np. Europejska Strategia Bezpieczeństwa), paradoksem jest, że nie udaje jej się to samo w dziedzinie, w której jest ona jednym z głównych aktorów (dostarczając 55 % międzynarodowej pomocy publicznej), i gdzie ramy wielostronnych zobowiązań są ściśle określone. Rada przyjęła szereg zaleceń, które muszą znaleźć teraz praktyczne zastosowanie, zwłaszcza poprzez proces otwartej koordynacji. Ważnym aspektem będzie poprawa współdziałania w obie strony: między delegacjami Komisji a reprezentacjami dyplomatycznymi Państw Członkowskich.

Podczas ostatniego Forum na Wysokim Szczeblu w sprawie koordynacji i harmonizacji UE potwierdziła swą wolę odniesienia zasadniczych postępów za pomocą konkretnego i pragmatycznego podejścia harmonizującego w połączeniu z precyzyjnym i zobowiązującym wyznaczeniem celów. Unia podjęła też zobowiązanie zainicjowania strategicznej debaty, która pozwoli na rozwinięcie prawdziwej operacyjnej komplementarności między darczyńcami.

Inicjatywy takie, jak „Woda w UE” są przykładem pozytywnej koordynacji, po których wyraźnie można rozpoznać rolę UE jako ich inicjatora.

2.2.1. Lepiej obliczalne wsparcie

Obecne zasady wykonania pomocy nie pozwalają na zagwarantowanie krajom otrzymującym pomoc elastyczności i przewidywalności, jakie są im potrzebne, żeby zaangażować się w inwestycje i polityki konieczne do osiągnięcia MCR. Minister finansów może, przykładowo, tylko wtedy zatrudnić potrzebnych w kraju nauczycieli szkoły podstawowej czy lekarzy, gdy ma gwarancję, że przez szereg lat będzie miał do dyspozycji niezbędne środki z budżetu.

Tymczasem, ani pomoc w formie projektu, ani umorzenie długów, ani pomoc budżetowa - która jest najbardziej skuteczną formą wspierania harmonizacji działań, ich dostosowania do krajowych polityk i priorytetów i finansowania MCR – nie pozwalają na dostarczenie środków pomocowych, które są na tyle wystarczające i elastyczne, by średnioterminowo zapewnić finansowanie bieżących wydatków.

Wynika z tego, że niezbędne jest opracowanie uzupełnienia istniejących instrumentów, nowych sposobów pomocy lepiej obliczalnej, mniej ulotnej i pozwalającej wesprzeć przeprowadzenie reform strukturalnych koniecznych dla osiągnięcia MCR.

Można by rozważyć wsparcie budżetowe zapewniane przez szereg lat, (np. od 3 do 5 lat) które nie mogłoby zostać przerwane[12], lub pewien rodzaj „umowy”, zapewniającej minimum pomocy w ograniczonym, średnim okresie czasu, powiększonej o premie za osiągane wyniki lub, np. trzyletnie zobowiązania odnawialne.Zasady te miałyby zastosowanie oczywiście tylko do krajów, które osiągają dobre wyniki. Koncepcja unijna przewiduje również zwrócenie zwiększonej uwagi na kraje, które odnoszą słabsze rezultaty i na zapobieganie sytuacjom zagrażającym państwu. Dyskutowane będą zatem sposoby poprawy możliwości pomocy dla tego typu krajów, z naciskiem na wzmocnienie współdziałania, wspierania właściwego sprawowania władzy i na wytworzenie niezbędnej równowagi między krótkoterminowymi a średnioterminowymi działaniami.

2.2.2. Odpowiedzi na wstrząsy z zewnątrz

Wstrząsy z zewnątrz, niezależnie od tego skąd pochodzą, podważają politykę reform krajów, zagrażają zdolności tych krajów do spłacania długów i niweczą wysiłki na rzecz ograniczenia ubóstwa. Konieczne jest podjęcie działań przed i po takich wstrząsach.

Zapobiegawczo:

- poprzez wprowadzanie w oparciu o rynek mechanizmów zabezpieczających;

- poprzez rozważenie spośród innych instrumentów, okresowego zawieszenia obsługi długu.

Po wystąpieniu wstrząsu z zewnątrz:- sięgnięcie do mechanizmów finansowych, jakie przewiduje Umowa z Kotonu (Flex) i ewentualne zasilenie ich, aby móc złagodzić krótkoterminowo oddziaływanie takich wstrząsów na sytuację zarobkową danego kraju.

3. Spójność działań na rzecz rozwoju

Pomoc rozwojowa ma wprawdzie bardzo duże znaczenie, jednak nie wystarczy, żeby w wystarczającym stopniu sprostać wyzwaniom MCR. Potrzebny jest dużo większy wysiłek. W dłuższej perspektywie czasowej globalizację trzeba objąć systemem ramowym za pomocą działań publicznych skierowanych na bardziej sprawiedliwy świat.

Ponownie należy podkreślić znaczenie różnych działań publicznych, jako przyczyniających się do urzeczywistniania MCR. Unia Europejska ma tu do odegrania ważną rolę ze względu na reprezentowane przez nią normy etyczne i własne doświadczenie.

Dlatego Rada wezwała Komisję do opracowania propozycji poprawy spójności działań na rzecz rozwoju. Celem jest określenie sposobu, w jaki w ramach zrównoważonego rozwoju polityki wewnętrzne i zewnętrzne UE mogą przyczynić się do globalizacji inkluzywnej z pozytywnym skutkiem dla wszystkich.

Poszukiwane są zatem nowe możliwości wniesienia wkładu na rzecz rozwoju. Pod tym kątem proponuje się przeanalizowanie koncepcji spójności działań rzecz rozwoju, przy czym nie należy pominąć faktu, że projekcja wewnątrzwspólnotowych polityk na zewnątrz Unii przynosi działaniom prowadzonym na szczeblu Unii Europejskiej znaczącą wartość dodaną (np. zwłaszcza w dziedzinie edukacji, ochrony środowiska, imigracji i polityki azylowej oraz polityki celnej i podatkowej).

Prawie każda polityka unijna ma bezpośredni lub pośredni wpływ na kraje rozwijające się. Komunikat w sprawie spójności działań politycznych na rzecz rozwoju wymienia takie działania, które najwyraźniej są zdolne wesprzeć wysiłki krajów rozwijających się.

Aby działania te realizowane w ramach programów dwustronnej współpracy z krajami rozwijającymi się miały jak największy skutek – muszą być wdrażane według podstawowych zasad współpracy rozwojowej, tzn. w duchu partnerstwa, współdziałania na własną odpowiedzialność krajów partnerskich, jak i w poszanowaniu zobowiązań międzynarodowych.

W celu promowania spójności polityk UE w kontekście specyficznego wsparcia dla MCR Komisja opracuje śródokresowy Raport w sprawie spójności na rzecz rozwoju, który przedłoży w połowie okresu między obecną a następną oceną postępów.

Rada zostaje wezwana do przedstawienia swojego stanowiska na temat powyższych propozycji Komisji[13].

4. PIERWSZEńSTWO DLA AFRYKI

Wszystkie raporty i analizy sporządzone przez UE i inne organizacje, w tym również Raport Milenijny ONZ oraz raport Komisji Unii Afrykańskiej[14] wykazują, że liczne regiony państw Afryki Subsaharyjskiej mają w stosunku do pozostałych części świata duże opóźnienie w realizacji MCR. Według szacunków, do 2015 r. cztery państwa afrykańskie nie osiągną tych celów[15].

Mimo to widoczne są oznaki postępów, zwłaszcza w odniesieniu do procesu demokratyzacji, stopy wzrostu gospodarczego w ciągu ostatnich trzech lat (średnio 4,5 % w 2004 r. i 6 % poza Nigerią i Afryką Południową), 2 % realnego wzrostu na mieszkańca oraz poprawy równowagi budżetowej.

Komisja proponuje również zwrócenie szczególnej uwagi na Afrykę Subsaharyjską.

Po pierwsze: należy zwiększyć dostępne zasoby zapewniając, że wystarczająca część dodatkowej pomocy publicznej trafi do Afryki.

Po drugie: wszystkie propozycje niniejszego komunikatu dotyczące spójności polityk i jakości pomocy powinny znaleźć priorytetowe zastosowanie w Afryce.

Celem jest sformułowanie europejskiej odpowiedzi, która będzie zawierać działania Państw Członkowskich i Wspólnoty. Niniejszy dokument wymienia kilka spośród takich wspólnotowych działań. Umowa z Kotonu (ostatnio zaktualizowana) stanowi uprzywilejowane, lecz nie jedyne ramy wdrażania tej koncepcji.

W związku z tym Komisja proponuje zaangażowanie się w działania z szeregu dziedzin, które sami Afykańczycy uznali za niezbędne dla ich rozwoju, zwłaszcza w ramach planów działania UA i Nowego Partnerstwa dla Rozwoju Afryki (New Partnership for Africa's Development – NEPAD). Ambicją Komisji jest dokonanie skoku jakościowego w dziedzinach o działaniu istotnego multiplikatora rozwoju, chodzi tu o elementy, które są decydujące dla zrównoważonego rozwoju. Godne podkreślenia są szczególne możliwości oddziaływania UE na wspieranie tych elementów. Dotyczy to następujących dziedzin[16]:

11. poprawy sprawowania władzy w Afryce;

12. wzajemnych połączeń sieciowych i handlowych Afryki;

13. wysiłków na rzecz sprawiedliwych stosunków społecznych, dostępu do usług, godnej pracy i stosowania zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi.

Te priorytetowe dziedziny nie wykluczają, nie zastępują ani nie konkurują z innymi formami współpracy, które – wręcz przeciwnie - powinny być kontynuowane. Mają one raczej na celu zapełnienie luki i zachęcenie innych aktorów do działań w dziedzinach, w których UE ma szczególne doświadczenie lub przewagę komparatywną, i w których może szybko osiągać efekty. Innymi słowy, chodzi o skoncentrowanie wysiłków na kluczowych obszarach, w których UE ma centralne miejsce przy kierowaniu działaniami międzynarodowymi. Miarą jej sukcesu jest jej zdolność pozyskiwania nowych darczyńców do współdziałania i mobilizowanie do jak najszerszego wsparcia.

4.1 Poprawa sprawowania władzy w Afryce

a. Wyzwanie dla sprawujących władzę

Jeśli dobre sprawowanie władzy i pełne przestrzeganie praw człowieka stanowią pierwszy podstawowy warunek dla rozwoju, to nie został on jeszcze spełniony w wielu krajach afrykańskich. UE od wielu lat wspiera na szczeblu krajowym, regionalnym i kontynentalnym wysiłki, jakie Afryka zgodziła się podjąć na rzecz poprawy sprawowania władzy i wzmocnienia wsparcia w zakresie przestrzegania praw człowieka na całym kontynencie, zgodnie z tym, co zalecają ważne dokumenty międzynarodowe i regionalne. UE musi zwiększyć poparcie dla starań Afryki, dlatego powinna rozważyć podjęcie następujących działań:

1) dostarczenie wsparcia finansowego[17] na wzmocnienie zdolności Unii Afrykańskiej (UA) , a przede wszystkim Komisji UA. W ten sposób UE pomoże UA sprostać oczekiwaniom wynikającym z podjętych zobowiązań. UE będzie wspierać UA w przekształceniach instytucjonalnych skutkujących wzorcowymi dla Afryki centralnymi instytucjami sprawowania władzy oraz wzmacniać jej wsparcie w zakresie przestrzegania praw człowieka na całym kontynencie, zgodnie z zaleceniami ważnych dokumentów międzynarodowych i regionalnych.

2) Silne i skuteczne partnerstwo z Afryką wymaga solidnych podstaw. Instytucje UE muszą zabiegać o partnerstwa z odpowiednimi instytucjami UA, takimi jak Panafrykański Parlament, Rada Gospodarcza Społeczna i Kulturalna (ECOSOCC) i Rada ds. Pokoju i Bezpieczeństwa. Partnerstwa te torowałyby drogę w stosunkach między poszczególnymi europejskimi i afrykańskimi zainteresowanymi stronami, jak np. uniwersytetami, miastami, gminami, przedsiębiorstwami, przemysłem, związkami zawodowymi, siecią społeczności cywilnej i instytucjami kulturalnymi.

3) UE gotowa jest wesprzeć starania Afryki w zakresie skuteczniejszego sprawowania władzy. Jako decydujący impuls dla reform metod sprawowania władzy Komisja i Państwa Członkowskie (zatem i UE) musiałyby ustanowić razem z UA/NEPAD wspólny mechanizm finansowania[18] służący wsparciu reform zapoczątkowanych przez afrykański mechanizm kontroli sprawowania rządów (African Peer-Review Mechanism – APRM). Wysiłki te będą w pełni zgodne ze strategiami poszczególnych Państw Członkowskich i programami na rzecz ograniczania ubóstwa.

b. Wsparcie dla pokoju i bezpieczeństwa

W ostatnich latach Afryka stworzyła architekturę instytucjonalną na rzecz pokoju i bezpieczeństwa, w której centralne miejsce zajmuje Rada UA ds. Pokoju i Bezpieczeństwa; której zakres zadań sięga od zapobiegania konfliktom, pośredniczenie im aż po ich rozwiązywanie.

UE wniosła w ramach Umowy z Kotonu i mechanizmu szybkiego reagowania znaczny wkład w szeroki zakres działań umacniających pokój. Na prośbę szefów afrykańskich państw i rządów UE ustanowiła fundusz w wysokości 250 milionów euro, zwany „Peace facility”, w celu wspierania utrzymania pokoju w Afryce i prowadzenia operacji zapobiegających konfliktom.

Poza tym, w przyszłości UE powinna udostępnić UA i organizacjom na szczeblu subregionalnym środki finansowe niezbędne dla rozwiązywania konfliktów. W tym celu UE zakończy przed 2005 r. ponowne uzupełnienie puli funduszy na rzecz utrzymania pokoju, [19] zwiększając obecne środki budżetowe poprzez przeznaczenie proporcjonalnej części europejskiego programu na rzecz odbudowy i rozwoju Afryki Południowej (PERD), jak domagano się tego na szczycie UA w Maputo.

4.2 Połączenie Afryki siecią infrastruktury i handlu

a. Rozbudowa i wsparcie regionalnych sieci infrastruktur i usług

W Afryce Subsaharyjskiej istnieje niewielka sieć usług porównywalnych z usługami świadczonymi w innych krajach rozwijających się.

Aktualne wysiłki mające na celu utworzenie i wsparcie sieci infrastrukturalnych w Afryce Subsaharyjskiej muszą zostać przyspieszone, żeby wzrost gospodarczy i handel mogły stać się konkurencyjne, i żeby afrykańscy eksporterzy mogli znaleźć dla siebie miejsce na rynku światowym. W związku z tym Komisja proponuje ustanowić partnerstwo euro-afrykańskie w zakresie infrastruktur [20] . Partnerstwo to oparte na strategii opracowanej przez UA i NEPAD przyczyni się do stworzenia trwałych transgranicznych infrastruktur niezbędnych dla wewnętrznych połączeń i dla dzielenia się wiedzą na całym kontynencie oraz dla przezwyciężenia przepaści cyfrowej. Z chwilą dostarczenia środków finansowych ruszą inwestycje w sektorze prywatnym. W pierwszym etapie partnerstwo oprze się na modelowych działaniach związanych z kredytami na wodę i energię, a centrum działań będzie Afryka Subsaharyjska. W następnym etapie partnerstwo będzie nakłaniać innych darczyńców, łącznie z Państwami Członkowskimi UE, do zwiększenia ich budżetów w zakresie pomocy rozwojowej.

b. Zwiększenie ilości i jakości wymiany handlowej dla Afryki Subsaharyjskiej

Od szeregu lat współpraca handlowa zajmuje centralne miejsce w stosunkach między UE a Państwami AKP, co głównie odzwierciedla się w przyznaniu produktom pochodzącym z AKP preferencyjnego dostępu do rynku wewnętrznego UE.

Tymczasem same preferencje handlowe nie wystarczą. Konieczny jest proces o szerszym zasięgu, który stworzy warunki sprzyjające inwestycjom i wydajnym rynkom regionalnym, wprowadzaniu większych ułatwień handlowych, utworzeniu służb statystycznych, rozwiązaniu problemów z podażą, zwiększeniu różnorodności produktów i rynków.

Z tych względów Państwa AKP i UE uzgodniły wzajemnie w ramach Umowy z Kotonu, że rozpoczną negocjacje w sprawie zawarcia sześciu umów o partnerstwie gospodarczym (APE) , z których cztery dotyczą Afryki. Nie będą to tradycyjne negocjacje o wolnej wymianie handlowej, ponieważ skupią się na integracji handlowej i regionalnej jako instrumentach rozwojowych. Umowy o partnerstwie wejdą w życie w 2008 r.

W związku z powyższym określono następujące zasadnicze obszary działań :

- sprawowanie władzy gospodarczej;

- pomoc związana z wymiana handlową;

- środki wsparcia dla kluczowych sektorów takich, jak bawełna, cukier, tekstylia;

- wyszczególnienie zasobów, które wesprą działania dostosowawcze;

- wsparcie ambitnego programu dotyczącego ułatwień w zakresie wymiany handlowej.

4.3 Działanie na rzecz sprawiedliwych stosunków społecznych sprzyjających swobodzie dostępu do usług, godnej pracy dla kobiet i mężczyzn, i stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi

Globalizacja i liberalizacja przyniosły światu – ze statystycznego punktu widzenia – wzrost gospodarczy i dobrobyt, jednak nie wszędzie. Niektóre części Afryki zaczęły się lepiej rozwijać, inne cofnęły się.

Wysiłki skierowane na wsparcie spójności społecznej , zwłaszcza w zakresie poprawy dostępu do podstawowych usług mają decydujące znaczenie. Zrównoważony wzrost gospodarczy, dostęp do produktywnego zatrudnienia i godnej pracy dla wszystkich jak i urzeczywistnienie równouprawnienia między kobietami a mężczyznami są nieodzownym warunkiem dla zrównoważonego rozwoju i dla ograniczenia ubóstwa. UE będzie wspierać związane z tym inicjatywy. Jeżeli do 2015 r. warunki życiowe w krajach najuboższych mają ulec poprawie, to stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi musi zostać włączone do polityki rozwojowej.

UE będzie kontynuować wraz ze swoimi partnerami w Afryce rozwijanie koncepcji uczestnictwa w planowaniu i zasilaniu zasobów na poziomie lokalnym, krajowym i regionalnym. Wspierane będą zintegrowane koncepcje na poziomie lokalnym w celu wzmocnienia roli peryferyjnych centrów jako biegunów rozwoju dla ich otoczenia. Mogłyby one przybrać formę centrów usługowych , które oferują społeczeństwu bezpośredni dostęp do szeregu usług takich, jak nauczanie na poziomie podstawowym i średnim, szkolenie zawodowe, w tym specyficzne możliwości kształcenia młodzieży, zaopatrzenie w leki i opieka zdrowotna, podstawowe usługi socjalne i publiczne.

UE musi wspierać te kraje, które angażują się na rzecz większej sprawiedliwości i stosowania zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi. Dlatego UE będzie pobudzać do działań wspierających powstanie w Afryce społeczności opartych na sprawiedliwości i ochronie środowiska naturalnego. Podejmie również konkretne działania polityczne mające na celu wzmocnienie kryteriów, które są decydujące w przyznawaniu pomocy dla państw AKP, a mianowicie kryterium równomiernego rozdziału i zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi[21] Dzięki temu kraje, które udowodnią swą gotowość i zdolność do rozwiązywania problemów związanych z nierównością społeczną, marginalizacją, zniszczeniem środowiska i spójnością społeczną, będą mogły otrzymać dodatkowe środki.

5. PODSUMOWANIE – KU NOWEJ STRATEGII UE NA RZECZ ROZWOJU

Wobec dużych wyzwań dotyczących rozwoju, Europa – globalny aktor – przejmuje szczególną odpowiedzialność i musi w pełni sprostać swojej roli politycznej zwiększając środki na rozwój i usprawniając współdziałanie. Ponadto musi w odpowiedni sposób wspierać Afrykę Subsaharyjską, która ma opóźnienie w realizacji wielu MCR.

Skonsolidowany raport UE w sprawie MCR i raport w sprawie wdrażania zobowiązań z Barcelony uwidoczniły znaczenie podjętych dotychczas wysiłków. Zarówno niniejszy komunikat, jak i specyficzne propozycje w sprawie finansowania rozwoju i w sprawie spójności polityk na rzecz rozwoju są drogowskazem dla przyszłych działań.

Również w Afryce są możliwe zmiany. Afryka wykazała wolę przejęcia odpowiedzialności za swój rozwój polityczny i społeczno-gospodarczy. Liczne kraje już weszły na drogę demokratycznych przemian, do wielu części kontynentu powraca pokój, wzrost gospodarczy ulega przyspieszeniu. Wraz z pojawieniem się Unii Afrykańskiej i inicjatywą NEPAD utworzona została ambitna struktura instytucjonalna oraz opracowana Karta, która na czołowe miejsce w polityce rozwojowej wysunęła sprawowanie odpowiedzialnej władzy i wolność. Rok 2005 mógłby zostać rokiem Afryki. Europa musi sprostać podjętemu zadaniu i odegrać wiodącą rolę we wspieraniu Afryki, głównie poprzez dotrzymanie obietnicy dotyczącej przyznania Afryce pierwszeństwa w odniesieniu do pomocy finansowej. Będzie to równocześnie spełnienie zobowiązań podjętych przez grupę G8 w 2002 r.[22]. Droga Afryki ku zrównoważonemu rozwojowi i realizacji MCR jest długa i trudna. Właśnie teraz nadszedł czas nowego dynamicznego rozwoju, a UE i Afryka nie tylko mogą, ale i muszą się w niego wspólnie zaangażować.

Niniejszy komunikat jak i komunikaty w sprawie finansowania i spójności oraz towarzyszące im sprawozdania stanowią - w odniesieniu do części dotyczącej polityki rozwojowej i współdziałania z innymi obszarami polityk - ramy dla wkładu UE do spotkania na wysokim szczeblu Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2005 r. Komisja wzywa zatem Radę do sfinalizowania powyżej omówionych propozycji i zobowiązań Unii Europejskiej w celu przyspieszenia postępów w realizacji Milenijnych Celów.

Zapoczątkowany w ten sposób proces powinien - po spotkaniu na szczycie - dostarczyć również materiału do sformułowania nowej Deklaracji w sprawie unijnej polityki rozwojowej, która będzie stanowić fundament dla prawdziwej Strategii Europejskiej na rzecz Rozwoju.

ZAŁĄCZNIK 2: THE MILLENNIUM DEVELOPMENT GOALS, TARGETS AND INDICATORS

Millennium Development Goals (MDGs) |

Goals and Targets (from the Millennium Declaration) | Indicators for monitoring progress |

GOAL 1: ERADICATE EXTREME POVERTY AND HUNGER |

Target 1: Halve, between 1990 and 2015, the proportion of people whose income is less than less than one dollar a day | 1. Proportion of population below $1 (PPP) per day 2. Poverty gap ratio [incidence x depth of poverty] 3. Share of poorest quintile in national consumption |

Target 2: Halve, between 1990 and 2015, the proportion of people who sufler from hunger | 4. Prevalence of underweight children under-five years of age 5. Proportion of population below minimum level of dietary energy consumption |

GOAL 2: ACHIEVE UNIVERSAL PRIMARY EDUCATION |

Target 3: Ensure that, by 2015, children everywhere, boys and girls alike, will be able to complete a full course of primary schooling | 6. Net enrolment ratio in primary education 7. Proportion of pupils starting grade 1 who reach grade 5b 8. Literacy rate of 15-24 year-olds |

GOAL 3: PROMOTE TENDER EQUALITY AND EMPOWER WOMEN |

Target 4: Eliminate gender disparity in primary and secondary education, preferably by 2005, and in all levels of education no later than 2015 | 9. Ratios of girls to boys in primary, secondary and tertiary education 10. Ratio of literate women to men, 15-24 years old 11. Share of women in wage employment in the non-agricultural sector 12. Proportion of seats held by women in national parliament |

GOAL 4: REDUCE CHILD MORTALITY |

Target 5: Reduce by two-thirds, between 1990 and 2015, the under-five mortality rate | 13. Under-five mortality rate 14. Infant mortality rate 15. Proportion of 1 year-old children immunised against measles |

GOAL 5: IMPROVE MATERNAL HEALTH |

Target 6: Reduce by three-quarters, between 1990 and 2015, the maternal mortality ratio | 16. Maternal mortality ratio 17. Proportion of births attended by skilled health personnel |

GOAL 6: COMBAT HIV/AIDS, MALARIA AND OTHER DISEASES |

Target 7: Have halted by 2015 and begun to reverse the spread of HIV/AIDS | 18. HIV prevalence among pregnant women aged 15-24 years 19. Condom use rate of the contraceptive prevalence rate 19a. Condom use at last high-risk sex 19b. Percentage of population aged 15-24 years with comprehensive correct knowledge of HIV/AIDS 19c. Contraceptive prevalence rate 20. Ratio of school attendance of orphans to school attendance of non-orphans aged 10-14 years |

Target 8: Have halted by 2015 and begun to reverse the incidence of malaria and other major diseases | 21. Prevalence and death rates associated with malaria 22. Proportion of population in malaria-risk areas using effective malaria prevention and treatment measures 23. Prevalence and death rates associated with tuberculosis 24. Proportion of tuberculosis cases detected and cured under directly observed treatment short course DOTS (Internationally recommended TB control strategy) |

GOAL 7: ENSURE ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY |

Target 9: Integrate the principles of sustainable development into country policies and programmes and reverse the loss of environmental resources | 25. Proportion of land area covered by forest 26. Ratio of area protected to maintain biological diversity to surface area 27. Energy use (kg oil equivalent) per $1 GDP (PPP) 28. Carbon dioxide emissions per capita and consumption of ozonedepleting CFCs (ODP tons) 29. Proportion of population using solid fuels |

Target 10: Halve, by 2015, the proportion of people without sustainable access to safe drinking water and basic sanitation | 30. Proportion of population with sustainable access to an improved water source, urban and rural 31. Proportion of population with access to improved sanitation, urban and rural |

Target 11: By 2020, to have achieved a significant improvement in the lives of at least 100 million slum dwellers | 32. Proportion of households with access to secure tenure |

GOAL 8: DEVELOP A GLOBAL PARTNERSHIP FOR DEVELOPMENT |

Target 12: Develop further an open, rule-based, predictable, non-discriminatory trading and financial system Includes a commitment to good governance, development and poverty reduction – both nationally and internationally Target 13: Address the special needs of the least developed countries Includes: tariff and quota free access for the least developed countries' exports; enhanced programme of debt relief for heavily indebted poor countries (HIPC) and cancellation of official bilateral debt; and more generous ODA for countries committed to poverty reduction Target 14: Address the special needs of landlocked developing countries and small island developing States (through the Programme of Action for the Sustainable Development of Small Island Developing States and the outcome of the twenty-second special session of the General Assembly) Target 15: Deal comprehensively with the debt problems of developing countries through national and international measures in order to make debt sustainable in the long term | Some of the indicators listed below are monitored separately for the least developed countries (LDCs), Africa, landlocked developing countries and small island developing States. Official development assistance (ODA) 33. Net ODA, total and to the least developed countries, as percentage of OECD/DAC donors’ gross national income 34. Proportion of total bilateral, sector-allocable ODA of OECD/DAC donors to basic social services (basic education, primary health care, nutrition, safe water and sanitation) 35. Proportion of bilateral official development assistance of OECD/DAC donors that is untied 36. ODA received in landlocked developing countries as a proportion of their gross national incomes 37. ODA received in small island developing States as a proportion of their gross national incomes Market access 38. Proportion of total developed country imports (by value and excluding arms) from developing countries and least developed countries, admitted free of duty 39. Average tariffs imposed by developed countries on agricultural products and textiles and clothing from developing countries 40. Agricultural support estimate for OECD countries as a percentage of their gross domestic product 41. Proportion of ODA provided to help build trade capacity Debt sustainability 42. Total number of countries that have reached their HIPC decision points and number that have reached their HIPC completion points (cumulative) 43. Debt relief committed under HIPC Initiative 44. Debt service as a percentage of exports of goods and services |

Target 16: In cooperation with developing countries, develop and implement strategies for decent and productive work for youth | 45. Unemployment rate of young people aged 15-24 years, each sex and total |

Target 17: In cooperation with pharmaceutical companies, provide access to affordable essential drugs in developing countries | 46. Proportion of population with access to affordable essential drugs on a sustainable basis |

Target 18: In cooperation with the private sector, make available the benefits of new technologies, especially information and communications | 47. Telephone lines and cellular subscribers per 100 population 48. Personal computers in use per 100 population Internet users per 100 population |

ZAŁĄCZNIK 2 : EU FOCUS ON AFRICA

This annex will further develop the proposals of the Communication on the three areas mentioned in the Chapter ‘Focus on Africa’.

1. Improving Africa’s governance

a. The governance challenge

The EU has supported African efforts to address the governance challenge at three levels: country, sub-regional and –more recently- continental. At country level , the EU has made major efforts to support the building of legitimate, transparent and viable states. Through different programs the EU is supporting Africa’s efforts to improve the quality of public service, to enhance parliamentary control, to empower civil society and to promote a more long-term outlook favouring sustainable development. Positive signs can be seen: 10 legislative elections took place in 2004 (such as South Africa and Ghana; Malawi and Mozambique –in both of which European Observation Missions were offered) and 10 are scheduled in 2005 (for example Burundi, CAR, Ethiopia, Senegal, RDC, Mauritius, Ivory Coast).

The work to redress fragile states remains critical. To put those countries back on track, the EU is developing, on a case-by-case basis, long term strategies capable of addressing both short term needs and the long term development agenda. The experience in Burundi shows us that the EU can play a key role in ensuring a smooth transition from conflict to development. The experience in Burundi also demonstrates that the EU should tackle all parts of the chain: the financing of the AU peacekeeping mission, post-conflict reconstruction and the financing of elections.

The EU is equally supporting the capacity of the sub-regional organisations as actors of governance. The EU welcomes the bold positions taken recently by the ECOWAS and SADC in favour of the Rule of Law and democratic principles. The EU, based on its own experiences of regional integration, believes that fully effective and reliable RECs will be crucial in creating sub-regional trade markets and the first building blocks in the process towards continental integration.

Recently, a continental level of governance has emerged with the establishment of the African Union in July 2002, succeeding to the Organisation of African Unity (OAU). The AU aims to develop and integrate the continent through the promotion of peace and good governance on the basis of African-owned strategies. The AU/NEPAD agenda provides a common framework for new initiatives in Africa. The EU has given its full support to this young political organisation, which, only two years after its establishment, has made considerable progress and earned international respect as a credible and legitimate continental political interlocutor for Africa. The EU will translate this political commitment into tangible support to reinforce the AU’s capacities and launch twinning partnerships between the EU and AU, between European and African institutions.

But the EU must bring more decisive support to African efforts to strengthen Africa’s governance and respect for human rights. Through the African Peer Review process, African countries will undergo, through different phases, a comprehensive review of the human, civil, political, economic, cultural and social rights in the country. The EU must support the African Partners as they table concrete proposals on all areas of the Review, for example on judicial reform, the fight against corruption, public service or social reforms . The EU will support this African-led political process and will provide financial support to reforms.

Good Governance will also need to take into consideration environmental sustainability. The EU will also work to move environmental concerns into the mainstream of policy making by promoting work with the relevant national ministries, sub-regional organisations and the AU/NEPAD on the cost of non-environment.

b. Promotion of Peace and Security

The AU has shown that it is both willing and able to assume responsibility and leadership for the African peace and security agenda in close cooperation with the UN (e.g. Burundi, Côte d’Ivoire, Liberia, and Sudan, RCA, DRC/GLR) while the EU has developed instruments able to respond on time and efficiently to these efforts.

The EU was able to provide important support for a broad range of peace building activities such as mediation, negotiation and reconciliation efforts, and for demobilisation and reintegration of former combatants and child soldiers.

Addressing MDG 7 is also important for Peace and Security. Climate change is likely to lead to further drying of the drought-prone regions of Africa. Without adaptation measures, this could result in substantial movements of population threatening security. Insufficient access to or illegal exploitation of natural resources, can create or fuel conflict. Peace efforts benefit from taking better account of environmental issues in conflict prevention resolution and post conflict.

The EU has, at the request of the African leaders in Maputo, set up the Peace Facility for Africa (250M€) to support African peacekeeping efforts. Rapidly, this instrument has become the financial backbone of the emerging African Peace and Security architecture. The Peace Facility has already been used to finance peace support missions in Darfur (Sudan) and the Central African Republic as well as to provide capacity building support for the AU Peace and Security Directorate. For the future, coherence needs to be maintained between the developmental approach of the Peace Facility for Africa on the one hand and support measures foreseen in the framework of the European Security and Defence Policy (ESDP) on the other.

In the future, the EU should continue to be able to provide the African Union and the sub-regional organisations with the necessary financial means to resolve conflicts. To this end, the EU should ensure sufficient financing of the Peace Facility.

2. Connecting Africa: infrastructure and trade

a. Creating and sustaining regional infrastructure networks and services

High transport costs handicap Africa’s capacities to compete within a global market. Inland transport costs are twice as high in Sub Sahara Africa countries than in Asia and international maritime costs are three times higher. Higher costs are due to a combination of factors, including lower road quality, time-consuming port procedures and practices, a complexity of documentation and in some countries insufficient competition between service providers.

The EU, working together with the Africa Union and in the context of the NEPAD Infrastructure Short-Term Action Plan, will focus on improving trade facilitation – including in relation to the development of transparent and simplified import, export and transition procedures and statistical services – and addressing the missing links of regional and intra-regional networks for interconnectivity across Sub-Saharan African creating a Trans African Network.

Together with the AU[23], the EU will continue developing research infrastructures in the developing countries and will focus on the means to develop further infrastructures-related knowledge, and to ensure a fair access to this knowledge, in order for the infrastructure projects to become a foundation for technological innovation.

The Commission proposes a Europe-Africa partnership on Infrastructure, including research and statistical infrastructures, sustainable transport, Information and Communication Technologies, satellites, water and sanitation, energy that will fill this existing gap. In doing so, this Partnership will act as a catalyst for other donors. The Commission proposes to agree on a map of strategic African networks, agreed with the AU, to which priority will be given.

b. More and better trade for sub-Saharan Africa

Trade cooperation between Europe and Sub-Saharan Africa has been based mainly in exemptions from MFN customs duties and tariff quotas granted to the ACP countries for promoting the access of their products into the European market. While placing firmly the EU as Africa’s top trading partner, such preferences have not always delivered the expected developmental results. In fact, preferences alone are not sufficient to trigger exports, economic growth and development if there are no sufficient investments in Africa and hence production of exportable goods or if the goods do not correspond to the demand and requirements in the importing markets.

At present, too many local markets remain over-protected, tiny and unattractive, providing little incentive for domestic or foreign investments. It is not only important to develop a more comprehensive process but also to improve trade. For its traditional trade flows, Africa is overwhelmingly dependent on Europe. Therefore, it is equally important to improve trade within Africa by building efficient African markets as it is to increase trade with the EC and other trading partners. In a nutshell, African countries have to integrate in the global economy in a way that corresponds to their development needs.

This is the very reason behind the launching of the negotiations of six regional Economic Partnership Agreements (EPAs) , four of which are in Africa.

Economic Partnership Agreements

EPA negotiations and implementation are closely linked with development cooperation with a view to improving economic governance, fostering competitiveness and building supply side capacity in a manner consistent with sustainable development objectives. In addition, it is also necessary to ensure effective access of African goods to EU and other markets by addressing the problems African countries are encountering in the area of, among others, rules of origin, technical regulations and standards, by taking into account the external effects of EU legislation and by supporting the efforts of the countries concerned to deal with them.

Trade will be at the service of development , leaving a high degree of flexibility to take account of the development challenges in Africa. Market-building will precede market opening . Flexibility will be applied as regard asymmetry and progressiveness of ACP tariff reductions, taking into account the level of development of the economies concerned. The transition period opening toward EU goods from 2008 onwards may be extended beyond 10 years to address ACP regional development needs. Appropriate safeguard and food security clauses will be included.

The transition to new trading arrangements requires assessing any risks of temporary or structural difficulties or losses for certain countries. Given the flexibility and duration of the transitional period, such negative effects would be diluted over a reasonable time scale. Nevertheless, these issues must be carefully taken into account and for this purpose Sustainability Impact Assessments (SIAs) have been launched and are currently under way.

EPA will ensure compatibility and build synergies with multilateral trade negotiations under the Doha Development Agenda (DDA), as well as with the African Union long term project of consolidating the continental market , for which they would become regional “building blocs”.

The following focal areas of action have been identified:

- Economic governance: EPAs supports triggering and locking-in reforms in key areas such as customs and trade facilitation, taxation, investment, employment social and environmental policies.

- Trade-related assistance should be stepped up as discussed in the related Communication on Financing and should address sensitive areas such as sanitary and phytosanitary requirements, regional integration, technical regulations, support to national statistical services and customs cooperation.

- Targeted support measures are being adopted in key areas such as cotton, sugar and textiles to increase competitiveness and promote diversification where possible of African producers in sensitive sectors.

- Identify adequate and timely available resources to prevent or remedy any major risk signalled by impact assessments and support economic adjustment measures in particularly protecting the weakest and worst-affected economies and social groups, essential public services and social policies.

- Support an ambitious Trade Facilitation agenda to eliminate trade barriers between countries, including burdensome import, export and transition procedures (as is being discussed in the framework of the DDA WTO negotiations.

3. Strive towards equitable societies which promote access to services, employment, decent work for both men and women

Sustained growth is an essential condition for poverty eradication but not a sufficient one. Access to sustainable basic services and to full and productive employment and ensuring decent work for both men and women are a necessary condition for any long term sustainable development and is key in all strategies to reach the MDGs.

Efforts targeted to promote social cohesion, and notably the improvement of access to basic services, are crucial: drinking water and sanitation, investment in human resources, including primary education, gender equality at all levels of education, employment and social protection services, the reduction of child and maternal mortality, improved basic health services including sexual and reproductive health and rights, including struggle against HIV/AIDS, malaria and other major diseases.

If progress on the other MDGs is to be maintained over the 10 years to 2015, more attention will need to be paid to environmental sustainability. The framework for doing so already exists in the NEPAD environment initiative, a strategy prepared by African Ministers themselves.

Poverty eradication, gender equality, improving child and women’s health and removing barriers to access to education all have strong links with environment and the sustainable management of natural resources. The poor in Africa mostly depend on the environment for their livelihoods. To ensure progress, capacity for the management of natural resources needs to be strengthened and the costs of not protecting the environment have to be understood by Finance Ministries and donors alike.

Similarly, regional, decentralised development creates social cohesion and solidarity among its citizens. Local development allows children and old people to have their place in the society. It creates a social safety net and limits on migration. Local, integrated approaches will be set up to reinforce the role of secondary centres as development hubs for their surroundings (centres of services) . Local and regional initiatives need to be supported by adequate and complementary policy measures at national level. In addition to access to basic services, the EU will support the promotion of jobs and decent work for all as a global goal. It also recognises the need to address the importance of post primary education and training in particular in national strategies and is prepared to work jointly with partner countries, regional organizations and donors on ways to best address it. It is also important to increase skills of young African workers to increase productive employment opportunities and to address the informal economy.

In addition, African countries that are ready to take specific and ambitious actions to improve equity in their societies deserve Europe’s bold support. Additional financial assistance should be offered to those who engage in this process. Such support should be provided in full alignment with the Poverty Reduction Strategies and the budget cycle.

SUMMARY OF COMMITMENTS

EU commitment to Africa (1)

In the short term, the EU will consider the following commitments: providing financial support[24] to develop the African Union’s capacity and especially its Commission. Through this support, the EU will help the African Union to live up to the expectations of its commitments. The EU will accompany the African Union in the transformation of its institutions to become the central reference institution for Africa’s governance.

EU commitment to Africa (2)

To be strong and effective, our partnership with Africa must be broad. The EU institutions should seek twinning partnerships with their AU counterparts, such as the Pan African Parliament, the Economic, Social and Cultural Council (ECOSOCC) or Peace and Security Council. These partnerships should serve as a catalyst for linking all European and African stakeholders, from Universities, Municipalities, Businesses and Industries to Trade Unions, Civil Society networks or Cultural institutions.

EU commitment to Africa (3)

The EU is ready to support African efforts in building more effective states in Africa. In order to give a decisive incentive to the reform of governance in Africa, the EU, the Commission and the Member States should put into place a joint financial mechanism[25] with AU/NEPAD to support the implementation of reforms that the Africa Peer Review Mechanism (APRM) will trigger. These efforts will be done in full coherence with the national strategies and PRSPs.

EU commitment to Africa (4)

The EU will conclude the replenishment of the Peace Facility before the end of 2005[26], including in a first stage with the topping up of the current budget through allocating a proportional share from the South African European Programme for Reconstruction and Development (EPRD) as was requested by the AU Summit in Maputo.

EU commitment to Africa (5)

The Commission proposes to set up a Europe-Africa partnership on Infrastructure.[27] The Partnership, based on the AU/NEPAD strategies, will support the establishment of sustainable cross-border infrastructure essential for the interconnectivity and knowledge sharing of the continent. Finance provided will leverage private sector investments. In the first phase, the Partnership will build on the models provided by the Water and Energy Facilities and focus on Sub-Sahara Africa. In a second phase, the Partnership will trigger input from other donors including from the EU Member states efforts to increase their aid budgets.

EU Commitment to Africa (6)

The EU will provide incentives to the promotion of equitable and sustainable societies in Africa. To this effect, the EU will take account of concrete policy measures to improve equity and environmental sustainability as part of the criteria to determine the aid allocations of ACP countries.[28] This will ensure that there will be additional resources available for countries that show that they are willing and able to address issues of inequality and marginalisation, environmental degradation and promote social cohesion.

[1] Deklaracja przedstawiciela prezydencji UE na Zgromadzeniu Generalnym ONZ w listopadzie 2004 r.

[2] Dokument roboczy służb, skonsolidowany raport UE w sprawie Milenijnych Celów Rozwoju, kwiecień 2005 r. W 2004 r. Państwa Członkowskie UE i Komisja opublikowały raporty w sprawie swojego wkładu na rzecz MCR. W oparciu o te raporty UE opracowała skonsolidowany raport za lata 2000-2004. Zwraca się uwagę na to, że celem tego skonsolidowanego raportu nie jest przypisanie postępów w realizacji poszczególnych MCR poszczególnym Państwom Członkowskim, WE bądź Unii. Takie podejście pomijało by fakt, że poszczególne cele są ze sobą ściśle powiązane, ponadto sprzeciwiałoby się zasadom obowiązującym w prowadzeniu współpracy rozwojowej, jakimi są współdziałanie na własną odpowiedzialność, koordynacja i komplementarność.

[3] Konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (ROSZ) z kwietnia 2004 r.

[4] Specyficzne działania do walki z HIV/AIDS, malarią i gruźlicą w krajach rozwijających się skierowane na osiągnięcie Milenijnych Celów na rzecz zrównoważonego rozwoju zostaną określone w specjalnym komunikacie

[5] Konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (ROSZ) z kwietnia 2004 r..

[6] Komunikaty Komisji : „Finansowanie rozwoju i skuteczność pomocy” - COM(2005) 133; „Spójność polityk w dziedzinie rozwoju” - COM(2005) 134.

[7] Raport Projektu Milenijnego :„Inwestowanie w rozwój: praktyczny plan realizacji Milenijnych Celów Rozwoju", styczeń 2005 r.

[8] Raport zaprezentowany przez Sekretarza Generalnego ONZ nosi tytuł: „Więcej wolności: rozwój, bezpieczeństwo i prawa człowieka dla wszystkich”.

[9] Dania, Luksemburg, Niderlandy i Szwecja.

[10] Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Zjednoczone Królestwo.

[11] International Financing Facility - propozycja Zjednoczonego Królestwa dotycząca finansowania w ramach OAD, tzw. „front-loading”.

[12] Oprócz naruszeń „podstawowych elementów” zwartych w umowach o partnerstwie i współpracy.

[13] Por. przypis 6.

[14] Komisja ds. Afryki utworzona przez Zjednoczone Królestwo w 2004 r., w skład której wchodzą różne osobistości z Afryki i Europy.

[15] „Afryka Subsaharyjska, w której sytuacja jest najbardziej dramatyczna, znajduje się w zaklętym kręgu AIDS, malarii. Zbyt mała produkcja żywności w przeliczeniu na głowę mieszkańca, złe warunki bytowe, zniszczenie środowiska sprawiają, że większość krajów tego regionu nie osiągnie większości celów.” [Region] „z największym zjawiskiem niedożywienia, (...), najniższą stopą edukacji na poziomie podstawowym (...) [oraz największymi różnicami między płciami](...). Epidemia wirusa VIH/AIDS dewastuje większą część kontynentu (...). To również region świata dotknięty najwyższym odsetkiem zachorowań na gruźlicę i najwyższą umieralnością matek i dzieci. (...) Postęp w dziedzinie dostępu do wody pitnej, mimo dostrzegalnych zmian, nadal jest zbyt powolny, żeby móc osiągnąć cele MCR. Bez trwałego wsparcia jest mało prawdopodobne, żeby Afryka Subsaharyjska osiągnęła na czas chociaż jeden z celów.” Raport Projektu Milenijnych Celów Narodów Zjednoczonych, styczeń 2005 r.

[16] W załączniku 1 znajduje się więcej szczegółów na temat każdej z tych dziedzin i zobowiązań UE.

[17] Komisja zaproponowała pomoc sięgającą 50 mln euro w ramach „warunkowego miliarda”.

[18] Z zasobów Intra-AKP zostałaby dostarczona początkowa kwota. EFR sprawdza aktualnie inne możliwości finansowania.

[19] EFR sprawdza aktualnie inne możliwości finansowania.

[20] Odnośnie do warunków instytucjonalnych i finansowych UE oprze się na swoim dużym doświadczeniu związanym ze wsparciem finansowym na dostarczanie wody i utrzymanie pokoju. Dopuszczone są wszelkie partnerstwa między sektorem publicznym i prywatnym, organizacje subregionalne i struktury panafrykańskie (np. AMCOW), które przedłożą propozycję działań na poziomie intraregionalnym lub kontynentalnym. Każda propozycja będzie wymagać politycznej zgody ze strony UA, w celu zwiększenia spójności w obrębie kontynentu i odpowiedzialności każdego współdziałającego państwa. Do końca 2007 r. pokrycie finansowania planuje się ze środków 9 EFR.

[21] Nastąpi to w ramach dotacji objętych przyszłymi perspektywami finansowymi, a zwłaszcza przy użyciu instrumentu finansowania współpracy rozwojowej i gospodarczej.

[22] Na szczycie w Kanaskis (2002 r.) grupa G8 zobowiązała się przyznać co najmniej 50 % zwiększonej pomocy publicznej na rozwój w Afryce. Jeśli UE dotrzyma podjętego zobowiązania, i jeśli aktualny trend utrzyma się (dotrzymanie zobowiązań podjętych dla 2006 r. w ramach procesu z Barcelony), oznaczałoby to dla Afryki dodatkowe dotacje w wysokości ponad 6,5 mld euro rocznie.

[23] In the context of the NEPAD African Forum for Science and Technology and in line with the Millennium Goals Project Report Promoting Innovation to Improve Lives in Developing Nations.

[24] The Commission proposed a support of up to 50 million € in the framework of the so called “Conditional Billion”.

[25] The intra-ACP resources will provide an initial amount. Other possibilities within the EDF are being identified.

[26] Possibilities within the EDF are currently being identified.

[27] As for the institutional and financial modalities, the EU will build on the rich experiences gained through the Water and Peace Facility. Eligible are all Public Private Partnership, sub-regional organisations, or pan African structures (such as AMCOW) who submit a proposal of intra-regional or continental nature. In order to increase both the continental coherence and the ownership, every proposal would require the political endorsement of the AU. Until end 2007 financing is foreseen under the 9th EDF.

[28] This will be done in the framework of the allocations within the new financial perspectives and notably with the Development Cooperation and Economic Cooperation Instrument.