Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343/, dostępnej pod adresem:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Regulamin nr 5 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji samochodowych reflektorów typu „sealed beam” (SB) z europejskimi asymetrycznymi światłami mijania lub drogowymi

Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:

Serię poprawek 03 – data wejścia w życie: 10 czerwca 2014 r.

SPIS TREŚCI

REGULAMIN

ZAŁĄCZNIKI

1. ZAKRES (1)

Niniejszy regulamin dotyczy reflektorów typu „sealed beam” (SB) dla pojazdów kategorii T (2).

2. DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu,

przeznaczenie do ruchu prawostronnego, do ruchu lewostronnego lub do obydwóch systemów ruchu;

„Barwa światła emitowanego przez urządzenie”. Definicje barwy emitowanego światła podane w regulaminie nr 48 oraz serii poprawek do tego regulaminu obowiązujących w momencie występowania o homologację typu mają zastosowanie w odniesieniu do niniejszego regulaminu.

3. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ

w stosownych przypadkach, informację, czy jest on przeznaczony do ciągników rolniczych lub leśnych i do innych maszyn wolnobieżnych (zob. załącznik 1).

w przypadku reflektora przeznaczonego do wytwarzania wiązki światła mijania: czy jest on przeznaczony zarówno do ruchu prawostronnego jak i lewostronnego, czy tylko do ruchu prawostronnego lub lewostronnego;

sześć z tych szyb można zastąpić sześcioma próbkami materiału o wymiarach co najmniej 60 × 80 mm, posiadającymi płaską lub wypukłą powierzchnię zewnętrzną oraz zasadniczo płaską powierzchnię w środku (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm), o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;

rysunki w trzech egzemplarzach, dostatecznie szczegółowe, by umożliwiały rozpoznanie typu i zawierające widok z przodu elementu (wraz z pokazaniem, w stosownych przypadkach, szczegółów ryflowania szyby) oraz przekrój; ponadto żarniki i przesłony muszą być pokazane na rysunku w skali 2:1, zarówno w widoku z przodu, jak i z boku; rysunek musi określać miejsce przeznaczone na umieszczenie numeru homologacji i symboli uzupełniających, w odniesieniu do okręgu znaku homologacji;

4. OZNAKOWANIA (3)

Muszą one posiadać, na szybie przedniej albo na korpusie, wartość napięcia znamionowego i mocy znamionowej żarnika światła drogowego oraz mocy znamionowej żarnika światła mijania, jeżeli ma to zastosowanie.

5. HOMOLOGACJA

5.1. Wymagania ogólne

5.1.1. Jeżeli wszystkie próbki typu reflektora przedstawione zgodnie z pkt 3 powyżej spełniają wymagania niniejszego regulaminu, udziela się homologacji.

5.1.2. Jeśli reflektory zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania więcej niż jednego regulaminu, wystarczy zamieszczenie pojedynczego międzynarodowego znaku homologacji, pod warunkiem że każde z zespolonych, połączonych lub wzajemnie sprzężonych reflektorów spełnia przepisy, które się do niego stosują.

5.1.3. Każdemu homologowanemu typowi należy nadać numer homologacji. Żadna Umawiająca się Strona nie może nadać tego samego numeru innemu typowi reflektora objętego niniejszym regulaminem, z wyjątkiem rozszerzenia homologacji na urządzenie różniące się jedynie barwą emitowanego światła.

5.1.4. Powiadomienie o homologacji, albo o rozszerzeniu lub odmowie lub cofnięciu homologacji, albo o ostatecznym zaniechaniu produkcji typu reflektora zgodnie z niniejszym regulaminem, jest przekazywane Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin za pomocą formularza zgodnego ze wzorem zamieszczonym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

5.1.5. Oprócz znaku określonego w pkt 4.1, znak homologacji opisany w pkt 5.2 i 5.3 poniżej należy umieścić w miejscach, o których mowa w pkt 4.2 powyżej, na każdym reflektorze odpowiadającym typowi homologowanemu na podstawie niniejszego regulaminu.

5.2. Elementy znaku homologacji

Na znak homologacji składają się:

5.2.1. Międzynarodowy znak homologacji złożony z:

5.2.2. Następujący dodatkowy symbol (lub symbole):

W pobliżu wyżej wymienionych symboli dodatkowych można umieścić dwie cyfry numeru homologacji (obecnie 02) oznaczające serię poprawek uwzględniających najbardziej aktualne ważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w czasie udzielania homologacji oraz, jeśli to konieczne, wymaganą strzałkę.

5.3. Układ znaku homologacji

5.3.1. Światła niezależne

Przykłady układu znaku homologacji i wspomnianych dodatkowych symboli przedstawiają rysunki od 1 do 9 w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.

5.3.2. Światła zespolone, połączone lub wzajemnie sprzężone

Należy nanieść: symbol identyfikacyjny dla każdego światła, właściwy dla regulaminu, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią poprawek odpowiadającą ostatnim istotnym zmianom technicznym wprowadzonym do regulaminu (na dzień udzielenia homologacji) oraz, jeżeli to niezbędne, wymaganą strzałkę:

5.3.3. Światła, których szyba jest używana w różnych typach reflektorów i które mogą być wzajemnie sprzężone lub zespolone z innymi światłami

Zastosowanie mają przepisy określone w pkt 5.3.2 powyżej.

Jeżeli różne typy reflektorów posiadają ten sam główny korpus, to może on nosić różne znaki homologacji.

Ponadto, gdy stosowana jest ta sama szyba, to może ona nosić różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów reflektorów lub zespołów świateł, pod warunkiem że główny korpus reflektora, nawet jeśli nie może zostać oddzielony od szyby, również zawiera powierzchnię opisaną w pkt 4.2 powyżej i nosi znak homologacji faktycznych funkcji.

6. SPECYFIKACJE OGÓLNE

Reflektory muszą być wyposażone w urządzenie umożliwiające ich regulację w pojeździe, tak aby spełniały odnoszące się do nich przepisy. W takie urządzenie nie muszą być wyposażane zespoły optyczne reflektorów typu SB, pod warunkiem że zastosowanie takich zespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie reflektorów może być regulowane w inny sposób. Jeżeli reflektor typu SB wytwarzający wiązkę światła drogowego i reflektor typu SB wytwarzający wiązkę światła mijania są zmontowane jako wymienne podzespoły połączone w jedną całość, to urządzenie regulacyjne musi umożliwiać niezależną regulację każdego elementu SB.

Nie ma to jednak zastosowania do reflektorów z niepodzielnymi odbłyśnikami. Dla tego typu reflektorów stosuje się wymogi pkt 8 niniejszego regulaminu. W przypadku gdy do wytwarzania głównej wiązki służy więcej niż jedno źródło światła, wówczas przy określeniu maksymalnej wartości oświetlenia (E max) uwzględnia się połączone funkcje głównej wiązki.

Reflektory przystosowane do spełniania wymagań obowiązujących zarówno w państwach, w których obowiązuje ruch prawostronny, jak i w państwach, w których obowiązuje ruch lewostronny, można dostosować do ruchu daną stroną drogi poprzez odpowiednie początkowe ustawienie podczas montowania w pojeździe lub poprzez wybiórcze ustawienie przez użytkownika Takie początkowe lub wybiórcze ustawienie może polegać, na przykład, na ustawieniu elementu pod danym kątem w pojeździe. We wszystkich przypadkach dozwolone są tylko dwa precyzyjne ustawienia, jedno dla ruchu prawostronnego i jedno dla ruchu lewostronnego; ponadto budowa elementu musi uniemożliwiać niezamierzoną zmianę jego ustawienia z jednego na drugie lub ustawienie w położeniu pośrednim. Zgodność z wymogami niniejszego punktu sprawdza się poprzez oględziny lub, w razie konieczności, montaż próbny.

7. WARTOŚCI ZNAMIONOWE

8. OŚWIETLENIE (7)

Poczynając od punktu HV poziomo w prawo i w lewo natężenie oświetlenia nie może być mniejsze niż 16 lx do odległości 1,125 m i nie mniejsze niż 4 lx do odległości 2,25 m.

9. BARWA

Światło emitowane ma barwę białą.

10. SPRAWDZANIE STOPNIA OLŚNIENIA

Olśnienie powodowane przez światło mijania elementu SB poddawane jest ocenie (12).

11. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

zapewnić, aby dla każdego typu pojazdu przeprowadzane były co najmniej badania określone w załączniku 3 do niniejszego regulaminu;

posiadać dostęp do urządzeń kontrolnych niezbędnych do sprawdzania zgodności każdego typu homologowanego;

Właściwy organ musi dążyć do prowadzenia kontroli z częstotliwością raz na dwa lata. Kwestię tę pozostawia się jednak do uznania właściwego organu zgodnie z jego wiedzą w zakresie organizacji skutecznej kontroli zgodności produkcji. W przypadku stwierdzenia negatywnych wyników właściwy organ zobowiązany jest zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu niezwłocznego przywrócenia zgodności produkcji.

12. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI

13. ZMIANA TYPU REFLEKTORA TYPU „SEALED BEAM” (ELEMENTU SB) I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

14. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji urządzenia homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, musi poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu, organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

15. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

Istniejące homologacje udzielone przed datą wejścia w życie serii poprawek 03 do niniejszego regulaminu oraz wszystkie rozszerzenia homologacji, w tym udzielone w dalszej kolejności na podstawie wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, pozostają ważne na czas nieokreślony.

Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal udzielają homologacji reflektorów na podstawie niniejszej i wcześniejszych serii poprawek do niniejszego regulaminu, o ile światła te mają być stosowane jako części zamienne do montażu w pojazdach będących w użytkowaniu.

16. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych, a także nazwy i adresy organów administracji udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach zawiadomienia poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaniechanie produkcji.

(1) Przepisy niniejszego regulaminu nie stanowią dla Strony Porozumienia stosującej niniejszy regulamin przeszkody dla zakazania połączenia reflektora o szybie z tworzywa sztucznego, homologowanego na podstawie niniejszego regulaminu, z mechanicznym urządzeniem do czyszczenia reflektora (z wycieraczkami).

(2) Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką 4).

(3) W przypadku elementów SB zaprojektowanych stosownie do potrzeb ruchu tylko po jednej stronie drogi (prawej lub lewej) zaleca się ponadto, aby powierzchnia, którą można zasłonić, aby ich światło nie stało się uciążliwe dla użytkowników dróg w krajach, w których ruch odbywa się po stronie przeciwnej niż właściwa dla danego elementu SB, była zaznaczona w sposób nieusuwalny na szybach przednich. Oznaczenie to nie jest jednak niezbędne, gdy powierzchnia ta wynika wyraźnie z projektu.

(4) Numery wyróżniające Umawiających się Stron Porozumienia z 1958 r. podano w załączniku 3 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), dokument TRANS/WP.29/78/Rev.2/Amend.1.

(5) Elementy 24 V są w trakcie rozpatrywania.

(6) W przypadku elementów SB z podwójnymi żarnikami próbki mogą być przedstawione do homologacji dla tych dwóch funkcji lub tylko w odniesieniu do światła mijania.

(7) Wszystkie pomiary fotometryczne należy przeprowadzać przy napięciu probierczym podanym w pkt 7.

(8) Ekran pomiarowy musi być na tyle szeroki, aby umożliwiał zbadanie granicy światła i cienia w przedziale co najmniej 5° z każdej strony linii V–V.

(9) Jeżeli w przypadku elementu zaprojektowanego tak, by spełniał wymogi niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do wiązki światła mijania, oś ogniskowa różni się znacząco od głównego kierunku wiązki, należy dokonać regulacji bocznej w sposób, który najlepiej spełnia wymogi wobec oświetlenia w punktach 75 R i 50 R w przypadku ruchu prawostronnego oraz w punktach 75 L i 50 L w przypadku ruchu lewostronnego.

(10) Element przeznaczony do wytwarzania światła mijania może zawierać światło drogowe niespełniające tego wymogu.

(11) Graniczna wartość zmiany ustawienia osiowego o 1° w prawo lub w lewo nie jest niezgodna z pionową zmianą ustawienia osiowego, która jest ograniczona jedynie warunkami określonymi w pkt 8.9.

(12) Wymagania te będą przedmiotem zaleceń dla organów administracyjnych.

Przepisy niniejszego regulaminu stosuje się również do homologacji reflektorów specjalnych przeznaczonych do ciągników rolniczych lub leśnych bądź do innych pojazdów o ograniczonej prędkości; tego typu reflektory, o średnicy (1) mniejszej niż 160 mm, są przeznaczone do wytwarzania zarówno światła drogowego, jak i światła mijania, przy następujących zmianach:

ELEMENTY SB PRZEZNACZONE DO CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH LUB LEŚNYCH I DO INNYCH POJAZDÓW O OGRANICZONEJ PRĘDKOŚCI

(1) Litery w nawiasie odnoszą się do reflektorów przeznaczonych do ruchu lewostronnego.

Pobrane próbki reflektorów poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach przewidzianych w regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów Emax, HV (3) , HL, HR (4) w przypadku światła drogowego oraz do punktów B 50 L (lub R), HV, 75 R (lub L) i 25 L (lub R) w przypadku światła mijania (zob.: rysunek w załączniku 4).

We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej weryfikacji i pobierania próbek.

dla światła mijania wartości określone w niniejszym regulaminie są spełnione w HV (z tolerancją + 0,2 lx) oraz w odniesionym do tego ustawienia co najmniej jednym punkcie każdego pola ograniczonego na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją + 0,1 lx), 75 R (lub L), 25 R, 25 L, oraz w całym polu strefy IV, która znajduje się nie więcej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;

w reflektorze ze światłem mijania przeznaczonym do ruchu prawo- i lewostronnego i światłem drogowym, homologowanym w Niemczech (El) zgodnie z wymogami regulaminu nr 5 zmienionego serią zmian 02, który jest wzajemnie sprzężony z przednim światłem pozycyjnym homologowanym zgodnie z 01 serią zmian do regulaminu nr 7;

(Linie pionowe i poziome określają schematycznie kształt urządzenia do sygnalizacji świetlnej. Nie są one częścią znaku homologacji)

Jedynie w odniesieniu do światła mijania i przeznaczonego wyłącznie do ruchu prawostronnego.

W odniesieniu do zarówno do światła mijania, jak i światła drogowego, i przeznaczonego wyłącznie do ruchu prawostronnego.

tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczony tylko do ruchu lewostronnego.

Reflektor SB, na którym umieszczono powyższy znak homologacji, to reflektor z szybą z tworzywa sztucznego, który spełnia wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczony:

Reflektor, na którym umieszczono powyższy znak homologacji, spełnia wymagania niniejszego regulaminu zarówno w odniesieniu do światła mijania, jak i do światła drogowego, i jest przeznaczony:

Reflektor opatrzony powyższym znakiem homologacji jest reflektorem homologowanym w Niderlandach (E4), który spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego serią poprawek 02 w odniesieniu do światła drogowego i światła mijania (SCR) i jest przeznaczony tylko do ruchu prawostronnego.

(1) Gdy badany reflektor jest zespolony lub wzajemnie sprzężony ze światłami sygnalizacyjnymi, to musi on być włączony przez czas trwania badania. W przypadku światła kierunkowskazu musi ono być włączone w trybie migania z mniej więcej równymi czasami włączenia i wyłączenia.

Jeżeli jednak wartość ta jest większa niż 1,0 mrad, lecz nie większa niż 1,5 mrad (1,0 mrad < ΔrI ≤ 1,5 mrad), to bada się drugi reflektor jak opisano w pkt 2.1, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu poniżej, w celu ustabilizowania położenia mechanicznych części reflektora na podstawie, na której jest on umieszczony w sposób reprezentatywny dla prawidłowej instalacji w pojeździe:

Używając reflektora SB pochodzącego z produkcji seryjnej, który był poddawany sezonowaniu przez co najmniej jedną godzinę, włącza się funkcję światła mijania reflektora bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Do celów niniejszego badania napięcie ustawia się w sposób określony w pkt 1.1.1.2). Położenie granicy światła i cienia w jej poziomej części (pomiędzy vv a prostą pionową przechodzącą przez punkt B 50 L dla ruchu prawostronnego lub B 50 R dla ruchu lewostronnego) sprawdza się 3 minuty (r3) i 60 minut (r60) po rozpoczęciu badania.

Reflektor badany zgodnie z pkt 1.1 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.1 bez wyjmowania go z przyrządu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.

Mieszaninę stosowaną w badaniu należy równomiernie nanieść na całą powierzchnię emitującą światło reflektora i pozostawić do wyschnięcia. Procedurę tę powtarza się, dopóki wartość oświetlenia nie spadnie do 15–20 % wartości zmierzonych dla każdego następującego punktu w warunkach opisanych w pkt 1 powyżej:

we wszystkich pozostałych przypadkach (1) (2) reflektor poddaje się następującemu cyklowi, aż do upływu określonego czasu:

ZAŁĄCZNIK 6

WYMAGANIA DLA REFLEKTORÓW ZAWIERAJĄCYCH SZYBY Z TWORZYWA SZTUCZNEGO – BADANIE SZYB LUB PRÓBEK MATERIAŁU ORAZ KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ

1. SPECYFIKACJE OGÓLNE

1.1. Próbki dostarczone zgodnie z pkt 3.2.4 niniejszego regulaminu spełniają wymagania wskazane w pkt 2.1–2.5 poniżej.

1.2. Dwie z pięciu próbek kompletnych świateł dostarczone zgodnie z pkt 3.2.3 niniejszego regulaminu i posiadające szyby z tworzywa sztucznego muszą spełniać, pod względem materiału szyby, specyfikacje wskazane w pkt 2.6 poniżej.

1.3. Próbki szyb z tworzywa sztucznego lub próbki materiału wraz z odbłyśnikiem, do którego mają być przymocowane (w stosownych przypadkach), poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności określonej w tabeli A w dodatku 1 do niniejszego załącznika.

1.4. Jednak jeżeli producent świateł może udowodnić, że produkt przeszedł już badania określone w pkt 2.1–2.5 poniżej lub równoważne badania zgodnie z innym regulaminem, to badania te nie muszą być powtarzane. Wykonane muszą być obowiązkowo jedynie badania określone w tabeli B zamieszczonej w dodatku 1.

2. BADANIA

2.1. Odporność na zmiany temperatury

2.1.1. Badania

Trzy nowe próbki (szyby) są poddawane pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna), w następującej kolejności:

3 godziny w temp. 40 °C ± 2 °C i RH 85 ÷ 95 %;

1 godzina w temp. 23 °C ± 5 °C i RH 60 ÷ 75 %;

15 godzin w temp. –30 °C ± 2 °C;

1 godzina w temp. 23 °C ± 5 °C i RH 60 ÷ 75 %;

3 godziny w temp. 80 °C ± 2 °C;

1 godzina w temp. 23 °C ± 5 °C i RH 60 ÷ 75 %;

Przed tym badaniem próbki są przechowywane w temp. 23 °C ± 5 °C i RH 60–75 % przez co najmniej cztery godziny.

Uwaga: Okresy jednogodzinne w temp. 23 °C ± 5 °C zawierają okresy przejścia między temperaturami, niezbędne dla uniknięcia efektu szoku termicznego.

2.1.2. Pomiary fotometryczne

2.1.2.1. Metoda

Pomiary fotometryczne przeprowadza się na próbkach przed badaniem i po nim.

Pomiary fotometryczne są przeprowadzane za pomocą światła wzorcowego w następujących punktach:

B 50 L i 50 R dla wiązki światła mijania lub światła mijania/drogowego (B 50 R i 50 L w przypadku reflektorów przeznaczonych do ruchu lewostronnego);

Emax (route) dla światła drogowego reflektora światła drogowego lub reflektora światła mijania/drogowego.

2.1.2.2. Wyniki

Różnice między wartościami fotometrycznymi zmierzonymi dla każdej próbki przed i po badaniu nie mogą być większe niż 10 %, wliczając tolerancje procedury fotometrycznej.

2.2. Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne

2.2.1. Odporność na czynniki atmosferyczne

Trzy nowe próbki (szyby lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu ograniczenia w miarę możliwości promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Natężenie napromieniowania próbek musi wynosić 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, by otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Temperatura komory mierzona na czarnej płycie umieszczonej na poziomie próbek musi wynosić 50 ± 5 °C. Aby zapewnić równomierną ekspozycję, próbki należy obracać wokół źródła promieniowania z prędkością od 1 do 5 obrotów na minutę.

Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej od 1 mS/m w temperaturze 23 ± 5 °C według następującego cyklu:

natryskiwanie : 5 minut; suszenie : 25 minut.

2.2.2. Odporność na czynniki chemiczne

Po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 2.2.1 powyżej i wykonaniu pomiaru opisanego w pkt 2.2.3.1 poniżej, powierzchnię zewnętrzną wspomnianych trzech próbek poddaje się obróbce opisanej w pkt 2.2.2.2 przy użyciu mieszaniny określonej w pkt 2.2.2.1 poniżej.

2.2.2.1. Mieszanina stosowana w badaniu

Mieszanina stosowana w badaniu składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).

2.2.2.2. Nakładanie mieszaniny stosowanej w badaniu

Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (według ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w pkt 2.2.2.1 powyżej i przed upływem 10 sekund nałożyć go na 10 minut na powierzchnię zewnętrzną próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile czynnej 100 N przyłożonej na powierzchnię próbną o powierzchni 14 × 14 mm.

W trakcie tych 10 minut ściereczkę ponownie nasącza się mieszaniną, aby skład nakładanej mieszaniny pozostawał przez cały czas identyczny z zalecanym.

Podczas nakładania dopuszczalne jest kompensowanie nacisku wywieranego na próbkę, tak aby nie dopuścić do spowodowania pęknięć.

2.2.2.3. Oczyszczanie

Zakończywszy nakładanie mieszaniny stosowanej w badaniu, próbki suszy się na otwartym powietrzu, a następnie przepłukuje się roztworem opisanym w pkt 2.3 (Odporność na detergenty) w temperaturze 23 °C ± 5 °C.

Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką ściereczką.

2.2.3. Wyniki

2.2.3.1. Po zbadaniu odporności na czynniki atmosferyczne, zewnętrzna strona próbek nie może wykazywać żadnych pęknięć, zarysowań, części odłamanych i zniekształceń, a średnia wartość zmiany stopnia przepuszczania światła zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie przekracza 0,020 (Δtm ≤ 0,020).

2.2.3.2. Po badaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie mogą nosić żadnych śladów chemicznego przebarwienia mogącego powodować zmianę rozproszenia strumienia światła, którego średnia zmiana , zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,020 (Δdm ≤ 0,020).

2.3. Odporność na detergenty i węglowodory

2.3.1. Odporność na detergenty

Powierzchnię zewnętrzną trzech próbek (szyb lub próbek materiału) podgrzewa się do temp. 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w temperaturze 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.

Po przeprowadzeniu badania próbki są suszone w temperaturze 50 °C ± 5 °C. Powierzchnię próbek należy wyczyścić przy pomocy wilgotnej ściereczki.

2.3.2. Odporność na węglowodory

Zewnętrzną stronę tych trzech próbek następnie lekko pociera się przez jedną minutę przy pomocy ściereczki bawełnianej, nasączonej mieszaniną składającą się z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procenty objętościowe), a następnie osusza na wolnym powietrzu.

2.3.3. Wyniki

Po tym jak powyższe dwa badania przeprowadzono bezpośrednio jedno po drugim, średnia wartość zmiany przepuszczalności , zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie może przekraczać 0,010 (Δtm ≤ 0,010).

2.4. Odporność na niszczenie mechaniczne

2.4.1. Metoda niszczenia mechanicznego

Zewnętrzną stronę trzech nowych próbek (szyb) należy poddać jednakowemu badaniu uszkodzeń mechanicznych przy użyciu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.

2.4.2. Wyniki

Po tym badaniu zmiany:

przepuszczalności : , i rozproszenia : ,

mierzy się zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w pkt 2.2.4 powyżej. Średnia wartość z trzech próbek powinna być taka, aby:

Δtm ≤ 0,100;

Δdm ≤ 0,050.

2.5. Badanie przyczepności powłok (jeśli występują)

2.5.1. Przygotowanie próbki

Na powłoce szyby na powierzchni 20 mm × 20 mm za pomocą żyletki lub igły nacina się siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Nacisk wywierany na żyletkę lub igłę musi być wystarczający do przecięcia co najmniej powłoki.

2.5.2. Opis badania

Należy użyć taśmy samoprzylepnej o przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % mierzonej w znormalizowanych warunkach opisanych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Taśmę tę, o minimalnej szerokości 25 mm, należy dociskać do powierzchni przygotowanej zgodnie z zaleceniami w pkt 2.5.1 przez co najmniej pięć minut.

Następnie należy obciążyć koniec taśmy, aż do zrównoważenia siły przyczepności do powierzchni, na którą działa siła prostopadła do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ± 0,2 m/s.

2.5.3. Wyniki

Powierzchnia, na której nacięto siatkę, nie może zostać znacznie zniekształcona. Zniekształcenia miejsc przecięcia siatki lub krawędzi nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem że powierzchnia objęta zniekształceniem nie będzie większa niż 15 % powierzchni siatki.

2.6. Badania kompletnego reflektora wyposażonego w szybę z tworzywa sztucznego

2.6.1. Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni szyby

2.6.1.1. Badania

Szybę próbki świateł nr 1 należy poddać badaniu opisanemu w pkt 2.4.1 powyżej.

2.6.1.2. Wyniki

Po zakończeniu badania wyniki pomiarów fotometrycznych światła, przeprowadzonych zgodnie z niniejszym regulaminem, nie mogą przekroczyć o więcej niż 30 % maksymalnych wartości określonych dla punktów B 50 L i HV, i nie mogą być niższe o więcej niż 10 % od minimalnych wartości określonych dla punktu 75 R (w przypadku reflektorów przeznaczonych do ruchu lewostronnego bierze się pod uwagę punkty B 50 R, HV i 75 L).

2.6.2. Badanie przyczepności powłok (jeśli występują)

Szybę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt 2.5 powyżej.

3. KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI

3.1. Pod względem materiałów użytych do produkcji szyb, światła serii uznaje się za zgodne z niniejszym regulaminem, jeżeli: 3.1.1. po badaniu odporności na czynniki chemiczne oraz po badaniu odporności na detergenty i węglowodory, powierzchnia zewnętrzna próbek nie wykazuje pęknięć, łuszczenia się lub deformacji widocznej gołym okiem (zob. pkt 2.2.2, 2.3.1 i 2.3.2); 3.1.2. Po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 2.6.1.1 wartości fotometryczne w punktach pomiaru wziętych pod uwagę w pkt 2.6.1.2 mieszczą się w granicach określonych w niniejszym regulaminie dla zgodności produkcji.

3.2. Jeżeli wyniki badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce reflektorów.

Dodatek 1 KOLEJNOŚĆ CHRONOLOGICZNA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH A. Badania tworzyw sztucznych (szyb lub próbek materiału dostarczonych zgodnie z pkt 3.2.4 niniejszego regulaminu) Próbki Szyby lub próbki materiału Szyby Badania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1.1. Fotometria ograniczona (pkt 2.1.2) X X X 1.1.1. Zmiana temperatury (pkt 2.1.1) X X X 1.2. Fotometria ograniczona (pkt 2.1.2) X X X 1.2.1. Pomiar przepuszczalności X X X X X X X X X 1.2.2. Pomiar rozproszenia X X X X X X 1.3. Czynniki atmosferyczne (pkt 2.2.1) X X X 1.3.1. Pomiar przepuszczalności X X X 1.4. Czynniki chemiczne (pkt 2.2.2) X X X 1.4.1. Pomiar rozproszenia X X X 1.5. Detergenty (pkt 2.3.1) X X X 1.6. Węglowodory (pkt 2.3.2) X X X 1.6.1. Pomiar przepuszczalności X X X 1.7. Niszczenie (pkt 2.4.1) X X X 1.7.1. Pomiar przepuszczalności X X X 1.7.2. Pomiar rozproszenia X X X 1.8. Przyczepność (pkt 2.5) X

B. Badania kompletnych świateł (dostarczonych zgodnie z pkt 3.2.3 niniejszego regulaminu) Badania Kompletny reflektor Nr próbki 1 2 2.1. Niszczenie (pkt 2.6.1.1) X 2.2. Fotometria (pkt 2.6.1.2) X 2.3. Przyczepność (pkt 2.6.2) X

Dodatek 2 METODA POMIARU ROZPROSZENIA I PRZEPUSZCZANIA ŚWIATŁA 1. URZĄDZENIA (zob. rysunek) Wiązka światła kolimatora K o dywergencji połowicznej rd jest ograniczona przysłoną DT z otworem 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką. Achromatyczna soczewka skupiająca L2, skorygowana pod względem aberracji sferycznej, łączy przysłonę DT z odbiornikiem R; średnica soczewki L2 musi być taka, by nie przysłaniała światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°. Pierścieniowa przysłona DD o kątach i jest umieszczona w płaszczyźnie ogniskowej obrazu soczewki L2. Nieprzezroczysta środkowa część przysłony jest niezbędna w celu eliminacji światła przychodzącego bezpośrednio ze źródła światła. Należy umożliwić usunięcie środkowej części przysłony z wiązki światła w sposób pozwalający na jej ponowne umieszczenie dokładnie w jej pierwotnym położeniu. Odległość L2 DT oraz długość ogniskową F2 (1) soczewki L2 dobiera się tak, aby obraz DT całkowicie przykrywał odbiornik R. Gdy początkowy padający strumień jest odniesiony do 1 000 jednostek, to bezwzględna dokładność każdego odczytu musi być większa niż 1 jednostka. 2. POMIARY Dokonuje się następujących odczytów: Odczyt Z próbką Ze środkową częścią DD Reprezentowana wielkość T1 nie nie Padający strumień w początkowym odczycie T2 tak (przed badaniem) nie Strumień przepuszczony przez nowy materiał w polu 24 °C T3 tak (po badaniu) nie Strumień przepuszczony przez badany materiał w polu 24 °C T4 tak (przed badaniem) tak Strumień rozproszony przez nowy materiał T5 tak (po badaniu) tak Strumień rozproszony przez badany materiał (1) Zaleca się użycie dla L2 ogniskowej około 80 mm.

Dodatek 3 METODA BADANIA PRZEZ NATRYSKIWANIE 1. WYPOSAŻENIE BADAWCZE 1.1. Pistolet natryskowy Zastosowany pistolet natryskowy musi być wyposażony w dyszę o średnicy 1,3 mm pozwalającą na przepływ cieczy z prędkością 0,24 ± 0,02 l/minutę przy ciśnieniu roboczym wynoszącym 6,0 barów –0/+0,5 bara. W tych warunkach należy uzyskać strumień o średnicy 170 mm 50 mm skierowany na powierzchnię narażoną na niszczenie znajdującą się w odległości 380 mm 10 mm od dyszy. 1.2. Mieszanina stosowana w badaniu Mieszanina stosowana w badaniu składa się z: piasku kwarcowego o stopniu twardości 7 w skali Mohra, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym ich rozkładzie, przy czynniku kątowym wynoszącym od 1,8 do 2; wody o twardości nieprzekraczającej 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody. 2. BADANIE Zewnętrzną powierzchnię szyb światła poddaje się raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku, wytworzonego jak opisano powyżej. Strumień natryskuje się niemal prostopadle do badanej powierzchni. Zniszczenie sprawdza się przy pomocy jednej lub więcej próbek szklanych umieszczonych jako odniesienie w pobliżu badanych szyb. Natryskiwanie mieszaniną jest kontynuowane do momentu osiągnięcia zmiany rozproszenia światła na próbce lub próbkach, mierzonego zgodnie z metodą opisaną w dodatku 2, o wartości: Można użyć kilku próbek odniesienia, aby sprawdzić, czy cała badana powierzchnia uległa zniszczeniu w sposób równomierny.