Rezolucja Rady Unii Europejskiej i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży:

Strategia Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2019–2027

(2018/C 456/01)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ I PRZEDSTAWICIELE RZĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH ZEBRANI W RADZIE,

WYRAŻAJĄC UZNANIE dla współpracy w zakresie unijnej polityki młodzieżowej do roku 2019 r. UE prowadzi od 2002 r. (1) specjalną współpracę w zakresie unijnej polityki młodzieżowej, opartą na zasadach aktywnego uczestnictwa i równego dostępu do możliwości, w synergii z innymi politykami ukierunkowanymi na młodzież, takimi jak polityka dotycząca kształcenia i szkolenia oraz polityka zatrudnienia. Współpraca ta zaowocowała zmianami w polityce i w przepisach państw członkowskich oraz przyczyniła się do budowania zdolności organizacji młodzieżowych.

PRZYPOMINAJĄC, że ponieważ celem niniejszej rezolucji jest ustanowienie strategii UE na rzecz młodzieży, która to strategia będzie w stanie odpowiedzieć na wyzwania stojące przed młodymi osobami w całej Europie, zapewnić wspólną i spójną reakcję UE na te wyzwania oraz uzupełnić wysiłki i inicjatywy podejmowane w tym względzie przez państwa członkowskie, taki cel może zostać lepiej osiągnięty na poziomie UE niż przez pojedyncze państwa członkowskie. W związku z tym Rada może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, by osiągnąć taki cel. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza rezolucja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

UZNAJĄ, że

1. Młodzież odgrywa szczególną rolę w społeczeństwie i stoi przed szczególnymi wyzwaniami

Osoby młode chcą mieć kontrolę nad swoim życiem, angażować się i wspierać innych. W procesie przejmowania kontroli występuje kilka typowych etapów pośrednich dotyczących życia osobistego i otoczenia: przejście z edukacji do zatrudnienia, podjęcie samodzielnego życia, wejście w związek czy założenie rodziny. Wiele z tych osób odczuwa niepewność co do swojej przyszłości w związku globalizacją i zmianą klimatu, postępem technologicznym, trendami demograficznymi i społeczno-gospodarczymi, populizmem, dyskryminacją, wykluczeniem społecznym i fałszywymi informacjami, których wpływ na miejsca pracy, umiejętności czy sposób funkcjonowania naszej demokracji nie jest jeszcze znany.

Szczególną uwagę należy zwrócić na młodzież zagrożoną marginalizacją, która ma podłoże w potencjalnych przyczynach dyskryminacji, takich jak pochodzenie etniczne, płeć, orientacja seksualna, niepełnosprawność, religia, przekonania lub poglądy polityczne.

Wykluczenie społeczno-ekonomiczne oraz wykluczenie z procesów demokratycznych idą ze sobą w parze (2). Młodzież znajdująca się w niekorzystnej sytuacji to zazwyczaj mniej aktywni obywatele, którzy mają mniejsze zaufanie do instytucji. Europa nie może pozwolić sobie na marnowanie talentów, wykluczenie społeczne czy malejące zaangażowanie wśród młodzieży. Osoby młode powinny nie tylko być architektami swojego życia, lecz także przyczyniać się do pozytywnych zmian w społeczeństwie. Aby młode osoby mogły w pełni zyskać na działaniach UE, działania te muszą odzwierciedlać ich aspiracje, kreatywność i talenty oraz odpowiadać na ich potrzeby. Z kolei młodzież wzbogaca ambicje UE: z unijnego sprawozdania na temat młodzieży (3) wynika, że dzisiejsze pokolenie jest najlepiej wykształcone w historii i wyjątkowo biegłe w korzystaniu z technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz mediów społecznościowych.

2. Potrzebna jest strategia Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2019–2027

Opierając się na doświadczeniach i decyzjach w zakresie współpracy na rzecz młodzieży w ostatnich latach (4), strategia Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2019–2027 ma za cel zajęcie się obecnymi i przyszłymi wyzwaniami stojącymi przed młodymi osobami w całej Europie. Strategia UE na rzecz młodzieży to ramy obejmujące cele, zasady, priorytety, kluczowe dziedziny i środki współpracy w zakresie polityki młodzieżowej skierowane do wszystkich właściwych interesariuszy, z odpowiednim uwzględnieniem ich odnośnych kompetencji oraz zasady pomocniczości.

Właściwymi interesariuszami są m.in. państwa członkowskie UE, odpowiednie instytucje Unii Europejskiej i inne organizacje międzynarodowe, takie jak Rada Europy, organy lokalne i regionalne, rady młodzieżowe, organizacje młodzieżowe, organizacje pracujące z młodymi osobami, osoby pracujące z młodzieżą, naukowcy prowadzący badania nad młodzieżą oraz podmioty społeczeństwa obywatelskiego, a także struktury programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności oraz programów następczych.

Poprzez angażowanie wszystkich młodych osób i wzmacnianie ich pozycji polityka młodzieżowa może przyczynić się do pomyślnej realizacji wizji kontynentu, gdzie młodzież może wykorzystywać możliwości i identyfikować się z wartościami europejskimi.

3. Europejskie cele młodzieżowe stanowią wizję Europy

W toku szóstego cyklu usystematyzowanego dialogu zatytułowanego „Młodzież w Europie: co dalej?” decydenci, młodzież i badacze wspólnie w drodze ogólnounijnych konsultacji zebrali zagadnienia mające znaczenie dla młodych osób i podzielili je na 11 obszarów. Owocem tego partycypacyjnego procesu, w który zaangażowano młodzież z całej Europy, jest 11 europejskich celów młodzieżowych. Odzwierciedlają one opinie europejskiej młodzieży i przedstawiają wizję osób aktywnych w usystematyzowanym dialogu.

Świadczą o gotowości wielu młodych Europejczyków do udziału w definiowaniu kierunku, w którym powinna zmierzać europejska współpraca na rzecz młodzieży. Strategia UE na rzecz młodzieży powinna przyczyniać się do realizacji tej wizji, sformułowanej przez młodzież, poprzez mobilizowanie instrumentów polityki na szczeblu UE, a także działań wszystkich interesariuszy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

Europejskie cele młodzieżowe zostają w całości przedstawione w załączniku 3, w formie nieedytowanej, jako wyraz opinii uczestników konsultacji, tak by służyły – z należytym poszanowaniem zasady pomocniczości, kompetencji krajowych i wolności zrzeszania się – jako źródło inspiracji i wskazówek dla UE, państw członkowskich oraz właściwych interesariuszy i organów.

Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJĄ

Komunikat Komisji z dnia 22 maja 2018 r. pt. „Angażowanie, łączenie i wzmacnianie pozycji osób młodych: nowa strategia UE na rzecz młodzieży” (5).

W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM UZGADNIAJĄ:

1. Cele ogólne

Unijna współpraca na rzecz młodzieży w maksymalnym stopniu wykorzystuje potencjał polityki młodzieżowej. Sprzyja uczestnictwu młodzieży w życiu demokratycznym zgodnie z art. 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wspiera również zaangażowanie społeczne i obywatelskie młodzieży i ma za cel zapewnić, by wszystkie młode osoby dysponowały niezbędnymi środkami umożliwiającymi udział w życiu społecznym.

W nadchodzących latach strategia ma na celu:

— umożliwienie osobom młodym bycia architektami własnego życia, wspieranie ich rozwoju osobistego i kształtującej się autonomii, budowanie ich odporności i wyposażanie ich w umiejętności życiowe, aby radziły sobie ze zmianami na świecie,

— zachęcanie młodych osób do bycia aktywnymi obywatelami, orędownikami solidarności i pozytywnych zmian, inspirowanymi wartościami UE i tożsamością europejską, oraz odpowiednie wyposażanie ich w tym celu,

— udoskonalenie decyzji politycznych pod względem ich wpływu na młodzież we wszystkich sektorach, zwłaszcza w sektorze zatrudnienia, edukacji, zdrowia i w sektorze społecznym,

— przyczynianie się do eliminacji ubóstwa i wszelkich form dyskryminacji osób młodych oraz propagowanie włączenia społecznego młodzieży,

2. Zasady przewodnie

Europejska polityka młodzieżowa i wszelkie działania podejmowane w ramach strategii Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2019–2027 powinny być mocno osadzone w międzynarodowym systemie praw człowieka. We wszelkich politykach i działaniach dotyczących młodych ludzi należy stosować następujące zasady:

A. Równość i niedyskryminacja: zwalczanie wszelkich form dyskryminacji i propagowanie równości płci, uznanie, że młode osoby są zagrożone wieloma formami dyskryminacji, w tym ze względu na wiek, oraz przestrzeganie zasad uznanych m.in. w art. 21 i 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

B. Włączenie: przy uznaniu, że młode osoby nie stanowią jednorodnej grupy, to znaczy mają różnorakie potrzeby, pochodzą z różnych środowisk, różnią się sytuacją życiową i mają różne interesy, strategia UE na rzecz młodzieży powinna propagować działania i polityki o charakterze włączającym w odniesieniu do wszystkich młodych osób, zwłaszcza tych o mniejszych szansach i tych, których opinia może zostać niezauważona.

C. Uczestnictwo: przy uznaniu, że wszystkie młode osoby stanowią zasób społeczny, wszystkie polityki i działania dotyczące młodzieży powinny popierać jej prawo do uczestnictwa w kształtowaniu i wdrażaniu polityk mających na nią wpływ i w prowadzeniu działań następczych w odniesieniu do tych polityk, poprzez rzeczowe uczestnictwo młodych osób i organizacji młodzieżowych. W tym kontekście polityki powinny opierać się na uznaniu zmian mających źródło w łączności cyfrowej wpływających na uczestnictwo w życiu demokratycznym i obywatelskim.

D. Wymiar globalny, europejski, krajowy, regionalny i lokalny: w celu zapewnienia trwałego wpływu na młodzież, unijną politykę młodzieżową należy wdrażać, mając na uwadze wzajemne powiązania ze szczeblem regionalnym i lokalnym, oraz należy prowadzić działania wspierające polityki młodzieżowe na najniższym szczeblu. Jednocześnie opinie młodzieży powinny być brane pod uwagę zawsze, gdy rozpatrywane są kwestie globalne.

E. Podejście dwutorowe: polityki, których celem jest ułatwienie życia młodym osobom, nigdy nie mogą ograniczać się wyłącznie do sektora młodzieży. Wciąż niezbędne jest zatem podejście dwutorowe uzgodnione w poprzednich ramach współpracy (2010–2018), ponieważ służy zajęciu się kwestiami mającymi znaczenie dla młodzieży poprzez z jednej strony włączanie odnośnych inicjatyw do innych obszarów polityki, a z drugiej – poprzez specjalne inicjatywy w sektorze młodzieży.

PONADTO ZGADZAJĄ co do:

1. Pracy na rzecz skutecznej, ukierunkowanej i wspólnej realizacji strategii we wszystkich sektorach

Życie młodych osób kształtują polityki osadzone w różnorodnych obszarach i wdrażane na różnych szczeblach. W związku z tym jedynie przez włączanie problematyki młodzieżowej w główny nurt, wśród priorytetów różnorodnych obszarów polityki można zapewnić, by w ramach przewidzianych polityk lub programów uwzględniane były specyficzne potrzeby młodzieży lub specyficzne skutki dla tej grupy. Aby stanowić przykład dla innych, należy kontynuować na szczeblu UE stosowanie podejścia międzysektorowego jako zasadniczej podstawy. Ponadto włączanie problematyki młodzieżowej w główny nurt może być skuteczne jedynie wówczas, gdy jednocześnie gwarantowany jest wpływ młodzieży na wszelkie możliwe dotyczące jej obszary polityki.

Należy zacieśnić międzysektorową współpracę na wszystkich etapach podejmowania decyzji z myślą o synergii i komplementarności działań oraz przy uwzględnieniu większego zaangażowania młodzieży.

2. Zajęcia się kluczowymi dziedzinami w sektorze młodzieży, którymi są: angażowanie, łączenie, wzmacnianie pozycji

a. Angażowanie

Zapewnienie ścieżek uczestnictwa młodych osób w codziennym życiu, jak i w życiu demokratycznym ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania demokracji i dla ogółu społeczeństwa. Skupienie się na uczestnictwie młodzieży jest szczególnie ważne, ponieważ wszelkie podejmowane dziś decyzje najdłużej będą oddziaływać na osoby stanowiące obecnie młodzież. Ponadto grupa wiekowa osób młodych jest mniej licznie reprezentowana w organach politycznych i ma mniejsze niż inne grupy wiekowe możliwości wpływania na proces decyzyjny i uczestniczenia w nim. Strategia UE na rzecz młodzieży ma na celu rzeczowe uczestnictwo młodych osób w życiu obywatelskim, gospodarczym, społecznym, kulturalnym i politycznym.

Dlatego też angażowanie młodych osób musi być podstawą przyszłej unijnej współpracy w zakresie polityki młodzieżowej. Oznacza to również, że młodzież musi mieć wpływ na kształtowanie, wdrażanie i ocenę dotyczących jej polityk, takich jak strategia UE na rzecz młodzieży, jak i takie strategie na szczeblu krajowym. Aby zapewnić jak najbardziej włączający charakter oraz dostosować się do obecnych i przyszłych wyzwań, niezbędne jest zbadanie nowych i alternatywnych form uczestnictwa.

WZYWAJĄ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE I KOMISJĘ EUROPEJSKĄ, ABY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI:

— Zachęcały do włączającego demokratycznego uczestnictwa wszystkich młodych osób w życiu społecznym i procesach demokratycznych i promowały takie uczestnictwo;

— Aktywnie angażowały młodzież, organizację młodzieżowe i innych organizatorów pracy z młodzieżą w kształtowanie, wdrażanie i ocenę polityk mających wpływ na życie młodych osób na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim;

— Udzielały wsparcia na rzecz ustanawiania i rozwijania przedstawicielstw młodzieżowych na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym – respektując w ten sposób prawo młodych osób do uczestnictwa i samoorganizacji, uznawania młodzieżowych struktur przedstawicielskich i ich włączania w prace organów lokalnych, regionalnych, krajowych i europejskich;

— Wspierały i rozpowszechniały unijny dialog młodzieżowy (6) z myślą o uwzględnianiu w procesach decyzyjnych na wszystkich szczeblach różnorodnych poglądów osób młodych oraz wspierały rozwijanie kompetencji obywatelskich – poprzez strategie edukacji obywatelskiej i uczenia się obywatelskiego;

— Wspierały i rozwijały możliwości w zakresie „uczenia się uczestnictwa”, zwiększając zainteresowania działaniami partycypacyjnymi i wspomagając młodzież w przygotowaniach do uczestnictwa;

— Badały i propagowały stosowanie innowacyjnych i alternatywnych form uczestnictwa w procesach demokratycznych, np. narzędzi demokracji elektronicznej, oraz ułatwiały dostęp w celu wspierania uczestnictwa młodzieży w życiu demokratycznym i angażowania młodzieży w sposób włączający, pamiętając jednak, że niektóre młode osoby nie mają dostępu do internetu i technologii cyfrowych lub umiejętności umożliwiających korzystanie z nich;

b. Łączenie

Łączność między młodymi ludźmi w Europie jest coraz większa. Kontakty, relacje i wymiana doświadczeń mają zasadnicze znaczenie dla solidarności i przyszłego rozwoju Unii Europejskiej. Kontaktom tym najbardziej sprzyjają różnorodne formy mobilności.

Dlatego też możliwości prowadzenia przez młode osoby bezpośredniej wymiany doświadczeń, współpracy i działań kulturalnych i obywatelskich w kontekście europejskim muszą być dostępne ogółowi młodzieży. Pozwoli to młodym ludziom rozwijać i wzmacniać kompetencje osobiste, społeczne i obywatelskie, rozwijać krytyczne myślenie i kreatywność, zwiększać swoje szanse na zatrudnienie oraz stawać się aktywnymi obywatelami Europy. Wymiany młodzieży i projekty młodzieżowe w ramach Erasmus+, Europejskiego Korpusu Solidarności i programów następczych to źródło uczenia się międzykulturowego i wzmacniania pozycji w kontekście międzykulturowym, w szczególności młodych osób o mniejszych szansach.

Unijna współpraca na rzecz młodzieży powinna stanowić podstawę tych możliwości oferowanych młodzieży. Powinna czerpać korzyści z programów UE takich jak Erasmus+ i Europejski Korpus Solidarności i programów następczych, po to by zwiększać wiedzę o młodzieży i jej aspiracjach oraz by wzmacniać współpracę w zakresie polityki i budowanie społeczności.

Strategia UE na rzecz młodzieży powinna również wzmacniać łączność między młodymi ludźmi z UE i krajów kandydujących, krajów Partnerstwa Wschodniego i z Bałkanów Zachodnich (7), a także z innych krajów trzecich, z którymi UE jest stowarzyszona lub prowadzi współpracę, w stosownych przypadkach z pomocą UE udzielaną za pośrednictwem odnośnych unijnych programów finansowania.

WZYWAJĄ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE I KOMISJĘ EUROPEJSKĄ, ABY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI:

— Ułatwiły dostęp wszystkich młodych osób oraz osób pracujących z młodzieżą do możliwości w zakresie mobilności transgranicznej, w tym w zakresie wolontariatu w sektorze społeczeństwa obywatelskiego, poprzez eliminowanie przeszkód i wdrożenie środków wsparcia, ze zwróceniem szczególnej uwagi na osoby młode o mniejszych szansach;

— Zachęcały młodzież do angażowania się w solidarność, propagując systemy wsparcia i dążąc do komplementarności i synergii unijnych instrumentów finansowania z systemami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi;

— Aktywnie angażowały młodzież i organizacje młodzieżowe w projektowanie, wdrażanie i ocenę odnośnych unijnych programów finansowania;

— Dzieliły się najlepszymi praktykami i dalej pracowały nad skutecznymi systemami walidacji i uznawania umiejętności i kompetencji zdobytych w drodze uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, w tym działań solidarnościowych i wolontariatu, kontynuując wdrażanie zalecenia Rady z 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego.

c. Wzmacnianie pozycji

Wzmacnianie pozycji młodzieży oznacza zachęcanie jej do wzięcia odpowiedzialności za swoje życie. Potrzebne są w tym celu niezbędne zasoby, narzędzia i otoczenie skłonne zwracać odpowiednią uwagę na opinie młodzieży. Młode osoby w całej Europie stoją dziś przed różnymi wyzwaniami, takimi jak trudny dostęp do praw socjalnych, wykluczenie społeczne i dyskryminacja, a także zagrożeniami związanymi z fałszywymi informacjami i propagandą.

Aby stawić czoła tym wyzwaniom i tym samym umożliwić faktyczne wzmocnienie pozycji młodzieży, należy wspólnie pracować nad politykami, które zajmą się szczególną sytuacją osób młodych, a w konsekwencji ułatwiają życie takich osób w UE.

W tym kontekście jako katalizator wzmacniania pozycji służyć mogą wszystkie formy pracy z młodzieżą. Praca z młodzieżą przynosi wyjątkowe korzyści osobom młodym w przechodzeniu do dorosłości (8), zapewniając im bezpieczne środowisko do nabywania pewności siebie i uczenia się w sposób pozaformalny. Praca z młodzieżą znana jest z tego, że wyposaża młodzież w kluczowe kompetencje i umiejętności osobiste, zawodowe i w zakresie przedsiębiorczości; są to m.in.: praca zespołowa, przywództwo, kompetencje międzykulturowe, zarządzanie projektami, rozwiązywanie problemów i krytyczne myślenie. W niektórych przypadkach praca z młodzieżą stanowi pomost do kształcenia, szkolenia lub zatrudnienia i zapobiega w ten sposób wykluczeniu.

Aby możliwe było czerpanie tych korzyści, coraz bardziej potrzebne jest uznawanie pozaformalnego i nieformalnego uczenia się poprzez pracę z młodzieżą, co jest szczególnie przydatne w przypadku osób o niewielkich formalnych kwalifikacjach jako sposób na poprawę szans na zatrudnienie. Uznawanie można usprawnić przez systematyczniejsze korzystanie z narzędzi jakości.

WZYWAJĄ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE I KOMISJĘ EUROPEJSKĄ, ABY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI:

— Opracowały i wdrożyły europejski program pracy z młodzieżą na rzecz jakości, innowacji i uznawania pracy z młodzieżą. W celu uwolnienia pełnego potencjału niezbędne jest uwzględnienie wiedzy fachowej przedstawicielstw młodzieżowych, organizacji młodzieżowych, osób pracujących z młodzieżą i naukowców prowadzących badania nad młodzieżą. Należy sprzyjać dalszym synergiom z pracami prowadzonymi w tej dziedzinie przez Radę Europy;

— Wspierały wysokiej jakości pracę z młodzieżą na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, w tym kształtowanie polityki w tej dziedzinie, szkolenie osób pracujących z młodzieżą, ustanawianie ram prawnych i przydzielanie wystarczających zasobów;

— Wspierały działania w ramach pracy z młodzieżą prowadzone na wszystkich szczeblach, w tym działania oddolne, oraz uznały, że organizacje młodzieżowe zapewniają rozwój kompetencji i włączenie społeczne poprzez działania w ramach pracy z młodzieżą i w ramach edukacji pozaformalnej, przy jednoczesnym poszanowaniu dla działań krajowych, regionalnych i lokalnych w tej dziedzinie;

— Tworzyły i dalej rozwijały, w miarę możliwości, łatwo dostępne młodzieżowe punkty kontaktowe świadczące szeroki zakres usług lub zapewniające informacje, m.in. porady finansowe oraz porady i wsparcie dotyczące kwestii zawodowych, zdrowotnych i prywatnych oraz możliwości w zakresie edukacji, kultury i zatrudnienia.

W ZWIĄZKU Z TYM WZYWAJĄ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE I KOMISJĘ EUROPEJSKĄ, ABY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI:

3. Współpraca w oparciu o instrumenty i zarządzanie

Aby skutecznie realizować strategię UE na rzecz młodzieży w całej UE i w państwach członkowskich, potrzebne są konkretne instrumenty. Aby osiągnąć cele strategii UE na rzecz młodzieży, wykorzystywane będą następujące środki na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym, europejskim i globalnym:

a. Kształtowanie polityki młodzieżowej i budowanie wiedzy oparte na dowodach: Unijna polityka młodzieżowa powinna opierać się na dowodach i powinna odzwierciedlać rzeczywiste potrzeby i sytuację osób młodych. W tym celu konieczne są stałe badania, rozwijanie wiedzy oraz kontakty z młodzieżą i organizacjami młodzieżowymi. Szczególnie ważne jest, by zbierać segregowane dane na temat młodych osób, co pozwoli lepiej zrozumieć potrzeby różnych grup młodzieży, zwłaszcza osób młodych o mniejszych szansach. Kształtowanie polityki oparte na dowodach powinno być wspierane przez serwis internetowy Youth Wiki, sieci zajmujące się badaniami nad młodzieżą, współpracę z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Rada Europy, OECD i inne organy, w tym organizacje młodzieżowe.

b. Wzajemne uczenie się i rozpowszechnianie informacji: Wzajemne uczenie się z udziałem państw członkowskich, Komisji Europejskiej i właściwych interesariuszy powinno być jednym z narzędzi służących czynieniu postępów w zakresie polityki młodzieżowej, zarówno w dziedzinach kluczowych, jak i międzysektorowych. Grupy ekspertów będą nadal opracowywać wytyczne polityczne i praktyczne narzędzia oraz dzielić się dobrymi praktykami; niniejsza strategia zapewni nowe narzędzia wzajemnego uczenia się, takie jak wzajemne oceny i wzajemne doradztwo, fora wysokiego szczebla, analizy i badania, zgodnie z priorytetami samej strategii UE na rzecz młodzieży, jak i w ramach trzyletnich planów prac. Podejście do wysokiej jakości informacji młodzieżowej, działań informacyjnych i rozpowszechniania informacji przyjęte w strategii będzie bardziej systematyczne i oparte na jej istniejących sieciach.

c. Zarządzanie partycypacyjne: W celu uznania roli młodych osób jako ekspertów w zakresie własnego życia kluczowe znaczenie ma to, by na różnych etapach realizacji strategii UE na rzecz młodzieży zapewnić angażowanie młodzieży i jej organizacji przedstawicielskich. Dzięki uczestnictwu młode osoby i wyrażane przez nie obawy są bardziej widoczne, a ponadto bardziej widoczni są dla młodych osób decydenci odpowiedzialni za politykę młodzieżową. Uczestnictwo ma też na celu zwiększenie legitymacji polityk młodzieżowych i uznania dla nich. Z myślą o zbudowaniu podstawy systematycznego dialogu obywatelskiego, przyznaniu interesariuszom większej roli koordynacyjnej względem realizacji strategii, zapewnieniu możliwości wymiany informacji na temat działań i wyników platforma strategii UE na rzecz młodzieży będzie mieć za cel ułatwienie partycypacyjnego zarządzania i koordynowanie realizacji strategii. Komisja proszona jest o zorganizowanie spotkań gromadzących, stosownie do przypadku, przedstawicieli instytucji UE, państw członkowskich, narodowych agencji programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności, organizacji młodzieżowych i innych właściwych interesariuszy, a także władz lokalnych i regionalnych.

d. Uruchomienie unijnych programów i funduszy: W ramach strategii promowane będzie skuteczne wykorzystanie unijnych programów i funduszy, takich jak Erasmus+, Europejski Korpus Solidarności, europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, „Horyzont 2020”, w tym działania „Maria Skłodowska-Curie”, Kreatywna Europa oraz programy i fundusze następcze. Państwa członkowskie są proszone o zbadanie synergii źródeł finansowania na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym.

e. Monitorowanie unijnego finansowania: Przejrzystość w zakresie unijnych działań na rzecz osób młodych powinna obejmować monitorowanie wydatków UE na młodzież z odpowiednim wykorzystaniem istniejących mechanizmów.

f. Informowanie o strategii UE na rzecz młodzieży: Mając na względzie istnienie różnych interesariuszy zaangażowanych w kształtowanie polityki na rzecz młodzieży, duże znaczenie ma informowanie o celu i treści strategii UE na rzecz młodzieży w sposób kompleksowy i w języku przyjaznym dla młodzieży. Strategia UE na rzecz młodzieży wraz z europejskimi celami młodzieżowymi może dostarczyć wskazówek osobom ściśle zaangażowanym w kształtowanie polityki młodzieżowej, a także podmiotom niezajmującym się tą dziedziną, tworząc nową, pozytywną narrację na temat unijnej polityki młodzieżowej i pracy z młodzieżą w Europie.

g. Przyszły krajowy planer działań (9): Przyszły krajowy planer działań ma na celu umożliwienie państwom członkowskim na zasadzie dobrowolności dzielenia się informacjami o ich priorytetach zgodnych ze strategią UE na rzecz młodzieży. Ma to służyć zwiększeniu przejrzystości w zakresie wdrażania polityk młodzieżowych na szczeblu regionalnym, krajowym i unijnym. Powinno to pomóc w identyfikowaniu odpowiednich partnerów do celów działań w zakresie wzajemnego uczenia się, stosownie do potrzeb poszczególnych państw członkowskich. Aby uniknąć dodatkowego obciążenia administracyjnego, krajowe planery działań powinny opierać się na istniejących krajowych ramach polityki młodzieżowej/krajowych strategiach na rzecz młodzieży.

h. Unijny dialog młodzieżowy (10): Na podstawie osiągnięć usystematyzowanego dialogu z młodzieżą i organizacjami młodzieżowymi, ustanowiony zostanie nowy unijny dialog młodzieżowy dysponujący odpowiednimi narzędziami, a jego celem będzie włączenie większej liczby decydentów i młodych osób – zwłaszcza tych młodych osób, których głos nie jest uwzględniany, lub młodych osób o mniejszych szansach – w proces decyzyjny i realizację strategii UE na rzecz młodzieży, po to by zwiększyć ich zaangażowanie i uczestnictwo w życiu politycznym UE i całego społeczeństwa. Należy też ułatwić bardziej systematyczne kontakty między krajowymi grupami roboczymi ds. unijnego dialogu młodzieżowego i Komisją Europejską.

i. Koordynator UE ds. młodzieży: Rada z zadowoleniem przyjmuje zamiar ustanowienia w Komisji Europejskiej koordynatora UE ds. młodzieży w celu wzmocnienia współpracy międzysektorowej, a także rozwijania wiedzy oraz kontaktów w kwestiach dotyczących młodzieży w obrębie służb Komisji Europejskiej. Koordynator UE ds. młodzieży powinien pracować z różnymi interesariuszami, by zapewnić spójność informacji kierowanych do młodzieży.

j. Informacje i wsparcie dla młodzieży: poprzez odpowiednie zapewnienie wysokiej jakości serwisów i platform informacyjnych dla młodzieży na wszystkich szczeblach, w tym Europejskiego Portalu Młodzieżowego, oraz przy wsparciu ze strony ogólnoeuropejskich organizacji można propagować równy dostęp młodych osób do wysokiej jakości informacji o ich prawach, możliwościach, usługach dla osób młodych oraz unijnych programach na rzecz młodzieży.

k. Plany prac UE na rzecz młodzieży: Strategia UE na rzecz młodzieży będzie realizowana w podziale na trzyletnie okresy robocze obejmujące dwa okresy trzech prezydencji. Priorytety i działania w poszczególnych okresach roboczych będą przedstawiane w planach pracy UE na rzecz młodzieży. Rada ustali unijne plany prac wraz z Komisją, począwszy od planu prac na lata 2019–2021 (11). Plany te powinny opierać się na zasadach przewodnich i priorytetach niniejszej strategii i poruszać kwestie młodzieży podlegające innym składom Rady i ich grupom roboczym w odnośnych dziedzinach polityki.

l. Monitorowanie, sprawozdawczość, ocena: W celu dokonywania przeglądu i ułatwiania postępów w zakresie koordynacji polityki należy okresowo je monitorować. Należy wskazać dobre praktyki i warunki ich upowszechniania, tak by ułatwiać wzajemne uczenie się w gronie państw członkowskich. Co trzy lata Komisja będzie składać sprawozdania z realizacji strategii UE na rzecz młodzieży w oparciu między innymi o informacje dostarczane przez państwa członkowskie i serwis internetowy Youth Wiki. Youth Wiki nadal będzie zapewniał informacje o kształtowaniu krajowych polityk młodzieżowych. Na szczeblu UE organizacje młodzieżowe i inni właściwi interesariusze będą ściśle angażowani w monitorowanie postępów za pośrednictwem platformy strategii UE. Do monitorowania ogólnej sytuacji młodych osób w państwach członkowskich można wykorzystywać zestaw wskaźników młodzieżowych UE. Państwa członkowskie i Komisja Europejska są proszone o dokonanie przeglądu zestawu wskaźników w pierwszym roku po przyjęciu strategii UE na rzecz młodzieży. Jako narzędzie porównywania najlepszych praktyk i monitorowania realizacji strategii można ustanowić wskaźniki ilościowe i jakościowe oraz poziomy odniesienia, dostosowane do potrzeb państw członkowskich i zaangażowanych sektorów. Od roku 2019 powinien być przeprowadzany przegląd polityczny w odniesieniu do projektów badawczych finansowanych przez UE w celu wyodrębnienia właściwych ustaleń dotyczących polityki młodzieżowej.

m. Przegląd śródokresowy: Rada przeprowadzi przegląd śródokresowy strategii UE na rzecz młodzieży w oparciu o sprawozdanie oceniające, które Komisja ma przedłożyć przed dniem 31 grudnia 2023 r. W 2024 r. przeprowadzi przegląd niniejszej rezolucji, by dostosować ją do ewentualnych nowych wydarzeń i potrzeb.

(1) Rezolucja Rady w sprawie odnowionych ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010–2018);

rezolucja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich w sprawie ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (27 czerwca 2002 r.).

(2) Eurofound – sekcja poświęcona młodzieży NEET: https://www.eurofound.europa.eu/topic/NEETs

(3) Dok. 9264/18 ADD 2 – (część 1–7).

(4) Komunikat Komisji pt. „Inwestowanie w młodzież Europy” (COM(2016) 940); konkluzje Rady w sprawie strategicznych perspektyw europejskiej współpracy na rzecz młodzieży po roku 2018, maj 2017 r.

(5) Dok. 9264/18 + ADD 1 – ADD 8 – COM(2018) 269 final.

(6) Więcej szczegółów w załączniku 1 dotyczącym unijnego dialogu młodzieżowego.

(7) https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/policy/eu-and-western-balkans_en

(8) Grupa ekspertów ds. „wpływu pracy z młodzieżą oraz uczenia się pozaformalnego i nieformalnego na odpowiadanie na wyzwania, przed którymi stają młodzi ludzie, zwłaszcza w zakresie przechodzenia z etapu edukacji do etapu pracy”. http://ec.europa.eu/assets/eac/youth/library/reports/contribution-youth-work-summary_en.pdf

(9) Więcej szczegółów w załączniku 2 dotyczącym przyszłych krajowych planerów działań.

(10) Więcej szczegółów w załączniku 1 dotyczącym unijnego dialogu młodzieżowego.

(11) Więcej szczegółów w załączniku 4 dotyczącym planu prac UE na rzecz młodzieży na lata 2019–2021.