Decyzja Komitetu Wykonawczego

z dnia 26 kwietnia 1994 r.

w sprawie środków dostosowawczych mających na celu usunięcie przeszkód i ograniczeń w ruchu drogowym na przejściach drogowych na wewnętrznych granicach

(SCH/Com-ex (94) 1 rev. 2)

KOMITET WYKONAWCZY,

uwzględniając art. 132 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen,

uwzględniając art. 2 wyżej wymienionej Konwencji,przyjmuje do wiadomości i zatwierdza przywoływany w nim dokument w sprawie zniesienia kontroli osób na granicach wewnętrznych (SCH/I-Front (94) 1, rev. 3),

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Środki dostosowawcze mające na celu usunięcie przeszkód i ograniczeń w ruchu drogowym na przejściach drogowych na wewnętrznych granicach, są wprowadzane zgodnie z dokumentem stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji. Wykonanie tych środków dostosowawczych leży w krajowych kompetencjach Umawiających się Stron.

Bonn, dnia 26 kwietnia 1994 r.

Bernd Schmidbauer

Przewodniczący

--------------------------------------------------

PRZEWODNICZĄCYŚRODKI DOSTOSOWAWCZE MAJĄCE NA CELU USUNIĘCIE PRZESZKÓD I OGRANICZEŃ W RUCHU DROGOWYM NA PRZEJŚCIACH DROGOWYCH NA GRANICACH WEWNĘTRZNYCH

Zakończenie procesu znoszenia kontroli na granicach wewnętrznych między państwami będącymi stronami Układu z Schengen wymaga także usunięcia przeszkód ograniczających podróżowanie, w szczególności przeszkód powstałych w ramach infrastruktury uprzednio wymaganej dla przeprowadzania kontroli.

Dlatego Umawiające się Strony wyrażają wolę niezwłocznego rozpoczęcia stopniowego zniesienia tych przeszkód, gdy tylko pojawią się pozytywne sygnały dotyczące perspektyw uruchomienia Systemu Informacyjnego Schengen.

W pierwszym etapie przewidziano podjęcie środków szczególnie potrzebnych dla zagwarantowania płynnego przekraczania granic wewnętrznych, które mogą być wdrożone względnie szybko bez powodowania nadmiernych kosztów.

W tym celu konieczne jest podjęcie w szczególności następujących środków:

- otwarcie jezdni i pasów drogowych uprzednio wyłączonych z ruchu na potrzeby kontroli granicznej, szczególnie na przejściach granicznych położonych przy autostradach,

- usunięcie kabin celnych ze środkowych pasów drogowych, w celu zniesienia utrudnień w ruchu pojazdów przejeżdżających z dużą prędkością,

- demontaż zadaszeń jezdni na przejściach granicznych, w celu poprawy widoczności i zredukowania niekorzystnych zmian ciśnienia powietrza,

- zniesienie ograniczeń prędkości; jedynym kryterium wprowadzenia jakichkolwiek nowych ograniczeń prędkości jest bezpieczeństwo drogowe,

- dostosowanie techniczne, umożliwiające pojazdom zawracanie na autostradach i porównywalnych drogach, w przypadku przejściowego przywrócenia kontroli na granicach wewnętrznych, ze względu na porządek publiczny lub bezpieczeństwo narodowe oraz odmowy wjazdu pojazdom.

Realizacja tych programów leży w krajowej kompetencji każdej z Umawiających się Stron, a jeżeli jest to konieczne lub celowe z prawnego lub praktycznego punktu widzenia, poprzez wzajemne konsultacje lub porozumienia.

Spośród środków określonych w etapie 1 jak najwięcej powinno być ukończonych do czasu wejścia w życie Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen lub przynajmniej te, których wprowadzenie może nastąpić szybko, bez długich przygotowań (np. usunięcie zapór drogowych).

Przygotowanie pozostałych środków dostosowawczych na etapie 1 odbywa się zgodnie z następującym harmonogramem:

1. W okresie od dnia 1 lipca do dnia 15 września 1994 r. należy dokonać przeglądu sytuacji i określić wykaz podjętych kroków na każdym przejściu na granicy wewnętrznej w celu wykonania środków dostosowawczych.

Należy uwzględnić potrzebę tymczasowego utrzymania na niektórych przejściach granicznych urządzeń dla współpracy policyjnej, co oznacza na przykład możliwość utrzymania ograniczeń prędkości na drogach dojazdowych do odpowiednich usług.

2. Okres od dnia 15 września do dnia 31 października 1994 r. stanowi fazę uzgodnień między państwami sąsiadującymi. W okresie tym muszą się one nawzajem informować o działaniach wymaganych do zastosowania w praktyce środków dostosowawczych na każdym przejściu granicznym.

3. Umawiające się Strony zapewniają, że konieczne uzgodnienia dotyczące wejścia w życie Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 1994 r.

Na koniec każdego z trzech etapów przygotowawczych Umawiające się Strony składają sprawozdanie grupie centralnej o postępach w realizacji harmonogramu oraz dostarczają szczegółowe zestawienia.

--------------------------------------------------

SCH/I-Front (94) 1, rev. 3

ZNIESIENIE KONTROLI OSÓB NA GRANICACH WEWNĘTRZNYCH

Po latach intensywnych przygotowań udało się w pełni wprowadzić prawie wszystkie spośród różnych środków wyrównawczych, przewidzianych w Konwencji z Schengen z dnia 19 czerwca 1990 r., a prace pozostałe do wykonania w tym obszarze, na przykład w odniesieniu do Systemu Informacyjnego Schengen, przebiegają obecnie w stałym tempie.

Jednakże niektóre uzgodnienia zaprojektowane dla osiągnięcia celu, któremu środki wyrównawcze miały służyć, mianowicie zniesienia kontroli osób na granicach wewnętrznych, nie zostały dopełnione. Unikanie jakiegokolwiek dalszego opóźniania zniesienia takich kontroli na wspólnych granicach, nawet po wprowadzeniu wszystkich środków wyrównawczych, uzależnione jest od spełnienia koniecznych warunków wstępnych. W związku z tym ważne jest zniesienie nie tylko formalności towarzyszących takim kontrolom, lecz również zniesienie przeszkód w swobodnym przepływie na granicach wewnętrznych, które były uprzednio konieczne do celów przeprowadzania kontroli.

W celu zapewnienia prawidłowego przebiegu tych działań konieczne jest opracowanie konkretnego programu działań dla realizacji poszczególnych etapów.

1. Zniesienie kontroli osób i wymogu okazywania dokumentów podróży na granicach lądowych, w portach lotniczych i morskich

1.1. Zniesienie kontroli osób

Na mocy art. 2 ust. 1 Konwencji z Schengen granice wewnętrzne mogą być przekraczane w każdym miejscu, bez przeprowadzania kontroli osób.

Tym samym właściwe władze powinny powstrzymać się od przeprowadzania kontroli na granicach wewnętrznych, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w art. 2 ust. 2 Konwencji.

Z drugiej strony oznacza to zwolnienie wszystkich podróżnych, bez względu na ich przynależność państwową, od kontroli policyjnej przy przekraczaniu granicy. Co więcej, nie byliby oni dłużej zobowiązani do korzystania z zatwierdzonych przejść granicznych.

Zniesienie kontroli osób na granicach wewnętrznych pozostaje bez uszczerbku dla postanowień art. 22 Konwencji z Schengen. Nie wpływa też na wykonywanie przez właściwe organy Umawiających się Stron na ich terytorium państwowym, łącznie z obszarami granicznymi, posiadanych uprawnień na mocy prawa krajowego do celów kontroli zgodności z obowiązkiem posiadania, noszenia przy sobie i okazywania papierów i dokumentów podróży.

Alternatywne kontrole graniczne są niezgodne z postanowieniami Konwencji z Schengen o zniesieniu kontroli. Podejmowane są one jednakże jako kontrole osób związane z przekroczeniem granicy, przeprowadzane systematycznie na obszarze przygranicznym lub na obszarze określonych stref granicznych. Nie stoi to w sprzeczności z przepisami art. 2 ust. 2.

Osoby wkraczające przez porty lotnicze i morskie nie podlegają kontroli tylko wtedy, gdy przekraczają wspólne granice, np. w przypadku podróży drogą powietrzną lub morską w ramach obszaru Schengen. Ze względu na kierowanie pasażerów podróżujących wewnątrz obszaru i poza obszar Schengen do odrębnych strumieni ruchu pasażerskiego, kontrole w praktyce nie mogą być zniesione w odniesieniu do podróży drogą powietrzną lub morską, chyba że port lotniczy lub morski dysponuje wymaganym potencjałem dla odrębnej obsługi.

Umawiające się Strony podejmują właściwe kroki, aby powiadomić:

- opinię publiczną,

- organy odpowiedzialne za ochronę granic,

- policję, i

- operatorów portów lotniczych i morskich oraz przewoźników,

o poszczególnych aspektach nowej sytuacji na granicach wewnętrznych w odniesieniu do zniesieniem kontroli.

1.2. Zniesienie wymogu okazywania dokumentów podróży uprawniających do przekraczania granicy przy przekraczaniu granicy wewnętrznej

Wraz ze zniesieniem kontroli granicznej ustaje obowiązek wydawania i przedkładania ważnego dokumentu, uprawniającego jego właściciela do przekraczania granicy.

Nie narusza to przepisów prawa krajowego dotyczących posiadania, noszenia przy sobie i okazywania dowodów tożsamości oraz stałego miejsca zamieszkania, mających zastosowanie na terytorium danego państwa.

Delegacje miały poinformować o stosownych przepisach prawa krajowego przed końcem kwietnia 1994 r. i przedstawić szczegółowe informacje o dowodach tożsamości stosowanych w ich państwach oraz kontrolach przewidzianych przepisami ich prawa krajowego.

2. Środki dostosowawcze mające na celu usunięcie przeszkód i ograniczeń w ruchu na przejściach drogowych

Zniesienie kontroli osób stanowi najważniejszy instrument dla osiągnięcia swobodnego przepływu na granicach. Osiągnięcie tego celu wymaga jednakże usunięcia infrastruktury, której istnienie było uzasadnione potrzebą przeprowadzania kontroli, która ogranicza swobodny przepływ.

2.1. Uwagi ogólne

a) Przejścia graniczne na granicach wewnętrznych – co najmniej największe i najważniejsze – składają się z licznych budynków i urządzeń tworzących kompleks.

W początkowym etapie działania podejmowane przez Umawiające się Strony, do celów uzupełniania zniesienia kontroli o środki towarzyszące, będą obejmować jedynie te działania, które mają na celu zagwarantowanie braku przeszkód dla ruchu granicznego.

Kwestie demontażu innych budynków lub zmiany ich przeznaczenia, zebrania uprzednio wykorzystywanych zapór, a także ważnych zadań, takich jak skorygowanie układu drogowego, będą rozwiązywane w etapie drugiego.

b) Większość państw związanych Układem Schengen zawarła umowy dwustronne z państwami sąsiadującymi określające, że kontrola ruchu granicznego może przyjąć formę wspólnych kontroli, przeprowadzanych na terytorium któregokolwiek z państw. Stosownie, porozumienia wykonawcze przewidziały połączone kontrole na prawie wszystkich przejściach. Konsekwentnie, dostosowania mające na celu wdrożenie systemu Schengen implikują porozumienie dwu zainteresowanych państw sąsiadujących. Umawiające się Strony powinny osiągnąć szybko takie porozumienie i powiadomić o tym Komitet Wykonawczy.

2.2. Zmiany infrastrukturalne o charakterze technicznym

W pierwszej kolejności należy przygotować w szczególności następujące środki:

- na dużej liczbie przejść granicznych, w szczególności na autostradach, konieczne było wprowadzenie pasów ruchu dla pojazdów, jednak zostały one zablokowane szlabanami i barierami bezpieczeństwa. Te pasy drogowe mogą być otwarte dla ruchu i do tego celu należy możliwie najszybciej podjąć środki,

- budki kontrolne wzniesione na środkowych pasach drogowych, w szczególności na autostradach, usytuowane są zbyt blisko pasa ruchu, powodując zagrożenie dla bezpieczeństwa pojazdów podróżujących z dużą prędkością. Dlatego należy je rozebrać,

- przy dopuszczeniu większej prędkości wskazane jest usunięcie zadaszeń jezdni na przejściach granicznych celem poprawy widoczności i zredukowania niekorzystnych zmian ciśnienia powietrza.

2.3. Zniesienie ograniczeń w ruchu drogowym

Z chwilą zakończenia koniecznych zadań stanie się możliwe zniesienie obowiązujących ograniczeń prędkości. Wprowadzenie nowych ograniczeń prędkości będzie uzależnione jedynie od wymogów bezpieczeństwa drogowego.

2.4. Uzgodnienia dotyczące ponownego, czasowego wprowadzenia kontroli na granicach wewnętrznych

W przypadku ponownego przejściowego wprowadzenia kontroli na granicach wewnętrznych zgodnie z przepisami art. 2 ust. 2 Konwencji zmotoryzowane jednostki straży granicznej mogą, poprzez ustawienie odpowiednich znaków, nałożyć ograniczenia prędkości, konieczne do dokonania kontroli. Nie zachodzi potrzeba ustawiania na stałe znaków drogowych w tym celu.

Jednakże w celu wykonania decyzji odmowy wjazdu należy wprowadzić instalowanie urządzeń umożliwiających zawracanie ruchu. Dlatego na autostradach i podobnych drogach należy przewidzieć umieszczenie w środkowych zaporach ochronnych rozgraniczających pasy jezdni ruchomych części składowych, które w razie potrzeby dają się łatwo otworzyć.

2.5. Programy działań

W celu praktycznego wdrożenia Konwencji z Schengen, Umawiające się Strony powinny opracować szczegółowe programy dla pierwszego etapu dostosowywania infrastruktury na przejściach granicznych oraz przedłożyć je Komitetowi Wykonawczemu.

Do celów wejścia w życie Konwencji powinny być podjęte w szczególności następujące środki:

- pasy drogowe, szczególnie te na przejściach przy autostradach, które do tej pory były zamknięte do celów przeprowadzania kontroli granicznej, powinny zostać otwarte dla ruchu,

- budki kontrolne na środkowych pasach drogowych należy rozebrać, aby nie hamowały pojazdów przejeżdżających z dużą prędkością,

- zadaszenia nad jezdniami na przejściach granicznych należy zdemontować, w celu poprawy widoczności i zredukowania niekorzystnych zmian ciśnienia powietrza,

- ograniczenia prędkości powinny być zniesione, a wprowadzenie nowych ograniczeń prędkości powinno być uzależnione jedynie od względów bezpieczeństwa drogowego,

- powinny zostać przeprowadzone techniczne zmiany w celu umożliwienia pojazdom zawracania na autostradach i drogach podobnych, na wypadek ponownego czasowego wprowadzenia kontroli na granicach wewnętrznych, ze względu na porządek publiczny lub bezpieczeństwo narodowe.

Programy te leżą w kompetencjach każdej z Umawiających się Stron powinny być wykonywane wspólnie lub poprzez wzajemne porozumienia, jeżeli okoliczności lub względy prawne sprawiają, że jest to konieczne lub zalecane. Umawiające się Strony powinny składać do Sekretariatu Generalnego sprawozdania na temat podjętych środków.

3. Informacja o zniesieniu z kontroli wprowadzonych przed wejściem w życie Konwencji z Schengen

Strategia leżąca u podstaw Konwencji z Schengen polega na powiązaniu zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych z wcześniejszym wprowadzeniem środków wyrównawczych.

Jeden z głównych środków wyrównawczych - System Informacyjny Schengen - nie został jeszcze ukończony, co oznacza, że w dalszym ciągu konieczne jest utrzymywanie kontroli osób na granicach wewnętrznych.

Umawiające się Strony stoją na stanowisku, że możliwe jest, na mocy porozumień dwustronnych, zaprzestanie już teraz kontroli na granicach wewnętrznych w niektórych przypadkach, jako symboliczny gest, na okres próbny, o ile nie zaważy to na sprawach bezpieczeństwa (projekty pilotażowe).

Jeżeli Umawiające się Strony rozważają zniesienie kontroli przed wprowadzeniem środków wyrównawczych, powinny powiadomić o tym Komitet Wykonawczy.

4. Konsultacje na wypadek przeprowadzania alternatywnych kontroli granicznych

Artykuł 2 ust. 2 Konwencji ustanawia, że Umawiające się Strony mają obowiązek wcześniejszego zasięgnięcia opinii innych Umawiających się Stron, w przypadku gdy z przyczyn związanych z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem narodowym jedna ze stron zdecyduje się na przeprowadzanie w ograniczonym okresie czasu własnych kontroli granicznych.

Zgodnie z zamierzeniem i celem powyższego przepisu wymóg ten stosuje się również w przypadku przeprowadzania alternatywnych kontroli na zapleczu obszaru granicznego lub w obrębie określonych stref granicznych (patrz pkt 1.1).

Jeżeli Umawiająca się Strona planuje podjęcie takiego środka, powinna postępować jak w przypadku czasowego wprowadzenia kontroli granicznych bezpośrednio na granicach wewnętrznych i poinformować o tym innych partnerów.

--------------------------------------------------