DECYZJA RADY (WPZiB) 2017/2283

z dnia 11 grudnia 2017 r.

w sprawie wspierania globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej oraz innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi („iTrace III”)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności art. 28 ust. 1 i art. 31 ust. 1,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

W strategii UE z dnia 16 grudnia 2005 r. w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi (zwanej dalej „strategią UE dotyczącą BSiL”), która przedstawia wytyczne działań Unii w dziedzinie BSiL podkreślono, że BSiL przyczynia się do pogłębienia zjawiska terroryzmu i do wzrostu przestępczości zorganizowanej oraz jest jednym z głównych czynników wyzwalających konflikty i powodujących ich rozprzestrzenianie się, jak również upadek struktur państwowych.

Wraz z przygotowanym przez ONZ programem działania na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania go we wszystkich aspektach (zwanym dalej „programem działania ONZ”), przyjętym w dniu 20 lipca 2001 r., wszystkie państwa członkowskie ONZ zobowiązały się do zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL lub jej przenikaniu do nieupoważnionych odbiorców, a w szczególności do uwzględniania – w procesie rozpatrywania wniosków o wydanie pozwolenia na wywóz – ryzyka przenikania BSiL do nielegalnego handlu.

W dniu 24 grudnia 2014 r. wszedł w życie Traktat o handlu bronią. Celem tego traktatu jest wprowadzenie jak najsurowszych wspólnych międzynarodowych norm regulujących międzynarodowy handel bronią konwencjonalną lub poprawiających regulacje dotyczące międzynarodowego handlu bronią konwencjonalną, zapobieganie nielegalnemu handlowi bronią konwencjonalną i zwalczanie takiego handlu, jak również zapobieganie przenikaniu takiej broni. Unia powinna wspierać wszystkie państwa członkowskie ONZ we wdrażaniu skutecznych środków kontroli transferu broni, by zapewnić jak największą skuteczność Traktatu o handlu bronią, w szczególności w odniesieniu do wdrażania jego art. 11.

Unia pragnie finansować iTrace III, trzecią fazę tego globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej BSiL i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji. Zmniejszy to ryzyko nielegalnego handlu nimi oraz przyczyni się do realizacji powyższych celów, w tym poprzez dostarczanie krajowym organom do spraw wywozu broni odpowiednich i aktualnych informacji o nielegalnym handlu bronią, tak aby przyczynić się do zbiorowego bezpieczeństwa Europy, zgodnie z globalną strategią UE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W celu wdrożenia globalnej strategii UE i strategii UE dotyczącej BSiL oraz propagowania pokoju i bezpieczeństwa, działania w ramach projektu, które mają być wspierane przez Unię, służą realizacji następujących celów szczegółowych:

Unia finansuje ten projekt, którego szczegółowy opis przedstawiono w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

1. Za wykonanie niniejszej decyzji odpowiada Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwany dalej „Wysokim Przedstawicielem”).

2. Szczegóły techniczne realizacji projektu, o którym mowa w art. 1, powierza się spółce Conflict Armament Research Ltd. (zwanej dalej „CAR”).

3. CAR wykonuje swoje zadania pod kierownictwem Wysokiego Przedstawiciela. W tym celu Wysoki Przedstawiciel dokonuje niezbędnych ustaleń z CAR.

Artykuł 3

1. Finansowa kwota odniesienia na realizację projektu, o którym mowa w art. 1, wynosi 3 474 322,77 EUR. Ogólny szacunkowy budżet całego projektu wynosi 3 993 676,97 EUR; kwota ta zostanie zapewniona w drodze współfinansowania przez CAR oraz niemieckie federalne ministerstwo spraw zagranicznych.

2. Wydatkami pokrywanymi z kwoty określonej w ust. 1 zarządza się zgodnie z procedurami i zasadami mającymi zastosowanie do budżetu ogólnego Unii.

3. Komisja nadzoruje właściwe zarządzanie finansową kwotą odniesienia, o której mowa w ust. 1. W tym celu Komisja zawiera niezbędną umowę z CAR. Umowa ta będzie zawierać zobowiązanie CAR do zapewnienia, aby wkład Unii był wyeksponowany stosownie do jego wielkości.

4. Komisja podejmuje starania w celu zawarcia umowy, o której mowa w ust. 3, jak najszybciej po wejściu w życie niniejszej decyzji. Informuje ona Radę o wszelkich związanych z tym trudnościach oraz o dacie zawarcia tej umowy.

Artykuł 4

1. Wysoki Przedstawiciel składa Radzie sprawozdania z wykonania niniejszej decyzji na podstawie regularnych opisowych sprawozdań kwartalnych przygotowywanych przez CAR. Sprawozdania te stanowią dla Rady podstawę do przeprowadzenia oceny. Aby wspomóc Radę w jej ocenie wyników niniejszej decyzji Rady, ocenę projektu przeprowadza podmiot zewnętrzny.

2. Komisja składa sprawozdania dotyczące aspektów finansowych projektu, o którym mowa w art. 1.

Artykuł 5

1. Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

2. Niniejsza decyzja traci moc 24 miesiące od daty zawarcia umowy, o której mowa w art. 3 ust. 3. Jednakże niniejsza decyzja traci moc sześć miesięcy po dacie jej wejścia w życie, jeżeli umowa ta nie zostanie zawarta w tym okresie.

(1) Wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (Dz.U. L 335 z 13.12.2008, s. 99).

(2) Decyzja Rady 2013/698/WPZiB z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie wsparcia globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi (Dz.U. L 320 z 30.11.2013, s. 34).

(3) Decyzja Rady (WPZiB) 2015/1908 z dnia 22 października 2015 r. w sprawie wsparcia globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi („iTrace II”) (Dz.U. L 278 z 23.10.2015, s. 15).

ZAŁĄCZNIK

iTrace – Globalny mechanizm raportowania w zakresie BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji

1. Kontekst i uzasadnienie wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB)

1.1. Niniejsza decyzja opiera się na kolejnych decyzjach Rady mających na celu walkę z destabilizującymi skutkami przenikania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz nielegalnego handlu tą bronią, w szczególności na decyzji Rady 2013/698/WPZiB z dnia 25 listopada 2013 r. (1) i na decyzji Rady WPZiB 2015/1908 z dnia 22 października 2015 r. (2), która ustanowiła i wzmocniła iTrace – globalny mechanizm raportowania w zakresie BSiL i nielegalnej innej broni konwencjonalnej oraz amunicji. Nielegalne rozprzestrzenianie BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji jest jednym z najważniejszych czynników prowadzących do zachwiania stabilności państw i zaostrzających konflikty, co stanowi poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa. Jak podkreślono w strategii UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i lekkiej i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi (zwanej dalej „strategią UE dotyczącą BSiL”), nielegalna broń oraz amunicja przyczyniają się do pogłębienia zjawiska terroryzmu i do wzrostu przestępczości zorganizowanej oraz są jednym z głównych czynników wyzwalających konflikty i powodujących ich rozprzestrzenianie się, jak również upadek struktur państwowych. Ostatnie wnioski wynikające z projektu iTrace w Iraku, Libii, Syrii i z innych złożonych konfliktów w pobliżu granic zewnętrznych Unii potwierdzają założenia zawarte w strategii UE dotyczącej BSiL. W ramach działań prowadzonych na podstawie decyzji WPZiB 2015/1908 ustanowiono iTrace – globalną inicjatywę monitorowania broni wykorzystywanej w konfliktach. Inicjatywa ta realizowana jest w 27 państwach dotkniętych konfliktem, w tym w Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej i Azji Wschodniej oraz ostatnio w Ameryce Łacińskiej. iTrace jest największym na świecie publicznym repozytorium nielegalnie przekierowanej broni konwencjonalnej mającym na celu wspieranie państw w ich wysiłkach na rzecz wykrywania jej nielegalnego przenikania i rozwiązania tego problemu zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z art. 11 Traktatu o handlu bronią oraz kryterium 7 wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB (3). iTrace umożliwia szczegółową sprawozdawczość na temat broni i amunicji dostarczanych zbrojnym ugrupowaniom rebelianckim i terrorystycznym, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa Unii, w tym Al-Kaidzie w Islamskim Maghrebie i Daisz lub Państwu Islamskiemu; umożliwia on poufne i szybkie powiadamianie organów kontroli wywozu państw członkowskich o ryzyku nielegalnego przekierowania po wywozie; dostarcza kluczowych informacji w czasie rzeczywistym o nielegalnym handlu bronią i dynamice konfliktu delegaturom Unii i misjom dyplomatycznym państw członkowskich w regionach dotkniętych konfliktami; oraz przyczynia się do podnoszenia świadomości na temat środków kontroli broni i przeciwdziałania jej przenikaniu poprzez częste angażowanie najbardziej wpływowych globalnych mediów.

1.2 Obecnie państwa członkowskie coraz częściej postulują jednak, by projekt iTrace zapewniał bezpośrednie briefingi (w tym poprzez częste wizyty w stolicach) krajowym organom odpowiedzialnym za wydawanie licencji na wywóz broni, i by udostępnił decydentom odpowiedzialnym za politykę w dziedzinie kontroli wywozu broni większy wachlarz zasobów. Celem niniejszej decyzji jest zatem kontynuowanie i wzmożenie prac nad projektem w ramach decyzji WPZiB 2015/1908 przez dalsze zapewnianie unijnym decydentom politycznym, ekspertom w dziedzinie kontroli broni i urzędnikom zajmującym się kontrolą wywozu broni dostępu do systematycznie gromadzonych stosownych informacji, które będą ich wspierać w opracowywaniu skutecznych i opartych na dowodach strategii skierowanych przeciwko przenikaniu i nielegalnemu rozprzestrzenianiu broni konwencjonalnej oraz amunicji do tych rodzajów broni, by zwiększyć bezpieczeństwo międzynarodowe i regionalne. Będzie zatem nadal stanowić dla nich wsparcie umożliwiające połączenie skutecznej strategii reagowania z właściwymi działaniami zapobiegawczymi, by zająć się kwestią nielegalnej podaży i popytu oraz zapewnić skuteczną kontrolę broni konwencjonalnej w państwach trzecich.

1.3. Decyzja przewiduje ciągłe utrzymywanie i dalsze wzmacnianie publicznie dostępnego systemu internetowego iTrace. Projekty wymienione w decyzji WPZiB 2015/1908 zostaną wzmocnione przez: 1) zwiększenie częstotliwości i czasu trwania wyjazdów w celu gromadzenia danych na temat nielegalnych dostaw broni konwencjonalnej do regionów dotkniętych konfliktami; 2) zindywidualizowane pakiety wsparcia dla państw członkowskichobejmujące bezpośrednie konsultacje, dostosowane do potrzeb dane i sprawozdania, całodobowe wsparcie techniczne i wyznaczanie zadań w dotyczących weryfikacji po dostawie; 3) szkolenie i mentoring władz krajowych w państwach dotkniętych konfliktami w celu budowania zdolności w zakresie przeciwdziałania przenikaniu, wzmocnienia zarządzania bronią oraz stymulowania gromadzenia danych iTrace.

2. Cele ogólne

Opisane poniżej działanie będzie w dalszym stopniu wspierać społeczność międzynarodową w walce z destabilizującymi skutkami przenikania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji oraz nielegalnego handlu nimi. Nadal będzie ono zapewniać decydentom politycznym, ekspertom w dziedzinie kontroli broni i urzędnikom zajmującym się kontrolą wywozu broni dostęp do stosownych informacji, które będą ich wspierać w opracowywaniu skutecznych i opartych na dowodach strategii skierowanych przeciwko przenikaniu i nielegalnemu rozprzestrzenianiu BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji, by zwiększyć bezpieczeństwo międzynarodowe i regionalne. W szczególności działanie to:

a) zapewni konkretne informacje o nielegalnym handlu BSiL i inną bronią konwencjonalną niezbędne do skuteczniejszego monitorowania realizacji programu działania ONZ dotyczącego nielegalnego handlu BSiL;

b) wzmocni wdrażanie międzynarodowego instrumentu umożliwiającego śledzenie;

c) ujawni najważniejsze szlaki i podmioty zaangażowane w przenikanie broni konwencjonalnej oraz amunicji do regionów dotkniętych konfliktem lub do międzynarodowych organizacji terrorystycznych oraz przedstawi dowody uczestnictwa grup i osób fizycznych w nielegalnym handlu, stanowiące wsparcie dla krajowych postępowań sądowych;

d) pogłębi współpracę między stosownymi organami ONZ, misjami i innymi organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie śledzenia BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz bezpośredniego przekazywania informacji z korzyścią dla istniejących mechanizmów monitorowania, w tym z systemem Interpolu do zarządzania rejestrowaniem i śledzeniem nielegalnej broni (iARMS) będącym uzupełnieniem mechanizmu iTrace i dzięki któremu będzie zapewniona koordynacja;

e) zapewni stosowne informacje umożliwiające określenie priorytetowych obszarów współpracy międzynarodowej i pomocy na rzecz skutecznego zwalczania przenikania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji oraz nielegalnego handlu nimi, takich jak finansowanie przedsięwzięć dotyczących bezpieczeństwa zapasów broni lub zarządzania granicami;

f) zapewni mechanizm wspierający monitorowanie wdrażania Traktatu o handlu bronią, w szczególności wykrywanie nielegalnego przenikania przerzucanej broni konwencjonalnej, oraz wspierający rządy w ocenianiu ryzyka przenikania przed wywozem broni konwencjonalnej, zwłaszcza ryzyka przenikania w granicach państwa-odbiorcy lub ponownego wywozu na niepożądanych warunkach; oraz

g) zapewni zindywidualizowane wsparcie państwom członkowskim, aby pomóc w ocenie ryzyka przenikania i w ograniczaniu tego ryzyka.

3. Trwałość projektu w dłuższym okresie i jego wyniki

Działanie zapewni trwałe ramy ciągłego monitorowania nielegalnego rozprzestrzeniania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji. Oczekuje się, że w dużym stopniu zwiększy zasób dostępnych informacji dotyczących broni i będzie znacząco wspierać ukierunkowany rozwój skutecznej kontroli broni konwencjonalnej i polityk kontroli wywozu broni. Projekt umożliwi w szczególności:

a) dalsze zasilanie systemu zarządzania informacjami iTrace, który zapewni długookresowe gromadzenie danych dotyczących nielegalnej broni konwencjonalnej i ich analizę;

b) zapewnienie decydentom zajmującym się kontrolą broni konwencjonalnej i ekspertom w tej dziedzinie narzędzia umożliwiającego określenie skuteczniejszych strategii i priorytetów w dziedzinie pomocy i współpracy (na przykład przez określanie możliwości współpracy regionalnej lub subregionalnej, mechanizmy koordynacji i wymiany informacji, które należy ustanowić lub wzmocnić, przez identyfikowanie niewystarczająco zabezpieczonych krajowych zapasów broni, nieodpowiednie zarządzanie zasobami, tras nielegalnego transferu, nieskutecznych kontroli granicznych oraz niewystarczających zdolności w zakresie egzekwowania prawa);

c) zachowanie charakteryzującej go elastyczności, by generować informacje mające znaczenie dla określania polityki działania, niezależnie od szybkich zmian dotyczących jej wymogów;

d) znaczne zwiększenie skuteczności organizacji i osób fizycznych monitorujących broń w kontekście międzynarodowym, dzięki udostępnieniu im mechanizmu wymiany informacji, których zakres stale się powiększa; oraz

e) zbudowanie trwałych zdolności krajowych w państwach dotkniętych konfliktami do identyfikowania i śledzenia nielegalnej broni i skuteczniejszego angażowania się w międzynarodowe procesy kontroli broni i egzekwowania prawa.

4. Opis działania

4.1. Projekt 1: Szkolenie i mentoring władz krajowych w państwach dotkniętych konfliktami w zakresie identyfikacji broni i jej śledzenia w skali międzynarodowej.

4.1.1. Cel projektu

Projekt zapewni szkolenia „na żądanie” w zakresie identyfikacji i śledzenia broni oraz zarządzania nią lokalnym partnerom oraz – w razie potrzeby – pracownikom misji pokojowych (w tym misji ONZ i Unii i grup lub paneli monitorowania sankcji). Szkolenie to wykorzysta szeroki wachlarz usług oferowanych przez CAR od 2014 r., choć finansowanych niezależnie od projektów iTrace I i II, które to usługi okazały się niezbędne do ułatwienia realizacji wspomnianych projektów.

4.1.2. Działania w ramach projektu

W ramach projektu personel z zespołów dochodzeniowo-śledczych w terenie zostanie oddelegowany do przekazywania wiedzy na stopniowo coraz bardziej technicznym poziomie, obejmującej między innymi:

a) wprowadzenie do gromadzenia danych na temat broni, w odniesieniu do poszczególnych przypadków;

b) podstawowe narzędzia identyfikacji broni i jej skutecznego dokumentowania;

c) standardowe procedury operacyjne w zakresie gromadzenia dowodów oraz łańcuch dowodowy;

d) wymogi dotyczące badań dalekosiężnych, regionalnych i międzynarodowych;

e) wdrażanie międzynarodowego instrumentu umożliwiającego śledzenie;

f) międzynarodowe śledzenie broni i międzynarodowe systemy śledzenia broni (zwłaszcza Interpol i Europol);

g) wykorzystanie dużych zbiorów danych i analizy trendów; oraz

h) możliwości pomocy technicznej (międzynarodowe) oraz interwencji w zakresie egzekwowania prawa.

Działania te będą prowadzone równolegle z badaniami terenowymi w ramach iTrace – w tym wspólnymi badaniami (mentoringiem w ich zakresie) prowadzonymi z organami władz krajowych.

4.1.3. Wyniki projektu

Projekt:

a) Będzie zachęcać organy krajowe do udzielania szerszego dostępu terenowym zespołom dochodzeniowo-śledczym iTrace – co jest odpowiedzią na powtarzające się apele o zapewnienie przez zespoły iTrace pomocy technicznej i zdolności w zakresie wspólnych badań, i oznacza zwiększenie danych iTrace.

b) Zapewni konkretne wsparcie zdolności rządów krajowych, które choć są dotknięte skutkami przenikania broni, nie posiadają narzędzi do identyfikowania i zgłaszania przekierowanej broni wykorzystywanej w konfliktach; jest to często wstępem do skuteczniejszego zarządzania bronią na poziomie krajowym i jako takie wspiera wdrażanie Traktatu o handlu bronią, instrumentu umożliwiającego śledzenie oraz UN PoA, a także do programowania fizycznego bezpieczeństwa i zarządzania zapasami (PSSM), jak również sprzyja kontaktom z międzynarodowymi organami egzekwowania prawa, w tym Interpolem (iARMS) i Europolem.

c) Będzie wspierać pogłębiony dialog – zwłaszcza poprzez określanie głównych zainteresowanych stron na potrzeby innych wspieranych przez Unię inicjatyw (np. stosunki misji Unii z rządami państw przyjmujących) oraz ożywienie inicjatyw, takich jak programowanie PSSM (np. wspieranych przez Unię projektów w zakresie zarządzania zapasami).

4.1.4. Wskaźniki realizacji projektu

Do 30 wizyt w terenie w zakresie szkoleń i mentoringu, z naciskiem na wielokrotne wizyty służące wsparciu organów krajowych w budowaniu zdolności w zakresie śledzenia.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.1.5. Beneficjenci projektu

Działania w zakresie szkoleń i mentoringu będą przynosić bezpośrednie korzyści krajowym zainteresowanym stronom w państwach dotkniętych konfliktem, w tym organom egzekwowania prawa i prokuratorom. Program będzie oferować wsparcie pośrednie na rzecz krajowych dialogów z finansowanymi przez Unię i innymi inicjatywami dotyczącymi kontroli broni i będzie zachęcał do wykorzystywania międzynarodowych mechanizmów śledzenia (w tym systemu iARMS Interpolu oraz Europolu), a także będzie ułatwiać współpracę ze wspieranymi przez Unię projektami w zakresie zarządzania zapasami i innymi projektami dotyczącymi kontroli BSiL.

4.2. Projekt 2: Intensywniejsze badania terenowe niezbędne do dalszego wprowadzania do systemu iTrace w czasie rzeczywistym udokumentowanych dowodów na przenikanie BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji oraz na nielegalny handel nimi, a także innych stosownych informacji.

4.2.1. Cel projektu

Dzięki projektowi zwiększy się częstotliwość i czas trwania badań terenowych w zakresie BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji znajdujących się w obrocie na obszarach dotkniętych konfliktem. Projekt będzie priorytetowo traktować kraje, których sytuacja szczególnie niepokoi państwa członkowskie, w tym między innymi Irak, Libię, Mali, Sudan Południowy, Somalię, Syrię i Jemen.

Realizację projektu ułatwi ustanowienie formalnych umów dotyczących wymiany informacji z misjami Unii i ONZ oraz z szeregiem organizacji, jak również selektywne wysyłanie wniosków o oficjalne śledzenie do krajowych rządów. Ponadto w ramach projektu nadal będą prowadzone badania dokumentacyjne w odniesieniu do istniejących już informacji na temat odpowiednich transferów, które to informacje uzyskano od organizacji innych niż CAR, i informacje te będą weryfikowane (poprzez badania terenowe) z myślą o wprowadzeniu ich do systemu iTrace.

4.2.2. Działania w ramach projektu

W ramach omawianego projektu podjęte zostaną następujące działania:

a) zaangażowanie wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie broni do przeprowadzenia w terenie analizy nielegalnej BSiL i innej broni konwencjonalnej, amunicji i powiązanego materiału odzyskanych z państw dotkniętych konfliktem;

b) analiza, przegląd i weryfikacja udokumentowanych dowodów dotyczących nielegalnej BSiL i innej nielegalnej broni konwencjonalnej, amunicji i jej użytkowników, w tym: zdjęć broni, jej części składowych oraz oznaczeń wewnętrznych i zewnętrznych, opakowań, odnośnej dokumentacji przewozowej oraz wyników badań terenowych (użytkownicy, dostawy i szlaki transferu);

c) przegląd i weryfikacja dodatkowych najnowszych dowodów dotyczących nielegalnej BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji zebranych przez organizacje inne niż CAR, w tym sprawozdań grup monitorowania sankcji ONZ, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i międzynarodowych środków masowego przekazu;

d) wprowadzanie wszystkich zebranych i zweryfikowanych dowodów do systemu zarządzania informacjami iTrace i internetowego portalu służącego do mapowania;

e) identyfikacja i wspieranie lokalnych partnerów, by zapewnić nieprzerwane gromadzenie danych dla iTrace przez cały czas trwania proponowanego działania i po jego zakończeniu;

f) dalsza współpraca z rządami krajowymi pozwalająca z góry ustalić krajowe punkty kontaktowe oraz mechanizm koordynacji, by doprecyzować zakres badań prowadzonych przez CAR i zapobiec ewentualnym konfliktom interesów przed rozpoczęciem tych badań.

Projekt będzie realizowany stopniowo w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.2.3. Wyniki projektu

Projekt zakłada:

a) udokumentowanie na miejscu fizycznych dowodów dotyczących przenikania broni konwencjonalnej i amunicji do niej lub nielegalnego handlu nimi w regionach dotkniętych konfliktem;

b) weryfikację i opis przypadków nielegalnego handlu na podstawie zebranych przez CAR, organizacje posiadające aktualne umowy dotyczące wymiany informacji z CAR oraz, w odpowiednich przypadkach, inne organizacje dowodów dotyczących przenikania broni konwencjonalnej oraz amunicji lub nielegalnego handlu nimi we wszystkich regionach;

c) udostępnienie konkretnych dowodów wizualnych dotyczących przenikania broni konwencjonalnej oraz amunicji lub na nielegalnego handlu nimi, w tym zdjęć poszczególnych egzemplarzy, numerów seryjnych, oznaczeń fabrycznych, skrzyń, spisów przewożonych przedmiotów, dokumentów przewozowych i zezwoleń dla użytkownika końcowego;

d) generowanie opisów nielegalnej działalności, w tym szlaków nielegalnego handlu, podmiotów uczestniczących w przenikaniu lub transferze i ocen czynników dodatkowych (w tym nieskutecznego zarządzania zapasami, braku bezpieczeństwa tych zapasów oraz zamierzonych i zorganizowanych – przy współudziale struktur państwowych – nielegalnych sieci dostaw);

e) wprowadzanie wyżej wymienionych dowodów do systemu zarządzania informacjami iTrace i internetowego portalu służącego do mapowania w celu ich pełnego udostępnienia opinii publicznej i państwom członkowskim za pośrednictwem bezpiecznych platform stacjonarnych i mobilnych.

4.2.4. Wskaźniki realizacji projektu

Do 50 misji w terenie (w tym, w razie potrzeby, misji poszerzonych) w okresie dwuletnim w celu wygenerowania opartych na dowodach danych do wprowadzenia do systemu zarządzania informacjami iTrace i internetowego portalu służącego do mapowania.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.2.5. Beneficjenci projektu

iTrace będzie nadal w coraz większym stopniu zapewniać kompleksowe informacje wyraźnie ukierunkowane przede wszystkim na decydentów odpowiedzialnych za politykę kontroli broni w państwach członkowskich, organy wydające pozwolenia na wywóz broni, jak również instytucje, agencje i misje Unii. Ci unijni decydenci będą mieć również dostęp do informacji poufnych za pomocą bezpiecznych stacjonarnych i mobilnych platform iTrace.

Informacje publiczne nadal będą dostępne dla wszystkich unijnych beneficjentów, a także dla beneficjentów spoza Unii, zwłaszcza decydentów odpowiedzialnych za politykę kontroli broni i organów wydających pozwolenia na wywóz broni w państwach trzecich. Z informacji tych będą mogły również korzystać organizacje regionalne i międzynarodowe (w tym grupy monitorowania sankcji ONZ, misje pokojowych ONZ, UNODC, UNODA i Interpol); pozarządowe organizacje badawcze (w tym Bońskie Międzynarodowe Centrum Konwersji (BICC), Grupa Badawczo-Informacyjna ds. Pokoju i Bezpieczeństwa (GRIP), Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI) i Small Arms Survey); Z informacji publikowanych przez iTraces będą korzystać organizacje wspierające (w tym Amnesty International i Human Rights Watch) oraz międzynarodowe środki masowego przekazu.

4.3. Projekt 3: Bezpośrednie wsparcie tych organów państw członkowskich, które są odpowiedzialne za kontrolę wywozu broni, oraz decydentów odpowiedzialnych za politykę kontroli broni.

4.3.1. Cel projektu

Personel projektu iTrace będzie działać w ścisłej współpracy z krajowymi organami państw członkowskich wydającymi pozwolenia na wywóz broni. Informacje dostarczane przez krajowe organy państw członkowskich wydające pozwolenia na wywóz będą przetwarzane z należytym poszanowaniem poufności. iTrace będzie też nadal w kontakcie z szeregiem krajowych organów wydających pozwolenia na wywóz w państwach trzecich. Stosunki te będą wspierać kilka kluczowych aspektów międzynarodowych wysiłków zmierzających do zaradzenia problemowi przenikania i nielegalnego handlu bronią konwencjonalną oraz do wzmocnienia międzynarodowych środków przeciwdziałania przenikaniu broni, m.in.:

a) poprzez dostarczanie organom wydającym pozwolenia na wywóz broni szczegółowych danych i dowodów o udokumentowanych przypadkach przenikania broni

b) na oficjalny wniosek krajowych organów państw członkowskich wydających pozwolenia na wywóz broni – udzielanie wsparcia państwom członkowskim w zakresie zdolności do przeprowadzenia weryfikacji po wysyłce lub po dostawie lub zapewnienie im takiej zdolności.

4.3.2. Działania w ramach projektu

W ramach omawianego projektu podjęte zostaną następujące działania:

a) wysyłanie zespołów iTrace na wielokrotne wizyty do odpowiednich organów stolicach państw członkowskich w celu przedstawienia informacji o zagadnieniach związanych przeciwdziałaniem przenikaniu broni oraz o międzynarodowych badaniach;

b) działający nieprzerwanie punkt informacyjny udzielający natychmiastowych porad w zakresie przeciwdziałania przenikaniu broni lub potencjalnie negatywnych doniesień prasowych opartych na niezweryfikowanych zgłoszeniach strony trzeciej;

c) rozwijanie na potrzeby organów wydających pozwolenia na wywóz w państwach członkowskich działających online interfejsów, które będą przesyłać zabezpieczone dane z systemu iTrace – ostrzeżenia dotyczące podmiotów, o których wiadomo, że przekierowywały broń w przeszłości, profilowanie miejsc przeznaczenia o wysokim stopniu ryzyka, a także zgłaszanie w czasie rzeczywistym przekierowania broni wyprodukowanej w odnośnym kraju; oraz

d) na oficjalny wniosek krajowych organów państw członkowskich wydających pozwolenia na wywóz broni – udzielanie wsparcia państwom członkowskim w zakresie kontroli (weryfikacji) zastosowania końcowego po dostawie przez terenowe zespoły dochodzeniowo-śledcze iTrace.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.3.3. Wyniki projektu

Projekt zakłada:

a) udzielanie organom wydającym pozwolenia na wywóz broni w państwach członkowskich, na ich wniosek, pomocy w identyfikowaniu przypadków przekierowania po wywozie;

b) dostarczanie informacji wspierających pełną analizę ryzyka przenikania broni dokonywaną przez organy wydające pozwolenia na wywóz broni w państwach członkowskich (zgodne z Traktatem o handlu bronią i wspólnym stanowiskiem 2008/944/WPZiB) przed wydaniem pozwolenia na wywóz;

c) zapewnianie organom wydającym pozwolenia na wywóz broni w państwach członkowskich, na ich żądanie, zdolności w zakresie weryfikacji po wysyłce;

d) wsparcie decydentów odpowiedzialnych za politykę kontroli broni w państwach członkowskich przekazywanymi w czasie rzeczywistym informacjami o trendach w zakresie przenikania i nielegalnego handlu, wspomagającymi krajowe zaangażowanie w międzynarodowe procesy polityczne; oraz

e) udzielanie krajowym organom ścigania państw członkowskich wsparcia na rzecz postępowań przygotowawczych, w stosownych przypadkach i na wniosek tych organów.

4.3.4. Wskaźniki realizacji projektu

Zaprojektowanie i rozwijanie przez projektantów istniejącego systemu iTrace interfejsów dla stacjonarnych i mobilnych komputerów, przesyłających w czasie rzeczywistym informacje z zabezpieczonych partycji systemu iTrace do krajowych organów państw członkowskich. Zapewnianie przez dział pomocy technicznej, który będzie obsługiwany przez personel projektu iTrace, pełnego wsparcia organom kontroli wywozu broni w państwach członkowskich i decydentom odpowiedzialnym z politykę kontroli broni w tych państwach. Do 30 wizyt w stolicach państw członkowskich, na wniosek tych państw.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.3.5. Beneficjenci projektu

Wszystkie zainteresowane państwa członkowskie poprzez wizyty w stolicach, jak i przeprowadzane na wniosek misje kontrolne po wysyłce.

4.4. Projekt 4: Działalność informacyjna skierowana do zainteresowanych stron i koordynacja międzynarodowa

4.4.1. Cel projektu

Projekt ukaże korzyści ze stosowania iTrace międzynarodowym i krajowym decydentom, ekspertom w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej i organom wydającym pozwolenia na wywóz broni. Zostaną również opracowane działania informacyjne mające na celu dalszą koordynację wymiany informacji i budowanie trwałych partnerstw z osobami fizycznymi i organizacjami zdolnymi do generowania informacji, które mogą zostać wprowadzone do systemu iTrace.

4.4.2. Działania w ramach projektu

W ramach omawianego projektu podjęte zostaną następujące działania, ze zwróceniem szczególnej uwagi na unikanie powielania działań innych przedsięwzięć, np. działań informacyjnych dotyczących Traktatu o handlu bronią.

a) Prezentacje przygotowane przez personel projektu iTrace na potrzeby odpowiednich konferencji międzynarodowych dotyczących nielegalnego handlu bronią konwencjonalną we wszystkich jego aspektach. Celem tych prezentacji będzie przedstawienie iTrace, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) konkretnych korzyści płynących ze wspomagania przez iTrace procesu monitorowania realizacji programu działania ONZ, Traktatu o handlu bronią i innych odpowiednich instrumentów międzynarodowych; 2) użyteczności iTrace dla określania priorytetowych dziedzin międzynarodowej pomocy i współpracy oraz 3) użyteczności iTrace – jako mechanizmu profilowania oceny ryzyka – dla organów wydającym pozwolenia na wywóz broni;

b) Prezentacje przygotowane przez personel projektu iTrace na potrzeby rządów krajowych i operacji pokojowych. Celem tych prezentacji będzie przedstawienie iTrace odpowiednim departamentom misji, zachęcenie do zawierania i rozwijania formalnych umów dotyczących wymiany informacji pozwalających na generowania informacji, które mogą być wprowadzane do iTrace, oraz wspomaganie decydentów w określaniu priorytetowych dziedzin międzynarodowej pomocy i współpracy.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.4.3. Wyniki projektu

Projekt:

a) ukaże korzyści ze stosowania iTrade oraz przedstawi koncepcję dokumentowania, kompilowania i wymiany danych o przenikaniu krajowym i międzynarodowym decydentom, którzy zajmują się realizacją porozumień dotyczących kontroli broni konwencjonalnej i kontroli wywozu broni (programu działania ONZ, Traktatu o handlu bronią, i innych odpowiednich instrumentów międzynarodowych) oraz oceną ich wdrażania;

b) zapewni stosowne informacje wspomagające decydentów i ekspertów w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej w określeniu priorytetowych dziedzin międzynarodowej pomocy i współpracy oraz formułowaniu skutecznych strategii przeciwdziałania przenikaniu broni;

c) dostarczy organom wydającym pozwolenia na wywóz szczegółowych informacji na temat iTrace i jego użyteczności dla oceny ryzyka, a ponadto zapewni możliwości otrzymywania dalszych informacji zwrotnych i dalszego doskonalenia systemu;

d) ułatwi wymianę informacji między rządami krajowymi i operacjami pokojowymi ONZ, w tym przetwarzanie danych i ich analizę z wykorzystaniem systemu iTrace;

e) ułatwi dalsze budowanie sieci ekspertów w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej zaangażowanych w badania terenowe dotyczące przenikania broni konwencjonalnej i amunicji oraz nielegalnego handlu nimi;

f) będzie służył popularyzacji śledzenia broni konwencjonalnej i amunicji do niej jako środka wspierającego monitorowanie realizacji programu działania ONZ, międzynarodowego instrumentu umożliwiającego śledzenie i traktatu o handlu bronią, a także innych międzynarodowych i regionalnych instrumentów kontroli broni i kontroli wywozu broni.

4.4.4. Wskaźniki realizacji projektu

Personel iTrace będzie uczestniczył w maksymalnie 20 konferencjach. Na wszystkich konferencjach zostanie zaprezentowany system iTrace. Programy tych konferencji i krótkie streszczenia zostaną włączone do sprawozdania końcowego.

Projekt będzie realizowany w pełnym dwuletnim okresie realizacji projektu iTrace.

4.4.5. Beneficjenci projektu

Zob. sekcja 4.2.5 powyżej. Zawiera ona pełny wykaz beneficjentów, który jest identyczny z wykazem beneficjentów niniejszego projektu.

4.5. Projekt 5: Sprawozdania merytoryczne iTrace

4.5.1. Cel projektu

W ramach projektu zostaną sporządzone sprawozdania dotyczące zasadniczych kwestii merytorycznych opracowane na podstawie wprowadzonych do systemu iTrace danych z badań terenowych. Sprawozdania zostaną opracowane w taki sposób, by wyróżnić konkretne dziedziny budzące niepokój społeczności międzynarodowej, w tym najważniejsze wzorce nielegalnego handlu bronią konwencjonalną i amunicją oraz kanały ich dystrybucji w regionach, a także priorytetowe dziedziny, którym społeczność międzynarodowa powinna poświęcić uwagę.

4.5.2. Działania w ramach projektu

Dogłębna analiza prowadząca do opracowania, przeglądu, zredagowania i publikacji maksymalnie 10 sprawozdań merytorycznych iTrace.

4.5.3. Wyniki projektu

Projekt zakłada:

a) opracowanie maksymalnie 10 sprawozdań, z których każde będzie poświęcone oddzielnemu problemowi budzącemu niepokój społeczności międzynarodowej;

b) zagwarantowanie dystrybucji sprawozdań merytorycznych iTrace wśród wszystkich państw członkowskich;

c) opracowanie ukierunkowanej strategii informacyjnej, by zapewnić jak największy zasięg globalny;

d) utrzymanie wyeksponowania działania na arenie politycznej i w międzynarodowych środkach masowego przekazu, między innymi poprzez prezentowanie informacji dotyczących nielegalnej broni budzących największy niepokój; zapewnianie mających znaczenie dla określania polityki działania analiz wspierających toczące się procesy kontroli broni i opracowywanie sprawozdań w taki sposób, by wywoływały jak największe zainteresowanie międzynarodowych środków masowego przekazu.

4.5.4. Wskaźniki realizacji projektu

Maksymalnie 10 dostępnych w internecie sprawozdań merytorycznych iTrace opracowanych w okresie realizacji proponowanego działania i rozprowadzanych na całym świecie.

4.5.5. Beneficjenci projektu

Zob. sekcja 4.2.5 powyżej. Zawiera ona pełny wykaz beneficjentów, który jest identyczny z wykazem beneficjentów niniejszego projektu.

5. Lokalizacja

Realizacja projektu 1 i 2 będzie wymagać wysłania wielu ekspertów w dziedzinie broni konwencjonalnej do regionów dotkniętych konfliktem. Delegowanie ekspertów będzie oceniane w każdym konkretnym przypadku pod kątem bezpieczeństwa, dostępu do informacji i łatwości jej uzyskania. CAR nawiązało już kontakty lub rozpoczęło realizację projektów w wielu spośród odnośnych państw. Projekt 3 będzie realizowany w stolicach państw członkowskich (a także na terenie państw członkowskich stosownie do ich wymogów). Projekt 4 będzie realizowany na międzynarodowych konferencjach na całym świecie, we współpracy z rządami krajowymi oraz odpowiednimi organizacjami, by zapewnić jak największe wyeksponowanie projektu. Projekt 5 zostanie opracowany w Belgii, we Włoszech, we Francji i w Zjednoczonym Królestwie.

6. Czas trwania

Całkowity szacowany czas trwania połączonych projektów wynosi 24 miesiące.

7. Podmiot odpowiedzialny za realizację i wyeksponowanie działań Unii

CAR umieszcza niewielkie terenowe zespoły dochodzeniowo-śledcze w miejscowych siłach obrony i bezpieczeństwa, wśród personelu odpowiedzialnego za utrzymanie lub wspieranie pokoju, a także w ramach innych podmiotów dysponujących mandatem w zakresie bezpieczeństwa. Zawsze, gdy te siły lub misje zabezpieczają miejsca, w których zbierane są broń lub dowody, zespoły CAR odzyskują wszelkie dostępne dowody dotyczące broni, powiązanego materiału i grup użytkowników. CAR rozpoczyna następnie śledzenie wszystkich egzemplarzy, które można jednoznacznie zidentyfikować, i prowadzi dalekosiężne badania transferów broni, dostarczania materiału wojskowego i wsparcia udzielanego stronom, które zagrażają pokojowi i stabilności.

We współpracy z krajowymi organami wydającymi pozwolenia na wywóz CAR odtwarza łańcuchy dostaw odpowiedzialne za dostawy broni do wykorzystania konfliktach zbrojnych – poprzez identyfikowanie nielegalnej działalności i przenikania broni z rynku legalnego na nielegalny. CAR zapisuje wszystkie informacje w swoim globalnym systemie monitorowania broni – iTrace, który, dysponując ponad 100 000 wpisów o broni wykorzystywanej w konfliktach, jest największym na świecie repozytorium danych o broni wykorzystywanej w konfliktach.

CAR wykorzystuje te informacje, by a) ostrzec państw członkowskie o przekierowaniach broni i amunicji i by b) umożliwić ukierunkowane inicjatywy przeciwdziałające przenikaniu broni, w tym poddane przeglądowi środki kontroli wywozu i międzynarodowe działania dyplomatyczne.

Dowiedziono skuteczności tej metody w niemal natychmiastowym wykrywaniu przypadków przekierowania – zespoły terenowe CAR ostrzegały państwa członkowskie o przekierowanej broni, gdy wciąż jeszcze znajdowały się na obszarach dotkniętych konfliktem (np. przebywając na miejscu w Mosulu, w Iraku). W niektórych przypadkach zespołom CAR udało się wykryć niedozwolony ponowny transfer broni dwa miesiące po tym, jak opuściła ona fabrykę.

W dniu 22 października 2015 r. decyzja WPZiB 2015/1908 wsparła CAR w kontynuowaniu i rozbudowywaniu projektu iTrace ustanowionego decyzją 2013/698/WPZiB. Projekty – określane jako odpowiednio iTrace I i II – ugruntowały pozycję iTrace jako istotnej globalnej inicjatywy w zakresie monitorowania broni wykorzystywanej w konfliktach i udzieliły bezpośredniego wsparcia organom państw członkowskich wydającym pozwolenia na wywóz oraz decydentom odpowiedzialnym za politykę kontroli broni.

Ponadto w dniu 2 grudnia 2015 r. w planie działania Unii przeciwko nielegalnemu handlowi bronią palną i materiałami wybuchowymi oraz ich wykorzystywaniu do celów niezgodnych z prawem zaapelowano o szersze stosowanie iTrace i zalecono, by każdy krajowy organ ścigania sprawdzał wpisy w iTrace w przypadku stwierdzenia przekierowania broni i amunicji.

CAR podejmie wszelkie stosowne środki w celu wyeksponowania faktu, że działanie jest finansowane przez Unię. Te środki te zostaną przedsięwzięte zgodnie z podręcznikiem „Informowanie o działaniach zewnętrznych Unii Europejskiej i ich eksponowanie” opracowanym i opublikowanym przez Komisję.

CAR zapewni w związku z tym wyeksponowanie wkładu Unii przez używanie stosownego logo i prowadzenie działań promocyjnych, podkreślając rolę odgrywaną przez Unię, zapewniając przejrzystość unijnych działań i podnosząc świadomość co do przyczyn przyjęcia niniejszej decyzji oraz powodów jej wspierania przez UE, a także rezultatów tego wsparcia. Na materiałach wyprodukowanych w wyniku tego projektu w widocznym miejscu zostanie umieszczona flaga UE zgodnie z unijnymi wytycznymi dotyczącymi prawidłowego wykorzystywania i reprodukcji flagi.

8. Sprawozdawczość

CAR będzie przygotowywać regularne opisowe sprawozdania kwartalne.

(1) Decyzja Rady 2013/698/WPZiB z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie wsparcia globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi (Dz.U. L 320 z 30.11.2013, s. 34).

(2) Decyzja Rady (WPZiB) 2015/1908 z dnia 22 października 2015 r. w sprawie wsparcia globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi („iTrace II”) (Dz.U. L 278 z 23.10.2015, s. 15).

(3) Wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (Dz.U. L 335 z 13.12.2008, s. 99).