DECYZJA RADY

z dnia 14 czerwca 2004 r.

w sprawie zasad, priorytetów i warunków zawartych w partnerstwie europejskim z Jugosłowiańską Republiką Macedonii

(2004/518/WE)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 553/2004 z dnia 22 marca 2004 r., w sprawie ustanowienia partnerstw europejskich w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia (1), w szczególności jego art. 2,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

Rozporządzenie (WE) nr 533/2004 określa, że Rada ma podejmować decyzje w sprawie zasad priorytetów i warunków zawartych w partnerstwach europejskich oraz we wszelkich następnych dostosowaniach, większością kwalifikowaną i na wniosek Komisji; również stwierdza, że działania uzupełniające realizowane po wprowadzeniu w życie partnerstw europejskich zostaną zapewnione poprzez mechanizmy ustanowione w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia, w szczególności poprzez sprawozdania roczne.

Sprawozdanie roczne Komisji z roku 2004 przedstawia analizę przygotowań Albanii do dalszej integracji z Unią Europejską oraz określa dziedziny priorytetowe dla dalszych prac.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 533/2004, zasady, priorytety i warunki zawarte w partnerstwie europejskim z Jugosłowiańską Republiką Macedonii są określone w Załączniku do niniejszej decyzji, który stanowi jej integralną część.

Artykuł 2

Wprowadzenie w życie partnerstwa europejskiego jest sprawdzane za pomocą mechanizmów ustanowionych w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja staje się skuteczna trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(1) Dz.U. L 86 z 24.3.2004, str. 1.

ZAŁĄCZNIK

1. WPROWADZENIE

Agenda z Salonik określa sposoby i środki służące wzmocnieniu procesu stabilizacji i stowarzyszenia, m.in. poprzez wprowadzenie partnerstw europejskich.

Na podstawie sprawozdania rocznego Komisji, celem partnerstwa europejskiego z Jugosłowiańską Republiką Macedonii jest określenie priorytetów dla działań wspierających wysiłki na rzecz zbliżenia do Unii Europejskiej w spójnych ramach. Priorytety te są dostosowane do szczególnych potrzeb i etapu przygotowania Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii oraz będą aktualizowane w miarę potrzeb. Partnerstwo europejskie przewiduje także wskazówki dotyczące pomocy finansowej dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii.

Oczekuje się, że była Jugosłowiańska Republika Macedonii przyjmie plan zawierający harmonogram i szczegółowe informacje dotyczące sposobu, w jaki zamierza zajmować się priorytetami zawartymi w partnerstwie europejskim. Plan ten powinien również wskazywać sposoby realizacji Agendy z Salonik, priorytety w walce z przestępczością zorganizowaną i korupcją określone podczas Konferencji w Londynie w 2002 r. i na posiedzeniu na poziomie ministerialnym odbywającym się 28 listopada 2003 r. w Brukseli w ramach Forum UE-Bałkany Zachodnie oraz środki przedstawione przez każde z państw Bałkanów Zachodnich podczas spotkania w Belgradzie w 2003 r., jako uzupełnienie Konferencji w Ohridzie dotyczącej zintegrowanego zarządzania granicami.

2. ZASADY

Proces stabilizacji i stowarzyszenia nadal stanowi ramy dla orientacji europejskiej państw Bałkanów Zachodnich aż do ich przyszłego przystąpienia.

Główne priorytety określone dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii są związane z jej możliwościami dotyczącymi spełnienia kryteriów ustalonych przez Radę Europejską w Kopenhadze w 1993 r. oraz warunków ustalonych dla procesu stabilizacji i stowarzyszenia, w szczególności warunków określonych przez Radę w jej konkluzjach z 29 kwietnia 1997 r. i 21–22 czerwca 1999 r., oraz treści ostatecznego oświadczenia szczytu w Zagrzebiu z 24 listopada 2000 r. i Agendy z Salonik.

3. PRIORYTETY

Sprawozdanie roczne Komisji dokonuje oceny poczynionych dotychczas postępów i wskazuje dziedziny, w których dane państwo powinno zwiększyć swoje wysiłki. Priorytety wymienione w niniejszym partnerstwie europejskim zostały wybrane w oparciu o przekonanie, że ich realizacja lub osiągnięcie znaczących postępów w tych dziedzinach w najbliższych latach jest możliwe. Priorytety zostały podzielone na krótkoterminowe, których realizacja powinna nastąpić w ciągu jednego do dwóch lat, oraz średnioterminowe, których realizacja powinna nastąpić w ciągu trzech-czterech lat.

Partnerstwo europejskie wskazuje główne dziedziny priorytetowe dla przygotowań Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii do dalszej integracji z Unią Europejską, w oparciu o analizę zawartą w sprawozdaniu rocznym z 2004 r. Należy przypomnieć, że w przypadku ustawodawstwa nie wystarczy tylko włączyć dorobek UE do ustawodawstwa; należy także przygotować jego pełne wprowadzenie w życie.

3.1. KRÓTKOTERMINOWE

Sytuacja polityczna

Demokracja i państwo prawne

Zapewnienie sprawnych instytucji państwowych na terenie całego kraju.

Wykonanie Umowy ramowej z Ohridu– Należy wprowadzić w życie już przyjęte przepisy wykonawcze do Umowy ramowej (UR). Należy przyjąć pozostałe przepisy przewidziane w Umowie ramowej, w szczególności należy przyjąć i wprowadzić w życie ustawy w sprawie podziału terytorialnego, finansów gminnych i miasta Skopje. Należy osiągnąć szybkie postępy we wdrażaniu procesu decentralizacji, aby umożliwić prawidłowe przeprowadzenie wyborów do władz lokalnych w ustalonym terminie, a w szczególności wzmocnić możliwości gmin w zakresie zarządzania finansami oraz zarządzania przeniesionymi kompetencjami i aktywami poprzez szkolenia, konsultacje oraz dostarczenie wyposażenia. Jednocześnie należy wzmocnić zdolności administracyjne w zakresie nadzoru i usprawniania procesu decentralizacji, także na poziomie centralnym, zwłaszcza zdolności Ministerstwa ds. Samorządów Lokalnych oraz Ministerstwa Finansów w zakresie decentralizacji budżetowej, a także zdolności poszczególnych ministerstw w ramach ich kompetencji. Należy zapewnić, by przydzielono odpowiednie środki budżetowe, umożliwiające płynne przeniesienie kompetencji. Należy przyjąć średnioterminowy plan strategiczny w celu zapewnienia równej reprezentacji mniejszości, wraz z odpowiednimi środkami budżetowymi, oraz zapewnić jego szybką realizację. Należy podjąć dalsze środki, aby zapewnić wykonanie przepisów Umowy ramowej dotyczących stosowania języków i symboli społeczności. Należy wzmocnić możliwości monitorowania i oceny rządu centralnego. Należy zwiększyć wysiłki w celu ożywienia gospodarczego dawnych stref kryzysowych.

Poprawa działania administracji publicznej– Należy wprowadzić w życie ustawę w sprawie urzędników służby cywilnej. Należy wspierać rozwój Agencji Urzędników Służby Cywilnej. Należy zapewnić odpowiednie planowanie strategiczne oraz związany z nim podział zasobów we wszystkich ministerstwach oraz na poziomie rządu. Należy wdrożyć Plan Rozwoju Strategicznego Sekretariatu Generalnego. Należy zakończyć rozpoczęte analizy działania przeprowadzane we wszystkich organach publicznych oraz podjąć środki w celu wykonania zaleceń zawartych w tych analizach, z uwzględnieniem procesu decentralizacji. Należy zwiększyć przejrzystość działań administracji oraz przyjąć ustawę w sprawie publicznego dostępu do informacji. Należy zmienić ustawy w sprawie procedur i sporów administracyjnych, aby zapewnić lepsze przestrzeganie praw obywateli. Należy wprowadzić w życie ustawę z 2003 r. w sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich oraz doprowadzić do końca reformę biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Należy zapewnić, by zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich były wypełniane. Należy wspierać rozwój społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji zrzeszających partnerów społecznych i ich czynny udział w procesie decyzyjnym.

Wzmocnienie systemu sądowego– Należy przygotować szeroko zakrojoną reformę wymiaru sprawiedliwości. Należy poddać obecny system, rekrutacji, mianowania i awansowania sędziów i prokuratorów przeglądowi mającemu na celu zapewnienie niezależności politycznej i nieusuwalności sędziów oraz zapewnienie rozwoju ich kariery zawodowej w oparciu o osiągnięcia zawodowe. Należy przygotować niezbędne poprawki do konstytucji i innych przepisów, by zagwarantować niezależność organu odpowiedzialnego za wybór sędziów i rozwój ich kariery zawodowej. Należy uprościć procedury sądowe. Należy polepszyć wykonywanie wyroków sądów. Należy wprowadzić alternatywne mechanizmy rozwiązywania sporów, włącznie z arbitrażem i mediacją w sprawach kryminalnych. Należy zapewnić odpowiednie przestrzeganie praw własności i wykonanie orzeczeń sądu w sprawach cywilnych. Należy wzmocnić zdolność instytucjonalną w zakresie szkolenia sędziów i prokuratorów oraz przygotować utworzenie Narodowej Szkoły Sędziów. Należy zapewnić odpowiednie systemy szkolenia wstępnego i zawodowego.

Usprawnienie walki z korupcją– Należy wdrożyć strategię dotyczącą walki z korupcją. Należy zwiększyć zdolności instytucjonalne w zakresie przeprowadzania dochodzeń i ścigania korupcji. Należy usprawnić koordynację i zapewnić współpracę między organami ścigania i Państwową Komisją ds. Zapobiegania Korupcji. Należy usprawnić wymianę informacji w sprawach związanych z korupcją między służbami zajmującymi się rozpoznaniem, prowadzeniem dochodzeń i ściganiem w stwierdzonych przypadkach korupcji. Należy wzmocnić i wdrożyć zasady mające zastosowanie do deklaracji majątkowych urzędników, konfliktu interesów i przejrzystości w dziedzinie zamówień publicznych oraz zewnętrznej i wewnętrznej kontroli administracji. Należy przyjąć odpowiednie przepisy dotyczące finansowania partii politycznych.

Prawa człowieka i ochrona mniejszości

Usprawnienie przestrzegania praw człowieka przez organy ścigania– Należy zapewnić pełną zgodność z Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka, Konwencją o Zapobieganiu Torturom oraz Nieludzkiemu i Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu i innymi odpowiednimi konwencjami międzynarodowymi. Należy wprowadzić w życie Kodeks Etyki i zapewnić, by wszystkie naruszenia były objęte ściganiem. Należy odpowiednio ścigać wszystkie wcześniejsze przypadki dotyczące złego traktowania. Należy wzmocnić kontrole wewnętrzne oraz wdrożenie norm zawodowych we wszystkich organach ścigania oraz administracjach sądowych i więziennych. Należy przestrzegać zasad aresztu przed rozpoczęciem procesu. Należy zwiększyć świadomość obowiązków policji, sędziów, prokuratorów i innych organów ścigania w zakresie praw człowieka oraz zapewnić, by je wykonywali zgodnie z wymogami międzynarodowymi.

Wspieranie wolności słowa i mediów– Należy poddać przeglądowi ramy prawne dotyczące nadawania radiowo-telewizyjnego, aby zapobiec wpływom politycznym. Należy podjąć konkretne kroki w celu zapewnienia niezależności organów regulacyjnych ds. mediów. Należy poddać przeglądowi przepisy prawne dotyczące zniesławienia, tak by odzwierciedlały normy europejskie oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Zapewnienie przestrzegania praw mniejszości– Należy zapewnić, by proces tworzenia trzeciego uniwersytetu publicznego w Tetowie został zakończony w sposób umożliwiający stworzenie synergii z Uniwersytetem Europy Południowo-Wschodniej oraz zapewnienie zgodności norm akademickich z Deklaracją Bolońską.

Współpraca regionalna i międzynarodowa

Wspieranie współpracy regionalnej– Należy spełnić wymogi procesu stabilizacji i stowarzyszenia i wypełnić zobowiązania z Salonik w dziedzinie współpracy regionalnej. Należy zapewnić wykonanie wszystkich regionalnych umów o wolnym handlu. Należy dążyć do zawarcia porozumień z państwami sąsiadującymi, także w dziedzinie współpracy przygranicznej, dotyczących walki z przestępczością zorganizowaną, nielegalnego handlu i przemytu, współpracy sądowej, zarządzania granicami, środowiska i energii, oraz zapewnić ich skuteczne wykonanie.

Zapewnienie właściwego wykonania Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu (USS) w dziedzinie współpracy regionalnej– Należy zakończyć rokowania z Chorwacją w sprawie dwustronnej konwencji w sprawie współpracy regionalnej.

Przyjęcie odpowiednich ram prawnych w sprawie współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii.

Realizacja umów międzynarodowych zawartych przez Jugosłowiańską Republikę Macedonii– Należy zagwarantować poszanowanie zobowiązań podjętych przez Jugosłowiańską Republikę Macedonii w ramach jej stosunków z UE.

Sytuacja gospodarcza

Wolny rynek i reformy strukturalne

Zapewnienie trwałej stabilności makroekonomicznej– Należy zachować stabilne ramy makroekonomiczne w kontekście programu Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Należy zawrzeć porozumienie w sprawie programu dotyczącego działań uzupełniających.

Kontynuacja reform gospodarczych– Należy wprowadzić szeroko zakrojone reformy prorynkowe mające na celu ograniczenie roli państwa w gospodarce i ustanowić jednakowe warunki działania dla wszystkich uczestników życia gospodarczego umożliwiające działanie w stabilnym i przewidywalnym środowisku. Należy jasno określić i wprowadzić w życie prawa własności, także w kontekście prywatyzacji.

Poprawa środowiska gospodarczego– Należy przyjąć i wprowadzić w życie ulepszone ramy prawne dotyczące prawa spółek. Należy usprawnić system administracyjny i sądowy oraz procedury związane z upadłością. Należy przygotować program mający na celu uproszczenie i ograniczenie procedur dotyczących przyznawania licencji oraz zwiększyć przejrzystość wszystkich procedur administracyjnych mających wpływ na przedsiębiorstwa.

Polityka zatrudnienia– Należy przygotować i wprowadzić w życie wszechstronną strategię mającą na celu promocję zatrudnienia i redukcję bezrobocia, w szczególności w odniesieniu do szkolenia zawodowego i reform rynku pracy, z udziałem wszystkich zainteresowanych podmiotów we wszystkich społecznościach etnicznych. Należy przestrzegać podstawowych norm pracy i skutecznie je stosować (w tym wolność zrzeszania się w związki zawodowe i prawo do układów zbiorowych, zasadę niedyskryminacji odnośnie zatrudniania lub zawodu).

Zarządzanie finansami publicznymi

Poprawa zarządzania finansami publicznymi– Należy przeprowadzić decentralizację budżetową. Należy wprowadzić w życie rozszerzony system wynagrodzeń służby cywilnej. Należy wzmocnić w Ministerstwie Finansów możliwości w zakresie kontroli wewnętrznej i audytu oraz poszerzyć kontrole przeprowadzane w administracji publicznej jako całości. Należy poddać ustawę w sprawie audytu państwowego przeglądowi i dostosować ją do norm UE oraz wzmocnić Państwowy Urząd ds. Audytu jako niezależną instytucję państwową dysponującą niezależnym budżetem. Należy wzmocnić kontrolę i nadzór nad wydatkami z funduszy pozabudżetowych. Należy ustanowić sprawnie działający rynek bonów i obligacji skarbowych.

Normy UE

Rynek i handel wewnętrzny

Należy właściwie wdrożyć protokół w sprawie dostosowania uss w celu uwzględnienia rozszerzenia UE.

Przepływ towarów– Należy osiągnąć dalsze postępy w przyjmowaniu europejskich norm technicznych i norm europejskich. Należy wprowadzić w życie przepisy z 2002 r. dotyczące certyfikacji, metrologii i oceny zgodności, w tym przyjęcie przepisów prawa wtórnego oraz wzmocnienie zdolności administracyjnej, aby zapewnić ich wykonanie. Należy osiągnąć postępy w stosowaniu Nomenklatury Scalonej.

Usługi finansowe– Należy polepszyć ostrożnościowe ramy regulacyjne i nadzór nad tym sektorem.

Ochrona danych osobowych– Należy zmienić przepisy dotyczące ochrony danych osobowych zgodnie z normami UE i ustanowić niezależny organ odpowiedzialny za nadzór nad wykonaniem tych przepisów.

Cła– Należy usprawnić walkę z oszustwami, przemytem i nielegalnym handlem. Należy wzmocnić administrację celną i zapewnić jej właściwe działanie, by osiągnąć normy UE. Należy kontynuować reformy i zapewnić właściwą realizację Planu strategicznego na lata 2004–2008. W szczególności należy zapewnić właściwe działanie nowopowstałej jednostki ds. norm zawodowych i ścigać przypadki korupcji w służbach celnych. Należy wzmocnić współpracę administracyjną w sektorze celnym. Należy wzmocnić służby zajmujące się wykonaniem umów handlowych, zwłaszcza w odniesieniu do kontroli preferencyjnych reguł pochodzenia.

Opodatkowanie– Należy rozpocząć przegląd obecnych przepisów podatkowych i procedur administracyjnych, w celu zapewnienia, by przepisy podatkowe były wprowadzone w życie w sposób skuteczny i niedyskryminujący. Należy znieść różne stawki podatku akcyzowego dla produktów tytoniowych w zależności od pochodzenia towarów (towary krajowe lub importowane). Należy kontynuować rozpoczętą reformę administracji podatkowej, a w szczególności wzmocnić jej możliwości na poziomie lokalnym dotyczące pobierania należnego podatku i jego kontroli. Należy zająć się problemem wzrastającego poziomu zaległości w zwrocie VAT. Należy zobowiązać się do przestrzegania zasad kodeksu postępowania w dziedzinie opodatkowania przedsiębiorstw i zapewnić, by nowe środki fiskalne były zgodne z tymi zasadami.

Konkurencja i pomoc państwa– Należy przyjąć przepisy znoszące ograniczenia konkurencji. Należy przydzielić organowi ds. konkurencji skuteczne środki pozwalające na bezpośrednie wprowadzenie w życie przepisów prawa i nakładanie sankcji. Należy wspierać przejrzystość i wprowadzenie w życie podstawowych zasad dotyczących pomocy państwa. Należy wspierać politykę konkurencji poprzez popieranie liberalizacji, usprawnienie praktyk dotyczących zamówień publicznych i zapewnienie pozytywnego prokonkurencyjnego nastawienia sprzyjającego prywatyzacji. Należy przyjąć przepisy prawa wtórnego dotyczące pomocy państwa i wzmocnić zdolność administracyjną do wprowadzania w życie ram prawnych.

Zamówienia publiczne– Należy polepszyć obecne ramy prawne dotyczące zamówień publicznych i dostosować je do dorobku WE oraz utworzyć Agencję Zamówień Publicznych, która zapewni wprowadzenie w życie tych ram prawnych.

Prawa własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej– Należy przyjąć przepisy prawa wtórnego dotyczące ustawy w sprawie własności przemysłowej i wprowadzić tę ustawę w życie. Należy kontynuować prace nad polepszaniem przepisów dotyczących prawa autorskiego i praw pokrewnych.

Polityki sektorowe

Przemysł i MSP– Należy przyjąć program restrukturyzacji i przekształcenia hutnictwa żelaza i stali zgodnie z dorobkiem UE odnoszącym się do konkurencji, tak by utworzyć wydajne i konkurencyjne przedsiębiorstwa. Należy wprowadzić w życie zasady Europejskiej Karty Małych Przedsiębiorstw i wykonać cele ustalone na rok 2004. Polepszyć dostęp małych i średnich przedsiębiorstw do usług finansowych i niefinansowych. Należy kontynuować prace nad przygotowaniem narodowego funduszu gwarancyjnego.

Energia– Należy rozwijać nowo ustanowioną Komisję ds. Regulacji Energii w celu wypełnienia wytycznych UE oraz przeciwdziałać powstawaniu monopoli w sektorze energii. Należy zmienić ustawę w sprawie energii w celu ustanowienia operatora systemu przesyłania i zaangażowania się w wypełnianie zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych.

Telekomunikacja– Należy zapewnić, by sektor komunikacji elektronicznej został skutecznie zliberalizowany, wraz ze wzmocnieniem organów regulacyjnych i przyjęciem odpowiednich przepisów i polityk dla tego sektora.

Środowisko– Należy przyjąć ustawę w sprawie środowiska, gospodarki odpadami, gospodarki wodnej, ochrony zasobów naturalnych i jakości powietrza, zgodnie z normami UE. Należy rozwinąć krajową strategię dla trwałego rozwoju, zgodnie z dorobkiem, wraz z wszechstronnym planem wprowadzenia w życie zaleceń zawartych w konkluzjach Światowego Szczytu Narodów Zjednoczonych w sprawie trwałego rozwoju, który miał miejsce w 2002 r. w Johannesburgu.

Współpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

Zarządzanie granicami– Jako działanie uzupełniające po konferencji regionalnej w sprawie bezpieczeństwa granic i zarządzania nimi, która odbyła się w maju 2003 r. w Ohridzie, należy wprowadzić w życie środki krótkoterminowe, jakie zostały przyjęte przez rząd i przedstawione na posiedzeniu ministrów odpowiedzialnych za wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne w ramach Forum UE-Bałkany Zachodnie w listopadzie 2003 r. Należy przygotować Strategię Zintegrowanego Zarządzania Granicami, przyjętą w grudniu 2003 r. we współpracy między zainteresowanymi agencjami. Należy usprawnić koordynację między Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Ministerstwem Obrony w celu ułatwienia przeniesienia kompetencji dotyczących kontroli granic na policję graniczną oraz zapewnić rozwój instytucjonalny służb kontroli granic.

Polityka dotycząca migracji i azylu– Należy wprowadzić w życie ustawę w sprawie azylu z 2003 r. Należy ustanowić niezależny i działający w sposób przejrzysty komitet apelacyjny i rewizyjny zajmujący się sprawami osób ubiegających się o azyl. Należy przyjąć odpowiednie regulaminy w celu wprowadzenia w życie oraz rozwinięcia polityk i struktur dotyczących przyjmowania uchodźców. Należy poddać przeglądowi przepisy dotyczące migracji, w szczególności przepisy dotyczące imigracji legalnej i nielegalnej oraz nielegalnego handlu ludźmi. Należy ustanowić wspólną strategię przeciwdziałania nielegalnej imigracji i nielegalnemu handlowi ludźmi, także w wymiarze regionalnym. Należy przyjąć nową ustawę w sprawie cudzoziemców.

Policja– Należy zapewnić, by służby policyjne, zwłaszcza specjalne siły policyjne, działały zgodnie z normami i praktykami międzynarodowymi. Należy określić zadania Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ministerstwa Obrony w zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi, zgodnie z praktykami UE. Należy przyjąć i wprowadzić w życie plan działań na rzecz reformy policji, z uwzględnieniem równej reprezentacji na wszystkich poziomach, a także zaplanować zasoby niezbędne do jego wykonania. Należy niezwłocznie podjąć środki mające na celu reformę zarządzania zasobami ludzkimi. Należy usprawnić współpracę z wymiarem sprawiedliwości. Należy zwiększyć możliwości przeprowadzania szkoleń i zapewnić właściwe działanie Akademii Policyjnej, w tym odpowiedni przydział zasobów budżetowych. Należy ograniczyć korupcję i nieprawidłowości w strukturach policyjnych. Należy wspierać współpracę z Interpolem i innymi międzynarodowymi organizacjami odpowiedzialnymi za stosowanie tych przepisów, zwłaszcza poprzez lepsze wykorzystanie ich baz danych.

Przestępczość zorganizowana, nielegalny handel, narkotyki, pranie brudnych pieniędzy i terroryzm– Należy wprowadzić w życie środki przeciwko przestępczości zorganizowanej, jakie zostały przyjęte przez rząd i przedstawione podczas posiedzenia ministrów odpowiedzialnych za wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne UE-Bałkany Zachodnie, które odbyło się w listopadzie 2003 r. Należy zakończyć ratyfikację Konwencji Narodów Zjednoczonych z 2002 r. o przestępczości zorganizowanej i protokołów z nią związanych w sprawie broni krótkiej, nielegalnego handlu ludźmi i przemytu migrantów, oraz zapewnić wprowadzenie w życie. Należy usprawnić koordynację między organami ścigania zaangażowanymi w zwalczanie przestępczości zorganizowanej. Należy polepszyć analizę informacji i ryzyka oraz ustanowić centralną jednostkę wywiadu kryminalnego, działającą we współpracy z wszystkimi agencjami zajmującymi się ściganiem. Należy przyjąć zmiany przepisów niezbędne, aby umożliwić użycie specjalnych środków śledczych. Należy przygotować programy ochrony świadka. Należy zwiększyć możliwości zwalczania nielegalnego handlu narkotyków. Należy przygotować narodową strategię w sprawie narkotyków, zgodnie ze Strategią i Planem Działań UE w sprawie Narkotyków. Należy określić zadania Dyrekcji ds. Prania Brudnych Pieniędzy (DPBP) i policji finansowej oraz usprawnić działanie DPBP, tak by osiągnęła poziom jednostki wywiadu finansowego, zgodnie z normami UEi. Należy podjąć niezbędne kroki w celu przygotowania do zawarcia porozumienia z Europolem. Należy zwiększyć współpracę międzynarodową i wprowadzić w życie odpowiednie międzynarodowe konwencje w sprawie terroryzmu. Należy usprawnić współpracę i wymianę informacji między policją a służbami wywiadowczymi w kraju i w innych państwach. Należy zapobiegać finansowaniu i przygotowywaniu aktów terroryzmu.

3.2. ŚREDNIOTERMINOWE

Sytuacja polityczna

Demokracja i państwo prawne

Wykonanie UR– Należy wdrożyć plan strategiczny dotyczący równej reprezentacji mniejszości. Należy zapewnić właściwe działanie administracji zdecentralizowanej. Należy nadal prowadzić działania w celu ożywienia gospodarczego dawnych stref kryzysowych.

Dalsze usprawnienie działania administracji– Należy nadal wspierać niezależność administracji, przejrzystość procedur rekrutacji i rozwój kariery oparty na osiągnięciach zawodowych, profesjonalizmie i równej reprezentacji wszystkich społeczności. Należy kontynuować reformę administracji publicznej, w szczególności uwzględniając wyniki analizy działania. Należy nadal rozwijać możliwości ministerstw w zakresie wykonywania wielu wspólnych działań niezbędnych do wspierania koordynującej roli Sekretariatu Generalnego i innych agencji centralnych (rozwój policji, planowanie strategiczne, zarządzanie finansami, zarządzanie personelem, technologie informatyczne). Należy zapewnić, by sektory administracji odpowiedzialne za wprowadzenie w życie przepisów USS, były odpowiednio wyposażone do wypełniania swoich obowiązków. Należy dalej wspierać rozwój społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji zrzeszających partnerów społecznych, i ich czynny udział w procesie decyzyjnym.

Dalsze wzmocnienie systemu sądowego– Należy wdrożyć szeroko zakrojoną reformę systemu sądowego, w tym wprowadzić niezbędne zmiany do Konstytucji i innych przepisów prawnych, oraz wzmocnić ogólną skuteczność systemu sądowego. Należy zapewnić skuteczne działanie Narodowej Szkoły Sędziów. Należy zwiększyć ilość szkoleń dotyczących prawodawstwa UE, współpracy przygranicznej w sprawach kryminalnych. Należy zmniejszyć zaległości w rozpatrywaniu spraw we wszystkich sądach. Należy zapewnić odpowiednie wyposażenie i dobrze wyszkolony, wyspecjalizowany personel administracyjny posiadający odpowiedni status. Należy zapewnić wystarczające środki budżetowe w celu zagwarantowania dostępu do wymiaru sprawiedliwości i pomocy prawnej. Należy zwiększyć wynagrodzenia.

Dalsze usprawnienie walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną– Należy osiągnąć znaczące, wymierne wyniki w walce z korupcją na wszystkich poziomach, poprzez odpowiednie przepisy prawne i właściwe wdrożenie narodowego programu przeciw korupcji. Należy ułatwić umieszczenie urzędników łącznikowych, wspieranych przez Państwa Członkowskie UE w odpowiednich organach państwowych odpowiedzialnych za walkę z przestępczością zorganizowaną. Należy dostarczać sześciomiesięczne sprawozdania w sprawie rzeczywistych rezultatów osiągniętych w sądowym ściganiu działalności związanej z przestępczością zorganizowaną na warunkach Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie transnarodowej przestępczości zorganizowanej, znanej jako Konwencja z Palermo.

Prawa człowieka i ochrona mniejszości

Zapewnienie przestrzegania praw człowieka przez organy ścigania– Należy zapewnić, by policja, sędziowie, prokuratorzy i inne organy ścigania byli w pełni świadomi swoich obowiązków i je wykonywali. Należy zapewnić przestrzeganie godności ludzkiej w aresztach i zakładach karnych.

Dalsze wspieranie wolności słowa i mediów– Należy zapewnić, by przepisy w dziedzinie mediów były zgodne z normami UE i były właściwie wdrażane.

Dalsze wspieranie zasady niedyskryminacji i równej reprezentacji– Należy zwiększać możliwości zatrudnienia dla wszystkich społeczności etnicznych oraz ułatwiać im dostęp do kształcenia. Należy zwiększać dostęp mniejszości do szkolnictwa wyższego i zapewnić, by zajęcia w języku albańskim prowadzone na wyższych uczelniach spełniały normy UE określone w Deklaracji Bolońskiej.

Współpraca regionalna i międzynarodowa

Dalsze wspieranie współpracy regionalnej– Należy utrzymać konstruktywną i zrównoważoną politykę regionalną wspierającą dialog, stabilność, zasady dobrosąsiedzkie i współpracę. Należy wprowadzić w życie Protokół Ustaleń Głównych Sieci Transportowych Europy Południowo-Wschodniej (EPW). Należy wypełnić zobowiązania podjęte w ramach Protokołu Ustaleń z Aten z 2003 r. w sprawie regionalnego rynku energii w EPW i przygotować utworzenie tego zintegrowanego regionalnego rynku energii.

Realizacja umów międzynarodowych zawartych przez Jugosłowiańską Republikę Macedonii– Należy w pełni wdrożyć międzynarodowe porozumienia i konwencje ratyfikowane przez Jugosłowiańską Republikę Macedonii, w szczególności konwencje w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, praw człowieka i praw mniejszości oraz handlu.

Sytuacja gospodarcza

Wolny rynek i reformy strukturalne

Zapewnienie trwałości reform gospodarczych.

Dalsza poprawa środowiska gospodarczego– Należy zapewnić skuteczne wypełnianie głównych norm międzynarodowych i UE dotyczących prawa spółek, rachunkowości oraz audytu. Należy usprawnić system administracyjny i sądowy, w pełni wdrożyć program w sprawie uproszczenia i zmniejszenia procedur dotyczących przyznawania licencji oraz zwiększyć przejrzystość wszystkich procedur administracyjnych mających wpływ na przedsiębiorstwa. Należy zapewnić wykonanie praw wierzycieli w ramach przejrzystych ram prawnych i poprzez reformę podatku katastralnego. Należy wspierać wdrożenie kodeksu w sprawie zarządzania przedsiębiorstwami.

Zatrudnienie i polityka społeczna– Należy opracować politykę społeczną mającą na celu wspieranie spójności społecznej i skuteczny system ochrony socjalnej, polepszyć normy społeczne oraz zająć się kwestiami ubóstwa i wyłączenia społecznego. Należy dalej rozwijać politykę zatrudnienia, przy udziale wszystkich zainteresowanych stron.

Zarządzanie finansami publicznymi

Dalsza poprawa zarządzania finansami publicznymi– Należy usprawnić wewnętrzną i zewnętrzną kontrolę finansów publicznych. Należy usunąć główne przeszkody dla rozwoju drugiego filara systemu emerytalnego, w szczególności poprzez finansowanie przejścia z systemu solidarności społecznej do obowiązkowego systemu akumulacji.

Oszustwa– Należy ustanowić skuteczne procedury wykrywania i ścigania przypadków (podejrzewanego) oszustwa i innych nieprawidłowości mających wpływ na fundusze krajowe i międzynarodowe oraz procedury dotyczące działań uzupełniających.

Normy UE

Rynek i handel wewnętrzny

Przepływ towarów– Należy wzmocnić zdolności rządu do wykonania USS, w szczególności poprzez zwiększenie wewnętrznych kompetencji umożliwiających dokonanie oceny, czy projekty przepisów są zgodne z dorobkiem UE.

Usługi finansowe– Należy zapewnić skuteczne ustanowienie niezależnych i dobrze wyszkolonych organów nadzorczych, zgodnie z normami uznanymi na poziomie międzynarodowym.

Ochrona danych osobowych– Należy nadal wzmacniać zdolność instytucjonalną organu zajmującego się ochroną danych osobowych, zgodnie z normami i praktykami UE.

Cła– Należy jeszcze bardziej wzmocnić administrację celną i zapewnić jej właściwe działanie w celu spełnienia norm UE. Należy wdrożyć Plan strategiczny na lata 2004-2008.

Opodatkowanie– Należy nadal wzmacniać administrację podatkową, w szczególności w dziedzinie pobierania podatków i jego kontroli oraz zapewnić jego właściwe działanie w celu spełnienia norm UE. Należy rozwijać strategię dotyczącą audytu i odpowiednie systemy technologii informacyjnych.

Konkurencja i pomoc państwa– Należy wprowadzić w życie przepisy znoszące ograniczenia konkurencji. Należy dalej wzmocnić organ zajmujący się sprawami konkurencji poprzez nadanie mu uprawnień do wykonywania przepisów i nakładanie sankcji. Należy nadal wspierać przejrzystość pomocy państwa.

Zamówienia publiczne– Należy ustanowić w pełni sprawne struktury zajmujące się zamówieniami publicznymi, które zapewnią, by procedury zamówień publicznych były przeprowadzane zgodnie z przepisami prawa i zasadami zawartymi w USS.

Prawa własności intelektualnej– Należy zapewnić wprowadzenie w życie przepisów dotyczących własności intelektualnej i przemysłowej.

Polityki sektorowe

Przemysł i MSP– Należy wdrożyć program restrukturyzacji i przekształcenia hutnictwa żelaza i stali. Należy zakończyć wdrażanie strategii dotyczącej realizacji Europejskiej Karty Małych Przedsiębiorstw. Należy wspierać dostęp MSP do kredytów. Należy zwiększać doświadczenie w zakresie niefinansowych mechanizmów wsparcia MSP (tj. klastry i parki technologiczne) Należy wdrożyć plan działań FIAS w sprawie zmniejszenia barier dla inwestycji.

Telekomunikacja– Należy przenieść i wprowadzić w życie nowe ramy prawne UE dla komunikacji elektronicznej.

Rolnictwo– Należy przyjąć i wdrożyć reformy strukturalne w rolnictwie. Należy przyjąć i wdrożyć szeroko zakrojoną reformę obejmującą inspekcje wewnętrzne i inspekcje na granicach oraz praktyki stosowane w sektorze weterynaryjnym i fitosanitarnym, analizę polityk, sektorowe systemy informacji oraz statystyki, a także funkcje koordynacyjne instytucji i służb działających w sektorze prywatnym i publicznym.

Środowisko– Należy nadal zbliżać przepisy prawa do norm UE. Należy wprowadzić w życie przyjęte przepisy. Należy zwiększyć monitorowanie pod względem ochrony środowiska i zwiększyć zdolność administracyjną. Należy włączyć kwestie ochrony środowiska do różnych polityk, w szczególności poprzez przygotowywanie ocen wpływu na środowisko zgodnie z normami UE.

Współpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

Zarządzanie granicami– Należy zakończyć wdrażanie strategii zintegrowanego zarządzania granicami dzięki współpracy między właściwymi agencjami.

Polityka dotycząca migracji i azylu– Należy wzmocnić ustanawianie narodowych struktur ds. azylu, zgodnie z normami międzynarodowymi i europejskimi, tak by były one w stanie zapewnić odpowiednią ochronę i pomoc dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców. Należy wdrożyć strategię przeciwdziałania nielegalnej imigracji i nielegalnemu handlowi ludźmi.

Policja– Należy zakończyć przeprowadzanie reformy policji. Należy zwiększyć ilość szkoleń w zakresie nowych form działalności przestępczej, w tym przestępczości komputerowej i transgranicznej. Należy usprawnić systemy informacji policyjnej.

Przestępczość zorganizowana, nielegalny handel, narkotyki i pranie brudnych pieniędzy– Należy usprawnić walkę z przestępczością zorganizowaną. Należy zapewnić wykonanie instrumentów NZ dotyczących zwalczania przestępczości zorganizowanej. Należy zwiększyć możliwości państwa w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępczości, poprzez koordynację działań między organami ścigania a wymiarem sprawiedliwości, zwiększone możliwości analizy informacji dotyczących przestępstw i przeprowadzanie dalszych szkoleń w zakresie nowych form przestępczości. Należy zmniejszyć ilość nielegalnej broni krótkiej i broni lekkiej. Należy zapewnić sprawne działanie jednostki wywiadu finansowego zgodnie z normami UE. Należy wdrożyć narodową strategię w sprawie narkotyków. Należy wzmocnić zwalczanie przestępstw gospodarczych i finansowych (w tym prania pieniędzy i fałszowania walut) oraz oszustw, a także polepszyć przepisy krajowe w tym zakresie.

4. PROGRAMOWANIE

Pomoc wspólnotowa dla Bałkanów Zachodnich w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia zostanie zapewniona za pomocą odpowiednich instrumentów finansowych, a w szczególności przez rozporządzenie Rady (WE) nr 2666/2000 z dnia 5 grudnia 2000 r., w sprawie pomocy dla Albanii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Republiki Federalnej Jugosławii i Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii (1), w związku z tym, niniejsza decyzja nie będzie wiązała się z żadnymi wydatkami. Ponadto była Jugosłowiańska Republika Macedonii będzie miała dostęp do funduszy z programów obejmujących wiele krajów i programów horyzontalnych. Komisja współpracuje z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, w szczególności z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju oraz Bankiem Światowym, mając na celu ułatwienie współfinansowania projektów odnoszących się do procesu stabilizacji i stowarzyszenia.

5. PRZEPISY WARUNKOWE

Pomoc wspólnotowa dla państw Bałkanów Zachodnich w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia jest uzależniona od dalszych postępów tych krajów w spełnianiu politycznych kryteriów kopenhaskich. Niewypełnienie tych ogólnych warunków może prowadzić do podjęcia przez Radę odpowiednich środków na podstawie art. 5 rozporządzenia (WE) nr 2666/2000.

Pomoc wspólnotowa może być także uzależniona od spełnienia warunków określonych przez Radę w jej konkluzjach z 29 kwietnia 1997 r., w szczególności dotyczy to zobowiązania beneficjentów do przeprowadzenia reform demokratycznych, gospodarczych i instytucjonalnych, uwzględniając priorytety przewidziane w partnerstwie europejskim.

6. MONITOROWANIE

Działania uzupełniające partnerstwo europejskie są zapewnione poprzez mechanizmy ustanowione w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia, w szczególności poprzez sprawozdanie roczne w sprawie procesu stabilizacji i stowarzyszenia.

(1) Dz.U. L 306 z 7.12.2000, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) Nr 2415/2001 (Dz.U. L 327 z 12.12.2001, str. 3).