PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 354/34

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 16 lipca 2004 r.

w sprawie wymogów sprawozdawczości statystycznej Europejskiego Banku Centralnego w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych

(EBC/2004/15)

(2004/808/WE)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w szczególności jego art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W celu realizacji swoich zadań Europejski System Banków Centralnych (ESBC) wymaga szczegółowej oraz rzetelnej statystyki bilansu płatniczego, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych, prezentującej główne pozycje wpływające na sytuację pieniężną i rynki walutowe w strefie euro.

(2) Artykuł 5 ust. 1 zdanie pierwsze Statutu zobowiązuje Europejski Bank Centralny (EBC), wspomagany przez krajowe banki centralne (KBC), do zbierania, od właściwych władz innych niż KBC albo bezpośrednio od podmiotów gospodarczych, informacji statystycznych niezbędnych do realizacji przez EBC zadań ESBC. Artykuł 5 ust. 1 zdanie drugie stanowi, że w tym celu EBC współpracuje z instytucjami lub organami Wspólnoty, z właściwymi władzami Państw Członkowskich lub państw trzecich oraz organizacjami międzynarodowymi. Artykuł 5 ust. 2 stanowi, iż KBC wykonują, w możliwie najszerszym zakresie, zadania opisane w art. 5 ust. 1.

(3) Informacje niezbędne do spełnienia wymogów EBC w dziedzinie statystyki bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej mogą być zbierane lub sporządzane przez właściwe władze inne niż KBC. Zatem niektóre z zadań, które mają być podjęte na podstawie niniejszych wytycznych, wymagają współpracy między EBC lub KBC i takimi właściwymi władzami, zgodnie z art. 5 ust. 1 Statutu. Artykuł 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczącego zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (1), zobowiązuje Państwa Członkowskie do wprowadzenia odpowiedniej organizacji w dziedzinie statystyki oraz do pełnej współpracy z ESBC w celu zapewnienia realizacji obowiązków wynikających z art. 5 Statutu.

(4) Część niezbędnych informacji statystycznych dotyczy rachunku finansowego bilansu płatniczego oraz związanego z nim dochodu i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, za które główną odpowiedzialność ponosi Eurosystem. W celu umożliwienia KBC wykonywania obowiązku wspomagania EBC w tym zakresie należy zapewnić im niezbędną fachową wiedzę w dziedzinie statystyki, w szczególności w odniesieniu do pojęć, metodologii oraz gromadzenia, sporządzania, analizy i przekazywania danych. W Irlandii, zbieraniem i sporządzaniem odpowiednich informacji statystycznych zajmuje się Central Statistics Office (CSO). W celu spełnienia wymogów statystycznych EBC, Central Bank and Financial Services Authority of Ireland i CSO muszą współpracować ze sobą, jak określono w zaleceniach EBC/2004/16 z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie wymogów sprawozdawczości statystycznej Europejskiego Banku Centralnego w dziedzinie bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych (2). Zalecenia EBC/2004/16 adresowane są również do Ufficio Italiano dei Cambi, instytucji odpowiedzialnej, wspólnie z Banca d’Italia, za zbieranie i sporządzanie odpowiednich informacji statystycznych we Włoszech.

(5) Od chwili przyjęcia wytycznych EBC/2003/7 z dnia 2 maja 2003 r. w sprawie wymogów sprawozdawczości statystycznej Europejskiego Banku Centralnego w dziedzinie statystyki bilansu płatniczego, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych (3) osiągnięto w strefie euro znaczący postęp w zakresie nowych wymogów oraz zbierania danych i metod ich przygotowywania. Niezbędne jest zatem zastąpienie wytycznych EBC/2003/7 niniejszymi wytycznymi.

(6) Z uwagi na trudności związane ze sporządzaniem statystyki inwestycji portfelowych, za konieczne uznano zdefiniowanie wspólnych rozwiązań w zakresie zbierania tych informacji w strefie euro. Systemy zbierania inwestycji portfelowych w strefie euro powinny odpowiadać, począwszy od marca 2008 r., wspólnej normie, tj. jednemu z czterech modeli zbierania co najmniej kwartalnych stanów na zasadzie „papier po papierze”, jak określono w tabeli zawartej w załączniku VI. Za podstawę funkcjonowania nowych systemów zbierania danych uznaje się dostępność scentralizowanej bazy danych papierów wartościowych (SBDPW). Dlatego też, jeśli „Project Closure Document” (ostateczna dokumentacja projektu) dotycząca Fazy 1 projektu SBDPW nie zostanie przedstawiona Radzie Prezesów, za pośrednictwem Komitetu Statystyki ESBC (zwanego dalej Komitetem Statystyki), do końca marca 2005 r., wówczas ten ostateczny termin (jak również inne terminy związane z wymogami w sprawie inwestycji portfelowych) zostanie przesunięty o czas opóźnienia w przekazaniu dokumentacji. ESBC powinien również ocenić, do połowy 2006 r., czy zakres informacji o papierach wartościowych zawartych w SBDPW oraz ustalenia w zakresie wymiany danych pomiędzy Państwami Członkowskimi są wystarczające, aby KBC lub inne właściwe władze statystyczne mogły wypełniać standardy jakości określone w niniejszych wytycznych. W celu umożliwienia wypełniania wymogów w zakresie papierów wartościowych inwestycji portfelowych wyemitowanych przez rezydentów strefy euro w podziale na sektor emitenta, zgodnie z terminami określonymi w tabeli 13 załącznika II, EBC przekaże KBC informacje z SBDPW co najmniej 15 miesięcy przed terminami, na które sporządza się dane.

(7) Sprawozdawczość w zakresie danych dotyczących transakcji i stanów w odniesieniu do aktywów lub pasywów rezydentów strefy euro względem rezydentów innych Państw Członkowskich strefy euro jest niezbędna do spełnienia wymogów statystycznych EBC w dziedzinie inwestycji portfelowych (i związanych z nimi dochodów). Dane są wykorzystywane do sporządzania zagregowanych transakcji i stanów strefy euro w zakresie pasywów inwestycji portfelowych i rozchodów z tytułu dochodów od inwestycji portfelowych. Zgodne jest to z wymaganiami krajowymi lub przyjętą praktyką.

(8) SBDPW, która w przyszłości będzie wykorzystywana do wielu różnych celów statystycznych (sporządzanie i opracowywanie danych) i niestatystycznych (analizy gospodarczej, stabilności finansowej czy analizy działalności), zostanie udostępniona KBC. Zawarte w niej dane będą udostępniane właściwym władzom innym niż KBC, z zastrzeżeniem wszelkich ograniczeń prawnych. W znacznej mierze ułatwi im to przygotowywanie danych wymaganych do sporządzania statystyki transakcji i stanów strefy euro dotyczących inwestycji portfelowych. W szczególności, połączenie informacji zawartych w SBDPW z danymi zebranymi na zasadzie „papier po papierze” powinno umożliwić rzetelne sporządzanie statystyki transakcji i stanów strefy euro w zakresie papierów wartościowych związanych z inwestycjami portfelowymi, wyemitowanych przez rezydentów strefy euro i zakupionych przez rezydentów innych krajów strefy euro. Umożliwi to również sporządzanie danych o strukturze sektorowej pasywów inwestycji portfelowych strefy euro.

(9) Wykorzystanie bilansu płatniczego strefy euro i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej do sporządzania rachunku reszty świata kwartalnych rachunków finansowych strefy euro wiąże się z potrzebą przygotowywania międzynarodowej pozycji inwestycyjnej z częstotliwością kwartalną. Dodatkowo, dla potrzeb rachunków finansowych strefy euro jak również analizy monetarnej, konieczne jest odrębne wykazywanie depozytów i kredytów oraz wydzielenie pozostałych inwestycji. Ponadto do wyceny akcji i udziałów zagranicznych inwestycji bezpośrednich strefy euro wymagany jest dodatkowy podział na przedsiębiorstwa bezpośredniego inwestowania notowane i nienotowane na giełdzie.

(10) W ramach rocznego przeglądu międzynarodowej roli euro niezbędne są dane statystyczne o transakcjach i stanach dotyczących dłużnych papierów wartościowych w podziale walutowym do oceny roli euro jako waluty inwestowania.

(11) Ramy oceny jakości statystyki bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych strefy euro powinny być zdefiniowane, w najszerszym możliwym zakresie, zgodnie z „Ramami oceny jakości danych” (Data Quality Assessment Framework) opracowanymi przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW). KBC powinny, w stosownych przypadkach współpracując z właściwymi władzami innymi niż KBC, oceniać jakość danych, które przekazują. Określone zostaną kryteria oceny jakości danych obejmujące m.in. terminowość przekazywania, dokładność, wiarygodność, spójność wewnętrzną i zewnętrzną oraz rzetelność.

(12) Przekazywanie przez KBC poufnych informacji statystycznych EBC dokonywane jest w zakresie oraz w stopniu szczegółowości niezbędnym do wykonywania zadań ESBC. W przypadku gdy źródłem informacji statystycznych oznaczonych jako poufne są właściwe władze inne niż KBC, korzystanie przez EBC z takich informacji powinno ograniczać się do wykonywania zadań statystycznych ESBC.

(13) Niezbędne jest ustanowienie procedury wprowadzania w skuteczny sposób zmian technicznych do załączników do niniejszych wytycznych pod warunkiem, że takie zmiany nie naruszą podstawowej struktury pojęciowej oraz nie wpłyną na obciążenie sprawozdawcze jednostek sprawozdających w Państwach Członkowskich. Przy stosowaniu tej procedury uwzględniane będą opinie Komitetu Statystyki. KBC mogą proponować takie zmiany techniczne do załączników do niniejszych wytycznych za pośrednictwem Komitetu Statystyki.

(14) Zgodnie z art. 12 ust.1 i art. 14 ust. 3 Statutu, wytyczne EBC stanowią integralną część prawa wspólnotowego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:

Artykuł 1

Definicje

W rozumieniu niniejszych wytycznych:

— „uczestniczące Państwo Członkowskie” oznacza Państwo Członkowskie, które przyjęło jedną walutę zgodnie z Traktatem,

— termin „rezydent” ma to samo znaczenie jak określone w art. 1 rozporządzenia (WE) nr 2533/98,

— „strefa euro” oznacza EBC oraz terytorium gospodarcze uczestniczących Państw Członkowskich. Terytoria należące do Państw Członkowskich strefy euro lub z nimi stowarzyszone określono w tabeli 10 załącznika II,

— „Eurosystem” oznacza KBC uczestniczących Państw Członkowskich i EBC,

— „transakcja transgraniczna” oznacza każdą transakcję, która tworzy lub umarza, w całości lub w części, należności lub zadłużenie, jak również każdą transakcję, powodującą przeniesienie prawa do przedmiotu pomiędzy rezydentami strefy euro i rezydentami spoza strefy euro,

— „pozycje transgraniczne” oznaczają stan należności finansowych od rezydentów spoza strefy euro oraz zobowiązań finansowych wobec takich rezydentów. Pozycje transgraniczne obejmują również: i) grunty, inne aktywa materialne niewytworzone oraz inne nieruchomości fizycznie znajdujące się poza strefą euro i będące własnością rezydentów strefy euro lub znajdujące się w strefie euro i będące własnością rezydentów spoza strefy euro, jak też ii) złoto monetarne i specjalne prawa ciągnienia (SDR) stanowiące własność rezydentów strefy euro. Jednakże, w zakresie niezbędnym do sporządzania rachunku inwestycji portfelowych i rachunku dochodów z inwestycji portfelowych w ramach statystyki bilansu płatniczego, a także rachunku inwestycji portfelowych w ramach statystyki międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, obejmujących strefę euro, pojęcia „pozycje transgraniczne” i „transakcje transgraniczne” obejmują również stany i transakcje w odniesieniu do aktywów lub pasywów rezydentów strefy euro wobec rezydentów innych Państw Członkowskich strefy euro,

— „aktywa rezerwowe” oznaczają bardzo płynne, zbywalne i ściągalne należności Eurosystemu od rezydentów spoza strefy euro i nominowane w walutach innych niż euro, a także złoto, transzę rezerwową w MFW i zasoby SDR,

— „pozostałe aktywa w walutach obcych” oznaczają: i) należności Eurosystemu od rezydentów strefy euro nominowane w walutach innych niż euro; oraz ii) należności Eurosystemu od rezydentów spoza strefy euro nominowane w walutach innych niż euro, które nie spełniają kryteriów płynności, zbywalności i ściągalności określonych dla aktywów rezerwowych,

— „pasywa związane z rezerwami” oznaczają przewidywane i warunkowe krótkoterminowe obciążenia netto Eurosystemu, podobne do aktywów rezerwowych i pozostałych aktywów Eurosystemu w walutach obcych,

— „bilans płatniczy” oznacza zestawienie statystyczne, które przedstawia, w stosownym podziale, transakcje transgraniczne przeprowadzone w okresie podlegającym przeglądowi,

— „płynne aktywa i pasywa w walutach obcych” oznaczają zestawienie statystyczne, które przedstawia, w stosownym podziale, stany aktywów rezerwowych, pozostałych aktywów w walutach obcych i pasywów związanych z rezerwami Eurosystemu na dzień odniesienia,

— „międzynarodowa pozycja inwestycyjna” oznacza bilans, który przedstawia, w stosownym podziale, stan transgranicznych aktywów i pasywów finansowych na dzień odniesienia,

— zbieranie danych „papier po papierze” oznacza gromadzenie danych w podziale na pojedyncze papiery wartościowe.

Artykuł 2

Obowiązki statystyczne KBC

1. KBC udostępniają EBC dane dotyczące transakcji i pozycji transgranicznych, jak również stanów aktywów rezerwowych, pozostałych aktywów w walutach obcych oraz pasywów związanych z rezerwami, niezbędne do umożliwienia EBC sporządzania zagregowanego bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych dla strefy euro. Dane te przekazywane są zgodnie z harmonogramem określonym w tabeli 13 załącznika II.

2. Danym towarzyszą łatwo dostępne informacje dotyczące pojedynczych zdarzeń o istotnym znaczeniu oraz dotyczące przyczyn wprowadzenia korekt, gdy skala zmiany danych, spowodowanych takimi pojedynczymi zdarzeniami o istotnym znaczeniu oraz korektami, jest znacząca lub na wniosek EBC.

3. W odniesieniu do miesięcznych i kwartalnych transakcji oraz kwartalnych i rocznych pozycji wymagane dane są udostępniane EBC, zgodnie z wymogami określonymi w załącznikach I, II i III, które są zgodne z aktualnymi standardami międzynarodowymi, a przede wszystkim z piątym wydaniem Instrukcji bilansu płatniczego MFW. W szczególności wymagane dane o transakcjach i pozycjach dotyczących aktywów inwestycji portfelowych w papierach wartościowych strefy euro w podziale sektorowym emitentów ze strefy euro udostępniane są zgodnie z zasadami określonymi w sekcjach 1.1, 1.2 i 3 załącznika I oraz w tabelach 1, 2, 4 i 5 załącznika II.

4. Wymagane dane dotyczące bilansu płatniczego są udostępniane miesięcznie i kwartalnie. Dane kwartalnego bilansu płatniczego zawierają strukturę geograficzną partnera operacji, jak określono w tabeli 9 załącznika II. Wymagane dane dotyczące płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych są udostępniane według stanu na koniec miesiąca, którego dane dotyczą. Wymagane dane dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej są udostępniane z częstotliwością kwartalną i roczną. Dane rocznej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej zawierają strukturę geograficzną partnerów operacji, jak określono w tabeli 9 załącznika II.

5. Dla potrzeb analizy międzynarodowej roli euro jako waluty inwestycji wymagana struktura walutowa udostępniana jest z częstotliwością półroczną, jak określono w tabeli 6 załącznika II.

6. Od marca 2008 r., począwszy od danych na koniec stycznia 2008 r. dla transakcji i danych na koniec 2007 r. dla pozycji, systemy gromadzenia danych dotyczących inwestycji portfelowych powinny być zgodne z jednym z modeli określonych w tabeli załącznika VI.

Artykuł 3

Terminy przekazywania danych

1. Dane wymagane do sporządzania miesięcznego bilansu płatniczego strefy euro przekazywane są do EBC do końca 30. dnia roboczego licząc od końca miesiąca, którego dane dotyczą.

2. Dane wymagane do sporządzania kwartalnego bilansu płatniczego strefy euro przekazywane są do EBC w terminie trzech miesięcy od zakończenia kwartału, którego dane dotyczą.

3. Dane wymagane do sporządzania płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych Eurosystemu przekazywane są do EBC w terminie trzech tygodni od zakończenia miesiąca, którego dane dotyczą.

4. Od 1 stycznia 2005 r. dane wymagane do sporządzania kwartalnej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro przekazywane są do EBC w terminie trzech miesięcy od zakończenia kwartału, którego dane dotyczą.

5. Dane roczne wymagane do sporządzania międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro przekazywane są do EBC w terminie dziewięciu miesięcy od zakończenia roku, którego dane dotyczą.

6. Transakcje i stany dłużnych papierów wartościowych w podziale na walutę emisji oraz sektor emitenta przekazywane są do EBC w terminie sześciu miesięcy od zakończenia okresu, którego dane dotyczą.

7. Korekty dotyczące bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro przekazywane są do EBC zgodnie z harmonogramem określonym w załączniku IV.

8. Gromadzenie powyższych danych na szczeblu krajowym jest organizowane z uwzględnieniem powyższych terminów.

Artykuł 4

Współpraca z właściwymi władzami innymi niż KBC

1. W przypadku gdy źródłem części lub całości danych opisanych w art. 2 są właściwe władze inne niż KBC, KBC ustanawiają stosowne formy współpracy z tymi władzami w celu zapewnienia trwałej struktury przekazywania danych, spełniającej wymagania standardów EBC, w szczególności dotyczące jakości danych, jak też wszelkie inne wymagania EBC określone w niniejszych wytycznych, chyba że taki sam efekt został już zapewniony w oparciu o ustawodawstwo krajowe.

2. W odniesieniu do rachunku finansowego bilansu płatniczego, związanego z nim dochodu oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, KBC odpowiedzialne są za zapewnienie, aby pojęcia, metodologia oraz gromadzenie, sporządzanie, analiza i przekazywanie danych w tych obszarach były zachowane i rozwijane.

3. W przypadku gdy źródłem informacji statystycznych oznaczonych jako poufne są właściwe władze inne niż KBC, informacje takie są wykorzystywane przez EBC wyłącznie do wykonywania zadań statystycznych związanych z ESBC, chyba że jednostka sprawozdająca albo inna osoba prawna lub fizyczna, podmiot lub oddział, który przekazał informacje, przy założeniu, że można go zidentyfikować, udzielił wyraźnej zgody na wykorzystanie takich informacji do innych celów.

Artykuł 5

Standard przekazywania informacji

Wymagane informacje statystyczne przekazywane są do EBC w formie spełniającej wymogi określone w załączniku IV.

Artykuł 6

Jakość informacji statystycznych

1. Z zastrzeżeniem zadań EBC w zakresie monitorowania ustanowionych w załączniku V, KBC zapewniają, tam gdzie jest to właściwe we współpracy z właściwymi władzami innymi niż KBC wymienionymi w art. 4, monitorowanie i ocenę jakości informacji statystycznych przekazywanych do EBC. EBC w podobny sposób ocenia dane dotyczące statystyki bilansu płatniczego strefy euro, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej i rezerw zagranicznych. Ocena jest przeprowadzana bez zbędnej zwłoki. Zarząd EBC corocznie składa Radzie Prezesów sprawozdanie w sprawie jakości danych.

2. Ocena jakości danych dotyczących transakcji i pozycji inwestycji portfelowych, jak również dochodu z ich tytułu, dokonywana jest w oparciu o informacje o papierach wartościowych zawarte w SBDPW. EBC, jako administrator SBDPW, sprawdza czy, począwszy od czerwca 2006 r., zakres informacji o papierach wartościowych jest wystarczający, aby KBC lub inne właściwe władze mogły całkowicie wypełnić standardy jakości określone w niniejszych wytycznych.

3. W odniesieniu do przekazywania danych o transakcjach i pozycjach aktywów inwestycji portfelowych w papierach wartościowych strefy euro, w podziale na sektor emitenta z obszaru euro, zezwala się na wykorzystanie szacunków do czasu, gdy zacznie obowiązywać system zbierania danych dla inwestycji portfelowych „papier po papierze”.

4. W odniesieniu do przekazywania danych o walucie emisji dotyczących inwestycji portfelowych, zezwala się na wykorzystanie szacunków do czasu, gdy zacznie obowiązywać system zbierania danych dla inwestycji portfelowych „papier po papierze”.

5. Monitorowanie jakości informacji statystycznych przez EBC może obejmować badanie korekt dokonywanych w tych danych: po pierwsze, aby uwzględnić najnowszą ocenę informacji statystycznych, tym samym podnosząc ich jakość, po drugie, w celu zapewnienia w możliwie najszerszym zakresie spójności pozycji bilansu płatniczego przekazywanych z różną częstotliwością.

Artykuł 7

Uproszczona procedura wprowadzania poprawek

Uwzględniając uwagi Komitetu Statystyki, Zarząd EBC jest uprawniony do wprowadzania poprawek technicznych w załącznikach do niniejszych wytycznych, pod warunkiem że takie poprawki nie zmieniają podstawowej struktury pojęciowej oraz nie wpływają na obciążenia sprawozdawcze jednostek sprawozdających Państw Członkowskich.

Artykuł 8

Uchylenie

Wytyczne EBC/2003/7 zostają niniejszym uchylone.

Artykuł 9

Wejście w życie

Niniejsze wytyczne wchodzą w życie z dniem 1 września 2004 r.

Artykuł 10

Adresaci

Niniejsze wytyczne adresowane są do KBC uczestniczących Państw Członkowskich.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 16 lipca 2004 r. W imieniu Rady Prezesów EBC Jean-Claude TRICHET Prezes EBC

(1) Dz.U. L 318 z 27.11.1998, str. 8.

(2) Dz.U. C 292 z 30.11.2004.

(3) Dz.U. L 131 z 28.5.2003, str. 20.

ZAŁĄCZNIK I Wymogi statystyczne Europejskiego Banku Centralnego 1. Statystyka bilansu płatniczego Europejski Bank Centralny (EBC) wymaga przekazywania statystyki bilansu płatniczego w dwóch częstotliwościach: miesięcznej i kwartalnej w odniesieniu do odpowiednich kalendarzowych okresów, których dane dotyczą. Dane roczne sporządzane są przez zsumowanie danych kwartalnych przekazywanych przez Państwa Członkowskie dla danego roku. Statystyka bilansu płatniczego powinna być w możliwie najszerszym zakresie spójna z innymi statystykami przekazywanymi do celów prowadzenia polityki pieniężnej. 1.1. Miesięczna statystyka bilansu płatniczego Cel Celem miesięcznego bilansu płatniczego strefy euro jest przedstawienie głównych pozycji wpływających na sytuację pieniężną i rynki walutowe (patrz: tabela 1 załącznika II). Wymogi Istotne jest, aby dane były odpowiednie do wykorzystania przy sporządzaniu bilansu płatniczego strefy euro. W związku z krótkim terminem przekazywania miesięcznych danych bilansu płatniczego ich wysoce zagregowanym charakterem oraz wykorzystaniem do celów polityki pieniężnej i operacji walutowych EBC zezwala na pewne odstępstwa od standardów międzynarodowych (patrz: art. 2 ust. 3 niniejszych wytycznych), gdy jest to nieuniknione. Rejestrowanie w pełni zgodnie z zasadą memoriałową lub transakcyjną nie jest wymagane. W porozumieniu z EBC krajowe banki centralne (KBC) mogą przekazywać dane dotyczące rachunku bieżącego i finansowego zgodnie z zasadą rozrachunkową. W przypadku gdy konieczne jest dotrzymanie terminu, EBC dopuszcza szacunki lub dane wstępne. Wymaganiem w odniesieniu do każdej szerokiej kategorii transakcji są aktywa i pasywa (lub salda kredytowe i salda debetowe dla pozycji rachunku bieżącego). Zasadniczo zobowiązuje to KBC, w odniesieniu do transakcji zagranicznych, do rozróżnienia między transakcjami z rezydentami innych Państw Członkowskich strefy euro a transakcjami poza strefą euro. KBC dokonują tego w spójny sposób. Gdy skład członków strefy euro zmienia się, KBC są zobowiązane do wprowadzenia tej zmiany do zdefiniowania składu strefy euro od dnia, w którym zmiana w członkostwie zaczyna obowiązywać. Od KBC strefy euro w jej poprzednim składzie oraz KBC nowego(-ych) uczestniczącego(-ych) Państwa (Państw) Członkowskiego(-ich) wymagane są najlepsze szacunki dotyczące danych historycznych obejmujących rozszerzoną strefę euro. W celu umożliwienia istotnej comiesięcznej agregacji danych dla strefy euro w odniesieniu do inwestycji portfelowych wymagany jest podział na transakcje w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów strefy euro i transakcje w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Statystyka dotycząca transakcji netto w zakresie aktywów inwestycji portfelowych strefy euro sporządzana jest poprzez agregację przekazanych transakcji netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Statystyka dotycząca transakcji netto w zakresie pasywów inwestycji portfelowych strefy euro sporządzana jest poprzez konsolidację transakcji netto w zakresie pasywów krajowych ogółem i transakcji netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych i zakupionych przez rezydentów strefy euro. Analogiczne wymagania sprawozdawcze i metoda sporządzania danych zagregowanych stosowane są do dochodów od inwestycji portfelowych. W celu sporządzania bilansu płatniczego w ujęciu monetarnym KBC są zobowiązane do przekazywania danych w podziale na sektory instytucjonalne. W odniesieniu do miesięcznego bilansu płatniczego podział sektorowy wygląda następująco: — dla inwestycji bezpośrednich: i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych); oraz ii) pozostałe sektory, — dla aktywów inwestycji portfelowych: i) władze monetarne; ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych); oraz iii) niemonetarne instytucje finansowe, — dla pozostałych inwestycji: i) władze monetarne; ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych); iii) sektor rządowy; oraz iv) pozostałe sektory. W celu sporządzania struktury sektorowej bilansu płatniczego, co umożliwia opracowanie ujęcia monetarnego, KBC są zobowiązane do przekazywania, od daty określonej w tabeli 13 załącznika II do niniejszych wytycznych, danych o transakcjach netto w zakresie papierów wartościowych inwestycji portfelowych wyemitowanych przez rezydentów strefy euro, w podziale na sektory instytucjonalne emitentów. Ponadto pasywa inwestycji portfelowych obejmują podział według sektorów instytucjonalnych emitentów krajowych. Statystyka transakcji netto w zakresie pasywów inwestycji portfelowych strefy euro w podziale według sektorów jest następnie sporządzana poprzez konsolidację łącznych krajowych pasywów netto odpowiednich sektorów i odpowiednich transakcji netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych i zakupionych przez rezydentów strefy euro. Począwszy od marca 2008 r., dla transakcji za styczeń 2008 r., KBC (oraz w stosownych przypadkach właściwe władze narodowe) zbierają dane dotyczące inwestycji portfelowych zgodnie z jednym z modeli określonych w tabeli załącznika VI. 1.2. Kwartalna statystyka bilansu płatniczego Cel Celem kwartalnego bilansu płatniczego strefy euro jest zapewnienie bardziej szczegółowych informacji, aby umożliwić dalszą analizę transakcji zagranicznych. Statystyka ta przyczynia się w znacznym stopniu do opracowywania rachunku sektorowego i finansowego strefy euro oraz wspólnej publikacji bilansu płatniczego dla Unii Europejskiej / strefy euro we współpracy z Komisją Wspólnot Europejskich (Eurostat). Wymogi Statystyka kwartalnego bilansu płatniczego zgodna jest w możliwie najszerszym zakresie ze standardami międzynarodowymi (patrz: art. 2 ust. 3 niniejszych wytycznych). Wymagana struktura kwartalnego bilansu płatniczego przedstawiona jest w tabeli 2 załącznika II. Zharmonizowane pojęcia i definicje stosowane do rachunku kapitałowego i finansowego są określone w załączniku III. Struktura kwartalnego rachunku bieżącego jest podobna do struktury wymaganej w odniesieniu do danych miesięcznych. Jednakże w przypadku dochodów bardziej szczegółowy podział wymagany jest w ujęciu kwartalnym. W rachunku finansowym EBC stosuje dla „pozostałych inwestycji” inne wymagania niż zaleca piąte wydanie Instrukcji bilansu płatniczego (zwane dalej „BPM5”) Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Różnica dotyczy sposobu przedstawiania struktury (tj. pierwszeństwo przysługuje sektorom). Ten podział sektorowy jest jednak zgodny z podziałem BPM5, w którym pierwszeństwo przysługuje instrumentom. Podobnie jak w prezentacji BPM5, gotówka i lokaty wykazywane są odrębnie od kredytów i pozostałych inwestycji. KBC są zobowiązane do odrębnego wykazywania w kwartalnym bilansie płatniczym transakcji z uczestniczącymi Państwami Członkowskimi i wszystkich pozostałych transakcji zagranicznych. Podobnie jak w przypadku danych miesięcznych, w odniesieniu do danych kwartalnych w zakresie inwestycji portfelowych wymagane jest wyróżnienie transakcji w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów strefy euro i transakcji w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Statystyka dotycząca transakcji netto w zakresie aktywów inwestycji portfelowych strefy euro sporządzana jest poprzez agregację przekazanych transakcji netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Transakcje netto w zakresie pasywów inwestycji portfelowych strefy euro są sporządzane poprzez konsolidację transakcji netto w zakresie pasywów krajowych ogółem i transakcji netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych i zakupionych przez rezydentów strefy euro. Analogiczne wymagania sprawozdawcze i metoda sporządzania danych zagregowanych stosowane są do dochodów od inwestycji portfelowych. W odniesieniu do inwestycji bezpośrednich KBC są zobowiązane do przekazywania co kwartał podziału sektorowego „MIF (z wyłączeniem banków centralnych) / niemonetarne instytucje finansowe”. W odniesieniu do „aktywów inwestycji portfelowych” i „pozostałych inwestycji” podział według sektorów instytucjonalnych jest zgodny ze standardowymi komponentami MFW, obejmując: i) władze monetarne; ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych); iii) sektor rządowy; oraz iv) pozostałe sektory. Wymagania dotyczące sporządzania kwartalnej statystyki transakcji netto w zakresie pasywów inwestycji portfelowych strefy euro w podziale według sektorów emitentów będących rezydentami strefy euro są podobne do tych określonych dla miesięcznego bilansu płatniczego. W odniesieniu do bilansu płatniczego strefy euro dane o narosłych dochodach od inwestycji są wymagane kwartalnie. Zgodnie z systemem rachunków narodowych BPM5 zaleca, aby odsetki były naliczane na bazie memoriałowej. Wymaganie to wpływa zarówno na rachunek bieżący (dochody od inwestycji), jak i na rachunek finansowy. 2. Płynne aktywa i pasywa w walutach obcych Cel Celem sporządzania statystyki płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych jest opracowanie miesięcznego zestawienia aktywów rezerwowych, pozostałych aktywów w walutach obcych i pasywów związanych z rezerwami w posiadaniu KBC i EBC, zgodnie z prezentacją płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych MFW / Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS). Informacje te stanowią uzupełnienie danych dotyczących aktywów rezerwowych zawartych w statystyce bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro. Wymogi Aktywa rezerwowe strefy euro są bardzo płynnymi, zbywalnymi i wiarygodnymi należnościami EBC („wspólne rezerwy”) i KBC („indywidualne aktywa rezerwowe”) od rezydentów spoza strefy euro, nominowanymi w walutach obcych (tj. walutach innych niż euro). Obejmują również złoto, transzę rezerwową w MFW i SDR-y. Mogą one obejmować pochodne instrumenty finansowe. Aktywa rezerwowe zestawiane są w ujęciu brutto, bez saldowania pasywów związanych z rezerwami. Podział danych wymagany od KBC przedstawiono w tabeli 3 sekcja I.A załącznika II. Aktywa Eurosystemu nominowane w walutach obcych, które nie spełniają tej definicji, mianowicie: i) należności od rezydentów strefy euro; oraz ii) należności od rezydentów spoza strefy euro, które nie spełniają kryteriów płynności, zbywalności i wiarygodności, są uwzględnione w pozycji „pozostałe aktywa w walutach obcych” płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych (tabela 3 sekcja I.B załącznika II). Należności od nierezydentów nominowane w euro oraz waluty obce w posiadaniu rządów uczestniczących Państw Członkowskich nie są uznawane za aktywa rezerwowe; są one wykazywane w pozycji „pozostałe inwestycje”, jeżeli stanowią należności od rezydentów spoza strefy euro. Ponadto informacje dotyczące przewidywanych i warunkowych krótkoterminowych obciążeń aktywów i pasywów walutowych Eurosystemu w powiązaniu z aktywami rezerwowymi i pozostałymi aktywami Eurosystemu w walutach obcych, tak zwane „pasywa związane z rezerwami”, mają być przedstawiane zgodnie z tabelą 3 sekcje II–IV załącznika II. 3. Statystyka międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Cel Międzynarodowa pozycja inwestycyjna stanowi zestawienie aktywów i pasywów zagranicznych strefy euro jako całości, sporządzane dla celów analizy polityki pieniężnej i rynków walutowych. Służy ona w szczególności ocenie wrażliwości zewnętrznej Państw Członkowskich oraz monitorowaniu zmian zasobów płynnych aktywów zagranicznych w dyspozycji sektora posiadającego pieniądz. Te informacje statystyczne są kluczowym elementem rachunku reszty świata w kwartalnych rachunkach finansowych strefy euro oraz mogą być pomocne przy wyliczaniu transakcji bilansu płatniczego. Wymogi EBC wymaga sporządzania statystyki międzynarodowej pozycji inwestycyjnej na bazie kwartalnej i rocznej dla stanów na koniec okresu. Dane dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej zgodne są w możliwie najszerszym zakresie ze standardami międzynarodowymi (patrz: art. 2 ust. 3 niniejszych wytycznych). EBC sporządza międzynarodową pozycję inwestycyjną dla strefy euro jako całości. Struktura międzynarodowej pozycji inwestycyjnej dla strefy euro jest przedstawiona w tabeli 4 załącznika II. Międzynarodowa pozycja inwestycyjna przedstawia stany finansowe na koniec okresu, których wartość ustalono na podstawie cen na koniec okresu. Zmiany w wartości stanów mogą być spowodowane przez następujące czynniki. Po pierwsze, część zmiany wartości w danym okresie jest spowodowana przeprowadzonymi transakcjami finansowymi, które zostały zarejestrowane w bilansie płatniczym. Po drugie, część zmian pozycji na początek i na koniec danego okresu jest spowodowana przez zmiany cen wykazanych aktywów i pasywów finansowych. Po trzecie, w przypadku gdy stany są nominowane w walutach innych niż jednostka rozliczeniowa wykorzystana do prezentacji międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, na stany wpłyną również zmiany kursów walutowych w stosunku do innych walut. Wreszcie, każdą inną zmianę, która nie jest spowodowana powyższymi czynnikami, uznaje się za efekt „innych korekt”. Prawidłowe uzgodnienie transakcji i stanów finansowych strefy euro wymaga odrębnego wykazania zmian wartości z tytułu zmian cen, kursów walut i innych korekt. Międzynarodowa pozycja inwestycyjna powinna być w możliwie największym stopniu zbieżna z transakcjami kwartalnego bilansu płatniczego. Pojęcia, definicje i podziały są zgodne z tymi wykorzystanymi w odniesieniu do sporządzania transakcji kwartalnego bilansu płatniczego. Dane dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej powinny być w możliwie najszerszym zakresie spójne z innymi statystykami, takimi jak statystyka pieniężna i bankowa, rachunki finansowe i rachunki narodowe. Podobnie jak w miesięcznym i kwartalnym bilansie płatniczym, KBC są zobowiązane do wyróżniania w międzynarodowej pozycji inwestycyjnej należności od uczestniczących Państw Członkowskich i wszystkich pozostałych należności zagranicznych. W rachunkach inwestycji portfelowych wymagane jest rozróżnienie między portfelami papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów strefy euro a portfelami papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Dane dotyczące aktywów inwestycji portfelowych strefy euro sporządzane są poprzez agregację przekazanych aktywów netto w zakresie papierów wartościowych wyemitowanych przez rezydentów spoza strefy euro. Dane dotyczące pasywów netto w inwestycjach portfelowych strefy euro sporządzane są poprzez konsolidację pasywów krajowych netto ogółem oraz portfeli (netto) papierów wartościowych wyemitowanych i zakupionych przez rezydentów strefy euro. KBC są zobowiązane do składania kwartalnych i rocznych danych o portfelach papierów wartościowych według takiego samego podziału sektorowego dla „inwestycji bezpośrednich”, „aktywów inwestycji portfelowych” i „pozostałych inwestycji”, jak w odniesieniu do transakcji kwartalnego bilansu płatniczego. Aby umożliwić EBC sporządzenie struktury sektorowej pasywów netto inwestycji portfelowych strefy euro, wymagania nałożone na KBC odnośnie danych międzynarodowej pozycji inwestycyjnej są takie same, jak w przypadku transakcji bilansu płatniczego, z zastrzeżeniem postanowień art. 2 ust. 6 niniejszych wytycznych. Aktywa i pasywa inwestycji portfelowych w ramach międzynarodowej pozycji inwestycyjnej wyliczane są wyłącznie na podstawie stanów. Począwszy od końca 2008 r., KBC (oraz w stosownych przypadkach inne właściwe krajowe władze statystyczne) zbierają, co najmniej kwartalne, dane o stanach inwestycji portfelowych w zakresie aktywów i pasywów na zasadzie „papier po papierze”, zgodnie z jednym z modeli określonych w tabeli załącznika VI.

ZAŁĄCZNIK II WYMAGANE PODZIAŁY TABELA 1 Miesięczne dane krajowe w bilansie płatniczym strefy euro (1) Przychody Rozchody Netto I. Rachunek bieżący Towary zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Usługi zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Dochód Wynagrodzenie pracowników zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Dochody od inwestycji — inwestycje bezpośrednie zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne — inwestycje portfelowe zewnętrzne krajowe — pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Transfery bieżące zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne II. Rachunek kapitałowy zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Aktywa netto Pasywa netto Netto III. Rachunek finansowy Inwestycje bezpośrednie zewnętrzne Za granicą zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W gospodarce objętej sprawozdaniem zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne Inwestycje portfelowe (2) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Udziałowe papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) Niemonetarne instytucje finansowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) Niemonetarne instytucje finansowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) Niemonetarne instytucje finansowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Finansowe derywaty krajowe Pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne W tym: Gotówka i lokaty zewnętrzne MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne — Długoterminowe zewnętrzne zewnętrzne — Krótkoterminowe zewnętrzne zewnętrzne Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne W tym: Gotówka i lokaty zewnętrzne Aktywa rezerwowe zewnętrzne TABELA 2 Kwartalne krajowe dane w bilansie płatniczym strefy euro (3) Przychody Rozchody Netto I. Rachunek bieżący Towary zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Usługi zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Dochody Wynagrodzenie pracowników zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Dochody od kapitału — Inwestycje bezpośrednie zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne — Dochody od kapitału zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne — Dochody od należności (odsetki) zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne — Inwestycje portfelowe zewnętrzne krajowe — Dochody od kapitał (dywidendy) zewnętrzne krajowe — Dochody od należności (odsetki) zewnętrzne krajowe Obligacje zewnętrzne krajowe Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne krajowe — Pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Transfery bieżące zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne II. Rachunek kapitałowy zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne Aktywa netto Pasywa netto Netto III. Rachunek finansowy Inwestycje bezpośrednie zewnętrzne Za granicą zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W gospodarce objętej sprawozdaniem zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne Inwestycje portfelowe (4) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Udziałowe papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne — iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Finansowe derywaty krajowe i) Władze monetarne krajowe ii) Sektor rządowy krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) krajowe iv) Pozostałe sektory krajowe Pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne i) Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne ii) Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iv) Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne Aktywa rezerwowe zewnętrzne Złoto monetarne zewnętrzne SDR-y zewnętrzne Transza rezerwowa w MFW zewnętrzne Waluty obce zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Władze monetarne zewnętrzne — MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne — Papiery wartościowe zewnętrzne — Akcje zewnętrzne — Obligacje zewnętrzne — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne — Finansowe derywaty zewnętrzne Pozostałe należności zewnętrzne TABELA 3 Miesięczne płynne aktywa i pasywa Eurosystemu w walutach obcych; pasywa strefy euro związane z rezerwami I. Oficjalne aktywa rezerwowe i pozostałe aktywa w walutach obcych (przybliżona wartość rynkowa) A. Oficjalne aktywa rezerwowe 1) Rezerwy w walutach obcych (w walutach wymienialnych) a) Papiery wartościowe, w tym: — emitenta mającego centralną siedzibę w strefie euro b) Ogółem gotówka i lokaty w i) Innych KBC, BIS i MFW ii) Bankach, które mają centralną siedzibę w strefie euro i za granicą iii) Bankach, które mają centralną siedzibę i zlokalizowane są poza strefą euro 2) Transza rezerwowa w MFW 3) SDR-y 4) Złoto (włączając lokaty złota i swapy na złoto) 5) Inne aktywa rezerwowe a) Finansowe derywaty b) Kredyty udzielone nierezydentom nie bankom c) Inne B. Pozostałe aktywa w walutach obcych a) Papiery wartościowe nie włączone do oficjalnych aktywów rezerwowych b) Lokaty nie włączone do oficjalnych aktywów rezerwowych c) Pożyczki udzielone nie włączone do oficjalnych aktywów rezerwowych d) Finansowe derywaty nie włączone do oficjalnych aktywów rezerwowych e) Złoto nie włączone do oficjalnych aktywów rezerwowych f) Inne II. Przewidywane krótkoterminowe obciążenia aktywów i pasywów walutowych (wartość nominalna) z tytułu należności i zobowiązań Podział według terminów wymagalności (rezydualne) Razem Do 1 miesiąca (włącznie) Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy (włącznie) Powyżej 3 miesięcy do 1 roku (włącznie) 1. Kredyty i pożyczki, papiery wartościowe oraz lokaty/depozyty w walutach obcych — Wypłaty (–) Kapitał Odsetki — Wpływy (+) Kapitał Odsetki 2. Zagregowane krótkie i długie pozycje transakcji walutowych forward i futures na walutę krajową (włączając forwardową część transakcji swapu) a) pozycja krótka (–) b) pozycja długa (+) 3. Pozostałe (wyszczególnić) — wypłaty wynikające z transakcji repo (–) — wpływy wynikające z transakcji repo (+) — kredyty handlowe (–) — kredyty handlowe (+) — pozostałe zobowiązania (–) — pozostałe należności (+) III. Warunkowe krótkoterminowe obciążenia netto aktywów walutowych (wartość nominalna) Podział według terminów wymagalności (rezydualne) Razem Do 1 miesiąca (włącznie) Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy (włącznie) Powyżej 3 miesięcy do 1 roku (włącznie) 1. Zobowiązania warunkowe w walutach obcych a) Zabezpieczenia dotyczące długu do spłaty w ciągu 1 roku b) Pozostałe zobowiązania warunkowe 2. Wyemitowane papiery wartościowe w walutach obcych z wbudowaną opcją wcześniejszego odkupu 3.1. Niewykorzystane, bezwarunkowe linie kredytowe uruchomione przez: a) inne krajowe władze monetarne, BIS, MFW i inne międzynarodowe organizacje — inne krajowe władze monetarne (+) — BIS (+) — MFW (+) b) banki i inne organizacje finansowe mające centralną siedzibę w kraju sprawozdającym (+) c) banki i inne organizacje finansowe mające centralną siedzibę za granicą (+) 3.2. Niewykorzystane, bezwarunkowe linie kredytowe uruchomione na rzecz: a) innych krajowych władz monetarnych, BIS, MFW i innych międzynarodowych organizacji — innych krajowych władz monetarnych (–) — BIS (–) — MFW (–) b) banków i innych organizacji finansowych mających centralną siedzibę w kraju sprawozdającym (–) c) banków i innych organizacji finansowych mających centralną siedzibę za granicą (–) 4. Zagregowane krótkie i długie pozycje opcji na transakcje walutowe z udziałem waluty krajowej a) Pozycja krótka i) Zakupione opcje sprzedaży ii) Wystawione opcje kupna b) Pozycja długa i) Zakupione opcje kupna ii) Wystawione opcje sprzedaży PRO MEMORIA: Opcje in-the-money 1) Przy obecnym kursie walutowym a) Pozycja krótka b) Pozycja długa 2) + 5 % (deprecjacja o 5 %) a) Pozycja krótka b) Pozycja długa 3) – 5 % (aprecjacja o 5 %) a) Pozycja krótka b) Pozycja długa 4) + 10 % (deprecjacja o 10 %) a) Pozycja krótka b) Pozycja długa 5) – 10 % (aprecjacja o 10 %) a) Pozycja krótka b) Pozycja długa 6) Inne (wyszczególnić) a) Pozycja krótka b) Pozycja długa IV. Informacje dodatkowe (memo) 1) Przekazywane zgodnie ze standardową częstotliwością i terminami: a) krótkoterminowe zadłużenie w walucie krajowej indeksowane do walut obcych; b) instrumenty finansowe nominowane w walutach obcych i rozliczane w inny sposób (np. w walucie krajowej): — nierozliczane w instrumencie bazowym (niepodlegające dostawie): i) pozycja krótka; ii) pozycja długa; — inne instrumenty; c) aktywa stanowiące zabezpieczenie (zastaw) — włączone do aktywów rezerwowych, — włączone do pozostałych aktywów w walutach obcych; d) papiery wartościowe pożyczone oraz papiery wartościowe będące podstawą transakcji z przyrzeczeniem odkupu: — pożyczone (komuś) lub będące postawą transakcji z przyrzeczeniem odkupu i włączone do tablicy I, — pożyczone (komuś) lub będące postawą transakcji z przyrzeczeniem odkupu i niewłączone do tablicy I, — pożyczone (od kogoś) lub zakupione w ramach transakcji z przyrzeczeniem odkupu i włączone do tablicy I, — pożyczone (od kogoś) lub zakupione w ramach transakcji z przyrzeczeniem odkupu i niewłączone do tablicy I; e) derywaty finansowe aktywa (netto, bieżąca aktualizacja rynkowa – marked to market) — forward, — futures, — swapy, — opcje, — inne; f) derywaty (forwardy, futures lub opcje) o okresie wygaśnięcia/realizacji dłuższym niż 1 rok, z których może wynikać konieczność uzupełnienia depozytów zabezpieczających: — zagregowane pozycje krótkie i długie forward i futures w walutach obcych na walutę krajową (w tym forwardowa część swapów walutowych): i) pozycja krótka; ii) pozycja długa, — zagregowane pozycje krótkie i długie opcji w walutach obcych na walutę krajową: i) pozycja krótka: — zakupione opcje sprzedaży (w opcjach sprzedaży), — wystawione opcje kupna (w opcjach kupna), ii) pozycja długa: — zakupione opcje kupna (w opcjach kupna), — wystawione opcje sprzedaży (w opcjach sprzedaży). 2) Przekazywane z mniejszą częstotliwością (np. raz w roku): a) struktura walutowa rezerw (w podziale na grupy walut): — waluty w koszyku SDR, — waluty niezaliczane do koszyka SDR. TABELA 4 Kwartalne krajowe komponenty międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro (5) Aktywa Pasywa Netto I. Inwestycje bezpośrednie zewnętrzne Za granicą zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału i reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W gospodarce objętej sprawozdaniem zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału i reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne II. Inwestycje portfelowe (6) Udziałowe papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne — iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe III. Finansowe derywaty zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne i) Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne ii) Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne iv) Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne IV. Pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne i) Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne ii) Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iv) Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne V. Aktywa rezerwowe zewnętrzne Złoto monetarne zewnętrzne SDR-y zewnętrzne Transza rezerwowa w MFW zewnętrzne Waluty obce zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Władze monetarne zewnętrzne — MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne — Papiery wartościowe zewnętrzne — Akcje zewnętrzne — Obligacje zewnętrzne — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne — Finansowe derywaty zewnętrzne Pozostałe należności zewnętrzne TABELA 5 Roczne krajowe komponenty międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro (7) Aktywa Pasywa Netto I. Inwestycje bezpośrednie zewnętrzne Za granicą zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału i reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W tym: Udziały w giełdowych spółkach zagranicznych (wartość rynkowa) zewnętrzne Udziały w niegiełdowych spółkach zagranicznych (wartość księgowa) zewnętrzne Memo: Udziały w giełdowych spółkach zagranicznych (wartość księgowa) zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W gospodarce objętej sprawozdaniem zewnętrzne — Wniesienie/wycofanie udziału i reinwestowane zyski zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne W tym: Udziały w giełdowych spółkach strefy euro (wartość rynkowa) zewnętrzne Udziały w niegiełdowych spółkach strefy euro (wartość księgowa) zewnętrzne Memo: Udziały w giełdowych spółkach strefy euro (wartość księgowa) zewnętrzne — Pozostały kapitał zewnętrzne i) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne ii) Pozostałe sektory zewnętrzne II. Inwestycje portfelowe (8) Udziałowe papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne — ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne — iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe i) Władze monetarne zewnętrzne/wewnętrzne krajowe ii) Sektor rządowy zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne/wewnętrzne krajowe iv) Pozostałe sektory zewnętrzne/wewnętrzne krajowe III. Finansowe derywaty zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne i) Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne ii) Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne iv) Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne IV. Pozostałe inwestycje zewnętrzne zewnętrzne zewnętrzne i) Władze monetarne zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne ii) Sektor rządowy zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne iv) Pozostałe sektory zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty handlowe zewnętrzne zewnętrzne — Pożyczki/Gotówka i lokaty zewnętrzne zewnętrzne — Kredyty i pożyczki zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Pozostałe aktywa/pasywa zewnętrzne zewnętrzne V. Aktywa rezerwowe zewnętrzne Złoto monetarne zewnętrzne SDR-y zewnętrzne Transza rezerwowa w MFW zewnętrzne Waluty obce zewnętrzne — Gotówka i lokaty zewnętrzne — Władze monetarne zewnętrzne — MIF (z wyłączeniem banków centralnych) zewnętrzne — Papiery wartościowe zewnętrzne — Akcje zewnętrzne — Obligacje zewnętrzne — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne — Finansowe derywaty zewnętrzne Pozostałe należności zewnętrzne TABELA 6 Dane o dłużnych papierach wartościowych do analizy międzynarodowej roli euro jako waluty inwestycji (9) Transakcje w pierwszym/drugim półroczu Aktywa Pasywa Euro Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Pozycje na koniec czerwca/grudnia Aktywa Pasywa Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe

Transakcje w pierwszym/drugim półroczu Aktywa Pasywa USD Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Pozycje na koniec czerwca/grudnia Aktywa Pasywa Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe

Transakcje w pierwszym/drugim półroczu Aktywa Pasywa Pozostałe waluty Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe Pozycje na koniec czerwca/grudnia Aktywa Pasywa Dłużne papiery wartościowe zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Obligacje zewnętrzne/wewnętrzne krajowe — Instrumenty rynku pieniężnego zewnętrzne/wewnętrzne krajowe TABELA 7 Kwartalne krajowe komponenty bilansu płatniczego strefy euro – struktura geograficzna (10) Przychody Rozchody Netto I. Rachunek bieżący Towary Etap 3 Etap 3 Etap 3 Usługi Etap 3 Etap 3 Etap 3 Dochody Wynagrodzenie pracowników Etap 3 Etap 3 Etap 3 Dochody od kapitału Etap 3 Etap 3 Etap 3 — Inwestycje bezpośrednie Etap 3 Etap 3 Etap 3 — Inwestycje portfelowe Etap 3 — Pozostałe inwestycje Etap 3 Etap 3 Etap 3 Transfery bieżące Etap 3 Etap 3 Etap 3 II. Rachunek kapitałowy Etap 3 Etap 3 Etap 3 Aktywa netto Pasywa netto Netto III. Rachunek finansowy Inwestycje bezpośrednie Etap 3 Za granicą Etap 3 — Kapitał Etap 3 — Reinwestowane zyski Etap 3 — Pozostały kapitał Etap 3 W gospodarce objętej sprawozdaniem Etap 3 — Kapitał Etap 3 — Reinwestowane zyski Etap 3 — Pozostały kapitał Etap 3 Inwestycje portfelowe Etap 3 Udziałowe papiery wartościowe Etap 3 Dłużne papiery wartościowe Etap 3 — Obligacje Etap 3 — Instrumenty rynku pieniężnego Etap 3 Finansowe derywaty Pozostałe inwestycje Etap 3 Etap 3 Etap 3 i) Władze monetarne Etap 3 Etap 3 ii) Sektor rządowy Etap 3 Etap 3 — Kredyty handlowe Etap 3 Etap 3 — Pożyczki/Gotówka i lokaty Etap 3 Etap 3 — Kredyty i pożyczki Etap 3 — Gotówka i lokaty Etap 3 — Pozostałe aktywa/pasywa Etap 3 Etap 3 iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) Etap 3 Etap 3 iv) Pozostałe sektory Etap 3 Etap 3 — Kredyty handlowe Etap 3 Etap 3 — Pożyczki/Gotówka i lokaty Etap 3 Etap 3 — Kredyty i pożyczki Etap 3 — Gotówka i lokaty Etap 3 — Pozostałe aktywa/pasywa Etap 3 Etap 3 Aktywa rezerwowe TABELA 8 Roczne krajowe komponenty międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro – struktura geograficzna (11) Aktywa Pasywa Netto I. Inwestycje bezpośrednie Za granicą Etap 3 — Kapitał i reinwestowane zyski Etap 3 — Pozostały kapitał Etap 3 W gospodarce objętej sprawozdaniem Etap 3 — Kapitał i reinwestowane zyski Etap 3 — Pozostały kapitał Etap 3 II. Inwestycje portfelowe Udziałowe papiery wartościowe Etap 3 Dłużne papiery wartościowe Etap 3 — Obligacje Etap 3 — Instrumenty rynku pieniężnego Etap 3 III. Finansowe derywaty IV. Pozostałe inwestycje Etap 3 Etap 3 Etap 3 i) Władze monetarne Etap 3 Etap 3 ii) Sektor rządowy Etap 3 Etap 3 — Kredyty handlowe Etap 3 — Pożyczki/Gotówka i lokaty Etap 3 — Kredyty i pożyczki Etap 3 — Gotówka i lokaty Etap 3 — Pozostałe aktywa/pasywa Etap 3 Etap 3 iii) MIF (z wyłączeniem banków centralnych) Etap 3 Etap 3 iv) Pozostałe sektory Etap 3 Etap 3 — Kredyty handlowe Etap 3 — Pożyczki/Gotówka i lokaty Etap 3 — Kredyty i pożyczki Etap 3 — Gotówka i lokaty Etap 3 — Pozostałe aktywa/pasywa Etap 3 V. Aktywa rezerwowe TABELA 9 Struktura geograficzna EBC dla obrotów kwartalnego bilansu płatniczego i rocznej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej — Dania — Szwecja — Zjednoczone Królestwo — Instytucje Unii Europesjkiej (12) — Pozostałe Państwa Członkowskie UE (tj. Republika Czeska, Estonia, Cypr, Łotwa, Litwa, Malta, Polska, Słowenia i Słowacja) (13) — Szwajcaria — Kanada — Stany Zjednoczone — Japonia — Strefy ulg i preferencji finansowych (offshore centres) (14) — Organizacje międzynarodowe z wyłączeniem instytucji (15) — Pozostałe (16) TABELA 10 Terytoria wchodzące w skład Państw Członkowskich lub stowarzyszone z Państwami Członkowskimi strefy euro Terytoria wchodzące w skład strefy euro: — Helgoland: Niemcy, — Wyspy Kanaryjskie, Ceuta i Melilla: Hiszpania, — Monako, Gujana, Gwadelupa, Martynika, Réunion, Saint Pierre i Miquelón, Majotta: Francja, — Madera, Azory: Portugalia, — Wyspy Åland: Finlandia. Terytoria stowarzyszone z Państwami Członkowskimi strefy euro, zaliczane do reszty świata: — Büsingen (nie Niemcy), — Andora (ani Hiszpania, ani Francja), — Antyle Holederskie i Aruba (nie Holandia), — Polinezja Francuska, Nowa Kaledonia oraz Wyspy Wallis i Futuna (nie Francja), — San Marino i Stolica Apostolska (nie Włochy). TABELA 11 Lista stref ulg i preferencji finansowych (off-shore centres) dla celów struktury geograficznej EBC w odniesieniu do kwartalnych obrotów bilansu płatniczego i rocznej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Kody ISO Eurostat + OECD Strefy ulg i preferencji finansowych AD Andora AG Antigua i Barbuda AI Anguilla AN Antyle Holenderskie BB Barbados BH Bahrain BM Bermuda BS Bahama BZ Belize CK Wyspy Cooka DM Dominikana GD Grenada GG Guernsey GI Gibraltar HK Hongkong IM Man JE Jersey JM Jamajka KN Saint Kitts i Nevis KY Kajmany LB Liban LC Santa Lucia LI Liechtenstein LR Liberia MH Wyspy Marshalla MS Montserrat MV Malediwy NR Nauru NU Niue PA Panama PH Filipiny SG Singapur TC Wyspy Turks i Caicos VC Saint Vincent i Grenadyny VG Brytyjskie Wyspy Dziewicze VI Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych VU Vanuatu WS Samoa TABELA 12 Lista organizacji międzynarodowych (17) dla celów struktury geograficznej EBC w odniesieniu do kwartalnych obrotów bilansu płatniczego i rocznej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej 1. Instytucje Unii Europejskiej 1.1. Główne instytucje, organy i organizmy Unii Europejskiej (z wyłączeniem EBC) EBI (Europejski Bank Inwestycyjny) KE (Komisja Europejska) EFR (Europejski Fundusz Rozwoju) EFI (Europejski Fundusz Inwestycyjny) 1.2. Inne instytucje, organy i organizmy Unii Europejskiej objęte ogólnym budżetem Parlament Europejski Rada Unii Europejskiej Trybunał Sprawiedliwości Trybunał Obrachunkowy Komitet Ekonomiczno-Społeczny Komitet Regionów Pozostałe instytucje, organy i organizmy Unii Europejskiej 2. Organizacje międzynarodowe 2.1. Międzynarodowe organizacje monetarne MFW (Międzynarodowy Fundusz Walutowy) BIS (Bank Rozrachunków Międzynarodowych) 2.2. Międzynarodowe organizacje niemonetarne 2.2.1. Główne organizacje Narodów Zjednoczonych WTO (Światowa Organizacja Handlu) IBRD (Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju) IDA (Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju) 2.2.2. Inne organizacje Narodów Zjednoczonych UNESCO (Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury) FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa) WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) IFAD (Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa) IFC (Międzynarodowe Towarzystwo Finansowe) MIGA (Agencja Miedzynarodowych Gwarancji Inwestycyjnych) UNICEF (Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom) UNHCR (Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców) UNRWA (Agencja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim) IAEA (Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej) ILO (Międzynarodowa Organizacja Pracy) ITU (Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna) 2.2.3. Inne główne międzynarodowe instytucje, organy i organizmy (wyłączając EBC) OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) IADB (Międzyamerykański Bank Rozwoju) AfDB (Afrykański Bank Rozwoju) AsDB (Azjatycki Bank Rozwoju) EBRD (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju) IIC (Międzyamerykańska Korporacja Inwestycyjna) NIB (Nordycki Bank Inwestycyjny) IBEC (Międzynarodowy Bank Współpracy Gospodarczej) IIB (Międzynarodowy Bank Inwestycyjny) CDB (Karaibski Bank Rozwoju) AMF (Arabski Fundusz Walutowy) BADEA (Arabski Bank Rozwoju Gospodarczego w Afryce) CASDB (Bank Rozwoju Państw Afryki Środkowej) Afrykański Fundusz Rozwoju Azjatycki Fundusz Rozwoju Fonds spécial unifié de développement CABEI (Bank Integracji Gospodarczej Ameryki Środkowej) ADC (Andyjska Korporacja Rozwoju) 2.2.4. Inne organizacje międzynarodowe NATO (Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego) Rada Europy ICRC (Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża) ESA (Europejska Agencja Kosmiczna) EPO (Europejski Urząd Patentowy) EUROCONTROL (Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Nawigacji Lotniczej) EUTELSAT (Europejska Organizacja Łączności Satelitarnej) INTELSAT (Międzynarodowa Organizacja Łączności Satelitarnej) EBU/UER (Europejska Unia Radiofoniczna/Union européenne de radio-télévision) EUMETSAT (Europejska Organizacja Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych) ESO (European Southern Observatory) ECMWF (Europejskie Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody) EMBL (Europejskie Laboratorium Biologii Molekularnej) CERN (Europejska Organizacja ds. Badań Jądrowych) IOM (Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji) TABELA 13 Podsumowanie wymogów i terminów Pozycja Pierwszy okres referencyjny Pierwszy termin przekazania Odpowiednie postanowienia wytycznych Struktura geograficzna (z wyjątkiem instrumentów pozostałych inwestycji) art. 2 ust. 4, załącznik III sekcja 2 Kwartalny BP I kwartał 2003– I kwartał 2004 koniec czerwca 2004 załącznik II tabela 7 Roczna MPI 2002 i 2003 koniec września 2004 załącznik II tabela 8 Struktura geograficzna instrumentów pozostałych inwestycji art. 2 ust. 4, załącznik III sekcja 2 Kwartalny BP I kwartał 2004– II kwartał 2005 koniec września 2005 załącznik II tabela 7 Roczna MPI 2003 i 2004 koniec września 2005 załącznik II tabela 8 Kwartalna MPI IV kwartał 2003– III kwartał 2004 koniec grudnia 2004 art. 3 ust. 4 Inwestycje portfelowe „papier po papierze” Kwartalna MPI IV kwartał 2007 koniec marca 2008 art. 2 ust. 6 Roczna MPI 2007 koniec września 2008 art. 2 ust. 6 Inwestycje portfelowe (wewnętrzne) aktywa w podziale na sektor emitenta art. 2 ust. 3 Miesięczny BP styczeń–kwiecień 2006 czerwiec 2006 załącznik II tabela 1 Kwartalny BP I kwartał 2006 koniec czerwca 2006 załącznik II tabela 2 Kwartalna MPI IV kwartał 2005 i I kwartał 2006 koniec czerwca 2006 załącznik II tabele 4–5 Roczna MPI 2005 koniec września 2006 załącznik II tabele 4–5 Zagraniczne inwestycje bezpośrednie, dodatkowy podział według wyceny akcji załącznik III sekcja 1.3 Roczna MPI 2004 i 2005 koniec września 2006 załącznik II tabela 5 i załącznik III tabela 1 Podział Pożyczki/lokaty Miesięczny BP styczeń i luty 2004 kwiecień 2004 załącznik II tabela 1 Kwartalny BP I kwartał 2004 koniec czerwca 2004 załącznik II tabela 2 Kwartalna MPI IV kwartał 2003– III kwartał 2004 koniec grudnia 2004 załącznik II tabela 4 Roczna MPI 2003 koniec września 2004 załącznik II tabela 5 Struktura walutowa dłużnych papierów wartościowych (EUR/nie EUR) art. 3 ust. 6 Transakcje za sześć miesięcy lipiec–grudzień 2004 koniec czerwca 2005 załącznik II tabela 6 Pozycje koniec czerwca/koniec grudnia 2004 koniec czerwca 2005 załącznik II tabela 6 Struktura walutowa dłużnych Papierów wartościowych (EUR/USD/pozostałe waluty) art. 3 ust. 6 Transakcje za sześć miesięcy lipiec–grudzień 2007 koniec czerwca 2008 załącznik II tabela 6 Pozycje koniec czerwca/koniec grudnia 2007 koniec czerwca 2008 załącznik II tabela 6 (1) „zewnętrzne” oznacza transakcje z rezydentami spoza strefy euro (w przypadku aktywów inwestycji portfelowych i dochodu z ich tytułu odnosi się do siedziby emitenta). „wewnętrzne” oznacza transakcje między poszczególnymi Państwami Członkowskimi strefy euro. „krajowe” oznacza wszystkie transakcje transgraniczne rezydentów uczestniczącego Państwa Członkowskiego (używane tylko w odniesieniu do pasywów rachunku inwestycji portfelowych oraz rachunku derywatów finansowych netto). (2) Podział według sektorów i) posiadaczy będących rezydentami strefy euro w przypadku zewnętrznych aktywów inwestycji portfelowych; oraz ii) emitentów będących rezydentami strefy euro w przypadku wewnętrznych aktywów i pasywów inwestycji portfelowych. (3) „zewnętrzne” oznacza transakcje z rezydentami spoza strefy euro (w przypadku aktywów inwestycji portfelowych i dochodu z ich tytułu odnosi się do siedziby emitenta). „wewnętrzne” oznacza transakcje między poszczególnymi Państwami Członkowskimi strefy euro. „krajowe” oznacza wszystkie transakcje transgraniczne rezydentów uczestniczącego Państwa Członkowskiego (używane tylko w odniesieniu do pasywów rachunku inwestycji portfelowych oraz rachunku derywatów finansowych netto). (4) Podział według sektorów i) posiadaczy będących rezydentami strefy euro w przypadku zewnętrznych aktywów inwestycji portfelowych oraz ii) emitentów będących rezydentami strefy euro w przypadku wewnętrznych aktywów i pasywów inwestycji portfelowych. (5) „zewnętrzne” oznacza transakcje z rezydentami spoza strefy euro (w przypadku aktywów inwestycji portfelowych i dochodu z ich tytułu odnosi się do siedziby emitenta). „wewnętrzne” oznacza transakcje między poszczególnymi Państwami Członkowskimi strefy euro. „krajowe” oznacza wszystkie transakcje transgraniczne rezydentów uczestniczącego Państwa Członkowskiego (używane tylko w odniesieniu do pasywów rachunku inwestycji portfelowych oraz rachunku derywatów finansowych netto). (6) Podział według sektorów i) posiadaczy będących rezydentami strefy euro w przypadku zewnętrznych aktywów inwestycji portfelowych oraz ii) emitentów będących rezydentami strefy euro w przypadku wewnętrznych aktywów i pasywów inwestycji portfelowych. (7) „zewnętrzne” oznacza transakcje z rezydentami spoza strefy euro (w przypadku aktywów inwestycji portfelowych i dochodu z ich tytułu odnosi się do siedziby emitenta). „wewnętrzne” oznacza transakcje między poszczególnymi Państwami Członkowskimi strefy euro. „krajowe” oznacza wszystkie transakcje transgraniczne rezydentów uczestniczącego Państwa Członkowskiego (używane tylko w odniesieniu do pasywów rachunku inwestycji portfelowych oraz rachunku derywatów finansowych netto). (8) Podział według sektorów i) posiadaczy będących rezydentami strefy euro w przypadku zewnętrznych aktywów inwestycji portfelowych oraz ii) emitentów będących rezydentami strefy euro w przypadku wewnętrznych aktywów i pasywów inwestycji portfelowych. (9) „zewnętrzne” oznacza transakcje z rezydentami spoza strefy euro (w przypadku aktywów inwestycji portfelowych i dochodu z ich tytułu odnosi się do siedziby emitenta). „wewnętrzne” oznacza transakcje między poszczególnymi Państwami Członkowskimi strefy euro. „krajowe” oznacza wszystkie transakcje transgraniczne rezydentów uczestniczącego Państwa Członkowskiego (używane tylko w odniesieniu do pasywów rachunku inwestycji portfelowych oraz rachunku derywatów finansowych netto). (10) Etap 3 oznacza strukturę geograficzną opisaną w tabeli 9. (11) Etap 3 oznacza strukturę geograficzną opisaną w tabeli 9. (12) Patrz: tabela 12. Nie jest wymagany podział na poszczególne kraje. (13) Nie jest wymagany podział na poszczególne kraje. (14) Obowiązkowo tylko dla rachunku finansowego bilansu płatniczego, dochodu i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej. Obroty rachunku bieżącego (z wyłączeniem dochodu) ze strefami ulg i preferencji finansowych można wykazywać bądź oddzielnie bądź w pozycji „Pozostałe”. Patrz: tabela 11. Nie jest wymagany podział na poszczególne kraje. (15) Patrz: tabela 12. Nie jest wymagany podział na poszczególne kraje. (16) Wyliczone jako wartość rezydualna (poprzez różnicę pomiędzy wartością ogółem bilansu płatniczego/ międzynarodowej pozycji inwestycyjnej a wartością wyżej wymienionych partnerów). (17) Na podstawie Wademekum bilansu płatniczego Komisji Europejskiej (Eurostat).

ZAŁĄCZNIK III Pojęcia i definicje stosowane w statystyce bilansu płatniczego, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych W celu opracowania znaczącej zagregowanej statystyki zagranicznej strefy euro określono pojęcia i definicje statystyki bilansu płatniczego (rachunku dochodów, kapitałowego i finansowego), statystyki międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych. Te pojęcia i definicje opierają się na tak zwanym Pakiecie wdrożeniowym (Implementation Package) z lipca 1996 r. i dodatkowych dokumentach zatwierdzonych przez Radę Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Przy formułowaniu tych pojęć i definicji wykorzystano istniejące standardy międzynarodowe, takie jak piąte wydanie Instrukcji bilansu płatniczego (zwanej dalej „BPM5”) Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) oraz Płynne aktywa i pasywa w walutach obcych MFW/Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS). Najważniejsze propozycje harmonizacji wymieniono poniżej i są one zgodne z uwagami metodologicznymi EBC zatytułowanymi „Bilans płatniczy i międzynarodowa pozycja inwestycyjna w strefie euro (wraz z rezerwami)” (Balance of payments and international investment position of the euro area (including reserves)), opublikowanymi na stronie internetowej EBC: http://www.ecb.int. Dalsze wskazówki znajdują się w rozdziałach 2 i 3 publikacji EBC „Metody dotyczące bilansu płatniczego/międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Unii Europejskiej” (European Union balance of payments/international investment position statistical methods), zwanej dalej „Księgą Bilansu Płatniczego” (Księgą BP), która jest poddawana corocznej aktualizacji oraz jest dostępna zarówno na stronie internetowej, jak i w formie papierowej. 1. Pojęcia i definicje wybranych pozycji 1.1. Dochody od inwestycji (patrz również sekcja 3.4 Księgi BP) Dochody od inwestycji obejmują dochody uzyskane z tytułu posiadania przez rezydenta strefy euro aktywów finansowych spoza strefy euro (przychody) i, symetrycznie, dochody uzyskane z tytułu posiadania przez rezydenta spoza strefy euro aktywów finansowych ze strefy euro (rozchody). W przypadku gdy możliwe jest ich odrębne wydzielenie, zyski i straty kapitałowe są sklasyfikowane nie jako dochody od inwestycji, lecz jako zmiany wartości inwestycji spowodowane zmianami cen rynkowych. Dochody od inwestycji obejmują dochody wygenerowane przez inwestycje bezpośrednie, inwestycje portfelowe i pozostałe inwestycje oraz aktywa rezerwowe Eurosystemu. Jednakże w rachunku finansowym transakcje netto związane z instrumentami pochodnymi na stopy procentowe rejestrowane są w pozycji „finansowe instrumenty pochodne”. Reinwestowane zyski wykazywane są w pozycji „dochody od inwestycji bezpośrednich”. Są one określone jako udział inwestora w skonsolidowanych zyskach ogółem wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniego inwestowania w danym okresie (po uwzględnieniu podatków, odsetek i amortyzacji), pomniejszony o dywidendy przypadające do zapłaty w tym okresie, nawet jeżeli dywidendy te dotyczą zysków wypracowanych w poprzednich okresach. Wymogi dotyczące miesięcznego i kwartalnego bilansu płatniczego są prawie identyczne ze standardowymi komponentami MFW, określonymi w BPM5. Podstawowa różnica polega na tym, że EBC nie wymaga podziału dochodu kapitałowego od inwestycji bezpośrednich na zyski rozdzielone i nierozdzielone. Dochód odsetkowy rejestrowany jest memoriałowo (nie jest to wymagane w odniesieniu do danych miesięcznych). Dywidendy rejestrowane są na dzień, w którym przypadają do zapłaty. Reinwestowane zyski są rejestrowane w okresie, w którym zostały wypracowane. 1.2. Rachunek kapitałowy (patrz również sekcja 3.6 Księgi BP) Rachunek obrotów kapitałowych obejmuje transfery kapitałowe oraz nabycie/zbycie niewytworzonych aktywów niefinansowych. Transfery bieżące powinny być wykazywane w rachunku bieżącym. Transfery kapitałowe obejmują: i) przeniesienie własności z tytułu aktywów trwałych; ii) transfer środków finansowych powiązanych z lub uwarunkowanych nabyciem lub zbyciem aktywów trwałych oraz iii) anulowanie zobowiązań przez wierzycieli bez otrzymania jakiejkolwiek zapłaty w zamian. Transfery kapitałowe mogą być pieniężne lub niepieniężne (takie jak umorzenie zadłużenia). W praktyce rozróżnienie między transferami bieżącymi a transferami kapitałowymi polega na sposobie wykorzystania transferu przez kraj otrzymujący. Nabycie/zbycie niewytworzonych aktywów niefinansowych obejmuje głównie wartości niematerialne i prawne, takie jak patenty, najem czy inne umowy przenoszalne. Pod tą pozycją rachunku kapitałowego rejestruje się jedynie zakup/sprzedaż takich aktywów, a nie ich użytkowanie. Podczas gdy komponenty standardowe rachunku kapitałowego MFW zawierają podział sektorowy na „sektor rządowy” i „pozostałe sektory” (z dalszym podziałem na podsektory), EBC sporządza jedynie rachunek kapitałowy ogółem, bez podziału. 1.3. Inwestycje bezpośrednie (patrz również sekcja 3.7 Księgi BP) Inwestycje bezpośrednie są kategorią inwestycji międzynarodowych, która odzwierciedla cel podmiotu rezydującego w jednej gospodarce, polegający na uzyskaniu trwałego udziału w przedsiębiorstwie będącym rezydentem innej gospodarki. Zgodnie ze standardami międzynarodowymi (MFW) „kryterium 10 % udziałów” stosowane jest do ustalenia istnienia inwestycji bezpośredniej, tj. trwałego udziału w przypadku bilansu płatniczego / międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro. W oparciu o to kryterium stosunek inwestycji bezpośredniej może istnieć między kilkoma wzajemnie powiązanymi przedsiębiorstwami, niezależnie od tego, czy powiązanie dotyczy jednej czy też kilku sieci. Może ono obejmować jednostki zależne, jednostki zależne jednostek zależnych oraz jednostki stowarzyszone przedsiębiorstwa inwestowania bezpośredniego. Po ustaleniu, że istnieje inwestycja bezpośrednia, wszelkie późniejsze transakcje finansowe / wzajemne należności pomiędzy wzajemnie powiązanymi podmioty są wykazywane jako transakcje / pozycje inwestycji bezpośredniej (1). Zgodnie ze standardami MFW i wytycznymi Eurostat/OECD inwestycje bezpośrednie w strefie euro są rejestrowane z zastosowaniem zasady kierunkowości, co oznacza, że transakcje finansowe pomiędzy inwestorem bezpośrednim będącym rezydentem strefy euro i przedsiębiorstwami bezpośredniego inwestowania spoza strefy euro rejestrowane są jako „zagraniczne inwestycje bezpośrednie”. Symetrycznie, transakcje finansowe między rezydenckimi przedsiębiorstwami bezpośredniego inwestowania i inwestorami bezpośrednimi spoza strefy euro rejestrowane są w pozycji „inwestycje bezpośrednie w gospodarce sprawozdającej” bilansu płatniczego strefy euro. Składnikami inwestycji bezpośrednich są: kapitał własny, reinwestowane zyski i pozostałe kapitały związane z kredytami między podmiotami powiązanymi kapitałowo. Kapitał własny obejmuje kapitał w oddziałach, jak również udziały w jednostkach zależnych i stowarzyszonych. Reinwestowane zyski obejmują zapis przeciwny do udziału inwestora bezpośredniego w zyskach, które nie zostały podzielone jako dywidenda przez jednostki zależne lub stowarzyszone, oraz w zyskach oddziałów nie przekazanych inwestorowi bezpośredniemu, które rejestruje się w pozycji „dochody od inwestycji”. „Pozostały kapitał” obejmuje wszystkie operacje finansowe między spółkami stowarzyszonymi (zaciąganie i udzielanie kredytów), w tym także dłużne papiery wartościowe i kredyty dostawców (tj. kredyty handlowe), między inwestorami bezpośrednimi a jednostkami zależnymi, oddziałami i jednostkami stowarzyszonymi. Standardem międzynarodowym zalecanym w odniesieniu do wyceny stanów inwestycji bezpośrednich jest cena rynkowa. Stosuje się ją do wyceny kapitału własnego przedsiębiorstw bezpośredniego inwestowania notowanych na giełdach. Natomiast w przedsiębiorstwach bezpośredniego inwestowania nienotowanych na giełdach kapitał wycenia się według wartości księgowej z uwzględnieniem wspólnej definicji obejmującej poniższe pozycje księgowe: i) kapitał wpłacony (z wyłączeniem akcji własnych oraz z uwzględnieniem rezerwy z tytułu agia emisyjnego akcji); ii) wszystkie rodzaje rezerw (w tym także dotacje inwestycyjne, jeżeli wytyczne księgowe traktują je jako rezerwy spółki); oraz iii) niepodzielone zyski po uwzględnieniu strat (w tym także wynik roku bieżącego). W pozycji uzupełniającej wymaga się wykazywania wartości księgowej kapitału własnego w przedsiębiorstwach bezpośredniego inwestowania notowanych na giełdach, zgodnie z taką samą wspólną definicją. Wynikiem prac Grupy Zadaniowej ds. Inwestycji Bezpośrednich EBC/Eurostatu jest stworzenie zaleceń zmierzających do harmonizacji metodologii i praktyk w Państwach Członkowskich. Główne zalecenia przedstawiono w tabeli 1. 1.4. Inwestycje portfelowe (patrz również sekcja 3.8 Księgi BP) Rachunek inwestycji portfelowych strefy euro obejmuje: i) udziałowe papiery wartościowe; oraz ii) dłużne papiery wartościowe w formie obligacji i bonów oraz instrumentów rynku pieniężnego, chyba że są one zaklasyfikowane albo jako inwestycje bezpośrednie, albo jako aktywa rezerwowe. Finansowe instrumenty pochodne oraz operacje z przyrzeczeniem odkupu i operacje pod zastaw papierów wartościowych są wyłączone z inwestycji portfelowych. Pozycja „udziałowe papiery wartościowe” obejmuje wszystkie instrumenty stanowiące należności z tytułu wartości przedsiębiorstw pozostałej po zaspokojeniu roszczeń wszystkich wierzycieli. Akcje, udziały, akcje lub udziały preferencyjne, świadectwa udziałowe lub podobne dokumenty oznaczają udział w kapitale. Pozycja ta obejmuje także transakcje/akcje spółek wspólnego inwestowania, np. funduszy inwestycyjnych. Obligacje są papierami wartościowymi wyemitowanymi z terminem pierwotnym powyżej jednego roku, które zazwyczaj dają posiadaczowi: i) bezwarunkowe prawo do stałego dochodu pieniężnego lub określonego w umowie zmiennego dochodu finansowego (wypłaty odsetek są niezależne od dochodów dłużnika); oraz ii) bezwarunkowe prawo do otrzymywania stałej sumy z tytułu spłaty kapitału w określonym terminie lub terminach. W odróżnieniu od obligacji instrumenty rynku pieniężnego są papierami wartościowymi wyemitowanymi z terminem pierwotnym do jednego roku. Na ogół dają one posiadaczowi bezwarunkowe prawo do otrzymywania określonej stałej kwoty pieniężnej w ściśle określonym terminie. Instrumenty te są z reguły zbywane, z dyskontem, na zorganizowanych rynkach; dyskonto zależy od stopy procentowej i czasu pozostałego do wymagalności. Raport Grupy Roboczej ds. Systemów Gromadzenia Danych Dotyczących Inwestycji Portfelowych był wynikiem analizy dotyczącej możliwości zbierania danych „papier po papierze” w strefie euro. Analizę tę przeprowadzono w ówczesnych 15 Państwach Członkowskich. Na jej podstawie uzgodniono, że dane na zasadzie „papier po papierze” zbierane będą co najmniej dla kwartalnych stanów inwestycji portfelowych. Uzgodniono również cztery obowiązujące modele sporządzania statystyki inwestycji portfelowych przedstawione w załączniku VI. W odniesieniu do podziału sektorowego pasywów netto inwestycji portfelowych strefy euro wymogi określone dla międzynarodowej pozycji inwestycyjnej są takie same jak dla transakcji bilansu płatniczego. Rejestrowanie transakcji inwestycji portfelowych w bilansie płatniczym strefy euro odbywa się wtedy, gdy wierzyciele lub dłużnicy strefy euro zarejestrują należności lub zobowiązania w swoich księgach. Transakcje są rejestrowane według otrzymanej lub zapłaconej ceny rzeczywistej, pomniejszonej o prowizje i wydatki. Tak więc w przypadku kuponowych papierów wartościowych uwzględnia się odsetki narosłe od czasu ostatniej płatności odsetek, natomiast dla papierów wartościowych wyemitowanych z dyskontem – odsetki narosłe od czasu emisji. Uwzględnienie narosłych odsetek wymagane jest dla rachunku finansowego kwartalnego bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej; zachęca się do stosowania takiego samego podejścia w miesięcznym bilansie płatniczym; te zapisy w kwartalnym (i miesięcznym) rachunku finansowym nie wymagają wprowadzania zapisów przeciwnych w rachunku dochodów. 1.5. Finansowe instrumenty pochodne (patrz również sekcja 3.9 Księgi BP) Finansowe instrumenty pochodne są instrumentami finansowymi powiązanymi ze ściśle określonym instrumentem finansowym, wskaźnikiem lub towarem, poprzez które można samoistnie obracać ściśle określonym ryzykiem finansowym na rynkach finansowych. Transakcje na finansowe instrumenty pochodne traktuje się raczej jako oddzielne transakcje niż integralną składową wartości transakcji bazowych, z którymi mogą one być powiązane. Transakcje i pozycje dotyczące opcji, futures, swapów, umów na przyszłą dostawę walut obcych (forward), kredytowych instrumentów pochodnych oraz instrumentów pochodnych wbudowanych w inne instrumenty rejestrowane są w bilansie płatniczym, aktywach rezerwowych i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej. Ze względów praktycznych nie wykazuje się instrumentów pochodnych wbudowanych w inne instrumenty odrębnie od instrumentu bazowego, z którym są powiązane. Zgodnie z ostatnimi ustaleniami międzynarodowymi transakcje netto związane z instrumentami pochodnymi na stopę procentową rejestrowane są jako finansowe instrumenty pochodne, a nie jako dochody z inwestycji. Klasyfikacja ściśle określonych kredytowych instrumentów pochodnych powinna być rozstrzygana na zasadzie jednostkowych przypadków. Wpłaty początkowych depozytów zabezpieczających są traktowane jako zmiany w lokatach i powinny być rejestrowane, jeżeli możliwe jest ich zidentyfikowanie, w pozycji „pozostałe inwestycje”. Traktowanie zmiennych depozytów zabezpieczających zależy od formy tych depozytów: depozyty zmienne uważane są zasadniczo za zmiany w lokatach i powinny być rejestrowane, jeżeli możliwe jest ich zidentyfikowanie, w pozycji „pozostałe inwestycje”. Zmienne depozyty zabezpieczające o charakterze futures są traktowane z zasady jako transakcje na instrumenty pochodne i powinny być wykazywane w pozycji „finansowe instrumenty pochodne”. W przypadku opcji rejestruje się całą premię (tj. cenę zakupu/sprzedaży opcji i dorozumianą opłatę manipulacyjną). Wycena finansowych instrumentów pochodnych dokonywana jest na zasadzie bieżącej aktualizacji rynkowej (marked-to-market). Transakcje na finansowych instrumentach pochodnych rejestrowane są wtedy, gdy wierzyciele i dłużnicy strefy euro zarejestrują należności lub zobowiązania w swoich księgach. Z uwagi na problemy praktyczne związane z wyodrębnieniem transakcji aktywnych i pasywnych dla niektórych instrumentów pochodnych wszystkie transakcje dotyczące finansowych instrumentów pochodnych rejestrowane są w bilansie płatniczym strefy euro w kwotach netto. W międzynarodowej pozycji inwestycyjnej pozycje aktywów i pasywów finansowych instrumentów pochodnych rejestrowane są jako wartości brutto, z wyłączeniem finansowych instrumentów pochodnych należących do aktywów rezerwowych, które zapisywane są w kwocie netto. 1.6. Pozostałe inwestycje (patrz również sekcja 3.10 Księgi BP) Pozostałe inwestycje określane są jako kategoria rezydualna, która obejmuje wszystkie transakcje nieuwzględnione w inwestycjach bezpośrednich, inwestycjach portfelowych, finansowych instrumentach pochodnych lub aktywach rezerwowych. Pozostałe inwestycje obejmują kredyty handlowe, gotówkę i lokaty oraz pozostałe aktywa / pozostałe pasywa, a ponadto zapisy przeciwne dla narosłych dochodów od instrumentów zaliczanych do „pozostałych inwestycji”. Kredyty handlowe obejmują należności lub zobowiązania z tytułu udzielenia kredytu przez dostawców lub nabywców ze strefy euro, odpowiednio dla transakcji dotyczących towarów i usług oraz przedpłat z tytułu produkcji w toku (lub produkcji, która ma być podjęta) związanej z takimi transakcjami. Pożyczki/gotówka i lokaty obejmują transakcje/portfele dotyczące następujących instrumentów finansowych: kredyty i pożyczki (tj. aktywa finansowe powstałe wskutek bezpośredniego pożyczania środków finansowych przez wierzyciela (pożyczkodawcę) na rzecz dłużnika (pożyczkobiorcy) na drodze porozumienia, w którym pożyczkodawca albo nie otrzymuje żadnego zabezpieczenia, albo otrzymuje niezbywalny dokument lub instrument); operacje z przyrzeczeniem odkupu, gotówka i lokaty. Pozycja ta obejmuje, między innymi, pożyczki i kredyty na finansowanie handlu, inne pożyczki i zaliczki (w tym także hipoteki) oraz leasing finansowy. Podział na „pożyczki” oraz „gotówkę i lokaty” zależny jest od charakterystyki pożyczkobiorcy. Oznacza to że, po stronie aktywnej pożyczki udzielone przez sektor posiadający pieniądz ze strefy euro bankom spoza strefy euro będą rejestrowane jako „lokaty”, natomiast środki pożyczone przez sektor posiadający pieniądz ze strefy euro sektorowi niebankowemu spoza strefy euro będą rejestrowane jako „pożyczki”. Po stronie pasywnej środki pożyczone przez instytucje niebankowe (tj. niemonetarne instytucje finansowe) są zawsze wykazywane jako „pożyczki”. Zgodnie z tym podziałem wszystkie transakcje pomiędzy monetarnymi instytucjami finansowymi strefy euro a bankami zagranicznymi klasyfikowane są jako „lokaty”. Wszystkie transakcje o charakterze operacji z przyrzeczeniem odkupu (tj. repurchase agreements, sell/buy-back, securities lending (z zabezpieczeniem w formie gotówki)) traktowane są w bilansie płatniczym / międzynarodowej pozycji inwestycyjnej strefy euro jako zabezpieczone pożyczki, nie zaś jako bezwarunkowy zakup/sprzedaż papierów wartościowych, i rejestrowane są w pozycji „pozostałe inwestycje” w sektorze rezydenta strefy euro przeprowadzającego taką operację. Takie podejście, zgodne również z praktyką księgową banków i innych instytucji finansowych, ma na celu zapewnienie lepszego odzwierciedlenia ekonomicznego uzasadnienia tych instrumentów finansowych. Pozostałe aktywa / pozostałe pasywa obejmują wszystkie pozycje inne niż kredyty handlowe, pożyczki, gotówka i lokaty. Sektor strefy euro „Eurosystem” w „pozostałych inwestycjach” obejmuje pozycje netto Eurosystemu z krajowymi bankami centralnymi (KBC) nieuczestniczących Państw Członkowskich związane z funkcjonowaniem systemu TARGET. Te wewnętrzne salda/rachunki Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC), nominowane w euro, są podobne do zmian na rachunkach nostro/vostro monetarnych instytucji finansowych (MIF) i tym samym raportowane są do EBC w kwocie netto jako pasywa. Zasady „przeniesienia prawa własności”, „terminu rozliczenia” i „terminu płatności” są w pełni zgodne ze standardami MFW. W porównaniu z komponentami standardowymi BPM5 istnieje różnica w prezentacji podziałów analitycznych (tj. pierwszeństwo przysługuje podziałowi sektorowemu). Jednakże ta struktura sektorowa jest zgodna z podziałem określonym w BPM5, w którym pierwszeństwo przysługuje instrumentom. W miesięcznym bilansie płatniczym wymagany jest podział na transakcje krótko- i długoterminowe dla sektora MIF. Podobnie jak w prezentacji BPM5, gotówka i lokaty wykazywane są oddzielnie od pożyczek i pozostałych inwestycji. 1.7. Aktywa rezerwowe (patrz również sekcja 3.11 Księgi BP) Aktywa rezerwowe strefy euro obejmują aktywa rezerwowe Eurosystemu, tj. aktywa rezerwowe EBC i KBC. Aktywa rezerwowe muszą: i) znajdować się pod skuteczną kontrolą właściwych władz monetarnych Eurosystemu lub KBC; oraz ii) być bardzo płynnymi, zbywalnymi i wiarygodnymi należnościami Eurosystemu od rezydentów spoza strefy euro nominowanymi w walutach innych niż euro, złotem, transzą rezerwową w MFW lub specjalnymi prawami ciągnienia (SDR). Definicja ta w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość traktowania należności walutowych od rezydentów strefy euro oraz należności w euro od nierezydentów strefy euro jako aktywów rezerwowych, zarówno na poziomie krajowym, jak i na poziomie strefy euro. Podobnie pozycje walutowe sektora rządowego szczebla centralnego lub Skarbu Państwa nie mieszczą się w definicji aktywów rezerwowych strefy euro, zgodnie z uregulowaniami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Aktywami rezerwowymi EBC są te aktywa, które zostały zgromadzone zgodnie z art. 30 Statutu ESBC i tym samym uznaje się, że są one bezpośrednio kontrolowane przez EBC. Dopóki nie dojdzie do dalszego przeniesienia własności, aktywa rezerwowe utrzymywane przez KBC znajdują się pod ich bezpośrednią i skuteczną kontrolą i są traktowane jako aktywa rezerwowe poszczególnych KBC. Prezentacja transakcji Eurosystemu w zakresie aktywów rezerwowych przedstawia kwotę ogółem dla transakcji miesięcznych. Dodatkowe informacje dotyczące transakcji Eurosystemu w złocie, SDR-ów i transzy rezerwowej w MFW dostępne są z częstotliwością kwartalną, zgodnie z komponentami standardowymi BPM5. Zgodnie z ostatnimi zaleceniami MFW osobno prezentowane są finansowe instrumenty pochodne. Rezerwy Eurosystemu sporządzane są w ujęciu brutto, bez wyłączania pasywów związanych z rezerwami (z wyjątkiem tych aktywów rezerwowych zawartych w podkategorii „finansowe instrumenty pochodne”, które są rejestrowane w ujęciu netto). Do wyceny stosuje się ceny rynkowe, a mianowicie: i) dla transakcji, ceny rynkowe obowiązujące w momencie dokonania transakcji; oraz ii) dla portfeli papierów wartościowych, średniorynkowe kursy zamknięcia na koniec okresu. Rynkowe kursy walutowe obowiązujące w czasie dokonania transakcji oraz średniorynkowe kursy zamknięcia na koniec okresu stosowane są do przeliczania na euro, odpowiednio, transakcji i portfeli aktywów nominowanych w walutach obcych. Dochód z aktywów rezerwowych rejestrowany jest w pozycji „pozostałe inwestycje” rachunku dochodów z inwestycji, wraz z dochodami odsetkowymi z tytułu dłużnych papierów wartościowych zaliczanych do rezerw, zgodnie z zasadą memoriałową, przynajmniej raz na kwartał. Pogląd, iż rezerwy możliwe do wykorzystania mogą być ważniejszym wskaźnikiem zdolności danego kraju do wywiązania się ze zobowiązań walutowych niż rezerwy brutto wykazane w bilansie płatniczym i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, zyskał szerszą akceptację i został przyjęty przez MFW w Specjalnym Standardzie Rozpowszechniania Danych (SDDS). W celu obliczenia rezerw możliwych do wykorzystania należy uzupełnić rezerwy brutto o informacje na temat innych aktywów w walutach obcych i pasywów związanych z rezerwami. W konsekwencji miesięczne dane dotyczące aktywów rezerwowych (brutto) Eurosystemu są uzupełniane o informacje na temat pozostałych aktywów w walutach obcych oraz przewidywanych i warunkowych krótkoterminowych obciążeniach aktywów rezerwowych brutto w podziale według terminów wymagalności. Ponadto wymagany jest podział walutowy aktywów rezerwowych brutto na SDR-y (suma) i inne waluty (suma) z częstotliwością kwartalną. Dla ściśle określonych pozycji wartość złota monetarnego nie zmienia się dla wszystkich odwracalnych transakcji w złocie (swapy, operacje z przyrzeczeniem odkupu, pożyczki i lokaty). Operacje z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu (repo) na papiery wartościowe nominowane w walutach obcych powiększają sumę ogółem aktywów rezerwowych KBC pożyczającego gotówkę, gdyż w tej operacji papiery wartościowe pozostają w bilansie; w przypadku operacji z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (reverse repo), władze monetarne pożyczające gotówkę nie zapisują żadnych zmian w aktywach rezerwowych ogółem, jeżeli kontrahent nierezydent należy do sektora „władze monetarne” lub „instytucje finansowe”, a to z uwagi na fakt, iż należności od pożyczającego gotówkę traktowane są wówczas jako aktywo rezerwowe. 2. Metody wdrażania dla struktury geograficznej Do sporządzania struktury geograficznej bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej przedstawionych stosuje się metodę „krok po kroku”. Metoda ta obejmuje trzy etapy realizacji wymogów, z których każdy następny jest trudniejszy od poprzedniego: Etap 1 : Metoda sporządzania na poziomie strefy euro: dodanie krajowych transakcji/pozycji netto. Etap 2 : Metoda sporządzania na poziomie strefy euro: oddzielne dodanie transakcji/pozycji z nierezydentami dla przychodów i rozchodów lub aktywów netto i pasywów netto (bilans płatniczy) / aktywów i pasywów (międzynarodowa pozycja inwestycyjna). Wymagania dotyczące danych na poziomie KBC: oddzielne wykazywanie transakcji/pozycji pomiędzy rezydentami strefy euro i rezydentami spoza strefy euro, zgodnie z załącznikiem II (tabele 1, 2, 4 i 5). Etap 3 : Metoda sporządzania na poziomie strefy euro i wymagania dotyczące danych na poziomie KBC: podobnie jak dla etapu 2 z uzupełnieniem o strukturę geograficzną transakcji/pozycji spoza strefy euro. Etap 3 jest niezbędny tylko dla kwartalnego bilansu płatniczego i rocznej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, jak określono w załączniku II (tabele 7 i 8). Wymagania dotyczące danych na poziomie KBC: oddzielne wykazywanie transakcji/pozycji pomiędzy rezydentami strefy euro i rezydentami krajów znajdujących się na liście załącznika II (tabele 9–12). 3. Klasyfikacja według sektora instytucjonalnego w agregatach strefy euro (patrz również sekcja 3.1.6 Księgi BP) Struktura sektorowa agregatów strefy euro obejmuje władze monetarne, instytucje rządowe i samorządowe, MIF oraz pozostałe sektory strefy euro. Władze monetarne „Władze monetarne” w rozumieniu statystyki strefy euro oznaczają Eurosystem. Instytucje rządowe i samorządowe Dla potrzeb statystyki strefy euro sektor instytucji rządowych i samorządowych zgodny jest z definicją tego sektora zawartą w SNA93 i ESA95 i obejmuje następujące jednostki: — instytucje rządowe szczebla centralnego, — instytucje stanowe/ regionalne, — instytucje samorządowe, — fundusze ubezpieczeń społecznych. MIF z wyłączeniem władz monetarnych Sektor „MIF z wyłączeniem władz monetarnych” jest równoznaczny sektorowi MIF statystyki pieniężnej i bankowej (bez władz monetarnych). Obejmuje on: i) instytucje kredytowe według definicji prawa wspólnotowego, tj. przedsiębiorstwa, których działalność polega na przyjmowaniu depozytów lub innych podlegających zwrotowi środków finansowych od ludności (w tym także przychodów z tytułu sprzedaży obligacji bankowych) oraz na udzielaniu kredytów na rachunek własny; oraz ii) wszystkie pozostałe rezydenckie instytucje finansowe, których działalność polega na przyjmowaniu depozytów lub bliskich substytutów depozytów od podmiotów innych niż MIF, a także na udzielaniu kredytów na własny rachunek (przynajmniej w kategoriach ekonomicznych) lub inwestowaniu w papiery wartościowe. Pozostałe sektory W statystyce strefy euro kategoria „pozostałe sektory” obejmuje szereg jednostek instytucjonalnych, a przede wszystkim: i) pozostałe instytucje finansowe niezaliczone do MIF, takie jak instytucje wspólnego inwestowania, niebędące funduszami rynku pieniężnego, instytucje inwestowania w nieruchomości, biura maklerskie, instytucje kredytu hipotecznego, instytucje ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne oraz pomocnicze instytucje finansowe; oraz ii) instytucje niefinansowe, takie jak państwowe i prywatne przedsiębiorstwa niefinansowe, instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych i gospodarstwa domowe. Instytucje niebędące MIF W statystyce strefy euro kategoria „sektor instytucji niebędących MIF” składa się z następujących sektorów: i) „instytucje rządowe i sa