(8)

Nowa ocena działań podjętych przez Belgię w celu korekty nadmiernego deficytu do roku 2012 w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. prowadzi do następujących wniosków: — Po dokonanym w ramach procedury nadmiernego deficytu zgłoszeniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2012 r. i jego weryfikacji przez Komisję (Eurostat) deficyt w 2012 r. wyniósł ostatecznie 3,9 % PKB. Wynikło to częściowo z pilnej potrzeby dokapitalizowania grupy bankowej Dexii pod koniec 2012 r., która to operacja zwiększyła o 0,8 % PKB deficyt budżetowy. Wyznaczony termin nie zostałby jednak dotrzymany nawet bez tej operacji – deficyt po wyłączeniu jednorazowego niekorzystnego wpływu dokapitalizowania Dexii wyniósłby 3,2 % PKB. Oprócz tego budżet na 2012 r. zawierał działania jednorazowe znacząco zmniejszające deficyt, których wpływ szacowano na ok. 0,4 % PKB. — Nastąpiła poprawa salda pierwotnego – deficyt wynoszący w 2009 r. 1,9 % PKB zmalał w 2010 r. do 0,4 % PKB, a w 2011 r. utrzymał się na zasadniczo niezmienionym poziomie. W 2012 r. deficyt pierwotny pogłębił się do 0,5 % na skutek dokapitalizowania Dexii; bez tej operacji saldo pierwotne wykazałoby nadwyżkę w wysokości 0,3 % PKB. — Wysokość średniego rocznego wysiłku fiskalnego od 2010 r. jest szacowana na 0,3 % PKB, czyli znacznie poniżej zalecanego przez Radę poziomu ¾ % PKB. Po uwzględnieniu wpływu zaktualizowanego wzrostu produktu potencjalnego i zmian dochodów skorygowany średni wysiłek fiskalny jest o połowę mniejszy od zalecanego wysiłku. Według obliczeń oddolnych łączny wpływ netto działań dyskrecjonalnych o trwałym charakterze jest szacowany na ok. 2 % PKB w latach 2010-2012. Obliczenia te obejmują zarówno środki zmniejszające deficyt, jak i wzrosty wydatków wynikające, do pewnego stopnia, z wcześniejszych decyzji politycznych (takich jak dostosowanie świadczeń społecznych, szybko rosnące subsydia płacowe dla przedsiębiorstw), które częściowo niwelują wysiłki konsolidacyjne. Co więcej, wpływ tych działań dyskrecjonalnych – odpowiadający 2 % PKB – okazał się niewystarczający, aby zrównoważyć tendencję wzrostową nasilającą się niezależnie w wydatkach publicznych w związku ze starzeniem się społeczeństwa i jednocześnie osiągnąć zalecaną poprawę salda strukturalnego w okresie konsolidacji. — W 2010 r. Belgia wdrożyła planowane środki zmniejszające deficyt, co przyniosło poprawę salda strukturalnego o ½ % PKB, z czego ¼ punku procentowego osiągnięto dzięki silnemu spadkowi wydatków z tytułu odsetek. Deficyt nominalny zmniejszył się w 2009 r. z 5,6 % PKB (który to poziom obejmował niekorzystne czynniki jednorazowe odpowiadające 0,6 punktu procentowego) do 3,8 % PKB, czyli do poziomu znacznie niższego niż docelowy poziom 4,8 %, zaplanowany przez władze Belgii w programie stabilności ze stycznia 2010 r., co było możliwe dzięki lepszej niż oczekiwano sytuacji makroekonomicznej. W 2010 r. PKB wzrósł o 2,4 %, podczas gdy w momencie wydania zalecenia Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przewidywano, że stopa wzrostu wyniesie 0,6 %. — Mimo stosunkowo dobrych warunków makroekonomicznych w pierwszym półroczu 2011 r. (roczny wzrost PKB o 1,8 %) saldo nominalne spadło w tym roku tylko minimalnie – do 3,7 % PKB, podczas gdy w programie stabilności na rok 2011 założono cel 3,6 % PKB. Saldo strukturalne pogorszyło się w 2011 r. o 0,1 %. Belgia nie wykorzystała zatem okresu stosunkowo dobrej koniunktury gospodarczej w celu zmniejszenia deficytu, do czego przyczynił się po części impas polityczny utrzymujący się na szczeblu federalnym w okresie pomiędzy wyborami w czerwcu 2010 r. a grudniem 2011 r. — W grudniu 2011 r. nowo ustanowiony rząd belgijski włączył do budżetu na 2012 r. szereg działań konsolidacyjnych odpowiadających, zgodnie z budżetem i programem stabilności na lata 2011-2015, ok. 3 % PKB. W marcu 2012 r. i październiku 2012 r. podjęto dodatkowe działania w celu zrównoważenia niekorzystnego wpływu pogorszenia koniunktury na budżet. Pod koniec 2012 r. rządy Belgii i Francji były zmuszone podwyższyć kapitał grupy bankowej Dexii, aby wyrównać jej ujemną wartość aktywów netto oraz umożliwić przystąpienie do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grupy. W przypadku Belgii operacja ta miała jednorazowy niekorzystny wpływ na deficyt wynoszący 0,8 % PKB. Oprócz tego, pomimo wprowadzenia mechanizmu ściślejszego monitorowania, pogorszenie koniunktury miało większy niż zakładano wpływ na dochody publiczne, co doprowadziło do deficytu na szczeblu federalnym w wysokości 2,7 % PKB (po wyłączeniu wpływu operacji ratowania Dexii), podczas gdy deficyt docelowy wynosił 2,4 %. Zgłoszenie w ramach procedury nadmiernego deficytu przedłożone w kwietniu 2013 r. wykazało ponadto, że na szczeblu samorządowym nie udało się osiągnąć docelowego deficytu (-0,3 % PKB zamiast -0,2 %), co zostało tylko częściowo zrównoważone lepszymi od oczekiwanych wynikami na szczeblu regionalnym i gminnym (-0,1 % PKB zamiast -0,2 %). Szacuje się, że w 2012 r. strukturalne saldo budżetowe poprawiło się o ½ punktu procentowego PKB. Znaczące działania podjęte przez rząd zostały częściowo zniwelowane rosnącymi wydatkami z tytułu odsetek, niekorzystnym wpływem automatycznej indeksacji wynagrodzeń i świadczeń społecznych w stosunku do inflacji w poprzednich okresach oraz silnym wzrostem wydatków na emerytury. — Dług publiczny wzrósł z 84,0 % PKB w 2007 r. do 99,6 % PKB w 2012 r. Dynamika rozwoju sytuacji pod względem deficytu i PKB odpowiada za ok. 6,5 punktu procentowego tego wzrostu, a czynniki zewnętrzne (głównie związane z działaniami ratującymi sektor finansowy w formie zastrzyków kapitałowych) – ok. 9 punktów procentowych.