ZAŁĄCZNIK

DIALOG I WSPÓŁPRACA AFRYKI, CHIN I EUROPY W ZAKRESIE ZAPOBIEGANIA PRZENIKANIU BRONI I AMUNICJI W AFRYCE

1. Opis projektu i działań

Projekt będzie się składał z dwóch głównych etapów skrótowo opisanych w pkt 1.1 dotyczącym utworzenia grupy roboczej ekspertów i w pkt 1.2 dotyczącym działań informacyjnych skierowanych do zainteresowanych stron w Afryce, Chinach i UE, służących propagowaniu działań, które mają zostać przedsięwzięte w celu zapobiegania przenikaniu broni i amunicji w Afryce.

1.1. Etap 1: Utworzenie i rozwój wspólnej pozarządowej grupy roboczej ekspertów Afryka–Chiny–Europa ds. zapobiegania przenikaniu broni i amunicji w Afryce.

1.1.1. Cele

Utworzenie wspólnej pozarządowej grupy roboczej ekspertów z Afryki, Chin i Europy (zwanej dalej „grupą roboczą ekspertów”), skupiającej afrykańskich, chińskich i unijnych ekspertów pozarządowych, którzy zaangażują się w działania informacyjne skierowane do zainteresowanych stron w Afryce, Chinach i Unii oraz będą wspierać trójstronny dialog i współpracę w zakresie zapobiegania przenikaniu broni i amunicji w Afryce, po to by:

a) unaocznić społeczno-gospodarczy i humanitarny koszt przenikania broni w Afryce, zwłaszcza broni strzeleckiej i lekkiej i amunicji do tych rodzajów broni, a także wykazać, w jaki sposób ulepszona kontrola transferu broni, również po stronie podaży, może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka przenikania broni w ręce nieupoważnionych podmiotów;

b) pomóc w prowadzeniu strategicznego dialogu wysokiego szczebla między UE a Chinami, w szczególności na temat bezpieczeństwa i współpracy w zakresie kontroli broni w Afryce;

c) wymieniać informacje, pomysły, wiedzę fachową i badania wśród członków grupy oraz oceniać skuteczność obecnych polityk i inicjatyw;

d) aktywnie zwracać się do zainteresowanych stron z sektora instytucji rządowych i formułować w stosunku do nich zalecenia. Urzędnicy z Afryki, Chin, Unii oraz państw członkowskich będą zapraszani do obserwowania prac grupy roboczej ekspertów i do wnoszenia wkładu w te prace.

1.1.2. Działania

Działania, które mają być wspierane podczas realizacji zadań w ramach etapu 1 obejmą:

a) wypracowanie i rozwinięcie przez Saferworld podejścia służącego zaangażowaniu głównych partnerów i zainteresowanych stron z rządów, sektora przedsiębiorstw, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, instytucji akademickich, agencji wielostronnych, jak również podmiotów na szczeblu regionalnym i wspólnotowym o kluczowym znaczeniu dla powodzenia i trwałości projektu;

b) w oparciu o osiągnięcia projektu unijnego wspieranego na mocy decyzji 2012/121/WPZiB: (i) zorganizowanie maksymalnie 20 spotkań przygotowawczych i następczych w Afryce, Chinach i w Europie w celu zwiększenia świadomości na temat projektu, w tym jego struktury i harmonogramu, oraz zapewnienie wsparcia właściwych organów; (ii) zidentyfikowanie kluczowych ekspertów w Afryce, Chinach i Unii Europejskiej, którzy będą uczestniczyć w pracach grupy roboczej ekspertów; (iii) opracowanie szczegółowych planów prac dotyczących utworzenia i zapewnienia operacyjności grupy roboczej ekspertów; (iv) powołanie zespołu koordynującego projekt; (v) wyznaczenie i podział obowiązków między zespołem; oraz (vi) monitorowanie i ocena postępów w realizacji działań;

c) stworzenie grupy roboczej ekspertów wspierającej trójstronny dialog i współpracę. Oczekuje się, że w skład grupy roboczej ekspertów wejdzie dziewięciu ekspertów ds. kontroli broni strzeleckiej z Afryki, Chin i Europy wywodzących się z ośrodków analitycznych, badawczych i instytucji akademickich, którzy zostaną wybrani ze względu na swoje zainteresowania, wiedzę fachową i zdolność do zaangażowania się w projekt;

d) stworzenie strony internetowej grupy roboczej ekspertów, która będzie platformą internetową publicznego interfejsu tej grupy;

e) trzy posiedzenia grupy roboczej ekspertów (jedno w Afryce, jedno w Chinach i jedno w Europie), by umożliwić interakcję i wymianę doświadczeń między członkami grupy roboczej ekspertów i urzędnikami z Afryki, Chin, Unii oraz U państw członkowskich, a także zapewnić wskazówki w zakresie wdrażania działań uświadamiających i badawczych.

1.1.3. Rezultaty

Grupa robocza ekspertów stanie się podstawą procesu dialogu, który wspiera niniejsza decyzja, odgrywając kluczową rolę w zbliżaniu do siebie ekspertów ds. kontroli broni strzeleckiej z Afryki, Chin i Europy, pomagając wypełnić lukę między sferą badawczą a decydentami politycznymi oraz zapewniając, aby wyniki projektu zostały skutecznie przekazane rządom w Afryce, Chinach i w Europie oraz instytucjom unijnym.

1.2. Etap 2: Działania informacyjne skierowane do podmiotów rządowych w Afryce, Chinach i w Unii w zakresie zapobiegania przenikaniu broni i amunicji w Afryce, a także zwalczania jej nielegalnego posiadania, transferu i stosowania.

1.2.1. Cele

a) doprowadzenie do zmniejszenia przenikania broni i amunicji na kontynencie afrykańskim, a tym samym zmniejszenie zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi i przyczynienie się do zapewnienia pokojowego i zabezpieczonego środowiska dla obywateli afrykańskich oraz wspieranie rozwoju;

b) udzielenie wsparcia państwom afrykańskim w realizacji głównego planu działania Unii Afrykańskiej określającego praktyczne kroki prowadzące do zaprzestania walk w Afryce do 2020 r. oraz w realizacji odnośnych strategii regionalnych wspólnot gospodarczych;

c) wspieranie synergii z wdrażaniem innych odnośnych inicjatyw międzynarodowych i regionalnych, w tym ATT, programu działania ONZ w zakresie BSiL i protokołu ONZ o handlu bronią;

d) koordynacja i synergia z odnośnymi wspieranymi przez Unię inicjatywami w Afryce, w tym z wspieranymi przez decyzje Rady (WPZiB) 2018/299 (1) i (WPZiB) 2018/101 (2) unijnymi projektami w zakresie kontroli wywozu broni i w zakresie działań informacyjnych związanych z ATT oraz z realizowanym przez Conflict Armament Research projektem iTrace wspieranym decyzją Rady (WPZiB) 2017/2283 (3);

e) zaangażowanie się w toczący się obecnie w Chinach wieloletni proces przeglądu ram prawnych, którego wynikiem będzie przyjęcie nowej ustawy o kontroli wywozu;

f) wspieranie prac na rzecz kontroli broni strzeleckiej na szczeblu społecznościowym poprzez docieranie do ludzi na szczeblu lokalnym oraz zapewnianie im możliwości wypowiadania się i zaproponowanie im sposobów zmniejszenia ludzkich kosztów nielegalnej broni i amunicji;

g) wspieranie wspólnych zorientowanych na działania badań i analiz prowadzonych przez ekspertów afrykańskich, chińskich i unijnych dotyczących problemów związanych z przenikaniem broni i amunicji w Afryce oraz z jej niewłaściwym używaniem, wraz z zaleceniami dotyczącymi konkretnych działań, które pomagają w zwalczaniu zagrożeń związanych z nielegalną bronią i amunicją i w ich zmniejszaniu. Mogą one obejmować między innymi następujące działania: kontrolę wywozu; bezpieczne i zabezpieczone przechowywanie broni i amunicji; niszczenie nadwyżek broni i amunicji; znakowanie, prowadzenie ewidencji i śledzenie, w tym współpracę z misjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, których zadaniem jest identyfikacja i śledzenie nielegalnej broni; monitorowanie i egzekwowanie embarg na broń; oraz wymianę informacji operacyjnych w celu zakłócania sieci handlu bronią.

1.2.2. Działania

Działania, które mają być wspierane podczas realizacji zadań w ramach etapu 2 obejmą:

a) dwa seminaria pod egidą grupy roboczej ekspertów (jedno w Afryce i jedno w Chinach) na temat promowania rozliczalności i odpowiedzialności w odniesieniu do handlu bronią i zapobiegania przenikaniu broni i amunicji do nieuprawnionych i destabilizujących podmiotów w Afryce; członkowie grupy roboczej pomogą Saferworld, wezmą też udział w seminariach;

b) opracowanie i rozpowszechnienie dokumentu analitycznego pt. „Zwalczanie rozprzestrzeniania nielegalnej broni i amunicji w Afryce: zalecenia dla FOCAC” przed przewidzianym na 2021 r. szczytem FOCAC;

c) opracowanie i rozpowszechnienie dokumentu analitycznego w językach angielskim i chińskim pt. „Zwalczanie rozprzestrzeniania nielegalnej broni i amunicji w Afryce: co mogą zrobić dostawcy, aby zmniejszyć ryzyko przenikania?”;

d) trzy dziesięciodniowe wizyty badawcze w terenie przeprowadzone przez grupę roboczą ekspertów w trzech wybranych krajach Afryki w celu rozwiązania kwestii związanych z rozprzestrzenianiem i niekontrolowanym wprowadzaniem do obrotu nielegalnej broni i amunicji (w tym kompleksowego charakteru procesów przenikania podczas zatwierdzonych transferów lub zatwierdzonego posiadania; oraz problematycznych zjawisk transgranicznych, takich jak kradzieże bydła, dla których pożywką jest rozprzestrzenianie nielegalnej broni i amunicji);

e) sporządzenie przez grupę roboczą ekspertów trzech opracowań badawczych (w językach: chińskim, angielskim i francuskim) dotyczących badań w terenie, wraz z zaleceniami co do praktycznych działań niezbędnych do rozwiązania problemu nielegalnej broni i amunicji, ze szczególnym uwzględnieniem roli dostawców broni w Afryce, Chinach i Unii w zmniejszaniu ryzyka przenikania broni;

f) około 20 dwustronnych spotkań z urzędnikami afrykańskimi, chińskimi i z państw członkowskich służących dzieleniu się zaleceniami grupy roboczej ekspertów i skutecznemu informowaniu o tych zaleceniach, a także budowaniu świadomości i poparcia politycznego dla projektów współpracy na szczeblu oficjalnym;

g) sporządzenie i rozpowszechnianie w Afryce jednego sprawozdania badawczego (w językach: chińskim, angielskim i francuskim) na temat nielegalnego rozprzestrzeniania broni i amunicji w Afryce; oceni się w nim skuteczność obecnych działań i będzie ono zawierać zalecenia co do możliwych do realizacji projektów, które pomogą w skuteczniejszej walce z nielegalną bronią i amunicją, zmniejszając tym samym ich szkodliwe skutki i przyczyniając się do poprawy pokoju i bezpieczeństwa na szczeblu krajowym, regionalnym i międzynarodowym. W sprawozdaniu zostanie w szczególności uwzględniona rola dostawców broni w Afryce, Chinach i Unii w zmniejszaniu ryzyka przenikania broni w Afryce;

h) przeprowadzenie jednego seminarium podsumowującego w Chinach w celu przedstawienia zaleceń wynikających z procesu badań i dialogu oraz ukazania korzyści płynących ze współpracy między Afryką, Chinami, Unią i państwami członkowskimi oraz z udziału we wspólnych działaniach, a także w celu ustanowienia procedur mających na celu podtrzymanie dialogu w przyszłości.

1.2.3. Rezultaty

— Zwiększona świadomość, wiedza i zrozumienie pośród 500 afrykańskich, chińskich i unijnych podmiotów odpowiedzialnych za ustalanie polityki, w tym urzędników odpowiedzialnych za kontrole wywozu broni konwencjonalnej, naukowców, parlamentarzystów, organizacji pozarządowych, przedstawicieli przemysłu i dziennikarzy na temat czynników przyczyniających się do powszechnej dostępności nielegalnej broni i amunicji w Afryce, kluczowych kwestii i wpływów na miejscu oraz roli i odpowiedzialności państw będących dostawcami broni w ograniczaniu ryzyka przenikania broni podczas jej transferu.

— Poprawa dialogu, interakcji i współpracy wśród 60 urzędników i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego z Afryki, Chin, Unii i państw członkowskich w zakresie zapobiegania nielegalnemu przenikaniu broni i amunicji oraz zwalczania tych zjawisk, w tym poprzez określenie obszarów praktycznej współpracy między Afryką, Chinami i Unii, co przyczyni się do zmniejszenia przenikania broni i amunicji w Afryce.

— Ograniczenie liczby przypadków przenikania broni i amunicji do nieuprawnionych i destabilizujących podmiotów w Afryce.

— Wsparcie realizacji głównego głównego planu działania Unii Afrykańskiej określającego praktyczne kroki prowadzące do zaprzestania walk w Afryce do 2020 r. oraz programu działania ONZ na rzecz zwalczania nielegalnej BSiL.

— Większe dostosowanie krajowych norm i uregulowań w Afryce i w Chinach do międzynarodowych standardów kontroli wywozu broni, takich jak Traktat o handlu bronią, w celu ograniczenia ryzyka przenikania w przypadku handlu bronią.

— Ponowne umieszczenie kontroli zbrojeń w porządku obrad FOCAC jako istotnego punktu wyjścia do wzmocnienia dialogu i współpracy między Afryką i Chinami w zakresie zapobiegania przenikaniu broni do nieuprawnionych i destabilizujących podmiotów w Afryce.

— Sporządzenie opartej na dowodach analizy problemu nielegalnej broni i amunicji w Afryce, z wykorzystaniem wspólnych badań w terenie przeprowadzonych przez ekspertów afrykańskich, chińskich i unijnych, która przyczyni się do lepszego całościowego zrozumienia przenikania i ponownego transferu broni do nieuprawnionych i destabilizujących podmiotów w Afryce, a także zapewni większą wspólną płaszczyznę dla Afryki, Chin i Unii w celu skuteczniejszej współpracy na rzecz rozwiązania tego problemu.

— Określenie praktycznych środków stawiania czoła zagrożeniom związanym z rozprzestrzenianiem nielegalnej broni i amunicji oraz potrzeba opartego na współpracy wspólnego reagowania na szczeblu międzynarodowym, zgodnie z najważniejszymi międzynarodowymi i regionalnymi zobowiązaniami i inicjatywami politycznymi, takimi jak program działania ONZ na rzecz zwalczania nielegalnej BSiL, międzynarodowy instrument umożliwiający śledzenie, program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, Traktat o handlu bronią, strategia Unii Afrykańskiej w sprawie kontroli nielegalnego rozprzestrzeniania, obrotu i handlu bronią strzelecką i lekką, strategiczny program współpracy UE–Chiny 2020, strategia UE wobec Chin, oraz strategia UE na rzecz zwalczania nielegalnej broni palnej, strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni i odpowiednie strategie i plany działania regionalnych wspólnot gospodarczych.

— Zwiększenie zdolności afrykańskich organów krajowych i organizacji regionalnych do określenia konkretnych potrzeb w zakresie pomocy technicznej oraz określenie odpowiednich platform ich dialogu z Chinami i UE w celu ukierunkowania zasobów na zaspokojenie tych potrzeb.

2. Uczestnicy i miejsca seminariów/warsztatów oraz imprez otwierających i zamykających

O ile tekst niniejszego załącznika nie stanowi inaczej, Saferworld zaproponuje potencjalnych uczestników i miejsca seminariów oraz innych imprez przewidzianych w ramach projektu, które zostaną następnie zatwierdzone przez WP w porozumieniu z właściwymi organami Rady.

3. Aspekty płci

Saferworld uwzględni aspekt płci w strategiach i działaniach związanych z realizacją tego projektu, tak aby kobiety i mężczyźni mogli w sposób równorzędny wpływać na projekt, brać w nim udział i czerpać z niego korzyści. W jak największym stopniu Saferworld będzie zachęcać partnerów projektu do delegowania do udziału w działaniach projektu delegacji reprezentujących zarówno kobiety, jak i mężczyzn, oraz zadba o to, by we wszystkich seminariach i wizytach studyjnych uwzględniono sposób, w jaki nielegalna broń i amunicja wpływa na ludzi w kontekście płci.

4. Partnerzy

Przewiduje się, że głównymi partnerami projektu będą China Arms Control and Disarmament Association (Chińskie Stowarzyszenie Kontroli Zbrojeń i Rozbrojenia) oraz Security Research and Information Centre (Centrum Badań i Informacji Związanych z Bezpieczeństwem) z Kenii.

5. Komitet Sterujący

W skład Komitetu Sterującego tego projektu wejdzie przedstawiciel WP, przedstawiciel Komisji i przedstawiciel Saferworld. Komitet Sterujący będzie dokonywał przeglądu realizacji niniejszej decyzji co najmniej co sześć miesięcy, w tym przy wykorzystaniu łączności elektronicznej.

6. Sprawozdawczość

Saferworld będzie przedstawiać sprawozdania opisowe w cyklu sześciomiesięcznym w celu przeglądu postępów w realizacji wyników projektu. Saferworld będzie również przedstawiać roczne sprawozdania opisowe i sprawozdania finansowe, oraz przedstawi sprawozdanie końcowe w terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu realizacji.

7. Wyeksponowanie wkładu Unii i dostępność materiałów dotyczących pomocy

Materiały opracowane w ramach projektu i specjalna strona internetowa zapewnią wyeksponowanie Unii, w szczególności poprzez logo i wykres graficzny zgodnie z podręcznikiem „Informowanie o działaniach zewnętrznych Unii Europejskiej i ich eksponowanie”. Delegatury Unii powinny brać udział w wydarzeniach w krajach trzecich, aby zwiększyć ich polityczną kontynuację i wyeksponowanie.

(1) Decyzja Rady (WPZiB) 2018/299 z dnia 26 lutego 2018 r. w sprawie propagowania europejskiej sieci niezależnych ośrodków analitycznych zajmujących się nieproliferacją i rozbrojeniem, wspierających realizację strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (Dz.U. L 56 z 28.2.2018, s. 46).

(2) Decyzja Rady (WPZiB) 2018/101 z dnia 22 stycznia 2018 r. w sprawie propagowania skutecznych kontroli wywozu broni (Dz.U. L 17 z 23.1.2018, s. 40).

(3) Decyzja Rady (WPZiB) 2017/2283 z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie wspierania globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej oraz innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi („iTrace III”) (Dz.U. L 328 z 12.12.2017, s. 20).