ZALECENIE EUROPEJSKIEJ RADY DS. RYZYKA SYSTEMOWEGO

z dnia 27 maja 2020 r.

w sprawie monitorowania wpływu na stabilność finansową moratoriów na spłatę zadłużenia i publicznych systemów gwarancji oraz innych środków o charakterze fiskalnym podjętych w celu ochrony gospodarki realnej w związku z pandemią COVID-19

(ERRS/2020/8)

(2020/C 249/01)

RADA GENERALNA EUROPEJSKIEJ RADY DS. RYZYKA SYSTEMOWEGO,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1092/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (1), w szczególności art. 3 ust. 2 lit. b), d) i f) oraz art. 16–18,

uwzględniając decyzję Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego ERRS/2011/1 z dnia 20 stycznia 2011 r. ustanawiającą regulamin Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (2), w szczególności art. 15 ust. 3 lit. e) oraz art. 18–20,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Wybuch pandemii koronawirusa (COVID-19) i nałożone następnie środki mające powstrzymać jej rozprzestrzenianie się stanowią istotny wstrząs dla gospodarek europejskich. Państwa członkowskie wprowadzają moratoria na spłatę zadłużenia i publiczne systemy gwarancji oraz inne środki o charakterze fiskalnym w celu ochrony przedsiębiorstw i gospodarstw domowych przed skutkami pandemii. Chociaż środki te są skierowane do sektora niefinansowego, mają one wpływ na stabilność finansową.

(2) Skuteczność tych środków w zakresie utrzymania stabilności finansowej zależeć będzie od ich skali oraz założeń. Powinny one być uważnie monitorowane na szczeblu krajowym, tak aby w odpowiednim czasie możliwe było ich dostosowanie przy wykorzystaniu elastyczności przewidzianej w tymczasowych unijnych zasadach dotyczących pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście epidemii COVID-19 (3).

(3) Biorąc pod uwagę wysoki stopień integracji gospodarek państw członkowskich, środki wdrożone przez jedno państwo członkowskie będą miały wpływ na inne państwa członkowskie z uwagi na ich pozytywne lub negatywne efekty zewnętrzne. Takie efekty zewnętrzne należy uwzględnić w kompleksowej ocenie wpływu na stabilność finansową w całej Unii środków podejmowanych przez organy krajowe w celu ochrony gospodarki realnej w związku z pandemią COVID-19.

(4) Zapewnienie skuteczności środków krajowych służących utrzymaniu stabilności finansowej wymaga ścisłego monitorowania i współpracy między krajowymi organami makroostrożnościowymi a krajowymi organami podatkowymi i organami nadzoru, zgodnie z ich odpowiednimi kompetencjami. W dniu 14 maja 2020 r. Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) wystosowała pismo do krajowych organów podatkowych Unii, zachęcając do wczesnego rozpoczęcia intensywnego dialogu między odpowiednimi organami na szczeblu krajowym (4).

(5) ERRS jest odpowiedzialna za nadzór makroostrożnościowy nad systemem finansowym w Unii i przyczynia się do ograniczania ryzyka systemowego i zapobiegania mu. W tym celu ERRS zamierza monitorować i regularnie omawiać wpływ na stabilność finansową w całej Unii krajowych środków wprowadzonych w celu ochrony gospodarki realnej w odpowiedzi na pandemię COVID-19. ERRS zamierza skupić się w szczególności na skutkach transgranicznych i międzysektorowych. Monitorowanie takie powinno być kontynuowane tak długo, jak długo środki te będą miały potencjalny wpływ na stabilność finansową w Unii.

(6) Na potrzeby monitorowania wpływu takich środków na stabilność finansową w całej Unii konieczne będzie przekazywanie istotnych informacji krajowych przez krajowe organy nadzoru makroostrożnościowego. Zwracając się o odpowiednie informacje, ERRS powinna uwzględniać zasadę proporcjonalności i unikać powielania wymogów sprawozdawczych, skupiając się na informacjach, które nie są dostępne z innych źródeł.

(7) Celem ERRS jest uzupełnienie i usprawnienie monitorowania i oceny prowadzonych na szczeblu krajowym. ERRS pragnie zapewnić lepszą wymianę doświadczeń i wczesne rozpoznawanie problemów transgranicznych i międzysektorowych. Na późniejszym etapie ERRS zapewni także koordynację w zakresie stopniowego wycofywania zastosowanych środków. W tym celu ERRS zamierza ustanowić kanał wymiany informacji na potrzeby organów objętych obowiązkiem sprawozdawczym.

(8) Niniejsze zalecenie nie nakłada nowych obowiązków sprawozdawczych na sektor usług finansowych. W celu uzyskania informacji ERRS powinna polegać na przekazywanych przez krajowe organy makroostrożnościowe danych zgromadzonych na potrzeby monitorowania krajowego, opierających się z kolei na sprawozdaniach krajowych organów podatkowych i agencji rządowych zaangażowanych we wdrażanie danych środków. ERRS powinna również opierać się na danych zgromadzonych przez jej instytucje członkowskie, w szczególności Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych, Europejski Bank Centralny i Jednolitą Radę ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji.

(9) Niniejsze zalecenie nie narusza kompetencji banków centralnych Unii w zakresie polityki pieniężnej.

(10) Zalecenia ERRS są publikowane po poinformowaniu ich adresatów oraz po poinformowaniu Rady Unii Europejskiej przez Radę Generalną o zamiarze wydania zalecenia i umożliwieniu Radzie zajęcia stanowiska w tym zakresie,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

SEKCJA 1

ZALECENIA

Zalecenie A – Monitorowanie na szczeblu krajowym wpływu na stabilność finansową środków wprowadzonych w celu ochrony gospodarki realnej w związku z pandemią COVID-19

Zaleca się, aby krajowe organy makroostrożnościowe prowadziły monitorowanie i ocenę wpływu na stabilność finansową środków wprowadzonych przez ich państwa członkowskie w związku z epidemią COVID-19 w celu ochrony gospodarki realnej, takich jak moratoria na spłatę zadłużenia, publiczne systemy gwarancji i inne środki o charakterze fiskalnym. W tym celu zaleca się, aby krajowe organy makroostrożnościowe monitorowały założenia i wykorzystanie tych środków, a także ich ewentualny wpływ na stabilność finansową, w oparciu o kluczowe wskaźniki, takie jak wskazane poniżej.

a) Założenia i wykorzystanie środków: w szczególności wartość, rodzaj wsparcia finansowego (np. moratoria na spłatę zadłużenia, gwarancje kredytowe, kredyty subsydiowane lub udziały kapitałowe), beneficjenci i warunki skorzystania, czas trwania oraz informacje na temat wykorzystania środka (np. wartość i liczba wniosków złożonych i pozytywnie rozpatrzonych).

b) Wpływ na stabilność finansową: w szczególności napływ kredytów do gospodarki realnej, płynność, wypłacalność i zadłużenie sektora niefinansowego, a także kondycja finansowa instytucji finansowych, w tym zaobserwowane i oczekiwane tendencje w zakresie kredytów zagrożonych oraz zdolności do spełnienia wymogów płynnościowych i kapitałowych.

Zalecenie B – Przekazywanie ERRS informacji przez krajowe organy makroostrożnościowe

Zaleca się, aby krajowe organy makroostrożnościowe regularnie przekazywały ERRS informacje niezbędne do monitorowania i oceny przez nią wpływu na stabilność finansową w Unii krajowych środków, o których mowa w zaleceniu A. Powinny one obejmować informacje niezbędne do monitorowania i oceny skutków transgranicznych i międzysektorowych udostępnionych krajowym organom makroostrożnościowym w ramach istniejących ustaleń z instytucjami finansowymi dotyczących sprawozdawczości, a także wszelkie dodatkowe informacje udostępniane przez organy podatkowe i inne agencje rządowe zaangażowane we wdrażanie tych środków.

SEKCJA 2

IMPLEMENTACJA

1. Definicje

Na potrzeby niniejszego zalecenia stosuje się następującą definicję:

a) „krajowy organ makroostrożnościowy” oznacza organ krajowy, którego cele, organizacja, zadania, kompetencje, instrumenty, zasady ponoszenia odpowiedzialności i inne cechy zostały określone w zaleceniu Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego ERRS/2011/3 (5) lub, w przypadku gdy taki organ nie został utworzony, wyznaczony organ zgodnie z rozdziałem 4 tytułem VII dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE (6) lub art. 458 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 (7).

2. Kryteria implementacji

1. Do implementacji zaleceń A i B stosuje się następujące kryterium: a) Powinna zostać zachowana zasada proporcjonalności, przy uwzględnieniu celu i treści każdego z zaleceń.

2. Do implementacji zalecenia B stosuje się następujące kryterium: a) Pierwsze sprawozdanie powinno zostać przedłożone do dnia 31 lipca 2020 r.

3. Wzory formularzy sprawozdawczych

Aby zapewnić koordynację w zakresie przekazywania informacji zgodnie z zaleceniem B, ERRS opublikuje odpowiednie wzory formularzy do dnia 30 czerwca 2020 r.

4. Terminy informowania o realizacji zaleceń

Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1092/2010 adresaci są zobowiązani poinformować Parlament Europejski, Radę, Komisję i ERRS o działaniach podjętych w odpowiedzi na niniejsze zalecenie lub przedstawić odpowiednie uzasadnienie w przypadku braku działania. Informacje podlegają przesyłaniu zgodnie z poniższymi terminami.

1. Zalecenie A

Wymaga się, aby adresaci przekazali Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i ERRS formularz zawarty w załączniku dotyczący implementacji zalecenia A do dnia 31 lipca 2020 r.

2. Zalecenie B

Wymaga się, aby adresaci przekazali Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i ERRS formularz zawarty w załączniku dotyczący implementacji zalecenia B do dnia 31 grudnia 2020 r.

5. Zmiany niniejszego zalecenia

Rada Generalna zdecyduje o konieczności wprowadzenia zmian do niniejszego zalecenia. Zmiany takie dotyczą w szczególności okresu monitorowania i przekazywania informacji zgodnie z zaleceniami A i B.

6. Monitorowanie i ocena

1. Rada Generalna ocenia działania adresatów i przedstawiane przez nich uzasadnienia oraz, w razie potrzeby, może stwierdzić nieodpowiednie zastosowanie się do niniejszego zalecenia lub brak odpowiedniego uzasadnienia niepodjęcia działań.

2. Metodologii określonej w podręczniku dotyczącym oceny zgodności z zaleceniami ERRS (Handbook on the assessment of compliance with ESRB recommendations) ( 8 ) , która opisuje procedurę oceny zgodności z zaleceniami ERRS, nie stosuje się.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 27 maja 2020 r. W imieniu Rady Generalnej ERRS Francesco MAZZAFERRO Szef Sekretariatu ERRS

(1) Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 1 .

(2) Dz.U. C 58 z 24.2.2011, s. 4 .

(3) Komunikat Komisji, Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz.U. C 91 I z 20.3.2020, s. 1) oraz powiązane dokumenty dotyczące zasad pomocy państwa i koronawirusa dostępne pod adresem: https://ec.europa.eu/competition/state_aid/what_is_new/covid_19.html.

(4) Zob. pismo przewodniczącego ERRS do przewodniczącego i członków Rady ds. Gospodarczych i Finansowych z dnia 14 maja 2020 r. dostępne w języku angielskim pod adresem:

https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/other/esrb.letter200514_ESRB_work_on_implications_to_protect_the_real_economy~e67a9f48ca.en.pdf.

(5) Zalecenie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego ERRS/2011/3 z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie mandatu makroostrożnościowego organów krajowych (Dz.U. C 41 z 14.2.2012, s. 1).

(6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 338).

(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).

(8) Handbook on the assessment of compliance with ESRB recommendations z kwietnia 2016 r., dostępny w języku angielskim pod adresem: https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/recommendations/160502_handbook.en.pdf.