ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2021/1341

z dnia 23 kwietnia 2021 r.

uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 poprzez określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy oraz zmieniające załącznik II do tego rozporządzenia

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie wymogów dotyczących homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w odniesieniu do ich ogólnego bezpieczeństwa oraz ochrony osób znajdujących się w pojeździe i niechronionych uczestników ruchu drogowego, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 78/2009, (WE) nr 79/2009 i (WE) nr 661/2009 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 631/2009, (UE) nr 406/2010, (UE) nr 672/2010, (UE) nr 1003/2010, (UE) nr 1005/2010, (UE) nr 1008/2010, (UE) nr 1009/2010, (UE) nr 19/2011, (UE) nr 109/2011, (UE) nr 458/2011, (UE) nr 65/2012, (UE) nr 130/2012, (UE) nr 347/2012, (UE) nr 351/2012, (UE) nr 1230/2012 i (UE) 2015/166 (1), w szczególności jego art. 4 ust. 6 i art. 6 ust. 6 lit. a),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W art. 6 rozporządzenia (UE) 2019/2144 nałożono obowiązek wyposażenia pojazdów silnikowych kategorii M i N w określone zaawansowane układy pojazdów, w tym w systemy ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy. W załączniku II do tego rozporządzenia określono podstawowe wymogi w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy.

(2) Konieczne jest określenie szczegółowych przepisów dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy.

(3) Zmęczenie negatywnie wpływa na fizyczną, poznawczą i psychomotoryczną sprawność kierowcy oraz na jego zdolność do przetwarzania bodźców zmysłowych, które to zdolności są niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Zmęczenie kierowcy stanowi przyczynę 10–25 % wszystkich wypadków drogowych w Unii.

(4) Zgodnie z art. 3 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2019/2144 system ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy to układ oceniający czujność kierowcy i w razie potrzeby ostrzegający kierowcę za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe interfejsu człowiek-maszyna.

(5) Skuteczność systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy wzrasta poza strefami miejskimi, zważywszy że zazwyczaj czujność kierowcy spada z powodu zmęczenia na długich trasach pokonywanych ze stałą prędkością. Ponadto stale zmieniający się sposób prowadzenia lub kierowania pojazdu podczas jazdy w strefach miejskich trudno ocenić za pomocą dostępnych technologii. W związku z tym pojazdy silnikowe, których maksymalna prędkość konstrukcyjna nie przekracza 70 km/h, powinny zostać zwolnione z obowiązku wyposażenia ich w systemy ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy.

(6) Ponieważ systemy ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy oceniają stan fizyczny kierowcy za pomocą środków pośrednich – takich jak analiza układów pojazdu i rozpoznawanie sposobu prowadzenia lub kierowania charakterystycznego dla kierowcy wykazującego ograniczoną czujność ze względu na zmęczenie – nie jest możliwe pełne przetestowanie tych systemów za pomocą zestawu określonych badań lub za pomocą możliwej do zaprogramowania maszyny, która odtwarza zachowania człowieka. Zamiast tego producent powinien przeprowadzić badania zatwierdzające z udziałem ludzi i przedstawić ich wyniki organowi udzielającemu homologacji, a także co najmniej jeden protokół badania służącego kontroli zdolności systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy do ostrzegania sennego kierowcy.

(7) Mając na uwadze pośredni charakter tego pomiaru, zmienność skutków wywołanych sennością człowieka i stosunkowy brak zaawansowania istniejących technologii, wymogi dotyczące osiągów w przypadku systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy należy ustalić na realistycznym, możliwym do osiągnięcia poziomie. Jednocześnie wymogi te powinny być neutralne pod względem technologicznym, co ma sprzyjać rozwojowi nowych technologii, w związku z czym ocena osiągów w przypadku systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy powinna opierać się na metodzie statystycznej z uwzględnieniem średniej skuteczności wśród osób biorących udział w badaniu albo minimalnej skuteczności w przypadku 95 % z nich. Drugi sposób powinien być jednak wariantem preferowanym, gdyż zapewnia on, aby systemy ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy działały równie skutecznie w przypadku wszystkich kierowców.

(8) W niniejszym rozporządzeniu należy określić skalę referencyjną, która ma być stosowana przez producentów do pomiaru senności kierowcy w badaniach z udziałem ludzi. Jeżeli producenci decydują się na stosowanie alternatywnej metody pomiaru, fakt ten należy należycie udokumentować oraz należy wykazać równoważność takiej metody względem skali referencyjnej określonej w niniejszym rozporządzeniu.

(9) Tabela w załączniku II do rozporządzenia (UE) 2019/2144 zawierająca wykaz wymogów, o których mowa w art. 4 ust. 5 i art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia, nie zawiera żadnego odesłania do aktów prawnych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy. Należy zatem dodać odesłanie do niniejszego rozporządzenia w tym załączniku.

(10) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2019/2144.

(11) Ponieważ rozporządzenie (UE) 2019/2144 stosuje się od dnia 6 lipca 2022 r., niniejsze rozporządzenie powinno również mieć zastosowanie od tej daty.

(12) Przepisy niniejszego rozporządzenia są ściśle powiązane, gdyż odnoszą się do zasad dotyczących konkretnych procedur badań i wymogów technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy. W związku z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu należy dodać odesłanie do niniejszego rozporządzenia w załączniku II do rozporządzenia (UE) 2019/2144. Przepisy te należy zatem określić w drodze jednego rozporządzenia delegowanego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1 Zakres stosowania Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do pojazdów silnikowych kategorii M i N – określonych w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 (2) – o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej przekraczającej 70 km/h.

Artykuł 2 Wymogi techniczne dotyczące systemu ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy Wymogi techniczne w zakresie homologacji pojazdów silnikowych w odniesieniu do systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy określono w załączniku I część 1.

Artykuł 3 Procedury walidacji systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy Procedury badań na potrzeby walidacji systemów ostrzegania o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy przeprowadzanych przez producenta określono w załączniku I część 2.

Artykuł 4 Procedury w zakresie oceny dokumentacji technicznej i badań weryfikacyjnych Procedury w zakresie oceny dokumentacji technicznej przedstawionej przez producenta oraz w zakresie badań weryfikacyjnych przeprowadzanych przez organ udzielający homologacji i upoważnione placówki techniczne określono w załączniku I część 3.

Artykuł 5 Zmiana w rozporządzeniu (UE) 2019/2144 W załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 6 Wejście w życie i stosowanie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 6 lipca 2022 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 23 kwietnia 2021 r. W imieniu Komisji Ursula VON DER LEYEN Przewodnicząca

(1) Dz.U. L 325 z 16.12.2019, s. 1.

(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 151 z 14.6.2018, s. 1).