ZAŁĄCZNIK III

Pobieranie próbek i przeprowadzanie testów, o których mowa w art. 4 i 7

1. Pobieranie próbek i przeprowadzanie testów na potrzeby urzędowych kontroli występowania, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, odbywa się w następujący sposób: pobieranie próbek obejmuje pozyskanie próbki gleby w objętości co najmniej 1 500 ml gleby/ha z co najmniej 100 ukłuć/ha, najlepiej w oparciu o prostokątną siatkę, pokrywającą cały punkt produkcji, w której odległość pomiędzy punktami pobrania próbek wynosi nie mniej niż 5 m na szerokość i nie więcej niż 20 m na długość. Cała próbka jest wykorzystywana do dalszych czynności badawczych, tj. do ekstrakcji cyst, identyfikacji gatunków oraz, w stosownych przypadkach, do ustalenia patotypu/grupy wirulencji. Przeprowadzanie testów z zastosowaniem następujących metod ekstrakcji określonego agrofaga, które są opisane w odpowiednich zatwierdzonych i uznanych na szczeblu międzynarodowym protokołach diagnostycznych: a) w odniesieniu do pobierania – metody oparte na aparacie Fenwicka, wirówce Schuilinga, aparacie Seinhorsta lub aparacie Korta; b) w odniesieniu do wykrywania i identyfikacji – jedną z następujących metod: (i) izolacja cyst Globodera z pozostałości gleby po ekstrakcji na podstawie morfologii cyst, a następnie identyfikacja gatunków na podstawie morfologii poszczególnych cyst i osobników młodocianych w połączeniu z konwencjonalnym testem PCR według Bulmana i Marshalla, 1997 (1) (w przypadku wątpliwości dotyczących występowania G. tabacum, można dodatkowo wykonać konwencjonalny test PCR według Skantara et al., 2007 (2); (ii) izolacja cyst Globodera z pozostałości gleby po ekstrakcji na podstawie morfologii cyst, a następnie identyfikacja gatunków na podstawie morfologii poszczególnych cyst i osobników młodocianych w połączeniu z testem PCR w czasie rzeczywistym według Gamela et al., 2017 (3); (iii) izolacja cyst mątwika z pozostałości gleby po ekstrakcji, a następnie wykrywanie gatunków metodą PCR w czasie rzeczywistym według Gamela et al., 2017 (3).

2. Pobieranie próbek na potrzeby urzędowych kontroli monitoringowych, o których mowa w art. 7, przeprowadza się zgodnie z jedną z następujących metod: a) pobieranie próbek, o którym mowa w pkt 1, przy czym minimalna objętość próbek wynosi co najmniej 400 ml gleby/ha; b) ukierunkowane pobieranie próbek gleby o objętości co najmniej 400 ml po ocenie wizualnej korzeni, w przypadku gdy występują widoczne objawy lub c) pobieranie próbek gleby o objętości co najmniej 400 ml, która to gleba miała kontakt z ziemniakami po dokonaniu zbioru, pod warunkiem że można ustalić punkt produkcji, w którym były uprawiane ziemniaki. Przeprowadzanie testów na potrzeby urzędowych kontroli monitoringowych, o których mowa w art. 7, przeprowadza się zgodnie z pkt 1.

3. Na zasadzie odstępstwa od pkt 1 standardową objętość próbek można zmniejszyć do minimum wynoszącego 400 ml gleby/ha w każdym z następujących przypadków: a) istnieją dowody w postaci dokumentów potwierdzające, że w danym punkcie produkcji nie były uprawiane ani obecne w ciągu sześciu lat przed przeprowadzeniem urzędowej kontroli występowania ziemniaki ani rośliny wymienione w załączniku I pkt 1; b) nie stwierdzono występowania osobnika określonego agrofaga w próbkach pobranych w ilości 1 500 ml gleby/ha podczas dwóch ostatnich, kolejnych urzędowych kontroli występowania, przy czym po przeprowadzeniu pierwszej urzędowej kontroli występowania nie uprawiano ziemniaków ani roślin wymienionych w załączniku I pkt 1 oprócz tych, dla których wymaga się zgodnie z art. 4 ust. 1 przeprowadzenia urzędowej kontroli występowania; c) nie stwierdzono występowania osobnika określonego agrofaga lub cyst określonego agrofaga bez zawartości organizmów żywych podczas ostatniej urzędowej kontroli występowania, która musiała obejmować próbkę pobraną w ilości co najmniej 1 500 ml gleby/ha, przy czym po przeprowadzeniu ostatniej urzędowej kontroli występowania nie uprawiano ziemniaków ani roślin wymienionych w załączniku I pkt 1 oprócz tych, dla których wymaga się zgodnie z art. 4 ust. 1 przeprowadzenia urzędowej kontroli występowania.

4. Objętość próbek można zmniejszyć w przypadku pól o wielkości odpowiednio ponad 8 ha i ponad 4 ha w każdym z następujących przypadków: a) w przypadku standardowej objętości, o której mowa w pkt 1, z pierwszych 8 ha pobiera się próbki z zastosowaniem wielkości określonej w tym punkcie, ale dla każdego dodatkowego hektara objętość tę można zmniejszyć do minimum wynoszącego 400 ml gleby/ha; b) w przypadku zmniejszonej wielkości próbki, o której mowa w pkt 3, z pierwszych 4 ha pobiera się próbki z zastosowaniem wielkości określonej w tym punkcie, ale dla każdego dodatkowego hektara objętość tę można dodatkowo zmniejszyć do minimum wynoszącego 200 ml gleby/ha.

5. W trakcie kolejnej urzędowej kontroli występowania, o której mowa w art. 3 ust. 1, można nadal stosować w danym punkcie produkcji, do chwili wykrycia określonych agrofagów, zmniejszoną wielkość próbki, o której mowa w pkt 3 i 4.

6. Standardową wielkość próbki gleby można zmniejszyć do minimum wynoszącego 200 ml gleby/ha, pod warunkiem że punkt produkcji znajduje się na obszarze uznanym za wolny od określonego agrofaga, a sposób wyznaczenia i utrzymywania tego obszaru oraz prowadzenia na nim kontroli jest zgodny z odpowiednimi międzynarodowymi standardami dla środków fitosanitarnych (ISPM nr 4) (4).

7. Minimalna wielkość próbki gleby wynosi we wszystkich przypadkach 200 ml gleby na jeden punkt produkcji.

(1) Bulman, S.R. I Marshall, J.W. (1997), „Differentiation of Australasian potato cyst nematode (PCN) populations using the Polymerase Chain Reaction (PCR)”, New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science nr 25, s. 123–129.

(2) Skantar, A.M., Handoo, Z.A., Carta, L.K., Chitwood, D.J. (2007), „Morphological and molecular identification of Globodera pallida associated with Potato in Idaho”, Journal of Nematology nr 39(2), s. 133–144.

(3) Gamel, S., Letort A., Fouville D., Folcher L., Grenier E. (2017), „Development and validation of real-time PCR assays based on novel molecular markers for the simultaneous detection and identification of Globodera pallida, G. rostochiensis and Heterodera schachtii”, Nematology nr 19 (7), s. 789–804.

(4) ISPM nr 4. 1995. Wymogi dotyczące ustanawiania obszarów wolnych od agrofaga. Rzym, IPPC, FAO. https://www.ippc.int/en/publications/614/