ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2022/1278

z dnia 18 lipca 2022 r.

w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2 i art. 175,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

po konsultacji z Komitetem Regionów,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Od dnia 24 lutego 2022 r. na podmioty w sektorze rybołówstwa i akwakultury w Unii ma wpływ prowadzona przez Rosję wojna napastnicza przeciwko Ukrainie. Zakłócenia przepływów handlowych towarów z Rosji i Ukrainy, które mają istotne znaczenie dla sektora rybołówstwa i akwakultury, spowodowały gwałtowne przyspieszenie wzrostu cen kluczowych czynników produkcji, takich jak energia i surowce. Poważny wpływ na wymianę handlową między Ukrainą a Unią ma również kwestia niedostępności transportu, ponieważ w wyniku rosyjskich ataków ukraińskie porty lotnicze zostały wyłączone z użytku, a wszystkie operacje żeglugi handlowej w portach ukraińskich zostały zawieszone. Obecny kryzys prawdopodobnie będzie miał poważne konsekwencje dla dostaw zbóż, olejów roślinnych i ryb białych z Rosji i Ukrainy do Unii, prowadząc do niedoboru kluczowych surowców i znacznego wzrostu cen paszy dla ryb. Część floty Unii zaprzestała działalności połowowej ze względu na brak możliwości zrównoważenia zwiększonych kosztów nakładów, takich jak gwałtownie rosnące ceny energii, i zmniejszenie rentowności rybołówstwa. Łączny wpływ niedoborów surowców i wzrostu kosztów odczuwany jest również w sektorach produkcji i przetwórstwa żywności pochodzenia morskiego. W związku z tym występują poważne zakłócenia rynku spowodowane znacznym wzrostem kosztów, a także zakłócenia w handlu, wymagające podjęcia skutecznych i efektywnych działań.

(2) W związku z tym należy umożliwić wsparcie z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 (3) na potrzeby środków szczególnych mających na celu ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Środki te powinny obejmować rekompensatę finansową dla uznanych organizacji producentów i zrzeszeń organizacji producentów, które składują produkty rybołówstwa lub akwakultury zgodnie z art. 30 i 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 (4), oraz rekompensatę finansową dla podmiotów w sektorze rybołówstwa i akwakultury, w tym przetwórstwa, za ich utracone dochody i za dodatkowe koszty poniesione przez nie w związku z zakłóceniami rynku spowodowanymi prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie i jej wpływem na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Wydatki na działania wspierane w ramach tych środków powinny być kwalifikowalne od dnia 24 lutego 2022 r., tj. od dnia rozpoczęcia prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie.

(3) Należy także umożliwić wsparcie z EFMR na rzecz rekompensaty finansowej za tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej w przypadku, gdy prowadzona przez Rosję wojna napastnicza przeciwko Ukrainie zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub gdy skutki tej wojny napastniczej utrudniają uzyskanie rentowności operacji połowowych. Takie tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej powinno kwalifikować się od dnia 24 lutego 2022 r.

(4) Należy umożliwić wsparcie na potrzeby obu tych środków, przy czym maksymalny poziom współfinansowania powinien wynosić 75 % kwalifikowalnych wydatków publicznych.

(5) Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia elastyczności w realokacji zasobów finansowych, należy umożliwić realokację stałych kwot ustalonych w odniesieniu do środków kontroli i egzekwowania oraz środków związanych z gromadzeniem danych na potrzeby środków mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Z tego samego powodu oraz bez uszczerbku dla istniejących pułapów finansowych i ograniczeń czasowych dotyczących pozostałych przypadków tymczasowego zaprzestania działalności połowowej zapewnienie wsparcia w związku z tymczasowym zaprzestaniem działalności połowowej spowodowanym prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie nie powinno podlegać pułapom finansowym lub ograniczeniom czasowym. Nadal powinien mieć zastosowanie obowiązek odliczania wsparcia przyznanego w związku z tymczasowym zaprzestaniem działalności połowowej od wsparcia przyznanego na trwałe zaprzestanie działalności połowowej tego samego statku. W celu zachowania jasności prawa w związku z wprowadzeniem tego nowego przypadku tymczasowego zaprzestania działalności połowowej, konieczne jest odesłanie do okresu kwalifikowalności określonego w art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (5).

(6) Biorąc pod uwagę pilną potrzebę zapewnienia niezbędnego wsparcia, należy rozszerzyć zakres uproszczonej procedury zmiany programów operacyjnych państw członkowskich, tak aby obejmowała ona zmiany dotyczące środków szczególnych mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Procedura uproszczona powinna obejmować wszystkie zmiany niezbędne do pełnego wprowadzenia w życie przedmiotowych środków, w tym ich wprowadzenie, realokację zasobów finansowych przeznaczonych na inne środki oraz opis metod obliczania wsparcia.

(7) W związku z pilnym charakterem niezbędnego wsparcia niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zważywszy na nieoczekiwany charakter prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i jej poważny wpływ na działalność połowową oraz na przedmiotowe sektory gospodarki i łańcuchy dostaw, przepisy dotyczące kwalifikowalności kosztów powinny mieć zastosowanie z mocą wsteczną od dnia 24 lutego 2022 r.

(8) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ograniczenie wpływu prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie na sektor rybołówstwa i akwakultury, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki proponowanych działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(9) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 508/2014,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1 Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 508/2014 W rozporządzeniu (UE) nr 508/2014 wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 13 dodaje się ustęp w brzmieniu: „7. Zasoby budżetowe, o których mowa w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, można realokować na wsparcie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lit. d), art. 44 ust. 4a, art. 67 i art. 68 ust. 3, w celu złagodzenia skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury.”; 2) art. 22 ust. 2 lit. e) otrzymuje brzmienie: „e) zmian do programów operacyjnych dotyczących wsparcia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lit. d), art. 35, art. 44 ust. 4a, art. 55 ust. 1 lit. b), art. 57, 66 i 67 oraz art. 68 ust. 3 i art. 69 ust. 3, w tym realokacji zasobów finansowych na potrzeby tego wsparcia w celu zaradzenia skutkom epidemii COVID-19 lub złagodzenia skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury.”; 3) w art. 33 wprowadza się następujące zmiany: a) w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany: i) w akapicie pierwszym lit. d) otrzymuje brzmienie: „d) gdy tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej ma miejsce w okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 grudnia 2020 r. w wyniku epidemii COVID-19, w tym w przypadku statków prowadzących działalność w ramach umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, lub od dnia 24 lutego 2022 r. w wyniku prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych.”; (ii) akapit drugi otrzymuje brzmienie: „Zgodnie z art. 65 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 9 akapit pierwszy tego rozporządzenia wydatki na działania wspierane na podstawie akapitu pierwszego lit. d) niniejszego ustępu kwalifikują się od dnia 1 lutego 2020 r., jeżeli są one wynikiem epidemii COVID-19, lub od dnia 24 lutego 2022 r., jeżeli są one wynikiem prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych.”; b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), może być udzielane na maksymalny okres sześciu miesięcy na statek w okresie kwalifikowalności, o którym mowa w art. 65 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Ten maksymalny okres nie ma zastosowania do wsparcia, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. d).”; 4) art. 44 ust. 4a otrzymuje brzmienie: „4a. EFMR może wspierać środki na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej spowodowanego epidemią COVID-19 lub prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych, jak przewidziano w art. 33 ust. 1 akapit pierwszy lit. d), na warunkach określonych w art. 33.”; 5) art. 67 ust. 1 akapit pierwszy część wprowadzająca otrzymuje brzmienie: „1. W przypadku gdy jest to konieczne w związku z epidemią COVID-19 lub w celu ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury, EFMR może wspierać rekompensaty przyznawane uznanym organizacjom producentów i związkom organizacji producentów, które składują produkty rybołówstwa lub akwakultury wymienione w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1379/2013 lub produkty objęte kodem CN 0302 wymienione w lit. a) załącznika I do tego rozporządzenia, pod warunkiem że produkty te składuje się zgodnie z art. 30 i 31 tego rozporządzenia oraz pod następującymi warunkami:”; 6) art. 67 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, wygasa dnia 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem wsparcia mającego na celu ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Zgodnie z art. 65 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 9 akapit pierwszy tego rozporządzenia wydatki na działania wspierane na podstawie niniejszego artykułu w związku z epidemią COVID-19 kwalifikują się od dnia 1 lutego 2020 r., a wydatki na działania wspierane na podstawie niniejszego artykułu w celu ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury kwalifikują się od dnia 24 lutego 2022 r.”; 7) w art. 68 dodaje się ustęp w brzmieniu: „3. EFMR może wspierać rekompensatę finansową dla podmiotów w sektorze rybołówstwa i akwakultury za ich utracone dochody i za dodatkowe koszty poniesione przez nie w związku z zakłóceniami rynku spowodowanymi prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie i jej wpływem na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury. Zgodnie z art. 65 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 wydatki na działania wspierane na podstawie akapitu pierwszego niniejszego ustępu kwalifikują się od dnia 24 lutego 2022 r. Rekompensatę, o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, oblicza się zgodnie z art. 96.”; 8) art. 95 ust. 2 lit. e) otrzymuje brzmienie: „e) operacja dotyczy wsparcia na podstawie art. 33 lub 34 lub rekompensaty na podstawie art. 54, 55, 56, art. 68 ust. 3 lub art. 69 ust. 3;”.

Artykuł 2 Wejście w życie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 18 lipca 2022 r. W imieniu Parlamentu Europejskiego Przewodnicząca R. METSOLA W imieniu Rady Przewodniczący Z. NEKULA

(1) Opinia z dnia 18 maja 2022 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(2) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z dnia 18 lipca 2022 r.

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.U. L 149 z 20.5.2014, s. 1).

(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000 (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 1).

(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320).