„B.

Prawo do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej Prawo do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej na podstawie ukraińskiego Kodeksu postępowania karnego Art. 42 ukraińskiego Kodeksu postępowania karnego (»kodeks postępowania karnego«) przewiduje, że każdej osobie podejrzanej lub oskarżonej w postępowaniu karnym przysługuje prawo do obrony oraz prawo do skutecznej ochrony sądowej. Obejmują one: prawo do informacji o czynie zabronionym, o którego popełnienie dana osoba jest podejrzana lub oskarżona; prawo do szybkiego uzyskania jasnych informacji o prawach przysługujących danej osobie na mocy kodeksu postępowania karnego; prawo dostępu do obrońcy po uprzednim złożeniu stosownego wniosku; prawo do składania wniosków o czynności procesowe; oraz prawo do zaskarżania orzeczeń, czynności i zaniechań śledczego, prokuratora i sędziego śledczego. Art. 303 kodeksu postępowania karnego wprowadza rozróżnienie między orzeczeniami i zaniechaniami, które mogą być zaskarżone w toku postępowania przygotowawczego (akapit pierwszy) a orzeczeniami, czynnościami i zaniechaniami, które mogą być rozpatrywane w sądzie w toku postępowania przygotowawczego (akapit drugi). Art. 306 kodeksu postępowania karnego przewiduje, że skargi dotyczące orzeczeń, działań lub zaniechań śledczego lub prokuratora muszą być rozpatrywane przez sędziego śledczego miejscowego sądu w obecności skarżącego lub jego obrońcy lub przedstawiciela prawnego. Art. 308 kodeksu postępowania karnego stanowi, że skargi dotyczące niedochowania przez śledczego lub prokuratora rozsądnego terminu w trakcie postępowania przygotowawczego mogą być wnoszone do prokuratora nadzorującego i muszą zostać rozpatrzone w terminie trzech dni od ich wniesienia. Ponadto art. 309 kodeksu postępowania karnego wskazuje orzeczenia sędziów śledczych, od których przysługuje środek odwoławczy, podczas gdy inne orzeczenia mogą być poddawane kontroli sądowej w toku postępowań przygotowawczych w sądzie. Co więcej, pewne śledcze czynności procesowe są możliwe jedynie na podstawie orzeczenia sędziego śledczego lub sądu (np. zajęcie mienia na podstawie art. 167–175 oraz środki pozbawienia wolności na podstawie art. 176–178 kodeksu postępowania karnego). Stosowanie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej w odniesieniu do każdej z osób wymienionych w wykazie 1. Viktor Fedorovych Yanukovych Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczy o tym w szczególności orzeczenie Najwyższego Sądu Antykorupcyjnego Ukrainy z dnia 11 sierpnia 2020 r., w którym sąd rozpatrzył petycję Krajowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy i wydał pozwolenie na zatrzymanie tej osoby. W orzeczeniu sądu sędzia śledczy potwierdził, że istnieje uzasadnione podejrzenie uczestniczenia tej osoby w czynie zabronionym związanym ze sprzeniewierzeniem oraz potwierdził status tej osoby jako podejrzanej w postępowaniu karnym. Najwyższy Sąd Antykorupcyjny ustalił również, że osoba ta od 2014 r. przebywa poza Ukrainą. Sąd stwierdził, że istnieją wystarczające podstawy, by przypuszczać, że osoba ta ukrywała się przed organami prowadzącymi postępowanie przygotowawcze. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu Najwyższego Sadu Antykorupcyjnego przypisywane tej osobie znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 2. Vitalii Yuriyovych Zakharchenko Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczą o tym w szczególności orzeczenia sędziego śledczego z dnia 21 maja 2018 r., 23 listopada 2018 r. i 27 listopada 2019 r. o wydaniu pozwolenia na zatrzymanie tej osoby. Ponadto Rada dysponuje informacjami, że władze Ukrainy podjęły działania w celu poszukiwania tej osoby. W dniu 12 lutego 2020 r. organ dochodzeniowy podjął decyzję o umieszczeniu tej osoby w międzynarodowym wykazie osób poszukiwanych i przekazał wniosek Departamentowi Międzynarodowej Współpracy Policyjnej Krajowej Policji Ukrainy w celu umieszczenia go w bazie danych Interpolu. W dniu 28 lutego 2020 r. wznowiono postępowanie przygotowawcze oraz przeprowadzono czynności proceduralne i dochodzeniowe. Organ dochodzeniowy zawiesił postępowanie przygotowawcze w dniu 3 marca 2020 r. stwierdzając, że osoba ta ukrywa się przed organami dochodzeniowymi i przed sądem w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej, że jej miejsce pobytu jest nieznane oraz że przeprowadzono wszystkie czynności dochodzeniowe (poszukiwanie) i proceduralne, które można przeprowadzić pod nieobecność podejrzanych. Od tej decyzji o zawieszeniu przysługiwał środek odwoławczy. Naruszenie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej nie może zostać stwierdzone w okolicznościach, w których obrona nie korzysta z tych praw. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że opisane powyżej okoliczności przypisane tej osobie znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 3. Viktor Pavlovych Pshonka Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczy o tym w szczególności fakt, że w dniu 22 grudnia 2014 r. zostało doręczone pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, fakt, że od decyzji z dnia 16 czerwca 2017 r. o zawieszeniu postępowania karnego przysługiwał środek odwoławczy, oraz orzeczenia sędziego śledczego z dnia 12 marca 2018 r., 13 sierpnia 2018 r. i 5 września 2019 r. o wydaniu pozwolenia na zatrzymanie tej osoby w celu doprowadzenia jej przed sąd, by uczestniczyła w rozpoznaniu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Rada dysponuje informacjami, że władze Ukrainy podjęły działania w celu poszukiwania tej osoby. W dniu 24 lipca 2020 r. do właściwych organów Federacji Rosyjskiej wysłano wniosek o międzynarodową pomoc prawną w celu ustalenia miejsca pobytu tej osoby i przesłuchania jej. Wniosek nie został jeszcze rozpatrzony. Postępowanie przygotowawcze zostało zawieszone w dniu 24 lipca 2020 r. ze względu na konieczność przeprowadzenia czynności proceduralnych w kontekście współpracy międzynarodowej. Władze rosyjskie odrzuciły wnioski o międzynarodową pomoc prawną skierowane do nich w 2016 r. i w 2018 r. W swoim orzeczeniu z dnia 2 października 2020 r. Najwyższy Sąd Antykorupcyjny Ukrainy oddalił środek odwoławczy, wniesiony przez adwokata tej osoby, o uchylenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia 23 grudnia 2014 r. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało doręczone zgodnie z ukraińskim kodeksem postępowania karnego i potwierdził status tej osoby jako podejrzanej w postępowaniu karnym. W dniach 7 maja 2020 r. i 9 listopada 2020 r. Najwyższy Sąd Antykorupcyjny Ukrainy odrzucił wniosek o wszczęcie postępowania złożony na podstawie skargi prawników dotyczącej bezczynności Krajowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy w postępowaniu karnym. Izba Apelacyjna Najwyższego Sądu Antykorupcyjnego Ukrainy utrzymała te decyzje w mocy, odpowiednio w dniach 1 czerwca 2020 r. i 26 listopada 2020 r. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu Najwyższego Sądu Antykorupcyjnego przypisywane tej osobie, jak również wcześniejsze niewykonanie wniosków o międzynarodową pomoc prawną, znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 6. Viktor Ivanovych Ratushniak Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczą o tym w szczególności orzeczenia sędziego śledczego z dnia 21 maja 2018 r., 23 listopada 2018 r. i 4 grudnia 2019 r. o wydaniu pozwolenia na zatrzymanie tej osoby w celu doprowadzenia jej przed sąd, by uczestniczyła w rozpoznaniu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Rada dysponuje informacjami, że władze Ukrainy podjęły działania w celu poszukiwania tej osoby. W dniu 12 lutego 2020 r. organ dochodzeniowy podjął decyzję o umieszczeniu tej osoby w międzynarodowym wykazie osób poszukiwanych i przekazał wniosek Departamentowi Międzynarodowej Współpracy Policyjnej Krajowej Policji Ukrainy w celu umieszczenia go w bazie danych Interpolu. W dniu 28 lutego 2020 r. wznowiono postępowanie przygotowawcze w celu przeprowadzenia czynności proceduralnych i dochodzeniowych. Organ dochodzeniowy zawiesił postępowanie przygotowawcze w dniu 3 marca 2020 r. stwierdzając, że osoba ta ukrywa się przed organami dochodzeniowymi i przed sądem w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej, że jej miejsce pobytu jest nieznane oraz że przeprowadzono wszystkie czynności dochodzeniowe (poszukiwanie) i proceduralne, które można przeprowadzić pod nieobecność podejrzanych. Od tej decyzji o zawieszeniu przysługiwał środek odwoławczy. Naruszenie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej nie może zostać stwierdzone w okolicznościach, w których obrona nie korzysta z tych praw. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu sądu przypisywane tej osobie znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 7. Oleksandr Viktorovych Yanukovych Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Rada dysponuje informacjami, że władze Ukrainy podjęły działania w celu poszukiwania tej osoby, przebywającej w Federacji Rosyjskiej i unikającej postępowania przygotowawczego. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu sądu przypisywane tej osobie znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 9. Artem Viktorovych Pshonka Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczy o tym w szczególności fakt, że w dniu 29 grudnia 2014 r. zostało doręczone pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, fakt, że od decyzji z dnia 16 czerwca 2017 r. o zawieszeniu postępowania karnego przysługiwał środek odwoławczy oraz orzeczenia sędziego śledczego z dnia 12 marca 2018 r., 13 sierpnia 2018 r. i 5 września 2019 r. o wydaniu pozwolenia na zatrzymanie tej osoby w celu doprowadzenia jej przed sąd, by uczestniczyła w rozpoznaniu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Rada dysponuje informacjami, że władze Ukrainy podjęły działania w celu poszukiwania tej osoby. W dniu 24 lipca 2020 r. do właściwych organów Federacji Rosyjskiej wysłano wniosek o międzynarodową pomoc prawną w celu ustalenia miejsca pobytu podejrzanego i przesłuchania go. Wniosek nie został jeszcze rozpatrzony. Postępowanie przygotowawcze zostało zawieszone w dniu 24 lipca 2020 r. ze względu na konieczność przeprowadzenia czynności proceduralnych w kontekście współpracy międzynarodowej. Władze rosyjskie odrzuciły wniosek o międzynarodową pomoc prawną skierowany do nich w 2018 r. W orzeczeniu z dnia 8 lipca 2020 r. Najwyższy Sąd Antykorupcyjny Ukrainy oddalił środek odwoławczy, wniesiony przez adwokata tej osoby, o uchylenie orzeczenia z dnia 30 kwietnia 2015 r. o zawieszeniu postępowania przygotowawczego. Sąd stwierdził również, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało doręczone zgodnie z ukraińskim kodeksem postępowania karnego i potwierdził status tej osoby jako podejrzanej w postępowaniu karnym. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu Najwyższego Sądu Antykorupcyjnego przypisywane tej osobie, jak również wcześniejsze niewykonanie wniosków o międzynarodową pomoc prawną, znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 12. Serhiy Vitalyovych Kurchenko Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczy o tym w szczególności orzeczenie sędziego śledczego z dnia 7 marca 2018 r. o wydaniu pozwolenia na specjalne postępowanie in absentia. Ponadto obrona została powiadomiona o zakończeniu postępowania przygotowawczego w dniu 28 marca 2019 r. i uzyskała dostęp do materiałów postępowania przygotowawczego w celu zapoznania się. Rada dysponuje informacjami, że trwa zapoznawanie się przez obronę z tymi materiałami. W orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Odessie uwzględnił środek odwoławczy prokuratora i nałożył środek zapobiegawczy polegający na pozbawieniu wolności tej osoby. Sąd stwierdził również, że osoba ta wyjechała z Ukrainy w 2014 r. i nie można ustalić jej miejsca pobytu. Sąd doszedł do wniosku, że osoba ta ukrywa się przed organami prowadzącymi postępowanie przygotowawcze w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej. Rada została poinformowana, że w dniu 29 kwietnia 2020 r. władze Ukrainy wysłały do Federacji Rosyjskiej wniosek o międzynarodową pomoc prawną, który został odesłany w dniu 28 lipca 2020 r. bez wykonania. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rada uważa, że okresów unikania przez tę osobę postępowania przygotowawczego nie należy uwzględniać przy obliczaniu okresu mającego znaczenie dla oceny poszanowania prawa do procesu sądowego w rozsądnym terminie. Rada uważa zatem, że okoliczności opisane w orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w Odessie przypisywane tej osobie, jak również niewykonanie wniosków o międzynarodową pomoc prawną, znacznie przyczyniły się do czasu trwania postępowania przygotowawczego. 17. Oleksandr Viktorovych Klymenko Postępowanie karne dotyczące sprzeniewierzenia środków publicznych lub mienia publicznego jest nadal w toku. Z informacji zawartych w aktach Rady wynika, że prawo tej osoby do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej, w tym podstawowe prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, były przestrzegane w postępowaniu karnym, na którym opierała się Rada. Świadczą o tym w szczególności orzeczenia sędziego śledczego z dnia 1 marca 2017 r. i z dnia 5 października 2018 r. o wydaniu pozwolenia na specjalne postępowanie in absentia. Rada zauważa, że obrona została powiadomiona o zakończeniu postępowań przygotowawczych odpowiednio w 2017 r. i w 2018 r. oraz że od tego czasu otrzymała materiały z postępowania karnego w celu zapoznania się. Trwa przegląd i analiza przez obronę dużej ilości materiałów dostępnych w związku z postępowaniem przygotowawczym dotyczącym postępowania karnego. Rada uważa, że długi okres zapoznawania się z tymi materiałami należy przypisać obronie.”.