Kategoria Opis najważniejszych cech

1. Gotówka w kasie Znajdujące się w obiegu zasoby znaków pieniężnych wyrażonych w euro, powszechnie używane do dokonywania płatności.

2. Kredyty z terminem do jednego roku włącznie/powyżej jednego roku i do pięciu lat włącznie/powyżej pięciu lat Na potrzeby sprawozdawczości ta pozycja obejmuje środki przyznane kredytobiorcom przez podmioty sprawozdające, niepotwierdzone w formie dokumentów lub potwierdzone pojedynczym dokumentem (nawet jeśli stał się zbywalny). Obejmuje ona w szczególności aktywa w formie depozytów. KBC mogą wymagać dla tej kategorii również pełnego podziału sektorowego. Kategoria obejmuje: a) kredyty udzielone gospodarstwom domowym i instytucjom niekomercyjnym obsługującym gospodarstwa domowe w podziale na: — kredyty konsumpcyjne (kredyty udzielane głównie do użytku własnego w zakresie konsumpcji towarów i usług). Kredyty konsumpcyjne udzielone przedsiębiorcom indywidualnym/spółkom nieposiadającym osobowości prawnej ujmuje się w niniejszej kategorii, jeżeli MIF posiada informacje, że takie kredyty są wykorzystywane przede wszystkim do użytku własnego, — kredyty na zakup nieruchomości mieszkalnej (kredyty udzielone na inwestycję w nieruchomości mieszkalne na własny użytek lub na wynajem, pozycja obejmuje budowę i remonty). Pozycja obejmuje kredyty zabezpieczone hipoteką, wykorzystywane na zakup nieruchomości mieszkalnej lub pozostałe kredyty na zakup nieruchomości zaciągnięte indywidualnie lub zabezpieczone na innych aktywach. Kredyty mieszkaniowe udzielone przedsiębiorstwom indywidualnym/spółkom nieposiadającym osobowości prawnej są ujmowane w niniejszej kategorii; jeżeli MIF posiada informację, że nieruchomość jest przeznaczona przede wszystkim na przestrzeń biurową, wówczas takie kredyty wykazywane są w kategorii „pozostałe kredyty, w tym kredyty udzielone przedsiębiorcom indywidualnym/spółkom nieposiadającym osobowości prawnej”, — pozostałe kredyty (kredyty udzielone na cele inne niż konsumpcja czy zakup nieruchomości mieszkalnej, np. prowadzenie działalności gospodarczej, konsolidacja zadłużenia, edukacja itp.). Ta kategoria może obejmować kredyty konsumpcyjne udzielone przedsiębiorcom indywidualnym/spółkom nieposiadającym osobowości prawnej (zob. załącznik II część 3), jeżeli takie kredyty nie są przekazywane w kategorii „kredyty konsumpcyjne”. Jeżeli warunki dla przekazywania sprawozdawczości uproszczonej nie mają zastosowania, przekazywana jest pozycja „w tym”, z osobnym oznaczeniem dla tej kategorii kredytów udzielonych przedsiębiorcom indywidualnym (zob. załącznik II część 3); b) kredyt z tytułu karty kredytowej Na potrzeby niniejszego rozporządzenia ta kategoria obejmuje kredyty udzielone gospodarstwom domowym lub przedsiębiorstwom na kartach debetowych z odroczoną płatnością (tj. kartach z opcją kredytu nieoprocentowanego zgodnie z poniższą definicją) lub na kartach kredytowych (tj. kartach z opcją kredytu nieoprocentowanego i kredytu oprocentowanego). Obciążenie karty kredytowej jest zapisywane na koncie przypisanym do karty kredytowej i tym samym nie jest wykazywane na rachunku rozliczeniowym lub rachunku bieżącym. Kredyt nieoprocentowany (z tytułu karty kredytowej) oznacza kredyt udzielony przy oprocentowaniu wynoszącym 0 % na okres między transakcją (transakcjami) kartą kredytową w trakcie trwania cyklu rozliczeniowego a datą wymagalności zadłużenia zaciągniętego w danym cyklu rozliczeniowym. Kredyt oprocentowany (z tytułu karty kredytowej) oznacza kredyt udzielony po upływie terminu wymagalności poprzedniego cyklu lub cykli rozliczeniowych, tj. zadłużenie na rachunku karty kredytowej nie zostało spłacone w pierwszym wymaganym terminie. Oprocentowanie lub stawki odsetkowe dla takiego kredytu są zazwyczaj wyższe niż 0 %. Zachodzi konieczność ustalenia minimalnych rat miesięcznych, co pozwala na przynajmniej częściową spłatę otrzymanego kredytu. Partnerem operacji dla tego rodzaju zadłużenia jest jednostka zobowiązana do ostatecznej spłaty kwot należnych wynikających z umowy, która jest tożsama z posiadaczem karty w przypadku kart prywatnych, ale nie w przypadku kart firmowych; c) kredyty odnawialne i kredyty w rachunku bieżącym Kredyty odnawialne charakteryzują się następującymi właściwościami: 1) kredytobiorca może, bez uprzedniego powiadamiania kredytodawcy, wykorzystać lub wypłacić środki do wysokości uprzednio ustalonego wcześniej limitu; 2) wysokość dostępnego kredytu może się zwiększać lub zmniejszać w miarę zaciągania i spłacania kredytu; 3) kredyt może być wykorzystany wielokrotnie; 4) nie ma obowiązku regularnej spłaty. Kredyty odnawialne obejmują kwoty otrzymane z linii kredytowej i dotychczas niespłacone (kwoty należne). Linia kredytowa jest umową między kredytodawcą a kredytobiorcą, pozwalającą kredytobiorcy na zadłużanie się w trakcie ustalonego okresu do określonej wysokości i spłatę zadłużenia przed upływem ustalonego terminu. Środki dostępne z linii kredytowej, które nie zostały wypłacone lub zostały już spłacone, nie są wykazywane w żadnej z kategorii pozycji bilansowych. Kredyty w rachunku bieżącym to salda debetowe w rachunku bieżącym. Kredyty z tytułu kart kredytowych nie są zaliczane do kredytów odnawialnych ani do kredytów w rachunku bieżącym. Cała kwota należna od kredytobiorcy jest przekazywana bez względu na to, czy mieści się ona w limicie wysokości i maksymalnego okresu kredytowania ustalonych z wyprzedzeniem przez kredytodawcę i kredytobiorcę, czy też wykracza poza ten limit; d) kredyty konsorcjalne (umowy kredytowe w których w kredytodawcą jest kilka instytucji). Kredyty konsorcjalne obejmują tylko te przypadki, w których z umowy kredytowej wynika, ze kredyt został udzielony przez kilku kredytodawców. Na potrzeby statystyki za kredyty konsorcjalne uważa się wyłącznie kwoty faktyczne udostępnione przez kredytodawców (zamiast całych linii kredytowych). Kredyt konsorcjalny jest zazwyczaj organizowany i koordynowany przez jedną instytucję (bank wiodący), ale faktycznie jest udzielany przez różnych członków konsorcjum. Członkowie (konsorcjum), w tym bank wiodący, wykazują, po stronie aktywnej bilansu, swój udział w kredycie udzielonym kredytobiorcy (a nie instytucji pełniącej funkcję banku wiodącego); e) depozyty, zgodnie z definicją 9. kategorii pasywów; f) leasing finansowy na rzecz osób trzecich Leasing finansowy jest umową, na mocy której prawny właściciel aktywów trwałych („finansujący”) przekazuje te aktywa osobie trzeciej („korzystający”) na większość okresu ekonomicznej użyteczności aktywa trwałego, lub na cały ten okres, w zamian za płatności ratalne pokrywające koszt danego aktywa plus naliczone odsetki. Z założenia korzystający czerpie wszelkie korzyści wynikające z użytkowania danego składnika aktywów oraz ponosi koszty i ryzyko wynikające z jego własności. Dla celów statystycznych leasing finansowy wykazywany jest jako kredyt udzielony korzystającemu przez finansującego (umożliwiający korzystającemu nabycie aktywów trwałych). Aktywa (środki trwałe) przekazane korzystającemu nie są ujmowane w bilansie MIF; g) kredyty w sytuacji zagrożonej, które nie zostały jeszcze spłacone lub nie utraciły całkowitej wartości Suma kredytów, których spłata jest przeterminowana lub w jakikolwiek inny sposób zidentyfikowana jako zagrożona w całości lub części, zgodnie z definicją sytuacji nieprawidłowej w dyrektywie 2006/48/WE; h) niezbywalne papiery wartościowe Dłużne papiery wartościowe lub papiery wartościowe z prawem do kapitału i udziały, które nie są zbywalne i nie mogą być przedmiotem obrotu na rynkach wtórnych, zob. również „kredyty w obrocie”; i) kredyty w obrocie Kredyty, które de facto stały się zbywalne, wykazuje się w pozycji aktywów „kredyty” z zastrzeżeniem, że nadal są one potwierdzone jednym dokumentem i zasadniczo są przedmiotem obrotu jedynie okazjonalnie; j) zadłużenie podporządkowane w formie depozytów lub kredytów Podporządkowane instrumenty dłużne umożliwiają dodatkowe roszczenie wobec emitenta, które może być zrealizowane dopiero po zaspokojeniu wszystkich roszczeń wyższej rangi (np. depozytów/kredytów). Posiadają one pewne właściwości „papierów wartościowych z prawem do kapitału i udziałów”. Na potrzeby statystyki zadłużenie podporządkowane wykazuje się według właściwości danego instrumentu finansowego jako „kredyty” lub jako „dłużne papiery wartościowe”. Jeżeli na potrzeby statystyki zadłużenie podporządkowane będące w posiadaniu podmiotu sprawozdającego jest wyrażone jedną liczbą, należy ją wykazać w pozycji „dłużne papiery wartościowe”, ponieważ zadłużenie podporządkowane przyjmuje głownie formę papierów wartościowych, rzadziej kredytów; k) należności z tytułu operacji z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu lub pożyczania papierów wartościowych pod zastaw gotówki Zapis przeciwstawny do gotówki wypłaconej w zamian za papiery wartościowe nabyte przez podmioty sprawozdające lub pożyczanie papierów wartościowych pod zastaw gotówki – zob. pozycja pasywów 9.4. Na potrzeby sprawozdawczości podział kredytów według zabezpieczenia hipotecznego obejmuje sumę wszystkich niespłaconych kredytów zabezpieczonych hipoteką zgodnie z postanowieniami załącznika VIII część I sekcja 13–19 dyrektywy 2006/48/WE, gdzie współczynnik niespłaconego kredytu do jego zabezpieczenia wynosi jeden lub mniej niż jeden. Jeżeli te zasady nie są stosowane przez podmiot sprawozdający, określenie, które kredyty zostaną ujęte w tym podziale, jest uzależnione od metody stosowanej w wypełnianiu wymogów kapitałowych. Poniższa pozycja nie jest wykazywana w kategorii kredyty: — kredyty udzielone na zasadzie powiernictwa Kredyty udzielone na zasadzie powiernictwa („kredyty powiernicze”) są zaciągane w imieniu jednej strony („powiernika”) na rzecz osoby trzeciej („beneficjenta”). Na potrzeby statystyczne kredytów powierniczych nie wykazuje się w bilansie powiernika, jeżeli to beneficjent ponosi ryzyko i korzyści wynikające z prawa własności aktywów. Ryzyko i korzyści wynikające z prawa własności pozostają po stronie beneficjenta, jeżeli: a) beneficjent ponosi ryzyko kredytowe (tj. powiernik jest odpowiedzialny jedynie za administrowanie kredytem); lub b) inwestycja dokonana przez beneficjenta jest zabezpieczona przed ryzykiem straty, jeżeli przedsiębiorstwo powiernika znajdzie się w stanie likwidacji (tj. kredyt powierniczy nie jest wykazywany w aktywach powiernika, które podlegają podziałowi w przypadku upadłości).

3. Dłużne papiery wartościowe Dłużne papiery wartościowe lub papiery wartościowe z prawem do kapitału, które są zbywalne i zwykle są przedmiotem obrotu na rynkach wtórnych lub mogą być rozliczane na rynku oraz które nie nadają posiadaczowi żadnych praw własności w stosunku do emitenta. Pozycja obejmuje: a) papiery wartościowe dające ich posiadaczowi bezwarunkowe prawo do stałego lub umownie ustalonego dochodu w postaci płatności kuponowych i/lub określonej stałej kwoty w określonym terminie (lub terminach) lub począwszy od daty wskazanej w momencie emisji; b) kredyty zbywalne, które zostały zamienione na dużą liczbę jednakowych dokumentów i mogą być przedmiotem obrotu na rynkach wtórnych (zob. również pozycja „kredyty w obrocie” w kategorii 2i); c) zadłużenie podporządkowane w formie dłużnych papierów wartościowych (zob. również „zadłużenie podporządkowane w formie depozytów lub kredytów” w kategorii 2j). Papiery wartościowe pożyczane w ramach operacji pożyczania papierów wartościowych lub sprzedane w ramach operacji z przyrzeczeniem odkupu pozostają w bilansie pierwotnego właściciela (i nie należy ich przenosić do bilansu tymczasowego nabywcy) w sytuacji, w której transakcja odwrotna została wyraźnie przyrzeczona (a nie jest tylko możliwą do zrealizowania opcją). Jeżeli tymczasowy nabywca sprzedaje otrzymane papiery wartościowe, transakcja sprzedaży musi zostać ujęta w bilansie tymczasowego nabywcy ze znakiem ujemnym w portfelu papierów wartościowych.

3a/3b/3c Dłużne papiery wartościowe z terminem pierwotnym do jednego roku włącznie/powyżej jednego roku i do dwóch lat włącznie/powyżej dwóch lat Pozycje obejmują: a) zbywalne dłużne papiery wartościowe (potwierdzone w formie dokumentów lub nie) z terminem pierwotnym do jednego roku włącznie/powyżej jednego roku i do dwóch lat włącznie/powyżej dwóch lat; b) kredyty zbywalne z terminem pierwotnym do jednego roku włącznie/powyżej jednego roku i do dwóch lat włącznie/powyżej dwóch lat, zamienione na dużą liczbę jednakowych dokumentów i będące przedmiotem do obrotu na rynkach wtórnych; c) zadłużenie podporządkowane w postaci dłużnych papierów wartościowych z terminem pierwotnym do jednego roku włącznie/powyżej jednego roku i do dwóch lat włącznie/powyżej dwóch lat.

4. Jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego Ta pozycja aktywów obejmuje jednostki uczestnictwa wyemitowane przez FRP. Zob. również definicja w załączniku I część 1 pkt 2 (zob. również kategoria pasywów 5 i kategoria aktywów 10).

5. Papiery wartościowe z prawem do kapitału i udziały Papiery wartościowe reprezentujące prawa własności w przedsiębiorstwach lub quasi-przedsiębiorstwach. Takie papiery wartościowe zazwyczaj uprawniają posiadaczy do udziału w zyskach przedsiębiorstw lub quasi-przedsiębiorstw oraz do udziału w ich funduszach własnych w przypadku likwidacji. Pozycja obejmuje udziały w funduszach wzajemnego inwestowania (innych niż jednostki uczestnictwa FRP).

6. Aktywa trwałe Na potrzeby sprawozdawczości ta pozycja obejmuje niefinansowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne przeznaczone do wielokrotnego wykorzystania przez podmioty sprawozdające w okresie dłuższym niż jeden rok. Obejmują one grunty i budynki zajmowane przez MIF, jak również sprzęt, oprogramowanie i pozostałą infrastrukturę. Finansowe aktywa trwałe wykazywane są w pozycjach „kredyty”/„dłużne papiery wartościowe”/„papiery wartościowe z prawem do kapitału i udziały”, według rodzaju instrumentu.