ZAŁĄCZNIK I

Definicje pojęć statystycznych

1. SKŁADNIKI DOCHODU BRUTTO

1.1. Dochód pracownika najemnego

Dochód pracownika najemnego definiuje się jako całkowite wynagrodzenie, w gotówce lub w naturze, płacone pracownikowi najemnemu przez pracodawcę w zamian za wykonaną przez niego pracę podczas okresu odniesienia dochodu.

Na dochód pracownika najemnego składają się:

1) Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej (PY010G);

2) Dochody brutto pracownika najemnego inne niż pieniężne (PY020G);

3) Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawców (PY030G);

1.1.1. Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej (PY010G);

Pojęcie to odnosi się do pieniężnego składnika wynagrodzenia pracownika najemnego w gotówce, wypłacanego pracownikowi przez pracodawcę. Obejmuje wartość składek na ubezpieczenie społeczne i podatku dochodowego płaconego przez pracownika najemnego lub pracodawcę w imieniu pracownika najemnego do systemów ubezpieczeń społecznych lub organów podatkowych.

Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej obejmują następujące elementy:

— wynagrodzenia płacone w gotówce za czas przepracowany lub pracę wykonaną w głównym, dodatkowym lub doraźnym miejscu pracy,

— wynagrodzenie za czas nieprzepracowany (np. zapłata za urlop),

— wyższe stawki wynagrodzenia za nadgodziny,

— honoraria płacone dyrektorom spółek handlowych,

— płacę akordową,

— dodatki na przybrane dzieci/wychowanków,

— prowizje, napiwki, wynagrodzenia za drobne usługi,

— dodatkowe wypłaty (np. tzw. „trzynastki”),

— udział w zysku i premie wypłacane w gotówce,

— dodatkowe płatności zależne od wydajności,

— dodatki za pracę z dala od miejsca zamieszkania (stanowiące część warunków pracy),

— dodatki na dojazd do pracy,

— dodatkowe płatności dokonywane przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego lub byłego pracownika najemnego i innych kwalifikujących się osób, aby uzupełnić płatności należne z systemu ubezpieczeń społecznych, związane z chorobą, niepełnosprawnością, urlopem macierzyńskim lub śmiercią żywiciela rodziny, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne,

— płatności wypłacane na rzecz pracownika najemnego zamiast wynagrodzeń, dokonywane przez pracodawcę za pośrednictwem systemu ubezpieczeń społecznych, jeżeli pracownik nie jest w stanie pracować ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub urlop macierzyński, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne,

— dofinansowanie kosztów mieszkania otrzymywane od pracodawcy.

Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej nie obejmują:

— płatności dokonywanych przez pracodawcę w celu zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem pracy (np. koszty podróży służbowej),

— odpraw i wypłat związanych z zakończeniem pracy, mających zrekompensować pracownikom najemnym rozwiązanie umowy o pracę przed osiągnięciem normalnego wieku emerytalnego na danym stanowisku, ani odpraw wynikających ze zwolnienia z pracy [które są objęte pozycją „Zasiłki dla bezrobotnych” (PY090G)],

— dodatków na wydatki bezpośrednio związane z pracą, takie jak wydatki dotyczące podróży służbowej, kosztów utrzymania lub odzieży ochronnej,

— ryczałtowej wypłaty w dniu normalnego przejścia na emeryturę [włączonej do pozycji „Świadczenia z tytułu wieku” (PY100G)],

— wypłaty ze związku zawodowego za okres strajku,

— składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracodawcę.

1.1.2. Dochody brutto pracownika najemnego inne niż pieniężne (PY020G)

Pozycja ta odnosi się do niepieniężnych składników dochodu, które mogą być zapewniane przez pracodawcę bezpłatnie lub po obniżonej cenie na rzecz pracownika najemnego, jako część „pakietu” zawartego w umowie o pracę. (Jeżeli towary lub usługi są zapewniane zarówno do prywatnego jak i służbowego użytku, należy oszacować ich wykorzystanie do celów prywatnych jako część wykorzystania ogółem, a następnie odsetek ten odnieść do wartości całkowitej).

Dochody brutto pracownika najemnego inne niż pieniężne obejmują:

— samochód służbowy i związane z nim wydatki (np. bezpłatne paliwo, ubezpieczenie samochodu, podatki i cła, zależnie od uzgodnień), udostępniony do użytku prywatnego lub użytku zarówno prywatnego, jak i służbowego (PY021G),

— bezpłatne lub subsydiowane posiłki, talony obiadowe,

— zwrot ponoszonych wydatków lub opłacanie wydatków związanych z mieszkaniem (np. koszty gazu, energii elektrycznej, wody oraz rachunki za telefon stacjonarny lub komórkowy),

— zakwaterowanie zapewnione pracownikowi najemnemu bezpłatnie lub po obniżonej cenie jako główne lub drugie miejsce zamieszkania gospodarstwa domowego,

— inne towary i usługi zapewniane przez pracodawcę bezpłatnie lub po obniżonej cenie na rzecz pracownika najemnego, jeżeli stanowią one znaczący składnik dochodu na poziomie krajowym lub jeżeli stanowią one znaczący składnik dochodu określonej grupy gospodarstw domowych.

Wartość zapewnianych bezpłatnie towarów i usług należy obliczać według ich wartości rynkowej. Wartość towarów i usług zapewnianych po obniżonej cenie należy obliczać jako różnicę między wartością rynkową a wartością płaconą przez pracownika najemnego.

Dochody brutto pracownika najemnego inne niż pieniężne nie obejmują:

— ponoszonych przez pracodawcę kosztów zapewnienia tych towarów i usług, jeśli są one niezbędne do umożliwienia pracownikom najemnym wykonywania pracy,

— usług mieszkaniowych w miejscu pracy, które nie mogą być wykorzystywane przez gospodarstwa domowe, do których pracownicy najemni należą,

— dodatków płaconych pracownikom najemnym na zakup narzędzi, sprzętu, odzieży itd., potrzebnych wyłącznie lub przede wszystkim do wykonywania pracy,

— specjalnych posiłków lub napojów niezbędnych ze względu na wyjątkowe warunki pracy,

— towarów lub usług zapewnianych pracownikom najemnym w miejscu pracy lub wymaganych ze względu na charakter ich pracy (np. badania lekarskie wymagane do podjęcia pracy).

1.1.3. Obowiązkowe/ustawowe składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawców (PY030G)

Składki płacone przez pracodawców oznaczają płatności dokonywane podczas okresu odniesienia dochodu przez pracodawcę na rzecz pracowników najemnych do instytucji ubezpieczeniowych (funduszy ubezpieczeń społecznych i prywatnych funduszy ubezpieczeniowych). Termin ten obejmuje składki ustawowe, konwencjonalne lub umowne związane z ubezpieczeniem przeciw różnym rodzajom ryzyka społecznego. Zazwyczaj obejmują one ustawowy system emerytalno-rentowy, ustawowe ubezpieczenie zdrowotne i zasiłek dla bezrobotnych. Składki płacone przez pracodawców płacone są na rzecz większości osób zatrudnionych i mogą być potrącane z ich wynagrodzenia, zgodnie z opublikowanymi zasadami.

Zmienna obejmuje:

— składki płacone przez pracodawców do państwowych systemów ubezpieczeń (ubezpieczenie społeczne) – w tym podatki nałożone na płace do celów ubezpieczeń społecznych,

— składki płacone przez pracodawców do prywatnych systemów emerytalnych i rentowych będących częścią określonego systemu ubezpieczeń w danym państwie (np. drugi filar ubezpieczenia emerytalno-rentowego),

— ustawowe składki płacone przez pracodawców do innych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych,

— ustawowe lub konwencjonalne składki płacone przez pracodawców do prywatnych systemów ubezpieczeń zdrowotnych,

— ustawowe lub konwencjonalne składki płacone przez pracodawców do systemów ubezpieczeń na życie,

— ustawowe lub konwencjonalne składki płacone przez pracodawców do innych systemów ubezpieczeń pracowników (np. rentowych).

Zmienna ta nie obejmuje dobrowolnych składek płaconych przez pracodawców.

1.2. Dochód osoby pracującej na własny rachunek

Dochód osoby pracującej na własny rachunek oznacza dochód uzyskany w okresie odniesienia dochodu przez te osoby dla siebie lub członków rodziny w efekcie wykonywania pracy na własny rachunek. Praca wykonywana na własny rachunek odnosi się do prac, w przypadku których wynagrodzenie jest bezpośrednio zależne od zysków (lub potencjalnych zysków) pochodzących z wyprodukowanych towarów i usług (przy czym własna konsumpcja jest uważana za część zysków). Osoba pracująca na własny rachunek podejmuje decyzje operacyjne wpływające na jej przedsiębiorstwo lub powierza innym podejmowanie takich decyzji, ponosząc jednak odpowiedzialność za pomyślność przedsiębiorstwa. (W tym kontekście termin „przedsiębiorstwo” obejmuje także działalność jednej osoby). Wynagrodzenie za działalność hobbystyczną uznawane jest za przykład samozatrudnienia.

Jeżeli dane na temat dochodu, zebrane lub zestawione, odpowiadają wcześniejszemu okresowi czasu niż okres odniesienia, należy zastosować podstawowe dostosowania, aby zaktualizować dane do okresu odniesienia dochodu.

Dochód osoby pracującej na własny rachunek przedstawia się w podziale na:

1) pieniężne zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek (włączając tantiemy) (PY050G);

2) wartość towarów wyprodukowanych do konsumpcji własnej (HY170G).

1.2.1. Pieniężne zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek (włączając tantiemy) (PY050G)

Obejmują one:

— zyski lub straty operacyjne netto przypisane pracującym właścicielom lub wspólnikom w przedsiębiorstwie nieposiadającym osobowości prawnej, pomniejszone o odsetki od kredytów na działalność gospodarczą,

— tantiemy pobierane za napisane utwory, wynalazki itp., niewłączone do zysku/straty przedsiębiorstwa nieposiadającego osobowości prawnej,

— opłaty za wynajem budynków, pojazdów, sprzętu itp. do celów biznesowych, niewłączone do zysku/straty przedsiębiorstw nieposiadających osobowości prawnej, po odliczeniu kosztów powiązanych, takich jak odsetki od kredytów związanych z działalnością oraz opłaty za naprawy, konserwację i ubezpieczenie.

Nie obejmują one:

— honorariów dyrektorów uzyskiwanych przez właścicieli przedsiębiorstw posiadających osobowość prawną [które są ujęte w pozycji „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)],

— dywidend płaconych przez przedsiębiorstwa posiadające osobowość prawną [które są ujęte w pozycji „Odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej” (HY090G)],

— zysków z kapitału zainwestowanego w przedsiębiorstwo nieposiadające osobowości prawnej, w którym dana osoba nie pracuje („cichy wspólnik”) [te zyski są ujęte w pozycji „Odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa bez osobowości prawnej” (HY090G)],

— opłaty otrzymywane za dzierżawę gruntu oraz opłaty od lokatorów lub lokatorów stołujących się [które są ujęte w pozycji „Dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu” (HY040G)],

— opłaty otrzymywane za wynajem lokali mieszkalnych niewłączone do zysku/straty przedsiębiorstw nieposiadających osobowości prawnej [które są ujęte w pozycji „Dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu” (HY040G)].

Dochód z pracy na własny rachunek jest obliczany w następujący sposób:

— produkcja rynkowa (przychód brutto w stosunku do całkowitego obrotu, włączając wartość towarów wyprodukowanych przez przedsiębiorstwo, ale skonsumowanych przez osobę pracującą na własny rachunek lub jej gospodarstwo domowe),

— plus wartość rynkowa towarów i usług zakupionych dla przedsiębiorstwa nieposiadającego osobowości prawnej, ale skonsumowanych przez przedsiębiorcę i członków jego gospodarstwa domowego,

— plus dochód z majątku uzyskiwany w związku z finansowymi lub innymi aktywami należącymi do przedsiębiorstwa,

— minus zużycie pośrednie (koszty surowców, koszt sprzedaży, koszty dystrybucji, koszty konserwacji, koszty administracyjne itd.),

— minus wynagrodzenie dla pracowników najemnych (wynagrodzenia i obciążenia socjalne dla pracowników najemnych),

— minus podatki związane z produkcją i importem,

— minus odsetki płacone od kredytów dla przedsiębiorstw,

— minus opłaty za dzierżawę gruntu i inne rzeczowe aktywa trwałe nieprodukowane wynajmowane przez przedsiębiorstwo,

— minus amortyzacja środków trwałych,

— plus subsydia.

W praktyce, jeżeli osoba pracująca na własny rachunek lub przedsiębiorstwo przygotowuje roczne sprawozdania w celach podatkowych, zyski/straty brutto obliczane są jako zyski/straty operacyjne netto wykazane w sprawozdaniu do celów podatkowych za ostatni okres 12 miesięcy, przed odliczeniem podatków dochodowych i obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne.

W przypadku braku sprawozdań rocznych, służących do celów podatkowych lub jako sprawozdanie gospodarcze, innym podejściem w celu zmierzenia dochodu uzyskiwanego z pracy na własny rachunek jest pozyskanie informacji o kwocie pieniędzy (i towarów) pobranych z przedsiębiorstwa do użytku własnego (do konsumpcji lub w celu oszczędności, włączając wartość rynkową towarów wyprodukowanych lub zakupionych, ale zużytych do celów osobistych).

1.2.2. Wartość towarów wyprodukowanych na własny użytek (HY170G)

Wartość towarów wyprodukowanych na własny użytek odnosi się do wartości żywności i napojów wytworzonych i skonsumowanych w ramach tego samego gospodarstwa domowego.

Wartość towarów wyprodukowanych na własny użytek oblicza się według wartości rynkowej wyprodukowanych towarów po odliczeniu wszystkich kosztów związanych z produkcją.

Wartość żywności i napojów powinna być włączona, jeżeli stanowi ona znaczący składnik dochodu na poziomie krajowym lub stanowi znaczący składnik dochodu określonej grupy gospodarstw domowych.

Ta wartość nie obejmuje:

— wartości usług gospodarstw domowych,

— produkcji na sprzedaż ani pieniędzy podejmowanych z przedsiębiorstwa przez osobę pracującą na własny rachunek [te wartości są objęte pozycją „Zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek (włączając tantiemy)” (PY050G)].

1.3. Dochody z tytułu własności

Dochody z tytułu własności oznaczają dochód uzyskany minus narosłe koszty, podczas okresu odniesienia dochodu, przez właściciela aktywów finansowych lub rzeczowych aktywów trwałych nieprodukowanych (gruntów), w zamian za dostarczenie funduszy lub udostępnienie rzeczowych aktywów trwałych nieprodukowanych innemu podmiotowi.

Dochody z tytułu własności dzieli się na:

1) odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej (HY090G);

2) dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu (HY040G);

3) emerytury i renty z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych [innych niż te objęte przez europejski system zintegrowanych statystyk na temat ochrony socjalnej (ESSPROS)] (PY080).

1.3.1. Odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej (HY090G)

Odsetki (niewłączone do zysku/straty przedsiębiorstwa nieposiadającego osobowości prawnej), dywidendy i zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej odnoszą się do wielkości odsetek z aktywów takich jak rachunek bankowy, certyfikaty depozytowe, obligacje itp., oraz dywidend i zysków z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwo nieposiadające osobowości prawnej, w którym dana osoba nie pracuje, uzyskane podczas okresu odniesienia dochodu, minus narosłe koszty.

1.3.2. Dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu (HY040G)

Dochód z wynajmu nieruchomości lub gruntów odnosi się do dochodu, uzyskanego podczas okresu odniesienia dochodu, z wynajmu nieruchomości (na przykład wynajmowanie mieszkania niewchodzącego do zysku/straty przedsiębiorstwa nieposiadającego osobowości prawnej, przychody/wpływy od stołowników lub lokatorów lub opłata otrzymywana za dzierżawiony grunt) po odliczeniu kosztów takich jak spłaty odsetek hipotecznych, drobne naprawy, konserwacje, ubezpieczenia i inne obciążenia.

1.3.3. Emerytury i renty z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS) (PY080)

Regularne emerytury i renty z prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS) odnoszą się do emerytur i rent dożywotnich otrzymywanych, w okresie odniesienia dochodu, w postaci dochodu z odsetek lub dywidend z indywidualnych prywatnych systemów ubezpieczeń, tzn. w pełni zorganizowanych systemów, w których składki zależą od wpłacającego, niezależnie od jego pracodawcy lub instytucji rządowych lub samorządowych.

Termin ten obejmuje:

— emerytury, renty rodzinne, świadczenia chorobowe, świadczenia dla osób niepełnosprawnych, świadczenia rentowe dla bezrobotnych otrzymywane w postaci odsetek lub dywidend z indywidualnych prywatnych systemów ubezpieczenia.

Nie obejmuje on:

— emerytur i rent z obowiązkowych państwowych systemów emerytalnych i rentowych,

— emerytur i rent z obowiązkowych systemów zorganizowanych przez pracodawców.

1.4. Transfery bieżące otrzymane

1.4.1. Świadczenia społeczne

Świadczenia społeczne (1) są określane jako transfery bieżące otrzymywane przez gospodarstwa domowe podczas okresu odniesienia dochodu (2), mające zmniejszyć ciężar finansowy związany z niektórymi nieprzewidywanymi sytuacjami lub potrzebami, dokonywane w ramach zbiorowo organizowanych systemów lub poza tymi systemami przez instytucje rządowe i samorządowe i instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych.

Świadczenia społeczne obejmują wartość składek na ubezpieczenie społeczne i podatku dochodowego płaconego od tych świadczeń przez beneficjenta do systemów ubezpieczeń społecznych lub organów podatkowych.

Aby transfer klasyfikował się jako świadczenie społeczne, musi spełniać jedno z dwóch kryteriów:

— objęcie tym świadczeniem jest obowiązkowe (zgodnie z prawem, regulacjami lub układem zbiorowym) dla rozpatrywanej grupy,

— jest oparte na zasadzie solidarności społecznej (tzn. jeżeli jest to emerytura lub renta wynikająca z ubezpieczenia, składka i uprawnienia nie są proporcjonalne do indywidualnego narażenia na ryzyko zabezpieczonej osoby).

Świadczenia społeczne dzielą się na:

1) Dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050G);

2) Dodatki mieszkaniowe (HY070G);

3) Zasiłki dla bezrobotnych (PY090G);

4) Świadczenia z tytułu wieku (PY100G);

5) Renty rodzinne (PY110G);

6) Świadczenia chorobowe (PY120G);

7) Świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130G);

8) Dodatki związane z edukacją (PY140G);

9) Dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060G).

Świadczenia społeczne są klasyfikowane jako uzależnione od wysokości dochodów lub nieuzależnione od wysokości dochodów oraz jako składkowe lub nieskładkowe.

Systemy składkowe są systemami ochrony społecznej, które wymagają płacenia składek, przez osoby zabezpieczone lub inne strony w ich imieniu, aby zagwarantować indywidualne prawo do świadczeń.

Systemy nieskładkowe są systemami ochrony społecznej, w których uprawnienia do otrzymywania świadczeń nie są warunkowane płaceniem składek przez osoby zabezpieczone lub inne strony w ich imieniu.

Świadczenia społeczne uzależnione od wysokości dochodów są świadczeniami wyraźnie lub domyślnie uzależnionymi od dochodów lub majątku beneficjenta lub od obu naraz, które nie mogą przekraczać pewnego ustalonego progu.

Świadczenia społeczne nieuzależnione od wysokości dochodów są świadczeniami, które nie są uzależnione od dochodów ani majątku beneficjenta ani od obu naraz, nie mogących przekraczać pewnego ustalonego progu.

Świadczenia społeczne nie obejmują:

— świadczeń płaconych z systemów, w których świadczeniobiorcy dokonywali jedynie dobrowolnych wpłat, niezależnie od pracodawcy lub instytucji rządowych lub samorządowych [które są ujęte w pozycji „Emerytury i renty z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS)” (PY080G)].

1.4.1.1. Dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050G)

Dodatki rodzinne/związane z dziećmi odnoszą się świadczeń, które:

— dostarczają wsparcia finansowego gospodarstwom domowym w celu wychowania dzieci,

— dostarczają pomocy finansowej osobom, które utrzymują członków rodziny niebędących dziećmi.

Obejmują one:

— świadczenie wspomagające dochód w przypadku urodzenia dziecka: płatności ryczałtowe lub zależne od dochodów, mające na celu wyrównanie rodzicom utraty zarobków z powodu nieobecności w pracy w związku z urodzeniem dziecka przez okres przed porodem lub po porodzie lub w obu tych okresach lub w związku z adopcją,

— zasiłek z tytułu urodzenia dziecka: świadczenie zwykle płacone jako kwota ryczałtowa lub w ratach w przypadku urodzenia dziecka lub adopcji,

— świadczenie z tytułu urlopu rodzicielskiego: świadczenie wypłacane matce lub ojcu w przypadku przerwania pracy lub zmniejszenia czasu pracy w celu zajęcia się wychowaniem dziecka, zwykle małego,

— dodatek rodzinny lub świadczenie na dziecko: okresowe wypłaty dla członka gospodarstwa domowego z dziećmi na utrzymaniu, mające pomóc w ponoszeniu kosztów wychowania dzieci

— lub wsparcie wypłacane przez instytucje rządowe lub samorządowe), jeśli z jakiegoś powodu współmałżonek nie płaci alimentów/alimentów na dziecko. Kwoty wypłacanej przez instytucje rządowe lub samorządowe nie ujmuje się w zmiennych HY080 i HY081,

— inne świadczenia pieniężne: świadczenia płacone niezależnie od dodatków rodzinnych, aby wesprzeć gospodarstwa domowe i pomóc im pokryć określone koszty, takie jak wydatki wynikające ze specjalnych potrzeb rodzin niepełnych lub rodzin z niepełnosprawnymi dziećmi. Świadczenia te mogą być wypłacane okresowo lub jako kwota ryczałtowa.

Termin ten nie obejmuje:

— płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego zamiast wynagrodzeń przez system ubezpieczeń społecznych, jeżeli pracownik nie jest w stanie pracować ze względu na urlop macierzyński, jeżeli takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne [te płatności są włączone do pozycji „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)],

— dodatkowych płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego, aby uzupełnić płatności związane z płatnym urlopem macierzyńskim należne z systemu ubezpieczeń społecznych, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne [płatności te objęte są pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)].

1.4.1.2. Dodatki mieszkaniowe (HY070G)

Funkcja związana z mieszkalnictwem odnosi się do interwencji władz publicznych w celu udzielenia gospodarstwom domowym pomocy w ponoszeniu kosztów mieszkania. Zasadniczym kryterium dla określenia zakresu dodatku mieszkaniowego jest istnienie kryterium dochodowego kwalifikującego do przyznania dodatku.

Dodatki mieszkaniowe obejmują:

— dodatek do opłat za najem: bieżący transfer uzależniony od wysokości dochodów przyznany najemcom przez organy publiczne, czasowo lub w perspektywie długoterminowej, aby wspomóc ich w pokryciu opłat za najem,

— świadczenia wypłacane z tytułu nieruchomości zajmowanej przez właściciela: transfer uzależniony od wysokości dochodów przyznany właścicielowi zajmującemu nieruchomość przez organy publiczne, aby zmniejszyć bieżące koszty mieszkaniowe: w praktyce często aby pomóc w ponoszeniu kosztów kredytu hipotecznego lub kosztów odsetek.

Termin ten nie obejmuje:

— polityki w zakresie mieszkalnictwa socjalnego realizowanej za pośrednictwem systemu podatkowego (tzn. ulgi podatkowe),

— wszystkich transferów kapitałowych (w szczególności dotacji na inwestycje).

1.4.1.3. Zasiłki dla bezrobotnych (PY090G)

Zasiłki dla bezrobotnych odnoszą się do świadczeń, które zastępują, w całości lub w części, dochód stracony przez pracownika w wyniku utraty pracy zarobkowej; zapewniają utrzymanie (lub lepszy dochód) osobom wchodzącym lub powracającym na rynek pracy; rekompensują utratę zarobku z powodu bezrobocia częściowego; zastępują w całości lub w części dochód stracony przez pracownika w starszym wieku, który przechodzi na emeryturę przed ustawowym wiekiem emerytalnym ze względu na redukcje miejsc pracy z powodów ekonomicznych; pokrywają w części koszty szkolenia lub przekwalifikowania osób szukających zatrudnienia; pomagają osobom bezrobotnym pokryć koszty dojazdu lub zmiany miejsca zamieszkania w celu otrzymania zatrudnienia.

Termin ten obejmuje:

— pełny zasiłek dla bezrobotnych: świadczenia rekompensujące utratę zarobków, gdy osoba jest zdolna i gotowa do pracy, ale nie może znaleźć odpowiedniego zatrudnienia, włączając osoby, które poprzednio nie pracowały,

— częściowy zasiłek dla bezrobotnych: świadczenia rekompensujące utratę zarobków ze względu na formalne rozwiązania w zakresie pracy w zmniejszonym wymiarze czasu lub harmonogramy pracy przerywanej lub jedno i drugie, bez względu na ich przyczynę (recesja lub spowolnienie gospodarki, awaria sprzętu, warunki klimatyczne, wypadki itd.) i gdy kontynuowana jest relacja pracodawca/pracownik najemny,

— świadczenia przedemerytalne z przyczyn wynikających z rynku pracy: okresowe wypłaty na rzecz starszych pracowników, którzy przechodzą na emeryturę przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego ze względu na brak pracy lub redukcje miejsc pracy spowodowane środkami gospodarczymi, takimi jak restrukturyzacja sektora przemysłowego lub przedsiębiorstwa. Te wypłaty ustają zwykle, gdy beneficjent uzyskuje uprawnienia do normalnej emerytury związanej z osiągnięciem wieku emerytalnego,

— dodatek szkoleniowy: wypłaty z funduszy zabezpieczenia społecznego lub z agencji publicznych na rzecz określonych grup osób należących do siły roboczej, które biorą udział w programach szkoleń mających na celu rozwinięcie ich potencjału zatrudnieniowego,

— mobilność i przesiedlenie: wypłaty z funduszy zabezpieczenia społecznego lub z agencji publicznych na rzecz osób bezrobotnych, aby zachęcić je do przeniesienia się do innej miejscowości lub do zmiany zawodu w celu szukania lub podjęcia pracy,

— odprawa i świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy (świadczenia rekompensujące pracownikowi najemnemu fakt zakończenia zatrudnienia przed osiągnięciem przez niego ustawowego wieku emerytalnego dla tego rodzaju pracy),

— rekompensata za zwolnienie z pracy: kwoty kapitału płacone pracownikom najemnym, którzy zostali zwolnieni, nie z własnej winy, przez przedsiębiorstwo, które zaprzestaje działalności lub ją ogranicza,

— inne świadczenia pieniężne: inna pomoc finansowa, szczególnie wypłaty na rzecz osób długotrwale bezrobotnych.

Nie obejmują one:

— dodatków rodzinnych płaconych na dzieci pozostające na utrzymaniu [które są objęte pozycją „Dodatki rodzinne/związane z dziećmi” (HY050G)].

1.4.1.4. Świadczenia z tytułu wieku (PY100G)

Funkcja związana z podeszłym wiekiem odnosi się do zapewnienia ochrony socjalnej przed zagrożeniami związanymi z podeszłym wiekiem: utratą dochodu, niewystarczającym dochodem, brakiem samodzielności przy wykonywaniu codziennych zadań, zmniejszonym uczestnictwem w życiu społecznym itd.

Świadczenia z tytułu wieku obejmują świadczenia, które zapewniają dochód zastępczy, gdy osoba w podeszłym wieku odchodzi z rynku pracy, lub gwarantują pewien dochód, gdy osoba osiągnęła wiek ustawowy.

Termin ten obejmuje:

— emerytury: okresowe płatności mające na celu utrzymanie dochodu beneficjenta po odejściu z pracy zarobkowej w wieku ustawowym lub wsparcie dochodu osób w starszym wieku,

— wcześniejsze emerytury: okresowe płatności mające na celu utrzymanie dochodu beneficjenta, który przechodzi na emeryturę przed osiągnięciem wieku określonego w odpowiednim systemie emerytalnym lub w systemie referencyjnym. Może się to wiązać ze zmniejszeniem normalnej emerytury,

— częściowe emerytury: okresowe płatności części pełnej kwoty emerytury na rzecz pracowników w starszym wieku, którzy kontynuują pracę, ale zmniejszają jej wymiar, lub których dochód z działalności zawodowej mieści się poniżej ustalonego progu,

— dodatek pielęgnacyjny: świadczenie wypłacane osobom w starszym wieku, które potrzebują częstej lub stałej pomocy, aby pomóc im w ponoszeniu dodatkowych kosztów opieki związanej z wiekiem (innej niż opieka medyczna), kiedy świadczenie nie stanowi zwrotu poświadczonych kosztów,

— świadczenia pieniężne z tytułu niepełnosprawności, płacone po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego,

— płatności ryczałtowe po osiągnięciu wieku emerytalnego,

— inne świadczenia pieniężne: inne świadczenia okresowe lub zryczałtowane płacone po przejściu na emeryturę lub ze względu na podeszły wiek, takie jak kwoty kapitału wypłacane osobom, które nie w pełni spełniają wymagania związane z przyznaniem wypłacanej okresowo emerytury lub które były członkami systemu emerytalnego skonstruowanego tak, aby zapewnić jedynie pewną kwotę kapitału po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Świadczenia z tytułu wieku nie obejmują:

— dodatków rodzinnych na dzieci pozostające na utrzymaniu [które są objęte pozycją „Dodatki rodzinne/związane z dziećmi” (HY050G)],

— świadczeń przedemerytalnych płaconych z przyczyn związanych z rynkiem pracy lub w przypadku zmniejszonej zdolności do pracy [są one objęte odpowiednio pozycjami „Zasiłki dla bezrobotnych” (PY090G) lub „Świadczenia dla osób niepełnosprawnych” (PY130G)],

— świadczeń płaconych osobom w podeszłym wieku, które potrzebują częstej lub stałej pomocy, aby pomóc im w ponoszeniu dodatkowych kosztów opieki, gdy świadczenia są zwracane na podstawie poświadczonych wydatków.

1.4.1.5. Renty rodzinne (PY110G)

Renty rodzinne odnoszą się do świadczeń, które zapewniają czasowy lub stały dochód osobom poniżej wieku emerytalnego po śmierci małżonka(-ki), partnera(-ki) lub najbliższego krewnego, zwykle, gdy ta osoba była głównym żywicielem.

Osobami pozostałymi przy życiu, kwalifikującymi się do otrzymania renty rodzinnej, mogą być współmałżonek lub były współmałżonek osoby zmarłej, jej dzieci, wnuki, rodzice lub inni krewni. W pewnych przypadkach świadczenie to może również być wypłacane osobie spoza rodziny.

Renta rodzinna jest zwykle przyznawana na podstawie prawa pochodnego, tzn. prawa, które pierwotnie przysługiwało innej osobie, której śmierć jest warunkiem przyznania świadczenia.

Renta rodzinna obejmuje:

— rentę rodzinną: okresową płatność, nawet po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, na rzecz osób, których uprawnienia wynikają z ich pokrewieństwa ze zmarłą osobą objętą zabezpieczeniem w ramach pewnego systemu (wdów, wdowców, sierot itp.),

— świadczenie z tytułu śmierci: jednorazową płatność na rzecz osoby, której uprawnienie wynika z jej pokrewieństwa z osobą zmarłą (wdowy, wdowca, sieroty itp.),

— inne świadczenia pieniężne: inne płatności okresowe lub ryczałtowe dokonywane ze względu na pochodne prawa osoby pozostałej przy życiu.

Nie obejmują one:

— dodatków rodzinnych na dzieci pozostające na utrzymaniu [które są objęte pozycją „Dodatki rodzinne/związane z dziećmi” (HY050G)],

— wydatków związanych z pogrzebem,

— dodatkowych płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz innych uprawnionych osób, aby uzupełnić płatności renty rodzinnej należne z systemu ubezpieczenia społecznego, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne [płatności te objęte są pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)].

1.4.1.6. Świadczenia chorobowe (PY120G)

Świadczenia chorobowe odnoszą się do świadczeń pieniężnych, które zastępują w całości lub w części utratę zarobków podczas czasowej niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub uraz.

Świadczenia chorobowe obejmują:

— płatne zwolnienie chorobowe: płatności ryczałtowe lub zależne od zarobków mające na celu wyrównanie zabezpieczonej osobie w całości lub w części utratę wynagrodzenia spowodowaną przez czasową niezdolność do pracy ze względu na chorobę lub uraz. Świadczenia te mogą być wypłacane przez niezależne systemy ochrony socjalnej, lecz mogą również być zapewniane przez pracodawcę w formie dalszego płacenia wynagrodzenia podczas okresu choroby,

— płatny urlop w przypadku choroby lub urazu dziecka pozostającego na utrzymaniu,

— inne świadczenia pieniężne: różnorodne płatności realizowane na rzecz osób zabezpieczonych w związku z chorobą lub urazem.

Termin ten nie obejmuje:

— świadczeń pieniężnych, które zastępują utratę zarobków podczas czasowej niezdolności do pracy w wyniku ciąży [te świadczenia są objęte pozycją „Dodatki rodzinne/związane z dziećmi” (HY050G)],

— świadczeń pieniężnych, które zastępują utratę zarobków podczas czasowej niezdolności do pracy w wyniku niepełnosprawności [te świadczenia są objęte pozycją „Świadczenia dla osób niepełnosprawnych” (PY130G)],

— płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego zamiast wynagrodzenia, poprzez system ubezpieczeń społecznych, w przypadku gdy pracownik najemny jest niezdolny do pracy z powodu choroby i gdy taka wypłata nie może być oddzielnie i wyraźnie zidentyfikowana jako świadczenie społeczne [te płatności są objęte pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)],

— dodatkowych płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego, aby uzupełnić wypłaty z systemu ubezpieczeń społecznych z tytułu zwolnień chorobowych, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne [płatności te objęte są pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)].

1.4.1.7. Świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130G)

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych odnoszą się do świadczeń, które zapewniają dochód osobie poniżej ustawowego wieku emerytalnego, której zdolność do pracy i zarabiania jest ograniczona w wyniku niepełnosprawności fizycznej lub umysłowej, poniżej minimalnego poziomu ustalonego ustawowo.

Niepełnosprawność polega na pełnej lub częściowej niezdolności do prowadzenia działalności gospodarczej lub normalnego życia ze względu na zaburzenie fizyczne lub psychiczne, które prawdopodobnie jest trwałe lub utrzyma się dłużej niż minimalny ustalony okres czasu.

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych obejmują:

— świadczenia rentowe dla osób niepełnosprawnych: okresową płatność przeznaczoną do utrzymywania lub wspierania dochodu osoby poniżej ustawowego wieku emerytalnego, która cierpi z powodu niepełnosprawności ograniczającej jej zdolność do pracy lub zarobków poniżej minimalnego poziomu ustalonego ustawowo,

— wcześniejsze przejście na emeryturę w przypadku ograniczonej zdolności do pracy: okresowe płatności na rzecz starszych pracowników, którzy odchodzą z pracy przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego w wyniku ograniczonej zdolności do pracy. Świadczenia tego typu zwykle przestają być wypłacane, gdy beneficjent staje się uprawniony do emerytury wynikającej z osiągniętego wieku,

— dodatek pielęgnacyjny: świadczenie wypłacane na rzecz osób niepełnosprawnych poniżej ustawowego wieku emerytalnego, które wymagają częstej lub stałej opieki, aby pomóc im w ponoszeniu dodatkowych kosztów opieki (innej niż opieka medyczna). Świadczenia nie mogą polegać na zwrocie poświadczonych kosztów,

— ekonomiczną integrację osób niepełnosprawnych: dodatki płacone osobom niepełnosprawnym, gdy podejmują one pracę dostosowaną do ich możliwości, zwykle w zakładach pracy chronionej, lub przechodzą szkolenie zawodowe,

— świadczenia dla niepełnosprawnych dzieci, bez względu na to czy są na utrzymaniu czy nie,

— inne świadczenia pieniężne: wypłaty okresowe i ryczałtowe nieobjęte powyższymi pozycjami, takie jak okazjonalne wsparcie dochodu.

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych nie obejmują:

— świadczeń zapewnianych dla zastąpienia w części lub w całości zarobków podczas czasowej niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub uraz [te świadczenia objęte są pozycją „Świadczenia chorobowe” (PY120G)],

— dodatków rodzinnych płaconych beneficjentom świadczeń dla osób niepełnosprawnych [te świadczenia objęte są pozycją „Dodatki rodzinne/związane z dziećmi” (HY050G)],

— świadczeń wypłacanych pozostałym przy życiu osobom będącym na utrzymaniu osób niepełnosprawnych, takich jak renty [te świadczenia objęte są pozycją „Renty rodzinne” (PY110G)],

— świadczeń, które stanowią zwrot poświadczonych kosztów,

— świadczeń pieniężnych związanych z niepełnosprawnością płaconych po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego [te świadczenia objęte są pozycją „Świadczenia z tytułu wieku” (PY100G)],

— płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego lub byłego pracownika najemnego zamiast wynagrodzeń poprzez system ubezpieczeń społecznych, w przypadku gdy pracownik ten nie może podjąć pracy ze względu na niepełnosprawność i gdy taka płatność nie może zostać oddzielnie i wyraźnie zdefiniowana jako świadczenie społeczne [te płatności objęte są pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)].

— dodatkowych płatności dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika najemnego lub byłego pracownika najemnego, aby uzupełnić płatności związane z niepełnosprawnością należne z systemu ubezpieczeń społecznych, gdy takie płatności nie mogą być oddzielnie i wyraźnie zdefiniowane jako świadczenia społeczne [płatności te objęte są pozycją „Dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej” (PY010G)].

1.4.1.8. Dodatki związane z edukacją (PY140G)

Dodatki edukacyjne odnoszą się do dotacji, stypendiów i innych rodzajów pomocy w celach edukacyjnych, otrzymywanej przez uczniów i studentów.

1.4.1.9. Dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060G).

Świadczenia społeczne w obszarze „wykluczenie społeczne, gdzie indziej niesklasyfikowane” dotyczą „osób wykluczonych społecznie” lub „osób zagrożonych wykluczeniem społecznym”. Ogólna grupa docelowa obejmuje osoby ubogie, migrantów, uchodźców, osoby uzależnione od narkotyków lub alkoholu oraz ofiary przemocy o charakterze przestępczym.

Termin ten obejmuje:

— wsparcie dochodu: okresowe płatności dla osób bez wystarczających środków do życia. Warunki przyznania świadczenia mogą być związane nie tylko z posiadanymi środkami, lecz także z obywatelstwem, miejscem zamieszkania, wiekiem, zdolnością do pracy i statusem rodzinnym. Świadczenia mogą być ograniczone lub nieograniczone czasowo; mogą być wypłacane określonej osobie lub rodzinie i mogą być zapewniane przez instytucje rządowe lub samorządowe,

— inne świadczenia pieniężne: wsparcie dla osób ubogich i wymagających szczególnej troski, aby ograniczyć ubóstwo lub pomóc im w trudnych sytuacjach. Świadczenia te mogą być wypłacane przez prywatne organizacje nienastawione na zysk.

1.4.2. Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane

„Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane” odnoszą się do regularnych kwot pieniężnych otrzymywanych podczas okresu odniesienia dochodu od innych gospodarstw domowych lub osób.

Określenie „regularne” nie sugeruje dokładnego harmonogramu i nie wymaga ścisłej częstotliwości. Może odpowiadać jednemu lub dwóm okresom:

— może odnosić się do rocznej kwoty otrzymywanej co roku lub w przeciągu kilku lat,

— ewentualnie może odnosić się do okresowych (np. comiesięcznych) wpływów w krótkim okresie czasu objętym okresem odniesienia dochodu (np. sześciomiesięcznym).

1.4.2.1 Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane (HY080G)

„Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane” odnoszą się do płatności otrzymywanych regularnie, nawet raz do roku, dostępnych na potrzeby finansowania (regularnych) wydatków na spożycie.

Termin ten obejmuje:

— obowiązkowe alimenty i alimenty na dzieci,

— nieobowiązkowe alimenty i alimenty na dzieci otrzymywane regularnie,

— regularne wsparcie pieniężne od osób niebędących członkami rodziny,

— regularne wsparcie pieniężne od gospodarstw domowych w innych krajach.

Nie obejmują one:

— Bezpłatnego lub subsydiowanego lokalu mieszkalnego zapewnianego przez inne gospodarstwo domowe (ujętego w pozycji „Opłaty za najem przypisane”),

— Spadku i innych transferów kapitałowych, tj. transferów otrzymanych od innych gospodarstw domowych, których gospodarstwo domowe nie uważa za całkowicie dostępne do finansowania wydatków na spożycie w okresie odniesienia dochodu,

— prezentów i innych dużych, jednorazowych i niespodziewanych przepływów pieniężnych, takich jak kwoty ryczałtowe na kupno samochodu, domu itp., lub na oszczędności przeznaczone na długoterminowe wydatki na spożycie (na więcej niż jeden rok),

— Alimenty lub wsparcie wypłacane przez instytucje rządowe lub samorządowe, jeśli z jakiegoś powodu współmałżonek nie płaci alimentów/alimentów na dziecko. Kwoty wypłacane przez instytucje rządowe lub samorządowe powinny być ujęte w dodatkach rodzinnych (zmienna HY050).

1.4.2.2 Alimenty (HY081G) otrzymywane

Alimenty obejmują:

— obowiązkowe alimenty i alimenty na dziecko;

— nieobowiązkowe alimenty i alimenty na dziecko otrzymywane regularnie.

Alimenty odnoszą się do kwot otrzymywanych na dzieci lub byłego współmałżonka i mogą pochodzić z tego samego lub innego kraju.

Alimenty nie obejmują:

— regularnego wsparcia pieniężnego (innego niż alimenty) od osób niebędących członkami gospodarstwa domowego;

— regularnego wsparcia pieniężnego (innego niż alimenty) od gospodarstw domowych w innych krajach;

— bezpłatnego lub subsydiowanego lokalu mieszkalnego zapewnianego przez inne gospodarstwo domowe (ujętego w pozycji „Opłaty za najem przypisane”);

— spadku i innych transferów kapitałowych, tj. transferów otrzymanych od innych gospodarstw domowych, których gospodarstwo domowe nie uważa za całkowicie dostępne do finansowania wydatków na spożycie w okresie odniesienia dochodu;

— prezentów i innych dużych, jednorazowych i niespodziewanych przepływów pieniężnych, takich jak kwoty ryczałtowe na kupno samochodu, domu itp., lub na oszczędności przeznaczone na długoterminowe wydatki na spożycie (na więcej niż jeden rok);

— alimentów lub wsparcia wypłacanego przez instytucje rządowe lub samorządowe, jeśli z jakiegoś powodu współmałżonek nie płaci alimentów ani alimentów na dziecko. Kwoty wypłacane przez instytucje rządowe lub samorządowe powinny być ujęte w dodatkach rodzinnych (zmienna HY050).

1.5. Pozostałe uzyskiwane dochody

1.5.1. Dochody uzyskiwane przez osoby poniżej 16 lat (HY110G)

Dochód uzyskiwany przez osoby poniżej 16 lat definiuje się jako dochód brutto uzyskiwany przez wszystkich członków gospodarstwa domowego poniżej 16 lat podczas okresu odniesienia dochodu.

Nie obejmuje on:

— transferów między członkami gospodarstwa domowego,

— dochodu uzyskiwanego na poziomie gospodarstwa domowego (tzn. zmienne HY040G, HY050G, HY060G, HY070G, HY080G i HY090G).

1.6. Płatności odsetek

1.6.1. Spłata odsetek od kredytu hipotecznego (HY100G)

Spłata odsetek od kredytu hipotecznego dotyczy całkowitej kwoty brutto, przed odliczeniem ulg podatkowych lub kwoty wolnej od podatku, odsetek od kredytu hipotecznego obciążającego główne miejsce zamieszkania gospodarstwa domowego podczas okresu odniesienia dochodu.

Nie obejmuje ona:

— żadnych innych płatności związanych z hipoteką, ani odsetek ani kwoty głównej, dokonywanych w tym samym czasie, takich jak ubezpieczenie ochronne hipoteki czy ubezpieczenie domu i jego wyposażenia,

— płatności związanych z refinansowaniem kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe (np. naprawy, renowacje, konserwacje itp.) lub inne cele,

— spłat kwoty głównej lub sumy kapitału.

1.7. Transfery bieżące zapłacone

Transfery bieżące zapłacone dzielą się na:

1) Podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne (HY140G);

2) Regularne podatki od majątku (HY120G);

3) Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawców (PY030G);

4) Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – płacone (HY130G).

1.7.1. Podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne (HY140G)

Podatek dochodowy odnosi się do podatków od dochodu, zysków i zysków kapitałowych. Podatki te obliczane są według rzeczywistych lub przewidywanych dochodów osób indywidualnych, gospodarstw domowych lub jednostek podatkowych. Obejmują podatki nakładane na aktywa w postaci majątku, gruntu lub nieruchomości, jeżeli te aktywa są używane do oszacowania dochodu ich właścicieli. Należy uwzględnić również podatki związane z emeryturami i rentami z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS).

Podatki dochodowe obejmują:

— podatki od dochodu osób indywidualnych, gospodarstw domowych lub jednostek podatkowych (dochodu z pracy, z tytułu własności, przedsiębiorczości, emerytur i rent itd.) łącznie z podatkami potrącanymi przez pracodawców, np. podatkami potrącanymi przy wypłacie wynagrodzenia (ang. pay-as-you-earn), inne podatki pobierane u źródła i podatki od dochodu właścicieli przedsiębiorstw nieposiadających osobowości prawnej, zapłacone podczas okresu odniesienia dochodu,

— zwroty podatku otrzymane podczas okresu odniesienia dochodu dotyczące podatku zapłaconego od dochodu uzyskanego podczas okresu odniesienia dochodu lub poprzednich lat. Wartość ta powinna być uwzględniona jako redukcja zapłaconych podatków,

— odsetki naliczane za zaległości podatkowe i kary nakładane przez organy podatkowe.

W drodze wyjątku państwa członkowskie wykorzystujące dane z rejestrów oraz państwa członkowskie, dla których jest to najbardziej dogodne podejście, mogą zgłaszać podatki od „dochodu otrzymanego” w roku odniesienia dochodu, jeżeli tylko nieznacznie wpływa to na porównywalność.

Podatki dochodowe nie obejmują:

— opłat związanych z uzyskaniem prawa do polowania, strzelania i łowienia ryb.

Składki na ubezpieczenie społeczne odnoszą się do składek pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek, bezrobotnych, składek emerytalnych i innych składek (jeżeli mają zastosowanie) płaconych podczas okresu odniesienia dochodu do obowiązkowych państwowych systemów ubezpieczeń społecznych lub systemów prowadzonych przez pracodawców (emerytalnych i rentowych, zdrowotnych itd.).

1.7.2. Regularne podatki od majątku (HY120G)

Regularne podatki od majątku odnoszą się do podatków płatnych okresowo od własności lub korzystania z gruntu lub budynków przez właścicieli oraz do bieżących podatków płaconych od majątku netto i innych aktywów (biżuteria, inne zewnętrzne oznaki bogactwa). Regularne podatki od majątku, które należy zgłaszać, to podatki płacone podczas okresu odniesienia dochodu.

Regularne podatki od majątku obejmują:

— regularne podatki od własności głównego lokalu mieszkalnego gospodarstwa domowego,

— regularne podatki od własności innych nieruchomości,

— wszelkie odsetki naliczane za zaległości podatkowe i kary nakładane przez organy podatkowe,

— podatki od nieruchomości płacone bezpośrednio do organu podatkowego przez najemców.

Regularne podatki od majątku nie obejmują:

— jednorazowych podatków takich jak podatek od spadku, opłaty spadkowe lub podatki od darowizn między żyjącymi,

— podatków nakładanych na aktywa w postaci majątku, gruntu lub nieruchomości, jeżeli te aktywa są używane do oszacowania dochodu ich właścicieli [te podatki są objęte pozycją „Podatek od dochodu i składki na ubezpieczenie społeczne” (HY140G)],

— podatków od gruntu, budynków i innych aktywów posiadanych lub wynajmowanych przez przedsiębiorstwa i używanych przez nie do celów produkcyjnych [te podatki uważane są za podatki związane z produkcją i są odliczane od dochodu z produkcji rynkowej przedsiębiorcy pracującego na własny rachunek w celu obliczenia składnika „Pieniężne zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek” (włączając tantiemy) (PY050G)].

1.7.3. Regularne podatki od własności głównego lokalu mieszkalnego gospodarstwa domowego (HY121G)

Termin ten odnosi się do podatków płatnych okresowo od własności lub korzystania z gruntu lub budynków, gdzie znajduje się lokal mieszkalny, przez właścicieli tego lokalu mieszkalnego. Regularne podatki, które należy zgłaszać, to podatki płacone podczas okresu odniesienia dochodu.

1.7.4. Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawców (PY030G)

Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawców są określone w dochodzie pracownika najemnego.

1.7.5. Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – płacone

Termin ten odnosi się do stałych kwot pieniędzy płaconych innym gospodarstwom domowym podczas okresu odniesienia dochodu.

Określenie „regularne” nie odnosi się do dokładnego harmonogramu i nie wymaga ścisłej częstotliwości. Może odpowiadać dwóm różnym terminom:

— może odnosić się do rocznej kwoty otrzymywanej co roku lub w przeciągu kilku lat

— lub do okresowych (np. comiesięcznych) wpływów w krótkim okresie czasu objętym okresem odniesienia dochodu (np. sześciomiesięcznym).

1.7.5.1 Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – płacone (HY130G)

Termin ten odnosi się do stałych kwot pieniędzy płaconych innym gospodarstwom domowym podczas okresu odniesienia dochodu. Sumy te odnoszą się do regularnych płatności, nawet raz do roku, z dochodu.

Regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – płacone obejmują:

— obowiązkowe alimenty i alimenty na dzieci,

— nieobowiązkowe alimenty i alimenty na dziecko płacone w sposób regularny,

— regularne wsparcie pieniężne dla osób niebędących członkami gospodarstwa domowego,

— regularne wsparcie pieniężne dla gospodarstw domowych w innych krajach.

Termin ten nie obejmuje transferów kapitału ani pieniędzy z oszczędności.

1.7.5.2 Alimenty – płacone (HY131G)

Alimenty odnoszą się do płatności na dzieci lub byłego współmałżonka, w tym samym lub innym kraju.

Alimenty obejmują:

— obowiązkowe alimenty i alimenty na dziecko;

— nieobowiązkowe alimenty i alimenty na dziecko płacone w sposób regularny.

Alimenty nie obejmują:

— regularnego wsparcia pieniężnego (innego niż alimenty) dla osób niebędących członkami gospodarstwa domowego;

— regularnego wsparcia pieniężnego (innego niż alimenty) dla gospodarstw domowych w innych krajach;

— transferów kapitału i pieniędzy z oszczędności.

2. SKŁADNIKI DOCHODU NETTO

Składniki dochodu netto uzyskuje się z odpowiadających im składników brutto po odliczeniu podatku dochodowego u źródła i składek na ubezpieczenie społeczne.

Składniki netto można przedstawiać:

1) po odliczeniu podatku dochodowego u źródła i składek na ubezpieczenie społeczne;

2) po odliczeniu podatku dochodowego u źródła;

3) po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne.

3. CAŁKOWITY DOCHÓD BRUTTO I DOCHÓD DO DYSPOZYCJI GOSPODARSTWA DOMOWEGO

3.1. Całkowity dochód brutto gospodarstwa domowego (HY010) jest obliczany jako:

Suma składników dochodu osobistego brutto wszystkich członków gospodarstwa domowego [dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej (PY010G); samochód służbowy (PY021G), zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek (włączając tantiemy) (PY050G); emerytury i renty z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS) (PY080G), zasiłki dla bezrobotnych (PY090G); świadczenia z tytułu wieku (PY100G); renty rodzinne (PY110G); świadczenia chorobowe (PY120G); świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130G); dodatki związane z edukacją (PY140G)] plus składniki dochodu brutto na poziomie gospodarstwa domowego [dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu (HY040G); dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050G); dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060G); dodatki mieszkaniowe (HY070G); regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane (HY080G); odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej (HY090G); dochody uzyskiwane przez osoby poniżej 16 lat (HY110G)]

3.2. Całkowity dochód do dyspozycji gospodarstwa domowego (HY020) oblicza się następująco:

Suma składników dochodu osobistego brutto wszystkich członków gospodarstwa domowego [dochody brutto pracownika najemnego w formie pieniężnej lub zbliżonej do pieniężnej (PY010G); samochód służbowy (PY021G); pieniężne zyski lub straty brutto z pracy na własny rachunek (włączając tantiemy) (PY050G); emerytury i renty z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte przez ESSPROS) (PY080G), zasiłki dla bezrobotnych (PY090G); świadczenia z tytułu wieku (PY100G); renty rodzinne (PY110G); świadczenia chorobowe (PY120G); świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130G); dodatki związane z edukacją (PY140G)] plus składniki dochodu brutto na poziomie gospodarstwa domowego [dochody z wynajmu nieruchomości lub gruntu (HY040G); dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050G); dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060G); dodatki mieszkaniowe (HY070G); regularne transfery pieniężne przekazywane osobom spoza gospodarstwa domowego – otrzymywane (HY080G); odsetki, dywidendy, zyski z inwestycji kapitałowych w przedsiębiorstwa nieposiadające osobowości prawnej (HY090G); dochody uzyskiwane przez osoby poniżej 16 lat (HY110G)]; minus regularne podatki od majątku (HY120N); regularne transfery pieniężne między gospodarstwami domowymi – płacone (HY130G); podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne (HY140G)].

Oznacza to: HY020 = HY010 – HY120G – HY130G – HY140G.

Zmienna HY140G uwzględnia spłaty/zwroty związane z korektą podatku dochodowego, podatek dochodowy u źródła i składki na ubezpieczenie społeczne (jeżeli mają zastosowanie).

3.3. Całkowity dochód do dyspozycji gospodarstwa domowego, przed transferami socjalnymi innymi niż świadczenia z tytułu wieku i renty rodzinne (HY022) definiuje się jako:

Całkowity dochód do dyspozycji (HY020) minus całkowite transfery netto plus świadczenia z tytułu wieku (PY100N) i renty rodzinne (PY110N) [tzn. całkowity dochód do dyspozycji (HY020) minus zasiłki dla bezrobotnych (PY090N); świadczenia chorobowe (PY120N); świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130N); dodatki związane z edukacją (PY140N); dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050N); dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060N); dodatki mieszkaniowe (HY070N)].

3.4. Całkowity dochód do dyspozycji gospodarstwa domowego, przed transferami socjalnymi, w tym świadczeniami z tytułu wieku i rentami rodzinnymi (HY023), definiuje się jako:

Całkowity dochód do dyspozycji (HY020) minus całkowite transfery netto [zasiłki dla bezrobotnych (PY090N); świadczenia z tytułu wieku (PY100N); renty rodzinne (PY110N); świadczenia chorobowe (PY120N); świadczenia dla osób niepełnosprawnych (PY130N); dodatki związane z edukacją (PY140N); dodatki rodzinne/związane z dziećmi (HY050N); dodatki/świadczenia z tytułu wykluczenia społecznego, gdzie indziej niesklasyfikowane (HY060N); dodatki mieszkaniowe (HY070N)].

3.5. Ekwiwalentny dochód do dyspozycji definiowany jest jako:

całkowity dochód do dyspozycji gospodarstwa domowego podzielony przez jego „wielkość ekwiwalentną”.

3.6. Wielkość ekwiwalentna:

odnosi się do zmodyfikowanej skali ekwiwalentności OECD (w której przypisuje się wagę 1,0 pierwszej osobie dorosłej i 0,5 każdej kolejnej osobie w wieku co najmniej 14 lat mieszkającej w gospodarstwie domowym oraz 0,3 – każdemu dziecku w wieku poniżej 14 lat).

4. INNE POZYCJE NIEUZNAWANE ZA CZĘŚĆ DOCHODU

4.1. Składki wpłacane do indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (PY035G)

Składki wpłacane do indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych w okresie odniesienia dochodu odnoszą się do strategii emerytalnych wybranych przez gospodarstwa domowe z własnej inicjatywy i dla własnego dobra, niezależnie od ich pracodawców lub instytucji rządowych i samorządowych, poza systemami ubezpieczeń społecznych.

Składki te są odpowiednikiem emerytur i rent z indywidualnych prywatnych systemów emerytalnych i rentowych (innych niż te objęte ESSPROS) (PY080G).

Termin ten obejmuje składki do indywidualnych systemów emerytalnych i rentowych obejmujących świadczenia z tytułu wieku, śmierci żywiciela rodziny, chorób, niepełnosprawności i bezrobocia.

(1) Świadczenia społeczne włączone do EU-SILC, z wyjątkiem dodatków mieszkaniowych, ograniczone są do świadczeń pieniężnych.

(2) Aby otrzymać dokładniejszą miarę zamożności gospodarstwa domowego, zryczałtowana suma świadczeń otrzymanych podczas okresu odniesienia dochodu jest traktowana zgodnie z zaleceniami technicznymi Eurostatu. W ten sam sposób, płatności ryczałtowe otrzymane przed okresem odniesienia dochodu mogą być wzięte pod uwagę i imputowane (przypisane) zgodnie z zaleceniami Eurostatu.