(18)

W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie Komisja zauważyła, że ma wątpliwości co do zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE oraz Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej (12) (dalej zwanych „wytycznymi KPR z 1998 r.”) z następujących przyczyn: — Po pierwsze, Komisja miała wątpliwości, czy spełnione zostały warunki dotyczące ograniczeń regionalnej pomocy inwestycyjnej dla nowych inwestycji, określone w pkt 4.4 wytycznych KPR z 1998 r. Zgodnie z pkt 4.4 wytycznych KPR z 1998 r. nowa inwestycja definiowana jest jako inwestycja w środki trwałe związana z tworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu bądź rozpoczęciem nowej działalności, która pociąga za sobą fundamentalną zmianę produktu lub procesu produkcyjnego w istniejącym zakładzie (poprzez racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację). Definicja ta wyklucza ze swojego zakresu inwestycje odtworzeniowe. Pomoc na inwestycje odtworzeniowe uznaje się za pomoc operacyjną, która dopuszczana jest jedynie, jeżeli spełnione zostały szczególne warunki (zob. pkt 4.15, 4.16 i 4.17 wytycznych KPR z 1998 r.). — Okazało się, że w przynajmniej trzech zakładach (Veľký Grob, Veľký Cetín i Kamenec pod Vtáčnikom) beneficjent dokonuje zakupu tego samego rodzaju maszyn/sprzętu, jaki obecnie jest używany i dzierżawiony. Można kwestionować lepszą jakość zakupionego sprzętu i znaczne zwiększenie produkcji, mimo że beneficjent twierdził, że nowy sprzęt będzie nowocześniejszy niż sprzęt dzierżawiony obecnie. — W zakładzie w Nitrze beneficjent oferować będzie swoim klientom jedynie usługi „uzupełniające” w celu „utrzymania udziału spółki w rynku, przepływu środków pieniężnych i wyników gospodarczych” (13). Trudno było uzasadnić pomoc w sytuacji, kiedy nie jest planowane wprowadzenie żadnej dodatkowej działalności. — Po drugie, omawiana pomoc stanowi pomoc indywidualną, która ma zostać przyznana spółce działającej w konkretnym sektorze wydobycia surowców. Ten środek pomocy zatem należy potraktować jako środek selektywny o większym oddziaływaniu na inne spółki prowadzące działalność w tym samym sektorze. Zgodnie z pkt 2 wytycznych KPR z 1998 r. indywidualna pomoc ad hoc udzielona pojedynczej spółce lub ograniczona do jednego obszaru działalności może oddziaływać negatywnie na konkurencję na właściwym rynku, a jej wpływ na rozwój regionalny będzie raczej ograniczony. Pomoc taka zazwyczaj udzielana jest w ramach specyficznej polityki przemysłowej sektora i nie pozostaje w zgodzie z zamysłem polityki pomocy regionalnej jako takiej. Polityka pomocy regionalnej musi zachować neutralny charakter w zakresie przyznawania zasobów produkcyjnych różnym sektorom i formom działalności gospodarczej. Podsumowując, z wytycznych KPR z 1998 r. wynika negatywne stanowisko wobec pomocy indywidualnej, chyba że można dowieść, że korzyści dla regionu wynikające z zastosowania środka pomocy są większe niż zakłócenie konkurencji i wpływ na wymianę handlową. W omawianym przypadku Komisja miała wątpliwości, czy ograniczone korzyści dla rozwoju regionalnego mogą uzasadniać stosunkowo wysoką kwotę pomocy przypadającą na jedno nowe miejsce pracy. — Z przekazanych informacji wynika, że bezpośrednio w wyniku projektu stworzonych zostanie jedynie 81 miejsc pracy, zaś 57 miejsc pracy bezpośrednio związanych z projektem stworzonych już w przeszłości przez beneficjenta zostałoby zachowanych dzięki pomocy inwestycyjnej. Nowe miejsca pracy byłyby zlokalizowane jedynie w pięciu z dziewięciu zakładów objętych projektem (zob. tabela powyżej). Komisja odnotowała, że 34 z 81 nowych miejsc pracy miałoby powstać w przewidywanych trzech nowych zakładach (14). W konsekwencji Komisja miała wątpliwości, czy uzasadniona jest stosunkowo wysoka kwota pomocy przyznanej na jedno nowe miejsce pracy bezpośrednio związane z projektem, w szczególności w sektorze niskich wynagrodzeń (kwota pomocy przypadającej na jedno nowe miejsce pracy bezpośrednio związane z projektem równa byłaby około siedmiu rocznym wynagrodzeniom). — Co się tyczy liczby nowych miejsc pracy pośrednio związanych z projektem, władze słowackie w piśmie z dnia 17 lutego 2007 r. wstępnie wskazały, że liczba takich miejsc pracy wyniesie 100. Następnie, w piśmie z dnia 4 czerwca 2007 r. zawierającym dodatkowe informacje, władze słowackie nawiązały do statystyk Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Kruszyw, twierdząc, że liczba stworzonych miejsc pracy pośrednio związanych z projektem wyniesie 414–690. Zgodnie z tymi badaniami, w sektorze, w którym omawiana spółka prowadzi działalność gospodarczą, każde nowe miejsce pracy powoduje powstanie około 3–5 kolejnych miejsc pracy. Wreszcie w ramach informacji udzielonych dnia 13 sierpnia 2007 r., władze słowackie odniosły się o badań dostarczonych spółce Alas przez Uniwersytet w Leoben (Austria), według których w sektorze przetwórstwa surowców na każde miejsce pracy stworzone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu inwestycyjnego przypada 30–40 nowym miejscom pracy pośrednio związanych z projektem (15). Komisja wyraziła wątpliwość, czy to ogólne stwierdzenie dotyczące wydobycia minerałów może być przeniesione na grunt sektora materiałów budowlanych. — Ponadto pomoc udzielana jest na działalność w przemyśle wydobywczym, którego lokalizacji nie określa przyznanie pomocy, ale dostępność materiałów; mniejszy wpływ mają tutaj niekorzystne warunki na poziomie regionu, które zazwyczaj hamują rozwój regionalny. W związku z powyższym można założyć, że wykorzystanie zasobów byłoby możliwe nawet bez przyznanej pomocy. Dodatkowo, ponieważ przedsiębiorstwo Alas prowadziło już działalność w większości z tych zakładów na podstawie długoterminowych licencji, stymulujący charakter dodatkowej pomocy był wątpliwy. — Po trzecie, prawdopodobny ograniczony charakter korzyści dla rozwoju regionu musi równoważyć wynikający z zastosowania środka pomocy wpływ na wymianę handlową i zakłócenie konkurencji, który według władz słowackich również będzie niewielki. Zasięg sprzedaży produktów spółki jest ograniczony (ok. 50 km w przypadku transportu drogowego lub 150 km w przypadku transportu kolejowego) ze względu na ich stosunkowo niewielką wartość w stosunku do kosztów transportu. Władze słowackie wskazały, że tylko jeden zakład (Hontianske Trsťany-Hrondín) byłby w stanie prowadzić wywóz części swojej produkcji (do 50 tys. ton kamienia budowlanego rocznie o wartości 9 mln SKK) na Węgry. Oczekuje się, że trzy inne zakłady (Veľký Cetín, Okoč i Komjatice) konkurować będą z przywozem z Węgier. Alas Slovakia, s.r.o. nie spodziewa się konkurencji z innymi spółkami wydobywającymi i przetwarzającymi minerały w Austrii i Republice Czeskiej. Zdaje się to jednak stanowić zaprzeczenie informacji zawartych we wniosku o pierwszą część pomocy, złożonym przez władze słowackie dnia 16 kwietnia 2003 r., w którym wymienieni byli potencjalni konkurenci z tych dwóch krajów. Biorąc pod uwagę lokalizację zakładów spółki, Komisja miała wątpliwości odnośnie do stopnia, w jakim handel z innymi państwami członkowskimi (np. Austrią i Republiką Czeską) zostałby zakłócony. — Ponadto zgodnie z obwieszczeniem Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla celów wspólnotowego prawa konkurencji (16), w niektórych przypadkach, nawet jeżeli dostawy z danego zakładu są ograniczone do konkretnego obszaru wokół niego, może się zdarzyć, że rozmieszczenie zakładów spowoduje, że obszary wokół różnych zakładów będą znacznie na siebie zachodzić. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, na ustalanie cen produktów z takich zakładów mogą mieć wpływ skutki łańcucha substytucji, co prowadzi do konsekwencji dla szerszego rynku geograficznego. W rezultacie Komisja miała wątpliwości, czy oczekiwane korzyści dla rozwoju regionalnego płynące z udzielonej pomocy zrekompensują jej negatywny wpływ na wymianę handlową.