PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 337/1

REGULAMIN POSTĘPOWANIA PRZED TRYBUNAŁEM SPRAWIEDLIWOŚCI

2012/C 337/01

Spis treści

PRZEPISY WSTĘPNE

Artykuł 1 Definicje

Artykuł 2 Przedmiot niniejszego regulaminu

TYTUŁ I - ORGANIZACJA TRYBUNAŁU

ROZDZIAŁ 1 - SĘDZIOWIE I RZECZNICY GENERALNI

Artykuł 3 Rozpoczęcie kadencji sędziów i rzeczników generalnych

Artykuł 4 Złożenie ślubowania

Artykuł 5 Uroczyste zobowiązanie

Artykuł 6 Zwolnienie z funkcji sędziego lub rzecznika generalnego

Artykuł 7 Porządek pierwszeństwa wynikający ze starszeństwa sędziów i rzeczników generalnych

ROZDZIAŁ 2 - PREZES TRYBUNAŁU, TWORZENIE IZB I WYZNACZANIE PIERWSZEGO RZECZNIKA GENERALNEGO

Artykuł 8 Wybór prezesa i wiceprezesa Trybunału

Artykuł 9 Zakres uprawnień i obowiązków prezesa Trybunału

Artykuł 10 Zakres uprawnień i obowiązków wiceprezesa Trybunału

Artykuł 11 Tworzenie izb

Artykuł 12 Wybór prezesów izb

Artykuł 13 Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do prezesa i wiceprezesa Trybunału

Artykuł 14 Wyznaczenie pierwszego rzecznika generalnego

ROZDZIAŁ 3 - PRZYDZIELANIE SPRAW SĘDZIOM SPRAWOZDAWCOM I RZECZNIKOM GENERALNYM

Artykuł 15 Wyznaczenie sędziego sprawozdawcy

Artykuł 16 Wyznaczenie rzecznika generalnego

ROZDZIAŁ 4 - SPRAWOZDAWCY POMOCNICZY

Artykuł 17 Sprawozdawcy pomocniczy

ROZDZIAŁ 5 - SEKRETARIAT

Artykuł 18 Mianowanie sekretarza

Artykuł 19 Zastępca sekretarza

Artykuł 20 Zakres uprawnień i obowiązków sekretarza

Artykuł 21 Prowadzenie rejestru

Artykuł 22 Dostęp do rejestru, wyroków i postanowień

ROZDZIAŁ 6 - FUNKCJONOWANIE TRYBUNAŁU

Artykuł 23 Miejsce posiedzeń Trybunału

Artykuł 24 Kalendarz prac Trybunału

Artykuł 25 Zgromadzenie ogólne

Artykuł 26 Sporządzanie protokołów

ROZDZIAŁ 7 - SKŁADY ORZEKAJĄCE

Sekcja 1. Ustalanie składów orzekających

Artykuł 27 Skład wielkiej izby

Artykuł 28 Skład izb złożonych z pięciu sędziów i z trzech sędziów

Artykuł 29 Skład izb w przypadku istnienia związku między sprawami lub przekazania sprawy

Artykuł 30 Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do prezesa izby

Artykuł 31 Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do członka składu orzekającego

Sekcja 2. Narady

Artykuł 32 Zasady dotyczące narad

Artykuł 33 Liczba sędziów uczestniczących w naradzie

Artykuł 34 Kworum w odniesieniu do wielkiej izby

Artykuł 35 Kworum w odniesieniu do izb złożonych z pięciu i z trzech sędziów

ROZDZIAŁ 8 - SYSTEM JĘZYKOWY

Artykuł 36 Języki postępowania

Artykuł 37 Ustalenie języka postępowania

Artykuł 38 Stosowanie języka postępowania

Artykuł 39 Zadania sekretarza w dziedzinie tłumaczeń

Artykuł 40 System językowy odnoszący się do publikacji Trybunału

Artykuł 41 Teksty autentyczne

Artykuł 42 Służba tłumaczeniowa Trybunału

TYTUŁ II - WSPÓLNE PRZEPISY PROCEDURALNE

ROZDZIAŁ 1 - PRAWA I OBOWIĄZKI PEŁNOMOCNIKÓW, DORADCÓW ORAZ ADWOKATÓW LUB RADCÓW PRAWNYCH

Artykuł 43 Przywileje, immunitety i ułatwienia

Artykuł 44 Status przedstawicieli stron

Artykuł 45 Uchylenie immunitetu

Artykuł 46 Wykluczenie z postępowania

Artykuł 47 Nauczyciele akademiccy i strony w postępowaniu głównym

ROZDZIAŁ 2 - DORĘCZENIA

Artykuł 48 Sposoby doręczeń

ROZDZIAŁ 3 - TERMINY

Artykuł 49 Obliczanie terminów

Artykuł 50 Skarga, której przedmiotem jest akt wydany przez instytucję

Artykuł 51 Termin uwzględniający odległość

Artykuł 52 Wyznaczenie i przedłużenie terminów

ROZDZIAŁ 4 - ZWYKŁY TRYB POSTĘPOWANIA I ODSTĘPSTWA OD NIEGO

Artykuł 53 Tryby rozpoznawania spraw

Artykuł 54 Połączenie spraw

Artykuł 55 Zawieszenie postępowania

Artykuł 56 Odroczenie rozpoznania sprawy

ROZDZIAŁ 5 - PISEMNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 57 Składanie pism procesowych

Artykuł 58 Objętość dokumentów procesowych

ROZDZIAŁ 6 - SPRAWOZDANIE WSTĘPNE I PRZYDZIAŁ SPRAW SKŁADOM ORZEKAJĄCYM TRYBUNAŁU

Artykuł 59 Sprawozdanie wstępne

Artykuł 60 Przydział spraw składom orzekającym Trybunału

ROZDZIAŁ 7 - ŚRODKI ORGANIZACJI POSTĘPOWANIA I ŚRODKI DOWODOWE

Sekcja 1. Środki organizacji postępowania

Artykuł 61 Środki organizacji postępowania zarządzone przez Trybunał

Artykuł 62 Środki organizacji postępowania zarządzone przez sędziego sprawozdawcę lub rzecznika generalnego

Sekcja 2. Środki dowodowe

Artykuł 63 Decyzja w przedmiocie zastosowania środków dowodowych

Artykuł 64 Określenie środków dowodowych

Artykuł 65 Udział w przeprowadzaniu środków dowodowych

Artykuł 66 Zeznania świadków

Artykuł 67 Przesłuchanie świadków

Artykuł 68 Przysięga składana przez świadków

Artykuł 69 Sankcje pieniężne

Artykuł 70 Opinia biegłego

Artykuł 71 Przysięga składana przez biegłego

Artykuł 72 Sprzeciw wobec wezwania świadka lub wyznaczenia biegłego

Artykuł 73 Koszty wezwania świadków i wyznaczenia biegłych

Artykuł 74 Protokół posiedzeń wyznaczanych w celu przeprowadzenia dowodu

Artykuł 75 Otwarcie ustnego etapu postępowania po przeprowadzeniu postępowania dowodowego

ROZDZIAŁ 8 - USTNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 76 Rozprawa

Artykuł 77 Wspólna rozprawa dla większej liczby spraw

Artykuł 78 Kierowanie posiedzeniami

Artykuł 79 Posiedzenia przy drzwiach zamkniętych

Artykuł 80 Pytania

Artykuł 81 Zamknięcie rozprawy

Artykuł 82 Przedstawienie opinii przez rzecznika generalnego

Artykuł 83 Otwarcie lub otwarcie na nowo ustnego etapu postępowania

Artykuł 84 Protokół rozpraw

Artykuł 85 Zapis dźwiękowy rozprawy

ROZDZIAŁ 9 - WYROKI I POSTANOWIENIA

Artykuł 86 Data ogłoszenia wyroku

Artykuł 87 Zawartość wyroku

Artykuł 88 Ogłoszenie i doręczenie wyroku

Artykuł 89 Zawartość postanowienia

Artykuł 90 Podpisanie i doręczenie postanowienia

Artykuł 91 Moc wiążąca wyroków i postanowień

Artykuł 92 Publikacja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

TYTUŁ III - ODESŁANIA PREJUDYCJALNE

ROZDZIAŁ 1 - PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 93 Zakres stosowania

Artykuł 94 Zawartość wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Artykuł 95 Utajnienie tożsamości

Artykuł 96 Udział w postępowaniu prejudycjalnym

Artykuł 97 Strony w postępowaniu głównym

Artykuł 98 Tłumaczenie i doręczenie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Artykuł 99 Odpowiedź w formie postanowienia z uzasadnieniem

Artykuł 100 Związanie Trybunału w czasie wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Artykuł 101 Wniosek o wyjaśnienia

Artykuł 102 Koszty w postępowaniu prejudycjalnym

Artykuł 103 Sprostowanie wyroków i postanowień

Artykuł 104 Wykładnia orzeczeń wydanych w trybie prejudycjalnym

ROZDZIAŁ 2 - PRZYSPIESZONY TRYB PREJUDYCJALNY

Artykuł 105 Tryb przyspieszony

Artykuł 106 Przekazanie dokumentów procesowych

ROZDZIAŁ 3 - PILNY TRYB PREJUDYCJALNY

Artykuł 107 Zakres stosowania pilnego trybu prejudycjalnego

Artykuł 108 Decyzja w przedmiocie zastosowania trybu pilnego

Artykuł 109 Pisemny etap postępowania w trybie pilnym

Artykuł 110 Doręczenia i powiadomienia następujące po zamknięciu pisemnego etapu postępowania

Artykuł 111 Pominięcie pisemnego etapu postępowania

Artykuł 112 Orzeczenie co do istoty

Artykuł 113 Skład orzekający

Artykuł 114 Przekazanie dokumentów procesowych

ROZDZIAŁ 4 - POMOC PRAWNA

Artykuł 115 Wniosek o przyznanie pomocy prawnej

Artykuł 116 Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pomocy prawnej

Artykuł 117 Kwoty podlegające wypłacie z tytułu pomocy prawnej

Artykuł 118 Cofnięcie pomocy prawnej

TYTUŁ IV - SKARGI BEZPOŚREDNIE

ROZDZIAŁ 1 - REPREZENTACJA STRON

Artykuł 119 Obowiązkowe zastępstwo procesowe

ROZDZIAŁ 2 - PISEMNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 120 Zawartość skargi

Artykuł 121 Informacje do celów doręczeń

Artykuł 122 Załączniki do skargi

Artykuł 123 Doręczenie skargi

Artykuł 124 Zawartość odpowiedzi na skargę

Artykuł 125 Przekazanie dokumentów

Artykuł 126 Replika i duplika

ROZDZIAŁ 3 - ZARZUTY I DOWODY

Artykuł 127 Nowe zarzuty

Artykuł 128 Dowody i wnioski dowodowe

ROZDZIAŁ 4 - INTERWENCJA

Artykuł 129 Cel i skutki interwencji

Artykuł 130 Wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta

Artykuł 131 Decyzja w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta

Artykuł 132 Przedstawienie uwag interwenienta

ROZDZIAŁ 5 - TRYB PRZYSPIESZONY

Artykuł 133 Decyzja w przedmiocie trybu przyspieszonego

Artykuł 134 Pisemny etap postępowania

Artykuł 135 Ustny etap postępowania

Artykuł 136 Orzeczenie co do istoty

ROZDZIAŁ 6 - KOSZTY

Artykuł 137 Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów

Artykuł 138 Ogólne zasady podziału kosztów

Artykuł 139 Koszty nieuzasadnione lub wynikające ze złej wiary

Artykuł 140 Koszty interwenientów

Artykuł 141 Koszty w przypadku cofnięcia skargi

Artykuł 142 Koszty w przypadku umorzenia postępowania

Artykuł 143 Koszty sądowe

Artykuł 144 Koszty podlegające zwrotowi

Artykuł 145 Spory w zakresie kosztów podlegających zwrotowi

Artykuł 146 Zasady płatności

ROZDZIAŁ 7 - UGODA, COFNIĘCIE SKARGI, UMORZENIE POSTĘPOWANIA I KWESTIE INCYDENTALNE

Artykuł 147 Ugoda

Artykuł 148 Cofnięcie skargi

Artykuł 149 Umorzenie postępowania

Artykuł 150 Bezwzględne przeszkody procesowe

Artykuł 151 Kwestie formalne i incydentalne

ROZDZIAŁ 8 - WYROKI ZAOCZNE

Artykuł 152 Wyroki zaoczne

ROZDZIAŁ 9 - WNIOSKI I ŚRODKI ZASKARŻENIA DOTYCZĄCE WYROKÓW I POSTANOWIEŃ

Artykuł 153 Właściwy skład orzekający

Artykuł 154 Sprostowanie

Artykuł 155 Brak rozstrzygnięcia

Artykuł 156 Sprzeciw

Artykuł 157 Powództwo osoby trzeciej przeciwko prawomocnemu orzeczeniu

Artykuł 158 Wykładnia

Artykuł 159 Wznowienie postępowania

ROZDZIAŁ 10 - ZAWIESZENIE WYKONANIA AKTU I INNE ŚRODKI TYMCZASOWE

Artykuł 160 Wniosek o zawieszenie wykonania aktu lub o zastosowanie innych środków tymczasowych

Artykuł 161 Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku

Artykuł 162 Postanowienie w przedmiocie zawieszenia wykonania aktu lub innych środków tymczasowych

Artykuł 163 Zmiana okoliczności

Artykuł 164 Ponowny wniosek

Artykuł 165 Wniosek na podstawie art. 280 TFUE i 299 TFUE lub art. 164 TEWEA

Artykuł 166 Wniosek na podstawie art. 81 TEWEA

TYTUŁ V - ODWOŁANIA OD ORZECZEŃ SĄDU

ROZDZIAŁ 1 - FORMA, ZAWARTOŚĆ I ŻĄDANIA ODWOŁANIA

Artykuł 167 Wniesienie odwołania

Artykuł 168 Zawartość odwołania

Artykuł 169 Żądania, zarzuty i argumenty odwołania

Artykuł 170 Żądania na wypadek uwzględnienia odwołania

ROZDZIAŁ 2 - ODPOWIEDŹ NA ODWOŁANIE, REPLIKA I DUPLIKA

Artykuł 171 Doręczenie odwołania

Artykuł 172 Strony uprawnione do złożenia odpowiedzi na odwołanie

Artykuł 173 Zawartość odpowiedzi na odwołanie

Artykuł 174 Żądania odpowiedzi na odwołanie

Artykuł 175 Replika i duplika

ROZDZIAŁ 3 - FORMA, ZAWARTOŚĆ I ŻĄDANIA ODWOŁANIA WZAJEMNEGO

Artykuł 176 Odwołanie wzajemne

Artykuł 177 Zawartość odwołania wzajemnego

Artykuł 178 Żądania, zarzuty i argumenty odwołania wzajemnego

ROZDZIAŁ 4 - WYMIANA PISM PO WNIESIENIU ODWOŁANIA WZAJEMNEGO

Artykuł 179 Odpowiedź na odwołanie wzajemne

Artykuł 180 Replika i duplika po wniesieniu odwołania wzajemnego

ROZDZIAŁ 5 - ODWOŁANIA, W PRZEDMIOCIE KTÓRYCH ORZEKA SIĘ W DRODZE POSTANOWIENIA

Artykuł 181 Odwołanie oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne

Artykuł 182 Odwołanie oczywiście zasadne

ROZDZIAŁ 6 - SKUTKI WYKREŚLENIA ODWOŁANIA GŁÓWNEGO DLA ODWOŁANIA WZAJEMNEGO

Artykuł 183 Skutki cofnięcia lub oczywistej niedopuszczalności odwołania głównego dla odwołania wzajemnego

ROZDZIAŁ 7 - KOSZTY I POMOC PRAWNA W POSTĘPOWANIU ODWOŁAWCZYM

Artykuł 184 Koszty w postępowaniu odwoławczym

Artykuł 185 Pomoc prawna

Artykuł 186 Uprzedni wniosek o przyznanie pomocy prawnej

Artykuł 187 Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pomocy prawnej

Artykuł 188 Kwoty podlegające wypłacie z tytułu pomocy prawnej

Artykuł 189 Cofnięcie pomocy prawnej

ROZDZIAŁ 8 - INNE PRZEPISY MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO POSTĘPOWAŃ ODWOŁAWCZYCH

Artykuł 190 Inne przepisy mające zastosowanie do postępowań odwoławczych

TYTUŁ VI - SZCZEGÓLNA PROCEDURA KONTROLI ORZECZEŃ SĄDU

Artykuł 191 Izba właściwa w zakresie szczególnej procedury kontroli

Artykuł 192 Informowanie o orzeczeniach mogących podlegać szczególnej procedurze kontroli oraz ich przekazywanie

Artykuł 193 Szczególna procedura kontroli orzeczeń wydanych w wyniku odwołania

Artykuł 194 Szczególna procedura kontroli orzeczeń wydanych w trybie prejudycjalnym

Artykuł 195 Wyrok co do istoty wydany w wyniku decyzji o poddaniu orzeczenia Sądu szczególnej procedurze kontroli

TYTUŁ VII - OPINIE

Artykuł 196 Pisemny etap postępowania

Artykuł 197 Wyznaczenie sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego

Artykuł 198 Rozprawa

Artykuł 199 Termin na wydanie opinii

Artykuł 200 Ogłoszenie opinii

TYTUŁ VIII - POSTĘPOWANIA SZCZEGÓLNE

Artykuł 201 Odwołania od decyzji Komitetu Arbitrażowego

Artykuł 202 Postępowanie, o którym mowa w art. 103 TEWEA

Artykuł 203 Postępowania, o których mowa w art. 104 TEWEA i 105 TEWEA

Artykuł 204 Postępowanie przewidziane w art. 11 ust. 3 porozumienia EOG

Artykuł 205 Rozstrzyganie sporów, o których mowa w art. 35 TUE w jego wersji obowiązującej przed wejściem w życie traktatu z Lizbony

Artykuł 206 Wnioski, o których mowa w art. 269 TFUE

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 207 Regulamin dodatkowy

Artykuł 208 Przepisy wykonawcze

Artykuł 209 Uchylenie

Artykuł 210 Publikacja i wejście w życie niniejszego regulaminu

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 19,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 253 akapit szósty,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a ust. 1,

uwzględniając Protokół w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 63 i art. 64 akapit drugi,

zważywszy, że:

(1) Pomimo licznych zmian wprowadzonych na przestrzeni lat do regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości struktura regulaminu ustalona w jego pierwotnej wersji z dnia 4 marca 1953 r. nie została od tego czasu zasadniczo zmieniona. Obecnie obowiązujący regulamin postępowania z dnia 19 czerwca 1991 r. nadal odzwierciedla początkową przewagę skarg bezpośrednich, podczas gdy w rzeczywistości większość tych skarg podlega aktualnie właściwości Sądu, a odesłania prejudycjalne skierowane do Trybunału przez sądy państw członkowskich stanowią pod względem ilościowym pierwszą kategorię spraw przez niego rozpoznawanych. Należy dać wyraz temu stanowi faktycznemu i w konsekwencji dostosować strukturę i treść regulaminu postępowania przed Trybunałem do ewolucji jego właściwości.

(2) Przyznając odesłaniom prejudycjalnym należne im miejsce w regulaminie postępowania, należy równocześnie dokonać bardziej czytelnego rozróżnienia między przepisami znajdującymi zastosowanie do wszystkich rodzajów skarg i przepisami właściwymi poszczególnym ich rodzajom, zawartymi w odrębnych tytułach. Mając na względzie uzyskanie jednoznacznego rozróżnienia, należy zatem zebrać we wstępnym tytule przepisy proceduralne wspólne dla wszystkich spraw wnoszonych do Trybunału.

(3) W świetle doświadczenia nabytego w związku ze stosowaniem poszczególnych procedur niezbędne okazuje się ponadto uzupełnienie lub wyjaśnienie, zarówno podmiotom prawa, jak i sądom krajowym, przepisów znajdujących zastosowanie do każdej z nich. Wspomniane przepisy dotyczą w szczególności pojęcia strony w postępowaniu głównym, interwenienta i strony w postępowaniu przed Sądem, lub – w odniesieniu do kwestii prejudycjalnych – zasad zwracania się do Trybunału lub zawartości postanowienia odsyłającego. Co się tyczy odwołań od orzeczeń Sądu, należy poza tym dokonać jednoznacznego rozróżnienia między odwołaniem głównym a odwołaniem wzajemnym, wniesionym w następstwie doręczenia jego autorowi odwołania głównego.

(4) Wprowadzenie w życie niektórych procedur, takich jak szczególna procedura kontroli orzeczeń Sądu, ujawniło natomiast ich nadmierną złożoność. Należy zatem doprowadzić do ich uproszczenia, w szczególności poprzez wyznaczenie, na okres roku, izby złożonej z pięciu sędziów, właściwej do rozstrzygania zarówno w przedmiocie przedstawianego przez pierwszego rzecznika generalnego wniosku o przeprowadzenie szczególnej procedury kontroli, jak i w przedmiocie kwestii objętych tą procedurą.

(5) Kierując się tym samym założeniem, należy złagodzić wymogi proceduralne odnoszące się do rozpatrywania wniosków o wydanie opinii, ujednolicając je z wymogami mającymi zastosowanie do innych spraw i przewidując w konsekwencji udział jednego rzecznika generalnego w rozpatrywaniu takiego wniosku. W trosce o polepszenie zrozumiałości aktu należy także zebrać w jednym tytule wszystkie postępowania szczególne, obecnie rozproszone w wielu różnych tytułach i rozdziałach regulaminu postępowania.

(6) Aby utrzymać zdolność Trybunału, który stanął przed koniecznością rozpoznawania coraz bardziej licznych spraw, do rozstrzygania wniesionych do niego sporów w rozsądnym terminie, konieczne jest również kontynuowanie wysiłków podjętych w celu ograniczenia długości toczących się przed nim postępowań, w szczególności poprzez rozszerzenie katalogu przypadków, w których Trybunał może orzekać w drodze postanowienia z uzasadnieniem, poprzez uproszczenie zasad dotyczących interwencji państw członkowskich i instytucji, o których mowa w art. 40 akapity pierwszy i trzeci statutu oraz poprzez wprowadzenie możliwości orzekania przez Trybunał bez uprzedniego przeprowadzenia rozprawy, jeżeli uzna on, że ogół przedstawionych na piśmie uwag dostatecznie wyjaśnia daną sprawę.

(7) Mając na uwadze polepszenie zrozumiałości stosowanych przez Trybunał przepisów, jest wreszcie niezbędne usunięcie pewnych zdezaktualizowanych lub niestosowanych przepisów, a także ponumerowanie wszystkich akapitów w artykułach niniejszego regulaminu, opatrzenie każdego artykułu właściwym mu tytułem opisującym zwięźle jego treść oraz zharmonizowanie terminologii użytej w tym akcie,

za zgodą Rady udzieloną w dniu 24 września 2012 r.,

PRZYJMUJE REGULAMIN POSTĘPOWANIA W NASTĘPUJĄCYM BRZMIENIU:

PRZEPISY WSTĘPNE

Artykuł 1

Definicje

§ 1. W niniejszym regulaminie:

a) postanowienia Traktatu o Unii Europejskiej wskazuje się przez podanie numeru danego artykułu tego traktatu i następującego po nim oznaczenia „TUE”;

b) postanowienia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazuje się przez podanie numeru danego artykułu tego traktatu i następującego po nim oznaczenia „TFUE”;

c) postanowienia Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej wskazuje się przez podanie numeru danego artykułu tego traktatu i następującego po nim oznaczenia „TEWEA”;

d) przez „statut” rozumie się Protokół w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;

e) przez „porozumienie EOG” rozumie się Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (1);

f) przez „rozporządzenie Rady nr 1” rozumie się rozporządzenie Rady nr 1 z dnia 15 kwietnia 1958 r. w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (2).

§ 2. Do celów niniejszego regulaminu:

a) przez „instytucje” rozumie się instytucje Unii Europejskiej, o których mowa w art. 13 ust. 1 TUE, oraz organy lub jednostki organizacyjne ustanowione na mocy traktatów lub na mocy aktu przyjętego w celu ich wykonania, które mogą występować jako strony postępowania przed Trybunałem;

b) przez „Urząd Nadzoru EFTA” rozumie się urząd nadzoru, o którym mowa w porozumieniu EOG;

c) przez „podmioty określone w art. 23 statutu” rozumie się wszystkie strony, państwa, instytucje, organy i jednostki organizacyjne upoważnione na mocy tego artykułu do składania pism procesowych i uwag w ramach odesłań prejudycjalnych.

Artykuł 2

Przedmiot niniejszego regulaminu

Przepisy niniejszego regulaminu wykonują i uzupełniają, w niezbędnym zakresie, odpowiednie postanowienia TUE, TFUE i TEWEA oraz statutu.

TYTUŁ I

ORGANIZACJA TRYBUNAŁU

Rozdział 1

SĘDZIOWIE I RZECZNICY GENERALNI

Artykuł 3

Rozpoczęcie kadencji sędziów i rzeczników generalnych

Kadencja sędziego lub rzecznika generalnego rozpoczyna się w dniu wskazanym w akcie mianowania. Jeżeli akt mianowania nie zawiera postanowień dotyczących daty rozpoczęcia kadencji, kadencja rozpoczyna się w dniu opublikowania tego aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Złożenie ślubowania

Przed objęciem obowiązków sędziowie i rzecznicy generalni składają, na pierwszym jawnym posiedzeniu Trybunału, w którym uczestniczą po mianowaniu, ślubowanie, przewidziane w art. 2 statutu, w następującym brzmieniu:

„Ślubuję swe obowiązki wykonywać bezstronnie i sumiennie; ślubuję utrzymać w tajemnicy treść narad Trybunału”.

Artykuł 5

Uroczyste zobowiązanie

Niezwłocznie po złożeniu ślubowania sędziowie i rzecznicy generalni podpisują oświadczenie, w którym podejmują uroczyste zobowiązanie przewidziane w art. 4 akapit trzeci statutu.

Artykuł 6

Zwolnienie z funkcji sędziego lub rzecznika generalnego

§ 1. Jeżeli Trybunał ma rozstrzygnąć, na mocy art. 6 statutu, czy dany sędzia lub rzecznik generalny nie spełnia już wymaganych warunków lub nie czyni zadość obowiązkom wynikającym z jego urzędu, prezes wzywa zainteresowanego sędziego lub rzecznika generalnego do przedstawienia wyjaśnień.

§ 2. Rozstrzygnięcie Trybunału podejmowane jest z wyłączeniem obecności sekretarza.

Artykuł 7

Porządek pierwszeństwa wynikający ze starszeństwa sędziów i rzeczników generalnych

§ 1. Starszeństwo wśród sędziów i rzeczników generalnych oblicza się, bez rozróżnienia, od chwili objęcia przez nich obowiązków.

§ 2. W przypadku jednakowego starszeństwa służbowego o pierwszeństwie decyduje wiek.

§ 3. Sędziowie i rzecznicy generalni, których mandat został odnowiony, zachowują dotychczasowe miejsce w porządku pierwszeństwa.

Rozdział 2

PREZES TRYBUNAŁU, TWORZENIE IZB I WYZNACZANIE PIERWSZEGO RZECZNIKA GENERALNEGO

Artykuł 8

Wybór prezesa i wiceprezesa Trybunału

§ 1. Natychmiast po częściowym odnowieniu składu sędziowskiego, o którym mowa w art. 253 akapit drugi TFUE, sędziowie wybierają spośród siebie, na okres trzech lat, prezesa Trybunału.

§ 2. Jeżeli stanowisko prezesa zostanie zwolnione przed upływem kadencji, wybiera się jego następcę na okres pozostający do zakończenia kadencji.

§ 3. Wyboru, o którym mowa w niniejszym artykule, dokonuje się w głosowaniu tajnym. Wybrany zostaje sędzia, który uzyska ponad połowę głosów sędziów Trybunału. Jeżeli żaden sędzia nie uzyska takiej większości, przeprowadza się dalsze tury głosowania aż do uzyskania takiej większości.

§ 4. Następnie sędziowie wybierają spośród siebie, zgodnie z zasadami przewidzianymi w § 3, wiceprezesa Trybunału na okres trzech lat. Jeżeli stanowisko wiceprezesa Trybunału zostanie zwolnione przed upływem kadencji, stosuje się § 2.

§ 5. Nazwiska prezesa i wiceprezesa wybranych zgodnie z przepisami niniejszego artykułu podlegają opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 9

Zakres uprawnień i obowiązków prezesa Trybunału

§ 1. Prezes Trybunału reprezentuje Trybunał.

§ 2. Prezes Trybunału kieruje pracami Trybunału. Przewodniczy zgromadzeniom ogólnym członków Trybunału oraz posiedzeniom i naradom pełnego składu i wielkiej izby.

§ 3. Prezes zapewnia prawidłowe funkcjonowanie służb instytucji.

Artykuł 10

Zakres uprawnień i obowiązków wiceprezesa Trybunału

§1. Wiceprezes wspiera prezesa Trybunału w wykonywaniu obowiązków i zastępuje go, jeżeli w odniesieniu do prezesa wystąpi przeszkoda w wykonywaniu obowiązków.

§2. Wiceprezes zastępuje prezesa, na jego wniosek, w wykonywaniu obowiązków, o których mowa w art. 9 §§ 1 i 3 niniejszego regulaminu.

§3. Trybunał określa, w drodze decyzji, zasady, na jakich wiceprezes zastępuje prezesa Trybunału w wykonywaniu obowiązków w zakresie orzekania. Decyzja ta podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 11

Tworzenie izb

§ 1. Trybunał powołuje izby złożone z pięciu i z trzech sędziów zgodnie z art. 16 statutu oraz decyduje o przydzieleniu sędziów do poszczególnych izb.

§ 2. Trybunał wyznacza izby złożone z pięciu sędziów, które w okresie roku będą rozpoznawać sprawy, o których mowa w art. 107 oraz w art. 193 i 194.

§ 3. W odniesieniu do spraw przydzielonych składom orzekającym Trybunału zgodnie z art. 60 określenie „Trybunał” użyte w niniejszym regulaminie oznacza te składy.

§ 4. W odniesieniu do spraw przydzielonych izbom złożonym z pięciu lub z trzech sędziów uprawnienia prezesa Trybunału wykonuje prezes izby.

§ 5. Przydzielenie sędziów do izb oraz wyznaczenie izb do rozpoznawania spraw, o których mowa w art. 107 oraz w art. 193 i 194, podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 12

Wybór prezesów izb

§ 1. Natychmiast po dokonaniu wyboru prezesa i wiceprezesa Trybunału sędziowie wybierają, na okres trzech lat, prezesów izb złożonych z pięciu sędziów.

§ 2. Następnie sędziowie wybierają, na okres roku, prezesów izb złożonych z trzech sędziów.

§ 3. Stosuje się przepisy art. 8 §§ 2 i 3.

§ 4. Nazwiska prezesów izb wybranych zgodnie z przepisami niniejszego artykułu podlegają opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 13

Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do prezesa i wiceprezesa Trybunału

Jeżeli w odniesieniu do prezesa i wiceprezesa Trybunału istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, obowiązki prezesa wykonuje jeden z prezesów izb złożonych z pięciu sędziów, a w przypadku gdy jest to niemożliwe – jeden z prezesów izb złożonych z trzech sędziów, a w dalszej kolejności – jeden z pozostałych sędziów, zgodnie z porządkiem pierwszeństwa ustanowionym w art. 7.

Artykuł 14

Wyznaczenie pierwszego rzecznika generalnego

§ 1. Po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzeczników generalnych Trybunał wyznacza, na okres roku, pierwszego rzecznika generalnego.

§ 2. Jeżeli stanowisko pierwszego rzecznika generalnego zostanie zwolnione przed upływem kadencji, wyznacza się jego następcę na okres pozostający do zakończenia kadencji.

§ 3. Nazwisko pierwszego rzecznika generalnego wyznaczonego zgodnie z przepisami niniejszego artykułu podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Rozdział 3

PRZYDZIELANIE SPRAW SĘDZIOM SPRAWOZDAWCOM I RZECZNIKOM GENERALNYM

Artykuł 15

Wyznaczenie sędziego sprawozdawcy

§ 1. W możliwie najkrótszym czasie po złożeniu pisma wszczynającego postępowanie w sprawie prezes Trybunału wyznacza sędziego sprawozdawcę dla tej sprawy.

§ 2. W sprawach, o których mowa w art. 107 oraz w art. 193 i 194, sędzia sprawozdawca jest wybierany, na wniosek prezesa izby wyznaczonej zgodnie z art. 11 § 2, spośród sędziów tej izby. Jeżeli na podstawie art. 109 izba zdecyduje, by nie kierować odesłania prejudycjalnego do rozpoznania w trybie pilnym, prezes Trybunału może przydzielić sprawę sędziemu sprawozdawcy wchodzącemu w skład innej izby.

§ 3. Jeżeli w odniesieniu do sędziego sprawozdawcy istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, prezes Trybunału podejmuje niezbędne kroki.

Artykuł 16

Wyznaczenie rzecznika generalnego

§ 1. Pierwszy rzecznik generalny przydziela sprawy rzecznikom generalnym.

§ 2. Jeżeli w odniesieniu do rzecznika generalnego istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, pierwszy rzecznik generalny podejmuje niezbędne kroki.

Rozdział 4

SPRAWOZDAWCY POMOCNICZY

Artykuł 17

Sprawozdawcy pomocniczy

§ 1. Ilekroć Trybunał uzna, iż badanie rozpoznawanej przez niego sprawy i postępowanie dowodowe tego wymagają, proponuje, na podstawie art. 13 statutu, mianowanie sprawozdawców pomocniczych.

§ 2. Do zadań sprawozdawców pomocniczych należy w szczególności:

a) wspieranie prezesa Trybunału w postępowaniach w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego;

b) wspieranie sędziów sprawozdawców w wykonywaniu ich zadań.

§ 3. Za wykonywanie swoich zadań sprawozdawcy pomocniczy odpowiedzialni są odpowiednio przed prezesem Trybunału, prezesem izby albo sędzią sprawozdawcą.

§ 4. Przed objęciem obowiązków sprawozdawca pomocniczy składa przed Trybunałem ślubowanie przewidziane w art. 4 niniejszego regulaminu.

Rozdział 5

SEKRETARIAT

Artykuł 18

Mianowanie sekretarza

§ 1. Trybunał mianuje sekretarza.

§ 2. Jeżeli stanowisko sekretarza pozostaje nieobsadzone, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej publikuje się ogłoszenie o wakacie. Kandydatury zainteresowanych osób powinny zostać złożone w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż trzy tygodnie, i zawierać pełne dane o obywatelstwie tych osób, ich tytułach i stopniach zawodowych i naukowych, znajomości języków, obecnych i wcześniej wykonywanych zajęciach oraz ewentualnym posiadanym doświadczeniu sądowym i międzynarodowym.

§ 3. Głosowanie, w którym biorą udział sędziowie i rzecznicy generalni, przeprowadza się zgodnie z procedurą określoną w art. 8 § 3 niniejszego regulaminu.

§ 4. Sekretarz zostaje mianowany na okres sześciu lat. Jego mandat jest odnawialny. Trybunał może zdecydować o odnowieniu mandatu urzędującego sekretarza z pominięciem procedury przewidzianej w § 2 niniejszego artykułu.

§ 5. Sekretarz składa ślubowanie zgodnie z art. 4 i podpisuje oświadczenie, o którym mowa w art. 5.

§ 6. Sekretarz może być zwolniony z funkcji tylko wówczas, gdy nie spełnia już wymaganych warunków lub nie czyni zadość obowiązkom wynikającym z jego urzędu. Trybunał podejmuje decyzję po uprzednim umożliwieniu sekretarzowi złożenia wyjaśnień.

§ 7. Jeżeli stanowisko sekretarza zostanie zwolnione przed upływem kadencji, Trybunał mianuje nowego sekretarza na okres sześciu lat.

§ 8. Nazwisko sekretarza wybranego zgodnie z przepisami niniejszego artykułu podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 19

Zastępca sekretarza

Trybunał może, zgodnie z procedurą przewidzianą w odniesieniu do sekretarza, mianować zastępcę sekretarza, którego zadaniem jest wspieranie sekretarza oraz zastępowanie go w razie wystąpienia przeszkody w wykonywaniu jego obowiązków.

Artykuł 20

Zakres uprawnień i obowiązków sekretarza

§ 1. Z upoważnienia prezesa Trybunału sekretarz przyjmuje i przekazuje wszelkie dokumenty, sprawuje nad nimi pieczę oraz dokonuje doręczeń przewidzianych w niniejszym regulaminie.

§ 2. Sekretarz wspiera członków Trybunału we wszystkich czynnościach urzędowych.

§ 3. Sekretarz strzeże pieczęci i odpowiada za archiwum Trybunału. Zapewnia przygotowanie publikacji Trybunału, w szczególności Zbioru Orzeczeń.

§ 4. Z upoważnienia prezesa Trybunału sekretarz kieruje służbami instytucji. Jest odpowiedzialny za zarządzanie personelem i administrację Trybunału oraz za przygotowanie i wykonanie budżetu.

Artykuł 21

Prowadzenie rejestru

§ 1. Sekretariat, pod nadzorem sekretarza, prowadzi rejestr, do którego wpisuje się, w kolejności wpływu, wszystkie pisma procesowe oraz materiały i dokumenty do nich załączone.

§ 2. Wzmiankę o wpisie dokumentu do rejestru sekretarz umieszcza na oryginale dokumentu, a na wniosek stron, także na przedstawionych w tym celu odpisach.

§ 3. Wpisy do rejestru i wzmianki przewidziane w § 2 stanowią dokumenty urzędowe.

§ 4. W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej publikuje się informację zawierającą datę wpływu skargi wszczynającej postępowanie, nazwiska lub nazwy stron, żądania skargi oraz zwięzłe omówienie zarzutów i głównych argumentów na poparcie skargi, lub, w stosownym przypadku, datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, wskazanie sądu odsyłającego i stron w postępowaniu głównym oraz pytania skierowane do Trybunału.

Artykuł 22

Dostęp do rejestru, wyroków i postanowień

§ 1. Każdy może przeglądać rejestr w sekretariacie i otrzymywać odpisy lub wyciągi z rejestru, za opłatą w wysokości ustalonej przez Trybunał na wniosek sekretarza.

§ 2. Każda strona postępowania może, za ustaloną opłatą, otrzymać uwierzytelnione odpisy pism procesowych.

§ 3. Każdy może ponadto, za ustaloną opłatą, otrzymać uwierzytelnione odpisy postanowień i wyroków.

Rozdział 6

FUNKCJONOWANIE TRYBUNAŁU

Artykuł 23

Miejsce posiedzeń Trybunału

Trybunał może zdecydować o odbyciu określonego posiedzenia lub określonych posiedzeń w miejscu innym niż to, w którym znajduje się jego siedziba.

Artykuł 24

Kalendarz prac Trybunału

§ 1. Rok sądowy rozpoczyna się w dniu 7 października roku kalendarzowego i kończy się w dniu 6 października roku następnego.

§ 2. Trybunał ustanawia wakacje sądowe.

§ 3. W nagłych wypadkach prezes może zwołać sędziów i rzeczników generalnych w czasie wakacji sądowych.

§ 4. Trybunał przestrzega świąt urzędowych obowiązujących w miejscu, w którym ma on siedzibę.

§ 5. W uzasadnionych przypadkach Trybunał może przyznać sędziom i rzecznikom generalnym urlopy.

§ 6. Daty wakacji sądowych i wykaz świąt urzędowych podlegają corocznie opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 25

Zgromadzenie ogólne

Trybunał podejmuje decyzje dotyczące kwestii administracyjnych lub czynności zalecanych w sprawozdaniu wstępnym, o którym mowa w art. 59, na zgromadzeniu ogólnym, w którym biorą udział, z prawem głosu, wszyscy sędziowie i rzecznicy generalni. Przy podejmowaniu decyzji jest obecny sekretarz, o ile Trybunał nie zdecyduje inaczej.

Artykuł 26

Sporządzanie protokołów

Jeżeli posiedzenie Trybunału odbywa się pod nieobecność sekretarza, Trybunał poleca, w razie konieczności, sporządzenie protokołu najmłodszemu sędziemu w rozumieniu zasad starszeństwa określonych w art. 7 niniejszego regulaminu; protokół podpisywany jest przez prezesa i tego sędziego.

Rozdział 7

SKŁADY ORZEKAJĄCE

Sekcja 1. Ustalanie składów orzekających

Artykuł 27

Skład wielkiej izby

§ 1. W skład wielkiej izby wchodzą, dla każdej sprawy, prezes i wiceprezes Trybunału, trzej prezesi izb złożonych z pięciu sędziów, sędzia sprawozdawca oraz sędziowie w liczbie niezbędnej do osiągnięcia liczby piętnastu sędziów. Ostatnich z wymienionych sędziów oraz trzech prezesów izb złożonych z pięciu sędziów wyznacza się z list, o których mowa w §§ 3 i 4 niniejszego artykułu, zgodnie z ustanowionym w nich porządkiem. Wyznaczanie sędziów z każdej listy dla każdej sprawy przydzielonej wielkiej izbie rozpoczyna się od nazwiska sędziego znajdującego się bezpośrednio po nazwisku ostatniego sędziego wyznaczonego z danej listy do rozpoznania sprawy uprzednio przydzielonej temu składowi orzekającemu.

§ 2. Po dokonaniu wyboru prezesa i wiceprezesa Trybunału, a następnie prezesów izb złożonych z pięciu sędziów, sporządza się listę prezesów izb złożonych z pięciu sędziów oraz listę pozostałych sędziów do celów ustalenia składu wielkiej izby.

§ 3. Listę prezesów izb złożonych z pięciu sędziów ustala się zgodnie z porządkiem ustanowionym w art. 7 niniejszego regulaminu.

§ 4. Listę pozostałych sędziów ustala się, korzystając na przemian z porządku pierwszeństwa ustanowionego w art. 7 niniejszego regulaminu i porządku odwrotnego: pierwszym sędzią na liście jest pierwszy zgodnie z porządkiem ustanowionym w tym artykule, drugim sędzią na liście jest ostatni zgodnie z tym porządkiem, trzecim sędzią jest drugi zgodnie z tym porządkiem, czwartym sędzią jest przedostatni zgodnie z tym porządkiem i tak dalej.

§ 5. Listy, o których mowa w §§ 3 i 4, podlegają opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

§ 6. Do rozpoznania spraw, które od początku roku, w którym następuje częściowe odnowienie składu sędziowskiego i do czasu, kiedy to odnowienie nastąpi, są przydzielone wielkiej izbie, mogą zostać wyznaczeni dwaj sędziowie zastępcy w celu uzupełnienia składu orzekającego do czasu ustąpienia niepewności co do osiągnięcia kworum, o którym mowa w art. 17 akapit trzeci statutu. Funkcje sędziów zastępców pełnią dwaj sędziowie, których nazwiska zostały umieszczone na liście, o której mowa w § 4, bezpośrednio po nazwisku ostatniego sędziego wyznaczonego w danej sprawie do wielkiej izby.

§ 7. Sędziowie zastępcy zastępują, zgodnie z porządkiem listy, o której mowa w § 4, sędziów, którzy w stosownym przypadku nie mogą uczestniczyć w rozpoznaniu sprawy.

Artykuł 28

Skład izb złożonych z pięciu sędziów i z trzech sędziów

§ 1. W skład izb złożonych z pięciu sędziów i z trzech sędziów wchodzą, dla każdej sprawy, prezes izby, sędzia sprawozdawca oraz sędziowie w liczbie niezbędnej do osiągnięcia, odpowiednio, liczby pięciu i trzech sędziów. Ostatnich z wymienionych sędziów wyznacza się z list, o których mowa w §§ 2 i 3, zgodnie z ustanowionym w nich porządkiem. Wyznaczanie sędziów z list dla każdej sprawy przydzielonej danej izbie rozpoczyna się od nazwiska sędziego znajdującego się bezpośrednio po nazwisku ostatniego sędziego wyznaczonego z listy do rozpoznania sprawy uprzednio przydzielonej tej izbie.

§ 2. W celu ustalenia składu izb złożonych z pięciu sędziów, po dokonaniu wyboru prezesów tych izb, sporządza się listy obejmujące wszystkich sędziów przydzielonych do danej izby, z wyjątkiem jej prezesa. Listy sporządza się w taki sam sposób, jak listę, o której mowa w art. 27 § 4.

§ 3. W celu ustalenia składu izb złożonych z trzech sędziów, po dokonaniu wyboru prezesów tych izb, sporządza się listy obejmujące wszystkich sędziów przydzielonych do danej izby, z wyjątkiem jej prezesa. Listy sporządza się zgodnie z porządkiem pierwszeństwa ustanowionym w art. 7.

§ 4. Listy, o których mowa w §§ 2 i 3, podlegają opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 29

Skład izb w przypadku istnienia związku między sprawami lub przekazania sprawy

§ 1. Gdy Trybunał uzna, że kilka spraw musi zostać rozstrzygniętych razem przez ten sam skład orzekający, to składem orzekającym dla tych spraw jest skład, który wyznaczono dla sprawy, w odniesieniu do której sprawozdanie wstępne rozpatrzono jako pierwsze.

§ 2. Jeżeli izba, której przydzielono sprawę, zwraca się do Trybunału, na podstawie art. 60 § 3 niniejszego regulaminu, o przydzielenie jej składowi złożonemu z większej liczby sędziów, do składu tego należą członkowie izby, która sprawę przekazała.

Artykuł 30

Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do prezesa izby

§ 1. Jeżeli w odniesieniu do prezesa izby złożonej z pięciu sędziów istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, obowiązki prezesa izby wykonuje prezes izby złożonej z trzech sędziów, w stosownym przypadku zgodnie z porządkiem pierwszeństwa ustanowionym w art. 7 niniejszego regulaminu lub, jeżeli w skład tej izby nie wchodzi żaden prezes izby złożonej z trzech sędziów, jeden z pozostałych sędziów, zgodnie z porządkiem pierwszeństwa ustanowionym w art. 7.

§ 2. Jeżeli w odniesieniu do prezesa izby złożonej z trzech sędziów istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, obowiązki prezesa izby wykonuje sędzia tej izby, zgodnie z porządkiem pierwszeństwa ustanowionym w art. 7.

Artykuł 31

Przeszkoda w wykonywaniu obowiązków odnosząca się do członka składu orzekającego

§ 1. Jeżeli w odniesieniu do członka wielkiej izby istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, zastępuje go inny sędzia, zgodnie z porządkiem listy, o której mowa w art. 27 § 4.

§ 2. Jeżeli w odniesieniu do członka izby złożonej z pięciu sędziów istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, zastępuje go inny sędzia wchodzący w skład tej izby, zgodnie z porządkiem listy, o której mowa w art. 28 § 2. Jeżeli nie ma możliwości zastąpienia sędziego, do którego odnosi się przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, przez sędziego wchodzącego w skład tej samej izby, prezes tej izby zawiadamia o tym prezesa Trybunału, który może wyznaczyć innego sędziego w celu uzupełnienia składu izby.

§ 3. Jeżeli w odniesieniu do członka izby złożonej z trzech sędziów istnieje przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, zastępuje go inny sędzia wchodzący w skład tej izby, zgodnie z porządkiem listy, o której mowa w art. 28 § 3. Jeżeli nie ma możliwości zastąpienia sędziego, do którego odnosi się przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, przez sędziego wchodzącego w skład tej samej izby, prezes tej izby informuje o tym prezesa Trybunału, który może wyznaczyć innego sędziego w celu uzupełnienia składu izby.

Sekcja 2. Narady

Artykuł 32

Zasady dotyczące narad

§ 1. Narady Trybunału są i pozostają niejawne.

§ 2. Jeżeli w sprawie została przeprowadzona rozprawa, w naradzie uczestniczą jedynie sędziowie, którzy brali udział w rozprawie, oraz, ewentualnie, sprawozdawca pomocniczy wyznaczony do zbadania sprawy.

§ 3. Każdy z sędziów uczestniczących w naradzie przedstawia swoje stanowisko i uzasadnia je.

§ 4. Ustalenia przyjęte przez większość sędziów w wyniku ostatecznej dyskusji stanowią podstawę rozstrzygnięcia Trybunału.

Artykuł 33

Liczba sędziów uczestniczących w naradzie

Jeżeli w wyniku przeszkody w wykonywaniu obowiązków sędziowie są obecni w liczbie parzystej, najmłodszy sędzia w rozumieniu zasad starszeństwa określonych w art. 7 niniejszego regulaminu nie uczestniczy w naradzie, chyba że jest on sędzią sprawozdawcą. W takim przypadku w naradzie nie uczestniczy sędzia kolejno najmłodszy w rozumieniu zasad starszeństwa.

Artykuł 34

Kworum w odniesieniu do wielkiej izby

§ 1. Jeżeli w sprawie przydzielonej wielkiej izbie niemożliwe jest osiągnięcie kworum, o którym mowa w art. 17 akapit trzeci statutu, prezes Trybunału wyznacza innego sędziego lub innych sędziów zgodnie z porządkiem listy, o której mowa w art. 27 § 4 niniejszego regulaminu.

§ 2. Jeżeli przed wyznaczeniem innego sędziego lub innych sędziów została przeprowadzona rozprawa, strony ponownie przedstawiają swoje stanowiska na rozprawie, a rzecznik generalny przedstawia ponownie opinię.

Artykuł 35

Kworum w odniesieniu do izb złożonych z pięciu i z trzech sędziów

§ 1. Jeżeli w sprawie przydzielonej izbie złożonej z pięciu lub z trzech sędziów niemożliwe jest osiągnięcie kworum, o którym mowa w art. 17 akapit drugi statutu, prezes Trybunału wyznacza innego sędziego lub innych sędziów zgodnie z porządkiem listy, o której mowa odpowiednio w art. 28 § 2 lub art. 28 § 3 niniejszego regulaminu. Jeżeli nie ma możliwości zastąpienia sędziego, do którego odnosi się przeszkoda w wykonywaniu obowiązków, przez sędziego wchodzącego w skład tej samej izby, prezes tej izby natychmiast zawiadamia o tym prezesa Trybunału, który wyznacza innego sędziego w celu uzupełnienia składu izby.

§ 2. Artykuł 34 § 2 stosuje się odpowiednio do izb złożonych z pięciu lub z trzech sędziów.

Rozdział 8

SYSTEM JĘZYKOWY

Artykuł 36

Języki postępowania

Językami postępowania są angielski, bułgarski, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, irlandzki, litewski, łotewski, maltański, niderlandzki, niemiecki, polski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, węgierski oraz włoski.

Artykuł 37

Ustalenie języka postępowania

§ 1. W sprawach wszczętych na podstawie skarg bezpośrednich język postępowania wybiera skarżący, z zastrzeżeniem następujących przepisów:

a) jeżeli pozwanym jest państwo członkowskie, językiem postępowania jest język urzędowy tego państwa; jeżeli dane państwo ma więcej niż jeden język urzędowy, skarżący może wybrać jeden z nich;

b) na wspólny wniosek stron może być dopuszczony, w całym postępowaniu lub w jego części, jeden z innych języków wymienionych w art. 36;

c) na wniosek jednej ze stron i po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony przeciwnej oraz rzecznika generalnego może być dopuszczony, w drodze odstępstwa od przepisów lit. a) i b), jako język postępowania, w całym postępowaniu lub w jego części, jeden z innych języków wymienionych w art. 36; wniosek taki nie może zostać złożony przez instytucję Unii Europejskiej.

§ 2. Bez uszczerbku dla przepisów § 1 lit. b) i c) oraz art. 38 §§ 4 i 5 niniejszego regulaminu:

a) w przypadku odwołania od orzeczeń Sądu, o których mowa w art. 56 i 57 statutu, językiem postępowania jest język, w którym zostało wydane orzeczenie Sądu, od którego wniesiono odwołanie;

b) jeżeli Trybunał podejmie decyzję, zgodnie z art. 62 akapit drugi statutu, o poddaniu orzeczenia Sądu szczególnej procedurze kontroli, językiem postępowania jest język, w którym zostało wydane orzeczenie Sądu będące przedmiotem szczególnej procedury kontroli;

c) w przypadku sporów w przedmiocie kosztów podlegających zwrotowi, sprzeciwów wobec wyroku zaocznego, powództwa osoby trzeciej przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, wniosków o wykładnię, skarg o wznowienie postępowania, wniosków o uzupełnienie orzeczeń językiem postępowania jest język, w którym zostało wydane orzeczenie, do którego odnoszą się te wnioski i sprzeciwy.

§ 3. W postępowaniach prejudycjalnych językiem postępowania jest język sądu odsyłającego, który zwrócił się do Trybunału. Na należycie uzasadniony wniosek strony w postępowaniu głównym i po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony przeciwnej w postępowaniu głównym oraz rzecznika generalnego może zostać dopuszczone stosowanie na ustnym etapie postępowania jednego z innych języków wymienionych w art. 36. W takim przypadku dopuszczenie to dotyczy wszystkich podmiotów określonych w art. 23 statutu.

§ 4. Decyzję w przedmiocie wniosków, o których mowa powyżej, może podjąć prezes; może on, a jeżeli ma zamiar przychylić się do wniosku bez zgody wszystkich stron, jest zobowiązany, przekazać wniosek do rozstrzygnięcia Trybunałowi.

Artykuł 38

Stosowanie języka postępowania

§ 1. Języka postępowania używa się w szczególności w pismach procesowych i wystąpieniach stron, włączając w to przedstawione lub załączone materiały i dokumenty, w protokołach oraz w orzeczeniach Trybunału.

§ 2. Do każdego przedstawionego lub załączonego materiału lub dokumentu, sporządzonego w innym języku niż język postępowania, załącza się jego przekład na język postępowania.

§ 3. W przypadku obszernych materiałów i dokumentów wymagane przekłady mogą być ograniczone do wyciągów. Trybunał może jednakże, z urzędu lub na wniosek strony, w każdej chwili zażądać pełniejszego lub całościowego przekładu.

§ 4. W drodze odstępstwa od powyższych przepisów państwo członkowskie może używać swojego języka urzędowego w razie udziału w postępowaniu prejudycjalnym, w razie wstąpienia w charakterze interwenienta do sprawy zawisłej przed Trybunałem oraz w razie wniesienia skargi na podstawie art. 259 TFUE. Przepis niniejszy stosuje się zarówno do dokumentów pisemnych, jak i oświadczeń ustnych. Sekretarz zapewnia dokonanie ich przekładu na język postępowania.

§ 5. Państwom będącym stronami porozumienia EOG, innym niż państwa członkowskie, jak również Urzędowi Nadzoru EFTA, może zostać przyznane prawo do używania jednego z języków wymienionych w art. 36, innego niż język postępowania, w razie udziału w postępowaniu prejudycjalnym albo w razie wstąpienia w charakterze interwenienta do sprawy zawisłej przed Trybunałem. Niniejszy przepis stosuje się zarówno do dokumentów pisemnych, jak i oświadczeń ustnych. Sekretarz zapewnia dokonanie ich przekładu na język postępowania.

§ 6. Państwom trzecim biorącym udział w postępowaniu prejudycjalnym zgodnie z art. 23 akapit czwarty statutu może zostać przyznane prawo do używania jednego z języków wymienionych w art. 36, innego niż język postępowania. Przepis niniejszy stosuje się zarówno do dokumentów pisemnych, jak i do oświadczeń ustnych. Sekretarz zapewnia dokonanie ich przekładu na język postępowania.

§ 7. Jeżeli świadek lub biegły oświadczy, iż nie jest w stanie właściwie wyrazić się w jednym z języków wymienionych w art. 36, Trybunał zezwala mu na wypowiedź w innym języku. Sekretarz zapewnia dokonanie jej przekładu na język postępowania.

§ 8. Prezes i wiceprezes Trybunału oraz prezesi izb przy prowadzeniu posiedzeń, sędziowie i rzecznicy generalni przy zadawaniu pytań oraz rzecznicy generalni przy przedstawianiu opinii, mogą używać języków wymienionych w art. 36, innych niż język postępowania. Sekretarz zapewnia dokonanie przekładu tych wypowiedzi na język postępowania.

Artykuł 39

Zadania sekretarza w dziedzinie tłumaczeń

Sekretarz zapewnia, na wniosek sędziego, rzecznika generalnego lub strony, przekład stanowisk przestawionych na piśmie lub ustnie w toku postępowania przed Trybunałem na język wybrany przez tego sędziego, rzecznika generalnego lub stronę spośród języków wymienionych w art. 36.

Artykuł 40

System językowy odnoszący się do publikacji Trybunału

Publikacje Trybunału są wydawane w językach określonych w art. 1 rozporządzenia Rady nr 1.

Artykuł 41

Teksty autentyczne

Teksty sporządzone w języku postępowania lub, w stosownym przypadku, w innym języku dopuszczonym na podstawie art. 37 lub 38 niniejszego regulaminu stanowią teksty autentyczne.

Artykuł 42

Służba tłumaczeniowa Trybunału

Trybunał ustanawia służbę tłumaczeniową, w której skład wchodzą eksperci posiadający odpowiednie wykształcenie prawnicze i gruntowną znajomość kilku języków urzędowych Unii Europejskiej.

TYTUŁ II

WSPÓLNE PRZEPISY PROCEDURALNE

Rozdział 1

PRAWA I OBOWIĄZKI PEŁNOMOCNIKÓW, DORADCÓW ORAZ ADWOKATÓW LUB RADCÓW PRAWNYCH

Artykuł 43

Przywileje, immunitety i ułatwienia

§ 1. Pełnomocnicy, o których mowa w art. 19 akapity pierwszy i drugi statutu (pełnomocnicy), doradcy, adwokaci lub radcowie prawni, występujący przed Trybunałem lub przed innym organem sądowym, do którego Trybunał zwrócił się o pomoc sądową, korzystają z immunitetu obejmującego wypowiedzi ustne i pisemne odnoszące się do sprawy lub do stron.

§ 2. Pełnomocnicy, doradcy i adwokaci lub radcowie prawni korzystają ponadto z następujących przywilejów i ułatwień:

a) pisma i dokumenty dotyczące postępowania nie podlegają przeszukaniu ani zajęciu. W razie zakwestionowania takich pism lub dokumentów funkcjonariusze służb celnych lub policji mogą je zapieczętować; podlegają one natychmiastowemu przekazaniu do Trybunału i zbadaniu w obecności sekretarza i osoby zainteresowanej;

b) pełnomocnicy, doradcy i adwokaci lub radcowie prawni korzystają ze swobody przemieszczania się przy wykonywaniu swoich obowiązków.

Artykuł 44

Status przedstawicieli stron

§ 1. Korzystanie z przywilejów, immunitetów i ułatwień określonych w art. 43 wymaga przedstawienia następujących dowodów umocowania:

a) w odniesieniu do pełnomocników – dokumentu urzędowego wystawionego przez ich mocodawcę, którego odpis niezwłocznie doręczany jest sekretarzowi;

b) w odniesieniu do adwokatów lub radców prawnych – dokumentu poświadczającego, iż są oni uprawnieni do występowania przed sądami jednego z państw członkowskich lub innego państwa będącego stroną porozumienia EOG, oraz umocowania udzielonego przez stronę, którą reprezentują, jeżeli jest ona osobą prawną prawa prywatnego;

c) w odniesieniu do doradców – umocowania udzielonego przez stronę, którą wspierają.

§ 2. W razie potrzeby sekretarz Trybunału wystawia na ich rzecz odpowiednie zaświadczenie. Ważność tego zaświadczenia jest ograniczona do oznaczonego okresu, który może być przedłużony lub skrócony w zależności od czasu trwania postępowania.

Artykuł 45

Uchylenie immunitetu

§ 1. Przywileje, immunitety i ułatwienia określone w art. 43 niniejszego regulaminu przyznaje się wyłącznie w celu zapewnienia właściwego przebiegu postępowania.

§ 2. Trybunał może uchylić immunitet, jeżeli uzna, że nie przeszkodzi to we właściwym przeprowadzeniu postępowania.

Artykuł 46

Wykluczenie z postępowania

§ 1. Jeżeli Trybunał uzna, że zachowanie pełnomocnika, doradcy, adwokata lub radcy prawnego przed Trybunałem godzi w powagę Trybunału lub jest niezgodne z wymogami zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania, lub że pełnomocnik, doradca, adwokat lub radca prawny wykorzystuje swoje uprawnienia niezgodnie z ich celem, informuje o tym zainteresowanego. Jeżeli Trybunał informuje o tym właściwe organy, którym podlega zainteresowany, kopia pisma skierowanego do tych organów przekazywana jest zainteresowanemu.

§ 2. Z tych samych powodów Trybunał może w każdej chwili, po zapoznaniu się ze stanowiskiem zainteresowanego i rzecznika generalnego, wydać postanowienie z uzasadnieniem o wykluczeniu z postępowania pełnomocnika, doradcy, adwokata lub radcy prawnego. Postanowienie to podlega natychmiastowemu wykonaniu.

§ 3. Jeżeli pełnomocnik, doradca, adwokat lub radca prawny zostaje wykluczony z postępowania, podlega ono zawieszeniu aż do upływu terminu wyznaczonego przez prezesa w celu umożliwienia stronie wyznaczenia innego pełnomocnika, doradcy, adwokata lub radcy prawnego.

§ 4. Decyzje podjęte na podstawie niniejszego artykułu mogą podlegać uchyleniu.

Artykuł 47

Nauczyciele akademiccy i strony w postępowaniu głównym

§ 1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nauczycieli akademickich, którzy zgodnie z art. 19 statutu mają prawo reprezentowania stron przed Trybunałem.

§ 2. W sprawach dotyczących odesłań prejudycjalnych przepisy te stosuje się także do stron w postępowaniu głównym, jeżeli zgodnie z właściwymi krajowymi uregulowaniami proceduralnymi są one uprawnione do występowania przed sądem bez przedstawiciela, jak również do osób upoważnionych zgodnie z tymi uregulowaniami do reprezentowania stron w postępowaniu głównym.

Rozdział 2

DORĘCZENIA

Artykuł 48

Sposoby doręczeń

§ 1. Dokonywanie przewidzianych w niniejszym regulaminie doręczeń, w miejscu wskazanym przez adresata jako adres do doręczeń, zapewnia sekretarz poprzez wysłanie odpisu dokumentu przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru albo przekazanie go za potwierdzeniem odbioru bezpośrednio adresatowi. Sekretarz przygotowuje i uwierzytelnia odpisy dokumentów do doręczenia, z wyjątkiem przypadków, gdy odpisy składane są przez strony, zgodnie z art. 57 § 2 niniejszego regulaminu.

§ 2. Jeżeli adresat wyraził zgodę na dokonywanie doręczeń za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji, wszelkie dokumenty procesowe, w tym wyroki i postanowienia Trybunału, mogą być doręczane poprzez przekazanie ich kopii za pośrednictwem tych środków.

§ 3. Jeżeli z powodów technicznych lub z uwagi na charakter lub obszerność dokumentu, przekazanie w taki sposób nie jest możliwe, dokument doręcza się, o ile adresat nie wskazał adresu do doręczeń, na adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby w sposób określony w § 1. Adresata powiadamia się za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji. Doręczenie przesyłką poleconą uznaje się za skuteczne dziesiątego dnia następującego po dniu złożenia przesyłki poleconej na poczcie w miejscu, w którym znajduje się siedziba Trybunału, chyba że potwierdzenie odbioru wykaże, że przesyłkę doręczono innego dnia albo adresat, w terminie trzech tygodni od zawiadomienia go za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji, poinformuje sekretarza, że nie otrzymał dokumentu, który miał mu zostać doręczony.

§ 4. Trybunał może, w drodze decyzji, określić zasady, na jakich dokument procesowy może zostać doręczony drogą elektroniczną. Decyzja ta podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Rozdział 3

TERMINY

Artykuł 49

Obliczanie terminów

§ 1. Terminy procesowe przewidziane w traktatach, statucie oraz niniejszym regulaminie oblicza się w sposób następujący:

a) jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach jest pewne zdarzenie lub czynność, przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło lub czynność została podjęta;

b) termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach upływa z końcem tego dnia w ostatnim tygodniu, miesiącu lub roku, który nazwą lub datą odpowiada dniowi, w którym stanowiące początek terminu zdarzenie nastąpiło lub czynność została podjęta. Jeżeli w okresie oznaczonym w miesiącach lub latach dzień, w którym powinien upłynąć termin, w ostatnim miesiącu nie występuje, termin upływa z końcem ostatniego dnia tego miesiąca;

c) jeżeli termin oznaczony jest w miesiącach i dniach, oblicza się najpierw pełne miesiące, a następnie dni;

d) do biegu terminów wlicza się soboty, niedziele i święta urzędowe, o których mowa w art. 24 § 6 niniejszego regulaminu;

e) wakacje sądowe nie wstrzymują biegu terminów.

§ 2. Jeżeli koniec terminu przypada w sobotę, niedzielę albo w dniu święta urzędowego, termin upływa pierwszego dnia roboczego następującego po tych dniach.

Artykuł 50

Skarga, której przedmiotem jest akt wydany przez instytucję

Jeżeli termin do zaskarżenia aktu wydanego przez instytucję biegnie od dnia opublikowania tego aktu, termin ten oblicza się, w sposób określony w art. 49 § 1 lit. a), począwszy od upływu czternastego dnia następującego po dniu opublikowania tego aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 51

Termin uwzględniający odległość

Terminy procesowe przedłuża się o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość.

Artykuł 52

Wyznaczenie i przedłużenie terminów

§ 1. Terminy wyznaczone przez Trybunał na podstawie niniejszego regulaminu mogą być przedłużane.

§ 2. Prezes i prezesi izb mogą upoważnić sekretarza do wyznaczania lub przedłużania określonych terminów, których wyznaczanie lub przedłużanie należy do nich zgodnie z niniejszym regulaminem.

Rozdział 4

ZWYKŁY TRYB POSTĘPOWANIA I ODSTĘPSTWA OD NIEGO

Artykuł 53

Tryby rozpoznawania spraw

§ 1. Bez uszczerbku dla przepisów szczególnych statutu lub niniejszego regulaminu postępowanie przed Trybunałem obejmuje etap pisemny i ustny.

§ 2. Jeżeli Trybunał jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania sprawy lub jeżeli wniosek lub skarga są oczywiście niedopuszczalne, Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.

§ 3. Ze względu na szczególne okoliczności prezes może zdecydować o rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności.

§ 4. Sprawa może zostać rozpoznana w trybie przyspieszonym na zasadach ustanowionych w niniejszym regulaminie.

§ 5. Odesłanie prejudycjalne może zostać rozpoznane w trybie pilnym na zasadach ustanowionych w niniejszym regulaminie.

Artykuł 54

Połączenie spraw

§ 1. Sprawy tego samego rodzaju mające ten sam przedmiot mogą w każdej chwili zostać połączone, ze względu na istniejący między nimi związek, do łącznego rozpoznania w ramach pisemnego lub ustnego etapu postępowania albo do wydania wyroku kończącego postępowanie w sprawie.

§ 2. O połączeniu spraw decyduje prezes, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, jeżeli sprawy zostały już przydzielone oraz, z wyjątkiem odesłań prejudycjalnych, po zapoznaniu się również ze stanowiskiem stron. Kwestię połączenia spraw prezes może przekazać do rozstrzygnięcia Trybunałowi.

§ 3. Sprawy połączone mogą zostać następnie rozłączone na zasadach ustanowionych w § 2.

Artykuł 55

Zawieszenie postępowania

§ 1. Postępowanie może zostać zawieszone:

a) w przypadkach określonych w art. 54 akapit trzeci statutu – na mocy postanowienia Trybunału wydanego po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego;

b) we wszystkich pozostałych przypadkach – na mocy decyzji prezesa wydanej po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego oraz, z wyjątkiem odesłań prejudycjalnych, stron.

§ 2. Postępowanie może zostać podjęte na mocy postanowienia lub decyzji, na tych samych zasadach.

§ 3. Postanowienia lub decyzje, o których mowa w §§ 1 i 2, doręcza się stronom lub podmiotom określonym w art. 23 statutu.

§ 4. Postępowanie zostaje zawieszone z dniem wskazanym w postanowieniu lub decyzji o zawieszeniu, a w braku takiego wskazania – z dniem wydania tego postanowienia lub tej decyzji.

§ 5. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg wszystkich terminów w stosunku do stron lub podmiotów określonych w art. 23 statutu.

§ 6. Jeżeli postanowienie lub decyzja o zawieszeniu postępowania nie oznaczają okresu, na jaki następuje zawieszenie, postępowanie podejmuje się z dniem wskazanym w postanowieniu lub decyzji o podjęciu postępowania albo, w braku takiego wskazania, z dniem wydania tego postanowienia lub decyzji.

§ 7. Z chwilą podjęcia postępowania przerwane terminy procesowe zostają zastąpione nowymi terminami, których bieg rozpoczyna się od dnia podjęcia postępowania.

Artykuł 56

Odroczenie rozpoznania sprawy

Po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy, rzecznika generalnego oraz stron, ze względu na szczególne okoliczności prezes może, z urzędu lub na wniosek strony, odroczyć rozpoznanie sprawy.

Rozdział 5

PISEMNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 57

Składanie pism procesowych

§ 1. Oryginał każdego pisma procesowego jest opatrzony własnoręcznym podpisem pełnomocnika albo adwokata lub radcy prawnego strony, a w przypadku uwag przedstawianych w ramach postępowania prejudycjalnego – własnoręcznym podpisem strony w postępowaniu głównym lub jej przedstawiciela, jeżeli krajowe uregulowania proceduralne mające zastosowanie do tego postępowania dopuszczają taką możliwość.

§ 2. Pismo procesowe, wraz ze wszystkimi wymienionymi w nim załącznikami, wnosi się razem z pięcioma odpisami przeznaczonymi dla Trybunału i – w odniesieniu do postępowań innych niż prejudycjalne – dodatkowym odpisem dla każdej z pozostałych stron postępowania. Odpisy uwierzytelnia strona je składająca.

§ 3. Instytucje przedkładają dodatkowo, w terminie wyznaczonym przez Trybunał, przekłady wszystkich pism procesowych na inne języki, o których mowa w art. 1 rozporządzenia Rady nr 1. Stosuje się przepisy § 2.

§ 4. Do każdego pisma procesowego załącza się zbiór materiałów i dokumentów wymienionych w tym piśmie oraz ich spis.

§ 5. Jeżeli ze względu na obszerność materiału lub dokumentu do pisma procesowego są załączone tylko jego próbka lub wyciąg z niego, cały materiał albo dokument lub jego kompletny odpis składa się w sekretariacie.

§ 6. Każde pismo procesowe jest opatrzone datą. Przy obliczaniu terminów procesowych uwzględnia się wyłącznie datę i godzinę wpływu oryginału pisma do sekretariatu Trybunału.

§ 7. Bez uszczerbku dla przepisów §§ 1–6 data i godzina wpływu do sekretariatu, za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji dostępnego w Trybunale, kopii podpisanego oryginału pisma procesowego wraz ze spisem materiałów i dokumentów, o którym mowa w § 4, są, dla celów zachowania terminów procesowych, datą wpływu, o ile podpisany oryginał pisma procesowego wraz z załącznikami i odpisami, o których mowa w § 2, zostanie złożony w sekretariacie nie później niż dziesięć dni po tej dacie.

§ 8. Bez uszczerbku dla przepisów §§ 3–6 Trybunał może, w drodze decyzji, określić zasady, na jakich pismo procesowe przekazane do sekretariatu drogą elektroniczną zostaje uznane za oryginał tego pisma. Decyzja ta podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 58

Objętość dokumentów procesowych

Bez uszczerbku dla przepisów szczególnych niniejszego regulaminu Trybunał może, w drodze decyzji, określić maksymalną objętość składanych do niego dokumentów procesowych. Decyzja ta podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Rozdział 6

SPRAWOZDANIE WSTĘPNE I PRZYDZIAŁ SPRAW SKŁADOM ORZEKAJĄCYM TRYBUNAŁU

Artykuł 59

Sprawozdanie wstępne

§ 1. Jeżeli pisemny etap postępowania został zamknięty, prezes wyznacza datę przedstawienia przez sędziego sprawozdawcę, na zgromadzeniu ogólnym Trybunału, sprawozdania wstępnego.

§ 2. Sprawozdanie wstępne zawiera zalecenia w przedmiocie zasadności zastosowania szczególnych środków organizacji postępowania, środków dowodowych lub, w stosownym przypadku, zwrócenia się do sądu odsyłającego o stosowne wyjaśnienia, a także zalecenia w przedmiocie składu orzekającego, któremu należy sprawę przydzielić. Sprawozdanie zawiera również propozycję sędziego sprawozdawcy w przedmiocie ewentualnego pominięcia rozprawy oraz rozstrzygnięcia sprawy bez opinii rzecznika generalnego na podstawie art. 20 akapit piąty statutu.

§ 3. Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyduje o zalecanych przez sędziego sprawozdawcę czynnościach.

Artykuł 60

Przydział spraw składom orzekającym Trybunału

§ 1. Trybunał przydziela izbom złożonym z pięciu lub z trzech sędziów każdą sprawę wniesioną do Trybunału, o ile stopień trudności lub znaczenie sprawy, bądź też szczególne okoliczności nie wymagają przydzielenia jej wielkiej izbie, chyba że o przydzielenie sprawy wielkiej izbie wniosły, na podstawie art. 16 akapit trzeci statutu, państwo członkowskie lub instytucja Unii Europejskiej biorące udział w postępowaniu.

§ 2. Trybunał rozpoznaje w pełnym składzie sprawy wniesione na podstawie postanowień, o których mowa w art. 16 akapit czwarty statutu. Może on przydzielić sprawę pełnemu składowi Trybunału, jeżeli zgodnie z art. 16 akapit piąty statutu uzna, że sprawa ma wyjątkowe znaczenie.

§ 3. Skład orzekający, któremu przydzielono sprawę, może, w każdej fazie postępowania, zwrócić się do Trybunału o przydzielenie jej składowi orzekającemu złożonemu z większej liczby sędziów.

§ 4. Jeżeli ustny etap postępowania zostaje otwarty bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, przewodniczący składu orzekającego wyznacza termin jego otwarcia.

Rozdział 7

ŚRODKI ORGANIZACJI POSTĘPOWANIA I ŚRODKI DOWODOWE

Sekcja 1. Środki organizacji postępowania

Artykuł 61

Środki organizacji postępowania zarządzone przez Trybunał

§ 1. Poza środkami, które Trybunał może zarządzić zgodnie z art. 24 statutu, Trybunał może wezwać strony lub podmioty określone w art. 23 statutu do udzielenia na piśmie odpowiedzi na określone pytania w wyznaczonym przez Trybunał terminie lub podczas rozprawy. Odpowiedzi na piśmie przekazuje się pozostałym stronom i podmiotom określonym w art. 23 statutu.

§ 2. Jeżeli w sprawie przeprowadzana jest rozprawa, Trybunał w miarę możliwości wzywa jej uczestników do skoncentrowania się w wystąpieniach na określonej kwestii lub określonych kwestiach.

Artykuł 62

Środki organizacji postępowania zarządzone przez sędziego sprawozdawcę lub rzecznika generalnego

§ 1. Sędzia sprawozdawca lub rzecznik generalny mogą zwrócić się do stron lub podmiotów określonych w art. 23 statutu o dostarczenie w wyznaczonym terminie wszelkich informacji dotyczących faktów oraz wszelkich dokumentów lub innych danych, które uznają za istotne dla sprawy. Uzyskane odpowiedzi i dokumenty przekazywane są pozostałym stronom lub podmiotom określonym w art. 23 statutu.

§ 2. Sędzia sprawozdawca lub rzecznik generalny mogą także skierować do stron lub podmiotów określonych w art. 23 statutu pytania, na które odpowiedź ma zostać udzielona podczas rozprawy.

Sekcja 2. Środki dowodowe

Artykuł 63

Decyzja w przedmiocie zastosowania środków dowodowych

§ 1. Trybunał, na zgromadzeniu ogólnym, podejmuje decyzję w przedmiocie zasadności zastosowania środka dowodowego.

§ 2. Jeżeli sprawa została już przydzielona składowi orzekającemu, decyzję podejmuje ten skład.

Artykuł 64

Określenie środków dowodowych

§ 1. Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, wydaje postanowienie określające środki właściwe ze względu na fakty, które mają zostać udowodnione.

§ 2. Bez uszczerbku dla postanowień art. 24 i 25 statutu do środków dowodowych należą:

a) osobiste stawiennictwo stron;

b) wezwanie do udzielenia informacji i przedstawienia dokumentów;

c) zeznania świadków;

d) opinia biegłego;

e) oględziny.

§ 3. Dopuszcza się przedstawienie dowodów przeciwnych oraz rozszerzenie wniosków dowodowych.

Artykuł 65

Udział w przeprowadzaniu środków dowodowych

§ 1. Jeżeli skład orzekający nie przeprowadza sam postępowania dowodowego, powierza jego przeprowadzenie sędziemu sprawozdawcy.

§ 2. Rzecznik generalny bierze udział w przeprowadzaniu środków dowodowych.

§ 3. Strony mogą być obecne przy przeprowadzaniu środków dowodowych.

Artykuł 66

Zeznania świadków

§ 1. Trybunał może, z urzędu lub na wniosek strony, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, postanowić o ustaleniu określonych faktów w drodze przesłuchania świadków.

§ 2. Wniosek strony o przesłuchanie świadka powinien określać dokładnie fakty, na których okoliczność ma on zostać przesłuchany, oraz powody uzasadniające przesłuchanie go.

§ 3. W przedmiocie wniosku, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym Trybunał orzeka postanowieniem z uzasadnieniem. W razie uwzględnienia wniosku, postanowienie określa fakty, które mają zostać udowodnione, i wskazuje świadków, których należy przesłuchać w odniesieniu do każdego z tych faktów.

§ 4. Świadkowie są wzywani przez Trybunał, w stosownym przypadku, po złożeniu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 73 § 1 niniejszego regulaminu.

Artykuł 67

Przesłuchanie świadków

§ 1. Po ustaleniu tożsamości świadka prezes informuje go, że ma on obowiązek potwierdzenia prawdziwości swoich oświadczeń w sposób określony w niniejszym regulaminie.

§ 2. Świadek składa zeznania przed Trybunałem, po uprzednim wezwaniu stron. Po złożeniu przez świadka zeznań prezes może, na wniosek jednej ze stron lub z urzędu, skierować do niego pytania.

§ 3. Takie samo uprawnienie przysługuje pozostałym sędziom i rzecznikowi generalnemu.

§ 4. Prezes może zezwolić przedstawicielom stron na zadawanie świadkowi pytań.

Artykuł 68

Przysięga składana przez świadków

§ 1. Po złożeniu zeznań świadek składa przysięgę w następującym brzmieniu:

„Przysięgam, że powiedziałem prawdę, całą prawdę i tylko prawdę”.

§ 2. Trybunał może, po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron, zwolnić świadka od złożenia przysięgi.

Artykuł 69

Sankcje pieniężne

§ 1. Świadkowie, którzy zostali prawidłowo wezwani, zobowiązani są zastosować się do wezwania i stawić na przesłuchanie.

§ 2. Jeżeli bez uzasadnionego powodu świadek, który został prawidłowo wezwany, nie stawi się przed Trybunałem, Trybunał może nałożyć na niego karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 5 000 EUR i postanowić o doręczeniu kolejnego wezwania na koszt świadka.

§ 3. Taka sama kara może zostać nałożona na świadka, który bez uzasadnionego powodu odmawia składania zeznań lub złożenia przysięgi.

Artykuł 70

Opinia biegłego

§ 1. Trybunał może postanowić o zasięgnięciu opinii biegłego. Postanowienie wyznaczające biegłego określa jego zadanie i termin sporządzenia opinii.

§ 2. Po złożeniu opinii przez biegłego i jej doręczeniu stronom Trybunał może postanowić o jego przesłuchaniu; na przesłuchanie wzywa się strony. Na wniosek strony lub z urzędu prezes może zadawać biegłemu pytania.

§ 3. Podobne uprawnienie przysługuje sędziom i rzecznikowi generalnemu.

§ 4. Prezes może zezwolić przedstawicielom stron na zadawanie biegłemu pytań.

Artykuł 71

Przysięga składana przez biegłego

§ 1. Po złożeniu opinii biegły składa przysięgę w następującym brzmieniu:

„Przysięgam, że wykonałem swoje zadanie sumiennie i bezstronnie”.

§ 2. Trybunał może, po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron, zwolnić biegłego od złożenia przysięgi.

Artykuł 72

Sprzeciw wobec wezwania świadka lub wyznaczenia biegłego

§ 1. Jeżeli jedna ze stron sprzeciwia się wezwaniu świadka lub wyznaczeniu biegłego ze względu na to, że jest on osobą niekompetentną lub niegodną, lub z innego powodu albo jeżeli świadek lub biegły odmawiają składania zeznań lub złożenia przysięgi, kwestię tę rozstrzyga Trybunał.

§ 2. Sprzeciw wobec wezwania świadka lub wyznaczenia biegłego wnosi się na piśmie w terminie dwóch tygodni od doręczenia postanowienia wzywającego świadka lub wyznaczającego biegłego, ze wskazaniem powodów sprzeciwu i dowodów.

Artykuł 73

Koszty wezwania świadków i wyznaczenia biegłych

§ 1. Jeżeli Trybunał postanowi o przesłuchaniu świadków lub o zasięgnięciu opinii biegłego, może zażądać od stron lub jednej z nich złożenia zabezpieczenia wystarczającego na pokrycie kosztów wezwania świadków lub wyznaczenia biegłych.

§ 2. Świadkom i biegłym przysługuje zwrot kosztów podróży i pobytu. Kasa Trybunału może im przyznać zaliczkę na poczet tych kosztów.

§ 3. Świadkom przysługuje wynagrodzenie za utratę zarobku, a biegłym wynagrodzenie za wykonaną pracę. Kasa Trybunału wypłaca świadkom i biegłym odpowiednie kwoty po wypełnieniu przez nich obowiązków lub spełnieniu zadań.

Artykuł 74

Protokół posiedzeń wyznaczanych w celu przeprowadzenia dowodu

§ 1. Sekretarz sporządza protokół każdego posiedzenia wyznaczonego w celu przeprowadzenia dowodu. Protokół podpisywany jest przez prezesa oraz przez sekretarza. Stanowi on dokument urzędowy.

§ 2. Protokół posiedzenia wyznaczonego w celu przesłuchania świadków lub biegłych podpisywany jest przez prezesa lub sędziego sprawozdawcę odpowiedzialnego za przeprowadzanie przesłuchania oraz przez sekretarza. Przed podpisaniem protokołu przez wyżej wymienione osoby świadkowi lub biegłemu umożliwia się sprawdzenie jego treści i podpisanie go.

§ 3. Protokół doręcza się stronom.

Artykuł 75

Otwarcie ustnego etapu postępowania po przeprowadzeniu postępowania dowodowego

§ 1. Po zamknięciu postępowania dowodowego prezes wyznacza datę otwarcia ustnego etapu postępowania, poza przypadkiem gdy Trybunał podejmuje decyzję o wyznaczeniu stronom terminu na przedstawienie uwag na piśmie.

§ 2. Jeżeli został określony termin na przedstawienie uwag na piśmie, prezes wyznacza datę otwarcia ustnego etapu postępowania po upływie tego terminu.

Rozdział 8

USTNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 76

Rozprawa

§ 1. Ewentualne uzasadnione wnioski o przeprowadzenie rozprawy składa się w terminie trzech tygodni od doręczenia stronom lub podmiotom określonym w art. 23 statutu powiadomienia o zamknięciu pisemnego etapu postępowania. Termin ten może zostać przedłużony przez prezesa.

§ 2. Na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego Trybunał może podjąć decyzję o pominięciu rozprawy, jeżeli w świetle dokumentów procesowych złożonych na etapie pisemnym postępowania uzna sprawę za wyjaśnioną w stopniu wystarczającym do wydania orzeczenia.

§ 3. Paragrafu 2 nie stosuje się, jeżeli z uzasadnionym wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy wystąpi podmiot określony w art. 23 statutu, który nie brał udziału w postępowaniu na etapie pisemnym.

Artykuł 77

Wspólna rozprawa dla większej liczby spraw

Jeżeli podobieństwa istniejące między sprawami tego samego rodzaju na to pozwalają, Trybunał może zdecydować o wyznaczeniu dla nich wspólnej rozprawy.

Artykuł 78

Kierowanie posiedzeniami

Posiedzenia otwiera i prowadzi prezes, który czuwa nad utrzymaniem powagi sądu.

Artykuł 79

Posiedzenia przy drzwiach zamkniętych

§ 1. Z ważnych powodów, związanych w szczególności z bezpieczeństwem państw członkowskich lub ochroną nieletnich, Trybunał może podjąć decyzję o przeprowadzeniu posiedzenia przy drzwiach zamkniętych.

§ 2. Posiedzenie przy drzwiach zamkniętych oznacza zakaz ujawniania treści obrad.

Artykuł 80

Pytania

Członkowie składu orzekającego oraz rzecznik generalny mogą podczas rozprawy zadawać pytania pełnomocnikom, doradcom, adwokatom lub radcom prawnym stron, a także, w okolicznościach określonych w art. 47 § 2 niniejszego regulaminu, stronom w postępowaniu głównym i ich przedstawicielom.

Artykuł 81

Zamknięcie rozprawy

Po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron lub podmiotów określonych w art. 23 statutu prezes zamyka rozprawę.

Artykuł 82

Przedstawienie opinii przez rzecznika generalnego

§ 1. Jeżeli w sprawie została przeprowadzona rozprawa, rzecznik generalny przedstawia opinię po zamknięciu rozprawy.

§ 2. Po przedstawieniu opinii przez rzecznika generalnego prezes zamyka ustny etap postępowania.

Artykuł 83

Otwarcie lub otwarcie na nowo ustnego etapu postępowania

Trybunał może, w każdej chwili, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, postanowić o otwarciu lub otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo, w szczególności jeśli uzna, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie są wystarczająco wyjaśnione, lub jeśli po zamknięciu ustnego etapu postępowania strona przedstawiła nowy fakt mogący mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia Trybunału, lub też jeśli sprawa ma zostać rozstrzygnięta na podstawie argumentu, który nie był przedmiotem dyskusji między stronami lub podmiotami określonymi w art. 23 statutu.

Artykuł 84

Protokół rozpraw

§ 1. Sekretarz sporządza protokół każdej rozprawy. Protokół jest podpisywany przez prezesa oraz przez sekretarza. Stanowi on dokument urzędowy.

§ 2. Strony oraz podmioty określone w art. 23 statutu mogą zapoznać się z protokołem w sekretariacie i uzyskać jego odpisy.

Artykuł 85

Zapis dźwiękowy rozprawy

Prezes może, na należycie uzasadniony wniosek, zezwolić stronie lub podmiotowi określonemu w art. 23 statutu, który uczestniczył w postępowaniu na etapie pisemnym lub ustnym, na odsłuchanie w pomieszczeniach Trybunału zapisu dźwiękowego rozprawy w języku używanym przez mówcę podczas rozprawy.

Rozdział 9

WYROKI I POSTANOWIENIA

Artykuł 86

Data ogłoszenia wyroku

Strony lub podmioty określone w art. 23 statutu są informowane o dacie ogłoszenia wyroku.

Artykuł 87

Zawartość wyroku

Wyrok zawiera:

a) wskazanie, iż został wydany przez Trybunał;

b) oznaczenie składu orzekającego;

c) datę jego ogłoszenia;

d) nazwiska prezesa oraz sędziów, którzy uczestniczyli w naradzie, ze wskazaniem sędziego sprawozdawcy;

e) nazwisko rzecznika generalnego;

f) nazwisko sekretarza;

g) oznaczenie stron lub podmiotów określonych w art. 23 statutu, które uczestniczyły w postępowaniu;

h) nazwiska przedstawicieli stron;

i) w odniesieniu do skarg bezpośrednich i odwołań – żądania stron;

j) w stosownym przypadku – datę przeprowadzenia rozprawy;

k) wzmiankę o zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego i, w stosownym przypadku, datę przedstawienia przez niego opinii;

l) zwięzłe omówienie stanu faktycznego;

m) motywy;

n) sentencję wraz z rozstrzygnięciem, w stosownym przypadku, w przedmiocie kosztów.

Artykuł 88

Ogłoszenie i doręczenie wyroku

§ 1. Wyrok ogłasza się na posiedzeniu jawnym.

§ 2. Oryginał wyroku podpisany przez prezesa, sędziów, którzy uczestniczyli w naradzie, oraz sekretarza zostaje opieczętowany i złożony w sekretariacie; uwierzytelnione odpisy wyroku doręcza się stronom oraz, w stosownym przypadku, sądowi odsyłającemu, podmiotom określonym w art. 23 statutu i Sądowi.

Artykuł 89

Zawartość postanowienia

§ 1. Postanowienie zawiera:

a) wskazanie, iż zostało wydane przez Trybunał;

b) oznaczenie składu orzekającego;

c) datę jego wydania;

d) wskazanie podstawy prawnej, na jakiej jest ono oparte;

e) nazwiska prezesa oraz, w stosownym przypadku, sędziów, którzy uczestniczyli w naradzie, ze wskazaniem sędziego sprawozdawcy;

f) nazwisko rzecznika generalnego;

g) nazwisko sekretarza;

h) oznaczenie stron lub stron w postępowaniu głównym;

i) nazwiska przedstawicieli stron;

j) wzmiankę o zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego;

k) sentencję wraz z rozstrzygnięciem, w stosownym przypadku, w przedmiocie kosztów.

§ 2. Jeżeli niniejszy regulamin przewiduje, że postanowienie musi zawierać uzasadnienie, należy w nim wskazać ponadto:

a) w odniesieniu do skarg bezpośrednich i odwołań – żądania stron;

b) zwięzłe omówienie stanu faktycznego;

c) motywy.

Artykuł 90

Podpisanie i doręczenie postanowienia

Oryginał postanowienia podpisany przez prezesa oraz sekretarza zostaje opieczętowany i złożony w sekretariacie; uwierzytelnione odpisy postanowienia doręcza się stronom oraz, w stosownym przypadku, sądowi odsyłającemu, podmiotom określonym w art. 23 statutu i Sądowi.

Artykuł 91

Moc wiążąca wyroków i postanowień

§ 1. Wyrok wiąże od dnia jego ogłoszenia.

§ 2. Postanowienie wiąże od dnia jego doręczenia.

Artykuł 92

Publikacja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej publikuje się informację zawierającą datę oraz sentencję wyroków i postanowień Trybunału kończących postępowanie w sprawie.

TYTUŁ III

ODESŁANIA PREJUDYCJALNE

Rozdział 1

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 93

Zakres stosowania

Postępowanie toczy się zgodnie z przepisami niniejszego tytułu:

a) w przypadkach określonych w art. 23 statutu;

b) w przypadku odesłań przewidzianych w umowach, których stronami są Unia Europejska lub państwa członkowskie.

Artykuł 94

Zawartość wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Poza sformułowaniem pytań skierowanych do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawiera:

a) zwięzłe omówienie przedmiotu sporu oraz istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jakie ustalił sąd odsyłający, lub co najmniej wskazanie okoliczności faktycznych, na jakich oparte są pytania;

b) treść przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w sprawie oraz, w stosownym przypadku, wskazanie istotnego dla sprawy orzecznictwa sądów krajowych;

c) omówienie powodów, dla których sąd odsyłający rozpatruje kwestię wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii Europejskiej, jak również związku, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi, które znajdują zastosowanie w postępowaniu głównym.

Artykuł 95

Utajnienie tożsamości

1. Jeżeli o utajnieniu tożsamości zdecydował sąd odsyłający, Trybunał przestrzega utajnienia w ramach toczącego się przed nim postępowania.

2. Na wniosek sądu odsyłającego, na należycie uzasadniony wniosek strony w postępowaniu głównym lub z urzędu Trybunał może ponadto, jeśli uzna to za właściwe, utajnić tożsamość osoby lub osób, albo podmiotów, których dotyczy spór.

Artykuł 96

Udział w postępowaniu prejudycjalnym

§ 1. Zgodnie z art. 23 statutu uwagi przed Trybunałem mogą przedstawiać:

a) strony w postępowaniu głównym;

b) państwa członkowskie;

c) Komisja Europejska;

d) instytucja, która wydała akt, którego ważność lub wykładnia jest przedmiotem sporu;

e) państwa będące stronami porozumienia EOG, inne niż państwa członkowskie, a także Urząd Nadzoru EFTA, jeżeli pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału dotyczy jednej z dziedzin objętych zakresem stosowania porozumienia;

f) państwa trzecie będące stronami umowy dotyczącej określonej dziedziny, zawartej przez Radę, jeżeli umowa ta przewiduje taki tryb, a sąd państwa członkowskiego skieruje do Trybunału pytanie prejudycjalne dotyczące dziedziny objętej zakresem stosowania umowy.

§ 2. Brak udziału w postępowaniu na etapie pisemnym nie stoi na przeszkodzie udziałowi w tym postępowaniu na etapie ustnym.

Artykuł 97

Strony w postępowaniu głównym

§ 1. Stronami w postępowaniu głównym są strony wskazane jako takie przez sąd odsyłający zgodnie z krajowymi uregulowaniami proceduralnymi.

§ 2. Jeżeli sąd odsyłający poinformuje Trybunał o dopuszczeniu do postępowania głównego nowej strony, w czasie gdy postępowanie przed Trybunałem jest już w toku, strona ta akceptuje stan sprawy, w jakim się ona znajduje w chwili przekazania tej informacji. Otrzymuje ona wszelkie dokumenty procesowe doręczone już podmiotom określonym w art. 23 statutu.

§ 3. W zakresie reprezentacji i stawiennictwa stron w postępowaniu głównym Trybunał uwzględnia uregulowania proceduralne obowiązujące przed sądem, który skierował pytanie prejudycjalne. Jeżeli zachodzi wątpliwość co do tego, czy zgodnie z prawem krajowym określona osoba ma prawo reprezentować stronę w postępowaniu głównym, Trybunał może zasięgnąć u sądu odsyłającego informacji o obowiązujących uregulowaniach proceduralnych.

Artykuł 98

Tłumaczenie i doręczenie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

§ 1. Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o których mowa w niniejszym tytule, są doręczane państwom członkowskim w wersji oryginalnej, wraz z przekładem na język urzędowy państwa, do którego są skierowane. Jeżeli przemawia za tym obszerność wniosku, przekład ten zastępuje się przekładem na język urzędowy zainteresowanego państwa streszczenia wniosku, które stanowić będzie podstawę do zajęcia przez to państwo stanowiska. Streszczenie zawiera integralne brzmienie pytania lub pytań skierowanych w trybie prejudycjalnym. Streszczenie to wskazuje w szczególności, o ile elementy te znajdują się we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, przedmiot postępowania głównego, zasadnicze argumenty stron w tym postępowaniu, zwięzłe uzasadnienie odesłania, jak również orzecznictwo oraz powołane w sprawie przepisy prawa krajowego i prawa Unii Europejskiej.

§ 2. W przypadkach określonych w art. 23 akapit trzeci statutu wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są doręczane państwom będącym stronami porozumienia EOG, innym niż państwa członkowskie, jak również Urzędowi Nadzoru EFTA, w wersji oryginalnej, wraz z przekładem wniosku lub, w stosownym przypadku, jego streszczenia, na jeden z języków wymienionych w art. 36 wybrany przez adresata.

§ 3. Jeżeli państwo trzecie ma, zgodnie z art. 23 akapit czwarty statutu, prawo wziąć udział w postępowaniu prejudycjalnym, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest mu doręczany w wersji oryginalnej, wraz z przekładem wniosku lub, w stosownym przypadku, jego streszczenia na jeden z języków wymienionych w art. 36 wybrany przez zainteresowane państwo trzecie.

Artykuł 99

Odpowiedź w formie postanowienia z uzasadnieniem

Jeżeli pytanie skierowane w trybie prejudycjalnym jest identyczne z pytaniem, w którego przedmiocie Trybunał już orzekał, jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa lub jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem.

Artykuł 100

Związanie Trybunału w czasie wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

§ 1. Trybunał pozostaje właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym tak długo, jak długo sąd, który skierował ten wniosek, go nie cofnie. Cofnięcie wniosku może zostać uwzględnione do chwili podania daty ogłoszenia wyroku do wiadomości podmiotów określonych w art. 23 statutu.

§ 2. Trybunał może jednak w każdej chwili stwierdzić, że przesłanki jego właściwości nie są już spełnione.

Artykuł 101

Wniosek o wyjaśnienia

§ 1. Niezależnie od środków organizacji postępowania i środków dowodowych przewidzianych w niniejszym regulaminie Trybunał może, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, zwrócić się do sądu odsyłającego o udzielenie wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez Trybunał.

§ 2. Odpowiedź sądu odsyłającego doręcza się podmiotom określonym w art. 23 statutu.

Artykuł 102

Koszty w postępowaniu prejudycjalnym

Do sądu odsyłającego należy rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów w postępowaniu prejudycjalnym.

Artykuł 103

Sprostowanie wyroków i postanowień

§ 1. Trybunał może, z urzędu lub na wniosek podmiotu określonego w art. 23 statutu złożony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku lub doręczenia postanowienia, sprostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz oczywiste omyłki w wyrokach i postanowieniach.

§ 2. Trybunał rozstrzyga po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego.

§ 3. Oryginał postanowienia o sprostowaniu załącza się do oryginału orzeczenia podlegającego sprostowaniu. Wzmiankę o tym postanowieniu zamieszcza się na marginesie oryginału orzeczenia podlegającego sprostowaniu.

Artykuł 104

Wykładnia orzeczeń wydanych w trybie prejudycjalnym

§ 1. Artykułu 158 niniejszego regulaminu, dotyczącego wykładni wyroków i postanowień, nie stosuje się do orzeczeń wydanych w odpowiedzi na wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

§ 2. Do sądów krajowych należy ocena, czy orzeczenie wydane w trybie prejudycjalnym dostatecznie wyjaśnia sprawę, czy też konieczne jest zwrócenie się do Trybunału z ponownym wnioskiem.

Rozdział 2

PRZYSPIESZONY TRYB PREJUDYCJALNY

Artykuł 105

Tryb przyspieszony

§ 1. Na wniosek sądu odsyłającego lub w wyjątkowych przypadkach z urzędu, jeżeli charakter sprawy wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia, prezes Trybunału może postanowić, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, o rozpatrzeniu odesłania prejudycjalnego w trybie przyspieszonym, stanowiącym odstępstwo od przepisów niniejszego regulaminu.

§ 2. W takim przypadku prezes natychmiast wyznacza datę rozprawy, o której podmioty określone w art. 23 statutu informuje się jednocześnie z doręczeniem wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

§ 3. Podmioty wymienione w § 2 mogą składać dokumenty procesowe w wyznaczonym przez prezesa terminie, nie krótszym niż 15 dni. Prezes może wezwać te podmioty do ograniczenia dokumentów procesowych do zasadniczych kwestii prawnych podniesionych we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

§ 4. Ewentualne dokumenty procesowe przekazuje się wszystkim podmiotom określonym w art. 23 statutu przed rozprawą.

§ 5. Trybunał orzeka po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego.

Artykuł 106

Przekazanie dokumentów procesowych

§ 1. Dokumenty procesowe, o których mowa w art. 106, uważa się za złożone z chwilą przekazania do sekretariatu za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji, jakim dysponuje Trybunał, kopii podpisanego oryginału oraz załączonych materiałów i dokumentów, wraz z ich spisem, o którym mowa w art. 57 § 4. Oryginał dokumentu procesowego oraz wskazanych powyżej załączników przekazuje się natychmiast do sekretariatu.

§ 2. Doręczenia i powiadomienia przewidziane w art. 106 mogą być dokonywane poprzez przekazanie kopii dokumentów za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji, jakim dysponują Trybunał i adresat.

Rozdział 3

PILNY TRYB PREJUDYCJALNY

Artykuł 107

Zakres stosowania pilnego trybu prejudycjalnego

§ 1. Odesłanie prejudycjalne podnoszące kwestię lub kwestie dotyczące dziedzin objętych tytułem V w trzeciej części Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej może, na wniosek sądu odsyłającego lub w wyjątkowych przypadkach z urzędu, zostać rozpoznane w trybie pilnym, stanowiącym odstępstwo od przepisów niniejszego regulaminu.

§ 2. Sąd odsyłający przedstawia okoliczności prawne i faktyczne wskazujące na pilny charakter sprawy, uzasadniający zastosowanie tego szczególnego trybu, a także, w miarę możliwości, propozycję odpowiedzi na pytania prejudycjalne.

§ 3. Jeżeli sąd odsyłający nie wniósł o zastosowanie trybu pilnego, a konieczność jego zastosowania wydaje się prawdopodobna, prezes Trybunału może zwrócić się do izby, o której mowa w art. 108, o zbadanie konieczności rozpoznania odesłania w tym trybie.

Artykuł 108

Decyzja w przedmiocie zastosowania trybu pilnego

§ 1. Decyzję o rozpoznaniu odesłania w trybie pilnym podejmuje wyznaczona izba na wniosek sędziego sprawozdawcy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego. Skład izby ustala się zgodnie z art. 28 § 2 w dniu przydzielenia sprawy sędziemu sprawozdawcy, jeżeli o zastosowanie trybu pilnego wnosi sąd odsyłający, a jeżeli o zbadanie konieczności zastosowania tego trybu zwraca się prezes Trybunału – w dniu złożenia tego wniosku.

§ 2. Jeżeli sprawa jest w związku z inną zawisłą sprawą, przydzieloną sędziemu sprawozdawcy, który nie wchodzi w skład wyznaczonej izby, izba ta może zwrócić się do prezesa Trybunału o przydzielenie sprawy temu sędziemu sprawozdawcy. W przypadku przydzielenia sprawy temu sędziemu sprawozdawcy izba złożona z pięciu sędziów, w której skład wchodzi ten sędzia, pełnić będzie dla tej sprawy funkcję wyznaczonej izby. Stosuje się art. 29 § 1.

Artykuł 109

Pisemny etap postępowania w trybie pilnym

§ 1. Jeżeli sąd odsyłający wniósł o zastosowanie trybu pilnego lub jeżeli prezes Trybunału zwrócił się do wyznaczonej izby o zbadanie konieczności rozpoznania odesłania w tym trybie, sekretarz zapewnia natychmiastowe doręczenie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym stronom w postępowaniu głównym, państwu członkowskiemu, którego ustawodawstwu podlega sąd odsyłający, Komisji Europejskiej oraz instytucji, która wydała akt, którego ważność lub wykładnia jest przedmiotem sporu.

§ 2. Decyzję o rozpoznaniu lub odmowie rozpoznania odesłania prejudycjalnego w trybie pilnym doręcza się natychmiast sądowi odsyłającemu oraz stronom, państwu członkowskiemu i instytucjom określonym w § 1. W decyzji o rozpoznaniu odesłania w trybie pilnym wyznacza się termin, w jakim podmioty te mogą złożyć dokumenty procesowe. W decyzji mogą zostać wskazane kwestie prawne, jakich dokumenty te winny dotyczyć; może też zostać określona maksymalna objętość tych dokumentów.

§ 3. Jeżeli wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy postępowania administracyjnego lub sądowego, które miało miejsce w innym państwie członkowskim niż państwo, którego ustawodawstwu podlega sąd odsyłający, Trybunał może zwrócić się do tego pierwszego państwa członkowskiego o udzielenie na piśmie lub na rozprawie wszelkich niezbędnych informacji.

§ 4. Z chwilą dokonania doręczeń, o których mowa w § 1, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przekazuje się ponadto także pozostałym podmiotom określonym w art. 23 statutu, a decyzję o rozpoznaniu lub odmowie rozpoznania odesłania w trybie pilnym przekazuje się tym podmiotom z chwilą dokonania doręczeń, o których mowa w § 2.

§ 5. Podmioty określone w art. 23 statutu są informowane, tak szybko jak to możliwe, o przewidywanej dacie rozprawy.

§ 6. Jeżeli odesłanie nie będzie rozpoznawane w trybie pilnym, postępowanie toczy się zgodnie z art. 23 statutu i właściwymi przepisami niniejszego regulaminu.

Artykuł 110

Doręczenia i powiadomienia następujące po zamknięciu pisemnego etapu postępowania

§ 1. Jeżeli odesłanie prejudycjalne jest rozpoznawane w trybie pilnym, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym oraz złożone dokumenty procesowe doręcza się podmiotom określonym w art. 23 statutu, innym niż strony i podmioty określone w art. 109 § 1. Do wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym załącza się jego przekład lub, w stosownym przypadku, przekład streszczenia zgodnie z zasadami określonymi w art. 98.

§ 2. Złożone dokumenty procesowe doręcza się ponadto stronom i innym podmiotom określonym w art. 109 § 1.

§ 3. O dacie rozprawy informuje się podmioty określone w art. 23 statutu jednocześnie z doręczeniem, o którym mowa w §§ 1 i 2.

Artykuł 111

Pominięcie pisemnego etapu postępowania

W przypadku szczególnej pilności wyznaczona izba może zdecydować o pominięciu pisemnego etapu postępowania, o którym mowa w art. 109 § 2.

Artykuł 112

Orzeczenie co do istoty

Wyznaczona izba orzeka po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego.

Artykuł 113

Skład orzekający

§ 1. Wyznaczona izba może zdecydować, że będzie rozpoznawać sprawę w składzie trzech sędziów. Wówczas w składzie orzekającym znajduje się prezes wyznaczonej izby, sędzia sprawozdawca oraz pierwszy lub dwóch pierwszych sędziów wyznaczonych z listy, o której mowa w art. 28 § 2, przy ustalaniu składu izby zgodnie z art. 108 § 1.

§ 2. Wyznaczona izba może również zwrócić się do Trybunału o przydzielenie sprawy składowi złożonemu z większej liczby sędziów. Dalsze postępowanie w trybie pilnym toczy się przed nowym składem orzekającym, w stosownym przypadku po otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo.

Artykuł 114

Przekazanie dokumentów procesowych

Dokumenty procesowe przekazuje się zgodnie z art. 106.

Rozdział 4

POMOC PRAWNA

Artykuł 115

Wniosek o przyznanie pomocy prawnej

§ 1. Jeżeli strona w postępowaniu głównym nie jest w stanie w całości lub w części ponieść kosztów postępowania, może w każdej chwili złożyć wniosek o przyznanie pomocy prawnej.

§ 2. Do wniosku załącza się wszelkie informacje i dokumenty pozwalające ocenić sytuację materialną wnioskodawcy, na przykład zaświadczenie właściwych organów krajowych potwierdzające tę sytuację.

§ 3. Jeżeli wnioskodawca uzyskał już pomoc prawną przed sądem odsyłającym, przedkłada stosowne orzeczenie tego sądu wraz z informacją o kosztach, których dotyczy przyznana dotychczas pomoc.

Artykuł 116

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pomocy prawnej

§ 1. Po wpłynięciu wniosku o przyznanie pomocy prawnej prezes przydziela ten wniosek sędziemu będącemu sprawozdawcą w sprawie, w której ramach wniosek został złożony.

§ 2. O przyznaniu, w całości lub w części, lub odmowie przyznania pomocy prawnej rozstrzyga, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, izba złożona z trzech sędziów, do której sędzia sprawozdawca jest przydzielony. Wówczas w składzie orzekającym znajduje się prezes izby, sędzia sprawozdawca oraz pierwszy lub dwóch pierwszych sędziów wyznaczonych z listy, o której mowa w art. 28 § 3, w dniu, w którym sędzia sprawozdawca przedłożył izbie wniosek o przyznanie pomocy prawnej.

§ 3. Jeżeli sędzia sprawozdawca nie wchodzi w skład żadnej izby złożonej z trzech sędziów, rozstrzyga, na tych samych zasadach, izba złożona z pięciu sędziów, do której sędzia sprawozdawca jest przydzielony. Poza sędzią sprawozdawcą w składzie orzekającym znajduje się czterech sędziów wyznaczonych z listy, o której mowa w art. 28 § 2, w dniu, w którym sędzia sprawozdawca przedłożył izbie wniosek o przyznanie pomocy prawnej.

§ 4. Skład orzekający rozstrzyga postanowieniem. W razie całkowitej lub częściowej odmowy przyznania pomocy prawnej postanowienie zawiera uzasadnienie tej odmowy.

Artykuł 117

Kwoty podlegające wypłacie z tytułu pomocy prawnej

W razie przyznania pomocy prawnej kasa Trybunału pokrywa, w stosownym przypadku w granicach określonych przez skład orzekający, koszty związane z doradztwem i reprezentacją wnioskodawcy przed Trybunałem. Na jego wniosek lub na wniosek jego przedstawiciela wypłacona może zostać zaliczka na poczet kosztów.

Artykuł 118

Cofnięcie pomocy prawnej

Skład orzekający, który rozstrzygał w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy prawnej, może w każdej chwili, z urzędu lub na wniosek, cofnąć tę pomoc, jeżeli okoliczności stanowiące podstawę jej przyznania uległy zmianie w toku postępowania.

TYTUŁ IV

SKARGI BEZPOŚREDNIE

Rozdział 1

REPREZENTACJA STRON

Artykuł 119

Obowiązkowe zastępstwo procesowe

§ 1. Strony mogą być reprezentowane wyłącznie przez swoich pełnomocników, adwokatów lub radców prawnych.

§ 2. Pełnomocnicy, adwokaci i radcowie prawni są zobowiązani złożyć w sekretariacie stosowny dokument urzędowy lub pełnomocnictwo udzielone przez stronę, którą reprezentują.

§ 3. Adwokat lub radca prawny wspierający lub reprezentujący stronę jest ponadto zobowiązany złożyć w sekretariacie dokument poświadczający, że jest uprawniony do występowania przed sądami jednego z państw członkowskich lub innego państwa będącego stroną porozumienia EOG.

§ 4. Jeżeli dokumenty te nie zostały złożone, sekretarz wyznacza stronie rozsądny termin na ich złożenie. Jeżeli strona nie złoży dokumentów w wyznaczonym terminie, Trybunał rozstrzyga, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, czy niedopełnienie tej formalności powoduje niedopuszczalność skargi lub innego pisma procesowego ze względów formalnych.

Rozdział 2

PISEMNY ETAP POSTĘPOWANIA

Artykuł 120

Zawartość skargi

Skarga przewidziana w art. 21 statutu zawiera:

a) nazwisko lub nazwę oraz miejsce zamieszkania lub siedzibę skarżącego;

b) oznaczenie strony, przeciwko której wnoszona jest skarga;

c) przedmiot sporu, podnoszone zarzuty i argumenty, a także zwięzłe omówienie tych zarzutów;

d) żądania skarżącego;

e) w stosownym przypadku dowody lub wnioski dowodowe.

Artykuł 121

Informacje do celów doręczeń

§ 1. Do celów postępowania skarga wskazuje adres do doręczeń, a także nazwisko osoby, która została upoważniona i wyraziła zgodę na odbieranie doręczanych dokumentów.

§ 2. Oprócz lub zamiast wskazania adresu do doręczeń, o którym mowa w § 1, skarga może zawierać stwierdzenie, że adwokat, radca prawny lub pełnomocnik wyraża zgodę na doręczanie mu dokumentów za pośrednictwem faksu lub innego technicznego środka komunikacji.

§ 3. Jeżeli skarga nie spełnia wymagań określonych w § 1 lub w § 2, wszelkie doręczenia dla strony związane z postępowaniem są dokonywane, do czasu usunięcia braków, przesyłką poleconą na adres pełnomocnika, adwokata lub radcy prawnego tej strony. W drodze odstępstwa od art. 48 doręczenie uważa się za dokonane prawidłowo z chwilą złożenia przesyłki poleconej na poczcie w miejscu, w którym ma siedzibę Trybunał.

Artykuł 122

Załączniki do skargi

§ 1. W razie potrzeby do skargi załącza się dokumenty, o których mowa w art. 21 akapit drugi statutu.

§ 2. Do skargi wniesionej na podstawie art. 273 TFUE załącza się odpis kompromisu zawartego między zainteresowanymi państwami członkowskimi.

§ 3. Jeżeli skarga nie spełnia wymagań określonych w § 1 lub w § 2 niniejszego artykułu, sekretarz wyznacza skarżącemu rozsądny termin na złożenie wyżej wymienionych dokumentów. Jeżeli skarżący nie usunie braków, Trybunał rozstrzyga, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, czy niespełnienie tych wymagań powoduje niedopuszczalność skargi ze względów formalnych.

Artykuł