PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 243/1

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 810/2009

z dnia 13 lipca 2009 r.

ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy

(kodeks wizowy)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 62 ust. 2 lit. a) i art. 62 ust. 2 lit. b) ppkt (ii),

uwzględniając wniosek Komisji,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (1),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 61 Traktatu ustanowieniu obszaru, na którym odbywa się swobodny przepływ osób, winny towarzyszyć środki dotyczące kontroli granic zewnętrznych, azylu i imigracji.

(2) Na mocy art. 62 ust. 2 Traktatu środki dotyczące przekraczania zewnętrznych granic państw członkowskich określają reguły dotyczące wiz na pobyt nie dłuższy niż trzy miesiące, w tym procedury i warunki wydawania wiz przez państwa członkowskie.

(3) Jeżeli chodzi o politykę wizową, ustanowienie wspólnego zbioru aktów prawnych, szczególnie poprzez konsolidację i rozwój dorobku prawnego (stosownych przepisów Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (2) i wspólnych instrukcji konsularnych (3) jest jednym z zasadniczych elementów „dalszego rozwoju wspólnej polityki wizowej jako części złożonego systemu zmierzającego do ułatwienia legalnych podróży oraz przeciwdziałania nielegalnej imigracji przez dalszą harmonizację ustawodawstwa krajowego i praktyk rozpatrywania wniosków w lokalnych urzędach konsularnych”, jak określono w programie haskim: wzmacnianie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej (4).

(4) Państwa członkowskie powinny być obecne lub reprezentowane w zakresie wiz we wszystkich państwach trzecich, których obywatele podlegają obowiązkowi wizowemu. Państwa członkowskie nieposiadające konsulatu w danym państwie trzecim lub w określonej części danego państwa trzeciego powinny starać się zawrzeć porozumienia o wzajemnej reprezentacji, tak by dostęp osób ubiegających się o wizę do konsulatu nie wymagał nieproporcjonalnych nakładów.

(5) Konieczne jest ustanowienie przepisów dotyczących tranzytu przez międzynarodową strefę portów lotniczych w celu zwalczania nielegalnej imigracji. Obywatele państw trzecich wymienionych we wspólnym wykazie powinni zatem podlegać obowiązkowi posiadania tranzytowych wiz lotniskowych. Jednak w nagłych przypadkach masowego napływu nielegalnych imigrantów państwa członkowskie powinny móc nałożyć taki wymóg także na obywateli państw trzecich niewymienionych we wspólnym wykazie. Indywidualne decyzje państw członkowskich należy co roku weryfikować.

(6) Przyjmowanie wniosków od osób ubiegających się o wizę powinno odbywać się z poszanowaniem godności ludzkiej. Wnioski wizowe powinny być rozpatrywane w sposób profesjonalny i taktowny, przy nakładzie sił współmiernym do zamierzonych celów.

(7) Państwa członkowskie powinny zapewnić, by świadczone usługi publiczne miały wysoką jakość i odpowiadały dobrym wzorcom administracyjnym. W celu możliwie największego usprawnienia procedury ubiegania się o wizę powinny one przeznaczyć na ten cel odpowiednią liczbę wyszkolonych pracowników i wystarczające środki finansowe. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby zasada jednorazowej wizyty miała zastosowanie do wszystkich osób ubiegających się o wizę.

(8) W celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego konsulatów państw członkowskich i ułatwienia podróżowania osobom często lub regularnie się przemieszczającym należy – o ile spełnione zostaną pewne warunki – wydawać wizy wielokrotnego wjazdu. Osoby ubiegające się o wizę, które konsulat postrzega jako uczciwe i wiarygodne, powinny w miarę możliwości móc korzystać z procedury uproszczonej.

(9) Z uwagi na rejestrację identyfikatorów biometrycznych w systemie informacji wizowej (VIS), ustanowionym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS) (5), jednym z podstawowych warunków ubiegania się o wizę powinno być osobiste stawiennictwo osoby ubiegającej się o wizę – przynajmniej gdy składa ona pierwszy wniosek.

(10) W celu ułatwienia procedury ubiegania się o wizę przy składaniu kolejnych wniosków powinna istnieć możliwość kopiowania odcisków placów z pierwszego wpisu do VIS przez okres 59 miesięcy. Po tym terminie należy ponownie pobrać odciski palców.

(11) Wszelkie dokumenty, dane lub identyfikatory biometryczne otrzymane przez państwo członkowskie podczas przetwarzania wniosku wizowego są uznawane za dokumenty konsularne zgodnie z Konwencją wiedeńską z dnia 24 kwietnia 1963 r. o stosunkach konsularnych i muszą być traktowane w odpowiedni sposób.

(12) Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (6) ma zastosowanie do państw członkowskich w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

(13) W celu ułatwienia przedmiotowej procedury należy przewidzieć kilka form współpracy, np. reprezentację w ograniczonym zakresie, wspólne placówki, wspólne ośrodki składania wniosków wizowych, korzystanie z pomocy konsulów honorowych oraz współpracę z usługodawcami zewnętrznymi, i uwzględnić przy tym przede wszystkim wymogi w zakresie ochrony danych określone w dyrektywie 95/46/WE. Państwa członkowskie powinny określić, zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, strukturę organizacyjną, jaką będą stosować w poszczególnych krajach trzecich.

(14) Konieczne jest stworzenie przepisów na wypadek sytuacji, w których państwo członkowskie postanowi współpracować z usługodawcą zewnętrznym w zakresie przyjmowania wniosków wizowych. Decyzja taka może zapaść, jeżeli w świetle szczególnych uwarunkowań lub sytuacji lokalnej okaże się, że współpraca z innymi państwami członkowskimi, polegająca na reprezentacji, reprezentacji w ograniczonym zakresie, na prowadzeniu wspólnej placówki lub wspólnego ośrodka przyjmowania wniosków, nie jest odpowiednia dla danego państwa członkowskiego. Rozwiązania takie należy tworzyć z poszanowaniem ogólnych zasad wydawania wiz oraz wymogów ochrony danych określonych w dyrektywie 95/46/WE. Ponadto w tworzeniu i wprowadzaniu w życie takich rozwiązań należy uwzględnić konieczność zapobiegania zjawisku polegającemu na wykorzystywaniu mniej rygorystycznych procedur wizowych.

(15) Jeżeli państwo członkowskie postanowiło współpracować z usługodawcą zewnętrznym, powinno ono nadal zapewniać wszystkim osobom ubiegającym się o wizę możliwość składania wniosków bezpośrednio w swoich misjach dyplomatycznych lub urzędach konsularnych.

(16) Państwo członkowskie powinno współpracować z usługodawcą zewnętrznym na podstawie instrumentu prawnego, który powinien zawierać postanowienia dotyczące jego dokładnych obowiązków, bezpośredniego i pełnego dostępu do jego lokali, udzielania informacji osobom ubiegającym się o wizę, poufności oraz okoliczności, warunków i trybu zawieszania lub rozwiązania współpracy.

(17) Poprzez umożliwienie państwom członkowskim współpracy z usługodawcami zewnętrznymi w zakresie przyjmowania wniosków wizowych, a równocześnie ustanowienie zasady jednorazowej wizyty przy składaniu wniosku wizowego niniejsze rozporządzenie ustanawia odstępstwo od ogólnej zasady wymagającej osobistego stawiennictwa w misji dyplomatycznej lub urzędzie konsularnym. Odstępstwo to nie wpływa jednak na możliwość wezwania osoby ubiegającej się o wizę na osobistą rozmowę.

(18) Lokalna schengeńska współpraca konsularna ma zasadnicze znaczenie dla jednolitego stosowania wspólnej polityki wizowej i właściwej oceny ryzyka migracji lub zagrożenia bezpieczeństwa. Z uwagi na różnicę warunków lokalnych poszczególne misje dyplomatyczne i urzędy konsularne państw członkowskich powinny oceniać praktyczne zastosowanie poszczególnych przepisów, aby zapewnić ich jednolite stosowanie i w ten sposób zapobiegać zjawisku polegającemu na wykorzystywaniu mniej rygorystycznych procedur wizowych i różnego traktowania osób ubiegających się o wizę.

(19) Dane statystyczne stanowią cenną pomoc w kontroli ruchów migracyjnych i mogą stanowić skuteczne narzędzie zarządzania. W związku z tym należy systematycznie gromadzić takie dane we wspólnym formacie.

(20) Środki konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą procedury wykonywania uprawnień wykonawczych powierzonych Komisji (7).

(21) Komisja powinna być w szczególności uprawniona do zmiany załączników do niniejszego rozporządzenia. Ponieważ środki te mają zakres ogólny i mają na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia, między innymi poprzez uzupełnienie go o nowe elementy inne niż istotne, środki te muszą zostać przyjęte zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą przewidzianą w art. 5a decyzji 1999/468/WE.

(22) W celu zapewnienia jednolitego stosowania niniejszego rozporządzenia w praktyce, powinno się sporządzić wytyczne dotyczące postępowania i procedur obowiązujące państwa członkowskie w procesie rozpatrywania wniosków wizowych.

(23) Dla wyeksponowania wspólnej polityki wizowej i promowania jej jednolitego wizerunku powinna zostać utworzona wspólna strona internetowa poświęcona sprawom wizowym w strefie Schengen. Na stronie tej podawane będą do ogólnej wiadomości wszystkie istotne informacje związane z ubieganiem się wizę.

(24) Należy przyjąć stosowne środki pozwalające monitorować i oceniać niniejsze rozporządzenie.

(25) Rozporządzenie w sprawie VIS oraz rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (8) powinny zostać zmienione w celu uwzględnienia przepisów niniejszego rozporządzenia.

(26) Umowy dwustronne zawarte pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi, służące ułatwieniu rozpatrywania wniosków wizowych, mogą dopuszczać odstępstwa od przepisów niniejszego rozporządzenia.

(27) W przypadku organizowania przez państwo członkowskie igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich powinien obowiązywać szczególny system ułatwiający wydawanie wiz członkom rodziny olimpijskiej.

(28) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustalenie procedur i warunków wydawania wiz na tranzyt przez terytorium państw członkowskich lub na pobyt na tym terytorium nieprzekraczający trzech miesięcy w dowolnym okresie sześciomiesięcznym, nie może zostać w wystarczający sposób zrealizowany przez państwa członkowskie i możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości, zawartą w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(29) Niniejsze rozporządzenie uwzględnia podstawowe prawa i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przyjętej przez Radę Europy oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(30) Warunki wjazdu na terytorium państw członkowskich i wydawania wiz nie mają wpływu na obowiązujące przepisy dotyczące uznawania ważności dokumentów podróży.

(31) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu dotyczącego stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie uczestniczy w przyjmowaniu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie jest oparte na dorobku Schengen zgodnie z postanowieniami tytułu IV części trzeciej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z art. 5 tego protokołu w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia Dania podejmuje decyzję, czy dokona jego transpozycji do swojego prawa krajowego.

(32) W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozszerzenie dorobku Schengen w rozumieniu Układu zawartego między Radą Unii Europejskiej a Republiką Islandii oraz Królestwem Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (9), wchodzących w zakres określony w art. 1 pkt B decyzji Rady 1999/437/WE (10) w sprawie niektórych warunków stosowania tego układu.

(33) Powinno zostać zawarte porozumienie pozwalające na udział przedstawicieli Islandii i Norwegii w pracach komitetów wspierających Komisję w wykonywaniu jej uprawnień wykonawczych na mocy niniejszego rozporządzenia. Porozumienie takie było przedmiotem rozważań w wymianie listów między Radą Unii Europejskiej a Islandią i Norwegią dotyczącej komitetów wspierających Komisję Europejską w sprawowaniu jej kompetencji wykonawczych (11), załączonych do wyżej wspomnianego układu. Komisja przedstawiła Radzie projekt zalecenia dotyczącego negocjacji w sprawie takiego porozumienia.

(34) W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (12), wchodzących w zakres określony w art. 1 lit. B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE (13) w sprawie zawarcia tej umowy.

(35) W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu protokołu podpisanego między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do umowy zawartej między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, należące do dziedziny, o której mowa w art. 1 pkt B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/261/WE (14) w sprawie podpisania tego protokołu.

(36) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa, zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (15). Dlatego też Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w jego przyjęciu, nie jest nim związane ani go nie stosuje.

(37) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii, zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (16). Dlatego też Irlandia nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje.

(38) Z wyjątkiem art. 3 niniejsze rozporządzenie stanowi akt oparty na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związany w rozumieniu art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r. i w rozumieniu art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r.,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Cel i zakres stosowania

1. Niniejsze rozporządzenie określa tryb i warunki wydawania wiz na tranzyt przez terytorium państw członkowskich lub planowany pobyt na terytorium państw członkowskich nieprzekraczający trzech miesięcy w dowolnym sześciomiesięcznym okresie.

2. Przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie do wszystkich obywateli państw trzecich, którzy, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (17), muszą posiadać wizę podczas przekraczania zewnętrznych granic państw członkowskich, bez uszczerbku dla:

a) prawa do swobodnego przemieszczania się, z którego korzystają obywatele państw trzecich będący członkami rodzin obywateli Unii;

b) równorzędnych praw obywateli państw trzecich i członków ich rodzin, którzy w ramach porozumień pomiędzy Wspólnotą i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a tymi państwami trzecimi, z drugiej, korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się tożsamego z prawem przysługującym obywatelom Unii i członkom ich rodzin.

3. Niniejsze rozporządzenie wymienia także państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizę lotniskową w drodze wyjątku od zasady swobodnego tranzytu określonej w załączniku 9 do konwencji z Chicago o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, oraz określa tryb i warunki wydawania wiz uprawniających do tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych państw członkowskich.

Artykuł 2

Definicje

Na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „obywatel państwa trzeciego” oznacza każdą osobę niebędącą obywatelem Unii w rozumieniu art. 17 ust. 1 Traktatu;

2) „wiza” oznacza zezwolenie wydawane przez państwo członkowskie na: a) tranzyt przez terytorium państw członkowskich lub planowany pobyt na terytorium państw członkowskich nieprzekraczający trzech miesięcy w dowolnym sześciomiesięcznym okresie, licząc od dnia pierwszego wjazdu na terytorium państw członkowskich; b) tranzyt przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych państw członkowskich;

3) „wiza jednolita” oznacza wizę ważną na całym terytorium państw członkowskich;

4) „wiza o ograniczonej ważności terytorialnej” oznacza wizę ważną na terytorium jednego lub kilku, lecz nie wszystkich, państw członkowskich;

5) „tranzytowa wiza lotniskowa” oznacza wizę uprawniającą do tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową jednego lub kilku portów lotniczych państw członkowskich;

6) „naklejka wizowa” oznacza jednolity formularz wizowy zgodnie z definicją w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającym jednolity formularz wizowy (18);

7) „uznawany dokument podróży” oznacza dokument podróży uznawany przez co najmniej jedno państwo członkowskie za właściwy do umieszczenia wiz;

8) „oddzielny arkusz, na którym umieszcza się wizę” oznacza jednolity wzór formularza, na którym umieszcza się wizę, wydawanego przez państwa członkowskie osobom posiadającym dokumenty podróży nieuznawane przez państwo członkowskie sporządzające formularz zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) nr 333/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. w sprawie jednolitego wzoru formularza, na którym umieszcza się wizę, wydawanego przez państwo członkowskie osobom posiadającym dokumenty podróży, które nie są uznane przez państwo członkowskie sporządzające formularz (19);

9) „konsulat” oznacza misje dyplomatyczne państwa członkowskiego lub jego urzędy konsularne pod kierownictwem zawodowego urzędnika konsularnego, zdefiniowanego w Konwencji wiedeńskiej z dnia 24 kwietnia 1963 r. o stosunkach konsularnych, upoważnione do wydawania wiz;

10) „wniosek” oznacza wniosek o wizę;

11) „pośredniczące podmioty komercyjne” oznacza prywatną agencję administracyjną, firmę transportową lub biuro podróży (organizatora wycieczek lub jego przedstawiciela).

TYTUŁ II

TRANZYTOWA WIZA LOTNISKOWA

Artykuł 3

Obywatele państw trzecich objęci obowiązkiem posiadania wizy lotniskowej

1. Obywatele państw trzecich wymienionych w załączniku IV muszą posiadać wizę lotniskową podczas tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych znajdujących się na terytorium państw członkowskich.

2. Poszczególne państwa członkowskie mogą w przypadku nagłego masowego napływu nielegalnych imigrantów wymagać od obywateli państw trzecich innych niż te, o których mowa w ust. 1, posiadania wiz lotniskowych podczas tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych znajdujących się na ich terytorium. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o takich decyzjach przed ich wejściem w życie oraz o cofnięciu takiego wymogu posiadania tranzytowej wizy lotniskowej.

3. Powiadomienia weryfikuje corocznie komitet, o którym mowa w art. 52 ust. 1, w celu przeniesienia danego państwa trzeciego do wykazu przedstawionego w załączniku IV.

4. Jeżeli dane państwo trzecie nie zostało przeniesione do wykazu zawartego w załączniku IV, zainteresowane państwo członkowskie może utrzymać wymóg posiadania tranzytowej wizy lotniskowej, o ile spełnione są warunki, o których mowa w ust. 2, lub cofnąć ten wymóg.

5. Osoby należące do następujących kategorii są zwolnione z wymogu posiadania wizy lotniskowej, o której mowa w ust. 1 i 2:

a) posiadacze ważnej wizy jednolitej, krajowej wizy pobytowej długoterminowej lub dokumentu pobytowego wydanych przez państwo członkowskie;

b) obywatele państw trzecich posiadający ważne dokumenty pobytowe wymienione w załączniku V, które zostały wydane przez Andorę, Kanadę, Japonię, San Marino lub Stany Zjednoczone Ameryki i gwarantują nieograniczone prawo readmisji ich posiadacza;

c) obywatele państw trzecich, jeżeli posiadają ważną wizę obowiązującą w państwie członkowskim lub w państwie będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym z dnia 2 maja 1992 r., w Kanadzie, Japonii lub Stanach Zjednoczonych Ameryki, lub gdy powracają z tych państw po wykorzystaniu takiej wizy;

d) członkowie rodziny obywatela Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a);

e) posiadacze paszportów dyplomatycznych;

f) członkowie załóg lotniczych, którzy są obywatelami państwa będącego Umawiającą się Stroną konwencji z Chicago o międzynarodowym lotnictwie cywilnym.

TYTUŁ III

TRYB I WARUNKI WYDAWANIA WIZ

ROZDZIAŁ I

Organy uczestniczące w postępowaniach dotyczących wniosków

Artykuł 4

Organy właściwe do udziału w postępowaniach dotyczących wniosków

1. Wnioski są rozpatrywane i decyzje w ich sprawie są podejmowane przez konsulaty.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 wnioski mogą być rozpatrywane i decyzje w ich sprawie mogą być podejmowane na granicach zewnętrznych państw członkowskich przez organy dokonujące odprawy osób zgodnie z art. 35 i 36.

3. W pozaeuropejskich terytoriach zamorskich państw członkowskich wnioski mogą być rozpatrywane i decyzje w ich sprawie mogą być podejmowane przez wyznaczone organy danego państwa członkowskiego.

4. Państwo członkowskie może wymagać, aby w rozpatrywanie wniosków i w podejmowanie decyzji w ich sprawie zaangażowane były organy inne niż wskazane w ust. 1 i 2.

5. Państwo członkowskie może wymagać, by inne państwo członkowskie zasięgało jego opinii lub przekazywało mu informacje zgodnie z art. 22 i 31.

Artykuł 5

Państwo członkowskie właściwe do rozpatrzenia wniosku i podjęcia decyzji w jego sprawie

1. Państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy jednolitej i do podjęcia decyzji w jej sprawie jest:

a) państwo członkowskie, którego terytorium stanowi jedyne miejsce docelowe wizyty lub wizyt;

b) jeżeli wizyta obejmuje więcej niż jedno miejsce docelowe – państwo, którego terytorium stanowi główne miejsce docelowe wizyty lub wizyt pod względem długości pobytu lub celu pobytu; lub

c) jeżeli nie można określić głównego docelowego miejsca wizyty – państwo członkowskie, którego granicę zewnętrzną osoba ubiegająca się o wizę zamierza przekroczyć w celu wjazdu na terytorium państw członkowskich.

2. Państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy jednolitej na tranzyt i do podjęcia decyzji w jej sprawie jest:

a) w przypadku tranzytu tylko przez jedno państwo członkowskie – dane państwo członkowskie; lub

b) w przypadku tranzytu przez kilka państw członkowskich – państwo członkowskie, którego zewnętrzną granicę osoba ubiegająca się o wizę zamierza przekroczyć w celu rozpoczęcia tranzytu.

3. Państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy lotniskowej i do podjęcia decyzji w jej sprawie jest:

a) w przypadku jednokrotnego tranzytu lotniczego – państwo członkowskie, na którego terytorium znajduje się dany port lotniczy tranzytu; lub

b) w przypadku dwu- lub wielokrotnego tranzytu lotniczego – państwo członkowskie, na którego terytorium znajduje się pierwszy port lotniczy tranzytu.

4. Państwa członkowskie współpracują ze sobą w celu uniknięcia sytuacji, w której wniosek nie może zostać rozpatrzony ani decyzja wydana w jego sprawie, ponieważ właściwe państwo członkowskie, określone zgodnie z ust. 1–3, nie ma swojej placówki ani nie jest reprezentowane w państwie trzecim, w którym osoba ubiegająca się o wizę składa wniosek zgodnie z art. 6.

Artykuł 6

Terytorialna właściwość konsulatów

1. Wniosek jest rozpatrywany i decyzja w jego sprawie jest podejmowana przez konsulat właściwego państwa członkowskiego, w którego obszarze właściwości legalnie mieszka osoba ubiegająca się o wizę.

2. Konsulat właściwego państwa członkowskiego rozpatruje wniosek złożony przez obywatela państwa trzeciego, który legalnie przebywa, ale nie mieszka w obszarze właściwości tego konsulatu, oraz podejmuje decyzję w jego sprawie, jeżeli osoba ubiegająca się o wizę uzasadniła złożenie wniosku w tym konsulacie.

Artykuł 7

Właściwość w zakresie wydawania wiz obywatelom państw trzecich przebywającym legalnie na terytorium państwa członkowskiego

Obywatele państw trzecich, którzy przebywają legalnie na terytorium państwa członkowskiego i którzy, żeby wjechać na terytorium co najmniej jednego innego państwa członkowskiego, muszą posiadać wizę, ubiegają się o wizę w konsulacie państwa członkowskiego właściwego zgodnie z art. 5 ust. 1 lub 2.

Artykuł 8

Ustalenia dotyczące reprezentowania państw

1. Państwo członkowskie może zgodzić się reprezentować w zakresie rozpatrywania wniosków i wydawania wiz inne państwo członkowskie będące państwem właściwym zgodnie z art. 5. Państwo członkowskie może również reprezentować inne państwo członkowskie w ograniczonym zakresie, to jest wyłącznie przyjmować wnioski i pobierać identyfikatory biometryczne.

2. Jeżeli konsulat reprezentującego państwa członkowskiego zamierza odmówić wydania wizy, przekazuje on wniosek właściwym organom reprezentowanego państwa członkowskiego, aby podjęły one ostateczną decyzję w sprawie tego wniosku w terminie określonym w art. 23 ust. 1, 2 lub 3.

3. Akta i dane są przyjmowane, a następnie przesyłane do reprezentowanego państwa członkowskiego zgodnie z odpowiednimi zasadami ochrony i bezpieczeństwa danych.

4. Reprezentujące państwo członkowskie i reprezentowane państwo członkowskie zawierają dwustronne porozumienie, w którym:

a) określa się czas trwania tej reprezentacji, jeżeli ma ona charakter tymczasowy, oraz tryb jej rozwiązania;

b) można zawrzeć ustalenia dotyczące zapewnienia lokalu i pracowników oraz dokonywania płatności przez reprezentowane państwo członkowskie, w szczególności jeżeli reprezentowane państwo członkowskie ma konsulat w danym państwie trzecim;

c) można zastrzec, że wnioski złożone przez obywateli państw trzecich, którzy należą do określonych kategorii, mają być przez reprezentujące państwo członkowskie przekazywane centralnym organom reprezentowanego państwa członkowskiego do zaopiniowania zgodnie z art. 22;

d) na zasadzie odstępstwa od ust. 2 można zezwolić konsulatowi reprezentującego państwa członkowskiego na to, by po rozpatrzeniu wniosku odmawiał wydania wizy.

5. Państwa członkowskie, które nie mają swojego konsulatu w państwie trzecim, starają się zawrzeć porozumienia o reprezentacji z państwami członkowskimi, które mają konsulaty w tym państwie.

6. Z myślą o zapobieżeniu temu, by słaba infrastruktura transportowa lub znaczne odległości w danym regionie lub na danym obszarze geograficznym stanowiły dla osób ubiegających się o wizę znacznej przeszkody w dotarciu do konsulatu, państwa członkowskie, które nie mają swojego konsulatu w danym regionie lub na danym obszarze, starają się zawrzeć porozumienia o reprezentacji z państwami członkowskimi, które mają konsulaty w danym regionie lub na danym obszarze.

7. Reprezentowane państwo członkowskie informuje Komisję o nowych umowach o reprezentowaniu państw lub ich wygaśnięciu przed ich wejściem w życie lub wygaśnięciem.

8. Jednocześnie konsulat reprezentującego państwa członkowskiego informuje zarówno konsulaty, jak i urzędy konsularne innych państw członkowskich, jak i przedstawicielstwo Komisji na danym obszarze właściwości o zawarciu lub rozwiązaniu umów o reprezentowaniu, zanim porozumienia te wejdą w życie lub zostaną rozwiązane.

9. Jeżeli konsulat reprezentującego państwa członkowskiego postanawia współpracować z usługodawcą zewnętrznym, zgodnie z art. 43, lub z akredytowanymi pośredniczącymi podmiotami komercyjnymi, o czym jest mowa w art. 45, współpraca taka dotyczy również wniosków objętych porozumieniem o reprezentacji. Organy centralne reprezentowanego państwa członkowskiego są informowane z wyprzedzeniem o warunkach tej współpracy.

ROZDZIAŁ II

Wniosek

Artykuł 9

Tryb składania wniosku

1. Wniosek należy złożyć nie wcześniej niż trzy miesiące przed rozpoczęciem planowanej wizyty. Posiadacze wizy wielokrotnego wjazdu mogą złożyć wniosek przed datą, z którą wygasa wiza ważna przez okres przynajmniej sześciu miesięcy.

2. Osoba ubiegająca się o wizę może być zobowiązana do umówienia się na spotkanie w celu złożenia wniosku. Spotkanie odbywa się z reguły przed upływem okresu dwóch tygodni od daty, w której zażądano spotkania.

3. W uzasadnionych pilnych przypadkach konsulat może zezwolić osobie ubiegającej się o wizę na złożenie wniosku bez uprzedniego umówienia się na spotkanie albo spotkanie odbywa się natychmiast.

4. Wniosek może zostać złożony w konsulacie przez osobę ubiegającą się o wizę lub akredytowane pośredniczące podmioty komercyjne, o czym jest mowa w art. 45 ust. 1, bez uszczerbku dla art. 13, lub zgodnie z art. 42 lub 43.

Artykuł 10

Ogólne zasady składania wniosku

1. Bez uszczerbku dla przepisów art. 13, 42, 43 i 45 osoba ubiegająca się o wizę składa wniosek osobiście.

2. Konsulat może odstąpić od wymogu, o którym mowa w ust. 1, jeżeli wiadomo mu, że osoba ubiegająca się o wizę jest uczciwa i wiarygodna.

3. Składając wniosek, osoba ubiegająca się o wizę:

a) składa wniosek na formularzu, o którym mowa w art. 11;

b) przedstawia dokument podróży, o którym mowa w art. 12;

c) składa fotografię zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 1683/95, a jeżeli system VIS osiągnie sprawność operacyjną w myśl art. 48 rozporządzenia w sprawie VIS – zgodnie z normami określonymi w art. 13 niniejszego rozporządzenia;

d) w przypadkach gdy ma to zastosowanie, umożliwia pobranie odcisków palców zgodnie z art. 13;

e) uiszcza opłatę wizową, o której mowa w art. 16;

f) dostarcza dokumenty uzupełniające, o których mowa w art. 14 i załączniku II;

g) w przypadkach gdy ma to zastosowanie, przedstawia dowód posiadania odpowiedniego, ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego, o którym mowa w art. 15.

Artykuł 11

Formularz wniosku

1. Każda osoba ubiegająca się o wizę składa wypełniony i podpisany wniosek na formularzu przedstawionym w załączniku I. Osoby wpisane do dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę składają oddzielne formularze wniosku. Nieletni składają wniosek na formularzu podpisanym przez osobę sprawującą władzę rodzicielską lub opiekuna prawnego.

2. Konsulaty udostępniają wnioskodawcom formularz wniosku bezpłatnie i dbają, by był on powszechnie i łatwo dostępny.

3. Formularz jest dostępny w następujących językach:

a) w języku(-ach) urzędowym(-ych) państwa członkowskiego, do którego wiza jest przedmiotem wniosku;

b) języku(-ach) urzędowym(-ych) kraju przyjmującego;

c) w języku(-ach) urzędowym(-ych) państwa, w którym znajduje się konsulat, i w języku(-ach) urzędowym(-ych) państwa członkowskiego, którego wiza jest przedmiotem wniosku; lub

d) w przypadku reprezentacji – w języku(-ach) urzędowym(-ych) reprezentującego państwa członkowskiego.

Oprócz formularza w językach wymienionych w lit. a) można też udostępnić formularz w innym języku urzędowym instytucji Unii Europejskiej.

4. Jeżeli formularz nie jest dostępny w języku(-ach) urzędowym(-ych) państwa, w którym znajduje się konsulat, osobie ubiegającej się o wizę udostępnia się tłumaczenie tego formularza na ten język urzędowy lub te języki urzędowe.

5. Tłumaczenie formularza wniosku na język(-i) urzędowy(-e) państwa, w którym znajduje się konsulat, jest dokonywane w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej przewidzianej w art. 48.

6. Konsulat informuje osobę ubiegającą się o wizę, w jakim(-ch) języku(-ach) można wypełniać formularz wniosku.

Artykuł 12

Dokument podróży

Osoba ubiegająca się o wizę przedstawia ważny dokument podróży, który spełnia następujące kryteria:

a) jest ważny jeszcze co najmniej trzy miesiące po planowanej dacie opuszczenia terytorium państw członkowskich lub, w przypadku kilku wizyt, po planowanej dacie ostatniego opuszczenia terytorium państw członkowskich. Niemniej w uzasadnionych pilnych przypadkach kryterium to może zostać pominięte;

b) zawiera przynajmniej dwie wolne strony;

c) został wydany w ciągu ostatnich dziesięciu lat.

Artykuł 13

Identyfikatory biometryczne

1. Państwa członkowskie pobierają od osoby ubiegającej się o wizę dane biometryczne obejmujące fotografię jej twarzy i dziesięć odcisków jej palców zgodnie z zabezpieczeniami określonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przyjętej przez Radę Europy, w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka.

2. Składając pierwszy wniosek, osoba ubiegająca się o wizę zobowiązana jest do osobistego stawiennictwa. Zostają wówczas pobrane następujące identyfikatory biometryczne osoby ubiegającej się o wizę:

— fotografia, zeskanowana lub zrobiona w chwili składania wniosku, oraz

— jej płaskie odciski dziesięciu palców pobrane cyfrowo.

3. Jeżeli odciski palców pobrane od osoby ubiegającej się o wizę jako część jej wcześniejszego wniosku wizowego zostały po raz pierwszy wprowadzone do systemu VIS mniej niż 59 miesięcy przed dniem wpłynięcia nowego wniosku, zostają one skopiowane do kolejnego wniosku.

Jednakże jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do tożsamości osoby ubiegającej się o wizę, konsulat pobiera odciski palców w okresie określonym w akapicie pierwszym.

Ponadto gdy w chwili otrzymania wniosku nie można natychmiast stwierdzić, czy odciski palców zostały pobrane w okresie określonym w akapicie pierwszym, osoba ubiegająca się o wizę może zwrócić się o pobranie jej odcisków palców.

4. Zgodnie z art. 9 pkt 5 rozporządzenia w sprawie VIS fotografia załączona do każdego wniosku jest wprowadzana do VIS. Od osoby ubiegającej się o wizę nie wymaga się w tym celu osobistego stawiennictwa.

Wymogi techniczne dotyczące fotografii odpowiadają międzynarodowym normom określonym w dokumencie 9303 wydanym przez Międzynarodową Organizację Lotnictwa Cywilnego (ICAO), część 1, wydanie VI.

5. Odciski palców są pobierane zgodnie z normami ICAO i decyzją Komisji 2006/648/WE z dnia 22 września 2006 r. ustanawiającą specyfikacje techniczne dotyczące norm przyjętych dla cech biometrycznych na potrzeby rozwoju Wizowego Systemu Informacyjnego (20).

6. Identyfikatory biometryczne są pobierane przez wykwalifikowany i odpowiednio upoważniony personel organów właściwych zgodnie z art. 4 ust. 1, 2 i 3. Identyfikatory biometryczne mogą być także pobierane – pod nadzorem konsulatów – przez wykwalifikowany i odpowiednio upoważniony personel zatrudniony przez konsula honorowego, o którym mowa w art. 42, lub usługodawcę zewnętrznego, o którym mowa w art. 43. Jeżeli zachodzi jakakolwiek wątpliwość, dane państwo(-a) członkowskie przewiduje(-ją) możliwość weryfikacji na terenie konsulatu odcisków palców, które zostały pobrane przez usługodawcę zewnętrznego.

7. Z obowiązku pobierania odcisków palców zwolnione są następujące kategorie osób ubiegających się o wizę:

a) dzieci poniżej 12 roku życia;

b) osoby, od których pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe. Jeżeli jednak możliwe jest pobranie mniej niż dziesięciu odcisków palców, należy pobrać maksymalną ilość odcisków palców. Jeżeli jednak niemożność pobrania odcisków palców jest tymczasowa, to od osoby ubiegającej się o wizę wymaga się, by złożyła odciski palców wraz z kolejnym wnioskiem wizowym. Organy właściwe zgodnie z art. 4 ust. 1, 2 i 3 są uprawnione do żądania dalszych wyjaśnień w sprawie przyczyn tymczasowej niemożności. Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie odpowiednich procedur gwarantujących osobie ubiegającej się o wizę poszanowanie godności w sytuacji, gdy wystąpią problemy z pobraniem danych;

c) przywódcy państw lub rządów, członkowie rządów krajowych wraz z towarzyszącymi im małżonkami oraz członkami oficjalnej delegacji, gdy są oni zapraszani przez rządy państw członkowskich lub organizacje międzynarodowe w celach oficjalnych;

d) monarchowie i ważni rangą członkowie rodziny królewskiej, gdy są oni zapraszani przez rządy państw członkowskich lub organizacje międzynarodowe w celach oficjalnych.

8. W przypadkach, o których mowa w ust. 7, do systemu VIS wpisuje się adnotację „nie dotyczy” zgodnie z art. 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie VIS.

Artykuł 14

Dokumenty uzupełniające

1. Składając wniosek o wizę jednolitą, osoba ubiegająca się o wizę przedstawia:

a) dokumenty, z których wynika cel podróży;

b) dokumenty dotyczące zakwaterowania lub dowód potwierdzający posiadanie wystarczających środków na pokrycie kosztów zakwaterowania;

c) dokumenty potwierdzające, że osoba ubiegająca się o wizę posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów utrzymania przez cały okres planowanego pobytu oraz na pokrycie kosztów powrotu do państwa pochodzenia lub zamieszkania, lub na pokrycie kosztów tranzytu do państwa trzeciego, które na pewno udzieli jej pozwolenia na wjazd, albo dokumenty potwierdzające, że może takie środki legalnie zdobyć, zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) oraz art. 5 ust. 3 kodeksu granicznego Schengen;

d) informacje pozwalające ocenić, czy osoba ubiegająca się o wizę zamierza opuścić terytorium państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy, o którą występuje.

2. Składając wniosek o wizę lotniskową, osoba ubiegająca się o wizę przedstawia:

a) dokumenty dotyczące dalszej podróży, którą po zamierzonym tranzycie podejmie do miejsca stanowiącego ostateczny jej cel;

b) informacje pozwalające ocenić, czy osoba ubiegająca się o wizę nie zamierza przedostać się na terytorium państw członkowskich.

3. Niewyczerpujący wykaz dokumentów uzupełniających, których konsulat może zażądać od osoby ubiegającej się o wizę w celu sprawdzenia, czy spełnione są warunki określone w ust. 1 i 2, zawarto w załączniku II.

4. Państwa członkowskie mogą wymagać od osoby ubiegającej się o wizę wypełnienia formularza opracowanego przez każde państwo członkowskie jako dowodu na pokrywanie kosztów pobytu przez inną osobę lub na zakwaterowanie u osoby prywatnej. W formularzu tym podaje się w szczególności:

a) czy jest wypełniany w celu udowodnienia pokrywania kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowania u osoby prywatnej;

b) czy udzielający gościny jest osobą fizyczną, firmą czy organizacją;

c) dane identyfikujące udzielającego gościny i jego dane kontaktowe;

d) zaproszoną(-e) osobę(-y) ubiegającą(-e) się o wizę;

e) adres miejsca zakwaterowania;

f) długość i cel pobytu;

g) powiązania rodzinne z udzielającym gościny.

Poza językiem(-ami) urzędowym(-i) państwa członkowskiego formularz jest sporządzany w co najmniej jednym języku urzędowym instytucji Unii Europejskiej. W formularzu osobie składającej na nim podpis podaje się informacje wymagane na podstawie art. 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie VIS. Wzór formularza przekazywany jest Komisji.

5. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej ocenia się, czy warunki lokalne wymagają, aby w danym obszarze właściwości uzupełnić i ujednolicić wykazy dokumentów uzupełniających.

6. Konsulat może odstąpić od egzekwowania jednego lub kilku wymogów określonych w ust. 1, jeżeli wiadomo mu, że osoba ubiegająca się o wizę jest uczciwa i wiarygodna, a zwłaszcza że z poprzednich wiz korzystała zgodnie z prawem, i jeżeli nie ma wątpliwości co do tego, że w chwili przekraczania zewnętrznych granic państw członkowskich będzie spełniała wymogi art. 5 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen.

Artykuł 15

Podróżne ubezpieczenie medyczne

1. Osoby ubiegające się o wizę jednolitą uprawniającą do jedno- lub dwukrotnego wjazdu wykazują, że posiadają odpowiednie, ważne podróżne ubezpieczenie medyczne pokrywające wszelkie wydatki, które podczas ich pobytu(-ów) na terytorium państw członkowskich mogą wyniknąć w związku z koniecznością powrotu z powodów medycznych, potrzebą pilnej pomocy medycznej, nagłym leczeniem szpitalnym lub ze śmiercią.

2. Osoby ubiegające się o wizę jednolitą uprawniającą do co najmniej trzykrotnego wjazdu (wizę wielokrotnego wjazdu) wykazują, że posiadają odpowiednie, ważne podróżne ubezpieczenie medyczne obejmujące okres ich pierwszej planowanej wizyty.

Ponadto osoby takie podpisują załączone do formularza wniosku oświadczenie, że są świadome konieczności posiadania podróżnego ubezpieczenia medycznego podczas kolejnych pobytów.

3. Ubezpieczenie musi być ważne na całym terytorium państw członkowskich i obejmować całkowity okres planowanego pobytu lub tranzytu danej osoby. Minimalna kwota ubezpieczenia wynosi 30 000 EUR.

Jeżeli wydana zostaje wiza o ograniczonej ważności terytorialnej, obejmująca terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich, ubezpieczenie musi być ważne przynajmniej w państwach członkowskich, których dotyczy wiza.

4. Osoby ubiegające się o wizę zasadniczo wykupują ubezpieczenie w państwie zamieszkania. Jeżeli nie jest to możliwe, wykupują oni ubezpieczenie w jakimkolwiek innym państwie.

Jeżeli ubezpieczenie wykupuje za osobę ubiegającą się o wizę inna osoba, zastosowanie mają zasady określone w ust. 3.

5. Podczas oceny, czy ubezpieczenie jest odpowiednie, konsulaty ustalają, czy w danym państwie członkowskim można dochodzić roszczeń wobec danego towarzystwa ubezpieczeniowego.

6. Wymóg dotyczący posiadania ubezpieczenia można uznać za spełniony w przypadkach gdy ustalono, że osoba ubiegająca się o wizę posiada odpowiednie ubezpieczenie w związku ze swoją sytuacją zawodową. Zwolnienie z obowiązku przedstawiania dowodu posiadania podróżnego ubezpieczenia medycznego może dotyczyć konkretnych grup zawodowych – takich jak marynarze – objętych już podróżnym ubezpieczeniem medycznym w związku z wykonywanym zawodem.

7. Posiadacze paszportów dyplomatycznych są zwolnieni z wymogu posiadania podróżnego ubezpieczenia medycznego.

Artykuł 16

Opłata wizowa

1. Osoba ubiegająca się o wizę uiszcza opłatę wizową w wysokości 60 EUR.

2. Dzieci w wieku od lat sześciu do poniżej lat 12 uiszczają opłatę wizową w wysokości 35 EUR.

3. Wysokość opłaty wizowej jest regularnie weryfikowana w celu odzwierciedlenia kosztów administracyjnych.

4. Opłatę wizową znosi się względem osób ubiegających się o wizę należących do jednej z następujących kategorii:

a) dzieci poniżej 6 roku życia;

b) uczniowie, studenci, uczestnicy studiów doktoranckich i towarzyszący nauczyciele, którzy podróżują w celu podjęcia studiów lub udziału w szkoleniach;

c) naukowcy z państw trzecich podróżujący w celu prowadzenia badań naukowych zgodnie z definicją zawartą w zaleceniu 2005/761/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 września 2005 r. w celu ułatwienia wydawania przez państwa członkowskie jednolitych wiz krótkoterminowych dla naukowców z państw trzecich podróżujących w ramach Wspólnoty w celu prowadzenia badań naukowych (21);

d) przedstawiciele organizacji niekomercyjnych w wieku do lat 25 uczestniczący w seminariach, konferencjach, imprezach sportowych, kulturalnych i edukacyjnych organizowanych przez organizacje niekomercyjne.

5. Opłatę wizową można znieść względem:

a) dzieci w wieku od lat sześciu do poniżej lat 12;

b) posiadaczy paszportów dyplomatycznych i służbowych;

c) osób w wieku do lat 25 uczestniczących w seminariach, konferencjach, imprezach sportowych, kulturalnych i edukacyjnych organizowanych przez organizacje niekomercyjne.

W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej państwa członkowskie dążą do jednolitego stosowania tych zwolnień.

6. W indywidualnych przypadkach można odstąpić od poboru opłaty wizowej lub obniżyć jej wysokość, jeżeli służy to interesom kulturalnym lub sportowym, jak również interesom w dziedzinie polityki zagranicznej, polityki na rzecz rozwoju lub w innych dziedzinach ważnych z punktu widzenia interesu publicznego lub z przyczyn humanitarnych.

7. Opłatę wizową pobiera się w euro, walucie krajowej danego państwa trzeciego lub w walucie zwykle używanej w państwie trzecim, w którym złożono wniosek; z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 3, opłata nie podlega zwrotowi.

Jeżeli opłatę wizową pobiera się w walucie innej niż euro, wysokość tak pobieranej opłaty jest określana i regularnie weryfikowana według referencyjnego kursu euro ogłaszanego przez Europejski Bank Centralny. Pobierana opłata może być zaokrąglana w górę, a konsulaty zapewniają w ramach lokalnych porozumień o współpracy schengeńskiej, by pobierane opłaty były zbliżone.

8. Osoba ubiegająca się o wizę otrzymuje potwierdzenie uiszczenia opłaty wizowej.

Artykuł 17

Opłata za usługę

1. Usługodawca zewnętrzny, o którym mowa w art. 43, może pobierać dodatkową opłatę za usługę. Opłata za usługę jest proporcjonalna do kosztów ponoszonych przez usługodawcę zewnętrznego przy wykonywaniu jednej lub wielu czynności, o których mowa w ust. 43 ust. 6.

2. Opłata za usługę zostaje określona w akcie prawnym, o którym mowa w art. 43 ust. 2.

3. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej państwa członkowskie zapewniają, aby opłata za usługę pobierana od osoby ubiegającej się o wizę we właściwy sposób odpowiadała usługom oferowanym przez usługodawców zewnętrznych oraz lokalnym warunkom. Ponadto dążą one do ujednolicenia pobieranej opłaty za usługę.

4. Opłata za usługę wynosi maksymalnie połowę opłaty wizowej określonej w art. 16 ust. 1, bez względu na ewentualne zniżki lub zwolnienia z opłaty wizowej przewidziane w art. 16 ust. 2, 4, 5 i 6.

5. Dane państwo(-a) członkowskie utrzymuje(-ją) możliwość składania przez wszystkie osobom ubiegające się o wizę wniosków bezpośrednio w swoich konsulatach.

ROZDZIAŁ III

Rozpatrywanie wniosku wizowego i podejmowanie decyzji w jego sprawie

Artykuł 18

Sprawdzenie właściwości konsulatu

1. Po złożeniu wniosku konsulat sprawdza, czy zgodnie z art. 5 i 6 jest właściwy do jego rozpatrzenia i podjęcia decyzji w jego sprawie.

2. Jeżeli konsulat nie jest właściwy, niezwłocznie zwraca on, wraz z opłatą wizową, wniosek i dokumenty przedstawione przez osobę ubiegającą się o wizę oraz wskazuje, który konsulat jest właściwy.

Artykuł 19

Dopuszczalność

1. Konsulat właściwy sprawdza, czy:

— wniosek został złożony w okresie, o którym mowa w art. 9 ust. 1,

— wniosek zawiera elementy, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. a)–c),

— pobrano dane biometryczne osoby ubiegającej się o wizę, oraz

— pobrano opłatę wizową.

2. Jeżeli właściwy konsulat stwierdzi, że warunki określone w ust. 1 zostały spełnione, uznaje wniosek za dopuszczalny i:

— przeprowadza procedury opisane w art. 8 rozporządzenia w sprawie VIS, oraz

— przystępuje do dalszej analizy wniosku.

Dane wprowadzane są do systemu VIS jedynie przez należycie upoważnionych członków personelu konsularnego zgodnie z art. 6 ust. 1, art. 7 oraz art. 9 ust. 5 i 6 rozporządzenia w sprawie VIS.

3. Jeżeli właściwy konsulat stwierdzi, że warunki, o których mowa w ust. 1, nie zostały spełnione, wniosek uznaje się za niedopuszczalny i niezwłocznie:

— zwraca osobie ubiegającej się o wizę wniosek i wszystkie przedstawione dokumenty,

— niszczy pobrane dane biometryczne,

— zwraca opłatę wizową, oraz

— nie rozpatruje wniosku.

4. Na zasadzie odstępstwa wniosek, który nie spełnia wymogów określonych w ust. 1, można uznać za dopuszczalny z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na interes państwowy.

Artykuł 20

Stempel świadczący o dopuszczalności wniosku

1. Jeżeli wniosek jest dopuszczalny, właściwy konsulat przybija stempel w dokumencie podróży osoby ubiegającej się o wizę. Wzór stempla przedstawiono w załączniku III; stempel przybija się zgodnie z zasadami określonymi w tym załączniku.

2. Paszporty dyplomatyczne, służbowe/urzędowe i specjalne nie są stemplowane.

3. Przepisy niniejszego artykułu mają zastosowanie do konsulatów państw członkowskich do dnia, w którym system VIS osiągnie pełną sprawność operacyjną we wszystkich regionach zgodnie z art. 48 rozporządzenia w sprawie VIS.

Artykuł 21

Weryfikacja spełnienia warunków wjazdu oraz ocena ryzyka

1. Rozpatrując wniosek o wizę jednolitą, ustala się, czy osoba ubiegająca się o wizę spełnia warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), d) i e) kodeksu granicznego Schengen, a szczególną uwagę poświęca się ustaleniu, czy osoba ubiegająca się o wizę nie stanowi zagrożenia pod względem nielegalnej imigracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa państw członkowskich oraz czy zamierza opuścić terytorium państw członkowskich przed wygaśnięciem wizy, o którą występuje.

2. W odniesieniu do każdego wniosku sprawdza się informacje w systemie VIS zgodnie z art. 8 ust. 2 i art. 15 rozporządzenia w sprawie VIS. Państwa członkowskie zapewniają pełne wykorzystanie wszystkich kryteriów wyszukiwania zgodnie z art. 15 rozporządzenia w sprawie VIS, aby uniknąć bezpodstawnych odrzuceń lub błędnej identyfikacji.

3. W celu stwierdzenia, czy osoba ubiegająca się o wizę spełnia warunki wjazdu, konsulat sprawdza:

a) czy przedstawiony dokument podróży nie jest fałszywy, podrobiony lub przerobiony;

b) przedstawione przez osobę ubiegającą się o wizę potwierdzenie co do celu i co do warunków planowanego pobytu oraz co do tego, czy ma ona wystarczające środki na pokrycie kosztów utrzymania przez cały okres planowanego pobytu oraz na pokrycie kosztów powrotu do państwa pochodzenia lub zamieszkania, lub na pokrycie kosztów tranzytu do państwa trzeciego, które na pewno udzieli jej pozwolenia na wjazd, albo co do tego, czy może takie środki legalnie zdobyć;

c) czy osoby ubiegającej się o wizę nie dotyczy żaden wpis do systemu informacyjnego Schengen (SIS) nakazujący odmówić pozwolenia na wjazd;

d) czy osoba ubiegająca się o wizę nie jest uważana za osobę zagrażającą porządkowi publicznemu, bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zdrowiu publicznemu w myśl art. 2 pkt 19 kodeksu granicznego Schengen lub stosunkom międzynarodowym któregokolwiek z państw członkowskich, zwłaszcza jeżeli w krajowych bazach danych należących do państw członkowskich nie ma na temat osoby ubiegającej się o wizę wpisu nakazującego odmówić pozwolenia na wjazd z tych względów;

e) w stosownych przypadkach – czy osoba ubiegająca się o wizę posiada odpowiednie, ważne podróżne ubezpieczenie medyczne.

4. W stosownych przypadkach konsulat sprawdza długość poprzednich i planowanych pobytów, by przekonać się, czy osoba ubiegająca się o wizę nie przekracza dopuszczalnego okresu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich, niezależnie od ewentualnych pobytów dozwolonych na mocy krajowej wizy pobytowej długoterminowej lub dokumentu pobytowego innego państwa członkowskiego.

5. W ocenie środków utrzymania na planowany pobyt uwzględnia się długość i cel pobytu oraz średnie ceny niedrogiego zakwaterowania i wyżywienia w odnośnym(-ych) państwie(-ach) członkowskim(-ich) – przyjęte na podstawie kwot referencyjnych ustalonych przez państwa członkowskie w myśl art. 34 ust. 1 lit. c) kodeksu granicznego Schengen – pomnożone przez liczbę dni pobytu. Poświadczenie pokrywania kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowania u osoby prywatnej mogą również stanowić dowód na posiadanie wystarczających środków utrzymania.

6. Rozpatrując wniosek o wizę lotniskową, konsulat sprawdza w szczególności:

a) czy przedstawiony dokument podróży nie jest fałszywy, podrobiony lub przerobiony;

b) miejsca, z i do których podróżuje dany obywatel państwa trzeciego, oraz spójność planowanego przebiegu podróży i tranzytu lotniczego;

c) dowód dalszej podróży do miejsca stanowiącego jej ostateczny cel.

7. Podstawowe znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku ma to, czy przedstawione dokumenty są autentyczne i wiarygodne oraz czy oświadczenia złożone przez osobę ubiegającą się o wizę są prawdziwe i wiarygodne.

8. Podczas rozpatrywania wniosku konsulat może w uzasadnionym przypadku wezwać osobę ubiegającą się o wizę na rozmowę i zażądać dodatkowych dokumentów.

9. Wcześniejsza odmowa wydania wizy nie powoduje automatycznie odrzucenia nowego wniosku. Nowy wniosek jest oceniany na podstawie wszystkich dostępnych informacji.

Artykuł 22

Zasięganie opinii organów centralnych innych państw członkowskich

1. Państwo członkowskie może wymagać, by organy centralne innych państw członkowskich zasięgały opinii jego organów centralnych przy rozpatrywaniu wniosków złożonych przez obywateli niektórych państw trzecich lub obywateli tych państw należących do szczególnych kategorii. Zasięganie opinii nie ma zastosowania do wniosków o wizę lotniskową.

2. Organy centralne, do których zwrócono się o opinię, odpowiadają w terminie siedmiu dni kalendarzowych od dnia, w którym zwrócono się do nich o opinię. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza, że nie ma podstaw do tego, by sprzeciwiać się wydaniu wizy.

3. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wprowadzeniu lub zniesieniu wymogu zasięgania opinii przed rozpoczęciem jego stosowania. Taka informacja jest również przekazywana w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej w odnośnym obszarze właściwości.

4. Komisja informuje państwa członkowskie o takich zgłoszeniach.

5. Od dnia zastąpienia sieci konsultacji Schengen, o której mowa w art. 46 rozporządzenia w sprawie VIS, opinii zasięga się zgodnie z art. 16 ust. 2 tego rozporządzenia.

Artykuł 23

Decyzja w sprawie wniosku

1. Decyzję w sprawie wniosku podejmuje się w terminie 15 dni kalendarzowych od dnia złożenia wniosku, który jest dopuszczalny zgodnie z art. 19.

2. W indywidualnych przypadkach termin ten można przedłużyć maksymalnie do 30 dni, zwłaszcza gdy konieczna jest dalsza kontrola wniosku lub, w przypadku reprezentacji, gdy zasięga się opinii reprezentowanego państwa członkowskiego.

3. Wyjątkowo, gdy w konkretnych przypadkach potrzebne są dodatkowe dokumenty, termin ten można przedłużyć do maksymalnie 60 dni kalendarzowych.

4. Jeżeli nie wycofano wniosku, podejmuje się decyzję o:

a) wydaniu wizy jednolitej zgodnie z art. 24;

b) wydaniu wizy o ograniczonej ważności terytorialnej zgodnie z art. 25;

c) odmowie wydania wizy zgodnie z art. 32; lub

d) przerwaniu rozpatrywania wniosku i przekazaniu go odpowiednim organom reprezentowanego państwa członkowskiego zgodnie z art. 8 ust. 2.

Fakt, że pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe, zgodnie z art. 13 ust. 7 lit. b), nie ma wpływu na przyznanie lub odmowę przyznania wizy.

ROZDZIAŁ IV

Wydanie wizy

Artykuł 24

Wydanie wizy jednolitej

1. Okres ważności wizy i długość dozwolonego pobytu określa się w oparciu o wyniki analizy wniosku przeprowadzonej zgodnie z art. 21.

Wiza może zostać wydana na jeden, dwa lub więcej wjazdów. Okres ważności nie może być dłuższy niż pięć lat.

W przypadku tranzytu długość dozwolonego pobytu odpowiada czasowi potrzebnemu na tranzyt.

Bez uszczerbku dla art. 12 lit. a) okres ważności wizy obejmuje dodatkowe 15 dni.

Państwa członkowskie mogą nie przyznać dodatkowych dni z powodów podyktowanych względami porządku publicznego lub stosunkami międzynarodowymi któregokolwiek z państw członkowskich.

2. Bez uszczerbku dla art. 12 lit. a) wizy wielokrotnego wjazdu wydaje się na z okresem ważności wynoszącym od sześciu miesięcy do pięciu lat, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a) osoba ubiegająca się o wizę dowiedzie potrzeby lub uzasadni zamiar częstego lub regularnego podróżowania z uwagi na swoją sytuację zawodową lub rodzinną, co dotyczy na przykład przedsiębiorców, urzędników służby cywilnej mających regularne oficjalne kontakty z państwami członkowskimi i instytucjami unijnymi, przedstawicieli organizacji społeczeństwa obywatelskiego podróżujących w celu uczestniczenia w szkoleniach, seminariach i konferencjach, członków rodziny obywatela Unii, członków rodziny obywatela państwa trzeciego, który legalnie mieszka w państwie członkowskim, a także marynarzy; oraz

b) osoba ubiegająca się o wizę wykaże, że jest osobą uczciwą i wiarygodną, a w szczególności, że prawidłowo korzystała z wcześniejszych wiz jednolitych lub wiz o ograniczonej ważności terytorialnej, wskaże, jaka jest jej sytuacja finansowa w państwie pochodzenia i czy rzeczywiście zamierza opuścić terytorium państwa członkowskiego, zanim wygaśnie ważność wizy, o którą się ubiega.

3. Dane określone w art. 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie VIS wprowadza się do systemu VIS po podjęciu decyzji w sprawie wydania wizy.

Artykuł 25

Wydanie wizy o ograniczonej ważności terytorialnej

1. Wiza o ograniczonej ważności terytorialnej jest wydawana wyjątkowo w następujących przypadkach:

a) jeżeli dane państwo członkowskie uzna za konieczne, z przyczyn humanitarnych, z uwagi na interes państwowy lub zobowiązania międzynarodowe: (i) odstąpienie od zasady, że warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), d) i e) kodeksu granicznego Schengen muszą zostać spełnione; (ii) wydanie wizy pomimo sprzeciwu wobec wydania wizy jednolitej ze strony państwa członkowskiego, którego opinii zasięgano zgodnie z art. 22; lub (iii) wydanie wizy z uwagi na pilność sytuacji, mimo że nie zasięgnięto opinii zgodnie z art. 22; lub

b) jeżeli z przyczyn uznanych przez konsulat za uzasadnione w danym sześciomiesięcznym okresie osobie ubiegającej się o wizę, która w tym sześciomiesięcznym okresie już wykorzystała wizę jednolitą lub wizę o ograniczonej ważności terytorialnej zezwalającą na pobyt trzymiesięczny, wydawana jest nowa wiza.

2. Wiza o ograniczonej ważności terytorialnej jest ważna na terytorium wydającego ją państwa członkowskiego. Wyjątkowo może ona być ważna na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego, pod warunkiem wyrażenia zgody przez każde z tych państw.

3. Jeżeli osoba ubiegająca się o wizę posiada dokument podróży nieuznawany przez co najmniej jedno państwo członkowskie – ale nie przez wszystkie – wydaje się wizę ważną na terytorium państw członkowskich uznających ten dokument podróży. Jeżeli państwo członkowskie wydające wizę nie uznaje dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę, wydana wiza jest ważna tylko w tym państwie członkowskim.

4. Jeżeli w przypadkach opisanych w ust. 1 lit. a) wydano wizę o ograniczonej ważności terytorialnej, organy centralne państwa członkowskiego wydającego wizę niezwłocznie przekazują odnośne informacje organom centralnym innych państw członkowskich z zastosowaniem procedury, o której mowa w art. 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie VIS.

5. Dane określone w art. 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie VIS wprowadza się do systemu VIS po podjęciu decyzji w sprawie wydania wizy.

Artykuł 26

Wydanie wizy lotniskowej

1. Wiza lotniskowa jest ważna na tranzyt przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych znajdujących się na terytorium państw członkowskich.

2. Bez uszczerbku dla art. 12 lit. a) okres ważności wizy obejmuje dodatkowe 15 dni.

Państwa członkowskie mogą nie przyznać dodatkowych dni z powodów podyktowanych względami porządku publicznego lub stosunkami międzynarodowymi któregokolwiek z państw członkowskich.

3. Bez uszczerbku dla art. 12 lit. a) wielokrotne wizy lotniskowe mogą zostać wydane z okresem ważności wynoszącym maksymalnie sześć miesięcy.

4. Decydując o wydaniu wielokrotnej wizy lotniskowej, należy kierować się w szczególności następującymi kryteriami:

a) czy osoba ubiegająca się o wizę musi często lub regularnie dokonywać tranzytu; oraz

b) czy osoba ubiegająca się o wizę jest osobą uczciwą i wiarygodną, a w szczególności czy prawidłowo korzystała z wcześniejszych wiz jednolitych, wiz o ograniczonej ważności terytorialnej lub wiz lotniskowych, jaka jest jej sytuacja finansowa w państwie pochodzenia i czy rzeczywiście zamierza kontynuować podróż.

5. Jeżeli osoba ubiegająca się o wizę musi posiadać wizę lotniskową zgodnie z przepisami art. 3 ust. 2, wiza lotniskowa jest ważna jedynie na tranzyt przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych znajdujących się na terytorium danego państwa członkowskiego lub państw członkowskich.

6. Dane określone w art. 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie VIS wprowadza się do systemu VIS po podjęciu decyzji w sprawie wydania wizy.

Artykuł 27

Wypełnianie naklejki wizowej

1. Po wypełnieniu naklejki wizowej nanosi się na nią obowiązkowe wpisy określone w załączniku VII i wypełnia się pole przeznaczone do odczytu elektronicznego zgodnie z dokumentem ICAO nr 9303, część 2.

2. Państwa członkowskie mogą nanosić na naklejkę wizową, w polu „uwagi”, dodatkowe wpisy krajowe, inne niż obowiązkowe wpisy określone w załączniku VII.

3. Wszystkie wpisy na naklejce wizowej są nanoszone drukiem; na wydrukowanej naklejce wizowej nie dokonuje się żadnych odręcznych zmian.

4. Naklejki można wypełniać ręcznie tylko w przypadku wystąpienia problemów technicznych. Na wypełnionej odręcznie naklejce wizowej nie dokonuje się żadnych zmian.

5. W przypadku odręcznego wypełnienia naklejki wizowej zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu informacja o tym jest wprowadzana do sytemu VIS zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. k) rozporządzenia w sprawie VIS.

Artykuł 28

Unieważnienie wypełnionej naklejki wizowej

1. Jeżeli na naklejce wizowej wykryto błąd przed jej umieszczeniem w dokumencie podróży, naklejkę wizową unieważnia się.

2. Jeżeli błąd wykryto po umieszczeniu naklejki wizowej w dokumencie podróży, naklejkę unieważnia się przekreśleniem jej na krzyż atramentem niemożliwym do wywabienia, a w paszporcie, na innej stronie, umieszcza się nową naklejkę.

3. Jeżeli błąd wykryto po wprowadzeniu odnośnych danych do systemu VIS zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie VIS, koryguje się go zgodnie z art. 24 ust. 1 tego rozporządzenia.

Artykuł 29

Umieszczanie naklejki wizowej

1. Wydrukowaną naklejkę wizową zawierającą dane określone w art. 27 i załączniku VII umieszcza się w dokumencie podróży zgodnie z przepisami określonymi w załączniku VIII.

2. Jeżeli państwo członkowskie wydające wizę nie uznaje dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę, wizę umieszcza się na oddzielnym blankiecie wizowym.

3. Jeżeli naklejka wizowa została umieszczona na oddzielnym blankiecie wizowym, informacja o tym jest wprowadzana do sytemu VIS zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. j) rozporządzenia w sprawie VIS.

4. Wizy indywidualne wydawane osobom wpisanym do dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę umieszcza się w tym samym dokumencie podróży.

5. Jeżeli dokument podróży, do którego wpisane są te osoby, nie jest uznawany przez państwo członkowskie wydające wizę, indywidualną naklejkę wizową umieszcza się na oddzielnych blankietach wizowych.

Artykuł 30

Uprawnienia z tytułu wydanej wizy

Posiadanie wizy jednolitej lub wizy o ograniczonej ważności terytorialnej nie daje automatycznie prawa do wjazdu.

Artykuł 31

Informacje o organach centralnych innych państw członkowskich

1. Państwo członkowskie może wymagać, by jego organy centralne były informowane o wizach, z wyjątkiem wiz lotniskowych wydanych przez konsulaty innych państw członkowskich obywatelom określonych państw trzecich lub obywatelom tych państw należącym do szczególnych kategorii.

2. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wprowadzeniu lub zniesieniu wymogu przekazywania takich informacji przed rozpoczęciem jego stosowania. Taka informacja jest również przekazywana w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej w odnośnym obszarze właściwości.

3. Komisja informuje państwa członkowskie o takich zgłoszeniach.

4. Od dnia, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia w sprawie VIS, informacje są przekazywane zgodnie z art. 16 ust. 3 tego rozporządzenia.

Artykuł 32

Odmowa wydania wizy

1. Bez uszczerbku dla art. 25 ust. 1 odmawia się wydania wizy, jeżeli:

a) osoba ubiegająca się o wizę: (i) przedstawia fałszywy, podrobiony lub przerobiony dokument podróży; (ii) nie przedstawi potwierdzenia co do celów i warunków planowanego pobytu; (iii) nie dostarcza dowodu na posiadanie wystarczających środków utrzymania odpowiednich do długości planowanego pobytu oraz środków pozwalających na powrót do państwa pochodzenia lub zamieszkania ani na tranzyt do państwa trzeciego, co do którego istnieje pewność, że udzieli osobie ubiegającej się o wizę pozwolenia na wjazd, albo nie jest w stanie zgodnie z prawem uzyskać takich środków; (iv) w bieżącym sześciomiesięcznym okresie przebywała już przez trzy miesiące na terytorium państw członkowskich na podstawie wizy jednolitej lub wizy o ograniczonej ważności terytorialnej; (v) jest osobą, co do której dokonano wpisu w SIS nakazującego odmówić pozwolenia na wjazd; (vi) jest uważana za osobę, której obecność stanowi zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego w myśl art. 2 pkt 19 kodeksu granicznego Schengen lub dla stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich, zwłaszcza jeżeli w krajowych bazach danych należących do państw członkowskich jest na temat osoby ubiegającej się o wizę wpis, który z wymienionych względów nakazywałby odmówić pozwolenia na wjazd; lub (vii) w przypadkach gdy ma to zastosowanie – nie dostarcza dowodu na posiadanie odpowiedniego, ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego; lub

b) poważne wątpliwości budzi autentyczność dokumentów uzupełniających przedstawionych przez osobę ubiegającą się o wizę lub prawdziwość ich treści, wiarygodność oświadczeń złożonych przez osobę ubiegającą się o wizę lub jej zamiar opuszczenia terytorium państw członkowskich, zanim wygaśnie termin ważności wizy, o którą osoba ubiegająca się o wizę występuje.

2. Decyzję w sprawie odmowy oraz powody odmowy przedstawia się osobie ubiegającej się o wizę na standardowym formularzu określonym w załączniku VI.

3. Osobom ubiegającym się o wizę, którym odmówiono wydania wizy, przysługuje prawo do odwołania się od takiej decyzji. Postępowanie odwoławcze jest prowadzone przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło ostateczną decyzję w sprawie wniosku, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie udzielają osobom ubiegającym się o wizę informacji dotyczących trybu postępowania w przypadku odwołania, jak określono w załączniku VI.

4. W przypadkach, o których mowa w art. 8 ust. 2, konsulat reprezentującego państwa członkowskiego informuje osobę ubiegającą się o wizę o decyzji podjętej przez reprezentowane państwo członkowskie.

5. Informacje na temat odmowy wydania wizy wprowadza się do VIS zgodnie z art. 12 rozporządzenia w sprawie VIS.

ROZDZIAŁ V

Zmiany dotyczące wydanej wizy

Artykuł 33

Przedłużenie

1. Okres ważności wydanej wizy lub długość pobytu objętego tą wizą przedłuża się, jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego uzna, że posiadacz wizy wykazał, iż na skutek siły wyższej lub ze względów humanitarnych nie jest możliwe opuszczenie przez niego terytorium państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy lub przed końcem objętego wizą dozwolonego okresu pobytu. Takiego przedłużenia dokonuje się bezpłatnie.

2. Okres ważności wydanej wizy lub długość pobytu objętego tą wizą można przedłużyć, jeżeli posiadacz wizy przedstawi dowód na istnienie ważnych powodów osobistych uzasadniających przedłużenie okresu ważności lub okresu pobytu. Za takie przedłużenie pobiera się opłatę w wysokości 30 EUR.

3. Ważność terytorialna przedłużonej wizy pozostaje taka sama jak w przypadku wizy pierwotnej, chyba że organ dokonujący przedłużenia postanowi inaczej.

4. Organem właściwym do przedłużenia ważności wizy jest organ państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się dany obywatel państwa trzeciego w chwili wystąpienia o to przedłużenie.

5. Państwa członkowskie zgłaszają Komisji organy właściwe w sprawach przedłużenia okresu ważności wizy.

6. Do przedłużenia wizy używa się naklejki wizowej.

7. Informacje na temat przedłużonej wizy wprowadza się do systemu VIS zgodnie z art. 14 rozporządzenia w sprawie VIS.

Artykuł 34

Unieważnienie i cofnięcie wizy

1. Wizę unieważnia się, jeżeli okaże się, że w chwili wydawania wizy warunki uprawniające do jej otrzymania nie były spełnione, zwłaszcza jeżeli istnieją poważne powody, by przypuszczać, że wizę uzyskano w sposób nieuczciwy. Wizę unieważnia zasadniczo właściwy organ państwa członkowskiego, które ją wydało. Wizę może unieważnić właściwy organ innego państwa członkowskiego; o unieważnieniu tym jest informowany organ państwa członkowskiego, które wydało wizę.

2. Wiza jest cofana, jeżeli okaże się, że warunki uprawniające do jej otrzymania nie są już spełniane. Wizę cofa zasadniczo właściwy organ państwa członkowskiego, które ją wydało. Wizę może cofnąć właściwy organ innego państwa członkowskiego; o cofnięciu tym jest informowany organ państwa członkowskiego, które wydało wizę.

3. Wizę można cofnąć na wniosek posiadacza wizy. Właściwy organ państwa członkowskiego, które wydało wizę, jest informowany o cofnięciu wizy.

4. Nieprzedstawienie przez posiadacza wizy na granicy co najmniej jednego dokumentu uzupełniającego, o którym mowa w art. 14 ust. 3, nie prowadzi automatycznie do unieważnienia lub cofnięcia wizy.

5. W przypadku unieważnienia lub cofnięcia wizy opatruje się ją stemplem „UNIEWAŻNIONO” lub „COFNIĘTO”, a optycznie zmienny element naklejki wizowej, element zabezpieczający zwany „efektem obrazu ukrytego” oraz napis „wiza” unieważnia się przekreśleniem.

6. Decyzję w sprawie unieważnienia lub cofnięcia wizy oraz powody takiej decyzji przedstawia się osobie ubiegającej się o wizę na standardowym formularzu określonym w załączniku VI.

7. Posiadaczowi wizy, która została unieważniona lub cofnięta, przysługuje prawo do odwołania się od odnośnej decyzji, chyba że wiza została cofnięta na jego wniosek zgodnie z ust. 3. Postępowanie odwoławcze prowadzone jest przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło decyzję w sprawie unieważnienia lub cofnięcia wizy, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie udzielają osobom ubiegającym się o wizę informacji dotyczących trybu postępowania w przypadku odwołania, jak określono w załączniku VI.

8. Informacje o unieważnionej lub cofniętej wizie wprowadza się do systemu VIS zgodnie z art. 13 rozporządzenia w sprawie VIS.

ROZDZIAŁ VI

Wizy wydawane na granicach zewnętrznych

Artykuł 35

Występowanie o wizę na granicy zewnętrznej

1. W wyjątkowych przypadkach wizy mogą być wydawane na przejściach granicznych, gdy spełnione zostaną następujące warunki:

a) osoba ubiegająca się o wizę spełnia warunki określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), d) i e) kodeksu granicznego Schengen;

b) osoba ubiegająca się o wizę nie mogła wystąpić o wizę wcześniej i przedstawia, w razie potrzeby, dokumenty uzupełniające, które potwierdzają niemożliwe do przewidzenia i bezwzględne przyczyny uzasadniające konieczność wjazdu; oraz

c) ocenia się, że powrót osoby ubiegającej się o wizę do państwa pochodzenia lub zamieszkania lub jej tranzyt przez terytorium krajów innych niż państwa członkowskie w pełni stosujące dorobek Schengen jest pewny.

2. Jeżeli o wizę wystąpiono na granicy zewnętrznej, można odstąpić od wymogu posiadania przez osobę ubiegającą się o wizę podróżnego ubezpieczenia medycznego, w przypadku gdy takie podróżne ubezpieczenie medyczne nie jest dostępne na przejściu granicznym lub ze względów humanitarnych.

3. Wiza wydana na granicy zewnętrznej jest wizą jednolitą uprawniającą jej posiadacza do pobytu o długości nieprzekraczającej 15 dni, w zależności od celu i warunków planowanego pobytu. W przypadku tranzytu długość dozwolonego pobytu odpowiada czasowi potrzebnemu na tranzyt.

4. Jeżeli warunki określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), d) i e) kodeksu granicznego Schengen nie są spełnione, organy odpowiedzialne za wydanie wizy na granicy mogą zgodnie z art. 25 ust. 1 lit. a) niniejszego rozporządzenia wydać wizę o ograniczonej ważności terytorialnej ważną jedynie na terytorium wydającego państwa członkowskiego.

5. Zasadniczo na granicy zewnętrznej nie wydaje się wiz obywatelom państw trzecich należącym do kategorii osób, co do których wymagane jest uprzednie zasięgnięcie opinii zgodnie z art. 22.

W wyjątkowych przypadkach, zgodnie z art. 25 ust. 1 lit. a), osobom takim można jednak wydać na granicy zewnętrznej wizę o ograniczonej ważności terytorialnej, ważną jedynie na terytorium wydającego państwa członkowskiego.

6. Poza powodami odmowy wydania wizy, przedstawionymi w art. 32 ust. 1, wizy odmawia się na przejściu granicznym, jeżeli warunki, o których mowa w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu, nie są spełnione.

7. Stosuje się przepisy art. 32 ust. 3 i załącznika VI dotyczące uzasadnienia decyzji odmownej i powiadomienia o niej oraz dotyczące prawa do odwołania.

Artykuł 36

Wizy wydawane na granicach zewnętrznych marynarzom podróżującym tranzytem

1. Marynarzowi podlegającemu obowiązkowi posiadania wizy podczas przekraczania zewnętrznych granic państw członkowskich można wydać na granicy wizę na tranzyt w następujących przypadkach:

a) jeżeli spełnia on warunki określone w art. 35 ust. 1; oraz

b) jeżeli przekracza on daną granicę, aby się zaokrętować bądź ponownie zaokrętować na statek, na którym będzie pracował jako marynarz, lub wyokrętować ze statku, na którym pracował jako marynarz.

2. Przed wydaniem wizy na granicy marynarzowi podróżującemu tranzytem właściwe organy krajowe stosują się do zasad przedstawionych w załączniku IX część 1 i sprawdzają, czy niezbędne informacje o danym marynarzu zostały podane na należycie wypełnionym formularzu dotyczącym marynarzy podróżujących tranzytem, o wzorze przedstawionym w załączniku IX część 2.

3. Przepisy niniejszego artykułu stosuje się bez uszczerbku dla art. 35 ust. 3, 4 i 5.

TYTUŁ IV

ZARZĄDZANIE ADMINISTRACYJNE I ORGANIZACJA

Artykuł 37

Organizacja wydziałów wizowych

1. Państwa członkowskie odpowiadają za organizację wydziałów wizowych swoich konsulatów.

Aby zapobiec spadkowi czujności i chronić pracowników przed presją na szczeblu lokalnym, należy w odpowiednich przypadkach wprowadzić systemy rotacji pracowników mających bezpośredni kontakt z osobami ubiegającymi się o wizę. Szczególną uwagę zwraca się na jasną strukturę służbową i wyraźny przydział oraz podział obowiązków związanych z podejmowaniem ostatecznych decyzji w sprawie wniosków. Prawo dostępu do systemów VIS i SIS oraz innych informacji poufnych ogranicza się do niewielkiej liczby odpowiednio upoważnionych stałych pracowników. Podejmuje się stosowne działania w celu uniemożliwienia osobom nieupoważnionym dostępu do takich baz danych.

2. Aby zapobiec oszustwom lub utracie naklejek wizowych, należy je przechowywać i posługiwać się nimi zgodnie z odpowiednimi zasadami bezpieczeństwa. Każdy konsulat prowadzi ewidencję zapasów naklejek wizowych i odnotowuje sposób wykorzystania każdej naklejki wizowej.

3. Konsulaty państw członkowskich przechowują wnioski w swoich archiwach. Akta każdego wniosku zawierają formularz wniosku, kopie odnośnych dokumentów uzupełniających, informację o przeprowadzonych kontrolach oraz numer wydanej wizy, tak aby pracownicy mogli w razie potrzeby odtworzyć podstawy decyzji podjętej w sprawie wniosku.

Akta każdego wniosku przechowuje się przez okres co najmniej dwóch lat, licząc od dnia wydania decyzji w sprawnie wniosku, o której mowa w art. 23 ust. 1.

Artykuł 38

Zasoby niezbędne do rozpatrywania wniosków wizowych i kontrolowania konsulatów

1. Państwa członkowskie wysyłają odpowiedni personel w wystarczającej liczbie do wykonywania zadań związanych z rozpatrywaniem wniosków, tak aby zapewnić odpowiednią i jednolitą jakość obsługi interesantów.

2. Lokale spełniają odpowiednie wymogi funkcjonalności i pozwalają na stosowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa.

3. Władze centralne państw członkowskich zapewniają pracownikom pochodzącym z ich kraju oraz pracownikom miejscowym odpowiednie szkolenia i są zobowiązane udzielać im pełnych, dokładnych i aktualnych informacji na temat związanych z ich zadaniami dziedzin prawa krajowego i wspólnotowego.

4. Organy centralne państw członkowskich zapewniają częstą i odpowiednią kontrolę przebiegu rozpatrywania wniosków oraz podejmują działania zaradcze w przypadku wykrycia odstępstw od przepisów niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 39

Zachowanie personelu

1. Konsulaty państw członkowskich zapewniają osobom ubiegającym się o wizę uprzejmą obsługę.

2. Pracownicy konsularni wykonują swoje obowiązki służbowe z poszanowaniem godności ludzkiej. Podejmowane przez nich środki muszą być współmierne do zamierzonych celów.

3. Podczas pełnienia obowiązków służbowych pracownicy konsularni nie dyskryminują nikogo ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, wiarę lub wyznanie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

Artykuł 40

Formy współpracy

1. Każde państwo członkowskie odpowiada za stworzenie procedur związanych z wnioskami. Zasadniczo wnioski przyjmowane są w konsulacie państwa członkowskiego.

2. Państwa członkowskie:

a) wyposażają swoje konsulaty i organy odpowiadające za wydawanie wiz na granicach, a także siedziby swoich konsulów honorowych – jeżeli korzystają z ich pomocy w pobieraniu identyfikatorów biometrycznych zgodnie z art. 42 – w środki konieczne do pobierania identyfikatorów biometrycznych; lub

b) w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej lub innych stosownych kontaktów nawiązują z przynajmniej jednym innym państwem członkowskim współpracę polegającą na reprezentacji w ograniczonym zakresie, na prowadzeniu wspólnej placówki lub wspólnego ośrodka przyjmowania wniosków zgodnie z art. 41.

3. Z uwagi na szczególne uwarunkowania lub na sytuację lokalną, na przykład w przypadku gdy:

a) ze względu na dużą liczbę osób ubiegających się o wizę nie jest możliwe zorganizowanie pobierania wniosków wizowych i danych w odpowiednim terminie i w godnych warunkach; lub

b) nie jest możliwe zapewnienie odpowiedniej dostępności na całym terytorium danego kraju trzeciego w żaden inny sposób;

oraz gdy formy współpracy, o których mowa w ust. 2, okażą się nieodpowiednie dla danego państwa członkowskiego, państwo członkowskie może w ostateczności nawiązać współpracę z usługodawcą zewnętrznym zgodnie z art. 43.

4. Bez uszczerbku dla prawa do wezwania osoby ubiegającej się o wizę na osobistą rozmowę, o której mowa w art. 21 ust. 8, wybrana forma organizacyjna nie może powodować, że osoba ta będzie musiała stawić się osobiście w więcej niż jednej placówce, by złożyć wniosek.

5. Państwa członkowskie informują Komisję o tym, jakie procedury związane z wnioskami zamierzają przyjąć w każdym urzędzie konsularnym.

Artykuł 41

Współpraca między państwami członkowskimi

1. Jeżeli wybrano prowadzenie wspólnej placówki, pracownicy konsulatów co najmniej jednego państwa członkowskiego realizują procedury związane ze skierowanymi do nich wnioskami w konsulacie innego państwa członkowskiego (w tym pobierają identyfikatory biometryczne) oraz korzystają wspólnie ze sprzętu tego państwa członkowskiego. Współpracujące państwa członkowskie uzgadniają, jak długo będzie prowadzona i na jakich zasadach zostanie rozwiązana wspólna placówka oraz jaka część opłaty wizowej przypada państwu członkowskiemu, do którego należy dany konsulat.

2. Jeżeli ustanowiono wspólne ośrodki przyjmowania wniosków, pracownicy konsulatów co najmniej dwóch państw członkowskich zostają wspólnie ulokowani w jednym budynku do przyjmowania wniosków od osób ubiegających się o wizę (w tym identyfikatorów biometrycznych). Osoby ubiegające się o wizę są kierowane do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku i podjęcie odnośnej decyzji. Państwa członkowskie uzgadniają, jak długo będzie prowadzona i na jakich zasadach zostanie rozwiązana taka współpraca oraz jak uczestniczące państwa członkowskie będą dzielić się kosztami. Jedno państwo członkowskie musi ponosić odpowiedzialność za umowy związane z logistyką i za stosunki dyplomatyczne z krajem, na terenie którego znajduje się placówka.

3. W razie rozwiązania współpracy z innymi państwami członkowskimi państwa członkowskie zapewniają ciągłość pełnej obsługi.

Artykuł 42

Korzystanie z pomocy konsulów honorowych

1. Do wykonywania niektórych lub wszystkich czynności, o których mowa w art. 43 ust. 6, mogą zostać upoważnieni także konsulowie honorowi. Należy podjąć odpowiednie środki, aby zagwarantować ochronę danych oraz bezpieczeństwo.

2. Jeżeli konsul honorowy nie jest urzędnikiem służby cywilnej państwa członkowskiego, wykonuje on wspomniane czynności zgodnie z wymogami określonymi w załączniku X, z wyjątkiem przepisów zawartych w pkt D lit. c) tego załącznika.

3. Jeżeli konsul honorowy jest urzędnikiem służby cywilnej państwa członkowskiego, państwo to zapewnia stosowanie warunków porównywalnych z tymi, które miałyby zastosowanie, gdyby czynności te były wykonywane przez jego konsulat.

Artykuł 43

Współpraca z usługodawcami zewnętrznymi

1. Państwa członkowskie dążą do tego, aby współpraca z usługodawcą zewnętrznym obejmowała co najmniej jeszcze jedno państwo członkowskie, bez uszczerbku dla przepisów o zamówieniach publicznych i zasad konkurencji.

2. Podstawą współpracy z usługodawcą zewnętrznym jest instrument prawny, który spełnia wymogi określone w załączniku X.

3. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej państwa członkowskie wymieniają się informacjami o wyborze usługodawców zewnętrznych oraz o warunkach zawartych w odnośnych aktach prawnych.

4. Analiza wniosków, rozmowy (w odpowiednich przypadkach), podejmowanie decyzji w sprawie wniosków oraz druk i umieszczanie naklejek wizowych dokonywane są wyłącznie przez konsulat.

5. Usługodawcy zewnętrzni w żadnym przypadku nie mają dostępu do VIS. Dostęp do VIS jest zastrzeżony wyłącznie dla odpowiednio uprawnionego personelu konsulatów.

6. Usługodawcy zewnętrznemu można powierzyć wykonywanie jednej lub więcej poniższych czynności:

a) udzielanie ogólnych informacji na temat wymogów wizowych i formularzy wniosków;

b) informowanie osób ubiegających się o wizę o wymaganych dokumentach uzupełniających, wymienionych w liście kontrolnej;

c) przyjmowanie danych i wniosków (łącznie z pobieraniem identyfikatorów biometrycznych) i przekazywanie wniosku konsulatowi;

d) pobieranie należnej opłaty;

e) planowanie terminów osobistych wizyt w konsulacie lub u usługodawcy zewnętrznego;

f) przyjmowanie dokumentów podróży (łącznie z ewentualnym powiadomieniem o odmowie) od konsulatu i zwracanie ich osobie ubiegającej się o wizę.

7. Wybierając usługodawców zewnętrznych, dane państwo(-a) członkowskie dokładnie sprawdza(-ją) wypłacalność i rzetelność spółki łącznie z niezbędnymi pozwoleniami, wpisem w rejestrze, statutem spółki, umowami z bankami oraz upewnia(-ją) się, czy nie zachodzi konflikt interesów.

8. Dane państwo(-a) członkowskie zapewnia(-ją) przestrzeganie przez wybranego usługodawcę zewnętrznego warunków nałożonych na niego na mocy instrumentu prawnego, o którym mowa w ust. 2.

9. Dane państwo(-a) członkowskie odpowiada(-ją) w dalszym ciągu za to, czy podczas przetwarzania danych przestrzegane są przepisy o ochronie danych, oraz jest nadzorowane zgodnie z art. 28 dyrektywy 95/46/WE.

Współpraca z usługodawcą zewnętrznym nie ogranicza ani nie wyklucza odpowiedzialności prawnej wynikającej z krajowych przepisów danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) w razie niedopełnienia obowiązków związanych z przetwarzaniem danych osobowych osób ubiegających się o wizę oraz z wykonywaniem co najmniej jednej z czynności, o których mowa w ust. 6. Przepis ten pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich działań prawnych, które mogą zostać podjęte bezpośrednio przeciwko usługodawcy zewnętrznemu na mocy przepisów danego kraju trzeciego.

10. Dane państwo(-a) członkowskie zapewnia(-ją) przeszkolenie usługodawcy zewnętrznego, odpowiednio do wiedzy potrzebnej do właściwej obsługi i właściwego informowania osób ubiegających się o wizę.

11. Dane państwo(-a) członkowskie ściśle nadzoruje(-ą) realizację postanowień instrumentu prawnego, o którym mowa w ust. 2, w tym:

a) ogólne informacje o wymogach wizowych i formularzu wniosku, których usługodawca zewnętrzny udziela osobom ubiegającym się o wizę;

b) wszelkie techniczne i organizacyjne środki bezpieczeństwa wymagane do ochrony danych osobowych przed przypadkowym lub bezprawnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, niedozwolonym ujawnieniem lub udostępnieniem – szczególnie gdy współpraca wiąże się z przekazywaniem akt i danych konsulatowi danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) – oraz przed wszelkimi innymi formami bezprawnego przetwarzania danych osobowych;

c) pobieranie i przekazywanie identyfikatorów biometrycznych;

d) środki podejmowane w celu dostosowania się do przepisów dotyczących ochrony danych.

W tym celu konsulat(-y) danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) regularnie przeprowadza kontrole na miejscu u usługodawcy zewnętrznego.

12. W razie rozwiązania współpracy z usługodawcą zewnętrznym państwa członkowskie zapewniają ciągłość pełnej obsługi.

13. Państwa członkowskie dostarczają Komisji kopię instrumentu prawnego, o którym mowa w ust. 2.

Artykuł 44

Szyfrowanie i bezpieczne przekazywanie danych

1. W przypadku porozumień między państwami członkowskimi o wzajemnej reprezentacji, w razie współpracy państw członkowskich z usługodawcami zewnętrznymi oraz w razie korzystania z pomocy konsulów honorowych reprezentowane państwo(-a) członkowskie lub dane państwo(-a) członkowskie zapewnia(-ją), by dane – czy to przekazywane drogą elektroniczną czy też przekazywane fizycznie na nośniku elektronicznym przez organy reprezentującego państwa członkowskiego organom reprezentowanego państwa członkowskiego czy przez usługodawcę zewnętrznego lub konsula honorowego organom danego(-ych) państwa(państw) członkowskiego(-ich) – były całkowicie zaszyfrowane.

2. W państwach trzecich zakazujących szyfrowania danych, które mają być przekazane drogą elektroniczną przez organy reprezentującego państwa członkowskiego organom reprezentowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) lub przez usługodawcę zewnętrznego lub konsula honorowego organom danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich), reprezentowane państwo(-a) członkowskie lub dane państwo(-a) członkowskie nie zezwala(-ją) reprezentującemu państwu członkowskiemu, usługodawcy zewnętrznemu ani konsulowi honorowemu na przekazywanie danych drogą elektroniczną.

W takim przypadku reprezentowane państwo(-a) członkowskie lub dane państwo(-a) członkowskie zapewnia(-ją), by dane elektroniczne w formie całkowicie zaszyfrowanej na elektronicznym nośniku zostały fizycznie przekazane od organu reprezentującego państwo członkowskie organom reprezentowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) lub od usługodawcy zewnętrznego lub konsula honorowego organom danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) przez urzędnika konsularnego państwa członkowskiego lub – jeżeli przekazanie danych tą drogą wymaga nieproporcjonalnie dużych lub nieuzasadnionych nakładów – w inny bezpieczny i pewny sposób, na przykład przez uznane podmioty mające doświadczenie w transporcie w odnośnych państwach trzecich dokumentów wymagających szczególnej ochrony.

3. We wszystkich przypadkach poziom bezpieczeństwa podczas przekazywania danych jest dostosowany do poziomu ochrony, jakiej te dane wymagają.

4. Państwa członkowskie lub Wspólnota starają się osiągnąć porozumienie z odnośnymi państwami trzecimi, tak by zniosły one zakaz szyfrowania danych, które mają być przekazywane w drodze elektronicznej od organów reprezentujących państwo członkowskie organom reprezentowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich) lub od usługodawcy zewnętrznego lub konsula honorowego organom danego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich).

Artykuł 45

Współpraca konsularna państw członkowskich z pośredniczącymi podmiotami komercyjnymi

1. Państwa członkowskie mogą współpracować z pośredniczącymi podmiotami komercyjnymi, które będą pośredniczyć w przyjmowaniu wniosków, ale nie będą pobierać identyfikatorów biometrycznych.

2. Taka współpraca opiera się na akredytacji udzielonej przez właściwe organy państw członkowskich. Akredytacja jest przyznawana w szczególności po sprawdzeniu następujących danych:

a) aktualny status pośrednika komercyjnego: aktualna licencja, wpis do rejestru, umowy z bankami;

b) obowiązujące umowy z partnerami komercyjnymi mającymi siedzibę na terytorium państw członkowskich, oferującymi zakwaterowanie i inne usługi związane z wycieczkami zorganizowanymi;

c) umowy z firmami transportowymi, które muszą obejmować podróż do miejsca przeznaczenia oraz zagwarantowaną, ustaloną na określoną datę podróż powrotną.

3. Akredytowane pośredniczące podmioty komercyjne podlegają regularnej wyrywkowej kontroli polegającej na przeprowadzaniu rozmów bezpośrednich lub telefonicznych z osobami ubiegającymi się o wizę, sprawdzaniu wycieczek i miejsc zakwaterowania, sprawdzaniu, czy oferowane podróżne ubezpieczenie medyczne jest odpowiednie i czy obejmuje poszczególne osoby, oraz – w przypadku gdy uznane to zostanie za konieczne – weryfikacji dokumentów związanych z powrotem grup do kraju.

4. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej wymienia się informacje na temat działania akredytowanych pośredniczących podmiotów komercyjnych dotyczące wykrytych nieprawidłowości oraz odrzuconych wniosków przekazanych przez pośredniczące podmioty komercyjne oraz na temat wykrytych form fałszerstw dokumentów podróży oraz zaplanowanych, lecz niedoszłych do skutku wycieczek.

5. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej wymienia się wykazy pośredniczących podmiotów komercyjnych, którym została przyznana akredytacja przez każdy z konsulatów lub którym akredytację cofnięto, wraz z uzasadnieniem decyzji o cofnięciu akredytacji.

Każdy konsulat podaje do ogólnej wiadomości wykaz akredytowanych pośredniczących podmiotów komercyjnych, z którymi prowadzi współpracę.

Artykuł 46

Opracowywanie danych statystycznych

Państwa członkowskie opracowują, zgodnie z tabelą przedstawioną w załączniku XII, roczne statystyki na temat wiz. Statystyki te przedkłada się do dnia 1 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Artykuł 47

Podawanie informacji do ogólnej wiadomości

1. Organy centralne państw członkowskich i konsulaty podają do ogólnej wiadomości wszystkie istotne informacje związane ze składaniem wniosków wizowych, a zwłaszcza:

a) kryteria, warunki i procedury obowiązujące przy ubieganiu się o wizę;

b) w stosownych przypadkach – sposób umówienia się na spotkanie;

c) miejsce, w którym można złożyć wniosek (właściwy konsulat, wspólny ośrodek przyjmowania wniosków lub usługodawca zewnętrzny);

d) akredytowane pośredniczące podmioty komercyjne;

e) informację o braku skutków prawnych stempla, o którym mowa w art. 20;

f) terminy rozpatrywania wniosków określone w art. 23 ust. 1, 2 i 3;

g) państwa trzecie, których obywatele lub obywatele należący do szczególnych kategorii są przedmiotem uprzedniej opinii lub informacji;

h) że osoba ubiegająca się o wizę musi zostać powiadomiona o negatywnej decyzji w sprawie wniosku, że należy podać powody takiej decyzji i że osoby ubiegające się o wizę, których wniosek spotkał się z odmową, mają prawo do odwołania, wraz z informacją dotyczącą trybu postępowania w przypadku odwołania, w tym o właściwym organie oraz o terminach złożenia odwołania;

i) że posiadanie wizy nie jest równoznaczne z automatycznym prawem wjazdu i że posiadacz wizy zostanie poproszony na granicy zewnętrznej o przedstawienie dowodów, że spełnia warunki wjazdu, zgodnie z tym, co przewidziano w art. 5 kodeksu granicznego Schengen.

2. Reprezentujące i reprezentowane państwo członkowskie podają do ogólnej wiadomości informacje dotyczące porozumień o wzajemnej reprezentacji, o których mowa w art. 8, zanim takie porozumienia wejdą w życie.

TYTUŁ V

LOKALNA WSPÓŁPRACA SCHENGEŃSKA

Artykuł 48

Lokalna współpraca schengeńska między konsulatami państw członkowskich

1. Aby wspólna polityka wizowa była jednolicie stosowana, o ile pozwalają na to w stosownych przypadkach warunki lokalne, konsulaty państw członkowskich oraz Komisja prowadzą współpracę w ramach każdego obszaru właściwości i oceniają, czy trzeba ustalić w szczególności:

a) jednolity wykaz dokumentów uzupełniających, jakie winna złożyć osoba ubiegająca się o wizę, uwzględniając art. 14 i załącznik II;

b) wspólne kryteria analizy wniosków dotyczące odstępstw od konieczności uiszczania opłaty wizowej zgodnie z art. 16 ust. 5 oraz kwestii związanych z tłumaczeniem formularza wniosku zgodnie z art. 11 ust. 5;

c) wyczerpujący, systematycznie aktualizowany wykaz dokumentów podróży wydawanych przez kraj, na którego terenie znajduje się placówka.

Jeżeli przynajmniej co do jednej z kwestii ujętych w lit. a)–c) ocena przeprowadzona w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej potwierdzi konieczność ustalenia jednolitego podejścia lokalnego, przyjmuje się środki dotyczące takiego podejścia w trybie, o którym mowa w art. 52 ust. 2.

2. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej ustala się wspólną ulotkę informacyjną na temat wiz jednolitych oraz wiz o ograniczonej ważności terytorialnej i wiz lotniskowych, a mianowicie praw, jakie daje wiza, oraz warunków ubiegania się o nią oraz, w stosownych przypadkach, listę dokumentów uzupełniających, o których mowa w ust. 1 lit. a).

3. W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej wymienia się następujące informacje:

a) miesięczne dane statystyczne dotyczące wydanych wiz jednolitych, wiz o ograniczonej ważności terytorialnej i wiz lotniskowych oraz liczby odrzuconych wniosków wizowych;

b) informacje dotyczące oceny ryzyka migracyjnego lub ryzyka pod względem bezpieczeństwa, takie jak: (i) struktura społeczno-gospodarcza kraju przyjmującego; (ii) źródła informacji na szczeblu lokalnym, w tym dotyczące zabezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, rejestrów skarbowych oraz rejestracji wjazdów i wyjazdów; (iii) użycie przerobionych lub podrobionych dokumentów; (iv) szlaki nielegalnej imigracji; (v) przypadki odmowy wydania wizy;

c) informacje dotyczące współpracy z firmami transportowymi;

d) informacje dotyczące towarzystw ubezpieczeniowych oferujących odpowiednie podróżne ubezpieczenie medyczne, w tym weryfikuje się m.in. zakres ubezpieczenia i ewentualne franszyzy.

4. Regularnie organizuje się spotkania państw członkowskich i Komisji dotyczące lokalnej współpracy schengeńskiej, a konkretnie kwestii operacyjnych związanych z realizacją wspólnej polityki wizowej. Spotkania te są zwoływane przez Komisję, chyba że na wniosek Komisji zapadną inne ustalenia.

W ramach lokalnej współpracy schengeńskiej można organizować spotkania dotyczące jednego tematu i tworzyć podgrupy do analizy konkretnych zagadnień.

5. Systematycznie sporządza się sprawozdania podsumowujące spotkania poświęcone lokalnej współpracy schengeńskiej i rozprowadza się je na szczeblu lokalnym. Komisja może zlecić sporządzanie sprawozdań państwu członkowskiemu. Konsulaty każdego państwa członkowskiego przekazują sprawozdania swoim organom centralnym.

W oparciu o te sprawozdania Komisja sporządza dla każdego obszaru właściwości sprawozdanie roczne, które przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6. Przedstawiciele konsulatów państw członkowskich niestosujących wspólnotowego dorobku prawnego w dziedzinie wiz lub przedstawiciele państw trzecich mogą być doraźnie zapraszani do udziału w spotkaniach w celu wymiany informacji o kwestiach związanych z wizami.

TYTUŁ VI

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 49

Ustalenia w odniesieniu do igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich

Państwa członkowskie organizujące igrzyska olimpijskie lub paraolimpijskie stosują szczególne procedury i warunki ułatwiające wydawanie wiz, określone w załączniku XI.

Artykuł 50

Zmiany w załącznikach

Środki mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia, zmieniające załączniki I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII i XII, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 52 ust. 3.

Artykuł 51

Wytyczne dotyczące praktycznego zastosowania kodeksu wizowego

Instrukcje operacyjne co do stosowania w praktyce przepisów niniejszego rozporządzenia sporządza się w trybie, o którym mowa w art. 52 ust. 2.

Artykuł 52

Procedura komitetu

1. Komisję wspiera komitet („komitet ds. wiz”).

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, uwzględniając przepisy jej art. 8, i pod warunkiem że środki wykonawcze przyjęte zgodnie z tą procedurą nie zmieniają istotnych przepisów niniejszego rozporządzenia.

Okres przewidziany w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5a ust. 1–4 i art. 7 decyzji 1999/468/WE z uwzględnieniem jej art. 8.

Artykuł 53

Zgłaszanie

1. Państwa członkowskie zgłaszają Komisji:

a) uzgodnienia dotyczące reprezentowania państw, o których mowa w art. 8;

b) państwa trzecie, których obywatele muszą w danym państwie członkowskim posiadać wizę lotniskową podczas tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową portów lotniczych znajdujących się na ich terytorium, zgodnie z art. 3;

c) w stosownym przypadku – krajowy formularz potwierdzający pokrycie kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowanie u osoby prywatnej, o którym mowa w art. 14 ust. 4;

d) wykaz państw trzecich, co do których należy zasięgnąć opinii, o której mowa w art. 22 ust. 1;

e) wykaz państw trzecich, co do których wymagane jest przekazywanie informacji, o których mowa w art. 31 ust. 1;

f) dodatkowe wpisy krajowe w sekcji „uwagi” na naklejce wizowej, o których mowa w art. 27 ust. 2;

g) organy władzy właściwe do przedłużenia okresu ważności wizy, o których mowa w art. 33 ust. 5;

h) wybrane formy współpracy – zgodnie z art. 40;

i) statystki opracowane zgodnie z art. 46 i załącznikiem XII.

2. Komisja udostępnia informacje zgłoszone zgodnie z ust. 1 państwom członkowskim i podaje je do ogólnej wiadomości poprzez stale aktualizowaną publikację elektroniczną.

Artykuł 54

Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 767/2008

W rozporządzeniu (WE) nr 767/2008 wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 4 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany: a) lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) »wizę jednolitą« zdefiniowaną w art. 2 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (22) b) skreśla się lit. b); c) lit. c) otrzymuje brzmienie: „c) »wizę lotniskową« zdefiniowaną w art. 2 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 810/2009;”; d) lit. d) otrzymuje brzmienie: „d) »wizę o ograniczonej ważności terytorialnej« zdefiniowaną w art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 810/2009;”; e) skreśla się lit. e);

2) w art. 8 ust. 1 słowa: „W chwili otrzymania wniosku wizowego” zastępuje się słowami: „Jeżeli wniosek wizowy jest dopuszczalny zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 810/2009”;

3) w art. 9 wprowadza się następujące zmiany: a) nagłówek otrzymuje brzmienie: „Dane wprowadzane do wniosku”; b) w ust. 4 wprowadza się następujące zmiany: (i) lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) nazwisko (nazwisko rodowe), nazwisko przy urodzeniu (poprzednie nazwisko lub nazwiska rodowe); imię/imiona (imię/imiona nadane); datę urodzenia, miejsce urodzenia i kraj urodzenia, płeć;”; (ii) skreśla się lit. e); (iii) lit. g) otrzymuje brzmienie: „g) państwo(-a) członkowskie będące docelowym miejscem wizyty i czas trwania planowanego pobytu lub tranzytu;”; (iv) lit. h) otrzymuje brzmie