PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 176/338

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2013/36/UE z dnia

26 czerwca 2013 r.

w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 53 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego (1),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dyrektywę 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (2) oraz dyrektywę 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych (3) kilkakrotnie w istotny sposób zmieniono. Wiele przepisów dyrektyw 2006/48/WE i 2006/49/WE ma zastosowanie zarówno do instytucji kredytowych, jak i firm inwestycyjnych. Aby zapewnić przejrzystość oraz spójne stosowanie tych przepisów, pożądane jest ich scalenie w ramach nowych aktów ustawodawczych mających zastosowanie zarówno do instytucji kredytowych, jak i do firm inwestycyjnych, a mianowicie niniejszej dyrektywy i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. (4). Aby zapewnić większą czytelność, przepisy załączników do dyrektyw 2006/48/WE i 2006/49/WE należy włączyć do części normatywnej niniejszej dyrektywy i tego rozporządzenia.

(2) Niniejsza dyrektywa powinna zawierać m.in. przepisy regulujące udzielanie zezwoleń na prowadzenie działalności, nabywanie znacznych pakietów akcji, korzystanie ze swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, uprawnienia organów nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego w tym zakresie, a także przepisy regulujące poziom kapitału założycielskiego i przegląd nadzorczy w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. Głównym celem i przedmiotem niniejszej dyrektywy jest koordynacja krajowych przepisów regulujących warunki dopuszczenia instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych do działalności, metody zarządzania nimi oraz ramy nadzoru nad tymi instytucjami i firmami. Dyrektywy 2006/48/WE i 2006/49/WE zawierały również wymogi ostrożnościowe obowiązujące instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne. Wymogi te należy ująć w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013, jako że wymogi te mają ścisły związek z funkcjonowaniem rynków finansowych pod względem wielkości aktywów posiadanych przez instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne. Niniejszą dyrektywę należy zatem interpretować wspólnie z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013; niniejsza dyrektywa oraz to rozporządzenie powinny łącznie stanowić ramy prawne regulujące działalność bankową, ramy nadzoru oraz zasady ostrożnościowe dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych.

(3) Uzupełnieniem ogólnych wymogów ostrożnościowych ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 są indywidualne środki, o których zastosowaniu decydują właściwe organy w oparciu o wyniki swojego stałego przeglądu nadzorczego w odniesieniu do każdej indywidualnej instytucji kredytowej i firmy inwestycyjnej. Zakres takich środków nadzorczych należy między innymi określić w niniejszej dyrektywie, przy czym właściwe organy powinny móc kierować się własnym osądem przy wyborze środków, które należy zastosować. W odniesieniu do takich indywidualnych środków dotyczących płynności właściwe organy powinny m.in. brać pod uwagę zasady określone w wytycznych w sprawie płynności opublikowanych przez Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego dnia 27 października 2010 r.

(4) Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (5) pozwala firmom inwestycyjnym działającym na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwe organy państwa członkowskiego ich pochodzenia i nadzorowanym przez te organy swobodnie zakładać oddziały i świadczyć usługi w innych państwach członkowskich. W tym celu dyrektywa ta przewiduje koordynację przepisów w zakresie udzielania zezwoleń firmom inwestycyjnym i prowadzenia przez nie działalności. Nie ustanowiono w niej jednak wymaganego poziomu kapitału założycielskiego takich firm ani wspólnych ram monitorowania ryzyka, które firmy te ponoszą, które to aspekty należy ustalić w niniejszej dyrektywie.

(5) W sektorze instytucji kredytowych, z punktu widzenia zarówno swobody przedsiębiorczości, jak i swobody świadczenia usług finansowych, niniejsza dyrektywa powinna stanowić zasadniczy instrument przyczyniający się do urzeczywistnienia rynku wewnętrznego.

(6) Sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga nie tylko przepisów prawnych, ale również ścisłej i regularnej współpracy właściwych organów państw członkowskich oraz znacznie większej zbieżności stosowanych przez nie praktyk w zakresie regulacji i nadzoru.

(7) Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 (6) ustanowiono Europejski Urząd Nadzoru (Europejski Urzędu Nadzoru Bankowego) ("EUNB"). Niniejsza dyrektywa powinna uwzględniać rolę i funkcję EUNB, określone w tym rozporządzeniu, oraz procedury, które należy stosować przy delegowaniu zadań EUNB.

(8) Zważywszy na rozszerzenie zadań wyznaczonych EUNB w niniejszej dyrektywie i w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013, Parlament Europejski, Rada i Komisja powinny zapewnić udostępnienie odpowiednich zasobów ludzkich i finansowych.

(9) Jako pierwszy krok w kierunku unii bankowej jednolity mechanizm nadzorczy powinien zapewnić wdrażanie polityki Unii dotyczącej nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi w spójny i skuteczny sposób, stosowanie jednolitego zbioru przepisów dotyczących usług finansowych w jednakowy sposób w odniesieniu do instytucji kredytowych we wszystkich zainteresowanych państwach członkowskich oraz objęcie tych instytucji kredytowych nadzorem najwyższej jakości wolnym od innych uwarunkowań niż względy ostrożnościowe. Jednolity mechanizm nadzorczy stanowi podstawę dalszych działań w kierunku unii bankowej. Odzwierciedla to zasadę, zgodnie z którą wprowadzenie jakichkolwiek mechanizmów wspólnej interwencji w przypadku kryzysów powinno być poprzedzone wspólnymi kontrolami, aby ograniczyć prawdopodobieństwo konieczności zastosowania mechanizmów interwencyjnych. Rada Europejska odnotowała w swoich konkluzjach z dnia 14 grudnia 2012 r., że „Komisja przedstawi w 2013 r. wniosek w sprawie utworzenia jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla państw członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym, tak by współprawodawcy przeanalizowali ten wniosek w trybie priorytetowym, z myślą o przyjęciu go w bieżącej kadencji Parlamentu”. Integracja ram finansowych mogłaby zostać rozszerzona przez utworzenie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym odpowiedniego i skutecznego mechanizmu ochronnego, aby zapewnić szybkie i bezstronne podejmowanie decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w najlepszym interesie wszystkich zainteresowanych.

(10) Powierzenie Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC) zadań nadzorczych w odniesieniu do niektórych państw członkowskich powinno być zgodne z ramami Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego ustanowionego w 2010 r. i jego podstawowym celem, tj. opracowaniem jednolitego zbioru przepisów i zapewnieniem większej spójności praktyk nadzorczych w całej Unii. EBC powinien wykonywać swoje zadania z zastrzeżeniem odpowiednich przepisów prawa pierwotnego i wtórnego Unii, decyzjami Komisji w dziedzinie pomocy państwa, przepisami dotyczącymi konkurencji i kontroli połączeń, a także z jednolitym zbiorem przepisów mającym zastosowanie do wszystkich państw członkowskich. EUNB powierzono zadanie opracowania projektów standardów technicznych oraz wytycznych i zaleceń zapewniających konwergencję praktyk nadzorczych oraz spójność wyników w zakresie nadzoru w Unii. EBC nie powinien wykonywać tych zadań, ale powinien wykonywać uprawnienia do przyjmowania rozporządzeń zgodnie z art. 132 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w myśl aktów przyjmowanych przez Komisję na podstawie projektów przygotowanych przez EUNB i z zastrzeżeniem wytycznych i zaleceń na podstawie art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.

(11) Wiążąca prawnie mediacja EUNB jest jednym z kluczowych elementów propagowania koordynacji, spójności nadzorczej oraz konwergencji praktyk nadzorczych. Mediacja EUNB może być wszczynana albo z jego własnej inicjatywy, jeżeli jest to w konkretnych przypadkach przewidziane, albo na wniosek co najmniej jednego właściwego organu w przypadku sporu. Niniejsza dyrektywa oraz rozporządzenie (UE) nr 575/2013 powinny rozszerzyć zakres sytuacji, w których EUNB może wszcząć wiążącą prawnie mediację z myślą o poprawie spójności praktyk nadzorczych. EUNB nie przysługuje uprawnienie do wszczęcia mediacji z własnej inicjatywy w odniesieniu do uznawania oddziałów za istotne i określania wymogów ostrożnościowych dostosowanych do konkretnych instytucji na podstawie niniejszej dyrektywy. Aby propagować koordynację i wzmacniać spójne praktyki nadzorcze w tych wrażliwych obszarach, właściwe organy powinny jednak korzystać z mediacji EUNB na wczesnym etapie procesu w przypadku sporu. Taka wczesna mediacja EUNB powinna ułatwić osiągnięcie porozumienia i rozwiązanie sporu.

(12) W celu ochrony oszczędności oraz stworzenia równych warunków konkurencji między instytucjami kredytowymi środki służące koordynacji nadzoru nad działalnością tych instytucji kredytowych powinny mieć zastosowanie do wszystkich tych instytucji. Należy jednak odpowiednio uwzględnić obiektywne różnice w statutach tych instytucji i ich celach, przewidzianych w prawie krajowym.

(13) Aby zapewnić prawidłowo funkcjonujący rynek wewnętrzny, konieczne są przejrzyste, przewidywalne i zharmonizowane praktyki i decyzje nadzorcze w odniesieniu do prowadzenia działalności i kierowania transgranicznymi grupami instytucji kredytowych. EUNB powinien zatem zwiększyć harmonizację praktyk nadzorczych. W procesach i decyzjach nadzorczych nie powinno się zakłócać funkcjonowania rynku wewnętrznego w zakresie swobodnego przepływu kapitału. Kolegia organów nadzoru powinny zapewniać wspólny i dostosowany program pracy i zharmonizowane decyzje nadzorcze. Współpracę między właściwymi organami w państwie pochodzenia oraz w państwie przyjmującym należy wzmocnić dzięki większemu stopniowi przejrzystości oraz wymianie informacji.

(14) Dlatego też zakres środków powinien być jak najszerszy, obejmując wszystkie instytucje, których działalność polega na przyjmowaniu od ludności środków finansowych podlegających zwrotowi, zarówno w postaci depozytów, jak i w innej postaci, na przykład poprzez ciągłą emisję obligacji i innych porównywalnych papierów wartościowych, oraz na udzielaniu kredytów na własny rachunek. Należy uwzględnić konieczność stosowania wyjątków w przypadku niektórych instytucji kredytowych, do których przepisy niniejszej dyrektywy nie mają zastosowania. Niniejsza dyrektywa nie powinna wpływać na stosowanie przepisów krajowych, które nakładają na instytucje kredytowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń dodatkowych na prowadzenie określonych rodzajów działalności czy też na podejmowanie określonych czynności.

(15) Właściwym jest dokonanie harmonizacji, która jest niezbędna i wystarczająca, aby zapewnić wzajemne uznawanie zezwoleń i systemów nadzoru ostrożnościowego, umożliwiając udzielanie jednolitego zezwolenia uznawanego w całej Unii oraz stosowanie zasady, iż nadzór ostrożnościowy sprawowany jest przez państwo członkowskie pochodzenia.

(16) Zasady wzajemnego uznawania i nadzoru przez państwo członkowskie pochodzenia wymagają, aby właściwe organy państw członkowskich odmawiały udzielenia zezwolenia lub cofały zezwolenie, w przypadku gdy czynniki takie jak treść programu działalności, rozmieszczenie geograficzne działalności lub faktycznie prowadzona działalność wyraźnie wskazują, że instytucja kredytowa wybrała system prawny danego państwa członkowskiego w celu uniknięcia bardziej rygorystycznych norm obowiązujących w innym państwie członkowskim, w którym instytucja ta prowadzi lub zamierza prowadzić większość swojej działalności. W sytuacji, gdy brak jest takich wyraźnych przesłanek, lecz większość ogółu aktywów jednostek należących do grupy bankowej znajduje się w innym państwie członkowskim, którego właściwe organy odpowiedzialne są za sprawowanie nadzoru skonsolidowanego, zmiana właściwości w zakresie sprawowania nadzoru skonsolidowanego może być dokonana wyłącznie za zgodą tych właściwych organów.

(17) Właściwe organy nie powinny udzielać zezwolenia ani przedłużać zezwolenia instytucji kredytowej, w przypadku gdy bliskie powiązania istniejące między tą instytucją a innymi osobami fizycznymi lub prawnymi mogą uniemożliwiać tym organom skuteczne wykonywanie ich funkcji nadzorczych. Instytucje kredytowe posiadające już zezwolenie również powinny spełnić wymogi właściwych organów w zakresie tych bliskich powiązań.

(18) Skuteczne wykonywanie funkcji nadzorczych przez organy nadzoru obejmuje nadzór skonsolidowany, który powinien być sprawowany nad instytucją kredytową lub firmą inwestycyjną w przypadkach przewidzianych prawem unijnym. W takich przypadkach organy, do których wystąpiono z wnioskiem o udzielenie zezwolenia, powinny być w stanie wskazać organy właściwe do sprawowania nadzoru skonsolidowanego nad daną instytucją kredytową lub firmą inwestycyjną.

(19) Instytucje kredytowe działające na podstawie zezwolenia udzielonego w państwie członkowskim pochodzenia powinny mieć możliwość prowadzenia w całej Unii niektórych lub wszystkich rodzajów działalności wymienionych w wykazie działalności podlegających wzajemnemu uznawaniu poprzez zakładanie oddziałów lub świadczenie usług.

(20) Należy rozszerzyć zakres zasady wzajemnego uznawania na działalność prowadzoną przez instytucje finansowe będące jednostkami zależnymi instytucji kredytowych, pod warunkiem jednak, że te jednostki zależne objęte są skonsolidowanym nadzorem sprawowanym nad ich jednostką dominującą i że spełniają pewne ściśle określone warunki.

(21) W kontekście korzystania ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług przyjmujące państwo członkowskie powinno mieć możliwość wymagania od podmiotów, które nie posiadają zezwolenia na prowadzenie działalności instytucji kredytowej w swoim państwie członkowskim pochodzenia i prowadzą rodzaj działalności niewymieniony w wykazie działalności podlegających wzajemnemu uznawaniu, aby przestrzegały szczególnych przepisów ustawowych lub wykonawczych tego przyjmującego państwa pochodzenia, pod warunkiem że, z jednej strony, takie przepisy nie są już zawarte w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013, są zgodne z unijnym prawem, a ich celem jest ochrona dobra ogólnego, a z drugiej strony – że takie podmioty lub rodzaje działalności nie podlegają równoważnym przepisom wynikającym z przepisów ustawowych lub wykonawczych państw członkowskich ich pochodzenia.

(22) Oprócz rozporządzenia (UE) nr 575/2013, które ustanawia bezpośrednio obowiązujące wymogi ostrożnościowe dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, państwa członkowskie powinny zapewnić wyeliminowanie przeszkód w prowadzeniu działalności objętej wzajemnym uznawaniem w taki sam sposób jak w państwie członkowskim pochodzenia, o ile działalność ta nie narusza przepisów prawnych chroniących dobro ogólne w przyjmującym państwie członkowskim.

(23) Zasady regulujące działalność oddziałów instytucji kredytowych mających siedzibę zarządu w państwie trzecim powinny mieć analogiczny charakter we wszystkich państwach członkowskich. Istotne jest, aby zastrzec, że takie zasady nie mogą być bardziej korzystne od tych, które mają zastosowanie w stosunku do oddziałów instytucji kredytowych z innego państwa członkowskiego. Unia powinna mieć możliwość zawierania umów z państwami trzecimi przewidujących stosowanie zasad, które przyznają tym oddziałom takie samo traktowanie na całym obszarze Unii. Oddziały instytucji kredytowych działających na podstawie zezwolenia udzielonego w państwach trzecich nie powinny korzystać ze swobody świadczenia usług ani ze swobody przedsiębiorczości w państwach członkowskich innych niż państwa członkowskie, w których oddziały te mają siedzibę.

(24) Między Unią a państwami trzecimi powinno zostać osiągnięte porozumienie w celu umożliwienia sprawowania w praktyce skonsolidowanego nadzoru na możliwie jak najszerszym obszarze geograficznym.

(25) Obowiązek sprawowania nadzoru nad solidnością finansową instytucji kredytowej, a w szczególności nad jej wypłacalnością na zasadzie skonsolidowanej, powinien spoczywać na państwie członkowskim jej pochodzenia. Nadzór nad unijnymi grupami bankowymi powinien być przedmiotem bliskiej współpracy między właściwymi organami państw członkowskich pochodzenia oraz przyjmujących państw członkowskich.

(26) Właściwe organy przyjmujących państw członkowskich powinny mieć prawo w poszczególnych przypadkach przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje dotyczące działalności oddziałów instytucji znajdujących się na ich terytorium, a także mieć prawo wymagać od oddziału przekazania informacji na temat jego działalności oraz do celów statystycznych, informacyjnych lub nadzorczych, w przypadkach gdy przyjmujące państwa członkowskie uznają to za stosowne ze względu na stabilność systemu finansowego.

(27) Właściwe organy przyjmujących państw członkowskich powinny uzyskiwać informacje na temat działalności prowadzonej na ich terytorium. Środki nadzorcze powinny podejmować właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia, chyba że właściwe organy przyjmujących państw członkowskich zmuszone są do podjęcia środków zapobiegawczych w nadzwyczajnych sytuacjach.

(28) Właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego w obszarze bankowości wymaga nie tylko przepisów prawnych, ale również ścisłej i regularnej współpracy właściwych organów państw członkowskich oraz znacznie większej zbieżności stosowanych przez nie praktyk w zakresie regulacji i nadzoru. W tym zakresie rozpatrywanie problemów związanych z poszczególnymi instytucjami kredytowymi oraz wzajemna wymiana informacji powinny odbywać się za pośrednictwem EUNB. Procedura wzajemnego przekazywania informacji nie powinna zastępować dwustronnej współpracy. Właściwe organy przyjmujących państw członkowskich powinny zawsze mieć możliwość – w sytuacjach nagłych, z własnej inicjatywy lub z inicjatywy właściwych organów państwa członkowskiego pochodzenia – skontrolowania działalności instytucji kredytowych mających siedzibę na ich terytorium pod kątem przestrzegania przez te instytucje stosownych przepisów oraz zasad należytych procedur administracyjnych i księgowych oraz stosowania adekwatnych mechanizmów kontroli wewnętrznej.

(29) Należy umożliwić wymianę informacji między właściwymi organami a organami lub podmiotami, które z racji swojej funkcji przyczyniają się do wzmacniania stabilności systemu finansowego. W celu zachowania poufnego charakteru przekazywanych informacji lista adresatów powinna pozostawać ściśle ograniczona.

(30) Niektóre zachowania, takie jak nadużycia finansowe lub wykorzystanie poufnych informacji, mogą wpłynąć na stabilność, w tym również integralność, systemu finansowego. Konieczne jest zatem określenie warunków, na jakich wymiana informacji w takich przypadkach będzie dozwolona.

(31) W przypadku zastrzeżenia, że informacje mogą być ujawnione wyłącznie za wyraźną zgodą właściwych organów, właściwe organy te powinny mieć możliwość uzależnienia swojej zgody od spełnienia rygorystycznych warunków.

(32) Należy również zezwolić na wymianę informacji między właściwymi organami a bankami centralnymi i innymi podmiotami pełniącymi podobną funkcję występującymi w charakterze organów kształtujących politykę pieniężną oraz – gdy jest to niezbędne na potrzeby nadzoru ostrożnościowego, prewencji i działań naprawczych wobec upadających instytucji, a także w stosownym przypadku w sytuacjach nagłych – innymi organami publicznymi i innymi działami centralnej administracji rządowej odpowiedzialnymi za określenie przepisów dotyczących nadzorowania instytucji kredytowych, instytucji finansowych, usług inwestycyjnych i zakładów ubezpieczeń, oraz organami publicznymi odpowiedzialnymi za nadzór nad systemami płatniczymi.

(33) W celu wzmocnienia nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami oraz ochrony klientów instytucji audytorzy powinni być zobowiązani do niezwłocznego powiadomienia właściwych organów w każdym przypadku, gdy w trakcie wykonywania swoich zadań uzyskają wiedzę o pewnych faktach, które mogą mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej instytucji lub dla organizacji takiej instytucji pod względem administracyjnym i księgowym. Z tego samego względu państwa członkowskie powinny również określić, że taki obowiązek dotyczy też wszystkich okoliczności, w których audytor stwierdza takie fakty podczas wykonywania swoich zadań w jednostce blisko powiązanej z instytucją. Nałożenie na audytorów obowiązku powiadamiania, w stosownych przypadkach, właściwych organów o pewnych faktach i decyzjach dotyczących instytucji, stwierdzonych podczas wykonywania zadań w przedsiębiorstwie niefinansowym, nie powinno zmieniać charakteru ich zadań wykonywanych w tym przedsiębiorstwie ani też sposobu, w jaki powinni w nim te zadania wykonywać.

(34) Niniejsza dyrektywa i rozporządzenie (UE) nr 575/2013 mają zapewnić wypłacalność instytucji. Jeśli mimo wymogów dotyczących wypłacalności nastąpi kryzys, konieczne jest zapewnienie możliwości restrukturyzacji i likwidacji instytucji w uporządkowany sposób, zmniejszając tym samym negatywny wpływ na gospodarkę realną i unikając potrzeby interwencji ze strony podatników. W tym celu i w oczekiwaniu na dalszą koordynację na szczeblu Unii, EUNB powinien oceniać i koordynować inicjatywy, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1093/2010, w zakresie planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, aby promować zbieżność w tej dziedzinie. EUNB powinien w związku z tym być z wyprzedzeniem i w pełni informowany o organizowanych posiedzeniach dotyczących planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także być uprawniony do uczestnictwa w takich posiedzeniach. Organy krajowe w niektórych państwach członkowskich wprowadziły już wymóg sporządzania przez instytucje i organy planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Należy więc zapewnić, by instytucje były zobowiązane do współpracy z organami w tym zakresie. EUNB powinien być z wyprzedzeniem i w pełni informowany o organizowanych posiedzeniach dotyczących planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także być uprawniony do uczestnictwa w takich posiedzeniach. Gdy sporządzany jest plan naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, EUNB powinien przyczyniać się do opracowywania i koordynowania skutecznych i spójnych planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i aktywnie uczestniczyć w tym procesie, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1093/2010. Priorytetowo należy potraktować tego rodzaju plany dotyczące instytucji o znaczeniu systemowym.

(35) W celu zapewnienia przestrzegania obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy i z rozporządzenia (UE) nr 575/2013 przez instytucje, przez tych, którzy sprawują faktyczną kontrolę nad działalnością instytucji oraz przez członków organu zarządzającego instytucji, oraz zapewnienia ich podobnego traktowania w całej Unii, należy zobowiązać państwa członkowskie do ustanowienia sankcji administracyjnych i innych środków administracyjnych, które są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Sankcje administracyjne i inne środki administracyjne określone przez państwa członkowskie powinny zatem spełniać pewne podstawowe wymogi dotyczące ich zakresu podmiotowego, kryteriów, które należy uwzględnić przy ich stosowaniu, ich publikacji, kluczowych uprawnień do nakładania sankcji oraz wysokości administracyjnych sankcji finansowych.

(36) Właściwe organy powinny w szczególności mieć prawo do nakładania administracyjnych sankcji finansowych, które są wystarczająco wysokie, aby zniwelować korzyści, których można oczekiwać w wyniku naruszenia, oraz aby były odstraszające nawet dla większych instytucji i ich kadry kierowniczej.

(37) W celu zapewnienia spójnego stosowania sankcji administracyjnych lub innych środków administracyjnych we wszystkich państwach członkowskich, przy ustalaniu rodzaju sankcji administracyjnych lub innych środków administracyjnych oraz wysokości administracyjnych sankcji finansowych, państwa członkowskie powinny być zobowiązane do zapewnienia, by właściwe organy uwzględniały wszelkie istotne okoliczności.

(38) W celu zapewnienia odstraszającego efektu sankcji administracyjnych informacje o ich nałożeniu powinny być co do zasady publikowane, z wyjątkiem pewnych ściśle określonych przypadków.

(39) Do celów oceny dobrej opinii dyrektorów i członków organu zarządzającego niezbędny jest sprawny system wymiany informacji, w ramach którego EUNB, z zastrzeżeniem wymogów tajemnicy zawodowej lub służbowej i ochrony danych, powinien być uprawniony do prowadzenia centralnej bazy danych zawierającej informacje o sankcjach administracyjnych, w tym danych o ewentualnym odwołaniu od tych sankcji, do której dostęp miałyby jedynie właściwe organy. We wszelkich przypadkach informacje o wyrokach skazujących za przestępstwo powinny być wymieniane zgodnie z decyzją ramową 2009/315/WSiSW (7) i decyzją 2009/316/WSiSW (8), przetransponowanymi do prawa krajowego, oraz z innymi stosownymi przepisami prawa krajowego.

(40) W celu wykrywania potencjalnych naruszeń przepisów krajowych transponujących niniejszą dyrektywę i rozporządzenie (UE) nr 575/2013 właściwe organy powinny dysponować niezbędnymi uprawnieniami dochodzeniowymi oraz powinny ustanowić skuteczne mechanizmy zachęcające do zgłaszania potencjalnych lub faktycznych naruszeń. Mechanizmy te powinny funkcjonować bez uszczerbku dla prawa do obrony przysługującego oskarżonym.

(41) Niniejsza dyrektywa powinna przewidywać sankcje administracyjne i inne środki administracyjne w celu zapewnienia możliwie najszerszego zakresu działań, jakie mogą być podejmowane w następstwie popełnienia naruszenia, i które mają zapobiegać dalszym naruszeniom, niezależnie od ich kwalifikacji jako sankcja administracyjna czy inny środek administracyjny na mocy prawa krajowego. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia dodatkowych sankcji oprócz sankcji przewidzianych w niniejszej dyrektywie oraz ustalić wysokość finansowych sankcji administracyjnych na poziomie wyższym niż poziom przewidziany w niniejszej dyrektywie.

(42) Niniejsza dyrektywa powinna obowiązywać bez uszczerbku dla przepisów prawa państw członkowskich dotyczących sankcji karnych.

(43) Państwa członkowskie powinny zapewnić utrzymywanie przez instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne kapitału wewnętrznego, który – uwzględniając rodzaje ryzyka, na które instytucje te są lub mogą być narażone – jest adekwatny pod względem ilości, jakości i rozkładu. Dlatego też państwa członkowskie powinny zapewnić, by instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne dysponowały strategiami i procedurami służącymi ocenie i utrzymywaniu adekwatnego poziomu swojego kapitału wewnętrznego.

(44) Właściwym organom należy powierzyć zadanie zapewnienia, aby instytucje posiadały – w świetle rodzajów ryzyka, na które są lub mogą być narażone – właściwą organizację i adekwatny poziom funduszy własnych.

(45) W celu zapewnienia, by instytucje działające w kilku państwach członkowskich nie podlegały niewspółmiernym obciążeniom z uwagi na obowiązki, które nadal spoczywają na właściwych organach poszczególnych państw członkowskich, co się tyczy uzyskiwania zezwoleń i sprawowania nadzoru, należy w znaczny sposób zacieśnić współpracę między właściwymi organami. EUNB powinien ułatwiać tę współpracę i przyczyniać się do jej zacieśnienia.

(46) W celu zapewnienia kompleksowej dyscypliny rynkowej w całej Unii właściwe organy powinny publikować informacje dotyczące prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne. Informacje te powinny być wystarczająco szczegółowe, aby umożliwiać porównywanie rozwiązań przyjętych przez różne właściwe organy państw członkowskich oraz powinny stanowić uzupełnienie wymogów ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 w zakresie ujawniania przez instytucje informacji technicznych.

(47) Skonsolidowany nadzór nad instytucjami jest ukierunkowany na ochronę interesów deponentów i inwestorów instytucji oraz na zapewnienie stabilności systemu finansowego. Aby zapewnić skuteczność nadzoru skonsolidowanego, należy nim zatem objąć wszystkie grupy bankowe, również te, w których jednostka dominująca nie jest instytucją kredytową lub firmą inwestycyjną. Państwa członkowskie powinny zapewnić właściwym organom instrumenty prawne niezbędne, aby umożliwić im sprawowanie takiego nadzoru.

(48) W przypadku grup o zróżnicowanym profilu działalności, w których jednostka dominująca kontroluje co najmniej jedną jednostkę zależną, właściwe organy powinny mieć możliwość oceny sytuacji finansowej każdej instytucji kredytowej lub firmy inwestycyjnej wchodzącej w skład takiej grupy. Właściwe organy powinny przynajmniej dysponować środkami umożliwiającymi im uzyskanie od wszystkich przedsiębiorstw wchodzących w skład grupy informacji niezbędnych do wykonywania swoich funkcji. W przypadku grup obejmujących przedsiębiorstwa prowadzące działalność finansową różnego rodzaju należy ustanowić współpracę między organami odpowiedzialnymi za nadzór nad różnymi sektorami finansowymi.

(49) Państwa członkowskie powinny mieć możliwość odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności przez instytucje kredytową lub cofnięcia takiego zezwolenia w przypadku pewnych struktur grupowych, które zostały uznane za nieodpowiednie do celów prowadzenia działalności bankowej ze względu na brak możliwości skutecznego nadzoru nad takimi strukturami. Właściwe organy powinny posiadać w tym zakresie konieczne uprawnienia umożliwiające im zapewnienie należytego i ostrożnego zarządzania instytucjami kredytowymi. Aby zapewnić zrównoważoną i zróżnicowaną kulturę bankowości w Unii, która służy przede wszystkim interesowi obywateli Unii, należy zachęcać do działalności bankowej na małą skalę, np. działalności unii kredytowych i banków spółdzielczych.

(50) Uprawnienia właściwych organów powinny w odpowiedni sposób uwzględniać wymiar unijny. Właściwe organy powinny zatem należycie analizować wpływ swoich decyzji nie tylko na stabilność systemu finansowego na obszarze objętym ich właściwością, ale również we wszystkich innych zainteresowanych państwach członkowskich. Zasada ta, z zastrzeżeniem przepisów prawa krajowego, powinna służyć wspieraniu stabilności finansowej w Unii, nie powinna natomiast w prawnie wiążący sposób nakładać na właściwe organy obowiązku osiągania konkretnych rezultatów.

(51) Kryzys finansowy pokazał związki między sektorem bankowym a tak zwanym równoległym systemem bankowym. Pewne formy równoległego systemu utrzymują ryzyko z dala od sektora bankowego i w ten sposób pozwalają uniknąć negatywnych skutków dla podatników i skutku systemowego. Niemniej jednak lepsze zrozumienie operacji w ramach równoległego systemu bankowego i ich powiązań z podmiotami sektora finansowego i uregulowania pozwalające zapewnić przejrzystość, ograniczenie ryzyka systemowego i wyeliminowanie wszelkich nieprawidłowych praktyk są konieczne dla stabilności systemu finansowego. W pewnej mierze może to zapewnić dodatkowa sprawozdawczość ze strony instytucji, jednak niezbędne są również konkretne nowe uregulowania.

(52) Zwiększona przejrzystość w odniesieniu do działalności instytucji, a w szczególności w odniesieniu do wypracowanych zysków, zapłaconych podatków i otrzymanych dotacji, ma podstawowe znaczenie dla odzyskania zaufania obywateli Unii do sektora finansowego. Obowiązkowa sprawozdawczość w tej dziedzinie może być zatem uznawana za ważny element korporacyjnej odpowiedzialności instytucji przed zainteresowanymi stronami i społeczeństwem.

(53) Słabości systemu ładu korporacyjnego w pewnej liczbie instytucji przyczyniły się w sektorze bankowym do podejmowania nadmiernego ryzyka bez zachowania należytej ostrożności, co doprowadziło do upadku poszczególnych instytucji oraz problemów systemowych w państwach członkowskich oraz na świecie. Bardzo ogólne przepisy dotyczące zarządzania instytucjami oraz niewiążący charakter znacznej części przepisów ładu korporacyjnego, opartych zasadniczo na dobrowolnych kodeksach postępowania, nie ułatwiały w dostatecznym stopniu skutecznego wdrożenia przez instytucje należytych praktyk w zakresie ładu korporacyjnego. W niektórych przypadkach brak skutecznych mechanizmów kontroli i brak faktycznej równowagi w instytucjach doprowadził do braku skutecznego dozoru nad decyzjami w zakresie zarządzania, przyczyniając się do nasilenia krótkoterminowych i nadmiernie ryzykownych strategii w zakresie zarządzania. Niejasna rola właściwych organów w zakresie nadzoru nad systemami ładu korporacyjnego w instytucjach uniemożliwiła sprawowanie dostatecznego nadzoru nad skutecznością wewnętrznych procedur zarządzania.

(54) W celu wyeliminowania potencjalnie szkodliwego wpływu wadliwie zaprojektowanych mechanizmów ładu korporacyjnego na należyte zarządzanie ryzykiem państwa członkowskie powinny wprowadzić zasady i normy służące zapewnieniu skutecznego dozoru ze strony organu zarządzającego i upowszechnianiu należytego podejścia do podejmowania ryzyka na wszystkich szczeblach instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz umożliwiające właściwym organom monitorowanie adekwatności wewnętrznych rozwiązań w zakresie zarządzania. Te zasady i normy powinny mieć zastosowanie z uwzględnieniem charakteru, skali oraz złożoności działalności instytucji. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzania zasad i norm w zakresie ładu korporacyjnego dodatkowo do zasad i norm wymaganych na mocy niniejszej dyrektywy.

(55) W państwach członkowskich stosuje się różne struktury zarządzania. W większości przypadków jest to system monistyczny lub dualistyczny. Definicje zastosowane w niniejszej dyrektywie mają dotyczyć wszystkich istniejących struktur, bez opowiadania się za którąkolwiek z nich. Ich rola jest czysto użytkowa w stosunku do celu polegającego na ustanowieniu przepisów, które mają mieć określony skutek bez względu na krajowe prawo spółek mające zastosowanie do danej instytucji w każdym państwie członkowskim. Definicje nie powinny wpływać zatem na ogólny podział kompetencji w myśl krajowego prawa spółek.

(56) Należy przyjąć, że „organ zarządzający” pełni funkcję wykonawczą i funkcję nadzorczą. Kompetencje i struktura organów zarządzających w poszczególnych państwach członkowskich różnią się. W państwach członkowskich, w których organy zarządzające mają strukturę jednopoziomową, jeden organ zazwyczaj wykonuje zadania zarządcze i nadzorcze. W państwach członkowskich z systemem dwupoziomowym funkcję nadzorczą organu zarządzającego pełni odrębna rada nadzorcza, która nie ma funkcji wykonawczych, zaś funkcję wykonawczą pełni odrębny zarząd, który jest odpowiedzialny za bieżące zarządzanie przedsiębiorstwem. W związku z tym poszczególnym podmiotom w ramach organu zarządzającego przydziela się odrębne zadania.

(57) Rola członków organu zarządzającego niepełniących funkcji wykonawczych w ramach instytucji powinna polegać m.in. na konstruktywnym kwestionowaniu strategii instytucji, by w ten sposób przyczynić się do jej rozwijania, na kontrolowaniu skuteczności działania zarządu w zakresie osiągania ustalonych celów, na upewnianiu się, że informacje finansowe są dokładne i że kontrole finansowe oraz systemy zarządzania ryzykiem są solidne i dające się uzasadnić, na kontrolowaniu kształtu i wdrażania polityki wynagrodzeń w ramach instytucji oraz na przedstawianiu obiektywnych opinii na temat zasobów, mianowań i standardów postępowania.

(58) W celu skutecznego monitorowania działań i decyzji w zakresie zarządzania organ zarządzający instytucji powinien poświęcać wystarczająco dużo czasu, aby móc wykonywać swoje funkcje oraz aby być w stanie zrozumieć charakter działalności instytucji, główne rodzaje ryzyka, na które jest narażona, oraz konsekwencje prowadzonej działalności i stosowanej strategii w zakresie ryzyka. Łączenie zbyt wielu stanowisk dyrektorskich uniemożliwiałoby członkowi organu zarządzającego przeznaczenie wystarczającej ilości czasu na pełnienie swojej funkcji nadzorczej. Konieczne jest zatem ograniczenie liczby stanowisk dyrektorskich, które członek organu zarządzającego instytucji może jednocześnie objąć w różnych podmiotach. Funkcje dyrektorskie w organizacjach, które nie realizują celów głównie komercyjnych, takich jak organizacje niedochodowe lub charytatywne, nie powinny jednak być brane pod uwagę do celów stosowania takiego ograniczenia.

(59) Przy mianowaniu członków organu zarządzającego akcjonariusze lub udziałowcy instytucji powinni rozważyć, czy kandydaci mają wiedzę, kwalifikacje i umiejętności niezbędne do zagwarantowania należytego i ostrożnego zarządzania daną instytucją. Zasady te powinny być wykonywane i wyrażane za pomocą przejrzystych i otwartych procedur mianowania w odniesieniu do członków organu zarządzającego.

(60) Brak monitorowania przez organy zarządzające decyzji w zakresie zarządzania jest częściowo wynikiem „myślenia stadnego". Zjawisko to wynika m.in. z braku zróżnicowania składu organów zarządzających. Dlatego też w celu upowszechnienia niezależnych opinii oraz krytycznego spojrzenia skład organów zarządzających instytucji powinien być odpowiednio zróżnicowany pod względem wieku, płci, pochodzenia geograficznego, wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego członków, aby zapewnić szerokie spektrum poglądów i doświadczeń. Szczególnie ważna jest równowaga płci dla zapewnienia właściwej reprezentacji społeczeństwa. W szczególności instytucje nieprzestrzegające progu dotyczącego reprezentacji niedostatecznie reprezentowanej płci powinny na zasadzie priorytetu podjąć odpowiednie działania. Reprezentację pracowników w organach zarządzających można również postrzegać jako pozytywny sposób zwiększania różnorodności dzięki wprowadzeniu tej istotnej perspektywy i faktycznej znajomości wewnętrznego sposobu działania instytucji. Bardziej zróżnicowane organy zarządzające powinny skuteczniej monitorować proces zarządzania i tym samym przyczyniać się do skuteczniejszego dozoru w zakresie ryzyka i zwiększenia odporności instytucji. Różnorodność powinna być zatem jednym z kryteriów stosowanych przy ustalaniu składu organów zarządzających. Różnorodność należy także w ogólniejszy sposób uwzględnić w polityce instytucji w zakresie rekrutacji. Taka polityka powinna na przykład zachęcać instytucje do wyboru kandydatów ze wstępnych list obejmujących obie płci.

(61) Aby wzmocnić zgodność z prawem oraz ład korporacyjny, państwa członkowskie powinny ustanowić skuteczne i niezawodne mechanizmy sprzyjające zgłaszaniu właściwym organom potencjalnych lub faktycznych naruszeń przepisów krajowych transponujących niniejszą dyrektywę i rozporządzenie (UE) nr 575/2013. Pracownikom zgłaszającym naruszenia popełnione w ramach ich własnej instytucji należy zapewnić pełną ochronę.

(62) Polityka wynagrodzeń zachęcająca do podejmowania nadmiernego ryzyka może osłabiać należyte i skuteczne zarządzanie ryzykiem w instytucjach kredytowych i firmach inwestycyjnych. Państwa będące członkami grupy G-20 zobowiązały się do wdrożenia zasad Rady Stabilności Finansowej w zakresie należytych praktyk wynagradzania i norm wykonawczych, mających na celu wyeliminowanie potencjalnie szkodliwego wpływu wadliwie zaprojektowanych systemów wynagrodzeń na należyte zarządzanie ryzykiem oraz kontrolę podejmowania ryzyka przez osoby fizyczne. Celem niniejszej dyrektywy jest wdrożenie międzynarodowych zasad i norm na szczeblu Unii poprzez nałożenie na instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne wyraźnego obowiązku formułowania i utrzymywania, w stosunku do tych kategorii pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, polityki i praktyk w zakresie wynagradzania, które są zgodne z zasadami skutecznego zarządzania ryzykiem.

(63) Aby zagwarantować, że instytucje dysponują należytą polityką wynagrodzeń, należy sformułować jasne zasady regulujące kwestie zarządzania oraz strukturę polityki wynagrodzeń. Polityka wynagrodzeń obowiązująca w instytucji kredytowej lub firmie inwestycyjnej powinna być w szczególności dostosowana do jej gotowości do ponoszenia ryzyka, wartości oraz długoterminowych interesów. W tym celu ocena składników wynagrodzenia zależnych od wyników powinna być przeprowadzana w oparciu o długoterminowe wyniki i powinna uwzględniać obecne i przyszłe ryzyko, które jest z nimi związane.

(64) Przy określaniu polityki dotyczącej zmiennych składników wynagrodzenia należy wprowadzić rozróżnienie stałymi składnikami wynagrodzenia, które obejmują wypłaty, proporcjonalne regularne składki emerytalne lub świadczenia (w przypadku gdy takie świadczenia nie zależą od żadnych kryteriów dotyczących wyników), a z zmiennymi składnikami wynagrodzenia, które obejmują dodatkowe wypłaty lub świadczenia zależne od wyników lub, w wyjątkowych okolicznościach, inne prawa umowne, ale nie stanowią części standardowych pakietów dotyczących zatrudnienia (takich jak opieka zdrowotna, opieka nad dziećmi lub proporcjonalne regularne składki emerytalne). Należy uwzględniać zarówno świadczenia pieniężne, jak i niepieniężne.

(65) W każdym razie, aby uniknąć podejmowania nadmiernego ryzyka, należy ustalić maksymalny stosunek składników stałych łącznego wynagrodzenia do składników zmiennych. Należy przewidzieć pewną rolę w tym względzie dla akcjonariuszy, właścicieli lub udziałowców instytucji. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość ustalenia bardziej rygorystycznych wymogów w odniesieniu do stosunku składników stałych łącznego wynagrodzenia do składników zmiennych. Z myślą o zachęceniu do korzystania z instrumentów kapitałowych lub dłużnych, które są płatne w ramach długoterminowych uzgodnień o odroczeniu wypłaty jako zmienny składnik wynagrodzenia, państwa członkowskie powinny mieć w ramach pewnych ograniczeń możliwość zezwolenia instytucjom na zastosowanie hipotetycznej stopy dyskontowej przy obliczaniu wartości takich instrumentów do celów zastosowania maksymalnego stosunku. Państwa członkowskie nie powinny być jednak zobowiązane do zapewnienia takiego narzędzia oraz powinny mieć możliwość przewidzenia jego zastosowania do maksymalnego odsetka całkowitego zmiennego wynagrodzenia, który jest niższy od odsetka określonego w niniejszej dyrektywie. Z myślą o zapewnieniu zharmonizowanego i spójnego podejścia, które gwarantuje równe szanse w całym rynku wewnętrznym, EUNB powinien przekazać odpowiednie wskazówki dotyczące mającej zastosowanie hipotetycznej stopy dyskontowej, która ma być użyta.

(66) Aby zagwarantować uwzględnienie kształtu polityki wynagrodzeń w systemie zarządzania ryzykiem w instytucji, organ zarządzający powinien przyjmować obowiązującą politykę wynagrodzeń i dokonywać jej okresowego przeglądu. Przepisy niniejszej dyrektywy w zakresie wynagrodzeń powinny odzwierciedlać różnice między poszczególnymi rodzajami instytucji w sposób proporcjonalny, z uwzględnieniem ich wielkości, struktury wewnętrznej oraz charakteru, zakresu i złożoności ich działalności. W szczególności nieproporcjonalne byłoby nakładanie na niektóre rodzaje firm inwestycyjnych obowiązku przestrzegania wszystkich tych zasad.

(67) Aby chronić i wspierać stabilność finansową w Unii oraz reagować na wszelkie możliwe unikanie spełnienia wymogów określonych w niniejszej dyrektywie, właściwe organy powinny zapewniać przestrzeganie zasad i przepisów dotyczących wynagrodzeń przez instytucje na zasadzie skonsolidowanej, to znaczy na poziomie grupy, jednostki dominujące i jednostki zależne, w tym oddziałów i jednostek zależnych mających siedzibę w państwach trzecich.

(68) Ponieważ wadliwie zaprojektowane polityki wynagrodzeń i systemy motywacyjne mogą przyczyniać się do wzrostu ryzyka, na jakie narażone są instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne, do niedopuszczalnego poziomu, należy podjąć pilne działania zaradcze oraz, w razie konieczności, środki naprawcze. Należy zatem zapewnić, by właściwe organy miały prawo nakładać na dane instytucje środki jakościowe lub ilościowe mające na celu usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w ich polityce wynagrodzeń podczas przeglądu nadzorczego.

(69) Przepisy dotyczące wynagrodzeń powinny pozostawać bez uszczerbku dla pełnego wykonywania praw podstawowych gwarantowanych przez art. 153 ust. 5 TFUE, ogólnych zasad krajowego prawa zobowiązań i prawa pracy, przepisów unijnych i krajowych dotyczących praw i zaangażowania akcjonariuszy oraz ogólnych obowiązków organów zarządzających danej instytucji, a także – w stosownym przypadku – praw partnerów społecznych do zawierania i egzekwowania układów zbiorowych zgodnie z przepisami i praktykami krajowymi.

(70) Wymogi w zakresie funduszy własnych dotyczące ryzyka kredytowego i ryzyka rynkowego należy formułować w oparciu o ratingi kredytowe wyłącznie w zakresie, w jakim jest to niezbędne. W przypadku gdy ryzyko kredytowe jest istotne, instytucje powinny zatem zasadniczo dążyć do wprowadzenia podejścia opartego na ratingach wewnętrznych lub wdrożenia modeli wewnętrznych. Metody standardowe opierające się na zewnętrznych ratingach kredytowych można by jednak stosować, w przypadku gdy ryzyko kredytowe jest mniej istotne, co ma zwykle miejsce w przypadku instytucji prowadzących mniej złożoną działalność, w przypadku nieistotnych kategorii ekspozycji czy też w przypadku gdy stosowanie metod wewnętrznych byłoby nadmiernie uciążliwe.

(71) Dyrektywy 2006/48/WE i 2006/49/WE stanowią jeden z filarów, na których zbudowano nadmierne zaufanie do zewnętrznych ratingów kredytowych. Niniejsza dyrektywa powinna uwzględniać konkluzje grupy G-20, zasady określone przez Radę Stabilności Finansowej odnośnie do zmniejszenia zaufania do zewnętrznych ratingów kredytowych. Dlatego też należy zachęcać instytucje do korzystania z wewnętrznych, a nie zewnętrznych ratingów kredytowych, nawet do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych.

(72) Należy dążyć do ograniczenia nadmiernego zaufania do zewnętrznych ratingów kredytowych i stopniowego wyeliminowania automatycznych skutków ratingów. Należy zatem nałożyć na instytucje wymóg wprowadzenia odpowiednich kryteriów przyznawania kredytów oraz procesów decyzyjnych w tym zakresie. Instytucje powinny zatem mieć możliwość korzystania z zewnętrznych ratingów kredytowych jako jednego z wielu czynników uwzględnianych w tym procesie, jednak nie powinny one opierać się na nich wyłącznie lub w sposób mechaniczny.

(73) Uznanie agencji ratingowej za zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej nie powinno prowadzić do większego utrudnienia dostępu do rynku, który jest już zdominowany przez trzy główne przedsiębiorstwa. EUNB, państwa członkowskie, banki centralne i EBC powinny zapewnić, bez ułatwiania procesu lub obniżania jego wymogów, uznanie większej liczby agencji ratingowych za zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej w celu umożliwienia wejścia na rynek innym przedsiębiorstwom.

(74) Zważywszy na szerokie spektrum metod stosowanych przez instytucje wykorzystujące modele wewnętrzne, ważne jest, by właściwe organy i EUNB miały jasny obraz zakresu wartości aktywów ważonych ryzykiem i wymogów w zakresie funduszy własnych, które powstają dla podobnych ekspozycji w ramach takich metod. Aby osiągnąć ten cel, na instytucje należy nałożyć wymóg przedstawiania właściwym organom wyników modeli wewnętrznych stosowanych względem opracowanych przez EUNB portfeli odniesienia obejmujących szeroką gamę ekspozycji. W oparciu o otrzymane informacje właściwe organy powinny podjąć stosowne kroki, by podobieństwa lub różnice w wynikach dotyczących tych samych ekspozycji można było uzasadnić z punktu widzenia ponoszonego ryzyka. Mówiąc ogólniej, właściwe organy i EUNB powinny zapewnić, by wybór między modelem wewnętrznym a metodą standardową nie skutkował niedoszacowaniem wymogów w zakresie funduszy własnych. Chociaż wymogi w zakresie funduszy własnych dotyczące ryzyka operacyjnego trudniej określić w odniesieniu do indywidualnego poziomu ekspozycji, w związku z czym tę kategorię ryzyka należy wyłączyć z procesu określania poziomu odniesienia, właściwe organy powinny mimo to dysponować aktualnymi informacjami o rozwoju sytuacji w zakresie stosowania modelu wewnętrznego do ryzyka operacyjnego, tak by można było monitorować zakres stosowanych praktyk i udoskonalić metody nadzorcze.

(75) Należy zachęcać do rozwijania kredytowania opartego na budowaniu wzajemnych relacji, w ramach którego informacje uzyskane dzięki stałym relacjom biznesowym z klientami są wykorzystywane do uzyskania oceny dotyczącej należytej staranności i oceny ryzyka charakteryzującej się wyższą jakością niż ocena uzyskana wyłącznie dzięki standardowym informacjom i punktowym ocenom kredytowym.

(76) W odniesieniu do nadzoru nad płynnością odpowiedzialność powinna spoczywać na państwach członkowskich pochodzenia, od momentu gdy mają zastosowanie szczegółowe kryteria w zakresie wymogu dotyczącego pokrycia płynności. Dlatego też należy doprowadzić do końca proces koordynacji nadzoru w tym obszarze, aby wdrożyć do tego czasu mechanizm zakładający prowadzenie nadzoru przez państwo członkowskie pochodzenia. W celu zapewnienia skutecznego nadzoru właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego powinny dalej współpracować ze sobą w obszarze płynności.

(77) W przypadku gdy w ramach grupy płynne aktywa jednej instytucji będą w stanie w warunkach skrajnych pokryć potrzeby w zakresie płynności innego członka grupy, właściwe organy powinny mieć możliwość zwolnienia danej instytucji z obowiązku przestrzegania wymogów dotyczących pokrycia płynności i stosowania zamiast tego tych wymogów na zasadzie skonsolidowanej.

(78) Środki podejmowane na podstawie niniejszej dyrektywy powinny pozostawać bez uszczerbku dla środków podejmowanych zgodnie z dyrektywą 2001/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie reorganizacji i likwidacji instytucji kredytowych (9). Środki nadzorcze nie powinny prowadzić do zróżnicowanego traktowania wierzycieli z różnych państw członkowskich.

(79) W świetle kryzysu finansowego oraz mechanizmów procyklicznych, które przyczyniły się do jego powstania oraz pogłębiły jego skutki, Rada Stabilności Finansowej, Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego oraz grupa G20 wystosowały zalecenia mające na celu złagodzenie procyklicznych efektów regulacji finansowych. W grudniu 2010 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego wydał nowe globalne normy regulacyjne dotyczące adekwatności kapitału bankowego (zasady Bazylea III), w tym zasady nakładające obowiązek utrzymywania buforów zabezpieczających i antycyklicznych.

(80) W związku z tym, poza innymi wymogami w zakresie funduszy własnych, należy nałożyć na instytucje kredytowe i stosowne firmy inwestycyjne wymóg utrzymywania bufora zabezpieczającego i bufora antycyklicznego, aby zapewnić gromadzenie przez nie w okresach wzrostu gospodarczego wystarczającej bazy kapitałowej umożliwiającej absorpcję strat w okresach skrajnych warunków rynkowych. Bufor antycykliczny powinien być tworzony w przypadku stwierdzenia, że skumulowany wzrost w kategorii kredytów i innych aktywów mający znaczny wpływ na profil ryzyka takich instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych jest powiązany ze wzrostem ryzyka ogólnosystemowego; bufor ten byłby wykorzystywany w okresach skrajnych warunków rynkowych.

(81) W celu zagwarantowania, że wysokość antycyklicznych buforów kapitałowych odpowiednio odzwierciedla ryzyko nadmiernego wzrostu akcji kredytowej dla sektora bankowego, instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne powinny obliczać wielkość swoich specyficznych dla instytucji buforów jako średnią ważoną wskaźników bufora antycyklicznego, które mają zastosowanie w państwach, w których posiadają ekspozycje kredytowe. Każde państwo członkowskie powinno zatem wyznaczyć organ odpowiedzialny za kwartalne ustalanie bufora antycyklicznego dla ekspozycji zlokalizowanych w tym państwie. Wskaźnik bufora powinien uwzględniać wzrost poziomu akcji kredytowej oraz zmiany wskaźnika kredytów do PKB w tym państwie członkowskim oraz wszelkie inne zmienne istotne z punktu widzenia zagrożeń dla stabilności systemu finansowego.

(82) W celu upowszechniania spójnego ustalania wskaźników buforów antycyklicznych na szczeblu międzynarodowym Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego opracował metody, których podstawą jest stosunek kredytu do PKB. Metody te powinny stanowić wspólny punkt wyjścia przy podejmowaniu przez właściwe organy krajowe decyzji w sprawie wskaźników bufora, nie powinny jednak powodować automatycznego ustalania wielkości bufora ani wiązać wyznaczonego organu. Wskaźnik buforów powinien w racjonalny sposób odzwierciedlać cykl kredytowy i ryzyka związane z nadmiernym wzrostem akcji kredytowej w państwie członkowskim oraz należycie uwzględniać specyfikę gospodarki danego państwa.

(83) Ograniczenia dotyczące zmiennych składników wynagrodzenia są ważnym elementem służącym zapewnieniu, by instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne odbudowały poziom kapitału, prowadząc działalność w przedziale bufora. Instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne podlegają już zasadzie, zgodnie z którą nagrody i uznaniowe wypłaty zmiennych składników wynagrodzenia kategoriom pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka danej instytucji, muszą mieć zrównoważony charakter, biorąc pod uwagę sytuację finansową tej instytucji. Aby zapewnić terminowe przywracanie stanu funduszy własnych do odpowiedniego poziomu przez daną instytucję, właściwe jest uzależnienie wypłaty zmiennych składników wynagrodzenia i uznaniowych świadczeń emerytalnych od sytuacji dochodowej instytucji w każdym okresie, w którym nie został spełniony łączny wymóg w zakresie buforów, biorąc pod uwagę długoterminową kondycję tej instytucji.

(84) Instytucje powinny za pomocą pisemnych polityk i procedur uwzględniać i kontrolować wszystkie ryzyka koncentracji. Zważywszy na charakter ekspozycji sektora publicznego, kontrolowanie ryzyk koncentracji jest skuteczniejsze niż ważenie tych ekspozycji ryzykiem, zważywszy na ich rozmiar i trudności w kalibracji wymogów w zakresie funduszy własnych. Komisja powinna w odpowiednim czasie przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące wszelkich pożądanych zmian ostrożnościowego traktowania ryzyka koncentracji.

(85) Państwa członkowskie powinny mieć możliwość nałożenia na niektóre instytucje kredytowe wymogu utrzymywania – oprócz bufora zabezpieczającego i bufora antycyklicznego – również bufora ryzyka systemowego, w celu uniknięcia i złagodzenia długoterminowego niecyklicznego ryzyka systemowego lub makroostrożnościowego nieobjętego rozporządzeniem (UE) nr 575/2013, w przypadku występowania ryzyka zakłócenia w systemie finansowym, które może mieć poważne negatywne skutki dla systemu finansowego i gospodarki realnej w danym państwie członkowskim. Wskaźnik dotyczący bufora ryzyka systemowego powinien mieć zastosowanie do wszystkich instytucji lub do co najmniej jednego podzbioru tych instytucji, w przypadku gdy instytucje wykazują podobny profil ryzyka w swojej działalności biznesowej.

(86) W celu zapewnienia jednolitego stosowania oraz makroostrożnościowego nadzoru w całej Unii Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) powinna opracować zasady dostosowane do unijnej gospodarki oraz być odpowiedzialna za monitorowanie stosowania tych zasad. Niniejsza dyrektywa nie powinna stanowić przeszkody dla podejmowania przez ERRS wszelkich działań, które uzna ona za konieczne na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1092/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (10).

(87) Państwa członkowskie powinny mieć możliwość uznania wskaźnika bufora ryzyka systemowego ustalonego przez inne państwo członkowskie i stosowania tego wskaźnika bufora do instytucji działających na podstawie zezwolenia udzielonego w odnośnych państwach w przypadku ekspozycji znajdujących się w państwie członkowskim, które ustaliło wskaźnik bufora. Państwo członkowskie, które ustaliło wskaźnik bufora, powinno też mieć możliwość zwrócenia się do ERRS o wydanie zalecenia określonego w art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1092/2010 dla państwa członkowskiego lub państw członkowskich, które są w stanie uznać wskaźnik bufora ryzyka systemowego, by to uczyniły. Do takiego zalecenia zastosowanie ma zasada „przestrzegaj lub wyjaśnij” określona w art. 3 ust. 2 i art. 17 tego rozporządzenia.

(88) Właściwe jest, aby decyzje państw członkowskich w sprawie wskaźników bufora antycyklicznego były w możliwie najszerszym zakresie koordynowane. W tym względzie ERRS, jeżeli zostanie o to poproszona o to przez właściwe lub wyznaczone organy, może ułatwiać dyskusje między tymi organami na temat określania proponowanych wartości bufora, w tym odpowiednich zmiennych.

(89) W przypadku gdy instytucja kredytowa lub firma inwestycyjna nie spełni całkowicie wymogu w zakresie połączonego bufora, taka instytucja lub firma powinny podlegać środkom mającym zagwarantować, że ta instytucja lub firma terminowo przywrócą stan funduszy własnych do odpowiedniego poziomu. W celu ochrony kapitału należy nałożyć współmierne ograniczenia w zakresie uznaniowych wypłat zysku, w tym wypłat dywidendy oraz wypłat zmiennych składników wynagrodzenia. W celu zagwarantowania, by takie instytucje lub firmy dysponowały wiarygodną strategią mającą na celu przywrócenie stanu ich funduszy własnych do odpowiedniego poziomu, powinny one mieć obowiązek sporządzenia i uzgodnienia z właściwymi organami planu ochrony kapitału określającego sposób stosowania ograniczeń w zakresie wypłat oraz inne środki, które instytucja lub firma zamierza podjąć w celu zapewnienia pełnego przestrzegania wymogów w zakresie buforów.

(90) Oczekuje się, że organy nałożą ostrzejsze wymogi w zakresie funduszy własnych na globalne instytucje o znaczeniu systemowym, aby zrekompensować wyższe ryzyko, jakie dla systemu finansowego stanowią globalne instytucje o znaczeniu systemowym, oraz potencjalne skutki ich upadku dla podatników. W przypadku gdy organ nakłada wymóg bufora ryzyka systemowego oraz zastosowanie ma bufor w odniesieniu do globalnych instytucji o znaczeniu systemowym, należy zastosować ten z nich, który jest wyższy. W przypadku gdy bufor ryzyka systemowego ma zastosowanie wyłącznie do ekspozycji krajowych, powinien on kumulować się z buforem globalnych instytucji o znaczeniu systemowym lub buforem innej instytucji o znaczeniu systemowym, który ma zastosowanie zgodnie z niniejszą dyrektywą.

(91) Standardy techniczne w zakresie usług finansowych powinny zapewniać spójną harmonizację oraz należytą ochronę deponentów, inwestorów i konsumentów w całej Unii. Skutecznym i właściwym krokiem jest powierzenie EUNB – będącemu organem dysponującym wysokospecjalistyczną wiedzą – zadania opracowania projektów regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych, które nie wymagają podejmowania decyzji politycznych, celem ich przedłożenia Komisji. Opracowując projekty standardów technicznych, EUNB powinien zapewnić skuteczność procesów administracyjnych i sprawozdawczych.

(92) Komisja powinna przyjąć – w drodze aktów delegowanych na podstawie art. 290 TFUE oraz zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 – regulacyjne standardy techniczne opracowane przez EUNB w dziedzinie zezwalania instytucjom kredytowym na prowadzenie działalności oraz nabywania znacznych pakietów akcji tych instytucji, wymiany informacji między właściwymi organami, korzystania ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, współpracy organów nadzoru, polityki wynagrodzeń w instytucjach kredytowych i firmach inwestycyjnych oraz nadzoru nad finansowymi spółkami holdingowymi o działalności mieszanej. Komisja oraz EUNB powinny zapewnić, aby wspomniane standardy mogły być stosowane przez wszystkie zainteresowane instytucje w sposób proporcjonalny do charakteru, skali i stopnia złożoności tych instytucji oraz ich działalności.

(93) Zważywszy na szczegółowość i liczbę regulacyjnych standardów technicznych, które mają zostać przyjęte zgodnie z niniejszą dyrektywą, w przypadku gdy Komisja przyjmie regulacyjny standard techniczny, który jest taki sam jak projekt regulacyjnego standardu technicznego przekazany przez EUNB, okres, w którym Parlament Europejski lub Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec regulacyjnego standardu technicznego, należy w odpowiednich przypadkach przedłużyć o miesiąc. Ponadto Komisja powinna dążyć do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych na czas tak, aby umożliwić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dokonanie pełnej kontroli, przy uwzględnieniu wielkości i złożoności regulacyjnych standardów technicznych, a także specyfiki regulaminów wewnętrznych Parlamentu Europejskiego i Rady, oraz ich kalendarza prac i struktury.

(94) Komisję należy również upoważnić do przyjęcia – w drodze aktów wykonawczych na podstawie art. 291 TFUE i zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 – wykonawczych standardów technicznych opracowanych przez EUNB w dziedzinie zezwalania instytucjom kredytowym na prowadzenie działalności oraz nabywania znacznych pakietów akcji tych instytucji, wymiany informacji między właściwymi organami, współpracy organów nadzoru, szczególnych wymogów ostrożnościowych oraz ujawniania informacji przez organy nadzoru.

(95) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszej dyrektywy Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te należy wykonywać zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (11).

(96) W celu sprecyzowania wymogów określonych w niniejszej dyrektywie uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE powinny zostać przekazane Komisji w zakresie doprecyzowania definicji i terminów stosowanych w niniejszej dyrektywie, rozszerzenia wykazu rodzajów działalności podlegających procedurze wzajemnego uznawania oraz usprawnienia wymiany informacji na temat oddziałów instytucji kredytowych. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym konsultacje z ekspertami. Podczas przygotowywania i opracowywania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i właściwe przekazywanie odpowiednich dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(97) Odniesienia do dyrektyw 2006/48/WE i 2006/49/WE należy odczytywać jako odniesienia do niniejszej dyrektywy oraz do rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

(98) Dyrektywa 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego (12), dyrektywa 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (13), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (14), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/110/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich działalnością (15), oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (16) odwołują się do przepisów dyrektyw 2006/48/WE i 2006/49/WE, które regulują wymogi w zakresie funduszy własnych i które obecnie powinny zostać określone w niniejszej dyrektywie oraz w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 W związku z tym odniesienia w tych dyrektywach do dyrektyw 2006/48/WE i 2006/49/WE należy odczytywać jako odniesienia do przepisów regulujących wymogi w zakresie funduszy własnych określone w niniejszej dyrektywie oraz w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013.

(99) Aby umożliwić opracowanie standardów technicznych w celu zapewnienia stosowania przez instytucje wchodzące w skład konglomeratu finansowego odpowiednich metod obliczeniowych przy ustalaniu wymaganego kapitału na zasadzie skonsolidowanej, należy odpowiednio zmienić dyrektywę 2002/87/WE.

(100) Aby zapewnić coraz skuteczniejsze funkcjonowanie rynku wewnętrznego w dziedzinie bankowości, a obywatelom Unii zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości, właściwe organy powinny publikować – w sposób umożliwiający dokonanie miarodajnego porównania – informacje na temat sposobów wdrażania niniejszej dyrektywy.

(101) Jeżeli chodzi o nadzór nad płynnością, powinien istnieć okres, w którym państwa członkowskie dokonują przejścia na system regulacyjny, w ramach którego obowiązują szczegółowe kryteria w zakresie wymogu dotyczącego pokrycia płynności.

(102) Aby zapewnić stabilne, płynne i stopniowe rozpoczęcie stosowania przez instytucje nowych wymogów dotyczących płynności i stabilnego finansowania na szczeblu Unii, właściwe organy powinny w pełni korzystać z uprawnień nadzorczych przyznanych im w niniejszej dyrektywie oraz we wszelkich mających zastosowanie przepisach krajowych. W szczególności właściwe organy powinny ocenić, czy zachodzi potrzeba stosowania sankcji administracyjnych lub innych środków administracyjnych, w tym dodatkowych wymogów ostrożnościowych, których poziom powinien zasadniczo być zależny od rozbieżności między faktycznym poziomem płynności danej instytucji a wymogami dotyczącymi płynności i stabilnego finansowania. Dokonując tej oceny, właściwe organy powinny należycie uwzględniać warunki rynkowe. Takie sankcje administracyjne lub inne środki administracyjne powinny mieć zastosowanie do momentu wdrożenia na szczeblu Unii szczegółowych aktów prawnych określających wymogi dotyczące płynności i stabilnego finansowania.

(103) Do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszej dyrektywy pełne zastosowanie powinny mieć przepisy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (17) oraz przepisy rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy Wspólnoty i o swobodnym przepływie takich danych (18).

(104) Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie wprowadzenie przepisów dotyczących warunków dopuszczenia instytucji do działalności oraz ostrożnościowego nadzoru nad instytucjami, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiar i skutki proponowanych działań możliwe jest ich skuteczniejsze osiągnięcie na poziomie Unii – Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(105) Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. w sprawie dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się, że w uzasadnionych przypadkach do powiadomienia o środkach transpozycji dołączać będą co najmniej jeden dokument wyjaśniający związek między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im elementami krajowych aktów służących transpozycji. Prawodawca jest zdania, że w odniesieniu do niniejszej dyrektywy przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.

(106) Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Danych Osobowych, który wydał opinię (19).

(107) Należy w związku z tym odpowiednio zmienić dyrektywę 2002/87/WE oraz uchylić dyrektywy 2006/48/WE oraz dyrektywę 2006/49/WE,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

TYTUŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy dotyczące:

a) warunków dopuszczenia instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (zwanych dalej łącznie „instytucjami”)do działalności;

b) uprawnień i narzędzi nadzorczych w zakresie nadzoru ostrożnościowego sprawowanego przez właściwe organy nad instytucjami;

c) nadzoru ostrożnościowego sprawowanego nad instytucjami przez właściwe organy w sposób, który jest zgodny z przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013

d) wymogów w zakresie publikowania przez właściwe organy informacji w obszarze regulacji ostrożnościowej instytucji oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami.

Artykuł 2

Zakres stosowania

1. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do instytucji.

2. Art. 30 ma zastosowanie do przedsiębiorstw miejscowych.

3. Art. 31 ma zastosowanie do firm, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

4. Przepisy art. 34 i tytułu VII rozdział 3 mają zastosowanie do finansowych spółek holdingowych, finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej oraz holdingów mieszanych, których zarząd ma siedzibę na terytorium Unii.

5. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

1) warunków dopuszczenia firm inwestycyjnych do działalności, w zakresie, w jakim działalność ta uregulowana jest w dyrektywie 2004/39/WE;

2) banków centralnych;

3) instytucji świadczących żyro pocztowe;

4) w Belgii: „Institut de Réescompte et de Garantie/Herdiscontering- en Waarborginstituut”;

5) w Danii: „Eksport Kredit Fonden”, „Eksport Kredit Fonden A/S”, „Danmarks Skibskredit A/S” oraz „KommuneKredit”;

6) w Niemczech: „Kreditanstalt für Wiederaufbau”, przedsiębiorstw uznanych na podstawie „Wohnungsgemeinnützigkeitsgesetz” za organy realizujące politykę mieszkaniową państwa, których główną działalnością nie są operacje bankowe, oraz przedsiębiorstw uznanych w tej ustawie za niekomercyjne przedsiębiorstwa mieszkaniowe;

7) w Estonii: „hoiu-laenuühistud” jako przedsiębiorstwa spółdzielcze, które są uznane w ramach „hoiu-laenuühistu seadus”;

8) w Irlandii: „credit unions” i „friendly societies”;

9) w Grecji: „Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων” (Tamio Parakatathikon kai Danion);

10) w Hiszpanii: „Instituto de Crédito Oficial”;

11) we Francji: „Caisse des dépôts et consignations”;

12) we Włoszech: „Cassa depositi e prestiti”;

13) na Łotwie: „krājaizdevu sabiedrības”, przedsiębiorstw uznanych w ramach „krājaizdevu sabiedrību likums” za przedsiębiorstwa spółdzielcze świadczące usługi finansowe wyłącznie na rzecz swoich członków;

14) na Litwie: „kredito unijos” innych niż „Centrinė kredito unija”;

15) na Węgrzech: „MFB Magyar Fejlesztési Bank Zártkörűen Működő Részvénytársaság” oraz „Magyar Export-Import Bank Zártkörűen Működő Részvénytársaság”;

16) w Holandii: „Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden NV”, „NV Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij”, „NV Industriebank Limburgs Instituut voor Ontwikkeling en Financiering” oraz „Overijsselse Ontwikkelingsmaatschappij NV”;

17) w Austrii: przedsiębiorstw uznanych za towarzystwa mieszkaniowe działające w interesie publicznym oraz „Österreichische Kontrollbank AG”;

18) w Polsce: „Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych” oraz „Banku Gospodarstwa Krajowego”;

19) w Portugalii: „Caixas Económicas” istniejących w dniu 1 stycznia 1986 r., z wyjątkiem tych, które zostały założone jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, i z wyjątkiem „Caixa Económica Montepio Geral”;

20) w Słowenii: „SID-Slovenska izvozna in razvojna banka, d.d. Ljubljana”;

21) w Finlandii: „Teollisen yhteistyön rahasto Oy/Fonden för industriellt samarbete AB” oraz „Finnvera Oyj/Finnvera Abp”;

22) w Szwecji: „Svenska Skeppshypotekskassan”;

23) w Zjednoczonym Królestwie: „National Savings Bank”, „Commonwealth Development Finance Company Ltd”, „Agricultural Mortgage Corporation Ltd”, „Scottish Agricultural Securities Corporation Ltd”, „Crown Agents for overseas governments and administrations”, „credit unions” oraz „municipal banks”.

6. Na użytek art. 34 i tytułu VII rozdział 3 podmioty, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i pkt 3-23 niniejszego artykułu, uznaje się za instytucje finansowe.

Artykuł 3

Definicje

1. Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe definicje:

1) „instytucja kredytowa” oznacza instytucję kredytową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia (UE) nr 575/2013

2) „firma inwestycyjna” oznacza firmę inwestycyjną zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

3) „instytucja” oznacza instytucję zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

4) „przedsiębiorstwo miejscowe” oznacza przedsiębiorstwo miejscowe zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 4) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

5) „zakład ubezpieczeń” oznacza zakład ubezpieczeń zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 5) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

6) „zakład reasekuracji” oznacza zakład reasekuracji zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 6) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

7) „organ zarządzający” oznacza organ lub organy instytucji, powołane zgodnie z przepisami krajowymi, które to organy są uprawnione do określania strategii, celów i ogólnego kierunku działań instytucji i które nadzorują i monitorują proces podejmowania decyzji przez kierownictwo, a w jego skład wchodzą osoby, które faktycznie kierują działalnością instytucji;

8) „funkcja nadzorcza organu zarządzającego” oznacza organ zarządzający działający w swojej roli nadzorowania i monitorowania procesu podejmowania decyzji przez kierownictwo;

9) „kadra kierownicza wyższego szczebla” oznacza osoby fizyczne pełniące funkcje wykonawcze w ramach instytucji, odpowiedzialne wobec organu zarządzającego za bieżące zarządzanie instytucją;

10) „ryzyko systemowe” oznacza ryzyko zakłócenia systemu finansowego, które może spowodować poważne negatywne konsekwencje dla systemu finansowego i realnej gospodarki;

11) „ryzyko modelu” oznacza potencjalną stratę, jaką może ponieść instytucja, w wyniku decyzji, które mogły zasadniczo opierać się na danych uzyskanych przy zastosowaniu modeli wewnętrznych, z powodu błędów w opracowaniu, wdrażaniu lub stosowaniu takich modeli;

12) „jednostka inicjująca” oznacza jednostkę inicjującą zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 13) rozporządzenia (UE) nr 575/2013,

13) „jednostka sponsorująca” oznacza jednostkę sponsorującą zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 14) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

14) „jednostka dominująca” oznacza jednostkę dominującą zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 15) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

15) „jednostka zależna” oznacza jednostkę zależną zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 16) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

16) „oddział” oznacza oddział zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 17) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

17) „przedsiębiorstwo usług pomocniczych” oznacza przedsiębiorstwo usług pomocniczych zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 18) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

18) „spółka zarządzania aktywami” oznacza spółkę zarządzania aktywami zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 19) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

19) „finansowa spółka holdingowa” oznacza finansową spółkę holdingową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 20) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

20) „finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej” oznacza finansową spółkę holdingowa o działalności mieszanej zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 21) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

21) „holding mieszany” oznacza holding mieszany zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 22) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

22) „instytucja finansowa” oznacza instytucję finansową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 26) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

23) „podmiot sektora finansowego” oznacza podmiot sektora finansowego zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 27) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

24) „dominująca instytucja z państwa członkowskiego” oznacza dominująca instytucja z państwa członkowskiego zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 28) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

25) „unijna instytucja dominująca” oznacza unijną instytucję dominującą zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 29) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

26) „dominująca finansowa spółka holdingowa z państwa członkowskiego” oznacza dominującą finansową spółkę holdingową z państwa członkowskiego zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 30) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

27) „unijna dominująca finansowa spółka holdingowa” oznacza unijną dominującą finansową spółkę holdingową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 31) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

28) „dominująca finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej z państwa członkowskiego” oznacza dominującą finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej z państwa członkowskiego zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 32) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

29) „unijna dominująca finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej” oznacza unijną dominującą finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 33) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

30) „instytucja o znaczeniu systemowym” oznacza unijną instytucją dominującą, unijną dominującą finansową spółką holdingową, unijną dominującą finansową spółką holdingową o działalności mieszanej, albo instytucję, której upadek lub wadliwe funkcjonowanie mogłyby spowodować powstanie ryzyka systemowego;

31) „kontrahent centralny” oznacza kontrahenta centralnego zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 34) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

32) „udział kapitałowy” oznacza udział kapitałowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 35) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

33) „znaczny pakiet akcji” oznacza znaczny pakiet akcji zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 36) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

34) „kontrola” oznacza kontrolę zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 37) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

35) „bliskie powiązania” oznaczają bliskie powiązania zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 38) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

36) „właściwy organ” oznacza właściwy organ zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 40) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

37) „organ sprawujący nadzór skonsolidowany” oznacza organ sprawujący nadzór skonsolidowany zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 41) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

38) „zezwolenie” oznacza zezwolenie zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 42) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

39) „państwo członkowskie pochodzenia” oznacza państwo członkowskie pochodzenia zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 43) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

40) „przyjmujące państwo członkowskie” oznacza przyjmujące państwo członkowskie zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 44) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

41) „banki centralne wchodzące w skład ESBC” oznaczają banki centralne wchodzące w skład ESBC zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 45) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

42) „banki centralne” oznaczają banki centralne zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 46) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

43) „sytuacja skonsolidowana” oznacza sytuację skonsolidowaną centralne zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 47) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

44) „na zasadzie skonsolidowanej” ma znaczenie zgodne z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 48) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

45) „na zasadzie subskonsolidowanej” ma znaczenie zgodne z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 49) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

46) „instrument finansowy” oznacza instrument finansowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 50) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

47) „fundusze własne” oznaczają fundusze własne zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 118) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

48) „ryzyko operacyjne” oznacza ryzyko operacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 52) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

49) „ograniczanie ryzyka kredytowego” oznacza ograniczanie ryzyka kredytowego zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 57) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

50) „sekurytyzacja” oznacza sekurytyzację zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 61) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

51) „pozycja sekurytyzacyjna” oznacza pozycję sekurytyzacyjną zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 62) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

52) „jednostka specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji” oznacza jednostkę specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 66) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

53) „uznaniowe świadczenia emerytalne” oznaczają uznaniowe świadczenia emerytalne zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 73) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

54) „portfel handlowy” oznacza portfel handlowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 86) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

55) „rynek regulowany” oznacza rynek regulowany zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 92) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

56) „dźwignia finansowa” oznacza dźwignię finansową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 93) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

57) „ryzyko nadmiernej dźwigni” oznacza ryzyko nadmiernej dźwigni zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 94) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

58) „zewnętrzna instytucja oceny wiarygodności kredytowej” oznacza zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 98) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

59) „metody wewnętrzne” oznaczają metody wewnętrznych ratingów, o których mowa w art. 143 ust. 1, metody wewnętrznych modeli, o których mowa w art. 221, metody szacunków własnych, o których mowa w art. 225, metody zaawansowanych pomiarów, o których mowa w art. 312 ust. 2, metodę wewnętrznych modeli, o której mowa w art. 283 i art. 363 i metodę wewnętrznej oceny, o której mowa w art. 259 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

2. Zawarte w niniejszej dyrektywie odniesienia do organu zarządzającego oraz, zgodnie z prawem krajowym, funkcja zarządcza i funkcja nadzorcza organu zarządzającego jest przypisana różnym organom lub różnym członkom jednego organu, państwa członkowskie określają odpowiedzialne organy lub odpowiedzialnych członków organu zarządzającego zgodnie z przepisami krajowymi, chyba że określono inaczej w niniejszej dyrektywie.

TYTUŁ II

WŁAŚCIWE ORGANY

Artykuł 4

Wyznaczenie właściwych organów i ich uprawnienia

1. Państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy, które wykonują funkcje i obowiązki przewidziane niniejszą dyrektywą i rozporządzeniem (UE) nr 575/2013. Przekazują one Komisji i EUNB informacje na temat tych organów, wskazując ewentualny podział funkcji i obowiązków.

2. Państwa członkowskie zapewniają monitorowanie przez właściwe organy działalności instytucji, a w stosownych przypadkach – działalności finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, w celu oceny zgodności z wymogami określonymi w niniejszej dyrektywie i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013.

3. Państwa członkowskie zapewniają wprowadzanie odpowiednich środków umożliwiających właściwym organom uzyskanie informacji niezbędnych, by ocenić przestrzeganie przez instytucje, a w stosownych przypadkach – przez finansowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej, wymogów, o których mowa w ust. 2, i by wszcząć dochodzenie w sprawie ewentualnych naruszeń tych wymogów.

4. Państwa członkowskie zapewniają posiadanie przez właściwe organy specjalistycznej wiedzy, zasobów, zdolności operacyjnej, uprawnień oraz niezależności, których wymaga wykonywanie funkcji związanych z nadzorem ostrożnościowym, dochodzeniami i sankcjami, określonych w niniejszej dyrektywie i w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013.

5. Państwa członkowskie wymagają od instytucji przedkładania właściwym organom państw członkowskich ich pochodzenia wszelkich informacji potrzebnych do oceny przestrzegania przez te podmioty przepisów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Państwa członkowskie zapewniają ponadto istnienie w instytucjach mechanizmów kontroli wewnętrznej oraz procedur administracyjnych i księgowych, które umożliwiają w każdej chwili kontrolowanie przestrzegania tych przepisów przez te instytucje.

6. Państwa członkowskie zapewniają rejestrowanie przez instytucje wszystkich ich transakcji oraz udokumentowanie przez te instytucje systemów i procesów, które podlegają przepisom niniejszej dyrektywy i rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w sposób umożliwiający właściwym organom sprawdzenie w każdej chwili zgodności z niniejszą dyrektywą i z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013.

7. Państwa członkowskie zapewniają, by funkcje nadzoru zgodnie z niniejszą dyrektywą i rozporządzeniem (UE) nr 575/2013 i wszelkie pozostałe funkcje właściwych organów były odrębne i niezależne od funkcji dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Państwa członkowskie informują o tym Komisję i EUNB, określając ewentualny podział obowiązków.

8. Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy organy inne niż właściwe organy, dysponują uprawnieniami w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, te inne organy współpracowały ściśle i konsultowały się z właściwymi organami w odniesieniu do przygotowania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Artykuł 5

Koordynacja wewnątrz państw członkowskich

W przypadku gdy w państwie członkowskim istnieje więcej niż jeden właściwy organ sprawujący nadzór ostrożnościowy nad instytucjami kredytowymi, firmami inwestycyjnymi i instytucjami finansowymi, państwo członkowskie podejmuje wymagane środki w celu zapewnienia koordynacji prac tych organów.

Artykuł 6

Współpraca w ramach Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego

Podczas wykonywania swoich obowiązków właściwe organy uwzględniają zbieżność instrumentów nadzoru oraz praktyk nadzorczych przy stosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych i wymogów administracyjnych przyjętych na mocy niniejszej dyrektywy i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013. W tym celu państwa członkowskie:

a) zapewniają prowadzenie przez właściwe organy, będące stronami Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego (ESNF), współpracy w duchu zaufania i pełnego wzajemnego poszanowania, w szczególności przy zapewnianiu przepływu stosownych i wiarygodnych informacji między nimi a pozostałymi stronami ESNF, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy określonej w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej;

b) zapewniają uczestnictwo właściwych organów w działaniach EUNB, a w stosownych przypadkach – w kolegiach organów nadzoru;

c) zapewniają dokładanie przez właściwe organy wszelkich starań w celu zastosowania się do wytycznych i zaleceń wydawanych przez EUNB zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 i reagowanie na ostrzeżenia i zalecenia wydawane przez ERRS zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1092/2010;

d) zapewniają prowadzenie przez właściwe organy ścisłej współpracy z ERRS;

e) gwarantują, że zakres uprawnień powierzonych właściwym organom na poziomie krajowym nie będzie utrudniał im wykonywania obowiązków wynikających z członkostwa w EUNB, a w stosownych przypadkach – w ERRS, lub z przepisów niniejszej dyrektywy i rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

Artykuł 7

Unijny wymiar działań nadzorczych

Wykonując swoje ogólne obowiązki, właściwe organy z każdego państwa członkowskiego należycie uwzględniają potencjalny wpływ swoich decyzji na stabilność systemów finansowych we wszystkich innych zainteresowanych państwach członkowskich, w szczególności w sytuacjach nadzwyczajnych, w oparciu o informacje dostępne w danym czasie.

TYTUŁ III

WARUNKI PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEZ INSTYTUCJE KREDYTOWE

ROZDZIAŁ 1

Ogólne warunki podejmowania działalności przez instytucje kredytowe

Artykuł 8

Zezwolenie

1. Państwa członkowskie wymagają uzyskania przez instytucje kredytowe zezwolenia przed rozpoczęciem działalności. Nie naruszając przepisów art. 10–14, państwa te określają warunki uzyskiwania takich zezwoleń i powiadamiają o nich EUNB.

2. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia:

a) informacji, które należy przekazać właściwym organom we wniosku o udzielenie instytucji kredytowej zezwolenia, w tym programu działalności, o którym mowa w art. 10;

b) wymogów mających zastosowanie do akcjonariuszy i udziałowców posiadających znaczne pakiety akcji zgodnie z art. 14; oraz

c) przeszkód, które mogą uniemożliwiać właściwemu organowi skuteczne sprawowanie funkcji nadzorczych, o których mowa w art. 14.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.

3. EUNB opracowuje projekty wykonawczych standardów technicznych w zakresie standardowych formularzy, szablonów i procedur służących przekazywaniu informacji, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy lit. a).

Komisja jest uprawniona do przyjmowania wykonawczych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.

4. EUNB przedłoży Komisji projekty standardów technicznych, o których mowa w ust. 2 i 3, do dnia 31 grudnia 2015 r.

Artykuł 9

Zakaz prowadzenia przez osoby lub przedsiębiorstwa inne niż instytucje kredytowe działalności polegającej na przyjmowaniu od ludności depozytów lub innych środków podlegających zwrotowi

1. Państwa członkowskie wprowadzają zakaz prowadzenia przez osoby lub przedsiębiorstwa niebędące instytucjami kredytowymi działalności polegającej na przyjmowaniu od ludności depozytów lub innych środków finansowych podlegających zwrotowi.

2. Ust. 1 nie ma zastosowania do przyjmowania depozytów lub innych środków finansowych podlegających zwrotowi przez państwo członkowskie, władze regionalne lub lokalne państwa członkowskiego, przez międzynarodowe instytucje publiczne, których członkiem jest co najmniej jedno państwo członkowskie, ani do przypadków wyraźnie objętych przepisami krajowymi lub unijnymi, pod warunkiem jednak, że działalność ta podlega regulacjom i mechanizmom kontroli mającym na celu ochronę deponentów i inwestorów.

Artykuł 10

Program działalności i struktura organizacyjna

Państwa członkowskie wymagają, aby do wniosków o udzielenie zezwolenia dołączany był program działalności, który określa planowane rodzaje działalności, oraz struktura organizacyjna instytucji kredytowej.

Artykuł 11

Potrzeby ekonomiczne

Państwa członkowskie nie wymagają, aby wniosek o udzielenie zezwolenia rozpatrywany był pod kątem potrzeb ekonomicznych rynku.

Artykuł 12

Kapitał założycielski

1. Bez uszczerbku dla innych ogólnych warunków przewidzianych w prawie krajowym, właściwe organy odmawiają udzielenia zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucje kredytową, gdy instytucja kredytowa nie posiada wydzielonych funduszy własnych ani lub gdy kapitał założycielski danej instytucji wynosi mniej niż 5 mln EUR.

2. Kapitał założycielski obejmuje tylko jedną lub więcej pozycji, o których mowa w art. 26 ust. 1 lit. a)–e) rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

3. Państwa członkowskie mogą postanowić, że instytucje kredytowe, które nie spełniają wymogu posiadania wydzielonych funduszy własnych, a które już istniały w dniu 15 grudnia 1979 r., mogą nadal prowadzić swoją działalność. Państwa członkowskie mogą zwolnić te instytucje kredytowe z obowiązku stosowania się do wymogu określonego w art. 13 ust. 1 akapit pierwszy.

4. Państwa członkowskie mogą udzielić zezwolenia poszczególnym kategoriom instytucji kredytowych, których kapitał założycielski wynosi mniej niż określono w ust. 1, z zastrzeżeniem następujących warunków:

a) kapitał założycielski wynosi nie mniej niż 1 mln EUR;

b) zainteresowane państwa członkowskie powiadamiają Komisję i EUNB o powodach skorzystania z tej możliwości.

Artykuł 13

Faktyczne kierowanie działalnością oraz miejsce siedziby zarządu

1. Właściwe organy udzielają zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucję kredytową jedynie wtedy, gdy przynajmniej dwie osoby faktycznie kierować działalnością wnioskującej instytucji kredytowej.

Właściwe organy odmawiają udzielenia zezwolenia, jeśli członkowie organu zarządzającego nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 91 ust. 1.

2. Każde państwo członkowskie wymaga, aby:

a) instytucja kredytowa będąca osobą prawną i posiadająca na mocy prawa krajowego statutową siedzibę miała siedzibę zarządu w tym samym państwie członkowskim, w którym posiada statutową siedzibę;

b) instytucja kredytowa inna niż tak, o której mowa w lit. a), miała swoją siedzibę zarządu w państwie członkowskim, które wydało jej zezwolenie i w którym faktycznie prowadzi swoją działalność.

Artykuł 14

Akcjonariusze i udziałowcy

1. Właściwe organy odmawiają udzielenia zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucję kredytową, chyba że instytucja kredytowa poinformowała je o tożsamości swoich bezpośrednich lub pośrednich akcjonariuszy lub udziałowców, będących osobami fizycznymi lub prawnymi, posiadających znaczne pakiety akcji lub udziałów, oraz o wartości takich pakietów, lub, w przypadku, gdy żaden z takich akcjonariuszy lub udziałowców nie posiada znacznego pakietu akcji, o dwudziestu największych akcjonariuszach lub udziałowcach.

Dokonując oceny spełnienia kryteriów dotyczących znacznego pakietu akcji, pod uwagę bierze się prawa głosu, o których mowa w art. 9 i 10 dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (20), i warunki dotyczące ich konsolidacji określone w art. 12 ust. 4 i 5 tej dyrektywy.

Państwa członkowskie nie biorą pod uwagę praw głosu ani akcji, które instytucje posiadają z racji gwarantowania emisji instrumentów finansowych lub subemisji instrumentów finansowych z gwarancją przejęcia emisji, w tym uwzględnionych w sekcji A pkt 6 załącznika I do dyrektywy 2004/39/WE, pod warunkiem że prawa te nie są wykonywane lub wykorzystywane w inny sposób w celu ingerencji w sposób zarządzania emitentem oraz że zostaną zbyte w ciągu roku od daty nabycia.

2. Właściwe organy nie odmawiają udzielenia zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucję kredytową, jeśli mając na uwadze potrzebę zapewnienia należytego i ostrożnego zarządzania instytucją kredytową, nie są przekonane co do odpowiedniego charakteru akcjonariuszy lub udziałowców, w szczególności w przypadku gdy nie są spełnione kryteria określone w art. 23 ust. 1. Stosuje się art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 24.

3. W przypadku bliskich powiązań między instytucją kredytową a inną osobą fizyczną lub prawną właściwe organy udzielają zezwolenia tylko wówczas, gdy powiązania te nie stanowią przeszkody w skutecznym wykonywaniu ich funkcji nadzorczych.

Właściwe organy odmawiają udzielenia zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucję kredytową, jeśli skuteczne wykonywanie funkcji nadzorczych nie jest możliwe z powodu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych państwa trzeciego mających zastosowanie do co najmniej jednej osoby fizycznej lub prawnej, z którą instytucja kredytowa posiada bliskie powiązania, bądź też z powodu trudności w egzekwowaniu tych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych.

Właściwe organy wymagają od instytucji kredytowych przedkładania im informacji, których potrzebują do stałego monitorowania przestrzegania warunków określonych w niniejszym ustępie.

Artykuł 15

Odmowa udzielenia zezwolenia

W przypadku odmowy udzielenia przez właściwy organ zezwolenia na rozpoczęcie działalności przez instytucję kredytową, organ ten powiadamia wnioskodawcę o swojej decyzji i jej powodach w terminie sześciu miesięcy od daty otrzymania wniosku lub, jeśli wniosek jest niekompletny, w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania informacji wymaganych do podjęcia decyzji.

W każdym przypadku decyzję o udzieleniu lub o odmowie udzielenia zezwolenia podejmuje się w terminie 12 miesięcy od daty otrzymania wniosku.

Artykuł 16

Uprzednie konsultacje z właściwymi organami innych państw członkowskich

1. Przed udzieleniem instytucji kredytowej zezwolenia właściwy organ przeprowadza konsultacje z właściwymi organami innego państwa członkowskiego, jeżeli instytucja kredytowa jest:

a) jednostką zależną instytucji kredytowej działającej na podstawie zezwolenia udzielonego w tym innym państwie członkowskim;

b) jednostką zależną wobec jednostki dominującej w stosunku do instytucji kredytowej działającej na podstawie zezwolenia udzielonego w tym innym państwie członkowskim;

c) kontrolowana przez te same osoby fizyczne lub prawne, które kontrolują instytucję kredytową działającą na podstawie zezwolenia udzielonego w tym innym państwie członkowskim.

2. Przed udzieleniem zezwolenia instytucji kredytowej właściwy organ przeprowadza konsultacje z właściwym organem, który jest odpowiedzialny za nadzór nad zakładami ubezpieczeń lub firmami inwestycyjnymi w danym państwie członkowskiego, w którym dana instytucja kredytowa jest:

a) jednostką zależną zakładu ubezpieczeń lub firmy inwestycyjnej, które posiadają zezwolenie na prowadzenie działalności na terenie Unii;

b) jednostką zależną wobec jednostki dominującej w stosunku do zakładu ubezpieczeń lub firmy inwestycyjnej, które posiadają zezwolenie na prowadzenie działalności na terenie Unii;

c) kontrolowana przez te same osoby fizyczne lub prawne, które kontrolują zakład ubezpieczeń lub firmę inwestycyjną posiadające zezwolenie na prowadzenie działalności na terenie Unii.

3. Odpowiednie właściwe organy, o których mowa w ust. 1 i 2, konsultują się ze sobą w szczególności podczas dokonywania oceny odpowiedniości akcjonariuszy oraz reputacji i doświadczenia członków organu zarządzającego biorących udział w zarządzaniu innym podmiotem należącym do tej samej grupy. Organy te przekazują sobie wszelkie informacje na temat odpowiedniości akcjonariuszy oraz reputacji i doświadczenia członków organu zarządzającego, które są istotne przy udzielaniu zezwoleń oraz prowadzeniu stałej oceny przestrzegania warunków prowadzenia działalności.

Artykuł 17

Oddziały instytucji kredytowych działające na podstawie zezwolenia udzielonego w innym państwie członkowskim

Przyjmujące państwa członkowskie nie wymagają zezwolenia od oddziałów instytucji kredytowych działających na podstawie zezwolenia udzielonego w innym państwie członkowskim oraz nie wymagają wyposażenia tych oddziałów w wydzielony kapitał założycielski. Zakładanie i nadzorowanie takich oddziałów odbywa się zgodnie z przepisami art. 35, art. 36 ust. 1, 2 i 3, art. 37, art. 40–46 oraz art. 49, 74 i 75.

Artykuł 18

Cofnięcie zezwolenia

Właściwe organy mogą cofnąć zezwolenie udzielone instytucji kredytowej tylko w przypadkach, gdy taka instytucja kredytowa:

a) nie wykorzystała zezwolenia w ciągu 12 miesięcy, wyraźnie zrzekła się zezwolenia lub nie prowadziła działalności od ponad sześciu miesięcy, chyba że zainteresowane państwo członkowskie wprowadziło przepis stanowiący, że w takich przypadkach zezwolenie wygasa;

b) uzyskała zezwolenie wskutek przedłożenia nieprawdziwych informacji lub w jakikolwiek inny niezgodny z prawem sposób;

c) nie spełnia ju