DECYZJA RADY 2010/799/WPZiB

z dnia 13 grudnia 2010 r.

w sprawie wsparcia procesu budowy zaufania prowadzącego do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia – w ramach wdrażania strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 26 ust. 2,

a także mając na uwadze, co następuje:

Wspólna deklaracja przyjęta na szczycie na rzecz Śródziemnomorza w Paryżu dnia 13 lipca 2008 r., ustanawiająca Unię dla Śródziemnomorza, potwierdziła wspólny zamiar zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa w regionie zgodnie z przyjętą na konferencji eurośródziemnomorskiej w dniach 27–28 listopada 1995 r. deklaracją barcelońską, która między innymi przewiduje wspieranie bezpieczeństwa regionalnego za pośrednictwem działań na rzecz nierozprzestrzeniania broni jądrowej, chemicznej i biologicznej, poprzez przystępowanie i stosowanie się do międzynarodowych i regionalnych systemów nieproliferacji oraz do umów w sprawie kontroli zbrojeń i rozbrojenia – takich jak Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, konwencja o zakazie broni chemicznej, konwencja o zakazie broni biologicznej i toksycznej czy Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych – lub do porozumień regionalnych – takich jak strefy wolne od broni – wraz z systemami kontroli przewidzianymi w tych umowach lub porozumieniach, a także poprzez wypełnianie w dobrej wierze zobowiązań w ramach konwencji dotyczących kontroli zbrojeń, rozbrojenia i nieproliferacji.

W dniach 19–20 czerwca 2008 r. UE zorganizowała w Paryżu seminarium pt. „Bezpieczeństwo, nierozprzestrzenienie broni masowego rażenia i rozbrojenie na Bliskim Wschodzie”, podczas którego spotkali się przedstawiciele państw regionu i państw członkowskich UE, a także przedstawiciele środowisk akademickich i krajowych agencji energii jądrowej. Uczestnicy zachęcali UE do wspierania dalszej debaty na różnych forach oraz do stopniowego nadawania jej – na podstawie ustaleń barcelońskich – bardziej oficjalnego formatu, który obejmowałby dyskusje między urzędnikami rządowymi, z jednoczesnym uwzględnieniem szerszego zasięgu geograficznego.

Podczas wspomnianej konferencji przeglądowej podkreślono ponadto rolę, jaką odgrywa społeczeństwo obywatelskie we wdrażaniu rezolucji z 1995 r., i zachęcano do podejmowania wszelkich wysiłków w tym zakresie.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1. Z myślą o realizacji ustaleń wynikających ze zorganizowanego w 2008 r. przez UE seminarium pt. „Bezpieczeństwo, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia i rozbrojenie na Bliskim Wschodzie” UE wspiera działania służące osiągnięciu następujących celów:

2. W związku z powyższym projekty, które ma wesprzeć UE, obejmują następujące konkretne działania:

Szczegółowy opis projektów przedstawiono w załączniku.

Artykuł 2

1. Za wdrożenie niniejszej decyzji odpowiada Wysoki Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (wysoki przedstawiciel).

2. Techniczną realizacją projektów, o których mowa w art. 1 ust. 2, zajmie się Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji, które wykonuje to zadanie pod kierownictwem wysokiego przedstawiciela. W tym celu wysoki przedstawiciel dokonuje z konsorcjum niezbędnych uzgodnień.

Artykuł 3

1. Finansowa kwota odniesienia dla realizacji projektów, o których mowa w art. 1 ust. 2, wynosi 347 700 EUR.

2. Wydatkami pokrywanymi z kwoty określonej w ust. 1 zarządza się zgodnie z procedurami i zasadami mającymi zastosowanie do budżetu Unii.

3. Komisja nadzoruje właściwe zarządzanie wydatkami, o których mowa w ust. 1. W tym celu zawiera umowę o finansowaniu z Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji. Umowa ta zobowiązuje konsorcjum do zadbania o to, aby wkład UE został wyeksponowany stosownie do jego wielkości.

4. Komisja dąży do zawarcia umowy o finansowaniu, o której mowa w ust. 3, w jak najkrótszym terminie po wejściu w życie niniejszej decyzji. Informuje ona Radę o wszelkich związanych z tym trudnościach oraz o dacie zawarcia umowy.

Artykuł 4

1. Wysoki przedstawiciel składa Radzie sprawozdania z wdrożenia niniejszej decyzji na podstawie regularnych sprawozdań przygotowywanych przez Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji. Na podstawie tych sprawozdań Rada dokonuje oceny.

2. Komisja przedstawia informacje na temat finansowych aspektów projektów, o których mowa w art. 1 ust. 2.

Artykuł 5

1. Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

2. Niniejsza decyzja wygasa po upływie 18 miesięcy od dnia zawarcia umów o finansowaniu, o których mowa w art. 3 ust. 3. Wygasa ona jednak po upływie sześciu miesięcy od dnia jej wejścia w życie, jeśli do tego czasu nie zostanie zawarta żadna umowa o finansowaniu.

ZAŁĄCZNIK

Projekt decyzji rady w sprawie wsparcia procesu budowy zaufania prowadzącego do utworzenia na bliskim wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia I środków jej przenoszenia – w ramach wdrażania strategii ue przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia

1. Cele

W deklaracji barcelońskiej przyjętej na konferencji eurośródziemnomorskiej w dniach 27–28 listopada 1995 r. UE i jej śródziemnomorscy partnerzy uzgodnili, że będą dążyć do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy, którą byliby w stanie skutecznie kontrolować, wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia. W 2008 r. we wspólnej deklaracji z paryskiego szczytu w sprawie regionu Morza Śródziemnego potwierdzono, że UE jest gotowa do przeanalizowania i opracowania praktycznych działań, które przygotują odpowiednie warunki do pełnego wdrożenia przyjętej podczas konferencji poświęconej przeglądowi Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej rezolucji z 1995 r. w sprawie Bliskiego Wschodu („rezolucja z 1995 r.”) i utworzenia takiej strefy. Analizą tych praktycznych działań zajęto się podczas seminarium UE pt. „Bezpieczeństwo, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia i rozbrojenie na Bliskim Wschodzie”, które odbyło się w czerwcu 2008 r. w Paryżu.

Zdaniem UE praktyczne działania powinny między innymi mieć na celu upowszechnianie i przestrzeganie wszystkich wielostronnych umów i instrumentów w dziedzinie nieproliferacji, kontroli zbrojeń i rozbrojenia, takich jak Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, konwencja o zakazie broni chemicznej, konwencja o zakazie broni biologicznej i toksycznej, Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych i Haski kodeks postępowania przeciwko proliferacji rakiet balistycznych, a także zawierane z MAEA całościowe porozumienia o zabezpieczeniach wraz z protokołem dodatkowym. Rozpoczęcie negocjacji w sprawie Traktatu o zakazie produkcji materiałów rozszczepialnych dla broni jądrowej i cywilnych jądrowych instalacji wybuchowych stanowić będzie kolejny krok mający zasadnicze znaczenie w tym kontekście. Takie działania mogą stać się ważnym środkiem budowy zaufania regionalnego, który może przyczynić się do utworzenie strefy – podlegającej skutecznej kontroli – wolnej od broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia.

UE pragnie kontynuować i pogłębiać dialog na temat polityki i bezpieczeństwa z odpowiednimi partnerami z Unii dla Śródziemnomorza i z wszystkimi pozostałymi państwami Bliskiego Wschodu, koncentrując się na kwestiach związanych z utworzeniem strefy wolnej od broni masowego rażenia. UE wierzy, że opracowanie i wdrożenie konkretnych środków budowy zaufania może ułatwić osiągnięcie postępów w zakresie utworzenia takiej strefy. Środki te mogłoby między innymi obejmować projekty na małą skalę w obszarze nauki i społeczeństwa obywatelskiego, gdzie można osiągnąć postępy, a także seminaria szkoleniowe dla dyplomatów i wojskowych oraz wizyty budujące zaufanie w krajach regionu.

Z uwagi na rosnące w regionie zainteresowanie sposobami pokojowego wykorzystania energii jądrowej należy również podjąć działania, dzięki którym opracowywanie sposobów takiego wykorzystania energii jądrowej będzie przebiegało zgodnie z najwyższymi standardami w dziedzinie bezpieczeństwa, ochrony i nieproliferacji. Kwestia, jak wzmocnić współpracę w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej, powinna zostać przeanalizowana zarówno w zakresie ogólnym, jak i bardziej szczegółowo – na przykład poprzez budowę regionalnych międzynarodowych obiektów jądrowych.

UE uważa, że cele te można by osiągnąć między innymi poprzez zorganizowanie dla wszystkich zainteresowanych stron kolejnego seminarium poświęconego bezpieczeństwu, nierozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i rozbrojeniu na Bliskim Wschodzie. Seminarium to dałoby możliwość przeprowadzenia ukierunkowanej i usystematyzowanej dyskusji na temat wymogów mogących w przyszłości doprowadzić do utworzenia strefy, którą można by skutecznie kontrolować, wolnej od broni jądrowej oraz innych rodzajów broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia. Przygotowania do seminarium należałoby prowadzić w bliskiej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.

UE nadal popiera decyzje i rezolucję w sprawie Bliskiego Wschodu przyjęte podczas konferencji przeglądowej NPT 1995, która przedłużyła obowiązywanie układu, oraz dokumenty końcowe konferencji przeglądowej NPT 2000 i konferencji przeglądowej NPT 2010. Podczas konferencji przeglądowej w 2010 r. zatwierdzono wiele konkretnych działań, takich jak uwzględnienie wszystkich propozycji służących realizacji rezolucji z 1995 r., w tym propozycji UE, która podjęła się organizacji seminarium będącego kontynuacją seminarium z czerwca 2008 r. Podczas konferencji ponownie podkreślono rolę, jaką społeczeństwo obywatelskie może odegrać przy wdrażaniu rezolucji z 1995 roku.

UE chciałaby poprzeć powyższe cele w następujący sposób:

— poprzez zorganizowanie seminarium będącego kontynuacją seminarium UE z 2008 r. pt. „Bezpieczeństwo, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia i rozbrojenie na Bliskim Wschodzie”,

— poprzez wyasygnowanie środków na opracowanie dokumentów przygotowawczych dotyczących tematów, które będą omawiane podczas tego seminarium.

2. Opis projektów

2.1. Projekt: Seminarium wspierające proces budowy zaufania, który ma prowadzić do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia

2.1.1. Cel projektu

Projekt umożliwi:

a) zorganizowanie seminarium będącego kontynuacją seminarium UE pt. „Bezpieczeństwo, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia i rozbrojenie na Bliskim Wschodzie”, które odbyło się w dniach 19–20 czerwca 2008 r. w Paryżu;

b) omówienie kwestii związanych z bezpieczeństwem regionalnym ma Bliskim Wschodzie, w tym z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia, i kwestii związanych z bronią konwencjonalną;

c) przeanalizowanie środków budowy zaufania, które mogłyby ułatwić proces tworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia; w tym celu wykorzystano by między innymi doświadczenie zdobyte w ramach stref już istniejących;

d) omówienie możliwości upowszechniania i realizacji międzynarodowych traktatów o nieproliferacji i rozbrojeniu oraz innych instrumentów;

e) zbadanie możliwości współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej i związanych z nią działań pomocowych, wykorzystując między innymi doświadczenia zdobyte w ramach Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom).

2.1.2. Wyniki projektu

Projekt umożliwi:

a) pogłębienie dialogu i zwiększenie zaufania społeczeństwa obywatelskiego i rządów, co pozwoli na osiągnięcie dalszych postępów w zakresie wspierania bezpieczeństwa regionalnego i tworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia;

b) zwiększenie wzajemnego zrozumienia kwestii mających wpływ na sytuację związaną z bezpieczeństwem w regionie, m.in. kwestii dotyczących rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia oraz broni konwencjonalnej;

c) zwiększenie świadomości, wiedzy i zrozumienia w zakresie praktycznych działań potrzebnych do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia;

d) przyłączenie się do starań na rzecz upowszechniania i realizacji międzynarodowych traktatów o nieproliferacji i rozbrojeniu oraz innych instrumentów;

e) ułatwienie współpracy międzynarodowej i regionalnej w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej zgodnie z najwyższymi standardami w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego, ochrony i nieproliferacji.

2.1.3. Opis projektu

Projekt przewiduje zorganizowanie seminarium, które nie będzie trwało dłużej niż dwa dni i które powinno odbyć się w Brukseli lub w regionie Morza Śródziemnego.

Udział w nim wezmą przedstawiciele zainteresowanych instytucji UE, państw członkowskich UE, wszystkich państw Bliskiego Wschodu, państw posiadających broń jądrową, zainteresowanych organizacji międzynarodowych i eksperci reprezentujący środowisko akademickie. Liczbę uczestników tego seminarium szacuje się na około 100 osób.

Dyskusje podczas seminarium prowadzone będą przez ekspertów reprezentujących środowisko akademickie. Ze względu na szczególny charakter poruszanych tematów dyskusje prowadzone będą zgodnie z zasadą Chatham House, która umożliwi bardziej nieformalną i otwartą debatę, bez możliwości powoływania się na źródło informacji uzyskanych podczas spotkania.

Organizatorzy pokryją koszty poniesione przez zaproszonych uczestników i mówców: koszty podróży, zakwaterowania i diety dzienne. Decyzja Rady przewiduje również środki finansowe na pokrycie wszelkich pozostałych kosztów, takich jak sprzęt konferencyjny, obiady, kolacje, przerwy na kawę, tłumaczenie dokumentów i tłumaczenie ustne.

Uczestników seminarium zaprosi Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji w porozumieniu z przedstawicielem wysokiego przedstawiciela i państwami członkowskimi UE.

Seminarium ma się odbyć w 2011 r. Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji przygotuje sprawozdanie z seminarium, które przekaże przedstawicielowi wysokiego przedstawiciela. Sprawozdanie można będzie udostępnić odpowiednim organom UE, wszystkim państwom Bliskiego Wschodu, pozostałym zainteresowanym państwom i właściwym organizacjom międzynarodowym.

2.2. Projekt: Dokumenty przygotowawcze

2.2.1. Cel projektu

Projekt umożliwi:

a) opracowanie nie więcej niż ośmiu dokumentów przygotowawczych dotyczących tematów omawianych podczas seminarium w sprawie wsparcia procesu budowy zaufania prowadzącego do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia;

b) opracowanie narzędzi, które pomogą zrozumieć sytuację w zakresie bezpieczeństwa w regionie, w tym w zakresie rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia oraz broni konwencjonalnej;

c) określenie środków budowy zaufania, które mogą posłużyć jako praktyczny krok na rzecz utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia;

d) określenie sposobów zwiększenia dalszych postępów w zakresie upowszechniania i realizacji międzynarodowych traktatów o nieproliferacji i rozbrojeniu i innych instrumentów;

e) określenie możliwości współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej w kontekście polityki energetycznej i potrzeb poszczególnych państw.

2.2.2. Wyniki projektu

Projekt umożliwi:

a) przedstawienie podczas seminarium pomysłów i propozycji na rzecz wsparcia procesu budowy zaufania prowadzącego do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia oraz przeprowadzenie ukierunkowanej i usystematyzowanej dyskusji na wszystkie związane z tym kwestie;

b) zwiększenie świadomości, wiedzy i zrozumienia wśród społeczeństwa obywatelskiego i rządów w zakresie kwestii związanych z utworzeniem na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia oraz z zapewnieniem bezpieczeństwa w tym regionie;

c) przedstawienie rządom i organizacjom międzynarodowym rozwiązań politycznych lub rozwiązań w zakresie strategii działania, które mogą ułatwić utworzenie na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia oraz zapewnić bezpieczeństwo w tym regionie.

2.2.3. Opis projektu

Projekt przewiduje opracowanie nie więcej niż ośmiu dokumentów przygotowawczych, mających po 10–15 stron (5 000–7 000 słów). Opracowaniem lub zleceniem opracowania tych dokumentów zajmie się Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji; nie będą one musiały odzwierciedlać poglądów instytucji UE i państw członkowskich UE.

Dokumenty przygotowawcze dotyczyć będą tematów omawianych podczas seminarium, seminarium w sprawie wsparcia procesu budowy zaufania prowadzącego do utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia. W każdym dokumencie przedstawione zostaną rozwiązania polityczne lub rozwiązania w zakresie strategii działania.

Dokumenty przygotowawcze zostaną rozpowszechnione wśród uczestników seminarium, odpowiednich organów w UE i w państwach członkowskich, wszystkich państw Bliskiego Wschodu, pozostałych zainteresowanych państw i właściwych organizacji międzynarodowych. Dokumenty te można będzie opublikować na stronie internetowej Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji.

Dokumenty te można będzie połączyć w jedno opracowanie, które zostałoby opublikowane po zakończeniu seminarium.

3. Czas trwania

Całkowity szacowany czas realizacji projektów wynosi 18 miesięcy.

4. Beneficjenci

Beneficjenci tego projektu to:

a) państwa Bliskiego Wschodu;

b) pozostałe zainteresowane państwa;

c) właściwe organizacje międzynarodowe;

d) społeczeństwo obywatelskie.

5. Aspekty proceduralne, koordynacja i komitet zarządzający

Komitet zarządzający będzie złożony z przedstawiciela wysokiego przedstawiciela i przedstawiciela podmiotu wykonawczego dla każdego konkretnego projektu. Komitet zarządzający będzie regularnie dokonywać przeglądu wdrażania decyzji Rady, przynajmniej co sześć miesięcy, w tym przy pomocy elektronicznych środków łączności.

6. Podmioty wykonawcze

Za techniczne wdrożenie niniejszej decyzji Rady odpowiedzialne będzie Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji.

Konsorcjum będzie wykonywać swoje zadania pod kierownictwem wysokiego przedstawiciela. Prowadząc działania, będzie współpracować z wysokim przedstawicielem, państwami członkowskimi UE, innymi uczestniczącymi państwami oraz, w stosownych przypadkach, z organizacjami międzynarodowymi.