ZAŁĄCZNIK IV

ZARZĄDZANIE CERTYFIKATAMI KLUCZY PUBLICZNYCH

1. Wprowadzenie

Bezpieczna i zaufana wymiana kluczy podpisu unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID (zaświadczenia COVID) między państwami członkowskimi jest realizowana za pośrednictwem bramy sieciowej unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID (brama sieciowa), która pełni funkcję centralnego repozytorium kluczy publicznych. Poprzez bramę sieciową państwa członkowskie są uprawnione do publikowania kluczy publicznych odpowiadających kluczom prywatnym, które stosują do podpisywania cyfrowych zaświadczeń COVID. Państwa członkowskie mogą korzystać z bramy sieciowej, aby na bieżąco pobierać aktualne materiały dotyczące kluczy publicznych. W późniejszym czasie bramę sieciową można rozszerzyć na wymianę godnych zaufania informacji uzupełniających, które dostarczają państwa członkowskie, takich jak zasady walidacji zaświadczeń COVID. Model zaufania ram zaświadczeń COVID to infrastruktura klucza publicznego. Każde państwo członkowskie posiada co najmniej jedno krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących, którego certyfikaty mają stosunkowo długi okres ważności. Zgodnie z decyzją państwa członkowskiego krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących może być takie samo lub inne niż centrum certyfikacji wykorzystywane w przypadku dokumentów podróży odczytywanych maszynowo. Krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących wydaje certyfikaty klucza publicznego dla krajowych krótko działających podmiotów podpisujących dokumenty (tj. podpisujących zaświadczenia COVID), nazywane certyfikatami dla podpisujących dokumenty. Krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących pełni funkcję kotwicy zaufania, dzięki czemu państwa członkowskie, które z niego korzystają, mogą stosować certyfikat krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących do walidacji autentyczności i integralności regularnie zmieniających się certyfikatów dla podpisujących dokumenty. Po walidacji państwa członkowskie mogą przekazać te certyfikaty (lub tylko zawarte w nich klucze publiczne) do swoich aplikacji służących do weryfikacji zaświadczeń COVID. Oprócz krajowych centrów certyfikacji dla podpisujących i certyfikatów dla podpisujących dokumenty w bramie sieciowej wykorzystuje się również infrastrukturę klucza publicznego do uwierzytelniania transakcji i podpisywania danych jako podstawę uwierzytelniania oraz jako środek zapewniający integralność kanałów komunikacji między państwami członkowskimi a bramą sieciową.

Podpisy cyfrowe można wykorzystywać do osiągnięcia integralności i autentyczności danych. Infrastruktury klucza publicznego budują zaufanie przez wiązanie kluczy publicznych ze zweryfikowanymi tożsamościami (lub wystawcami). Jest to konieczne, aby umożliwić innym uczestnikom weryfikację pochodzenia danych i tożsamości partnera w komunikacji oraz podjęcie decyzji o zaufaniu. W bramie sieciowej używa się wielu certyfikatów klucza publicznego do zapewnienia autentyczności. W niniejszym załączniku określono, które certyfikaty klucza publicznego są wykorzystywane i jak powinny być zaprojektowane, aby umożliwić szeroko zakrojoną interoperacyjność między państwami członkowskimi. Zawiera on więcej szczegółowych informacji na temat niezbędnych certyfikatów klucza publicznego oraz wytyczne dotyczące szablonów certyfikatów i okresów ważności dla państw członkowskich, które chcą prowadzić własne krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących. Ponieważ zaświadczenia COVID muszą być możliwe do sprawdzenia w określonych ramach czasowych (począwszy od wydania do wygaśnięcia po upływie określonego czasu), konieczne jest zdefiniowanie modelu weryfikacji wszystkich podpisów stosowanych na certyfikatach klucza publicznego i zaświadczeniach COVID.

2. Terminologia

Poniższa tabela zawiera skróty i terminy stosowane w niniejszym załączniku.

Termin Definicja Certyfikat Lub certyfikat klucza publicznego. Certyfikat X.509 v3, który zawiera klucz publiczny podmiotu. CSCA Krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących DCC Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID. Podpisany dokument elektroniczny, który zawiera informacje o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia. DCCG Brama sieciowa unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID (ang. EU Digital COVID Certificate Gateway). System ten służy do wymiany certyfikatów dla podpisujących dokumenty między państwami członkowskimi. DCCGTA Certyfikat kotwicy zaufania DCCG. Odpowiedni klucz prywatny wykorzystuje się do podpisywania w trybie offline listy wszystkich certyfikatów krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących. DCCGTLS Certyfikat serwera TLS bramy sieciowej DSC Certyfikat dla podpisujących dokumenty. Certyfikat klucza publicznego organu państwa członkowskiego podpisującego dokumenty (np. systemu uprawnionego do podpisywania zaświadczeń COVID). Certyfikat ten wydaje krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących państwa członkowskiego. ECDSA Algorytm podpisu cyfrowego krzywej eliptycznej (ang. elliptic curve digital signature algorithm). Kryptograficzny algorytm podpisu oparty na krzywych eliptycznych. Państwo członkowskie Państwo członkowskie Unii Europejskiej mTLS TLS z uwierzytelnianiem wzajemnym. Protokół bezpieczeństwa warstwy transportowej (ang. Transport Layer Security) z uwierzytelnianiem wzajemnym. NB Krajowy system zaplecza (ang. national backend) państwa członkowskiego NBCSCA Certyfikat krajowego centrum certyfikacji państwa członkowskiego dla podpisujących (może istnieć więcej niż jeden) NBTLS Certyfikat uwierzytelniania klienta TLS krajowego systemu zaplecza NBUP Certyfikat, którego krajowy system zaplecza używa do podpisywania pakietów danych wysyłanych do DCCG PKI Infrastruktura klucza publicznego (ang. public key infrastructure). Model zaufania oparty na certyfikatach klucza publicznego i centrach certyfikacji. RSA Asymetryczny algorytm kryptograficzny oparty na faktoryzacji liczb całkowitych, stosowany do podpisów cyfrowych lub szyfrowania asymetrycznego.

3. Przepływ informacji i usługi bezpieczeństwa bramy sieciowej unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID

W niniejszej sekcji przedstawiono przepływ informacji i usługi bezpieczeństwa w systemie bramy sieciowej. Określono w niej również, które klucze i certyfikaty wykorzystuje się do ochrony komunikacji, wysłanych informacji, zaświadczeń COVID oraz podpisanej listy zaufania, która zawiera wszystkie zarejestrowane certyfikaty krajowych centrów certyfikacji dla podpisujących. Brama sieciowa pełni funkcję centrum danych, które umożliwia państwom członkowskim wymianę podpisanych pakietów danych.

Brama sieciowa dostarcza wysłane pakiety danych w stanie niezmienionym, co oznacza, że do otrzymywanych pakietów nie dodaje się żadnych certyfikatów dla podpisującego dokumenty ani nie usuwa się z nich takich certyfikatów. Krajowe systemy zaplecza państw członkowskich muszą mieć możliwość pełnej weryfikacji integralności i autentyczności wysłanych danych. Ponadto krajowe systemy zaplecza i brama sieciowa będą stosować TLS z uwierzytelnianiem wzajemnym, aby ustanowić bezpieczne połączenie. Stanowi to uzupełnienie podpisów zawartych w wymienianych danych.

3.1. Uwierzytelnianie i ustanawianie połączenia

Do ustanowienia uwierzytelnionego, szyfrowanego kanału między krajowym systemem zaplecza (NB) państwa członkowskiego a środowiskiem bramy sieciowej wykorzystuje się w tej bramie protokół bezpieczeństwa warstwy transportowej (TLS) z uwierzytelnianiem wzajemnym. Brama sieciowa posiada zatem certyfikat serwera TLS – w skrócie DCCGTLS – a krajowe systemy zaplecza posiadają certyfikat klienta TLS – w skrócie NBTLS. Szablony certyfikatów przedstawiono w sekcji 5. Każdy krajowy system zaplecza może dostarczyć własny certyfikat TLS. Certyfikat ten zostanie wyraźnie umieszczony na białej liście, a zatem może być wydany przez publicznie zaufane centrum certyfikacji (np. centrum certyfikacji, który spełnia podstawowe wymogi CA/Browser Forum), przez krajowe centrum certyfikacji lub z podpisem własnym. Każde państwo członkowskie jest odpowiedzialne za swoje dane krajowe i ochronę klucza prywatnego używanego do ustanawiania połączenia z bramą sieciową. Podejście oparte na używaniu własnego certyfikatu wymaga dobrze zdefiniowanego procesu rejestracji i identyfikacji, jak również procedur unieważniania i przedłużania ważności, które opisano w sekcjach4.1, 4.2 i 4.3. Brama sieciowa korzysta z białej listy, do której po udanej rejestracji dodaje się certyfikaty TLS krajowych systemów zaplecza. Bezpieczne połączenie z bramą sieciową mogą nawiązać tylko te krajowe systemy zaplecza, które uwierzytelniają się kluczem prywatnym odpowiadającym certyfikatowi z białej listy. W bramie sieciowej będzie wykorzystywany także certyfikat TLS, który umożliwi krajowym systemom zaplecza weryfikację, czy rzeczywiście ustanawiają połączenie z prawdziwą bramą sieciową, a nie z jakimś złośliwym podmiotem podszywającym się pod tę bramę. Po udanej rejestracji krajowy system zaplecza otrzyma certyfikat bramy sieciowej. Certyfikat DCCGTLS wyda publicznie zaufane centrum certyfikacji (dostępne we wszystkich głównych przeglądarkach internetowych). Obowiązkiem państw członkowskich jest zweryfikowanie, czy ich połączenie z bramą sieciową jest bezpieczne (np. poprzez sprawdzenie zgodności cyfrowego odcisku palca certyfikatu serwera DCCGTLS, z którym nawiązano połączenie, z certyfikatem otrzymanym po rejestracji).

3.2. Krajowe centra certyfikacji dla podpisujących i model walidacji

Państwa członkowskie uczestniczące w ramach bramy sieciowej muszą korzystać z krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących do celów wydawania certyfikatów dla podpisujących dokumenty. Państwa członkowskie mogą posiadać więcej niż jedno takie centrum, np. w przypadku decentralizacji regionalnej. Każde państwo członkowskie może wykorzystywać istniejące centra certyfikacji albo utworzyć specjalne centrum certyfikacji (ewentualnie z podpisem własnym) na potrzeby systemu zaświadczeń COVID.

Państwa członkowskie muszą przedstawić certyfikat(-y) krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących operatorowi bramy sieciowej podczas procedury oficjalnej rejestracji. Po udanej rejestracji państwa członkowskiego (zob. więcej szczegółowych informacji w sekcji 4.1) operator bramy sieciowej zaktualizuje podpisaną listę zaufania, która zawiera wszystkie certyfikaty krajowych centrów certyfikacji dla podpisujących aktywne w ramach zaświadczeń COVID. Operator bramy sieciowej będzie stosował specjalną parę kluczy asymetrycznych do podpisywania listy zaufania i certyfikatów w środowisku offline. Klucz prywatny nie będzie przechowywany w systemie online bramy sieciowej, tak aby naruszenie bezpieczeństwa systemu online nie umożliwiało atakującemu naruszenia bezpieczeństwa listy zaufania. Podczas procesu rejestracji krajowe systemy zaplecza otrzymają odpowiedni certyfikat kotwicy zaufania DCCGTA.

Państwa członkowskie mogą pobierać listę zaufania z bramy sieciowej na potrzeby swoich procedur weryfikacji. Krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących definiuje się jako centrum certyfikacji, które wydaje certyfikaty dla podpisujących dokumenty, w związku z czym państwa członkowskie, które stosują wielopoziomową hierarchię centrów certyfikacji (np. główny urząd certyfikacji -> krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących-> certyfikaty dla podpisujących dokumenty), muszą wskazać podrzędne centrum certyfikacji, które wydaje certyfikaty dla podpisujących dokumenty. W takim przypadku jeżeli państwo członkowskie korzysta z istniejącego centrum certyfikacji, w systemie zaświadczeń COVID wszystkie centra certyfikacji poza krajowym centrum certyfikacji dla podpisujących będą ignorowane i tylko to centrum certyfikacji będzie figurowało na białej liście jako kotwica zaufania (mimo że jest to podrzędne centrum certyfikacji). Wynika to z tego, że w modelu ICAO dopuszcza się tylko dwa poziomy – poziom głównego krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących i poziom „liścia”, tj. certyfikat dla podpisujących dokumenty podpisany przez to właśnie centrum certyfikacji.

W przypadku gdy państwo członkowskie prowadzi własne krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących, państwo to jest odpowiedzialne za bezpieczne funkcjonowanie tego centrum i zarządzanie jego kluczami. Krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących pełni funkcję kotwicy zaufania w odniesieniu do certyfikatów dla podpisujących dokumenty, w związku z czym ochrona klucza prywatnego tego centrum ma zasadnicze znaczenie dla integralności środowiska zaświadczeń COVID. Modelem weryfikacji w infrastrukturze klucza publicznego zaświadczeń COVID jest model zagnieżdżony, który stanowi, że wszystkie certyfikaty w ścieżce walidacji certyfikatów muszą być ważne w danym momencie (tj. w momencie walidacji podpisu). W związku z tym zastosowanie mają następujące ograniczenia:

— krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących nie może wydawać certyfikatów, które są ważne dłużej niż certyfikat samego centrum certyfikacji;

— podpisujący dokument nie może podpisywać dokumentów, które są ważne dłużej niż sam certyfikat dla podpisujących dokumenty;

— państwa członkowskie, które prowadzą własne krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących, muszą określić okresy ważności dla tego centrum certyfikacji i wszystkich wydawanych certyfikatów oraz muszą zadbać o przedłużanie ważności certyfikatów.

Sekcja 4.2 zawiera zalecenia dotyczące okresów ważności.

3.3. Integralność i autentyczność wysłanych danych

Po udanym uwierzytelnieniu wzajemnym krajowe systemy zaplecza mogą wykorzystywać bramę sieciową, by wysyłać i pobierać podpisane cyfrowo pakiety danych. Na początku te pakiety danych zawierają certyfikaty państw członkowskich dla podpisujących dokumenty. Para kluczy, której krajowy system zaplecza używa do podpisu cyfrowego wysyłanych pakietów danych w systemie bramy sieciowej, jest nazywana parą kluczy do podpisu danych wysyłanych przez krajowy system zaplecza, a odpowiadający jej certyfikat klucza publicznego nazywa się w skrócie certyfikatem NBUP. Każde państwo członkowskie posiada własny certyfikat NBUP, który może być certyfikatem z podpisem własnym lub certyfikatem wydanym przez istniejące centrum certyfikacji, takie jak publiczne centrum certyfikacji (tj. centrum certyfikacji, które wydaje certyfikaty zgodnie z podstawowymi wymogami CA/Browser Forum). Certyfikat NBUP musi różnić się do wszelkich innych certyfikatów, których używa państwo członkowskie (tj. certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących, certyfikatu klienta TLS lub certyfikatu dla podpisujących dokumenty).

Państwa członkowskie muszą dostarczyć certyfikat wysyłania danych operatorowi bramy sieciowej podczas procedury pierwszej rejestracji (zob. więcej szczegółowych informacji w sekcji 4.1). Każde państwo członkowskie jest odpowiedzialne za swoje dane krajowe i musi chronić klucz prywatny, którego używa się do podpisywania wysyłanych danych.

Inne państwa członkowskie mogą zweryfikować podpisane pakiety danych za pomocą certyfikatów wysyłania danych, których to certyfikatów dostarcza brama sieciowa. Brama sieciowa weryfikuje autentyczność i integralność wysłanych danych za pomocą certyfikatu wysyłania danych krajowego systemu zaplecza, zanim zostaną one udostępnione innym państwom członkowskim.

3.4. Wymogi dotyczące architektury technicznej bramy sieciowej

Wymogi dotyczące architektury technicznej bramy sieciowej są następujące:

— brama sieciowa stosuje TLS z uwierzytelnianiem wzajemnym w celu ustanowienia uwierzytelnionego szyfrowanego połączenia z krajowymi systemami zaplecza. W związku z tym w bramie sieciowej prowadzi się białą listę zarejestrowanych certyfikatów klienta NBTLS;

— brama sieciowa wykorzystuje dwa certyfikaty cyfrowe (DCCGTLS i DCCGTA) z dwiema różnymi parami kluczy. Klucz prywatny pary kluczy DCCGTA jest przechowywany offline (nie na elementach bramy sieciowej znajdujących się online);

— w bramie sieciowej prowadzi się listę zaufania certyfikatów NBCSCA, która jest podpisana kluczem prywatnym DCCGTA;

— stosowane szyfry muszą spełniać wymogi określone w sekcji 5.1.

4. Zarządzanie cyklem życia certyfikatu

4.1. Rejestracja krajowych systemów zaplecza

Państwa członkowskie muszą się zarejestrować u operatora bramy sieciowej, aby uczestniczyć w systemie bramy sieciowej. W niniejszej sekcji opisano procedurę techniczną i operacyjną, której trzeba dopełnić w celu zarejestrowania krajowego systemu zaplecza.

W celu przeprowadzenia procesu rejestracji operator bramy sieciowej i państwo członkowskie muszą wymienić się informacjami na temat osób wyznaczonych do kontaktów w sprawach technicznych. Zakłada się, że osoby te posiadają uprawnienia przyznane przez państwa członkowskie, a identyfikacja/uwierzytelnienie odbywa się innymi kanałami. Na przykład uwierzytelnienie może polegać na tym, że osoba wyznaczona przez dane państwo członkowskie do kontaktów w sprawach technicznych wysyła pocztą elektroniczną certyfikaty jako pliki zaszyfrowane hasłem, a hasło przekazuje operatorowi bramy sieciowej drogą telefoniczną. Można wykorzystać również inne bezpieczne kanały określone przez operatora bramy sieciowej.

W trakcie procesu rejestracji i identyfikacji państwa członkowskie muszą dostarczyć trzy certyfikaty cyfrowe:

— certyfikat TLS państwa członkowskiego NBTLS;

— certyfikat wysyłania danych państwa członkowskiego NBUP;

— certyfikat(-y) krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących państwa członkowskiego NBCSCA.

Wszystkie dostarczone certyfikaty muszą spełniać wymogi określone w sekcji 5. Operator bramy sieciowej zweryfikuje, czy przekazane certyfikaty spełniają wymogi określone w sekcji 5. Po identyfikacji i rejestracji operator bramy sieciowej:

— dodaje certyfikat(-y) NBCSCA do listy zaufania podpisanej kluczem prywatnym, który odpowiada kluczowi publicznemu DCCGTA;

— dodaje certyfikat NBTLS do białej listy punktu końcowego DCCG TLS;

— dodaje certyfikat NBUP do systemu bramy sieciowej;

— dostarcza państwu członkowskiemu certyfikat klucza publicznego DCCGTA i DCCGTLS.

4.2. Centra certyfikacji, okresy ważności i przedłużanie ważności

W przypadku gdy państwo członkowskie chce prowadzić własne krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących, certyfikaty krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących mogą być certyfikatami z podpisem własnym. Pełnią one funkcję kotwic zaufania państwa członkowskiego, dlatego państwo członkowskie musi solidnie chronić klucz prywatny odpowiadający kluczowi publicznemu certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących. Zaleca się, aby państwa członkowskie na potrzeby swojego krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących korzystały z systemu offline, tj. z systemu komputerowego, który nie jest podłączony do żadnej sieci. W celu uzyskiwania dostępu do systemu stosuje się kontrolę wieloosobową (np. zgodnie z zasadą „czworga oczu”). Po podpisaniu certyfikatów dla podpisujących dokumenty stosuje się kontrole operacyjne, a system, w którym znajduje się klucz prywatny krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących, przechowuje się w bezpiecznym miejscu ze ścisłą kontrolą dostępu. Do celów lepszej ochrony klucza prywatnego krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących można wykorzystać sprzętowe moduły bezpieczeństwa lub karty elektroniczne. Certyfikaty cyfrowe posiadają okres ważności, który zmusza do przedłużania ważności certyfikatu. Przedłużanie ważności jest konieczne, żeby korzystać z nowych kluczy kryptograficznych i dostosować wielkość klucza, w przypadku gdy nowe usprawnienia obliczeń lub nowe ataki zagrażają bezpieczeństwu stosowanego algorytmu kryptograficznego. Zastosowanie ma model zagnieżdżony (ang. shell model) (zob. sekcja 3.2).

Z uwagi na jednoroczny okres ważności cyfrowych zaświadczeń COVID zaleca się następujące okresy ważności:

— krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących: 4 lata;

— certyfikat dla podpisujących dokumenty: 2 lata;

— certyfikat wysyłania danych: 1–2 lata;

— certyfikat uwierzytelniania klienta TLS: 1–2 lata.

Na potrzeby terminowego przedłużania ważności zaleca się następujące okresy użytkowania kluczy prywatnych:

— krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących: 1 rok;

— certyfikat dla podpisujących dokumenty: 6 miesięcy.

Aby zapewnić sprawne działanie, państwa członkowskie muszą tworzyć nowe certyfikaty wysyłania danych i certyfikaty TLS terminowo, np. na miesiąc przed wygaśnięciem. Ważność certyfikatów krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących i certyfikatów dla podpisujących dokumenty należy przedłużać co najmniej na miesiąc przed upływem terminu użytkowania klucza prywatnego (biorąc pod uwagę niezbędne procedury operacyjne). Państwa członkowskie muszą dostarczyć operatorowi bramy sieciowej zaktualizowane certyfikaty: certyfikat krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących, certyfikat wysyłania danych i certyfikat TLS. Certyfikaty, które utraciły ważność, usuwa się z białej listy i listy zaufania.

Państwa członkowskie i operator bramy sieciowej muszą monitorować ważność swoich certyfikatów. Nie istnieje żaden podmiot centralny, który prowadzi rejestr ważności certyfikatów i przekazuje uczestnikom informacje na ten temat.

4.3. Unieważnianie certyfikatów

Ogólnie rzecz biorąc, certyfikaty cyfrowe może unieważniać wydający je organ certyfikacji, wykorzystując w tym celu listy unieważnionych certyfikatów lub usługę respondera OCSP (ang. online certificate status protocol). Na potrzeby systemu zaświadczeń COVID krajowe centra certyfikacji dla podpisujących powinny udostępniać listy unieważnionych certyfikatów. Nawet jeśli inne państwa członkowskie nie korzystają obecnie z tych list unieważnionych certyfikatów, należy zintegrować te listy na potrzeby przyszłych zastosowań. W przypadku gdy krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących postanowi nie udostępniać list unieważnionych certyfikatów, należy przedłużyć okres ważności certyfikatów dla podpisujących dokumenty wydanych przez to krajowe centrum certyfikacji, kiedy listy te staną się obowiązkowe. Do walidacji certyfikatów dla podpisujących dokumenty weryfikatorzy powinni korzystać nie z OCSP, a z list unieważnionych certyfikatów. Zaleca się, aby krajowy system zaplecza przeprowadzał niezbędną walidację certyfikatów dla podpisujących dokumenty pobranych z bramy sieciowej zaświadczeń COVID i przekazywał krajowym walidatorom zaświadczeń COVID jedynie zestaw zaufanych i zwalidowanych certyfikatów dla podpisujących dokumenty. W ramach procesu walidacji walidatorzy zaświadczeń COVID nie powinni w odniesieniu do certyfikatów dla podpisujących dokumenty sprawdzać, czy doszło do unieważnienia. Jednym z powodów jest ochrona prywatności posiadaczy zaświadczeń COVID przez unikanie ryzyka, że usługa respondera OCSP umożliwia monitorowanie posługiwania się jakimkolwiek konkretnym certyfikatem dla podpisujących dokumenty.

Państwa członkowskie mogą samodzielnie usuwać swoje certyfikaty dla podpisujących dokumenty z bramy sieciowej, korzystając z ważnych certyfikatów wysyłania danych i certyfikatów TLS. Usunięcie certyfikatu dla podpisujących dokumenty oznacza, że zaświadczenia COVID wydane z wykorzystaniem tego certyfikatu staną się nieważne, w momencie gdy państwa członkowskie pobiorą zaktualizowane listy certyfikatów dla podpisujących dokumenty. Kluczowe znaczenie ma ochrona klucza prywatnego odpowiadającego certyfikatom dla podpisujących dokumenty. W przypadku gdy państwa członkowskie są zmuszone unieważnić certyfikat wysyłania danych lub certyfikat TLS, np. wskutek naruszenia bezpieczeństwa krajowego systemu zaplecza, muszą poinformować o tym operatora bramy sieciowej Operator bramy sieciowej może wówczas cofnąć zaufanie do danego certyfikatu, np. usuwając go z białej listy TLS. Operator bramy sieciowej może usunąć certyfikaty wysyłania danych z bazy danych bramy sieciowej. Pakiety podpisane przy użyciu klucza prywatnego odpowiadającego temu certyfikatowi wysyłania danych staną się nieważne, gdy krajowy system zaplecza cofnie zaufanie w odniesieniu do unieważnionego certyfikatu. W przypadku gdy konieczne jest unieważnienie certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących, państwa członkowskie informują o tym operatora bramy sieciowej, jak również pozostałe państwa członkowskie, z którymi utrzymują relacje zaufania. Operator bramy sieciowej wyda nową listę zaufania, która nie będzie już zawierała unieważnionych certyfikatów. Wszystkie certyfikaty dla podpisujących dokumenty wydane przez to krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących staną się nieważne, gdy państwa członkowskie zaktualizują magazyny zaufania krajowego systemu zaplecza. W przypadku gdy konieczne jest unieważnienie certyfikatu DCCGTLS lub DCCGTA, operator bramy sieciowej i państwa członkowskie muszą współpracować, by ustanowić nowe zaufane połączenie z serwerem TLS i nową listę zaufania.

5. Szablony certyfikatów

W niniejszej sekcji określono wymogi i wytyczne kryptograficzne, a także wymogi dotyczące szablonów certyfikatów. Określono w niej również szablony certyfikatów w odniesieniu do certyfikatów bramy sieciowej.

5.1. Wymogi kryptograficzne

Algorytmy kryptograficzne i mechanizmy szyfrowania TLS wybiera się na podstawie aktualnego zalecenia niemieckiego Urzędu Federalnego ds. Bezpieczeństwa Informacji (BSI) lub SOG-IS. Zalecenia te i zalecenia innych instytucji i organizacji normalizacyjnych są podobne. Zalecenia te można znaleźć w wytycznych technicznych TR 02102-1 i TR 02102-2 (1) lub w uzgodnionych mechanizmach kryptograficznych SOG-IS (2).

5.1.1. Wymogi dotyczące certyfikatu dla podpisujących dokumenty

Zastosowanie mają wymogi przewidziane w załączniku I sekcja 3.2.2. W związku z tym zdecydowanie zaleca się, aby podpisujący dokumenty stosowali algorytm podpisu cyfrowego krzywej eliptycznej (ECDSA) z NIST-p-256 (zdefiniowany w dodatku D do FIPS PUB 186-4). Inne krzywe eliptyczne nie są obsługiwane. Ze względu na ograniczone miejsce w zaświadczeniu COVID państwa członkowskie nie powinny stosować schematu RSA-PSS, nawet jeśli jest on dozwolony jako algorytm rezerwowy. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują RSA-PSS, powinny stosować rozmiar modułu wynoszący 2048 bitów lub maksymalnie 3072 bity. SHA-2 o długości wyjściowej ≥ 256 bitów stosuje się jako kryptograficzną funkcję skrótu (zob. ISO/IEC 10118-3:2004) w odniesieniu do podpisu certyfikatu dla podpisujących dokumenty.

5.1.2. Wymogi dotyczące certyfikatu TLS, certyfikatu wysyłania danych i certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących

W poniższej tabeli podsumowano główne wymogi dotyczące algorytmów kryptograficznych i długości klucza w przypadku certyfikatów cyfrowych i podpisów kryptograficznych w kontekście bramy sieciowej (stan na 2021 r.):

Algorytm podpisu Wielkość klucza Funkcja skrótu ECDSA Min. 250 bitów SHA-2 o długości wyjściowej ≥ 256 Bit RSA-PSS (wypełnienie zalecane) RSA-PKCS#1 v1.5 (wypełnienie starsze) Min. 3000-bitowy moduł RSA (N) z wykładnikiem publicznym e > 2^16 SHA-2 o długości wyjściowej ≥ 256 Bit DSA Min. 3000-bitowa liczba pierwsza p, 250-bitowy klucz q SHA-2 o długości wyjściowej ≥ 256 Bit

Zalecaną krzywą eliptyczną dla ECDSA jest NIST-p-256 ze względu na jej powszechne stosowanie.

5.2. Certyfikat krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących (NBCSCA)

W poniższej tabeli przedstawiono wytyczne dotyczące szablonu certyfikatu NBCSCA, w przypadku gdy państwo członkowskie postanowi prowadzić własne krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących na potrzeby systemu zaświadczeń COVID.

Pozycje pogrubione są wymagane (muszą znajdować się w certyfikacie), pozycje kursywą są zalecane (powinny znajdować się w certyfikacie). W przypadku nieobecnych pól nie określono żadnych zaleceń.

Pole Wartość Podmiot cn=<niepusta i niepowtarzalna nazwa pospolita, o=<dostawca>, c=<państwo członkowskie prowadzące krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących> Użytkowanie klucza podpisywanie certyfikatu, podpisywanie listy unieważnionych certyfikatów (co najmniej) Podstawowe ograniczenia Centrum certyfikacji = prawda, ograniczenia długości ścieżki = 0

Nazwa podmiotu nie może być pusta i musi być niepowtarzalna w danym państwie członkowskim. Kod państwa (c) musi odpowiadać państwu członkowskiemu, które będzie korzystało z tego certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących. Certyfikat musi zawierać niepowtarzalny identyfikator klucza podmiotu (ang. subject key identifier, SKI) zgodny z RFC 5280 (3).

5.3. Certyfikat dla podpisujących dokumenty (DSC)

Poniższa tabela zawiera wytyczne dotyczące certyfikatu dla podpisujących dokumenty. Pozycje pogrubione są wymagane (muszą znajdować się w certyfikacie), pozycje kursywą są zalecane (powinny znajdować się w certyfikacie). W przypadku nieobecnych pól nie określono żadnych zaleceń.

Pole Wartość Numer seryjny niepowtarzalny numer seryjny Podmiot cn=<niepusta i niepowtarzalna nazwa pospolita, o=<dostawca>, c=<państwo członkowskie używające tego certyfikatu dla podpisujących dokumenty> Użytkowanie klucza podpis cyfrowy (co najmniej)

Certyfikat dla podpisujących dokumenty musi być podpisany kluczem prywatnym odpowiadającym certyfikatowi krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących używanemu przez państwo członkowskie.

Należy stosować następujące rozszerzenia:

— Certyfikat musi zawierać identyfikator klucza centrum certyfikacji (ang. authority key identifier, AKI) odpowiadający identyfikatorowi klucza podmiotu z certyfikatu krajowego centrum certyfikacji dla podpisujących wydającego certyfikat.

— Certyfikat powinien zawierać niepowtarzalny identyfikator klucza podmiotu (zgodnie z RFC 5280 (4)).

Ponadto świadectwo powinno zawierać rozszerzenie punktu dystrybucji listy unieważnionych certyfikatów wskazujące listę unieważnionych certyfikatów dostarczaną przez krajowe centrum certyfikacji dla podpisujących, które wydało certyfikat dla podpisujących dokumenty.

Certyfikat dla podpisujących dokumenty może zawierać rozszerzenie użytkowania klucza o zero lub więcej identyfikatorów zasad użytkowania klucza ograniczających rodzaje HCERT, które ten certyfikat może weryfikować. Jeżeli występuje co najmniej jeden identyfikator, weryfikatorzy sprawdzają użytkowania klucza w odniesieniu do przechowywanego HCERT. W tym celu zdefiniowano następujące wartości extendedKeyUsage:

Pole Wartość extendedKeyUsage 1.3.6.1.4.1.1847.2021.1.1 w przypadku wystawców zaświadczeń o wyniku testu extendedKeyUsage 1.3.6.1.4.1.1847.2021.1.2 w przypadku wystawców zaświadczeń o szczepieniu extendedKeyUsage 1.3.6.1.4.1.1847.2021.1.3 w przypadku wystawców zaświadczeń o powrocie do zdrowia

W przypadku braku jakiegokolwiek rozszerzenia użytkowania klucza (tj. braku rozszerzeń lub zerowych rozszerzeń) certyfikat ten można stosować do walidacji dowolnego rodzaju HCERT. Inne dokumenty mogą zawierać zdefiniowane odpowiednie dodatkowe rozszerzone identyfikatory zasad użytkowania klucza stosowane przy walidacji HCERT.

5.4. Certyfikaty wysyłania danych (NBUP)

Poniższa tabela zawiera wytyczne dotyczące certyfikatu wysyłania danych krajowego systemu zaplecza. Pozycje pogrubione są wymagane (muszą znajdować się w certyfikacie), pozycje kursywą są zalecane (powinny znajdować się w certyfikacie). W przypadku nieobecnych pól nie określono żadnych zaleceń.

Pole Wartość Podmiot cn=<niepusta i niepowtarzalna nazwa pospolita, o=<dostawca>, c=<państwo członkowskie używającego tego certyfikatu wysyłania danych> Użytkowanie klucza podpis cyfrowy (co najmniej)

5.5. Certyfikat uwierzytelniania klienta TLS krajowego systemu zaplecza (NBTLS)

Poniższa tabela zawiera wytyczne dotyczące certyfikatu uwierzytelniania klienta TLS krajowego systemu zaplecza. Pozycje pogrubione są wymagane (muszą znajdować się w certyfikacie), pozycje kursywą są zalecane (powinny znajdować się w certyfikacie). W przypadku nieobecnych pól nie określono żadnych zaleceń.

Pole Wartość Podmiot cn=<niepusta i niepowtarzalna nazwa pospolita, o=<dostawca>, c=<państwo członkowskie krajowego systemu zaplecza> Użytkowanie klucza podpis cyfrowy (co najmniej) Rozszerzone użytkowanie klucza uwierzytelnianie klienta (1.3.6.1.5.5.7.3.2)

Certyfikat może również zawierać uwierzytelnienie serwera (1.3.6.1.5.5.7.3.1) rozszerzonego użytkowania klucza, lecz nie jest to wymagane.

5.6. Certyfikat podpisu listy zaufania (DCCGTA)

W poniższej tabeli zdefiniowano certyfikat kotwicy zaufania bramy sieciowej.

Pole Wartość Podmiot cn = brama sieciowa zielonych zaświadczeń cyfrowych (5) , o=<dostawca>, c=<państwo> Użytkowanie klucza podpis cyfrowy (co najmniej)

5.7. Certyfikaty serwera TLS bramy sieciowej (DCCGTLS)

W poniższej tabeli zdefiniowano certyfikat TLS bramy sieciowej.

Pole Wartość Podmiot cn=<nazwa FQDN lub adres IP bramy sieciowej>, o=<dostawca>, c= <państwo> SubjectAltName dNSName: <nazwa DNS bramy sieciowej> lub iPAddress: <adres IP bramy sieciowej> Użytkowanie klucza podpis cyfrowy (co najmniej) Rozszerzone użytkowanie klucza uwierzytelnianie serwera (1.3.6.1.5.5.7.3.1)

Certyfikat może również zawierać uwierzytelnienie serwera (1.3.6.1.5.5.7.3.2) rozszerzonego użytkowania klucza, lecz nie jest to wymagane.

Certyfikat TLS bramy sieciowej wydaje publicznie zaufane centrum certyfikacji (dostępne we wszystkich głównych przeglądarkach i systemach operacyjnych, spełniające podstawowe wymogi CA/Browser Forum).

(1) BSI – Wytyczne techniczne TR-02102 (bund.de).

(2) SOG-IS – Dokumenty potwierdzające (sogis.eu)

(3) rfc5280 (ietf.org).

(4) rfc5280 (ietf.org).

(5) W tym kontekście zachowano termin „zielone zaświadczenie cyfrowe” zamiast „unijne cyfrowe zaświadczenie COVID”, ponieważ termin ten na stałe zapisano i zastosowano w certyfikacie, zanim współprawodawcy zdecydowali się na nowy termin.