ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2015/1558

z dnia 22 lipca 2015 r.

uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 poprzez ustanowienie tabeli wskaźników do celów stosowania gwarancji UE

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (1), w szczególności jego art. 7 ust. 14,

a także mając na uwadze, co następuje:

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Tabelę wskaźników, o której mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) 2015/1017, stosowaną przez komitet inwestycyjny EFIS celem zapewnienia niezależnej i przejrzystej oceny potencjalnego i faktycznego wykorzystania gwarancji UE, określa się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(1) Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.

ZAŁĄCZNIK

Tabela wskaźników

1. Przepisy ogólne

Tabela wskaźników jest stosowana przez komitet inwestycyjny ustanowiony zgodnie z art. 7 ust. 7–12 rozporządzenia (UE) 2015/1017 w celu dokonania oceny wartości dodanej działań podlegających ewentualnemu wsparciu przez EBI w ramach gwarancji UE (1). Tabela wskaźników będzie stanowić narzędzie stosowane przez komitet inwestycyjny do określenia priorytetowych działań charakteryzujących się wysoką punktacją i wartością dodaną, na potrzeby udzielenia im gwarancji UE. EBI oblicza punktację i wskaźniki ex ante, a po zakończeniu realizacji projektu monitoruje wyniki. Komitet inwestycyjny otrzymuje punktację uzyskaną w ramach odpowiednich filarów i wartość każdego wskaźnika.

Tabela opiera się na czterech filarach:

— Filar 1 – Wkład w realizację celów polityki EFIS,

— Filar 2 – Jakość i solidność projektu,

— Filar 3 – Wkład techniczny i finansowy,

— Filar 4 – Wskaźniki uzupełniające.

Ze względu na ich odmienny zakres każdy filar jest oceniany odrębnie, a poszczególne wyniki nie są łączone w jeden wynik. Przy klasyfikowaniu projektów komitet inwestycyjny w jednakowy sposób traktuje każdy filar niezależnie od tego, czy dany filar jest oceniany w formie punktacji liczbowej czy też obejmuje wskaźniki jakościowe i ilościowe, które nie mają charakteru punktacji. Zgodnie z art. 7 ust. 14 rozporządzenia w sprawie EFIS tabela wskaźników ma być stosowana przez komitet inwestycyjny celem zapewnienia niezależnej i przejrzystej oceny potencjalnego i faktycznego wykorzystania gwarancji UE. Jej stosowanie pozostaje bez uszczerbku dla oceny zgodności projektów dokonywanej przez komitet inwestycyjny na podstawie art. 7 ust. 7 rozporządzenia w sprawie EFIS i stanowi uzupełnienie tej oceny.

2. Tabela wskaźników

Każde działanie EFIS jest oceniane pod kątem każdego z 4 filarów. Ocena jest obliczana na podstawie punktów uzyskanych w odniesieniu do szeregu wskaźników w ramach każdego filaru, przy wykorzystaniu następującej skali:

Punkty Ocena filaru 2 Ocena filaru 1 i 3 0–49 marginalna niska 50–99 dostateczna umiarkowana 100–149 dobra znacząca ≥ 150 doskonała wysoka

Filar 4 będzie obejmował ilościowe lub jakościowe wskaźniki uzupełniające i nie będzie podlegał konsolidacji na potrzeby danej oceny.

Filar 1: Wkład w realizację celów polityki EFIS

Filar 1 ocenia spójność z ogólnymi celami EFIS oraz wkład działania w osiągnięcie tych celów określonych w art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/1017. Metodyka uzyskania ogólnej oceny filaru 1 opiera się na wkładzie działania ocenianym jako „niski”, „umiarkowany”, „znaczący” lub „wysoki”.

W ocenie uwzględniane są następujące aspekty:

— Wkład w realizację celów EFIS: wszystkie projekty muszą przyczyniać się do osiągnięcia co najmniej jednego z celów ogólnych EFIS. Projekty o niskim priorytetem politycznym, takie jak „niepriorytetowe” drogowe projekty infrastrukturalne TEN-T, otrzymają niską ocenę.

— Główne cele: w art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/1017, dla każdego z ogólnych celów polityki, określono szereg kluczowych obszarów polityki, które uznano za szczególnie ważne. Projekty w tych kluczowych obszarach polityki będą podwyższać ocenę projektu o jeden punkt. Szczególne cechy projektu świadczące o wyjątkowo wysokim wkładzie, takie jak projekty demonstracyjne lub projekty, które wnoszą szczególny wkład w realizację celów strategii „Europa 2020”, również są uwzględniane w ocenie. Projekty, które służą wielu celom, w tym horyzontalnym (takim jak cele w zakresie spójności i klimatu), podwyższają ocenę o dodatkowe punkty.

Stosuje się jeden wskaźnik o czterostopniowej skali oceny. Na potrzeby obliczenia ogólnej oceny do każdego stopnia skali oceny przypisanych jest maksymalnie 50 punktów. Po zsumowaniu punktów (bez zastosowania wag) wkład projektu zostaje następnie sklasyfikowany jako „niski” (mniej niż 50 punktów), „umiarkowany” (od 50 do 99 punktów), „znaczący” (od 100 do 149 punktów) lub „wysoki” (co najmniej 150 punktów).

Filar 2 – Jakość i solidność projektu

Na filar 2 składa się szereg wskaźników służących ocenie jakości i solidności działania. Inne podejście przyjmuje się w przypadku inwestycji w indywidualne projekty, a inne w przypadku inwestycji dokonywanych na podstawie pożyczek udzielanych przez pośredników wielu beneficjentom.

Następujące aspekty i wynikające z nich wskaźniki mają być stosowane do oceny indywidualnych projektów:

— Wzrost gospodarczy (wskaźnik 1 – od 0 do 100 punktów): wkład projektu w trwały wzrost gospodarczy wynika z jego skutków społeczno-ekonomicznych ocenianych w kategoriach kosztów i korzyści. Jeżeli jest to możliwe, oblicza się wewnętrzną stopę zwrotu z wykorzystaniem najlepszych praktyk stosowanych w zawodach ekonomicznych. Stopa ta uwzględnia społeczno-ekonomiczne koszty i korzyści projektu, w tym jego efekt mnożnikowy (np. korzystną działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną, długofalowe korzyści dla klimatu lub skutki dla rynku pracy bądź niekorzystny wpływ na środowisko). Istnieją jednak również projekty, dla których trudno jest oszacować wewnętrzną stopę zwrotu. Na przykład w wielu sektorach najważniejsza jest zgodność z unijnymi standardami, a najistotniejszą kwestią jest przyjęcie najmniej kosztownego rozwiązania, a nie ocena ogólnych korzyści gospodarczych (na przykład uzdatnianie wody i oczyszczanie ścieków). W przypadku tych sektorów podstawą oceny jakości są wartości odniesienia obowiązujące w danym sektorze. W przypadku działań grupujących pożyczki ramowe podstawą oceny jest przede wszystkim strategia inwestycyjna i kryteria inwestycyjne stosowane przez promotora projektu.

Ogólnie rzecz biorąc, progowa stopa zwrotu wymagana do otrzymania finansowania EBI wynosi 5 %. W przypadku standardowego projektu wewnętrzna stopa zwrotu na poziomie 5–7 % jest uznawana za „dostateczną”, 7–10 % za „dobrą”, a projekt ze stopą zwrotu powyżej 10 % uznaje się za „doskonały”. Klasyfikacja wyników uwzględnia jednak również pewne kwestie sektorowe. Sektory uznawane obecnie za mniej przyjazne dla środowiska (np. niektóre rodzaje transportu) uzyskałyby finansowanie jedynie, jeżeli zostaną ocenione jako „dobre” z ekonomicznego punktu widzenia, czyli posiadają stopę zwrotu rzędu co najmniej 7 %. Z drugiej strony w przypadku niektórych projektów o długofalowych korzyściach dla klimatu, do ewentualnego finansowania uwzględniane są projekty o wewnętrznej stopie zwrotu wynoszącej 3,5–5 %, a więc blisko kategorii „marginalna”. Ocenę przypisywaną projektom z sektora prywatnego, z uwagi na ich profil ryzyka i zysku, ustala się na „marginalną” w przypadku projektów o stopie zwrotu 5–7 %, „dostateczną” w przypadku stopy zwrotu na poziomie 7–10 %, „dobrą” w przypadku stopy zwrotu na poziomie 10–15 % i „doskonałą”, jeżeli stopa zwrotu projektu wynosi ponad 15 %. Wewnętrzną stopę zwrotu oblicza się, w pełni uwzględniając pozytywne i negatywne efekty zewnętrzne, w tym dla środowiska i zmiany klimatu. Rada kierownicza może dostosować wysokość progowej stopy zwrotu, jeżeli istnieje dowód, że jej poziom nie jest uzasadniony pod względem ekonomicznym i biorąc pod uwagę sytuację gospodarczą w długim okresie.

— Potencjał promotora (wskaźnik 2 – od 0 do 30 punktów): potencjał promotora oceniany jest na podstawie jakościowej oceny zdolności promotora do realizacji projektu w sposób terminowy i skuteczny, z uwzględnieniem odpowiedniego kontekstu instytucjonalnego i ewentualnej pomocy technicznej, jaka ma zostać udzielona. Jest to szczególnie ważne w przypadku pożyczek ramowych, w przypadku których ocenia się kryteria ustalania priorytetów, zdolność do wdrażania projektu oraz jego kontroli, systemy monitorowania i kontroli, a także zarządzanie wymogami w zakresie środowiska, konkurencji i zamówień publicznych.

— Zrównoważoność (wskaźnik 3 – od 0 do 30 punktów): zgodnie ze standardami EBI projekty muszą być nie tylko rentowne, a w ten sposób przyczyniać się do wzrostu gospodarczego, ale także muszą mieć zrównoważony charakter pod kątem aspektów środowiskowych i społecznych. Niezwykle ważne jest utrzymanie wysokich standardów środowiskowych i społecznych. Są one oceniane na podstawie szczegółowych wytycznych zawartych w podręczniku praktyk środowiskowych i społecznych (2).

— Zatrudnienie (wskaźnik 4 – od 0 do 40 punktów): wskaźnik zatrudnienia dotyczy zatrudnienia w trakcie budowy oraz w trakcie eksploatacji. Zatrudnienie w trakcie budowy szacuje się z wykorzystaniem współczynników właściwych dla danego sektora przemysłu. Oceny zatrudnienia w trakcie eksploatacji dokonują analitycy projektów, porównując projekt z doświadczeniem w danym sektorze. Poniższa tabela zawiera zestawienie ocen z podziałem na zatrudnienie w trakcie budowy i zatrudnienie w trakcie eksploatacji. Na przykład projekty o wysokim nakładzie pracy w trakcie budowy obejmują niektóre roboty budowlane (zwłaszcza roboty remontowe prowadzone w różnych miejscach), efektywność energetyczną oraz leśnictwo. Większe zatrudnienie w trakcie eksploatacji wiąże się z niektórymi projektami przemysłowymi.

Ogólna ocena filaru 2 w przypadku indywidualnych projektów obliczana jest przez dodanie punktów z czterech określonych powyżej podkategorii w celu uzyskania ogólnej oceny w odniesieniu do danego projektu, w skali od „marginalny” (poniżej 50 punktów), „dostateczny” (od 50 do 99 punktów), „dobry” (od 100 do 149 punktów) do „doskonały” (co najmniej 150 punktów).

W odniesieniu do pożyczek udzielanych przez pośredników wielu beneficjentom filar 2 dostarczy oceny zdolności i skuteczności podmiotów finansowych i innych podmiotów (w tym instytucji prorozwojowych) do działania w charakterze pośredników. Podstawą oceny są trzy niezależne wskaźniki:

— potencjał i solidność pośredników oraz jakość środowiska operacyjnego,

— zwiększanie dostępu do finansowania lub poprawa warunków finansowania, w tym w odniesieniu do beneficjentów końcowych,

— zatrudnienie na poziomie beneficjentów końcowych.

Punkty przyznawane wskaźnikom w każdej kategorii dodaje się bez zastosowania wag, aby uzyskać ogólną ocenę danego projektu, w skali od „marginalny” (poniżej 50 punktów), „dostateczny” (od 50 do 99 punktów), „dobry” (od 100 do 149 punktów) do „doskonały” (co najmniej 150 punktów).

Filar 3: Techniczny i finansowy wkład w projekt

Filar 3 kładzie nacisk na korzyści z zaangażowania EBI i wsparcia EFIS, przynoszących finansowe i niefinansowe korzyści dla projektu. Wkład ten jest oceniany na podstawie trzech wskaźników, z których każdy mierzy uzupełniające się aspekty wartości dodanej:

— Wkład finansowy, tj. poprawa warunków finansowania kontrahenta w porównaniu z alternatywnymi źródłami finansowania (niższe oprocentowanie lub dłuższy okres zapadalności pożyczki).

— Ułatwienie operacji finansowych, tj. zwiększenie skuteczności wsparcia udzielonego przez inne podmioty; pozyskanie środków osób trzecich, w szczególności z sektora prywatnego; efekty sygnalizacyjne dla innych pożyczkodawców).

— Wkład i doradztwo EBI, tj. świadczenie usług niefinansowych w postaci wkładu ekspertów/transferu wiedzy celem usprawnienia realizacji projektu i zwiększenia potencjału instytucjonalnego, a także zapewnienia doradztwa w zakresie montażu finansowego. Może to zostać zapewnione w ramach Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego oraz innych istniejących instrumentów doradczych, takich jak JASPERS, ELENA lub InnovFin w ramach programu „Horyzont 2020” lub za pomocą innych odpowiednich środków takich jak wsparcie realizacji projektu.

Każdy wskaźnik ocenia się odrębnie z wykorzystaniem spójnej i dobrze udokumentowanej obowiązującej metodyki EBI, z późniejszymi zmianami. Podobnie jak w filarze 1 ocena mieści się w przedziale od „niski” do „wysoki”. Punkty przyznawane każdemu wskaźnikowi dodaje się bez zastosowania wag, aby uzyskać ogólną ocenę danego projektu, w skali od „niski” (poniżej 50 punktów), „umiarkowany” (od 50 do 99 punktów), „znaczący” (od 100 do 149 punktów) do „wysoki” (co najmniej 150 punktów).

Filar 4 – Wskaźniki uzupełniające

Tabelę wskaźników uzupełniają następujące wskaźniki zgłaszane w odniesieniu do każdego działania, tak aby odzwierciedlić kluczowe przekrojowe aspekty działań EBI w ramach EFIS:

— zasada dodatkowości. Określa się, czy działanie jest działaniem specjalnym czy też działaniem zwykłym. W przypadku działań zwykłych przedstawia się dalsze wyjaśnienia, uzasadniając dodatkowość tych działań zgodnie z jej definicją określoną w art. 5 rozporządzenia (UE) 2015/2017,

— zbiór wskaźników związanych z warunkami makroekonomicznymi, w których projekt jest realizowany, które to wskaźniki umożliwiają m.in. członkom komitetu inwestycyjnego ocenę ewentualnych skutków w odniesieniu do różnic gospodarczych wewnątrz Unii i długoterminowego potencjału wzrostu gospodarczego, obejmujący: (i) wskaźniki związane z sytuacją w zakresie inwestycji, (ii) lukę produktową obliczaną na podstawie zatwierdzonej przez Radę Ecofin metodyki funkcji produkcji, (iii) potencjalny wzrost PKB, (iv) wskaźniki związane z bezrobociem: stopę bezrobocia, zmianę stopy bezrobocia w ujęciu rok do roku i porównanie ze średnią w UE oraz (v) wskaźnik łącznych kosztów finansowania zewnętrznego przedsiębiorstw niefinansowych, a jeżeli nie jest dostępny – stopy procentowe stosowane przez banki względem przedsiębiorstw niefinansowych. W świetle tych wskazówek komitet inwestycyjny zwraca szczególną uwagę na projekty służące rozwiązywaniu różnic gospodarczych wewnątrz Unii,

— oczekiwany efekt mnożnikowy działania EFIS,

— kwota zmobilizowanego finansowania ze środków prywatnych,

— współpraca z krajowymi bankami prorozwojowymi i wsparcie dla platform inwestycyjnych,

— współfinansowanie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych,

— współfinansowanie z innych instrumentów UE (tj. „Horyzont 2020”, instrument „Łącząc Europę” itp.),

— uzyskane oszczędności energii (w odniesieniu do stosownych działań),

— wskaźnik dotyczący działań w dziedzinie klimatu (w odniesieniu do odpowiednich działań).

(1) Tabela nie dotyczy działań określonych w art. 10 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2015/1017.

(2) http://www.eib.org/attachments/strategies/environmental_and_social_practices_handbook_en.pdf