Dyrektywa Komisji 93/84/EWG

z dnia 30 września 1993 r.

zmieniająca dyrektywę 80/723/EWG w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między Państwami Członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 90 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

dyrektywa Komisji 80/723/EWG [1], ostatnio zmieniona dyrektywą 85/413/EWG [2], wprowadziła system, na mocy którego na Państwa Członkowskie nałożono obowiązek zapewnienia przejrzystości stosunków finansowych między władzami publicznymi a przedsiębiorstwami publicznymi; dyrektywa ta nakłada wymóg zachowywania określonych informacji finansowych przez Państwa Członkowskie i dostarczenia ich na wniosek Komisji;

dyrektywa 80/723/EWG zawiera przepisy, w szczególności w art. 3 i 5, które mogą ułatwić Komisji zadanie wykonania zobowiązań, jakie przyjęła;

przedsiębiorstwa publiczne odgrywają ważną rolę w gospodarkach Państw Członkowskich; potrzeba przejrzystości stosunków finansowych między Państwami Członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi okazała się większa niż wcześniej, ze względu na rozwój konkurencji na wspólnym rynku, w szczególności że Wspólnota zmierza ku ścisłej integracji gospodarczej i spójności socjalnej;

Państwa Członkowskie przyjęły Jednolity Akt Europejski, który doprowadził do utworzenia jednolitego rynku, począwszy od 1 stycznia 1993 r.; doprowadzi to do zwiększenia presji konkurencyjnych i wymagać będzie od Komisji wzmożonej uwagi w zapewnieniu osiągnięcia pełnych korzyści z jednolitego rynku; jednolity rynek wymaga coraz częściej zapewnienia istnienia równych szans między przedsiębiorstwami publicznymi i prywatnymi;

ustalono, że znacząca część przepływów finansowych między państwem i należącym do niego przedsiębiorstwem publicznym dokonuje się za pośrednictwem różnorodnych transferów finansowych, nie przyjmując prostej formy zastrzyków kapitałowych lub quasi-kapitałowych;

Komisja ustaliła, że znacznej części pomocy udzielono głównie przedsiębiorstwom sektora wytwórczego, jednak nie została ona notyfikowana zgodnie z art. 93 ust. 3 Traktatu; pierwsze [3], drugie [4] i trzecie [5] badanie pomocy państwa potwierdza, iż duża część pomocy państwa nadal udzielana jest niezgodnie z prawem;

system sprawozdawczości oparty na kontroli ex post przepływów finansowych między władzami publicznymi a przedsiębiorstwami publicznymi umożliwi Komisji wypełnienie swoich obowiązków; taki system kontroli musi obejmować szczególne informacje finansowe; informacje takie nie zawsze są publicznie dostępne i, jak stwierdzono publicznie, są niewystarczająco szczegółowe, aby pozwolić na właściwą ocenę przepływów finansowych między państwem a przedsiębiorstwami publicznymi;

wszelkie wymagane informacje można uznać za proporcjonalne do postawionego celu, biorąc pod uwagę fakt, że informacje te już podlegają obowiązkowi ujawnienia, zgodnie z czwartą dyrektywą Rady 78/660/EWG [6] w sprawie rocznych sprawozdań finansowych spółek, ostatnio zmienioną dyrektywą 90/605/EWG [7];

w celu ograniczenia obciążeń administracyjnych nałożonych na Państwa Członkowskie, system sprawozdawczy powinien korzystać zarówno z publicznie dostępnych danych, jak i informacji dostępnych dla udziałowców większościowych; ma być dozwolone przedstawienie skonsolidowanych sprawozdań; niezgodna z prawem pomoc udzielana największym przedsiębiorstwom sektora wytwórczego ma najbardziej zniekształcający wpływ na konkurencję na wspólnym rynku; zatem taki system sprawozdawczości może obecnie zostać ograniczony do przedsiębiorstw o rocznym obrocie powyżej 250 milionów ECU;

pomimo iż Komisja, notyfikując dyrektywę w 1980 r., wyraziła pogląd, iż przepływ funduszy w ramach przedsiębiorstw publicznych lub grupy przedsiębiorstw publicznych nie podlega wymogom dyrektywy 80/723/EWG, nowe wymogi życia gospodarczego, które często są wpływem interwencji państwa poprzez przedsiębiorstwa publiczne, wymuszają włączenie tych informacji; jak już wskazano w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości od 1980 r. [8], znacznie wzrosła ilość naruszeń przepisów art. 93 ust. 3 przez Państwa Członkowskie, przez co wykonanie przez Komisję zadania monitorowania konkurencji zostało znacznie utrudnione; istnieje potrzeba zwiększenia uprawnień Komisji do przejawiania wzmożonej uwagi,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

W dyrektywie 80/723/EWG wprowadza się następujące zmiany:

1. W art. 2 dodaje się tiret w brzmieniu:

"— przez "przedsiębiorstwa publiczne sektora wytwórczego". rozumie się:

każde przedsiębiorstwo, którego głównym przedmiotem działalności, określonej jako stanowiącej nie mniej niż 50 % jego rocznego obrotu, jest produkcja. Te przedsiębiorstwa to te, których działalność można zaklasyfikować w sekcji D – Produkcja (co stanowi podsekcja DA do podsekcji DN włącznie) klasyfikacji NACE (Rev.1) [9].".

2. Dodaje się art. 5a w brzmieniu:

"Artykuł 5a

1. Państwa Członkowskie, w których przedsiębiorstwa publiczne działają w sektorze wytwórczym, rokrocznie dostarczą Komisji informacje finansowe, jak określono w ust. 2, zgodnie z harmonogramem zawartym w ust. 4.

2. Następujące informacje finansowe wymagane są od każdego przedsiębiorstwa publicznego działającego w sektorze wytwórczym i zgodnie z ust. 3:

i) sprawozdanie roczne i roczne sprawozdania finansowe, zgodnie z definicjami dyrektywy Rady 78/660/EWG [10]. Roczne sprawozdania finansowe i sprawozdanie roczne obejmują bilans oraz rachunek zysków i strat, przepisy objaśniające wraz z zasadami rachunkowości, deklaracje dyrektorów, a także sprawozdania z działalności i według segmentów. Ponadto należy dostarczyć protokoły z zebrań udziałowców i wszelkie inne stosowne informacje.

Należy również dostarczyć następujące szczegóły, jeżeli nie są one ujawnione w sprawozdaniu rocznym i rocznych sprawozdaniach finansowych każdego przedsiębiorstwa publicznego:

ii) wniesienie kapitału akcyjnego lub funduszy quasi-kapitałowych podobnych pod względem charakteru do udziałów zwykłych, określając warunki ich wniesienia (akcje zwykłe, uprzywilejowane, odroczone lub zamienne oraz oprocentowanie; związane z nimi dywidendy lub prawa do zamiany);

iii) bezzwrotne dotacje lub dotacje podlegające zwrotowi jedynie w określonych okolicznościach;

iv) przyznanie przedsiębiorstwu wszelkich kredytów, w tym przekroczenia limitu kredytowego oraz zaliczkowych wypłat zastrzyków kapitałowych z wyszczególnieniem oprocentowania i warunków udzielenia kredytu, zabezpieczenia udzielonego kredytodawcy przez przedsiębiorstwo otrzymujące kredyt;

v) gwarancje przyznane przedsiębiorstwu przez władze publiczne w związku z finansowaniem długu (z określeniem warunków i opłat, jakie przedsiębiorstwo płaci za te gwarancje);

vi) wypłacone dywidendy i zatrzymane zyski;

vii) wszelkie inne formy interwencji państwa, w szczególności umorzenie należności przedsiębiorstwa publicznego wobec państwa, w tym również między innymi spłatę kredytów, dotacji, podatków dochodowych od firm lub podatków o charakterze socjalnym i wszelkich podobnych opłat.

3. Informacje wymagane w ust. 2 dostarczą wszystkie przedsiębiorstwa publiczne, które w ostatnim roku obrotowym osiągnęły obrót powyżej 250 milionów ECU.

Powyższe wymagane informacje będą dostarczone oddzielnie przez każde przedsiębiorstwo publiczne, włączając te zlokalizowane w Państwach Członkowskich, i będą zawierać, gdzie stosowne, szczegóły wszystkich transakcji wewnętrznych lub zawartych między różnymi przedsiębiorstwami publicznymi, jak również bezpośrednich transakcji przeprowadzanych między przedsiębiorstwem publicznym a państwem. Kapitał akcyjny, określony w ust. 2 ppkt ii) obejmuje kapitał akcyjny wniesiony bezpośrednio przez państwo oraz wszelki otrzymany kapitał akcyjny wniesiony przez publiczną spółkę holdingową lub inne przedsiębiorstwo publiczne (w tym instytucje finansowe), wewnątrz lub spoza tej samej grupy. Zawsze należy sprecyzować, jaka jest relacja między dostarczającym środki finansowe a ich odbiorcą. Podobnie, sprawozdania wymagane w ust. 2 należy również dostarczyć dla każdego przedsiębiorstwa publicznego oddzielnie, jak również dla spółek holdingowych, które konsolidują kilka przedsiębiorstw publicznych, w takim zakresie, w jakim ich skonsolidowana sprzedaż pozwala na zakwalifikowanie ich działalności jako "wytwórczej".

Niektóre przedsiębiorstwa publiczne dzielą swoją działalność między kilka przedsiębiorstw odrębnych z prawnego punktu widzenia. W przypadku takich przedsiębiorstw Komisja zgadza się na przyjęcie jednego skonsolidowanego sprawozdania. Konsolidacja powinna odzwierciedlać rzeczywistość gospodarczą grupy przedsiębiorstw działających w tym samym lub ściśle powiązanych ze sobą sektorach. Nie uznaje się za wystarczające skonsolidowanych sprawozdań dotyczących holdingów o zróżnicowanym i czysto finansowym charakterze.

4. Informacje wymagane na mocy ust. 2 należy dostarczać Komisji raz w roku. Informacje za rok obrotowy 1992 należy przesłać do Komisji w ciągu dwóch miesięcy po opublikowaniu niniejszej dyrektywy.

Informacje za rok 1993 oraz za następne lata należy dostarczyć w ciągu 15 dni roboczych, licząc od daty opublikowania sprawozdania rocznego danego przedsiębiorstwa publicznego. W żadnym przypadku, w szczególności w odniesieniu do przedsiębiorstw, które nie publikują sprawozdań rocznych, wymagane informacje nie mogą być dostarczone później niż w dziewięć miesięcy po zakończeniu roku obrotowego w danym przedsiębiorstwie.

W celu umożliwienia Komisji oszacowania liczby firm objętych tym systemem sprawozdawczym, Państwa Członkowskie dostarczą Komisji wykaz przedsiębiorstw, które podlegają niniejszemu artykułowi oraz ich obroty, w ciągu dwóch miesięcy od opublikowania niniejszej dyrektywy. Wykaz będzie uaktualniany do dnia 31 marca każdego roku.

5. Niniejszy artykuł stosuje się do firm będących własnością lub kontrolowanych przez Treuhandanstalt z momentem wygaśnięcia obowiązywania specjalnego systemu sprawozdawczości ustanowionego dla inwestycji dokonanych przez ten urząd.

6. Państwa Członkowskie dostarczą Komisji wszelkie dodatkowe informacje, jakie uzna ona za niezbędne w celu dokonania dokładnej oceny przedstawionych danych."

Artykuł 2

Państwa Członkowskie podejmą środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 1 listopada 1993 r. Niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.

Artykuł 3

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 30 września 1993 r.

W imieniu Komisji

Karel Van Miert

Wiceprzewodniczący

[1] Dz.U. L 195 z 29.7.1980, str. 35.

[2] Dz.U. L 229 z 28.8.1985, str. 20.

[3] ISBN 92-825-9535.

[4] ISBN 9-826-0386.

[5] ISBN 92-826-4637.

[6] Dz.U. L 222 z 14.8.1978, str. 11.

[7] Dz.U. L 317 z 16.11.1990, str. 60.

[8] Patrz np. orzeczenie w sprawie 290/83 Komisja v. Francja [1985] ECR, 439 (rolniczy fundusz kredytowy), połączone sprawy 67, 68 oraz 70/85 Van der Kooy v. Komisja [1988] ECR, str. 219, sprawa 303/88 Włochy v. Komisja [1991] ECR-I, str. 1433 (ENI-Lanerossi) oraz sprawa C-305/89 Włochy v. Komisja [1991] ECR-I, str. 1603 (IRI, Finmeccanica i Alfa Romeo)

[9] Dz.U. L 83 z 3.4.1993,

[10] Dz.U. L 222 z 14.8.1978, str. 11.

--------------------------------------------------