PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 62/1

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2017/373

z dnia 1 marca 2017 r.

ustanawiające wspólne wymogi dotyczące instytucji zapewniających zarządzanie ruchem lotniczym/służby żeglugi powietrznej i inne funkcje sieciowe zarządzania ruchem lotniczym oraz nadzoru nad nimi, uchylające rozporządzenie (WE) nr 482/2008, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 1034/2011, (UE) nr 1035/2011 i (UE) 2016/1377 oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 677/2011

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (1), w szczególności jego art. 8b ust. 6,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służby żeglugi powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej („rozporządzenie w sprawie zapewniania służb”) (2), w szczególności jego art. 4 i 6,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 551/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (rozporządzenie w sprawie przestrzeni powietrznej) (3), w szczególności jego art. 6 ust. 7,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzeniami wykonawczymi Komisji (UE) nr 1034/2011 (4) i (UE) nr 1035/2011 (5) ustanowiono, odpowiednio, wymogi dotyczące nadzoru nad bezpieczeństwem w zarządzaniu ruchem lotniczym i służbach żeglugi powietrznej oraz wspólne wymogi dotyczące zapewniania służb żeglugi powietrznej. Odpowiednie instytucje zapewniające służby muszą spełnić te ostatnie wymogi, aby uzyskać certyfikaty, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 i art. 8b ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 216/2008. We wspomnianych rozporządzeniach określono również wymogi dotyczące właściwych organów, które są odpowiedzialne za wydawanie tych certyfikatów i wykonywanie zadań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów, zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (6), art. 2 i art. 7 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 oraz art. 10 i art. 22a rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

(2) Wymogi określone w rozporządzeniach wykonawczych (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 służą w szczególności wprowadzeniu, na etapie początkowym, zasadniczych wymogów dotyczących zapewniania zarządzania ruchem lotniczym i służb żeglugi powietrznej („ATM/ANS”), określonych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008, w szczególności w celu zapewnienia zgodności z art. 8b i 22a rozporządzenia (WE) nr 216/2008 oraz załącznikiem Vb do tego rozporządzenia, a także umożliwieniu rozpoczęcia inspekcji standaryzacyjnych zgodnie z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

(3) Przedmiotowe wymogi określone w rozporządzeniach wykonawczych (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 powinny zostać uzupełnione i uaktualnione w świetle postępu technicznego. Należy również jasno określić, że aby uzyskać certyfikat i utrzymać go w mocy, bądź złożyć oświadczenie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, instytucje zapewniające służby muszą spełnić wspomniane wymogi, a także zasadnicze wymagania, o których mowa w art. 8b ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, oraz utrzymać z nimi zgodność. Ponadto należy zapewnić spójność między tymi wymogami a wymogami określonymi w rozporządzeniach Komisji (UE) nr 965/2012 (7), (UE) nr 1178/2011 (8), (UE) nr 139/2014 (9) i (UE) 2015/340 (10), zmierzając tym samym do wprowadzenia „kompleksowego podejścia systemowego”, co oznacza logiczne i spójne technologicznie podejście w różnych dziedzinach. W związku z tym wymogi określone w rozporządzeniach wykonawczych (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 powinny zostać obecnie określone w jednym instrumencie, a rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 powinny zostać uchylone.

(4) Wspólne przepisy dotyczące certyfikacji i nadzoru nad przedmiotowymi instytucjami zapewniającymi służby są niezbędne w celu zwiększenia zaufania państw członkowskich do systemów innych państw członkowskich. W celu zapewnienia jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa i ochrony należy zatem wzmocnić jednolite wymogi dotyczące zapewniania służb oraz nadzoru nad nimi. Powinno to zapewnić bezpieczne i wysokiej jakości zapewnianie służb na potrzeby żeglugi powietrznej oraz wzajemne uznawanie certyfikatów w całej Unii, a tym samym zwiększyć swobodę przepływu i poprawić dostępność tych służb.

(5) Środki, które mają zostać wdrożone na potrzeby ochrony systemów, wykorzystywane części składowe oraz dane powinny być przedmiotem koordynacji pomiędzy państwami członkowskimi, funkcjonalnymi blokami przestrzeni powietrznej oraz siecią utworzoną przez służby, funkcje i produkty oferowane przez instytucje zapewniające służby, menedżera sieci, lotniska i inne osoby zapewniające niezbędną infrastrukturę na potrzeby operacji lotniczych, aby zapewnić zharmonizowane podejście do kwestii certyfikacji i nadzoru.

(6) Zarządzanie bezpieczeństwem zapewnia identyfikację, ocenę i minimalizację zagrożeń dla bezpieczeństwa, jak również luk w zakresie ochrony, które mają wpływ na bezpieczeństwo. Konieczne jest zatem doprecyzowanie wymogów w zakresie oceny bezpieczeństwa zmian w systemach funkcjonalnych przez certyfikowaną organizację. Wymogi te powinny zostać dostosowane z uwzględnieniem integracji wymogów dotyczących zarządzania zmianami w ramach wspólnej struktury regulacyjnej dla bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego, jak również doświadczenia uzyskanego przez zainteresowane strony i właściwe organy w dziedzinie nadzoru nad bezpieczeństwem.

(7) Należy wprowadzić kulturę bezpieczeństwa jako element systemów zarządzania instytucji zapewniających służby, tak aby propagować zrozumienie i ulepszanie tych systemów, przy jednoczesnym uznaniu potrzeby dalszego wzmocnienia systemów zarządzania, zwłaszcza poprzez wprowadzenie wiarygodnej sprawozdawczości dotyczącej zdarzeń.

(8) Należy określić, które organy są odpowiedzialne za zadania w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów w stosunku do instytucji zapewniających służby podlegających niniejszemu rozporządzeniu, zgodnie z kryterium określonym w art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 oraz zadaniami Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (zwanej dalej „Agencją”) na podstawie art. 22a rozporządzenia (WE) nr 216/2008, a także bez uszczerbku dla wymogów określonych w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 550/2004. Agencja powinna działać jako właściwy organ w stosunku do instytucji świadczących usługi w zakresie danych oraz menedżera sieci, w związku z charakterem i skalą świadczonych usług i zapewnianych służb. Aby osiągnąć cele rozporządzenia (WE) nr 216/2008, w szczególności cel określony w jego art. 2 ust. 2 lit. d), a także cel określony w art. 1 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 549/2004, należy również dostosować wymogi dotyczące właściwych organów do postępów w rozwoju koncepcji zarządzania bezpieczeństwem opracowywanych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego („ICAO”), w szczególności w zakresie wprowadzania w organach systemu zarządzania, jak również w realizacji państwowego programu bezpieczeństwa oraz w zapewnianiu koordynacji między tymi organami.

(9) Należy doprecyzować, że podczas wykonywania swoich zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów, wynikających z niniejszego rozporządzenia, właściwe organy powinny być niezależne od jakichkolwiek instytucji zapewniających służby, co należy osiągnąć poprzez zapewnienie odpowiedniego oddzielenia tych organów od wspomnianych instytucji przynajmniej na szczeblu funkcjonalnym, oraz że należy unikać wszelkich ewentualnych konfliktów interesów. Ma to zagwarantować obiektywność i bezstronność wspomnianych organów oraz zapewnić, aby jakość wykonywania przez nie zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia była wysoka.

(10) Agencja powinna utworzyć bazę danych zawierającą stosowne informacje dotyczące właściwych organów, tak aby ułatwić przeprowadzanie inspekcji standaryzacyjnych właściwych organów oraz koordynację z tymi organami, a także wspierać Komisję w realizacji jej zadań.

(11) W celu zapewnienia, aby określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi dotyczące instytucji zapewniających służby były przez cały czas spełniane, a właściwe organy mogły skutecznie wykonywać swoje zadania wynikające z niniejszego rozporządzenia, zgodnie z art. 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004, organom tym należy przyznać, poza możliwością prowadzenia kontroli i przeglądów, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 oraz w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, pewne szczególne uprawnienia dochodzeniowe. Należy doprecyzować, że uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie ze stosownymi przepisami prawa krajowego, z należytym uwzględnieniem pewnej liczby szczególnych elementów, których celem jest zapewnienie odpowiedniej równowagi między wszystkimi prawami i interesami rozpatrywanymi w konkretnym przypadku.

(12) Członkowie personelu odpowiedzialnego za elektroniczne systemy bezpieczeństwa ruchu lotniczego zatrudnieni przez instytucję zapewniającą służby lub menedżera sieci powinni podlegać zharmonizowanemu systemowi szkolenia i oceny kompetencji. Instytucja zapewniająca służby lub menedżer sieci powinni również zapewnić, aby personel organizacji, którym udzielono zlecenia, posiadał odpowiednie kwalifikacje. W związku z tym niniejsze rozporządzenie powinno zawierać szczegółowe przepisy dotyczące szkolenia i oceny kompetencji takiego personelu.

(13) W celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Unii środki określone w niniejszym rozporządzeniu powinny odzwierciedlać najnowszy stan wiedzy w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego, w tym najlepsze praktyki oraz postęp naukowy i techniczny w dziedzinie służb meteorologicznych. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem opierać się na stosownych normach i zalecanych metodach postępowania ICAO, w szczególności na załączniku 3 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej dnia 7 grudnia 1944 r. w Chicago („konwencja chicagowska”), zatytułowanym „Służba meteorologiczna dla międzynarodowej żeglugi powietrznej”, wykorzystując jednocześnie doświadczenia związane z zapewnianiem służb meteorologicznych w Unii i na całym świecie, a także zapewniając proporcjonalność względem wielkości, rodzaju i stopnia złożoności danej instytucji zapewniającej służby meteorologiczne.

(14) Należy ustanowić wspólne wymogi dotyczące certyfikacji instytucji świadczących usługi w zakresie danych i nadzoru nad nimi w celu zapewnienia, aby instytucje zapewniające dane lotnicze do użytku na statkach powietrznych przetwarzały dane w odpowiedni sposób, który spełnia wymagania użytkowników końcowych przestrzeni powietrznej oraz umożliwia bezpieczne operacje z wykorzystaniem nawigacji w oparciu o charakterystyki systemów.

(15) Sektorowi lotnictwa oraz właściwym organom państw członkowskich należy pozostawić wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się do nowych ram regulacyjnych ustanowionych niniejszym rozporządzeniem oraz na zastąpienie certyfikatów wydanych przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia.

(16) Jednak w celu zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) nr 965/2012 należy rozpocząć już od wcześniejszej daty stosowanie odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do instytucji świadczących usługi w zakresie danych. Ponadto takim instytucjom należy umożliwić ubieganie się, na zasadzie dobrowolności, o odpowiednie certyfikaty i uzyskiwanie ich niezwłocznie po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, aby mogły one (jako podmioty, które nie podlegają rozporządzeniu wykonawczemu (UE) nr 1035/2011, ale są objęte praktyką wydawania przez Agencję dobrowolnych listów akceptacyjnych) odnieść korzyści z wcześniejszego terminu stosowania niniejszego rozporządzenia w tym względzie oraz wzajemnego uznawania tych certyfikatów. Taki wcześniejszy termin stosowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do instytucji świadczących usługi w zakresie danych zwolniłby również operatorów statków powietrznych z ich obowiązków w zakresie nadzoru w przypadku zawierania z tymi instytucjami umów o usługi, jeżeli dana instytucja uzyskała certyfikat w zakresie baz danych lotniczych. W przypadku gdy taka instytucja korzysta z tej możliwości, powinna ona podlegać stosownym wymogom określonym w niniejszym rozporządzeniu na potrzeby uzyskania certyfikatu, i podlegać im nadal także po jego uzyskaniu. Z uwagi na korzystanie z tej możliwości przez instytucje zapewniające usługi w zakresie danych odpowiednie przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące właściwego organu w odniesieniu do tych instytucji, którym w tym przypadku jest wyłącznie Agencja, powinny również być stosowane już od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

(17) Przepisy zawarte w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 923/2012 (11) należy uzupełnić o aspekty związane z zapewnianiem służb ruchu lotniczego, tak aby zagwarantować spójność zapewniania służb z czynnościami pilotów i personelu służb ruchu lotniczego oraz wymogami wynikającymi ze wspomnianego rozporządzenia.

(18) Z punktu widzenia bezpieczeństwa akceptowalność jakichkolwiek zmian proponowanych przez instytucję zapewniającą służby należy oceniać w oparciu o analizę zagrożeń związanych z wprowadzeniem zmiany do systemu funkcjonalnego, rozróżnionych na podstawie ilościowych lub jakościowych kryteriów oceny, bądź kombinacji tych kryteriów, ustalanych na szczeblu lokalnym.

(19) Ze względu na spójność oraz ułatwienie stosowania do niniejszego rozporządzenia należy włączyć przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 482/2008 (12) i w związku z tym należy uchylić rozporządzenie Komisji (WE) nr 482/2008.

(20) Wymogi określone w art. 12 i 21 rozporządzenia Komisji (UE) nr 677/2011 (13) oraz w załączniku VI do tegoż rozporządzenia powinny zostać włączone do niniejszego rozporządzenia w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia do wszystkich instytucji zapewniających służby. W związku z tym przepisy te powinny zostać skreślone.

(21) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/1377 (14), którego okres stosowania jeszcze się nie rozpoczął, zawiera wiele błędów. W celu usunięcia tych błędów, a jednocześnie zapewnienia niezbędnej jasności prawa, należy uchylić rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1377 w całości i zastąpić je przepisami zawartymi w niniejszym rozporządzeniu.

(22) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są oparte na opinii wydanej przez Agencję zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. b) i art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

(23) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 549/2004,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejszym rozporządzeniem ustanawia się wspólne wymogi dotyczące:

1) zapewniania zarządzania ruchem lotniczym i służb żeglugi powietrznej („ATM/ANS”) oraz innych funkcji sieciowych zarządzania ruchem lotniczym („ATM”) na potrzeby ogólnego ruchu lotniczego, w szczególności w odniesieniu do osób prawnych lub fizycznych zapewniających te służby i funkcje;

2) właściwych organów i uprawnionych podmiotów działających w ich imieniu, które wykonują zadania w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów w stosunku do instytucji zapewniających służby i funkcje, o których mowa w pkt 1.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają definicje zawarte w załączniku I oraz następujące definicje:

1) definicje zawarte w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 i w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, z wyjątkiem definicji „certyfikatu” podanej w art. 2 pkt 15 rozporządzenia (WE) nr 549/2004;

2) „instytucja zapewniająca służby” oznacza dowolną osobę prawną lub osobę fizyczną zapewniającą funkcje lub służby ATM/ANS w rozumieniu art. 3 lit. q) rozporządzenia (WE) nr 216/2008 lub inne funkcje sieciowe ATM, pojedynczo albo w ramach zespołu, na potrzeby ogólnego ruchu lotniczego;

3) „menedżer sieci” oznacza organ ustanowiony zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 551/2004 do celów wykonywania zadań określonych w tymże artykule oraz w art. 3 i 4 rozporządzenia (UE) nr 677/2011;

4) „służba o zasięgu ogólnoeuropejskim” oznacza działalność, która została zaplanowana i ustanowiona z myślą o użytkownikach w większości państw członkowskich bądź we wszystkich państwach członkowskich i która może zostać rozszerzona także poza przestrzeń powietrzną terytorium podlegającego postanowieniom Traktatu;

5) „instytucja świadcząca usługi w zakresie danych (instytucja świadcząca DAT)” oznacza organizację, która jest: a) instytucją świadczącą DAT typu 1, która przetwarza dane lotnicze do wykorzystywania na statkach powietrznych i zapewnia bazę danych lotniczych zgodną z wymaganiami dotyczącymi jakości danych, w kontrolowanych warunkach, w odniesieniu do której nie ustalono kompatybilności z odpowiednią aplikacją pokładową/odpowiednim wyposażeniem pokładowym; b) instytucją świadczącą DAT typu 2, która przetwarza dane lotnicze i zapewnia bazę danych lotniczych do wykorzystania w certyfikowanej aplikacji/certyfikowanym wyposażeniu statku powietrznego, która jest zgodna z wymaganiami dotyczącymi jakości danych i w odniesieniu do której ustalono kompatybilność z daną aplikacją/danym wyposażeniem.

Artykuł 3

Zapewnianie ATM/ANS oraz funkcji sieciowych ATM

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby odpowiednie służby ATM/ANS oraz funkcje sieciowe ATM były zapewniane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w sposób ułatwiający ogólny ruch lotniczy oraz z uwzględnieniem kwestii bezpieczeństwa i wymogów dotyczących ruchu.

2. W przypadku gdy państwa członkowskie w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przyjmują dodatkowe przepisy dotyczące jakichkolwiek kwestii pozostawionych w gestii państw członkowskich zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, przepisy te muszą być zgodne z normami i zalecanymi metodami postępowania określonymi w konwencji chicagowskiej. W przypadku stosowania postanowień art. 38 konwencji chicagowskiej państwa członkowskie muszą – oprócz powiadomienia Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego – przesłać Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencji”) powiadomienie wraz z należytym uzasadnieniem, najpóźniej dwa miesiące po przyjęciu tych dodatkowych przepisów.

3. Państwa członkowskie publikują, zgodnie z konwencją chicagowską, wspomniane dodatkowe przepisy w swoich zbiorach informacji lotniczych.

4. Jeżeli państwo członkowskie postanowi zorganizować zapewnianie określonych służb ruchu lotniczego na zasadzie konkurencji, musi ono przedsięwziąć wszelkie odpowiednie środki w celu zapewnienia, aby instytucje zapewniające takie służby nie działały w sposób zmierzający do zapobieżenia, ograniczenia lub zakłócenia konkurencji lub skutkujący zapobieżeniem, ograniczeniem lub zakłóceniem konkurencji albo stanowiący nadużycie pozycji dominującej zgodnie ze stosownym prawem unijnym i krajowym.

Artykuł 4

Właściwy organ odpowiedzialny za certyfikację, nadzór i egzekwowanie przepisów

1. Właściwym organem odpowiedzialnym za wydawanie certyfikatów instytucjom zapewniającym służby, za potwierdzanie, w stosownych przypadkach, otrzymania oświadczeń składanych przez instytucje zapewniające służby informacji powietrznej, o których mowa w art. 7, a także za nadzór i egzekwowanie przepisów w stosunku do instytucji zapewniających służby, jest państwowa władza nadzorująca, o której mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004, państwa członkowskiego, w którym dana osoba fizyczna lub prawna ubiegająca się o certyfikat lub składająca oświadczenie ma główne miejsce prowadzenia działalności lub ewentualnie siedzibę, chyba że Agencja jest właściwym organem zgodnie z art. 22a rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

Do celów niniejszego rozporządzenia instytucje świadczące usługi w zakresie danych i menedżera sieci uznaje się za instytucje zapewniające służby o zasięgu ogólnoeuropejskim, w stosunku do których Agencja jest właściwym organem zgodnie z art. 22a lit. c) rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

2. Właściwe organy, o których mowa w ust. 1, muszą spełniać wymogi określone w załączniku II.

3. Jeżeli jedna z przedmiotowych instytucji zapewniających służby jest organizacją, w stosunku do której Agencja jest właściwym organem, właściwe organy zainteresowanych państw członkowskich współpracują z Agencją w celu zapewnienia, aby wymogi określone w pkt ATM/ANS.AR.A.005 lit. b) pkt 1, 2 i 3 w załączniku II zostały spełnione, w przypadku gdy, alternatywnie:

a) instytucje zapewniające służby zapewniają służby w odniesieniu do funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej obejmujących przestrzeń powietrzną znajdującą się w zakresie odpowiedzialności więcej niż jednego państwa członkowskiego, jak określono w art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 550/2004;

b) instytucje zapewniające służby zapewniają transgraniczne służby żeglugi powietrznej, o których mowa w art. 2 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 550/2004.

4. Jeżeli państwo członkowskie wyznaczyło lub ustanowiło – zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 lub jak określono w art. 2 ust. 3–6 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 – więcej niż jeden właściwy organ do wykonywania zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów wynikających z niniejszego rozporządzenia, musi ono zapewnić, aby obszary kompetencji każdego z tych organów były jasno określone, w szczególności pod względem zakresów odpowiedzialności oraz ograniczenia geograficznego i ograniczenia przestrzeni powietrznej. W takim przypadku organy te ustanawiają między sobą koordynację na podstawie pisemnych uzgodnień, tak aby zapewnić skuteczność nadzoru i egzekwowania przepisów w stosunku do wszystkich instytucji zapewniających służby, którym organy te wydały certyfikaty lub, w stosownych przypadkach, które przedłożyły tym organom oświadczenia.

5. Wykonując swoje zadania w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów wynikające z niniejszego rozporządzenia, właściwe organy muszą być niezależne od jakiejkolwiek instytucji zapewniającej służby. Niezależność tę zapewnia się poprzez odpowiednie rozdzielenie, przynajmniej na poziomie funkcjonalnym, takich właściwych organów i instytucji zapewniających służby. W związku z powyższym państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy sprawowały swoje funkcje bezstronnie i przejrzyście.

6. Państwa członkowskie oraz – w przypadku gdy Agencja jest właściwym organem – Komisja zapewniają, aby ich właściwe organy nie zezwalały członkom swojego personelu na zaangażowanie w wykonywanie wynikających z niniejszego rozporządzenia zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów, jeżeli istnieją przesłanki świadczące o tym, że tego rodzaju zaangażowanie może skutkować, bezpośrednio bądź pośrednio, konfliktem interesów, w szczególności związanym z więzami rodzinnymi lub interesami finansowymi.

7. Agencja utrzymuje bazę danych zawierającą dane kontaktowe właściwych organów, o których mowa w ust. 1. W tym celu państwa członkowskie zgłaszają Agencji nazwy i adresy swoich właściwych organów, a także wszelkie późniejsze zmiany w tym zakresie.

8. Państwa członkowskie oraz – w przypadku gdy Agencja jest właściwym organem – Komisja określają konieczne zasoby i zdolności, jakie są niezbędne właściwym organom do wykonywania swoich zadań, zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 i art. 22a rozporządzenia (WE) nr 216/2008, uwzględniając wszystkie istotne czynniki, w tym ocenę przeprowadzoną przez odpowiednie właściwe organy w celu określenia zasobów niezbędnych do wykonywania ich zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 5

Uprawnienia właściwego organu, o którym mowa w art. 4

1. Jeżeli jest to konieczne do wykonywania wynikających z niniejszego rozporządzenia zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów, właściwe organy są uprawnione do:

a) zobowiązania instytucji zapewniających służby podlegających ich nadzorowi do przedstawienia wszystkich niezbędnych informacji;

b) zobowiązania każdego przedstawiciela, członka kadry kierowniczej lub innego członka personelu tych instytucji zapewniających służby do złożenia ustnych wyjaśnień na temat wszelkich faktów, dokumentów, przedmiotów, procedur lub innych kwestii istotnych dla nadzoru nad daną instytucją zapewniającą służby;

c) wchodzenia do pomieszczeń oraz na teren, w tym do miejsc operacji lotniczych oraz środków transportu tych instytucji zapewniających służby;

d) badania, kopiowania lub pobierania wyciągów z wszelkich dokumentów, zapisów lub danych, które są w posiadaniu tych instytucji zapewniających służby lub które są im dostępne, bez względu na rodzaj nośnika, na którym te informacje są przechowywane;

e) przeprowadzania audytów, ocen, kontroli i inspekcji tych instytucji zapewniających służby.

2. Jeżeli jest to konieczne do wykonywania wynikających z niniejszego rozporządzenia zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów, właściwe organy są również uprawnione do wykonywania uprawnień określonych w ust. 1 w odniesieniu do organizacji, którym udzielono zlecenia, podlegających nadzorowi instytucji zapewniających służby, jak określono w pkt ATM/ANS.OR.B.015 w załączniku III.

3. Uprawnienia przewidziane w ust. 1 i 2 wykonuje się zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego, w którym ma miejsce dana działalność, z należytym uwzględnieniem potrzeby zapewnienia skutecznego wykonywania tych uprawnień, jak również praw i uzasadnionych interesów instytucji zapewniającej służby i wszelkich zainteresowanych osób trzecich oraz zgodnie z zasadą proporcjonalności. Jeżeli zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym uprzednie zezwolenie organu sądowego danego państwa członkowskiego jest potrzebne, aby wejść do pomieszczeń, na teren i do środków transportu, jak określono w ust. 1 lit. c), odnośne uprawnienia są wykonywane jedynie po uzyskaniu takiego uprzedniego zezwolenia.

Wykonując uprawnienia przewidziane w ust. 1 i 2, właściwy organ zapewnia, aby członkowie jego personelu oraz – w stosownych przypadkach – wszelcy inni eksperci uczestniczący w realizacji przedmiotowych działań posiadali odpowiednie upoważnienia.

4. Właściwe organy muszą przedsięwziąć lub zainicjować wszelkie odpowiednie środki egzekucyjne, jakie są niezbędne do zapewnienia, aby instytucje zapewniające służby, którym organy te wydały certyfikaty lub, w stosownych przypadkach, które przedłożyły tym organom oświadczenia, spełniały wymogi niniejszego rozporządzenia i utrzymywały zgodność z nimi.

Artykuł 6

Instytucje zapewniające służby

Instytucje zapewniające służby uzyskują certyfikat i są uprawnione do korzystania z przywilejów przyznanych w ramach danego certyfikatu, jeżeli – oprócz wymogów określonych w art. 8b ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 – spełniły one i nadal spełniają następujące wymogi:

a) w przypadku wszystkich instytucji zapewniających służby – wymogi ustanowione w załączniku III (część ATM/ANS.OR) podczęści A i B oraz w załączniku XIII (część PERS);

b) w przypadku instytucji zapewniających służby innych niż instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego – oprócz wymogów określonych w lit. a) – wymogi ustanowione w załączniku III (część ATM/ANS.OR) podczęść C;

c) w przypadku instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej, instytucji zapewniających zarządzanie przepływem ruchu lotniczego i menedżera sieci – oprócz wymogów określonych w lit. a) – wymogi ustanowione w załączniku III (część ATM/ANS.OR) podczęść D;

d) w przypadku instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej – oprócz wymogów określonych w lit. a) i c) – wymogi ustanowione w załączniku IV (część ATS);

e) w przypadku instytucji zapewniających służby meteorologiczne – oprócz wymogów określonych w lit. a), b) i c) – wymogi ustanowione w załączniku V (część MET);

f) w przypadku instytucji zapewniających służby informacji lotniczej – oprócz wymogów określonych w lit. a), b) i c) – wymogi ustanowione w załączniku VI (część AIS);

g) w przypadku instytucji świadczących usługi w zakresie danych – oprócz wymogów określonych w lit. a) i b) – wymogi ustanowione w załączniku VII (część DAT);

h) w przypadku instytucji zapewniających służby łączności, nawigacji lub dozorowania – oprócz wymogów określonych w lit. a), b) i c) – wymogi ustanowione w załączniku VIII (część CNS);

i) w przypadku instytucji zapewniających zarządzanie przepływem ruchu lotniczego – oprócz wymogów określonych w lit. a), b) i c) – wymogi ustanowione w załączniku IX (część ATFM);

j) w przypadku instytucji zapewniających zarządzanie przestrzenią powietrzną – oprócz wymogów określonych w lit. a) i b) – wymogi ustanowione w załączniku X (część ASM);

k) w przypadku instytucji zapewniających projektowanie procedur – oprócz wymogów określonych w lit. a) i b) – wymogi ustanowione w załączniku XI (część ASD), jeżeli wymogi te zostały przyjęte przez Komisję;

l) w przypadku menedżera sieci – oprócz wymogów określonych w lit. a), b) i c) – wymogi ustanowione w załączniku XII (część NM).

Artykuł 7

Oświadczenie składane przez instytucje zapewniające służby informacji powietrznej

W przypadku gdy państwa członkowskie zezwalają instytucjom zapewniającym służby informacji powietrznej na składanie oświadczeń o posiadaniu zdolności i środków umożliwiających wywiązanie się z obowiązków związanych ze służbami zapewnianymi zgodnie z art. 8b ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, instytucje te muszą spełnić – oprócz wymogów określonych w art. 8b ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 – wymogi ustanowione w pkt ATM/ANS.OR.A.015 w załączniku III do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 8

Dotychczasowe certyfikaty

1. Certyfikaty, które zostały wydane zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 1035/2011, uznaje się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. Państwa członkowskie zastępują certyfikaty, o których mowa w ust. 1, certyfikatami zgodnymi ze wzorem określonym w dodatku 1 do załącznika II najpóźniej do dnia 1 stycznia 2021 r.

Artykuł 9

Uchylenie i zmiany

1. Rozporządzenie (WE) nr 482/2008 oraz rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 tracą moc.

2. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1377 traci moc.

3. Skreśla się art. 12 i 21 rozporządzenia (UE) nr 677/2011 oraz załącznik VI do tegoż rozporządzenia.

Artykuł 10

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 2 stycznia 2020 r.

Jednak:

1) art. 9 ust. 2 stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;

2) w odniesieniu do Agencji art. 4 ust. 1, 2, 5, 6 i 8 oraz art. 5 stosuje się od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;

3) w odniesieniu do instytucji świadczących usługi w zakresie danych art. 6 stosuje się w każdym przypadku od dnia 1 stycznia 2019 r., a jeżeli taka instytucja wnioskuje o certyfikat i otrzymuje go zgodnie z art. 6 – od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 1 marca 2017 r. W imieniu Komisji Jean-Claude JUNCKER Przewodniczący

(1) Dz.U. L 79 z 19.3.2008, s. 1.

(2) Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 10.

(3) Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 20.

(4) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1034/2011 z dnia 17 października 2011 r. w sprawie nadzoru nad bezpieczeństwem w zarządzaniu ruchem lotniczym i służbach żeglugi powietrznej oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 691/2010 (Dz.U. L 271 z 18.10.2011, s. 15).

(5) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1035/2011 z dnia 17 października 2011 r. ustanawiające wspólne wymogi dotyczące zapewniania służb żeglugi powietrznej oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 482/2008 i (UE) nr 691/2010 (Dz.U. L 271 z 18.10.2011, s. 23).

(6) Rozporządzenie (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiające ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 1).

(7) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 296 z 25.10.2012, s. 1).

(8) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 311 z 25.11.2011, s. 1).

(9) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 139/2014 z dnia 12 lutego 2014 r. ustanawiającego wymagania oraz procedury administracyjne dotyczące lotnisk zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 44 z 14.2.2014, s. 1).

(10) Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylające rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz.U. L 63 z 6.3.2015, s. 1).

(11) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 z dnia 26 września 2012 r. ustanawiające wspólne zasady w odniesieniu do przepisów lotniczych i operacyjnych dotyczących służb i procedur żeglugi powietrznej oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze (WE) nr 1035/2011 oraz rozporządzenia (WE) nr 1265/2007, (WE) nr 1794/2006, (WE) nr 730/2006, (WE) nr 1033/2006 i (UE) nr 255/2010 (Dz.U. L 281 z 13.10.2012, s. 1).

(12) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 482/2008 z dnia 30 maja 2008 r. ustanawiające system zapewnienia bezpieczeństwa oprogramowania do stosowania przez instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej oraz zmieniające załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 2096/2005 (Dz.U. L 141 z 31.5.2008, s. 5).

(13) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 677/2011 z dnia 7 lipca 2011 r. ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze dotyczące funkcji sieciowych zarządzania ruchem lotniczym (ATM) oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 691/2010 (Dz.U. L 185 z 15.7.2011, s. 1).

(14) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/1377 z dnia 4 sierpnia 2016 r. ustanawiające wspólne wymogi dotyczące instytucji zapewniających służby i nadzoru w zakresie zarządzania ruchem lotniczym/służb żeglugi powietrznej i innych funkcji sieciowych zarządzania ruchem lotniczym, uchylające rozporządzenie (WE) nr 482/2008, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 1034/2011 i (UE) nr 1035/2011 oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 677/2011 (Dz.U. L 226 z 19.8.2016, s. 1).

ZAŁĄCZNIK I DEFINICJE TERMINÓW STOSOWANYCH W ZAŁĄCZNIKACH II–XIII (Część DEFINICJE) Na potrzeby załączników II–XIII stosuje się następujące definicje: 1) „akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (ang. acceptable means of compliance, AMC)” oznaczają niewiążące normy przyjęte przez Agencję w celu przedstawienia sposobów spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008 i przepisach wykonawczych do niego; 2) „prace lotnicze” oznaczają operacje statku powietrznego, podczas których statek powietrzny jest wykorzystywany do wykonywania usług specjalnych w takich dziedzinach, jak rolnictwo, budownictwo, fotografowanie, miernictwo, obserwacje i patrole, poszukiwanie i ratownictwo lub reklama lotnicza; 3) „lotniskowe zestawienia klimatologiczne” oznaczają zwarty opis określonych elementów meteorologicznych na lotnisku wykonany w oparciu o dane statystyczne; 4) „lotniskowa tabela klimatologiczna” oznacza tabelę zawierającą dane statystyczne dotyczące obserwowanej częstotliwości występowania jednego lub większej liczby elementów meteorologicznych na lotnisku; 5) „wzniesienie lotniska” oznacza wzniesienie najwyższego punktu pola wzlotów; 6) „lotniskowa służba informacji powietrznej (ang. aerodrome flight information service, AFIS)” oznacza służbę informacji powietrznej i służbę alarmową dla ruchu lotniskowego na lotnisku; 7) „lotniskowe biuro meteorologiczne” oznacza biuro odpowiedzialne za zapewnienie służby meteorologicznej na potrzeby lotniska; 8) „ostrzeżenie lotniskowe” oznacza informację wydawaną przez lotniskowe biuro meteorologiczne dotyczącą występujących lub mogących wystąpić warunków meteorologicznych, które mogłyby negatywnie wpłynąć na statki powietrzne na ziemi, w tym statki powietrzne w strefie postoju oraz obiekty i usługi lotniskowe; 9) „dane lotnicze” oznaczają fakty, pojęcia lub instrukcje lotnicze przedstawione w sposób sformalizowany, dostosowany do potrzeb komunikowania się, interpretowania lub przetwarzania; 10) „baza danych lotniczych” oznacza ustrukturyzowany zbiór danych lotniczych, przechowywany w formie elektronicznej w systemach, który zachowuje ważność przez ustalony w tym celu okres i może być aktualizowany; 11) „stała służba lotnicza (ang. aeronautical fixed service, AFS)” oznacza służbę telekomunikacyjną między określonymi punktami stałymi, pełnioną przede wszystkim w celu zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi powietrznej oraz regularnego, sprawnego i ekonomicznego działania służb lotniczych; 12) „stała telekomunikacyjna sieć lotnicza (ang. aeronautical fixed telecommunication network, AFTN)” oznacza światowy system stałych łączy lotniczych, stanowiący część AFS, przeznaczony do wymiany informacji lub danych cyfrowych między stałymi stacjami lotniczymi, posiadającymi identyczne lub zgodne charakterystyki łączności; 13) „informacja lotnicza” oznacza informację powstałą w wyniku gromadzenia, analizowania i formatowania danych lotniczych; 14) „dane kartograficzne lotniska” oznaczają dane gromadzone w celu opracowywania informacji kartograficznych o lotniskach; 15) „baza danych kartograficznych lotniska (ang. aerodrome mapping database, AMDB)” oznacza ustrukturyzowany zbiór danych kartograficznych lotniska; 16) „lotnicza stacja meteorologiczna” oznacza stację przeznaczoną do prowadzenia obserwacji i wydawania komunikatów meteorologicznych do użycia w żegludze powietrznej; 17) „meldunek z powietrza” oznacza meldunek ze statku powietrznego w locie, przygotowany zgodnie z wymogami dotyczącymi podawania danych pozycyjnych, operacyjnych lub meteorologicznych; 18) „statek powietrzny” oznacza każde urządzenie, które może utrzymywać się w atmosferze w wyniku działania powietrza, innego niż działanie powietrza na powierzchnię ziemi; 19) „informacja AIRMET” oznacza informację wydawaną przez meteorologiczne biuro nadzoru, dotyczącą określonych zjawisk pogody występujących lub mogących wystąpić na określonej trasie, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo lotów na małych wysokościach, oraz rozwoju tych zjawisk w czasie i przestrzeni, która to informacja nie została włączona do wydanej prognozy dla lotów na małych wysokościach w danym rejonie informacji powietrznej lub w jego części; 20) „personel odpowiedzialny za elektroniczne systemy bezpieczeństwa ruchu lotniczego (ang. air traffic safety electronics personnel, ATSEP)” oznacza każdy upoważniony personel, który posiada kompetencje do eksploatacji, utrzymania, wycofywania z użytku i ponownego oddawania do użytku urządzeń systemu funkcjonalnego; 21) „organ służb ruchu lotniczego” to termin ogólny oznaczający odpowiednio organ kontroli ruchu lotniczego, ośrodek informacji powietrznej, organ lotniskowej służby informacji powietrznej lub biuro odpraw załóg; 22) „lotnisko zapasowe” oznacza lotnisko, na które statek powietrzny może lecieć, jeżeli nie jest możliwe lub celowe wykonywanie lotu do lotniska zamierzonego lądowania lub wykonanie na nim lądowania, na którym zapewnione są niezbędne służby i obiekty, można spełnić wymogi dotyczące osiągów statku powietrznego i które jest operacyjne w czasie, w którym przewiduje się skorzystanie z niego; 23) „alternatywne sposoby spełnienia wymagań (ang. alternative means of compliance, AltMOC)” oznaczają sposoby alternatywne do istniejących akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań lub sposoby polegające na zastosowaniu nowych środków służących zapewnieniu zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i przepisami wykonawczymi do niego, w odniesieniu do których Agencja nie przyjęła żadnych powiązanych akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań; 24) „wysokość bezwzględna” oznacza odległość pionową poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywanego jako punkt, mierzoną od średniego poziomu morza; 25) „ośrodek kontroli obszaru (ang. area control centre, ACC)” oznacza organ ustanowiony do zapewnienia służby kontroli ruchu lotniczego w odniesieniu do lotów kontrolowanych w podległych mu obszarach kontrolowanych; 26) „prognoza obszarowa dla lotów na małych wysokościach” oznacza prognozę dotyczącą zjawisk pogody w rejonie informacji powietrznej lub w jego części, wydawaną w odniesieniu do warstwy poniżej poziomu lotu 100 (lub poniżej poziomu lotu 150 w obszarach górzystych lub wyżej, w razie konieczności); 27) „nawigacja obszarowa (ang. area navigation, RNAV)” oznacza metodę nawigacji, która pozwala na loty statków powietrznych po dowolnie określonym torze lotu w zasięgu naziemnych lub umieszczonych w przestrzeni urządzeń nawigacyjnych, w granicach możliwości urządzeń autonomicznych lub przy stosowaniu kombinacji tych urządzeń; 28) „argument” oznacza twierdzenie wywiedzione ze zbioru dowodów; 29) „ASHTAM” oznacza specjalną serię NOTAM, o określonym formacie, służącą do przekazywania informacji dotyczących aktywności wulkanu, erupcji wulkanicznej lub występowania chmury pyłu wulkanicznego, mających znaczenie dla operacji wykonywanych statkami powietrznymi; 30) „funkcje sieciowe zarządzania ruchem lotniczym (ATM)” oznaczają funkcje pełnione przez menedżera sieci zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 677/2011; 31) „audyt” oznacza systematyczny, niezależny i udokumentowany proces uzyskiwania dowodów i przeprowadzania ich obiektywnej oceny w celu określenia stopnia, w jakim wymagania zostały spełnione; 32) „wiarygodne źródło” oznacza: a) organ władzy publicznej; lub b) organizację formalnie uznaną przez organ państwowy za podmiot uprawniony do bycia źródłem lub publikowania danych zgodnych z wymogami dotyczącymi jakości danych określonymi przez dane państwo; 33) „automatyczny system pomiarowy” oznacza system obserwacyjny, który bez ingerencji człowieka wykonuje pomiary i obliczenia wszystkich wymaganych elementów oraz przesyła raporty o nich; 34) „podmiot lotniczy” oznacza podmiot, osobę lub organizację – inne niż podlegające przepisom niniejszego rozporządzenia instytucje zapewniające służby – które mają wpływ na służbę zapewnianą przez instytucję lub na które wpływ ma taka służba; 35) „przerwa” oznacza okres w czasie pełnienia służby, podczas którego nie wymaga się od kontrolera ruchu lotniczego wykonywania obowiązków, aby umożliwić mu odpoczynek; 36) „certyfikowana aplikacja dla statku powietrznego” oznacza oprogramowanie w formie aplikacji zatwierdzone przez Agencję jako część statku powietrznego zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 216/2008; 37) „chmura o znaczeniu operacyjnym” oznacza chmurę o podstawie poniżej 1 500 m (5 000 ft) lub poniżej najwyższej minimalnej wysokości sektorowej, w zależności od tego, która z tych wartości jest większa, lub chmurę cumulonimbus bądź cumulus wieżowy, występującą na dowolnej wysokości; 38) „zarobkowy transport lotniczy” oznacza operacje wykonywane statkami powietrznymi, obejmujące transport pasażerów, ładunku lub poczty, za wynagrodzeniem lub na zasadzie innego świadczenia wzajemnego; 39) „obszar kontrolowany” oznacza kontrolowaną przestrzeń powietrzną rozciągającą się w górę od określonej granicy nad ziemią; 40) „stres związany z incydentem krytycznym” oznacza wykazywanie przez daną osobę nietypowych lub skrajnych reakcji emocjonalnych, fizycznych lub behawioralnych w wyniku wydarzenia, zdarzenia lub incydentu; 41) „jakość danych” oznacza stopień lub poziom pewności, że dostarczane dane spełniają wymagania użytkownika pod względem dokładności, rozdzielczości, spójności (lub równoważnego poziomu zaufania), identyfikowalności, terminowości, kompletności i formatu; 42) „wymagania dotyczące jakości danych (ang. data quality requirements, DQR)” oznaczają specyfikacje dotyczącą charakterystyki danych (tj. dokładności, rozdzielczości, spójności (lub równoważnego poziomu zaufania), identyfikowalności, terminowości, kompletności i formatu) służące zapewnieniu, by dane nadawały się do ich zamierzonego wykorzystania; 43) „lotnisko zapasowe dla lotniska docelowego” oznacza lotnisko zapasowe, na którym statek powietrzny mógłby lądować, jeżeli lądowanie na lotnisku zamierzonego lądowania stałoby się niemożliwe lub niecelowe; 44) „pełnienie służby” oznacza wykonywanie dowolnego zadania, stanowiące obowiązek kontrolera ruchu lotniczego nałożony na niego przez instytucję zapewniającą służbę kontroli ruchu lotniczego; 45) „okres pełnienia służby” oznacza okres rozpoczynający się w momencie, w którym kontroler ruchu lotniczego jest zobowiązany przez instytucję zapewniającą służbę kontroli ruchu lotniczego do stawienia się w celu podjęcia służby bądź bycia dostępnym w tym celu lub do rozpoczęcia służby, a kończy w momencie zwolnienia kontrolera ruchu lotniczego z pełnienia służby; 46) „wzniesienie” oznacza pionową odległość punktu lub poziomu, na powierzchni Ziemi lub związanego z tą powierzchnią, mierzoną od średniego poziomu morza; 47) „lotnisko zapasowe na trasie” oznacza lotnisko zapasowe, na którym statek powietrzny znajdujący się na trasie mógłby lądować w przypadku konieczności zmiany kursu; 48) „zmęczenie” oznacza stan fizjologiczny charakteryzujący się zmniejszeniem sprawności psychicznej lub fizycznej spowodowanym brakiem snu lub przedłużonym okresem bez snu, fazą rytmu dobowego lub natężeniem pracy (w postaci aktywności psychicznej bądź fizycznej lub obu tych rodzajów aktywności), które może negatywnie wpłynąć na czujność osoby w tym stanie i jej zdolność do bezpiecznego wykonywania swoich zadań; 49) „dokumentacja lotniczo-meteorologiczna” oznacza dokumenty, w tym mapy lub formularze, zawierające informacje meteorologiczne na potrzeby lotu; 50) „ośrodek informacji powietrznej (ang. flight information centre, FIC)” oznacza organ ustanowiony w celu zapewniania służby informacji powietrznej i służby alarmowej; 51) „rejon informacji powietrznej (ang. flight information region, FIR)” oznacza przestrzeń powietrzną o określonych wymiarach, w której zapewniona jest służba informacji powietrznej i służba alarmowa; 52) „poziom lotu (ang. flight level, FL)” oznacza powierzchnię o stałym ciśnieniu atmosferycznym odniesioną do powierzchni o określonej wartości ciśnienia atmosferycznego (to jest 1 013,2 hektopaskala (hPa)) i oddzieloną od innych takich powierzchni określonymi przedziałami ciśnienia; 53) „próba w locie” oznacza lot wykonywany na potrzeby etapu opracowywania nowego projektu (statku powietrznego, układów napędowych, części i akcesoriów), lot wykonywany w celu wykazania zgodności statku powietrznego, który opuścił linię produkcyjną, z podstawą certyfikacji lub z projektem typu, lot wykonywany w celu doświadczalnego sprawdzenia nowych koncepcji projektowych, wymagającego niekonwencjonalnych manewrów lub profili, w przypadku których mogłoby dojść do wykroczenia poza zatwierdzoną obwiednię warunków lotu danego statku powietrznego lub lot szkolny do celów wykonywania któregokolwiek z wymienionych lotów; 54) „prognoza” oznacza zestawienie przewidywanych warunków meteorologicznych na określony czas lub przedział czasu, w określonym obszarze lub części przestrzeni powietrznej; 55) „prognoza dla startujących statków powietrznych” oznacza prognozę na określony przedział czasu, przygotowaną przez lotniskowe biuro meteorologiczne, która zawiera informacje na temat przewidywanych warunków nad kompleksem dróg startowych w odniesieniu do kierunku i prędkości wiatru przyziemnego oraz wszelkich ich zmian, temperatury, ciśnienia (QNH), a także wszelkich innych elementów uzgodnionych lokalnie; 56) „system funkcjonalny” oznacza połączenie procedur, zasobów ludzkich i wyposażenia, w tym sprzętu i oprogramowania, zorganizowanych w celu pełnienia określonej funkcji w ramach ATM/ANS i pozostałych funkcji sieciowych ATM; 57) „lotnictwo ogólne” oznacza wszelkie operacje lotnictwa cywilnego oprócz prac lotniczych lub zarobkowego transportu lotniczego; 58) „dane w węzłach siatki w postaci cyfrowej” oznaczają komputerowo przetworzone dane meteorologiczne dla zbioru punktów regularnie rozmieszczonych na mapie, przygotowane do transmisji z komputera meteorologicznego do innego komputera w formie kodu odpowiedniego do zautomatyzowanego wykorzystania; 59) „materiały zawierające wytyczne” oznaczają niewiążące materiały opracowane przez Agencję, które pomagają przedstawić znaczenie wymagania lub specyfikacji i które stanowią wsparcie w interpretacji rozporządzenia (WE) nr 216/2008, przepisów wykonawczych do niego i akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań; 60) „globalne siatkowe prognozy numeryczne” oznaczają prognozy przewidywanych wartości elementów meteorologicznych na siatce globalnej o zdefiniowanej rozdzielczości pionowej i poziomej; 61) „zagrożenie” oznacza wszelkie warunki, wydarzenia lub okoliczności mogące mieć szkodliwy skutek; 62) „wysokość względna” oznacza odległość pionową poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywanego jako punkt, mierzoną od określonego poziomu odniesienia; 63) „poziom” to termin ogólny odnoszący się do pozycji statku powietrznego w locie w płaszczyźnie pionowej i oznaczający odpowiednio do przypadku wysokość względną, wysokość bezwzględną lub poziom lotu; 64) „lokalny komunikat regularny” oznacza komunikat meteorologiczny wydawany w ustalonych odstępach czasowych, przeznaczony do rozpowszechniania wyłącznie na lotnisku macierzystym, na którym dokonano obserwacji; 65) „lokalny komunikat specjalny” oznacza komunikat meteorologiczny wydany zgodnie z kryteriami określonymi dla obserwacji specjalnych, przeznaczony do rozpowszechniania wyłącznie na lotnisku macierzystym, na którym dokonano obserwacji; 66) „biuletyn meteorologiczny” oznacza tekst zawierający informacje meteorologiczne poprzedzony odpowiednim nagłówkiem; 67) „informacja meteorologiczna” oznacza komunikat meteorologiczny, analizę, prognozę i wszelkie inne zestawienia dotyczące istniejących lub przewidywanych warunków meteorologicznych; 68) „obserwacja meteorologiczna” oznacza pomiar lub oszacowanie wartości jednego lub większej liczby elementów meteorologicznych; 69) „komunikat meteorologiczny” oznacza zestawienie obserwowanych warunków meteorologicznych odnoszących się do określonego czasu i miejsca; 70) „satelita meteorologiczny” oznacza sztucznego satelitę Ziemi wykonującego obserwacje meteorologiczne i przekazującego te obserwacje na Ziemię; 71) „meteorologiczne biuro nadzoru” oznacza biuro, które monitoruje warunki meteorologiczne mające wpływ na operacje lotnicze i przekazuje informacje dotyczące określonych zjawisk pogody, zagrożeń naturalnych i innych zagrożeń występujących lub mogących wystąpić na określonej trasie, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo operacji statków powietrznych w granicach określonego obszaru odpowiedzialności; 72) „minimalna wysokość sektorowa (ang. minimum sector altitude, MSA)” oznacza najniższą dopuszczalną wysokość bezwzględną, która zapewnia minimalne przewyższenie wynoszące 300 m (1 000 ft) nad wszystkimi obiektami znajdującymi się w obszarze sektora w kształcie okręgu o promieniu 46 km (25 NM), którego środek znajduje się nad znaczącym punktem nawigacyjnym, punktem odniesienia lotniska (ARP) lub punktem odniesienia heliportu (HRP); 73) „NOTAM” oznacza wiadomość rozpowszechnianą za pomocą środków telekomunikacyjnych, zawierającą informacje na temat ustanowienia, stanu bądź zmian urządzeń lotniczych, służb, procedur lub też informacje o zagrożeniu, których znajomość we właściwym czasie jest istotna dla personelu zaangażowanego w operacje lotnicze; 74) „przeszkoda” oznacza wszystkie stałe (o charakterze czasowym lub trwałym) i ruchome obiekty albo ich części, które: a) znajdują się w strefie przeznaczonej dla ruchu naziemnego statku powietrznego; lub b) wykraczają poza określoną powierzchnię przeznaczoną do ochrony statku powietrznego w locie; lub c) znajdują się poza tymi określonymi powierzchniami i zostały uznane za stanowiące zagrożenie dla żeglugi powietrznej; 75) „OPMET” oznacza operacyjne informacje meteorologiczne wykorzystywane do planowania operacji lotniczych na etapie przygotowań do lotu lub podczas lotu; 76) „bank danych OPMET” oznacza bank danych ustanowiony w celu przechowywania i udostępniania na szczeblu międzynarodowym operacyjnych informacji meteorologicznych na potrzeby lotnictwa; 77) „przederupcyjna aktywność wulkaniczna” oznacza nadzwyczajną lub zwiększającą się aktywność wulkaniczną, która może zapowiadać erupcję wulkaniczną; 78) „przeważająca widzialność” oznacza najwyższą wartość widzialności określoną zgodnie z definicją „widzialności”, jaka występuje na obszarze co najmniej połowy kręgu horyzontu lub co najmniej połowy powierzchni lotniska. Obszar ten może obejmować ciągłe i nieciągłe sektory; 79) „nadużywanie substancji psychoaktywnych” oznacza stosowanie przez osobę jednej lub większej liczby substancji psychoaktywnych w sposób, który: a) stanowi bezpośrednie zagrożenie dla używającej ich osoby lub zagraża życiu, zdrowiu lub dobru innych osób; lub b) wywołuje lub pogarsza problemy lub zaburzenia o charakterze zawodowym, społecznym, umysłowym, psychicznym lub fizycznym; 80) „mapa prognostyczna” oznacza przedstawioną graficznie na mapie prognozę określonego elementu meteorologicznego (określonych elementów meteorologicznych) na określony czas lub okres dla określonej powierzchni lub fragmentu przestrzeni powietrznej; 81) „substancja psychoaktywna” oznacza alkohol, opioidy, pochodne konopi indyjskich, środki uspokajające i nasenne, kokainę, inne stymulatory psychiczne, halucynogenne i lotne rozpuszczalniki, z wyłączeniem kofeiny i tytoniu; 82) „ośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa (ang. rescue coordination centre, RCC)” oznacza organ odpowiedzialny za sprawne działanie służb poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz za koordynowanie działań poszukiwawczo-ratowniczych w rejonie poszukiwania i ratownictwa lotniczego; 83) „okres odpoczynku” oznacza ciągły i określony przedział czasu po lub przed pełnieniem służby, podczas którego kontroler ruchu lotniczego jest wolny od wszelkich obowiązków; 84) „system dyżurów” oznacza strukturę okresów pełnienia służby przez kontrolerów ruchu lotniczego i okresów ich odpoczynku zgodną z wymogami prawnymi i operacyjnymi; 85) „ryzyko” oznacza połączenie ogólnego prawdopodobieństwa lub częstotliwości występowania szkodliwych skutków zagrożenia i dotkliwości tych skutków; 86) „droga startowa” oznacza ściśle wyznaczony prostokątny obszar na lotnisku lądowym, przygotowany do startu i lądowania statków powietrznych; 87) „zasięg widzialności wzdłuż drogi startowej (ang. runway visual range, RVR)” oznacza zakres odległości, w którym pilot statku powietrznego znajdującego się na osi drogi startowej może zobaczyć oznakowanie poziome nawierzchni drogi startowej lub jej światła krawędziowe lub światła jej osi centralnej; 88) „wytyczne w sprawie bezpieczeństwa” oznaczają dokument wydany lub przyjęty przez właściwy organ upoważniający do podjęcia działań dotyczących systemu funkcjonalnego lub określający ograniczenia w eksploatacji tego systemu w celu przywrócenia bezpieczeństwa, w przypadku istnienia dowodów wskazujących na to, iż brak podjęcia takich działań może doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa lotniczego; 89) „system zarządzania bezpieczeństwem” oznacza systematyczne podejście do zarządzania bezpieczeństwem, obejmujące niezbędne struktury organizacyjne, zakresy odpowiedzialności, zasady i procedury; 90) „organ służb poszukiwania i ratownictwa” to termin ogólny oznaczający, w zależności od przypadku, ośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa, podośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa lub punkt alarmowania; 91) „wybrane obserwatorium wulkanów” oznacza wybrany przez właściwy organ podmiot, który obserwuje aktywność wulkanu lub grupy wulkanów i udostępnia swoje obserwacje odbiorcom z sektora lotnictwa figurującym na uzgodnionej liście takich odbiorców; 92) „półautomatyczny system pomiarowy” oznacza system obserwacyjny umożliwiający powiększenie widoku mierzonych elementów i wymagający udziału człowieka w procesie generowania odpowiednich raportów; 93) „SIGMET” oznacza informację dotyczącą zjawisk pogody na trasie, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo operacji statków powietrznych; 94) „informacja SIGMET” oznacza informację wydawaną przez meteorologiczne biuro nadzoru, dotyczącą określonych zjawisk pogody występujących lub mogących wystąpić na określonej trasie, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo operacji statków powietrznych, oraz rozwoju tych zjawisk w czasie i przestrzeni; 95) „specjalny meldunek z powietrza” oznacza komunikat meteorologiczny ze statku powietrznego wydany zgodnie z kryteriami opartymi na obserwacjach poczynionych podczas lotu; 96) „stres” oznacza stan będący reakcją osoby w obliczu potencjalnego bodźca (czynnika wywołującego stres) powodującego zmianę sprawności człowieka. Doświadczenie czynnika wywołującego stres może wpłynąć na sprawność określonej osoby negatywnie (stres negatywny), neutralnie lub pozytywnie (stres pozytywny), w zależności od indywidualnego postrzegania przez tę osobę swojej zdolności do opanowania tego czynnika; 97) „szkolenie w zakresie uprawnienia na systemy i wyposażenie” oznacza szkolenie w celu przekazania wiedzy i umiejętności w zakresie określonego systemu/wyposażenia prowadzące do zdobycia kompetencji operacyjnych; 98) „dane dostosowane do potrzeb” oznaczają dane lotnicze dostarczane przez operatora statku powietrznego lub instytucję świadczącą DAT w imieniu operatora statku powietrznego i generowane na potrzeby tego operatora statku powietrznego z przeznaczeniem do użytku operacyjnego; 99) „lotnisko zapasowe dla lotniska startu” oznacza lotnisko zapasowe, na którym statek powietrzny może lądować, jeżeli okazałoby się to konieczne wkrótce po starcie, a lądowanie na lotnisku startu nie jest możliwe; 100) „prognoza dla lotniska (ang. terminal aerodrome forecast, TAF)” oznacza zwięzłe zestawienie przewidywanych warunków meteorologicznych na lotnisku w określonym przedziale czasu; 101) „teren” oznacza powierzchnię Ziemi obejmującą naturalnie występujące elementy, takie jak góry, wzgórza, grzbiety, doliny, zbiorniki wodne, stały lód i śnieg, z wyjątkiem przeszkód; 102) „próg drogi startowej” oznacza początek odcinka drogi startowej wykorzystywanego do lądowania; 103) „strefa przyziemienia” oznacza odcinek drogi startowej znajdujący się za jej progiem, przeznaczony do pierwszego zetknięcia się lądujących statków powietrznych z nawierzchnią drogi startowej; 104) „cyklon tropikalny” to termin ogólny oznaczający cyklon niefrontowy w skali synoptycznej, powstający nad oceanami w strefie zwrotnikowej lub podzwrotnikowej, z uporządkowaną konwekcją i rozwiniętą cyrkulacją cykloniczną wiatru przyziemnego; 105) „centrum doradcze ds. cyklonu tropikalnego (ang. tropical cyclone advisory centre, TCAC)” oznacza centrum meteorologiczne, którego zadaniem jest dostarczanie meteorologicznym biurom nadzoru, światowym centrom prognoz obszarowych oraz międzynarodowym bankom danych OPMET informacji doradczych dotyczących położenia, prognozy kierunku i prędkości przemieszczania się i maksymalnego wiatru przyziemnego cyklonów tropikalnych oraz ciśnienia w centrum cyklonu; 106) „widzialność” oznacza widzialność do celów lotniczych, będącą większą z następujących wartości: a) największa odległość, z jakiej można dostrzec i rozpoznać czarny obiekt odpowiednich rozmiarów, umieszczony przy powierzchni ziemi i obserwowany na jasnym tle; b) największa odległość, z jakiej można dostrzec i rozpoznać światła o wartości światłości wynoszącej około 1 000 kandeli, na nieoświetlonym tle; 107) „centrum doradcze ds. chmury pyłu wulkanicznego (ang. volcanic ash advisory centre, VAAC)” oznacza centrum meteorologiczne, którego zadaniem jest dostarczanie meteorologicznym biurom nadzoru, ośrodkom kontroli obszaru, ośrodkom informacji powietrznej, światowym centrom prognoz obszarowych oraz międzynarodowym bankom danych OPMET informacji doradczych dotyczących horyzontalnej i pionowej rozciągłości oraz prognozy przemieszczania się chmury pyłu wulkanicznego w atmosferze w następstwie erupcji wulkanicznych; 108) „światowe centrum prognoz obszarowych (ang. world area forecast centre, WAFC)” oznacza centrum meteorologiczne, którego zadaniem jest przygotowywanie i dostarczanie bezpośrednio państwom członkowskim prognoz istotnych zjawisk pogody i prognoz na górnych poziomach atmosfery dla całego obszaru kuli ziemskiej, w postaci cyfrowej oraz za pośrednictwem właściwych środków w ramach stałej służby lotniczej; 109) „światowy system prognoz obszarowych (ang. world area forecast system, WAFS)” oznacza globalny system, w ramach którego światowe centra prognoz obszarowych dostarczają – w ujednoliconej i znormalizowanej postaci – lotnicze meteorologiczne prognozy trasowe.

ZAŁĄCZNIK II WYMAGANIA STAWIANE WŁAŚCIWYM ORGANOM – NADZÓR NAD SŁUŻBAMI I POZOSTAŁYMI FUNKCJAMI SIECIOWYMI ATM (Część ATM/ANS.AR) PODCZĘŚĆ A – WYMAGANIA OGÓLNE ATM/ANS.AR.A.001 Zakres W niniejszym załączniku ustanawia się wymagania dotyczące systemów administrowania i zarządzania właściwych organów odpowiedzialnych za certyfikację, nadzór i egzekwowanie przepisów w odniesieniu do stosowania wymagań określonych w załącznikach III–XIII przez instytucje zapewniające służby zgodnie z art. 6. ATM/ANS.AR.A.005 Zadania w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów a) Właściwy organ dokonuje certyfikacji, sprawuje nadzór i egzekwuje przepisy w odniesieniu do stosowania przez instytucje zapewniające służby wymagań mających zastosowanie do tych instytucji, monitoruje bezpieczne zapewnianie służb przez te instytucje i sprawdza, czy spełnione są stosowne wymagania. b) Właściwe organy określają i wykonują obowiązki związane z certyfikacją, nadzorem i egzekwowaniem przepisów w sposób zapewniający: 1) istnienie określonych podmiotów odpowiedzialnych za wdrażanie każdego z przepisów niniejszego rozporządzenia; 2) posiadanie przez te organy wiedzy o mechanizmach nadzoru nad bezpieczeństwem i wynikach działania tych mechanizmów; 3) wymianę istotnych informacji między właściwymi organami. Zainteresowane właściwe organy regularnie dokonują przeglądu porozumienia w sprawie nadzoru nad instytucjami zapewniającymi służby żeglugi powietrznej w funkcjonalnych blokach przestrzeni powietrznej obejmujących przestrzeń powietrzną wchodzącą w zakres odpowiedzialności więcej niż jednego państwa członkowskiego, o których mowa w art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 550/2004, oraz – w przypadku transgranicznego zapewniania służb żeglugi powietrznej – dokonują przeglądu umowy w sprawie wzajemnego uznawania zadań nadzorczych, o której mowa w art. 2 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 550/2004, jak również praktycznego wdrożenia wspomnianych porozumienia i umowy, w szczególności pod kątem skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa osiągniętej przez instytucje zapewniające służby, podlegające nadzorowi tych organów. c) Właściwy organ określa z innymi właściwymi organami uzgodnienia dotyczące koordynacji w odniesieniu do zgłoszonych zmian w systemach funkcjonalnych dotyczących instytucji zapewniających służby, podlegających nadzorowi innych właściwych organów. Poprzez uzgodnienia dotyczące koordynacji należy zapewnić skuteczną selekcję i przegląd takich zgłoszonych zmian zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.C.025. ATM/ANS.AR.A.010 Dokumentacja w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów Właściwy organ udostępnia swojemu personelowi stosowne akty ustawodawcze, normy, przepisy, publikacje techniczne i powiązane dokumenty, aby umożliwić członkom personelu wykonywanie ich zadań i wywiązywanie się z ich obowiązków. ATM/ANS.AR.A.015 Sposoby spełnienia wymagań a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (AMC), które można wykorzystywać do osiągnięcia zgodności z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Jeżeli zastosowano się do AMC, uznaje się, że spełniono stosowne wymagania określone w niniejszym rozporządzeniu. b) Do osiągnięcia zgodności z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu można stosować alternatywne akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (AltMOC). c) Właściwy organ ustanawia system w celu dokonywania w sposób spójny oceny, czy wszystkie AltMOC wykorzystywane przez niego lub przez podlegające jego nadzorowi instytucje zapewniające służby umożliwiają osiągnięcie zgodności z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. d) Właściwy organ ocenia wszystkie AltMOC proponowane przez instytucję zapewniającą służby zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.020, dokonując analizy przedstawionej dokumentacji oraz, jeżeli uznaje się to za konieczne, przeprowadzając inspekcję danej instytucji zapewniającej służby. Jeśli właściwy organ stwierdzi, że AltMOC są wystarczające, aby zapewnić zgodność ze stosownymi wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, organ ten bez nieuzasadnionej zwłoki: 1) powiadamia wnioskodawcę o tym, że AltMOC mogą zostać wdrożone i, w stosownych przypadkach, zmienia odpowiednio certyfikat wnioskodawcy; 2) powiadamia Agencję o ich treści, przekazując również kopie wszystkich istotnych dokumentów; 3) informuje pozostałe państwa członkowskie o zaakceptowanych AltMOC. e) Jeśli właściwy organ sam wykorzystuje AltMOC do osiągnięcia zgodności ze stosownymi wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, organ ten: 1) udostępnia te sposoby wszystkim instytucjom zapewniającym służby podlegającym jego nadzorowi; 2) powiadamia Agencję bez nieuzasadnionej zwłoki. Właściwy organ przekazuje Agencji pełny opis AltMOC, w tym informacje o wszelkich zmianach procedur mogących mieć istotne znaczenie, a także ocenę potwierdzającą spełnienie stosownych wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu. ATM/ANS.AR.A.020 Informowanie Agencji a) Właściwy organ bez nieuzasadnionej zwłoki powiadamia Agencję o wszelkich istotnych problemach z wdrażaniem stosownych przepisów rozporządzenia (WE) nr 216/2008 i przepisów wykonawczych do niego lub przepisów rozporządzeń (WE) nr 549/2004, (WE) nr 550/2004 i (WE) nr 551/2004 oraz rozporządzenia (WE) nr 552/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (1) mających zastosowanie do instytucji zapewniających służby. b) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 (2), właściwy organ przekazuje Agencji informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa uzyskane na podstawie otrzymanych przez niego zgłoszeń zdarzeń. ATM/ANS.AR.A.025 Natychmiastowe przeciwdziałanie problemowi w zakresie bezpieczeństwa a) Nie naruszając przepisów rozporządzenia (UE) nr 376/2014, właściwy organ wdraża system służący odpowiedniemu gromadzeniu, analizie i rozpowszechnianiu informacji dotyczących bezpieczeństwa. b) Agencja wdraża system służący odpowiedniej analizie wszelkich istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa otrzymanych od właściwych organów i bez nieuzasadnionej zwłoki przekazuje państwom członkowskim i Komisji, stosownie do przypadku, wszelkie informacje, w tym zalecenia lub opis działań naprawczych, jakie należy podjąć, niezbędne do terminowego przeciwdziałania problemowi w zakresie bezpieczeństwa dotyczącemu instytucji zapewniających służby. c) Po otrzymaniu informacji, o których mowa w lit. a) i b), właściwy organ podejmuje odpowiednie działania w celu rozwiązania problemu w zakresie bezpieczeństwa, obejmujące wydanie wytycznych w sprawie bezpieczeństwa zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.A.030. d) O działaniach podjętych na podstawie lit. c) powiadamia się niezwłocznie zainteresowane instytucje zapewniające służby, aby mogły się one do nich zastosować zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.060. Właściwy organ powiadamia o tych działaniach również Agencję oraz, w razie konieczności podjęcia wspólnych działań, inne zainteresowane właściwe organy. ATM/ANS.AR.A.030 Wytyczne w sprawie bezpieczeństwa a) Właściwy organ wydaje wytyczne w sprawie bezpieczeństwa w razie stwierdzenia w systemie funkcjonalnym stanu zagrażającego bezpieczeństwu wymagającego natychmiastowego podjęcia działań. b) Wytyczne w sprawie bezpieczeństwa przekazywane są zainteresowanym instytucjom zapewniającym służby i zawierają przynajmniej następujące informacje: 1) opis stanu zagrażającego bezpieczeństwu; 2) opis systemu funkcjonalnego, którego to dotyczy; 3) opis koniecznych działań i ich uzasadnienie; 4) termin realizacji koniecznych działań; 5) datę wejścia w życie wytycznych. c) Właściwy organ przekazuje egzemplarz wytycznych w sprawie bezpieczeństwa Agencji i wszelkim zainteresowanym właściwym organom w terminie jednego miesiąca od wydania tych wytycznych. d) Właściwy organ weryfikuje stosowanie się przez instytucje zapewniające służby do mających zastosowanie wytycznych w sprawie bezpieczeństwa. PODCZĘŚĆ B – ZARZĄDZANIE (ATM/ANS.AR.B) ATM/ANS.AR.B.001 System zarządzania a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje system zarządzania obejmujący przynajmniej następujące elementy: 1) udokumentowane zasady i procedury opisujące strukturę organizacyjną organu oraz środki i metody zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i przepisami wykonawczymi do niego, niezbędne do wykonywania przez ten organ zadań w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów, wynikających z niniejszego rozporządzenia. Procedury muszą być aktualizowane i wykorzystywane jako podstawowe dokumenty robocze na użytek wewnętrzny danego właściwego organu podczas wykonywania wszelkich powiązanych zadań; 2) wystarczającą liczbę członków personelu, w tym inspektorów, do celów wykonywania przez organ zadań i wywiązywania się przez niego z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. Personel taki musi mieć kwalifikacje do wykonywania przydzielonych mu zadań oraz posiadać konieczną wiedzę, doświadczenie, a także przejść wstępne i praktyczne szkolenie oraz przechodzić szkolenia okresowe zapewniające zachowanie kompetencji. Należy wprowadzić system planowania dostępności personelu zapewniający właściwą realizację wszystkich powiązanych zadań; 3) odpowiednie zaplecze i pomieszczenia biurowe umożliwiające wykonanie przydzielonych zadań; 4) proces monitorowania zgodności systemu zarządzania z odpowiednimi wymaganiami oraz adekwatność procedur, w tym ustanowienie procesu audytu wewnętrznego i procesu zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa. Monitorowanie zgodności musi obejmować system zwrotnego informowania wyższej kadry kierowniczej właściwego organu o wynikach audytu, aby w razie potrzeby zapewnić podjęcie działań naprawczych; 5) osobę lub grupę osób ponoszących ostateczną odpowiedzialność przed wyższą kadrą kierowniczą właściwego organu za proces monitorowania zgodności. b) W odniesieniu do poszczególnych obszarów działalności uwzględnionych w systemie zarządzania właściwy organ wyznacza co najmniej jedną osobę ponoszącą całkowitą odpowiedzialność za zarządzanie odpowiednim zadaniem (odpowiednimi zadaniami). c) Właściwy organ ustanawia procedury wzajemnej pomocy oraz uczestnictwa w wymianie wszelkich niezbędnych informacji z pozostałymi zainteresowanymi właściwymi organami, w tym w wymianie informacji o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach i działaniach następczych podjętych w następstwie certyfikacji i nadzoru w odniesieniu do instytucji zapewniających służby, które prowadzą działalność na terytorium danego państwa członkowskiego, ale są certyfikowane przez właściwy organ innego państwa członkowskiego lub Agencję. d) Egzemplarz procedur związanych z systemem zarządzania oraz zmian do nich udostępnia się Agencji do celów standaryzacji. ATM/ANS.AR.B.005 Powierzenie zadań kwalifikowanym jednostkom a) Właściwy organ może powierzyć swoje zadania związane z certyfikacją instytucji zapewniających służby objętych niniejszym rozporządzeniem lub nadzorem nad nimi, oprócz zadania wydawania samych certyfikatów, kwalifikowanym jednostkom. Jeżeli właściwy organ powierza takie zadania, musi on zapewnić: 1) posiadanie przez siebie systemu służącego wstępnej i ciągłej ocenie, czy kwalifikowana jednostka spełnia wymagania określone w załączniku V do rozporządzenia (WE) nr 216/2008. System ten oraz wyniki oceny są dokumentowane; oraz 2) zawarcie z kwalifikowaną jednostką udokumentowanego porozumienia, zatwierdzonego przez obydwie strony na odpowiednim szczeblu kadry kierowniczej i zawierającego wyraźnie określenie: (i) zadań do wykonania; (ii) oświadczeń, sprawozdań i rejestrów, jakie należy przekazać; (iii) warunków technicznych, które należy spełnić podczas wykonywania powierzonych zadań; (iv) powiązanego ubezpieczenia od odpowiedzialności; (v) poziomu ochrony informacji uzyskiwanych podczas wykonywania powierzonych zadań. b) Właściwy organ zapewnia, by proces audytu wewnętrznego i proces zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa, wymagane na podstawie pkt ATM/ANS.AR.B.001 lit. a) pkt 4, obejmowały wszystkie zadania wykonywane w jego imieniu przez jednostkę kwalifikowaną. ATM/ANS.AR.B.010 Zmiany w systemie zarządzania a) Właściwy organ musi dysponować systemem wykrywania zmian wpływających na zdolność tego organu do wykonywania zadań oraz wywiązywania się z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. System ten musi umożliwiać organowi podejmowanie odpowiednich działań w celu zapewnienia dalszej adekwatności i skuteczności jego systemu zarządzania. b) Właściwy organ aktualizuje swój system zarządzania w celu terminowego uwzględnienia wszelkich zmian w niniejszym rozporządzeniu, by zapewnić ich skuteczne wdrożenie. c) Właściwy organ powiadamia Agencję o znaczących zmianach wpływających na jego zdolność do wykonywania zadań oraz wywiązywania się z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. ATM/ANS.AR.B.015 Prowadzenie rejestrów a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia rejestrów umożliwiający odpowiednie przechowywanie, dostępność i rzetelne monitorowanie: 1) udokumentowanych zasad i procedur dotyczących systemu zarządzania; 2) szkoleń, kwalifikacji i upoważnień personelu zgodnie z wymaganiami określonymi w pkt ATM/ANS.AR.B.001 lit. a) pkt 2; 3) powierzania zadań, co obejmuje elementy wymagane zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.B.005, a także szczegóły powierzonych zadań; 4) procesu certyfikacji lub składania oświadczeń; 5) wyznaczania instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego oraz instytucji zapewniających służby meteorologiczne, odpowiednio do przypadku; 6) certyfikacji i nadzoru w odniesieniu do instytucji zapewniających służby prowadzących działalność na terytorium danego państwa członkowskiego, ale certyfikowanych przez właściwy organ innego państwa członkowskiego lub przez Agencję, zgodnie z ustaleniami między tymi organami; 7) oceny AltMOC zaproponowanych przez instytucje zapewniające służb i powiadamiania o nich Agencji oraz oceny AltMOC stosowanych przez sam właściwy organ; 8) spełniania przez instytucje zapewniające służby stosownych wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu po wydaniu certyfikatu lub, w stosownych przypadkach, złożeniu oświadczenia, w tym sprawozdań ze wszystkich audytów, obejmujących informacje o niezgodnościach, działaniach naprawczych i terminie zakończenia tych działań, jak również uwag oraz innych zapisów związanych z bezpieczeństwem; 9) zastosowanych środków egzekwowania przepisów; 10) informacji dotyczących bezpieczeństwa, wytycznych w sprawie bezpieczeństwa oraz działań następczych; 11) stosowania przepisów dotyczących elastyczności podejścia zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 216/2008. b) Właściwy organ prowadzi wykaz wszystkich certyfikatów wydanych instytucjom zapewniającym służby i oświadczeń otrzymanych od takich instytucji. c) Całą dokumentację przechowuje się przez co najmniej 5 lat po wygaśnięciu ważności certyfikatu lub wycofaniu oświadczenia, z zastrzeżeniem stosownych przepisów o ochronie danych. PODCZĘŚĆ C – NADZÓR, CERTYFIKACJA I EGZEKWOWANIE PRZEPISÓW (ATM/ANS.AR.C) ATM/ANS.AR.C.001 Monitorowanie skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa a) Właściwe organy regularnie monitorują i oceniają skuteczność działań w zakresie bezpieczeństwa prowadzonych przez podlegające ich nadzorowi instytucje zapewniające służby. b) Właściwe organy wykorzystują wyniki monitorowania skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa w szczególności na potrzeby nadzoru opartego na analizie ryzyka. ATM/ANS.AR.C.005 Certyfikacja instytucji zapewniających służby, przyjmowanie od nich oświadczeń i weryfikacja spełniania przez nie wymagań a) W ramach pkt ATM/ANS.AR.B.001 lit. a) pkt 1 właściwe organy ustanawiają proces służący weryfikacji: 1) spełniania przez instytucje zapewniające służby stosownych wymagań określonych w załącznikach III–XIII oraz wszelkich stosownych warunków dołączonych do certyfikatu – przed wydaniem tego certyfikatu. Certyfikat wydawany jest zgodnie z dodatkiem 1 do niniejszego załącznika; 2) wywiązywania się z wszelkich obowiązków w zakresie bezpieczeństwa określonych w dokumencie wyznaczenia instytucji wydanym zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 550/2004; 3) ciągłego spełniania stosownych wymagań przez podlegające jego nadzorowi instytucje zapewniające służby; 4) wdrożenia celów w zakresie bezpieczeństwa, wymogów bezpieczeństwa i innych warunków związanych z bezpieczeństwem określonych w deklaracjach o weryfikacji systemów, w tym we wszelkich stosownych deklaracjach o zgodności lub przydatności do wykorzystania części składowych systemów, wydanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 552/2004; 5) wdrażania wytycznych w sprawie bezpieczeństwa, działań naprawczych i środków egzekwowania przepisów. b) Proces, o którym mowa w lit. a): 1) jest oparty na udokumentowanych procedurach; 2) jest uzupełniony dokumentami sporządzonymi specjalnie w celu dostarczenia personelowi wytycznych na potrzeby wykonywania przez niego zadań związanych z certyfikacją, nadzorem i egzekwowaniem przepisów; 3) dostarcza organizacji, której to dotyczy, wstępnych informacji na temat wyników działalności w zakresie certyfikacji, nadzoru i egzekwowania przepisów; 4) jest oparty na audytach, przeglądach i inspekcjach przeprowadzonych przez właściwy organ; 5) w odniesieniu do certyfikowanych instytucji zapewniających służby, dostarcza właściwemu organowi dowodów potrzebnych do podjęcia dalszych działań, w tym stosowania środków, o których mowa w art. 9 rozporządzenia (WE) nr 549/2004, art. 7 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 550/2004 oraz art. 10, 25 i 68 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, w przypadkach braku zgodności z wymogami; 6) w odniesieniu do instytucji zapewniających służby składających oświadczenia, dostarcza właściwemu organowi dowodów uzasadniających podjęcie, w razie potrzeby, działań zaradczych, które mogą obejmować działania w zakresie egzekwowania przepisów, w tym – w stosownych przypadkach – na mocy prawa krajowego. ATM/ANS.AR.C.010 Nadzór a) Właściwy organ lub kwalifikowane jednostki działające w jego imieniu przeprowadzają audyty zgodnie z art. 5. b) Audyty, o których mowa w lit. a): 1) dostarczają właściwemu organowi dowody zgodności ze stosownymi wymaganiami i ustaleniami wykonawczymi; 2) są niezależne od wewnętrznych audytów przeprowadzanych przez instytucję zapewniającą służby; 3) dotyczą całości ustaleń wykonawczych lub ich elementów, a także procesów lub służb; 4) umożliwiają ustalenie, czy: (i) ustalenia wykonawcze są zgodne ze stosownymi wymaganiami; (ii) podejmowane działania są zgodne z ustaleniami wykonawczymi i stosownymi wymaganiami; (iii) skutki podjętych działań odpowiadają oczekiwanym skutkom ustaleń wykonawczych. c) Właściwy organ monitoruje, na podstawie dostępnych mu dowodów, ciągłość spełniania przez podlegające jego nadzorowi instytucje zapewniających służby stosownych wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu. ATM/ANS.AR.C.015 Program sprawowania nadzoru a) Właściwy organ ustanawia i co roku aktualizuje program sprawowania nadzoru, który uwzględnia szczególny charakter instytucji zapewniających służby, złożoność ich działalności i wyniki wcześniejszych działań w zakresie certyfikacji lub nadzoru oraz jest oparty na ocenie powiązanego ryzyka. W programie przewiduje się audyty, które: 1) obejmują wszystkie obszary, które potencjalnie mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów, w których stwierdzono problemy; 2) obejmują wszystkie podlegające nadzorowi właściwego organu instytucje zapewniające służby; 3) obejmują środki wdrożone przez instytucję zapewniającą służby w celu zapewnienia wymaganych kompetencji personelu; 4) zapewniają przeprowadzanie audytów w sposób proporcjonalny do poziomu ryzyka stwarzanego przez działania instytucji zapewniających służby i zapewniane przez nie służby; oraz 5) w odniesieniu do instytucji zapewniających służby podlegających nadzorowi danego organu, zapewniają stosowanie cyklu planowania nadzoru nie dłuższego niż 24 miesiące. Cykl planowania nadzoru można skrócić w przypadku pojawienia się dowodów, że skuteczność działań w zakresie bezpieczeństwa prowadzonych przez instytucję zapewniającą służby uległa pogorszeniu. W przypadku instytucji zapewniającej służby certyfikowanej przez właściwy organ cykl planowania nadzoru może zostać wydłużony do nie więcej niż 36 miesięcy, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że w ciągu poprzedzających 24 miesięcy: (i) instytucja zapewniająca służby wykazała się skuteczną identyfikacją zagrożeń bezpieczeństwa lotniczego i skutecznie zarządzała powiązanym ryzykiem; (ii) instytucja zapewniająca służby niezmiennie wykazywała spełnianie wymagań dotyczących zarządzania zmianami określonych w pkt ATM/ANS.OR.A.040 i ATM/ANS.OR.A.045; (iii) nie stwierdzono niezgodności poziomu 1; (iv) wszystkie działania naprawcze zrealizowano w terminie zatwierdzonym lub wydłużonym przez właściwy organ zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.C.050. Jeżeli, oprócz spełnienia powyższych wymagań, instytucja zapewniająca służby ustanowiła skuteczny system stałego składania właściwemu organowi sprawozdań dotyczących skuteczności jej działania w zakresie bezpieczeństwa oraz przestrzegania przez nią przepisów, który został zatwierdzony przez właściwy organ, cykl planowania nadzoru może zostać wydłużony do nie więcej niż 48 miesięcy; 6) zapewniają monitorowanie realizacji działań naprawczych; 7) są przedmiotem konsultacji z zainteresowanymi instytucjami zapewniającymi służby i przesyłanych następnie powiadomień; 8) wskazują planowane okresy ewentualnych inspekcji różnych miejsc. b) Właściwy organ może podjąć decyzję o zmianie celów i zakresu zaplanowanych audytów, w tym przeglądów dokumentów oraz dodatkowych audytów, w zależności od potrzeb. c) Właściwy organ decyduje, jakie ustalenia, elementy, służby, funkcje, fizyczne lokalizacje i rodzaje działalności podlegają audytowi w określonym przedziale czasu. d) Uwagi z audytu i niezgodności stwierdzone zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.C.050 są dokumentowane. Stwierdzenie niezgodności popiera się dowodami i wskazuje, w odniesieniu do których mających zastosowanie wymagań i ustaleń wykonawczych do nich przeprowadzony został audyt. e) Sporządza się sprawozdanie z audytu zawierające szczegółowe informacje o niezgodnościach oraz uwagi i przekazuje je instytucji zapewniającej służby, której to dotyczy. ATM/ANS.AR.C.020 Wydawanie certyfikatów a) Po zakończeniu procesu określonego w pkt ATM/ANS.AR.C.005 lit. a) i otrzymaniu wniosku o wydanie certyfikatu dla instytucji zapewniającej służby, właściwy organ sprawdza, czy instytucja ta spełnia stosowne wymagania określone w niniejszym rozporządzeniu. b) Właściwy organ może zażądać przeprowadzenia audytów, inspekcji lub ocen, jeżeli uzna to za niezbędne przed wydaniem certyfikatu. c) Certyfikat wydaje się na czas nieokreślony. Przywileje dotyczące działań, które instytucja zapewniająca służby może wykonywać na podstawie zatwierdzenia, określa się w dołączonych do certyfikatu warunkach zapewniania służb. d) Nie wydaje się certyfikatu, jeżeli nie usunięto niezgodności poziomu 1. W wyjątkowych okolicznościach niezgodności inne niż niezgodności poziomu 1 są poddawane ocenie i w razie konieczności ograniczane przez instytucję zapewniającą służby, a właściwy organ zatwierdza przed wydaniem certyfikatu plan działań naprawczych służących usunięciu danych niezgodności. ATM/ANS.AR.C.025 Zmiany a) Po otrzymaniu powiadomienia o zmianie zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.045 właściwy organ stosuje się do pkt ATM/ANS.AR.C.030, ATM/ANS.AR.C.035 oraz ATM/ANS.AR.C.040. b) Po otrzymaniu powiadomienia zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.040 lit. a) pkt 2 o zmianie, która wymaga wcześniejszego zatwierdzenia, właściwy organ: 1) przed wydaniem zatwierdzenia zmiany sprawdza, czy instytucja zapewniająca służby spełnia stosowne wymagania; 2) niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania, bez uszczerbku dla wszelkich dodatkowych środków egzekwowania przepisów, jeżeli instytucja zapewniająca służby wprowadza zmiany wymagające wcześniejszego zatwierdzenia bez otrzymania od właściwego organu wymaganego zatwierdzenia, o którym mowa w pkt 1. c) W celu umożliwienia wprowadzenia przez instytucję zapewniającą służby zmian w jej systemie zarządzania lub systemie zarządzania bezpieczeństwem, stosownie do przypadku, bez konieczności uzyskania wcześniejszego zatwierdzenia zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.040 lit. b) właściwy organ zatwierdza procedurę określającą zakres takich zmian i opisującą sposób ich zgłaszania i zarządzania nimi. W procesie ciągłego nadzoru właściwy organ ocenia informacje przekazane w powiadomieniu, sprawdzając, czy podjęte działania są zgodne z zatwierdzonymi procedurami i stosownymi wymaganiami. W przypadku braku takiej zgodności właściwy organ: 1) powiadamia instytucję zapewniającą służby o braku zgodności i żąda wprowadzenia dalszych zmian; 2) w przypadku niezgodności poziomu 1 i poziomu 2 postępuje zgodnie z pkt ATM/ANS.AR.C.050. ATM/ANS.AR.C.030 Zatwierdzanie procedur zarządzania zmianami w systemach funkcjonalnych a) Właściwy organ dokonuje przeglądu: 1) procedur zarządzania zmianami w systemach funkcjonalnych lub wszelkich istotnych modyfikacji tych procedur przedstawionych przez instytucję zapewniającą służby zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.B.010 lit. b); 2) wszelkich odstępstw od procedur, o których mowa w pkt 1, dotyczących określonej zmiany, na wniosek instytucji zapewniającej służby złożony zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.B.010 lit. c) pkt 1. b) Właściwy organ zatwierdza procedury, modyfikacje i odstępstwa, o których mowa w lit. a), jeżeli ustali, że są one konieczne i wystarczające do wykazania przez instytucję zapewniającą służby zgodności z pkt ATM/ANS.OR.A.045, ATM/ANS.OR.C.005, ATS.OR.205 i ATS.OR.210, stosownie do przypadku. ATM/ANS.AR.C.035 Decyzja o dokonaniu przeglądu zgłoszonej zmiany w systemie funkcjonalnym a) Po otrzymaniu powiadomienia zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.045 lit. a) pkt 1 lub po otrzymaniu zmodyfikowanej informacji zgodnie z pkt ATM/ANS.OR.A.045 lit. b) właściwy organ podejmuje decyzję o tym, czy dokonać przeglądu danej zmiany. Właściwy organ może zażądać od instytucji zapewniającej służby wszelkich dodatkowych informacji koniecznych do podjęcia takiej decyzji. b) Właściwy organ określa potrzebę przeglądu w oparciu o szczegółowe, uzasadnione i udokumentowane kryteria, które zapewniają przynajmniej, by zgłoszona zmiana była poddawana przeglądowi, jeżeli połączenie prawdopodobieństwa, że argumenty są skomplikowane lub obejmują kwestie nieznane instytucji zapewniającej służby, oraz dotkliwości potencjalnych konsekwencji zmiany jest znaczące. c) Jeżeli właściwy organ podejmuje decyzję o potrzebie dokonania przeglądu, stosując oprócz kryteriów wspomnianych w lit. b) także inne kryteria oparte na analizie ryzyka, kryteria te muszą być szczegółowe, uzasadnione i udokumentowane. d) Właściwy organ informuje instytucję zapewniającą służby o swojej decyzji o poddaniu zgłoszonej zmiany w systemie funkcjonalnym przeglądowi i, na wniosek tej instytucji, przedstawia uzasadnienie swojej decyzji. ATM/ANS.AR.C.040 Przegląd zgłoszonej zmiany w systemie funkcjonalnym a) Przy dokonywaniu przeglądu argumentów przedstawionych jako uzasadnienie zmiany właściwy organ: 1) ocenia zasadność argumentów przedstawionych w odniesieniu do pkt ATM/ANS.OR.C.005 lit. a) pkt 2 lub pkt ATS.OR.205 lit. a) pkt 2; 2) koordynuje swoje działania z innymi właściwymi organami, jeżeli jest to konieczne. b) Właściwy organ: 1) zatwierdza argumenty, o których mowa w lit. a) pkt 1, w stosownych przypadkach pod określonymi warunkami, jeżeli wykazano, że są one zasadne, i informuje o tym instytucję zapewniającą służby; albo 2) odrzuca argumenty, o których mowa w lit. a) pkt 1, i informuje o tym instytucję zapewniającą służby, podając uzasadnienie. ATM/ANS.AR.C.045 Oświadczenia instytucji zapewniających służby informacji powietrznej a) Po otrzymaniu oświadczenia złożonego przez instytucję zapewniającą służby informacji powietrznej, która zamierza zapewniać te służby, właściwy organ sprawdza, czy oświadczenie to zawiera wszystkie informacje wymagane na podstawie pkt ATM/ANS.OR.A.015, i informuje tę instytucję, że potwierdza otrzymanie jej oświadczenia. b) Jeżeli oświadczenie nie zawiera wymaganych informacji lub zawiera informacje wskazujące na niespełnienie stosownych wymagań, właściwy organ powiadamia o tym zainteresowaną instytucję zapewniającą służby informacji powietrznej oraz zwraca się o udzielenie dalszych informacji. W razie konieczności właściwy organ przeprowadza audyt instytucji zapewniającej służby informacji powietrznej. Jeżeli niespełnianie wymagań zostanie potwierdzone, właściwy organ podejmuje działania przewidziane w pkt ATM/ANS.AR.C.050. c) Właściwy organ prowadzi rejestr oświadczeń instytucji zapewniających służby informacji powietrznej złożonych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. ATM/ANS.AR.C.050 Niezgodności, działania naprawcze i środki egzekwowania przepisów a) Właściwy organ musi dysponować systemem analizowania niezgodności pod kątem ich znaczenia dla bezpieczeństwa i podejmować decyzje w sprawie środków egzekwowania przepisów w oparciu o analizę ryzyka w zakresie bezpieczeństwa stwarzanego przez niespełnianie wymagań przez daną instytucję zapewniającą służby. b) W przypadku gdy w wyniku natychmiastowego zastosowania środków ograniczania ryzyka zwiększenie ryzyka w zakresie bezpieczeństwa zostałoby ograniczone do zera albo do bardzo niskiego poziomu, właściwy organ może zezwolić na zapewnianie służb w celu zachowania ich ciągłości, przy jednoczesnym prowadzeniu działań naprawczych. c) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 1, jeżeli wykryje jakiekolwiek poważne braki zgodności ze stosownymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008 i przepisach wykonawczych do niego, a także w rozporządzeniach (WE) nr 549/2004, (WE) nr 550/2004, (WE) nr 551/2004, (WE) nr 552/2004 i przepisach wykonawczych do nich, z procedurami i instrukcjami instytucji zapewniającej służby, z warunkami certyfikatu lub z certyfikatem, z treścią dokumentu wyznaczenia danej instytucji, w stosownych przypadkach, lub z treścią oświadczenia, stwarzające poważne ryzyko w zakresie bezpieczeństwa lotu lub w inny sposób podające w wątpliwość zdolność instytucji zapewniającej służby do kontynuowania działalności. Do niezgodności poziomu 1 należą między innymi: 1) podawanie do wiadomości procedur operacyjnych lub zapewnianie służby w sposób, który stwarza poważne ryzyko dla bezpieczeństwa lotu; 2) uzyskanie lub utrzymanie ważności certyfikatu instytucji zapewniającej służby poprzez sfałszowanie przedłożonych dokumentów dowodowych; 3) dowody nadużycia lub nielegalnego wykorzystania certyfikatu instytucji zapewniającej służby; 4) brak kierownika odpowiedzialnego. d) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 2, jeżeli wykryje jakiekolwiek inne braki zgodności ze stosownymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008 i przepisach wykonawczych do niego, a także w rozporządzeniach (WE) nr 549/2004, (WE) nr 550/2004, (WE) nr 551/2004, (WE) nr 552/2004 i przepisach wykonawczych do nich, z procedurami i instrukcjami instytucji zapewniającej służby, z warunkami certyfikatu bądź z certyfikatem lub z treścią oświadczenia. e) W przypadku stwierdzenia niezgodności, podczas nadzoru lub w inny sposób, właściwy organ – bez uszczerbku dla dodatkowych działań wymaganych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 216/2008 i niniejszego rozporządzenia, a także rozporządzeń (WE) nr 549/2004, (WE) nr 550/2004, (WE) nr 551/2004 i (WE) nr 552/2004 oraz przepisów wykonawczych do nich – pisemnie informuje instytucję zapewniającą służby o tej niezgodności i wzywa ją do podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia stwierdzonej niezgodności. 1) W przypadku stwierdzenia niezgodności poziomu 1 właściwy organ podejmuje natychmiastowe i odpowiednie działanie i może, w stosownych przypadkach, ograniczyć, zawiesić lub cofnąć certyfikat w całości lub w części, zapewniając jednocześnie ciągłość służb, pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu, a w przypadkach dotyczących menedżera sieci powiadamia Komisję. Stosuje się środek odpowiedni do zakresu niezgodności i utrzymuje go w mocy do czasu pomyślnego przeprowadzenia działań naprawczych przez instytucję zapewniającą służby. 2) W przypadku stwierdzenia niezgodności poziomu 2 właściwy organ: (i) przyznaje instytucji zapewniającej służby czas na przeprowadzenie działań naprawczych uwzględniony w planie działania i dostosowany do charakteru niezgodności; (ii) ocenia zaproponowane przez instytucję zapewniającą służby działania naprawcze i plan ich wdrożenia oraz, jeżeli w wyniku tej oceny uzna, że są one wystarczające do usunięcia stwierdzonej niezgodności, akceptuje je. 3) W przypadku stwierdzenia niezgodności poziomu 2, jeżeli instytucja zapewniająca służby nie przedstawi planu działań naprawczych, który właściwy organ może zaakceptować w świetle tych niezgodności, lub jeżeli instytucja zapewniająca służby nie przeprowadzi działań naprawczych w terminie zaakceptowanym lub przedłużonym przez właściwy organ, poziom niezgodności może zostać podniesiony do poziomu 1 i podjęte mogą zostać działania określone w pkt 1. f) W przypadkach niewymagających stwierdzenia niezgodności poziomu 1 lub 2 właściwy organ może zgłosić uwagi. (1) Rozporządzenie (WE) nr 552/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie interoperacyjności Europejskiej Sieci Zarządzania Ruchem Lotniczym (Rozporządzenie w sprawie interoperacyjności) (Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 26). (2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zgłaszania i analizy zdarzeń w lotnictwie cywilnym oraz podejmowanych w związku z nimi działań następczych, zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 oraz uchylenia dyrektywy 2003/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzeń Komisji (WE) nr 1321/2007 i (WE) nr 1330/2007 (Dz.U. L 122 z 24.4.2014, s. 18). Dodatek 1 CERTYFIKAT INSTYTUCJI ZAPEWNIAJĄCEJ SŁUŻBY UNIA EUROPEJSKA WŁAŚCIWY ORGAN CERTYFIKAT INSTYTUCJI ZAPEWNIAJĄCEJ SŁUŻBY [NUMER CERTYFIKATU/NR WYDANIA] Na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/373 oraz z zastrzeżeniem warunków określonych poniżej [właściwy organ] niniejszym przyznaje certyfikat [NAZWA INSTYTUCJI ZAPEWNIAJĄCEJ SŁUŻBY] [ADRES INSTYTUCJI ZAPEWNIAJĄCEJ SŁUŻBY] jako instytucji zapewniającej służby posiadającej przywileje wymienione w załączonych warunkach zapewniania służb. WARUNKI: Niniejszy certyfikat wydaje się z zastrzeżeniem warunków i zakresu zapewniania służb i funkcji wymienionych w załączonych warunkach zapewniania służb. Niniejszy certyfikat zachowuje ważność dopóty, dopóki certyfikowana instytucja zapewniająca służby spełnia wymagania określone w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2017/373 i innych mających zastosowanie rozporządzeniach oraz, w stosownych przypadkach, w procedurach przewidzianych w dokumentacji instytucji zapewniającej służby. Z zastrzeżeniem spełnienia wyżej wymienionych warunków niniejszy certyfikat zachowuje ważność, chyba że dojdzie do zrzeczenia się go lub zostanie on ograniczony, zawieszony lub cofnięty. Data wydania: Podpis: [Właściwy organ] FORMULARZ 157 EASA Wydanie 1 – strona 1/4 INSTYTUCJA ZAPEWNIAJĄCA SŁUŻBY CERTYFIKAT WARUNKI ZAPEWNIANIA SŁUŻB Załącznik do certyfikatu instytucji zapewniającej służby: [NUMER CERTYFIKATU/NR WYDANIA] [NAZWA INSTYTUCJI ZAPEWNIAJĄCEJ SŁUŻBY] uzyskała przywileje uprawniające do zapewniania służb/funkcji w następującym zakresie: (Niepotrzebne skreślić) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Służby ruchu lotniczego (ATS) (*4) Służby kontroli ruchu lotniczego (ATC) Służba kontroli obszaru Służba kontroli zbliżania Służba kontroli lotniska Służba informacji powietrznej (FIS) Lotniskowa służba informacji powietrznej (AFIS) Służba informacji powietrznej trasowej (En-route FIS) Służba doradcza Nie dotyczy Zarządzanie przepływem ruchu lotniczego (ATFM) ATFM Zapewnianie lokalnego ATFM Zarządzanie przestrzenią powietrzną (ASM) ASM Zapewnianie lokalnego ASM (na poziomie taktycznym/ASM 3) Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Służby ruchu lotniczego (ATS) dla prób w locie (*3) (*4) Służby kontroli ruchu lotniczego (ATC) Służba kontroli obszaru Służba kontroli zbliżania Służba kontroli lotniska Służba informacji powietrznej (FIS) Lotniskowa służba informacji powietrznej (AFIS) Służba informacji powietrznej trasowej (En-route FIS) Służba doradcza Nie dotyczy Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Służby łączności, nawigacji lub dozorowania (CNS) Łączność (C) Ruchoma służba lotnicza (łączność powietrze-ziemia) Stała służba lotnicza (łączność ziemia-ziemia) Ruchoma służba lotnicza satelitarna (AMSS) Nawigacja (N) Zapewnianie sygnału NDB w przestrzeni Zapewnianie sygnału VOR w przestrzeni Zapewnianie sygnału DME w przestrzeni Zapewnianie sygnału ILS w przestrzeni Zapewnianie sygnału MLS w przestrzeni Zapewnianie sygnału GNSS w przestrzeni Dozorowanie (S) Zapewnianie danych z dozorowania pierwotnego (PS) Zapewnianie danych z dozorowania wtórnego (SS) Zapewnienie danych z automatycznego zależnego dozorowania (ADS) Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Służba informacji lotniczej (AIS) AIS Zapewnianie AIS w pełnym zakresie Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Usługi w zakresie danych (DAT) Typ 1 Świadczenie DAT typu 1 uprawnia do dostarczania baz danych lotniczych w następujących formatach: [lista powszechnie stosowanych formatów danych] Świadczenie DAT typu 1 nie uprawnia do dostarczania baz danych lotniczych bezpośrednio użytkownikom końcowym/operatorom statków powietrznych. Typ 2 Świadczenie DAT typu 2 uprawnia do dostarczania baz danych lotniczych użytkownikom końcowym/operatorom statków powietrznych na potrzeby następującej pokładowej aplikacji/następującego pokładowego wyposażenia, w przypadku których wykazano kompatybilność: [Producent] Certyfikowana aplikacja/Certyfikowany model wyposażenia [XXX], Część nr [YYY] Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/funkcji Zakres służby/funkcji Ograniczenia (*1) Służby meteorologiczne (MET) MET Meteorologiczne biuro nadzoru Lotniskowe biura meteorologiczne Lotnicze stacje meteorologiczne VAAC WAFC TCAC Warunki (*2) Służby/Funkcje Rodzaj służby/f