Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1981/2003

z dnia 21 października 2003 r.

wprowadzające rozporządzenie (WE) nr 1177/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące statystyk Wspólnoty w sprawie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w zakresie aspektów pracy w terenie i procedur przypisywania

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1177/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie statystyk Wspólnoty w sprawie dochodów i warunków życia (EU-SILC) [1], w szczególności jego art. 15 ust. 2 lit. e),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (WE) nr 1177/2003 ustanowiło wspólne ramy dla systematycznego prowadzenia statystyk Wspólnoty w sprawie dochodów i warunków życia, które obejmują porównywalne i aktualne dane przekrojowe i dane dotyczące zmian w czasie o dochodach oraz poziomu i rozmieszczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego na szczeblu krajowym i Unii Europejskiej.

(2) Na podstawie art. 15 ust. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1177/2003 środki wykonawcze są niezbędne dla zharmonizowania metod i definicji dotyczących aspektów pracy w terenie i procedur przypisywania.

(3) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Programu Statystycznego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Aspekty pracy w terenie, obejmujące numer gospodarstwa domowego i osobisty numer identyfikacyjny, zasady i wskazówki dotyczące stosowania zastępstwa oraz procedury przypisywania, ustanowiono w Załączniku.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 21 października 2003 r.

W imieniu Komisji

Pedro Solbes Mira

Członek Komisji

[1] Dz.U. L 165 z 3.7.2003, str. 1.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

1. DEFINICJE

Do celów niniejszego rozporządzenia następujące definicje stosuje się do składnika dotyczącego zmian w czasie EU-SILC:

a) Próba wstępna: odnosi się do badanych gospodarstw domowych lub osób w chwili ich wyznaczenia do włączenia do EU-SILC.

b) Uczestnicy badania: oznaczają wszystkich lub niektórych członków gospodarstw domowych w próbie wstępnej, którzy są powyżej pewnego wieku.

c) Granica wieku używana do zdefiniowania uczestników badania:

W przypadku czteroletniego badania panelowego granica wieku nie powinna być wyższa niż 14 lat. W krajach, do których odnoszą się badanie panelowe czteroletnie i próba adresowa lub próba gospodarstw domowych, wszyscy członkowie gospodarstwa domowego w wieku 14 lat lub starsi w próbie wstępnej są uczestnikami badania. W krajach, do których odnoszą się badanie panelowe czteroletnie i próba osób, oznacza to wyznaczenie co najmniej jednej takiej osoby na gospodarstwo domowe.

Powyższa minimalna granica wieku jest niższa w przypadku dłużej trwającego badania panelowego. Dla badania panelowego trwającego dłużej niż osiem lat członkowie gospodarstw domowych niezależnie od wieku w próbie wstępnej są uczestnikami badania, a dzieci badanych kobiet urodzone w czasie, gdy matka bierze udział w badaniu panelowym, wlicza się do uczestników badania.

d) Badane gospodarstwo domowe: oznacza gospodarstwo obejmujące co najmniej jednego uczestnika badania. Badane gospodarstwo domowe włącza się do EU-SILC w celu zebrania i opracowania szczegółowych informacji, w przypadku gdy obejmuje ono co najmniej jednego uczestnika badania w wieku 16 lat lub starszego.

e) Współrezydenci (którzy nie są uczestnikami badania): oznaczają wszystkich aktualnych rezydentów gospodarstwa domowego innych niż osoby zdefiniowane powyżej jako uczestnicy badania.

f) Aktualni członkowie gospodarstwa domowego: oznaczają aktualnych członków gospodarstwa domowego w chwili zbierania danych lub ich opracowywania. Warunki zakwalifikowania osoby jako członka gospodarstwa domowego są ustanowione w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1980/2003 [1] w sprawie definicji i uaktualnionych definicji.

g) Były członek gospodarstwa domowego: definicja odnosi się do osoby, która nie jest aktualnym członkiem gospodarstwa domowego i która nie była zarejestrowana jako członek gospodarstwa domowego w poprzedniej fazie badania, ale która przebywała w tym gospodarstwie domowym przez co najmniej trzy miesiące w okresie odniesienia do dochodu.

h) Kompletne gospodarstwo domowe:

Badane gospodarstwo domowe jest uważane za kompletne (pełne), jeżeli pozostaje jednym gospodarstwem domowym i nie powoduje powstania dodatkowego gospodarstwa domowego lub zniknięcia gospodarstwa domowego, mimo że mogły zajść zmiany w jego składzie od czasu poprzedniej fazy badania z powodu śmierci, członków przeprowadzających się poza obszar objęty zakresem badań lub współrezydentów opuszczających gospodarstwo domowe, osób dołączających do tego gospodarstwa domowego lub z powodu narodzin.

i) Pierwotne gospodarstwo domowe/wtórne gospodarstwo domowe:

Badane gospodarstwo domowe z fazy x badania uważa się za "poddane procesowi rozdzielenia", jeżeli jego uczestnicy badania z fazy x zamieszkują w czasie fazy x + 1 w więcej niż jednym prywatnym gospodarstwie domowym na terytorium państwowym zaliczanym do populacji docelowej.

W przypadku wystąpienia rozdzielenia, jedno (i tylko jedno) z powstałych w jego wyniku gospodarstw domowych jest definiowane jako "pierwotne" gospodarstwo domowe, podczas gdy jedno lub więcej pozostałych gospodarstw domowych określa się jako "wtórne" gospodarstwa domowe.

W celu dokonania rozróżnienia między "pierwotnym" i "wtórnym" gospodarstwem domowym używa się następujących kryteriów:

- jeżeli jakikolwiek uczestnik badania z fazy x nadal mieszka pod tym samym adresem co w czasie ostatniej fazy badania, wówczas jego/jej gospodarstwo domowe jest definiowane jako "pierwotne" gospodarstwo domowe. Wszyscy uczestnicy badania, którzy się przeprowadzili, tworzą jedno lub więcej "wtórnych" gospodarstw domowych,

- jeżeli żaden uczestnik badania nie mieszka już pod adresem z ostatniej fazy badania, wówczas gospodarstwo domowe uczestnika badania, który miał najniższy numer osoby w rejestrze w czasie ostatniej fazy badania, jest pierwotnym gospodarstwem domowym. W przypadku gdy ta osoba już nie żyje lub nie przebywa w prywatnym gospodarstwie domowym na terytorium państwowym populacji docelowej, pierwotnym gospodarstwem domowym jest gospodarstwo domowe uczestnika badania o najniższym numerze osoby.

j) Połączenie:

Uczestnicy badania z różnych badanych gospodarstw domowych z poprzedniej fazy badania tworzą razem nowe gospodarstwo domowe.

Do składnika przekrojowego i składnika dotyczącego zmian w czasie EU-SILC stosuje się następujące definicje:

k) Numer osoby: odnosi się do numeru, który został przypisany osobie w "spisie gospodarstw domowych" w chwili, gdy po raz pierwszy była rejestrowana jako członek gospodarstwa domowego. W składniku przekrojowym i składniku dotyczącym zmian w czasie w odniesieniu do nowych gospodarstw domowych powinien on odpowiadać pozycji osoby w "spisie gospodarstw domowych".

2. NUMERY IDENTYFIKACYJNE DLA OSÓB I GOSPODARSTW DOMOWYCH

2.1. Numer gospodarstwa domowego

1. W składniku przekrojowym sztywny numer identyfikacyjny gospodarstwa domowego (ID) to numer następny w kolejności.

2. W składniku dotyczącym zmian w czasie numer identyfikacyjny gospodarstwa domowego (ID) składa się z numeru gospodarstwa domowego i numeru początkowego. Numer gospodarstwa domowego to numer następny w kolejności. Numer początkowy w pierwszej fazie badania zawsze przyjmuje wartość "00".

Jeżeli gospodarstwo domowe pozostaje kompletne, zachowuje numer gospodarstwa domowego i numer początkowy z jednej fazy badania również w następnej fazie badania.

W przypadku oddzielenia pierwotne gospodarstwo domowe zachowuje numer gospodarstwa domowego i numer początkowy z jednej fazy również w następnej fazie. Pozostałe gospodarstwa domowe, np. wtórne gospodarstwa domowe, zachowują ten sam numer gospodarstwa domowego, ale otrzymują następny dostępny niepowtarzalny numer początkowy.

W przypadku połączenia dwóch badanych gospodarstw domowych, jeżeli nowe gospodarstwo domowe nadal pozostaje pod poprzednim adresem, powinno zachować numer gospodarstwa domowego i numer początkowy gospodarstwa domowego, które istniało pod danym adresem w poprzedniej fazie badania. Jeżeli nowe gospodarstwo domowe istnieje pod nowym adresem, używa się numeru gospodarstwa domowego i numeru początkowego gospodarstwa domowego tego uczestnika badania, który obecnie ma najniższy numer osoby w "spisie gospodarstw domowych".

2.2. Osobisty numer identyfikacyjny

1. W składniku przekrojowym i składniku dotyczącym zmian w czasie osobisty numer identyfikacyjny składa się z numeru identyfikacyjnego gospodarstwa domowego (ID) i numeru osoby.

2. W składniku dotyczącym zmian w czasie numer osoby dla każdej nowej osoby w gospodarstwie domowym tworzy się dodając 1 do najwyższego używanego numeru osoby, dla wszystkich lat trwania badania i istnienia numeru identyfikacyjnego gospodarstwa domowego.

3. W składniku dotyczącym zmian w czasie numerem identyfikacyjnym gospodarstwa domowego (ID) jest numer identyfikacyjny tego gospodarstwa domowego, w którym dana osoba po raz pierwszy uczestniczy w badaniu panelowym.

4. W składniku dotyczącym zmian w czasie osobisty numer identyfikacyjny (ID) powinien pozostać taki sam przez okres uczestniczenia tej osoby w badaniu.

3. ZBIERANIE INFORMACJI

1. W pierwotnym gospodarstwie domowym zbiera się wszystkie informacje wymagane dla aktualnych członków gospodarstwa domowego, podstawowe informacje dotyczące byłych członków gospodarstwa domowego oraz podstawowe informacje dotyczące członków gospodarstwa domowego w poprzedniej fazie badania, którzy nie są już członkami gospodarstwa domowego.

2. We wtórnym gospodarstwie domowym zbiera się wyłącznie informacje wymagane dla aktualnych członków gospodarstwa domowego.

3. Wszelkie informacje wymagane dla aktualnych członków gospodarstwa domowego, podstawowe informacje dotyczące byłych członków gospodarstwa domowego i podstawowe informacje dotyczące członków gospodarstwa domowego w poprzedniej fazie badania, którzy nie są już członkami gospodarstwa domowego, są określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1983/2003 [2] w wykazie docelowych zmiennych początkowych.

4. Jeżeli uczestnik badania bierze udział w badaniu dłużej niż przez rok, należy uzyskać informację, czy dany uczestnik badania pozostał pod tym samym adresem, czy też przeprowadził się i w następnym roku jest rezydentem pod innym adresem.

4. RESPONDENCI KWESTIONARIUSZA GOSPODARSTWA DOMOWEGO

1. Informacji z wywiadu dotyczących całego gospodarstwa domowego i ogólnych informacji dotyczących członków gospodarstwa domowego powinni dostarczyć (jeden lub więcej) członkowie gospodarstwa domowego. Respondent dla danego gospodarstwa domowego powinien zostać wybrany zgodnie z następującymi priorytetami:

- Priorytet 1: osoba odpowiedzialna za utrzymanie.

- Priorytet 2: członek gospodarstwa domowego w wieku 16 lat lub starszy, który jest najbardziej kompetentny do udzielenia informacji.

2. Dla drugiej i kolejnych faz badania w ramach składnika dotyczącego zmian w czasie EU-SILC respondent w danym gospodarstwie domowym powinien zostać wybrany zgodnie z następującym wykazem priorytetów:

- Priorytet 1: respondent w danym gospodarstwie domowym w ostatniej fazie badania.

- Priorytet 2: "uczestnik badania" w wieku lat 16 lub starszy, ale w pierwszej kolejności osoba odpowiedzialna za utrzymanie lub najbardziej kompetentna do udzielenia informacji.

- Priorytet 3: "osoba, która nie jest uczestnikiem badania" w wieku lat 16 lub starsza.

5. WYKONANIE PRÓBY

1. Każde Państwo Członkowskie przestrzega właściwych procedur w celu uzyskania jak najwyższych wskaźników odpowiedzi, zgodnie ze swoimi "najlepszymi praktykami". W przypadku badania ankietowego podejmuje się co najmniej trzy ponowne próby przeprowadzenia badania zanim przyjmie się, że gospodarstwo domowe lub osoba nie udzieliły odpowiedzi, chyba że istnieją przyczyny (takie jak stanowcza odmowa współpracy, okoliczności powodujące zagrożenie bezpieczeństwa ankietera, etc.), z których wynika, że udzielenie odpowiedzi nie jest możliwe.

2. EU-SILC opiera się na wyborze i wykonaniu próby probabilistycznej. Co do zasady jednostki, które włączono do badania, są dokładnie tymi samymi jednostkami, które wyznaczono do tego celu zgodnie z projektem próby, np. jednostki wyznaczone nie zostały zastąpione przez inne jednostki.

3. Prowadzi się rejestr wyników badań w odniesieniu do każdego gospodarstwa domowego i każdej osoby wyznaczonej do próby, z wyróżnieniem i) jednostek nadających się do badania, które udało się włączyć do badania, ii) jednostek nadających się do badania, których nie udało się włączyć do badania, iii) wyznaczonych jednostek, które nie zostały uznane za nadające się do badania i iv) jednostek, których nie udało się włączyć do badania, jeżeli możliwość włączenia ich do badania nie mogła być ustalona. Rejestruje się przyczyny niepowodzenia włączenia do badania jednostek, które zostały uznane za nadające się do badania, z podaniem co najmniej głównych kategorii przyczyn, takich jak brak kontaktu, odmowa i niezdolność udzielenia odpowiedzi (na przykład z powodu choroby).Rejestruje się także okoliczności uznania, że jednostki nie nadają się do włączenia do badania lub uznania, że należą do kategorii jednostek, których możliwość włączenia do badania jest niepewna.

4. Wskaźnik zastępstwa powinien być możliwie najniższy dla zmiennych osobowych dotyczących dochodu oraz dla zmiennych wymaganych dla co najmniej jednego członka gospodarstwa domowego w wieku 16 lat lub starszego.

5. W składniku przekrojowym i w pierwszym roku każdego badania panelowego stanowiącego składnik zmian w czasie można zezwolić na kontrolowane zastępstwo, ale tylko jeśli wskaźnik odpowiedzi spadnie poniżej 60 % i jeśli wystąpi jedna z następujących sytuacji:

- nie skontaktowano się z określonym adresem, ponieważ nie można odnaleźć adresu lub nie można do niego dotrzeć,

- skontaktowano się z określonym adresem, ale wywiad nie może być przeprowadzony, ponieważ gospodarstwo domowe odmawia współpracy, całe gospodarstwo domowe czasowo przebywa poza domem lub nie może udzielić odpowiedzi.

Nie zezwala się na zastępstwo w drugiej lub kolejnej fazie badania panelowego dotyczącego zmian w czasie.

W celu zapewnienia, że proces zastępstwa jest kontrolowany w największym możliwym zakresie, przestrzega się procedur. Obejmują one wykorzystanie projektu, co zapewnia, że zastępców wyznacza się w taki sposób, by ściśle odpowiadali zastępowanym jednostkom w najważniejszych cechach charakterystycznych. Na zastępstwa zezwala się tylko po podjęciu szczególnych starań w celu przekonania do badania tych osób, które odmówiły udzielenia odpowiedzi oraz po podjęciu właściwie zaplanowanych ponownych prób przeprowadzenia badania u osób, które nie udzieliły odpowiedzi. Gospodarstwa domowego nie zastępuje się innym niebadanym gospodarstwem domowym, które znajduje się pod tym samym adresem.

6. CZAS TRWANIA BADANIA

1. Przerwę między końcem okresu odniesienia do dochodu a czasem przeprowadzenia badania dla danego respondenta ogranicza się w miarę możliwości do ośmiu miesięcy. Stosuje się to zarówno do próby gospodarstw domowych i próby osób, niezależnie czy stosowany okres odniesienia jest sztywny, ustalony co do dat kalendarzowych dla całej próby czy też jest to ruchomy okres odniesienia, zgodny z czasem trwania wywiadu, dla danego gospodarstwa lub dla danej osoby.

2. W drodze wyjątku od ust. 1, jeżeli zmienne dotyczące dochodu są zbierane z rejestrów, wówczas przerwa między końcem okresu odniesienia do dochodu a czasem dla ankietera na zbieranie aktualnych zmiennych zostaje ograniczony do 12 miesięcy.

3. Jeżeli dane są zbierane w drodze wywiadu środowiskowego i stosowany jest sztywny okres odniesienia, całkowity czas zbierania danych dotyczących próby zostaje w miarę możliwości ograniczony do czterech miesięcy.

4. Jeżeli dane są zbierane z zastosowaniem wywiadu środowiskowego i stosowany jest ruchomy okres odniesienia do dochodu i czas pracy w terenie przekracza trzy miesiące, całkowitą roczną próbę dzieli się w przybliżeniu równo między miesiące pracy w terenie. W tym przypadku całkowity czas pracy w terenie dla składnika przekrojowego i każdej fazy badania dotyczącego zmian w czasie nie przekracza 12 miesięcy.

5. Dla składnika dotyczącego zmian w czasie zbieranie i opracowywanie danych dla danej jednostki (gospodarstwa domowego lub osoby), między następującymi po sobie fazami badania, trwa w miarę możliwości 12 miesięcy.

7. PROCEDURY PRZYPISYWANIA

7.1. Rodzaje brakujących danych

1. Błędy związane z objęciem próbą i wyborem próby: na przykład, jeżeli jednostki z populacji docelowej nie są reprezentowane w badaniu lub jeśli wybór jednostki jest mało prawdopodobny, lub wystąpiły inne błędy związane z wyborem.

2. Brak odpowiedzi jednostki: odnosi się do braku informacji dotyczącej całej jednostki (gospodarstwa domowego i/lub osób) wyznaczonej do badania.

3. Odpowiedź częściowa na poziomie jednostki: odnosi się do sytuacji, w której pewnych członków gospodarstwa domowego nadających się do badania i wyznaczonych do wywiadu indywidualnego udało się włączyć do badania, ale nie udało się włączyć wszystkich.

4. Brak odpowiedzi na poziomie pozycji: odnosi się do sytuacji, w której badaną jednostkę udało się włączyć do badania, ale nie uzyskano wszystkich wymaganych informacji.

7.2. Cechy charakterystyczne procedury przypisywania

Dwa typy procedur (które mogą być stosowane w kombinacji) mogą być zastosowane do danych:

- Przypisywanie: odnosi się do tworzenia brakujących informacji na podstawie wewnętrznych powiązań statystycznych z danymi już ustalonymi.

- Modelowanie: wykorzystuje istniejące powiązania i informację zewnętrzną w stosunku do ustalonych danych.

Procedura zastosowana do danych powinna zachować odchylenia i korelację między zmiennymi. Metody, które włączają "składniki dotyczące błędu" do przypisanych wartości, powinny mieć pierwszeństwo przed tymi metodami, które jedynie przypisują przewidywaną wartość.

Metody, które uwzględniają strukturę korelacji (lub inne cechy charakterystyczne związane z połączonym przekazywaniem zmiennych), mają pierwszeństwo przed podejściem marginalnym lub zależnym od jednej przypadkowej zmiennej.

[1] Dz.U. L 298 z 17.11.2003, str. 1.

[2] Dz.U. L 298 z 17.11.2003, str. 34.

--------------------------------------------------