Światowy kryzys finansowy spotęgował wstrząs, jakim dla Łotwy było załamanie hossy na jej krajowym rynku kredytów i nieruchomości, ograniczając dostęp do kredytu i zaostrzając warunki jego udzielania. Towarzyszące tym zjawiskom pogorszenie koniunktury gospodarczej na rynkach zewnętrznych uderzyło w sektor dóbr wymiennych. Dodatkowym czynnikiem, który przyczynił się do utraty konkurencyjności w poprzednich latach była deprecjacja walut niektórych znaczących partnerów handlowych.

Łotewskie rynki finansowe i sektor bankowy podlegały znacznej presji od października 2008 r. Skłoniło to władze łotewskie do zwrócenia się o międzynarodową pomoc finansową, której udzielono w ostatnich miesiącach 2008 roku (2), pod warunkiem przeprowadzenia poważnej konsolidacji budżetowej oraz reform systemu finansowego i reform strukturalnych. Następnie, biorąc pod uwagę znacznie większe niż przewidywano pogorszenie sytuacji gospodarczej i budżetowej w pierwszej połowie 2009 r., rząd wdrożył dodatkowe działania na rzecz konsolidacji budżetowej, częściowo poparte reformami strukturalnymi. W związku z wyżej wspomnianymi wydarzeniami w dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu na Łotwie i zaleciła dokonanie jego korekty do 2012 r. zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W drugiej połowie 2009 r. zorientowany na eksport sektor gospodarki ustabilizował się i zaczął wykazywać pierwsze oznaki ożywienia. Spadek popytu krajowego miał jednak w dalszym ciągu bardzo poważny charakter, głównie z powodu gwałtownego pogorszenia sytuacji na rynku pracy i ujemnej dynamiki akcji kredytowej. Wypłata międzynarodowej pomocy finansowej, rygorystyczne wykonanie budżetu na 2009 r. i zakończone powodzeniem przyjęcie budżetu na 2010 r. wraz z dodatkowymi działaniami na rzecz konsolidacji budżetowej pomogły jednak ustabilizować zaufanie i poprawić nastroje rynkowe wobec Łotwy. Głównym wyzwaniem w zakresie polityki gospodarczej pozostaje stabilizacja gospodarcza i powrót do opartego na solidnych podstawach procesu nadrabiania zaległości. Stabilizacja gospodarcza zależy w znacznym stopniu od ugruntowania oczekiwań długoterminowych, dla których wdrożenie planowanej ścieżki konsolidacji budżetowej ma zasadnicze znaczenie. Stabilizacja gospodarcza zależy również bezpośrednio od podejmowania środków polityki budżetowej opartych na solidnych podstawach strukturalnych i zgodnych z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz od postępów w restrukturyzacji gospodarki zmierzającej do przestawienia jej na sektory produkujące dobra wymienne. Biorąc pod uwagę znaczne pogorszenie konkurencyjności zewnętrznej w latach wysokiej koniunktury, wydaje się, że istnieje potrzeba dodatkowej korekty cen krajowych i poprawy wydajności. Wykorzystanie funduszy strukturalnych UE powinno przyczynić się do wzmocnienia sektora dóbr wymiennych i złagodzenia skutków recesji.

Silny spadek popytu krajowego i uruchomienie zapasowych mocy produkcyjnych pomogło zmniejszyć istniejące zaburzenia równowagi, obniżyć poziom inflacji i wyeliminować deficyt bilansu płatniczego, do czego przyczynił się głównie poważny spadek importu. Bilans płatniczy, który w latach wysokiej koniunktury był znacząco ujemny, (a finansował go import kapitału związany z sektorem bankowym, prowadzący do szybkiego wzrostu zobowiązań zagranicznych netto), osiągnął w 2009 r. nadwyżkę odpowiadającą szacunkowo ponad 8 % PKB. Znaczna nadwyżka ma się utrzymać przez cały okres objęty programem.