PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 87/417

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2017/589

z dnia 19 lipca 2016 r.

uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających wymogi organizacyjne dla firm inwestycyjnych prowadzących handel algorytmiczny

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniającą dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (1), w szczególności jej art. 17 ust. 7 lit. a) i d),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Systemy i środki kontroli ryzyka, jakie stosuje firma inwestycyjna prowadząca handel algorytmiczny, zapewniająca bezpośredni dostęp elektroniczny lub działająca w charakterze ogólnego uczestnika rozliczającego, powinny być skuteczne i odporne oraz mieć wystarczającą wydajność przy uwzględnieniu charakteru, skali i złożoności modelu biznesowego tej firmy inwestycyjnej.

(2) W tym celu firma inwestycyjna powinna sprostać wszystkim rodzajom ryzyka, które mogą wpłynąć na kluczowe elementy systemu handlu algorytmicznego, w tym ryzyka związanego ze sprzętem, oprogramowaniem i powiązanymi kanałami komunikacji, jakie wykorzystuje ta firma w prowadzeniu działalności handlowej. Aby zapewnić te same warunki handlu algorytmicznego niezależnie od formy handlu, niniejsze rozporządzenie powinno objąć wszystkie rodzaje systemów realizacji lub systemów zarządzania zleceniami, jakie obsługuje firma inwestycyjna.

(3) Działając w ogólnych ramach zarządzania i ramach decyzyjnych, firma inwestycyjna powinna posiadać jasne i sformalizowane mechanizmy zarządcze, określające między innymi zakres odpowiedzialności, skuteczne procedury przekazywania informacji oraz podział zadań i obowiązków. Zasady te powinny zapewniać ograniczenie zależności od jednej osoby lub jednostki.

(4) W celu zweryfikowania, czy systemy transakcyjne firmy inwestycyjnej poprawnie łączą się i współpracują z systemami transakcyjnymi systemu obrotu lub dostawcy usługi bezpośredniego dostępu do rynku oraz czy dane rynkowe są poprawnie przetwarzane, należy przeprowadzić testy zgodności.

(5) Algorytmy decyzji inwestycyjnych podejmują automatyczne decyzje transakcyjne poprzez określanie, jaki instrument finansowy należy kupić lub sprzedać. Algorytmy wykonywania zleceń optymalizują procesy wykonywania zleceń poprzez automatyczne generowanie i składanie zleceń lub kwotowań w jednym lub w wielu systemach obrotu po podjęciu decyzji inwestycyjnej. Należy rozróżniać algorytmy handlowe będące algorytmami decyzji inwestycyjnych od algorytmów wykonywania zleceń ze względu na ich potencjalny wpływ na przejrzyste i prawidłowe funkcjonowanie całego rynku.

(6) Wymogi dotyczące testowania algorytmów handlowych powinny opierać się na potencjalnym wpływie, jaki algorytmy te mogą wywierać na przejrzyste i prawidłowe funkcjonowanie całego rynku. W tym względzie z zakresu wymogów dotyczących testów należy wyłączyć jedynie te algorytmy, które są wyłącznie algorytmami decyzji inwestycyjnych generującymi zlecenia, które mają być wykonywane w sposób niezautomatyzowany i z udziałem człowieka.

(7) Wprowadzając algorytmy handlowe, firma inwestycyjna powinna zapewnić kontrolowane wdrażanie algorytmów handlowych, bez względu na to, czy te algorytmy handlowe są nowe, czy też wdrożono je już z powodzeniem w innym systemie obrotu, i czy ich struktura została istotnie zmieniona. Kontrolowane wdrażanie algorytmów handlowych powinno zapewnić, by algorytmy handlowe funkcjonowały w środowisku produkcyjnym zgodnie z oczekiwaniami. Firma inwestycyjna powinna zatem określić ostrożne limity w zakresie liczby instrumentów finansowych będących przedmiotem obrotu, ceny, wartości i liczby zleceń, pozycji strategicznych oraz liczby objętych działaniami rynków, jak również prowadzić bardziej intensywne monitorowanie działania algorytmu.

(8) Zgodność ze szczegółowymi wymogami organizacyjnymi dla firmy inwestycyjnej należy określić zgodnie z samooceną, która obejmuje ocenę zgodności z zestawem kryteriów określonym w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Samoocena ta powinna również obejmować wszelkie pozostałe okoliczności, które mogą wpływać na organizację danej firmy inwestycyjnej. Wspomniana samoocena powinna być przeprowadzana regularnie i umożliwiać firmie inwestycyjnej pełne zrozumienie używanych przez nią systemów transakcyjnych i algorytmów handlowych oraz ryzyka wynikającego z handlu algorytmicznego, bez względu na to, czy firma inwestycyjna sama opracowała te systemy i algorytmy, kupiła je od strony trzeciej, czy też zaprojektowała lub opracowała je w ścisłej współpracy z klientem lub stroną trzecią.

(9) Firma inwestycyjna powinna mieć możliwość wycofania w razie konieczności wszystkich lub wybranych zleceń („funkcja awaryjna”). Aby takie wycofanie było skuteczne, firma inwestycyjna powinna zawsze wiedzieć, które algorytmy handlowe lub którzy maklerzy lub klienci odpowiadają za dane zlecenie.

(10) Firma inwestycyjna prowadząca handel algorytmiczny powinna monitorować, czy nie ma możliwości wykorzystywania jej systemów transakcyjnych do jakiegokolwiek celu niezgodnego z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 (2) lub z zasadami systemu obrotu, z którym jest ona połączona. Zgodnie z tym rozporządzeniem należy powiadamiać właściwe organy o podejrzanych transakcjach lub zleceniach.

(11) Różne rodzaje ryzyka powinny podlegać różnym rodzajom środków kontroli. Zanim zlecenie zostanie złożone w systemie obrotu, należy zastosować środki kontroli przedtransakcyjnej. Firma inwestycyjna powinna również monitorować swoją działalność handlową oraz wprowadzić ostrzeżenia w czasie rzeczywistym, które wskazują oznaki zakłóceń obrotu lub naruszenia jej ograniczeń przedtransakcyjnych. Aby monitorować ryzyko rynkowe i ryzyko kredytowe firmy inwestycyjnej, należy wdrożyć środki kontroli potransakcyjnej w postaci potransakcyjnego uzgadniania danych. Ponadto należy zapobiegać potencjalnym nadużyciom na rynku oraz naruszeniom zasad systemu obrotu, stosując specjalne systemy nadzorowania, które generują ostrzeżenia najpóźniej następnego dnia i które są skonfigurowane w taki sposób, aby w jak największym stopniu ograniczyć fałszywe ostrzeżenia pozytywne i negatywne.

(12) Generowanie ostrzeżeń w następstwie monitorowania w czasie rzeczywistym powinno następować najszybciej jak to technicznie możliwe. Wszelkie działania w następstwie tego monitorowania należy podjąć możliwie jak najszybciej, mając na uwadze rozsądny poziom wydajności i obciążenia osób i systemów zaangażowanych w te działania.

(13) Firma inwestycyjna zapewniająca bezpośredni dostęp elektroniczny („dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego”) powinna ponosić odpowiedzialność za transakcje przeprowadzane z użyciem jej kodu transakcyjnego przez klientów świadczonej przez nią usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego powinien zatem określić zasady i procedury w celu zapewnienia, by transakcje klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego były zgodne z wymogami mającymi zastosowanie do tego dostawcy. Obowiązek ten powinien stanowić główny czynnik w ustanawianiu środków kontroli przedtransakcyjnej i potransakcyjnej oraz w ocenie odpowiedniości potencjalnych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego powinien zatem dysponować wystarczającą wiedzą na temat zamiarów, możliwości, zasobów finansowych i wiarygodności klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, w tym informacjami o tym, czy właściwe organy lub systemy obrotu stosowały w przeszłości środki dyscyplinarne wobec potencjalnych klientów bezpośredniego dostępu elektronicznego, jeżeli takie informacje są ogólnodostępne.

(14) Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego powinien przestrzegać przepisów niniejszego rozporządzenia, nawet jeżeli nie prowadzi handlu algorytmicznego, ponieważ jego klienci mogą wykorzystywać bezpośredni dostęp elektroniczny do prowadzenia handlu algorytmicznego.

(15) Analizę due diligence potencjalnych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego należy dostosować do ryzyka, jakie niesie za sobą charakter, skala i złożoność ich przewidywanej działalności handlowej, oraz do świadczonej usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. W szczególności należy ocenić przewidywany poziom wolumenu obrotu i wolumenu zleceń oraz rodzaj połączenia, jakie oferuje się odnośnym systemom obrotu.

(16) Należy określić treść i format formularzy, jakie ma stosować firma inwestycyjna zajmująca się techniką handlu algorytmicznego o wysokiej częstotliwości na potrzeby przekazywania właściwym organom zapisów złożonych przez siebie zleceń, oraz okres przechowywania tych zapisów.

(17) Aby zapewnić spójność z ogólnym obowiązkiem przechowywania zapisów zleceń przez firmę inwestycyjną, wymagane okresy przechowywania zapisów przez firmę inwestycyjną zajmującą się techniką handlu algorytmicznego o wysokiej częstotliwości należy dostosować do wymogów określonych w art. 25 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 (3).

(18) Ze względów spójności oraz zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynków finansowych konieczne jest, aby przepisy ustanowione niniejszym rozporządzeniem oraz powiązane przepisy krajowe transponujące dyrektywę 2014/65/UE były stosowane od tej samej daty.

(19) Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przekazany Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

(20) ESMA przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych kosztów i korzyści oraz zwrócił się o opinię do Grupy Interesariuszy z Sektora Giełd i Papierów Wartościowych powołanej zgodnie z art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 (4),

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

OGÓLNE WYMOGI ORGANIZACYJNE

Artykuł 1

Ogólne wymogi organizacyjne

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

Działając w ogólnych ramach zarządzania i ramach decyzyjnych, firma inwestycyjna ustanawia i monitoruje swoje systemy transakcyjne oraz algorytmy handlowe na podstawie jasnych i sformalizowanych mechanizmów zarządczych, uwzględniając charakter, skalę i złożoność swojej działalności oraz określając:

a) wyraźnie sprecyzowane zakresy odpowiedzialności, w tym procedury zatwierdzania w zakresie tworzenia, wdrażania i późniejszego aktualizowania algorytmów handlowych oraz procedury rozwiązywania problemów wykrytych podczas monitorowania algorytmów handlowych;

b) skuteczne procedury przekazywania informacji wewnątrz firmy inwestycyjnej, tak aby instrukcje były opracowywane i wdrażane w sposób wydajny i terminowy;

c) rozdzielenie zadań i obowiązków jednostek odpowiadających za handel oraz funkcji wsparcia, w tym funkcji kontroli ryzyka i komórki ds. nadzoru zgodności z prawem, w celu zapewnienia, by nie można było zataić nieuprawnionej działalności handlowej.

Artykuł 2

Rola komórki ds. nadzoru zgodności z prawem

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna zapewnia, by jej pracownicy odpowiedzialni za zgodność z przepisami posiadali przynajmniej ogólne pojęcie na temat działania systemów handlu algorytmicznego oraz algorytmów handlowych firmy inwestycyjnej. Pracownicy odpowiedzialni za zgodność z przepisami utrzymują stały kontakt z tymi osobami wewnątrz firmy, które posiadają szczegółową wiedzę techniczną na temat systemów handlu algorytmicznego i algorytmów firmy.

2. Firma inwestycyjna zapewnia również, by pracownicy odpowiedzialni za zgodność z przepisami utrzymywali stały kontakt z osobą lub osobami wewnątrz firmy inwestycyjnej, które mają dostęp do funkcji, o której mowa w art. 12 („funkcja awaryjna”), albo mieli bezpośredni dostęp do tej funkcji awaryjnej i do osób odpowiedzialnych za każdy system transakcyjny lub algorytm.

3. Jeżeli wykonywanie funkcji komórki ds. nadzoru zgodności z prawem lub jej części składowych zlecono stronie trzeciej, firma inwestycyjna zapewnia stronie trzeciej taki sam dostęp do informacji, jaki zapewniłaby własnym pracownikom odpowiedzialnym za zgodność z przepisami. Firma inwestycyjna zapewnia, by w ramach wykonywania na zewnątrz funkcji komórki ds. nadzoru zgodności z prawem:

a) zagwarantowano ochronę danych;

b) właściwy organ albo audytorzy wewnętrzni lub zewnętrzni mogli przeprowadzić audyt komórki ds. nadzoru zgodności z prawem.

Artykuł 3

Personel

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna zatrudnia wystarczającą liczbę pracowników, którzy posiadają niezbędne umiejętności do obsługi jej systemów handlu algorytmicznego i algorytmów handlowych oraz wystarczającą wiedzę techniczną na temat:

a) odnośnych systemów transakcyjnych i algorytmów;

b) monitorowania i testowania takich systemów i algorytmów;

c) strategii handlowych, które firma inwestycyjna wdraża za pośrednictwem swoich systemów handlu algorytmicznego i algorytmów handlowych;

d) zobowiązań prawnych firmy inwestycyjnej.

2. Firma inwestycyjna określa niezbędne umiejętności, o których mowa w ust. 1. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, są w posiadaniu tych niezbędnych umiejętności na etapie rekrutacji lub nabywają je poprzez szkolenia przeprowadzane po zakończeniu rekrutacji. Firma inwestycyjna zapewnia poprzez ustawiczne szkolenie, by wspomniane umiejętności pracowników pozostawały aktualne, i dokonuje okresowej oceny ich umiejętności.

3. Szkolenie personelu, o którym mowa w ust. 2, jest dopasowane do doświadczenia i obowiązków pracowników z uwzględnieniem charakteru, skali i złożoności działalności firmy inwestycyjnej. W szczególności pracownicy zajmujący się składaniem zleceń przechodzą szkolenia z zakresu systemów składania zleceń i nadużyć na rynku.

4. Firma inwestycyjna zapewnia, by pracownicy odpowiedzialni za zarządzanie ryzykiem i zgodność z przepisami w zakresie handlu algorytmicznego posiadali:

a) wystarczającą wiedzę na temat handlu algorytmicznego i strategii handlowych;

b) wystarczające umiejętności w zakresie reagowania na informacje pochodzące z automatycznych ostrzeżeń;

c) wystarczające uprawnienia, aby zastosować środki dyscyplinarne wobec pracowników odpowiedzialnych za handel algorytmiczny w przypadkach, w których taki handel powoduje zakłócenie obrotu lub prowadzi do podejrzenia wystąpienia nadużycia na rynku.

Artykuł 4

Outsourcing i udzielanie zamówień w zakresie technologii informacyjnej

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Jeżeli firma inwestycyjna dokonuje zlecenia na zewnątrz w zakresie oprogramowania lub sprzętu używanych w działaniach handlu algorytmicznego lub udziela w tym zakresie zamówienia, pozostaje ona w pełni odpowiedzialna za wypełnienie swoich zobowiązań na mocy niniejszego rozporządzenia.

2. Firma inwestycyjna dysponuje wystarczającą wiedzą oraz niezbędną dokumentacją, by zapewnić skuteczną zgodność z ust. 1 w odniesieniu do każdego oprogramowania lub sprzętu, których dotyczy zlecenie na zewnątrz lub zamówienie i które wykorzystuje się w handlu algorytmicznym.

ROZDZIAŁ II

ODPORNOŚĆ SYSTEMÓW TRANSAKCYJNYCH

SEKCJA 1

Testowanie i wdrażanie systemów i strategii w zakresie algorytmów handlowych

Artykuł 5

Metodyka ogólna

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Przed wdrożeniem lub istotną aktualizacją systemu handlu algorytmicznego, algorytmu handlowego lub strategii handlu algorytmicznego firma inwestycyjna ustanawia jasno sformułowane metodyki na potrzeby opracowywania i testowania takich systemów, algorytmów lub strategii.

2. Osoba wyznaczona przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla firmy inwestycyjnej zatwierdza wdrożenie lub istotną aktualizację systemu handlu algorytmicznego, algorytmu handlowego lub strategii handlu algorytmicznego.

3. Metodyki, o których mowa w ust. 1, dotyczą projektu, wydajności, przechowywania zapisów i zatwierdzania systemu handlu algorytmicznego, algorytmu handlowego lub strategii handlu algorytmicznego. Ustanawia się w nich również podział obowiązków, przydział odpowiednich zasobów i procedury zwracania się o instrukcje w firmie inwestycyjnej.

4. Metodyki, o których mowa w ust. 1, mają na celu zapewnienie, by system handlu algorytmicznego, algorytm handlowy lub strategia handlu algorytmicznego:

a) nie zachowywały się w sposób niezamierzony;

b) były zgodne z obowiązkami firmy inwestycyjnej wynikającymi z niniejszego rozporządzenia;

c) były zgodne z zasadami i systemami wykorzystywanymi przez systemy obrotu, do których ma dostęp firma inwestycyjna;

d) nie przyczyniały się do zakłóceń obrotu, skutecznie pracowały również w skrajnych warunkach rynkowych i – gdy jest to niezbędne w tych warunkach – umożliwiały wyłączenie systemu handlu algorytmicznego lub algorytmu handlowego.

5. Firma inwestycyjna dostosowuje swoje metodyki testowe do systemów obrotu i rynków, na których wdrożony zostanie dany algorytm handlowy. Firma inwestycyjna przeprowadza dodatkowe testy, jeżeli wystąpią znaczące zmiany w systemie handlu algorytmicznego lub w zakresie dostępu do systemu obrotu, w którym mają być wykorzystywane systemu handlu algorytmicznego, algorytm handlowy lub strategia handlu algorytmicznego.

6. Ustępy 2–5 mają zastosowanie wyłącznie do algorytmów handlowych prowadzących do wykonywania zleceń.

7. Firma inwestycyjna przechowuje zapisy wszelkich istotnych zmian dokonanych w oprogramowaniu wykorzystywanym w handlu algorytmicznym, które umożliwiają wskazanie:

a) czasu dokonania zmiany;

b) osoby, która dokonała zmiany;

c) osoby, która zatwierdziła zmianę;

d) charakteru zmiany.

Artykuł 6

Testy zgodności

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna przeprowadza testy zgodności swoich systemów handlu algorytmicznego i algorytmów handlowych z:

a) systemem wykorzystywanym przez system obrotu w każdym z poniższych przypadków: (i) podczas uzyskiwania dostępu do tego systemu obrotu w charakterze członka; (ii) podczas pierwszego łączenia się z tym systemem obrotu za pośrednictwem mechanizmu dostępu sponsorowanego; (iii) gdy wystąpiła istotna zmiana w systemach wykorzystywanych przez dany system obrotu; (iv) przed wdrożeniem lub istotną aktualizacją systemu handlu algorytmicznego, algorytmu handlowego lub strategii handlu algorytmicznego danej firmy inwestycyjnej;

b) systemem dostawcy usługi bezpośredniego dostępu do rynku w każdym z poniższych przypadków: (i) podczas uzyskiwania po raz pierwszy dostępu do tego systemu obrotu za pośrednictwem mechanizmu bezpośredniego dostępu do rynku; (ii) gdy wystąpiła istotna zmiana mająca wpływ na funkcjonalność tego dostawcy pod względem bezpośredniego dostępu do rynku; (iii) przed wdrożeniem lub istotną aktualizacją systemu handlu algorytmicznego, algorytmu handlowego lub strategii handlu algorytmicznego danej firmy inwestycyjnej.

2. W testach zgodności weryfikuje się, czy podstawowe elementy systemu handlu algorytmicznego lub algorytmu handlowego funkcjonują prawidłowo oraz zgodnie z wymogami systemu obrotu lub dostawcy usługi bezpośredniego dostępu do rynku. W tym celu w testach weryfikuje się, czy system handlu algorytmicznego lub algorytm handlowy:

a) współdziała z logiką zestawiania zleceń systemu obrotu zgodnie z oczekiwaniami;

b) odpowiednio przetwarza strumienie danych pobrane z systemu obrotu.

Artykuł 7

Środowiska testowe

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna zapewnia, by testowanie zgodności z kryteriami określonymi w art. 5 ust. 4 lit. a), b) i d) odbywało się w środowisku oddzielonym od jej środowiska produkcyjnego i wykorzystywanym specjalnie na potrzeby testowania i opracowywania systemów handlu algorytmicznego i algorytmów handlowych.

Do celów akapitu pierwszego środowisko produkcyjne oznacza środowisko, w którym systemy handlu algorytmicznego są faktycznie stosowane, i obejmuje ono oprogramowanie i sprzęt, z których korzystają maklerzy, przekierowywanie zleceń do systemów obrotu, dane rynkowe, zależne bazy danych, systemy kontroli ryzyka, zbieranie danych, systemy analizy i systemy przetwarzania potransakcyjnego.

2. Firma inwestycyjna może spełnić wymogi dotyczące testowania, o których mowa w ust. 1, korzystając z własnego środowiska testowego lub środowiska testowego zapewnionego przez system obrotu, dostawcę usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego lub innego dostawcę.

3. Firma inwestycyjna zachowuje pełną odpowiedzialność za testowanie swoich systemów handlu algorytmicznego, algorytmów handlowych lub strategii handlu algorytmicznego oraz za wprowadzanie do nich jakichkolwiek wymaganych zmian.

Artykuł 8

Kontrolowane wdrażanie algorytmów

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

Przed wdrożeniem algorytmu handlowego firma inwestycyjna z wyprzedzeniem ustala limity dotyczące:

a) liczby instrumentów finansowych będących przedmiotem obrotu;

b) ceny, wartości i liczby zleceń;

c) pozycji strategicznych; oraz

d) liczby systemów obrotu, do których przesyłane są zlecenia.

SEKCJA 2

Zarządzanie po wdrożeniu

Artykuł 9

Roczna samoocena i walidacja

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna każdego roku przeprowadza proces samooceny i walidacji i na podstawie tego procesu opracowuje sprawozdanie z walidacji. W trakcie tego procesu firma inwestycyjna dokonuje przeglądu, oceny i walidacji następujących elementów:

a) swoich systemów handlu algorytmicznego, algorytmów handlowych i strategii handlu algorytmicznego;

b) swoich ram zarządzania, odpowiedzialności i zatwierdzania;

c) swoich rozwiązań w zakresie ciągłości działania;

d) swojej ogólnej zgodności z art. 17 dyrektywy 2014/65/UE w odniesieniu do charakteru, skali i złożoności swojej działalności.

Samoocena zawiera również co najmniej analizę zgodności z kryteriami określonymi w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.

2. Komórka ds. zarządzania ryzykiem firmy inwestycyjnej, o której mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/565 (5), opracowuje sprawozdanie z walidacji i angażuje w tym celu personel posiadający niezbędną wiedzę techniczną. Komórka ds. zarządzania ryzykiem informuje komórkę ds. nadzoru zgodności z prawem o wszelkich niedociągnięciach wskazanych w sprawozdaniu z walidacji.

3. Sprawozdanie z walidacji podlega audytowi przeprowadzanemu przez komórkę ds. audytu wewnętrznego firmy – gdy taka komórka istnieje – i podlega zatwierdzeniu przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla firmy inwestycyjnej.

4. Firma inwestycyjna usuwa wszelkie niedociągnięcia wskazane w sprawozdaniu z walidacji.

5. Jeżeli firma inwestycyjna nie ustanowiła komórki ds. zarządzania ryzykiem, o której mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/565, określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi dotyczące komórki ds. zarządzania ryzykiem mają zastosowanie do każdej innej komórki ustanowionej przez firmę inwestycyjną zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/565.

Artykuł 10

Stosowanie testu warunków skrajnych

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

W ramach swojej rocznej samooceny, o której mowa w art. 9, firma inwestycyjna sprawdza, czy jej systemy handlu algorytmicznego oraz procedury i środki kontroli, o których mowa w art. 12–18, mogą sprostać zwiększeniu liczby składanych zleceń lub napięciom rynkowym. Firma inwestycyjna opracowuje takie testy z uwzględnieniem charakteru swojej działalności handlowej i swoich systemów transakcyjnych. Firma inwestycyjna zapewnia, by testy były przeprowadzane w sposób niewywierający wpływu na środowisko produkcyjne. Testy te obejmują:

a) testy dużego wolumenu komunikatów, z zastosowaniem największej liczby komunikatów otrzymanych i wysłanych przez firmę inwestycyjną w ciągu poprzednich sześciu miesięcy – pomnożonej przez dwa;

b) testy dużego wolumenu obrotu, z zastosowaniem największego wolumenu obrotu, jaki firma inwestycyjna osiągnęła w ciągu ostatnich sześciu miesięcy – pomnożonego przez dwa.

Artykuł 11

Zarządzanie istotnymi zmianami

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna zapewnia, by jakakolwiek proponowana istotna zmiana środowiska produkcyjnego związana z handlem algorytmicznym była poprzedzona przeglądem tej zmiany przeprowadzonym przez osobę wyznaczoną przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla firmy inwestycyjnej. Stopień szczegółowości przeglądu jest proporcjonalny do zakresu proponowanej zmiany.

2. Firma inwestycyjna ustanawia procedury służące zapewnieniu, by jakiekolwiek zmiany dotyczące funkcjonowania jej systemów były przekazywane maklerom odpowiadającym za algorytm handlowy oraz komórce ds. nadzoru zgodności z prawem i komórce ds. zarządzania ryzykiem.

SEKCJA 3

Środki zapewniające odporność

Artykuł 12

Funkcja awaryjna

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna – w ramach środka nadzwyczajnego – jest w stanie natychmiast anulować dowolne lub wszystkie swoje niewykonane zlecenia zgłoszone w dowolnych lub wszystkich systemach obrotu, z którymi firma inwestycyjna jest połączona („funkcja awaryjna”).

2. Do celów ust. 1 niewykonane zlecenia obejmują zlecenia otrzymane od indywidualnych maklerów, jednostek odpowiadających za handel lub – w stosownych przypadkach – klientów.

3. Do celów ust. 1 i 2 firma inwestycyjna jest w stanie wskazać, który algorytm handlowy oraz makler, jednostka odpowiadająca za handel lub – w stosownych przypadkach – klient ponosi odpowiedzialność za każde zlecenie przesłane do systemu obrotu.

Artykuł 13

Zautomatyzowany system nadzoru służący do wykrywania manipulacji na rynku

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna monitoruje wszelką działalność handlową odbywającą się za pośrednictwem jej systemów transakcyjnych, w tym działalność handlową swoich klientów, pod kątem występowania oznak potencjalnej manipulacji na rynku, o której mowa w art. 12 rozporządzenia (UE) nr 596/2014.

2. Do celów ust. 1 firma inwestycyjna ustanawia i utrzymuje zautomatyzowany system nadzoru, który skutecznie monitoruje zlecenia i transakcje, generuje ostrzeżenia i sprawozdania oraz – w stosownych przypadkach – korzysta z narzędzi wizualizacji.

3. Zautomatyzowany system nadzoru obejmuje pełen zakres działalności handlowej prowadzonej przez firmę inwestycyjną oraz wszystkie zlecenia przez nią przesłane. Jest on zaprojektowany z uwzględnieniem charakteru, skali i złożoności działalności handlowej firmy inwestycyjnej, jak np. rodzaju i wolumenu instrumentów będących przedmiotem obrotu, rozmiaru i złożoności jej przepływu zleceń oraz rynków, do których ma ona dostęp.

4. Firma inwestycyjna przeprowadza kontrolę wszelkich oznak wystąpienia podejrzanej działalności handlowej, które jej zautomatyzowany system nadzoru wygenerował na etapie dochodzenia, w odniesieniu do innej istotnej działalności handlowej prowadzonej przez tę firmę.

5. Zautomatyzowany system nadzoru firmy inwestycyjnej można dostosować do zmian w zakresie obowiązków regulacyjnych i działalności handlowej firmy inwestycyjnej, w tym do zmian w zakresie jej własnej strategii handlowej i strategii handlowej jej klientów.

6. Firma inwestycyjna dokonuje przeglądu swojego zautomatyzowanego systemu nadzoru co najmniej raz do roku w celu sprawdzenia, czy system oraz stosowane przez niego parametry i filtry są nadal stosowne do obowiązków regulacyjnych i działalności handlowej firmy inwestycyjnej, w tym w celu sprawdzenia zdolności systemu do minimalizacji generowania fałszywie pozytywnych i fałszywie negatywnych ostrzeżeń dotyczących nadzoru.

7. Przy zastosowaniu przedziałów czasowych o wystarczającym stopniu szczegółowości zautomatyzowany system nadzoru firmy inwestycyjnej jest w stanie odczytać, ponownie odtworzyć i przeanalizować dane dotyczące zleceń i transakcji na zasadzie ex post, zachowując wystarczającą wydajność, by w stosownych przypadkach móc funkcjonować w zautomatyzowanym środowisku obrotu o niskich opóźnieniach. System jest również w stanie generować ostrzeżenia dotyczące funkcjonowania na początku kolejnego dnia sesyjnego lub – gdy mają miejsce procesy manualne – na koniec następnego dnia sesyjnego. System nadzoru firmy inwestycyjnej jest wyposażony w odpowiednie dokumenty i procedury na potrzeby skutecznego wykonywania działań następczych w związku z ostrzeżeniami wygenerowanymi przez ten system.

8. Personel odpowiedzialny za monitorowanie działalności handlowej firmy inwestycyjnej do celów ust. 1–7 zgłasza komórce ds. nadzoru zgodności z prawem wszelką działalność handlową, co do której istnieje podejrzenie, że nie jest zgodna z zasadami i procedurami lub obowiązkami regulacyjnymi tej firmy. Komórka ds. nadzoru zgodności z prawem poddaje ocenie te informacje i podejmuje odpowiednie działania. Działania takie obejmują zgłoszenie do systemu obrotu lub powiadomienie o podejrzanej transakcji lub podejrzanym zleceniu zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 596/2014.

9. Firma inwestycyjna zapewnia, by przechowywane przez nią zapisy informacji dotyczących transakcji i rachunków były dokładne, kompletne i spójne, poprzez możliwie jak najszybsze uzgodnienie swoich własnych elektronicznych rejestrów transakcji z zapisami uzyskanymi od swoich systemów obrotu, pośredników, uczestników rozliczających, kontrahentów centralnych, dostawców danych lub innych odpowiednich partnerów biznesowych, w stosownych przypadkach i w razie potrzeby z uwzględnieniem charakteru, skali i złożoności działalności.

Artykuł 14

Rozwiązania w zakresie ciągłości działania

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna posiada wdrożone rozwiązania w zakresie ciągłości działania dotyczące jej systemów handlu algorytmicznego, które są odpowiednie do charakteru, skali i złożoności prowadzonej przez nią działalności. Rozwiązania te są udokumentowane na trwałym nośniku.

2. Rozwiązania w zakresie ciągłości działania firmy inwestycyjnej skutecznie usuwają zakłócenia i w stosownych wypadkach zapewniają terminowe wznowienie handlu algorytmicznego. Rozwiązania te, które są dostosowane do systemów transakcyjnych każdego systemu obrotu, do którego uzyskano dostęp, obejmują następujące elementy:

a) ramy zarządzania dotyczące opracowywania i wdrażania rozwiązania w zakresie ciągłości działania;

b) szereg możliwych niekorzystnych scenariuszy dotyczących funkcjonowania systemów handlu algorytmicznego, w tym brak dostępności systemów, personelu, przestrzeni do pracy, dostawców zewnętrznych lub centrów danych bądź utratę lub zmianę najważniejszych danych i dokumentów;

c) procedury dotyczące przeniesienia systemu transakcyjnego do lokalizacji zapasowej i obsługiwania danego systemu transakcyjnego z tej lokalizacji, w przypadku gdy posiadanie takiej lokalizacji jest odpowiednie do charakteru, skali i złożoności działalności firmy inwestycyjnej w zakresie handlu algorytmicznego;

d) szkolenia dla personelu dotyczące funkcjonowania rozwiązań w zakresie ciągłości działania;

e) zasady korzystania z funkcji, o której mowa w art. 12;

f) mechanizmy wyłączania odpowiedniego algorytmu handlowego lub systemu transakcyjnego w stosownych przypadkach;

g) alternatywne mechanizmy firmy inwestycyjnej na potrzeby zarządzania zleceniami oczekującymi na realizację i pozycjami.

3. Firma inwestycyjna zapewnia możliwość wyłączenia swojego algorytmu handlowego lub systemu transakcyjnego zgodnie z jej rozwiązaniami w zakresie ciągłości działania bez wywoływania zakłóceń obrotu.

4. Każdego roku firma inwestycyjna dokonuje przeglądu i przeprowadza testy swoich rozwiązań w zakresie ciągłości działania oraz modyfikuje te rozwiązania w świetle wyników tego przeglądu.

Artykuł 15

Środki kontroli przedtransakcyjnej przy wprowadzaniu zleceń

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna stosuje następujące środki kontroli przedtransakcyjnej przy wprowadzaniu zleceń w odniesieniu do wszystkich instrumentów finansowych:

a) przedziały cenowe, które powodują automatyczną blokadę lub anulowanie zleceń niezgodnych z ustalonymi parametrami cenowymi, rozróżniając przy tym różne instrumenty finansowe zarówno na poziomie poszczególnych zleceń, jak i w określonym przedziale czasowym;

b) maksymalne wartości zleceń, które uniemożliwiają wprowadzenie do arkusza zleceń o niezwykle wysokiej wartości;

c) maksymalne wolumeny zleceń, które uniemożliwiają wprowadzenie do arkusza zleceń o niezwykle dużej wielkości;

d) limity maksymalnej liczby komunikatów, które uniemożliwiają przesłanie do arkuszy zleceń nadmiernej liczby komunikatów dotyczących złożenia, modyfikacji lub anulowania zlecenia.

2. Firma inwestycyjna niezwłocznie uwzględnia w obliczeniach limitów przedtransakcyjnych, o których mowa w ust. 1, wszystkie zlecenia przesłane do systemu obrotu.

3. Firma inwestycyjna posiada przepustnice wielokrotnego automatycznego wykonania, które kontrolują liczbę zastosowań strategii handlu algorytmicznego. Po przeprowadzeniu uprzednio określonej liczby wielokrotnych wykonań system transakcyjny zostaje automatycznie dezaktywowany do czasu ponownego uruchomienia przez wyznaczonego członka personelu.

4. Firma inwestycyjna ustala limity ryzyka rynkowego i ryzyka kredytowego, których podstawę stanowią jej fundusze własne, uzgodnienia rozliczeniowe, strategia handlowa, tolerancja ryzyka, doświadczenie i określone zmienne, takie jak czas, przez jaki firma inwestycyjna zajmuje się handlem algorytmicznym, oraz jej zależność od dostawców będących osobami trzecimi. Firma inwestycyjna dostosowuje wspomniane limity ryzyka rynkowego i ryzyka kredytowego, by uwzględnić zmieniający się wpływ zleceń na dany rynek spowodowany różnymi poziomami cen i płynności.

5. Firma inwestycyjna automatycznie blokuje lub anuluje zlecenia od maklera, jeżeli dowie się, że makler ten nie posiada zezwolenia na obrót danym instrumentem finansowym. Firma inwestycyjna automatycznie blokuje lub anuluje zlecenia, gdy zlecenia te grożą naruszeniem własnych progów ryzyka firmy. W stosownych przypadkach stosuje się środki kontroli w odniesieniu do ekspozycji dotyczących poszczególnych klientów, instrumentów finansowych, maklerów, jednostek odpowiadających za handel lub firmy inwestycyjnej jako całości.

6. Firma inwestycyjna posiada wdrożone procedury i mechanizmy dotyczące postępowania ze zleceniami, które zostały zablokowane w ramach stosowania środków kontroli przedtransakcyjnej firmy inwestycyjnej, lecz które firma inwestycyjna chce mimo to złożyć. Takie procedury i mechanizmy stosuje się w odniesieniu do określonej transakcji tymczasowo i w wyjątkowych okolicznościach Podlegają one weryfikacji dokonywanej przez komórkę ds. zarządzania ryzykiem i zatwierdzeniu przez wyznaczoną osobę w firmie inwestycyjnej.

Artykuł 16

Monitorowanie w czasie rzeczywistym

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna monitoruje w czasie rzeczywistym, w godzinach, w których przesyła zlecenia do systemów obrotu, wszelką działalność w zakresie handlu algorytmicznego odbywającą się w ramach jej kodu transakcyjnego, w tym działalność jej klientów, pod kątem oznak zakłóceń obrotu, w tym obrotu między rynkami, klasami aktywów lub produktami, w przypadku gdy firma lub jej klienci prowadzą taką działalność.

2. Działalność w zakresie handlu algorytmicznego jest monitorowana w czasie rzeczywistym przez maklera odpowiedzialnego za algorytm handlowy lub strategię handlu algorytmicznego oraz przez komórkę ds. zarządzania ryzykiem lub niezależną komórkę kontroli ryzyka ustanowioną do celów niniejszego przepisu. Taką komórkę kontroli ryzyka uznaje się za niezależną, bez względu na to, czy monitorowanie w czasie rzeczywistym jest prowadzone przez członka personelu firmy inwestycyjnej, czy też przez osobę trzecią, pod warunkiem że komórka ta nie jest hierarchicznie zależna od maklera oraz w razie potrzeby i konieczności może kwestionować działania maklera, działając zgodnie z ramami zarządzania, o których mowa w art. 1.

3. Członkowie personelu odpowiedzialni za monitorowanie w czasie rzeczywistym reagują na problemy operacyjne i regulacyjne we właściwym czasie i w stosownych przypadkach inicjują działania zaradcze.

4. Firma inwestycyjna zapewnia, aby właściwy organ, odpowiednie systemy obrotu i, w stosownych przypadkach, dostawcy usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, uczestnicy rozliczający i kontrahenci centralni zawsze mogli skontaktować się z członkami personelu odpowiedzialnymi za monitorowanie w czasie rzeczywistym. W tym celu firma inwestycyjna określa i okresowo testuje swoje kanały komunikacji, w tym swoje procedury służące do nawiązywania kontaktu poza godzinami, w których prowadzony jest obrót, aby zagwarantować, że w sytuacji nadzwyczajnej członkowie personelu o odpowiednim poziomie uprawnień będą mogli na czas nawiązać ze sobą kontakt.

5. Systemy monitorowania w czasie rzeczywistym posiadają funkcję generowania ostrzeżeń w czasie rzeczywistym, aby wspierać personel w identyfikowaniu nieoczekiwanej działalności handlowej prowadzonej za pomocą algorytmu. Firma inwestycyjna wdraża procedurę umożliwiającą podjęcie działań zaradczych możliwie jak najszybciej po wygenerowaniu ostrzeżenia; procedura ta, w stosownych przypadkach, obejmuje prawidłowe wycofanie się z rynku. Systemy te generują również ostrzeżenia w odniesieniu do algorytmów oraz zleceń wprowadzanych za pośrednictwem bezpośredniego dostępu elektronicznego uruchamiających automatyczny mechanizm zawieszania obrotu systemu obrotu. Ostrzeżenia w czasie rzeczywistym są generowane w ciągu pięciu sekund od wystąpienia odpowiedniego zdarzenia.

Artykuł 17

Środki kontroli potransakcyjnej

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna w sposób ciągły stosuje środki kontroli potransakcyjnej, które wprowadziła. W przypadku uruchomienia środka kontroli potransakcyjnej firma inwestycyjna podejmuje właściwe działanie, które może obejmować dostosowanie lub wyłączenie odpowiedniego algorytmu handlowego lub systemu transakcyjnego lub też prawidłowe wycofanie się z rynku.

2. Środki kontroli potransakcyjnej, o których mowa w ust. 1, obejmują stałą ocenę i stałe monitorowanie ryzyka rynkowego i ryzyka kredytowego danej firmy inwestycyjnej w kategoriach efektywnej ekspozycji.

3. Firma inwestycyjna przechowuje zapisy informacji dotyczących transakcji i rachunków, które są kompletne, dokładne i spójne. Firma inwestycyjna uzgadnia własne elektroniczne rejestry transakcji z informacjami na temat swoich zleceń oczekujących na realizację i ekspozycji na ryzyko dostarczonymi przez systemy obrotu, do których wysyła zlecenia, przez swoich pośredników lub dostawców usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, przez swoich uczestników rozliczających lub kontrahentów centralnych i przez swoich dostawców danych lub innych odpowiednich partnerów biznesowych. Rejestry należy uzgadniać w czasie rzeczywistym, jeżeli wspomniani uczestnicy rynku dostarczają informacje w czasie rzeczywistym. Firma inwestycyjna jest w stanie obliczać w czasie rzeczywistym swoje należności z tytułu ekspozycji i takież należności swoich maklerów i klientów.

4. W przypadku instrumentów pochodnych środki kontroli potransakcyjnej, o których mowa w ust. 1, obejmują środki kontroli odnoszące się do maksymalnych pozycji długich i krótkich oraz ogólnych pozycji strategicznych, a limity obrotu należy ustanowić w jednostkach, które są odpowiednie dla danych rodzajów wykorzystywanych instrumentów finansowych.

5. Monitorowanie potransakcyjne prowadzą maklerzy odpowiedzialni za algorytm oraz komórka kontroli ryzyka danej firmy inwestycyjnej.

Artykuł 18

Bezpieczeństwo i ograniczenia dostępu

(art. 17 ust. 1 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna wdraża strategię systemu informatycznego o określonych celach i środkach, która:

a) jest zgodna ze strategią biznesową i strategią zarządzania ryzykiem tej firmy inwestycyjnej oraz jest dostosowana do jej działalności operacyjnej i ryzyka, na które jest narażona;

b) opiera się na solidnej organizacji systemu informatycznego obejmującej usługi, produkcję i rozwój;

c) pozwala na efektywne zarządzanie bezpieczeństwem systemu informatycznego.

2. Firma inwestycyjna wprowadza i utrzymuje odpowiednie mechanizmy w zakresie bezpieczeństwa fizycznego i elektronicznego, które minimalizują ryzyko ataków na jej systemy informacyjne i które obejmują efektywne narzędzia ustalania tożsamości i zarządzania dostępem. Mechanizmy te zapewniają poufność, integralność, autentyczność i dostępność danych oraz niezawodność i solidność działania systemów informacyjnych danej firmy inwestycyjnej.

3. Firma inwestycyjna niezwłocznie zawiadamia właściwy organ o wszelkich istotnych naruszeniach jej środków bezpieczeństwa fizycznego i elektronicznego. Przedstawia ona właściwemu organowi sprawozdanie dotyczące zdarzenia, wskazując w nim charakter zdarzenia, środki zastosowane w następstwie tego zdarzenia oraz inicjatywy podjęte, aby uniknąć podobnych zdarzeń w przyszłości.

4. Firma inwestycyjna co roku przeprowadza testy penetracyjne i skanowanie podatności na zagrożenia, symulując cyberataki.

5. Firma inwestycyjna zapewnia, by miała możliwość wskazania wszystkich osób, które dysponują prawami dostępu użytkownika o krytycznym znaczeniu do jej systemów informatycznych. Firma inwestycyjna ogranicza liczbę takich osób i monitoruje ich dostęp do systemów informatycznych, aby móc go zawsze zidentyfikować.

ROZDZIAŁ III

BEZPOŚREDNI DOSTĘP ELEKTRONICZNY

Artykuł 19

Przepisy ogólne dotyczące bezpośredniego dostępu elektronicznego

(art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE)

Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego określa zasady i procedury w celu zapewnienia, by transakcje klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego były zgodne z zasadami systemu obrotu, co z kolei gwarantuje, że dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego spełnia wymogi określone w art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE.

Artykuł 20

Środki kontroli stosowane przez dostawców usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego

(art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego stosuje środki kontroli określone w art. 13, 15 i 17 oraz mechanizm monitorowania w czasie rzeczywistym określony w art. 16 w odniesieniu do przepływu zleceń składanych przez każdego z klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. Wspomniane środki kontroli i mechanizm monitorowania pozostają odrębne i różne od środków kontroli i mechanizmów monitorowania stosowanych przez klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. W szczególności zlecenia klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego są zawsze poddawane środkom kontroli przedtransakcyjnej, które wprowadza i kontroluje dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego.

2. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego może stosować własne środki kontroli przed- i potransakcyjnej, środki kontroli zapewniane przez osoby trzecie lub środki kontroli oferowane przez system obrotu, a także mechanizm monitorowania w czasie rzeczywistym. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego jest w każdym przypadku odpowiedzialny za skuteczność tych środków kontroli. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego zapewnia również, aby był jedynym podmiotem uprawnionym do ustalania lub modyfikowania parametrów lub limitów w ramach tych środków kontroli przed- i potransakcyjnej oraz mechanizmu monitorowania w czasie rzeczywistym. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego na bieżąco monitoruje skuteczność środków kontroli przed- i potransakcyjnej.

3. Limity w ramach środków kontroli przedtransakcyjnej składania zleceń opierają się na limitach kredytowych i limitach ryzyka, które dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego stosuje do działalności handlowej klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. Limity te opierają się na początkowym badaniu due diligence i późniejszych przeglądach okresowych, które dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego przeprowadza w stosunku do klienta świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego.

4. Parametry i limity w ramach środków kontroli stosowanych w odniesieniu do klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego korzystających z dostępu sponsorowanego są tak rygorystyczne jak parametry i limity nałożone na klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego korzystających z bezpośredniego dostępu do rynku.

Artykuł 21

Szczegółowe uregulowania dotyczące systemów dostawców usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego

(art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego zapewnia, aby jego system transakcyjny umożliwiał mu:

a) monitorowanie zleceń złożonych przez klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego korzystającego z kodu transakcyjnego dostawcy usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

b) automatyczne blokowanie lub anulowanie zleceń od osób, które obsługują systemy transakcyjne zgłaszające zlecenia związane z handlem algorytmicznym i które nie posiadają zezwolenia na przesyłanie zleceń za pośrednictwem bezpośredniego dostępu elektronicznego;

c) automatyczne blokowanie lub anulowanie zleceń od klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego dotyczących instrumentów finansowych, którymi klient ten nie ma prawa obracać, z zastosowaniem wewnętrznego systemu znaczników służących wskazywaniu i blokowaniu pojedynczych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego lub grupy klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

d) automatyczne blokowanie lub anulowanie zleceń od klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, który narusza progi zarządzania ryzykiem ustanowione przez dostawcę usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, z zastosowaniem środków kontroli w odniesieniu do ekspozycji poszczególnych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, instrumentów finansowych lub grup klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

e) wstrzymanie przepływu zleceń składanych przez klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

f) zawieszenie lub cofnięcie świadczenia usług bezpośredniego dostępu elektronicznego na rzecz jakiegokolwiek klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, jeżeli dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego nie ma gwarancji, że dalszy dostęp będzie zgodny z jego zasadami i procedurami dotyczącymi zapewnienia uczciwego i prawidłowego obrotu i integralności rynku;

g) przeprowadzenie w stosownych przypadkach przeglądu wewnętrznych systemów kontroli ryzyka stosowanych przez klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego.

2. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego posiada procedury oceny i ograniczania ryzyka zakłóceń rynku i ryzyka specyficznego dla przedsiębiorstwa oraz procedury zarządzania tymi rodzajami ryzyka. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego jest w stanie wskazać osoby, które należy powiadomić w przypadku pojawienia się błędu prowadzącego do naruszenia profilu ryzyka lub potencjalnych naruszeń zasad systemu obrotu.

3. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego zawsze jest w stanie zidentyfikować poszczególnych klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego oraz jednostki odpowiadające za handel i maklerów tych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, którzy składają zlecenia za pośrednictwem systemów dostawców usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, poprzez przypisanie im indywidualnych kodów identyfikacyjnych.

4. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, który zezwala klientowi świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego na udostępnianie jego bezpośredniego dostępu elektronicznego jego własnym klientom („subdelegacja”), jest w stanie zidentyfikować poszczególne przepływy zleceń składanych przez beneficjentów takiej subdelegacji bez konieczności znania tożsamości beneficjentów takiego mechanizmu.

5. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego rejestruje dane związane ze zleceniami złożonymi przez klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, w tym modyfikacje i anulowanie zleceń, ostrzeżenia wygenerowane przez jego systemy monitorowania i modyfikacje wprowadzone w jego procesie selekcji.

Artykuł 22

Ocena due diligence potencjalnych klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego

(art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego przeprowadza ocenę due diligence potencjalnych klientów świadczonej przez niego usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego w celu zapewnienia, aby spełniali oni wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu i zasadach systemu obrotu, do którego oferuje on dostęp.

2. W ocenie due diligence, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się:

a) strukturę zarządzania i własności potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

b) rodzaje strategii, jakie przyjmie potencjalny klient usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

c) konfigurację operacyjną, systemy, środki kontroli przed- i potransakcyjnej oraz mechanizm monitorowania w czasie rzeczywistym stosowane przez potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego. Firma inwestycyjna oferująca bezpośredni dostęp elektroniczny, która zezwala klientom usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego na korzystanie z oprogramowania transakcyjnego osoby trzeciej do celów dostępu do systemów obrotu, zapewnia, aby oprogramowanie zawierało środki kontroli przedtransakcyjnej, które są równoważne środkom kontroli przedtransakcyjnej określonym w niniejszym rozporządzeniu;

d) podział obowiązków w ramach struktury potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego dotyczących postępowania wobec działań i błędów;

e) odnotowane w przeszłości wzorce i zachowania w działalności handlowej potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

f) oczekiwany poziom wolumenu transakcji i wolumenu zleceń potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

g) zdolność potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego do wywiązywania się ze zobowiązań finansowych wobec dostawcy usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego;

h) jeżeli są dostępne – informacje dotyczące kar nałożonych w przeszłości na potencjalnego klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego.

3. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego zezwalający na subdelegację upewnia się, że potencjalny klient usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego – przed udzieleniem temu klientowi dostępu – wdrożył ramy due diligence, które są co najmniej równoważne ramom, o których mowa w ust. 1 i 2.

Artykuł 23

Okresowy przegląd klientów usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego

(art. 17 ust. 5 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego co roku dokonuje przeglądu swoich procedur oceny due diligence.

2. Dostawca usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego przeprowadza co roku ponowną, opartą na ryzyku ocenę adekwatności systemów i środków kontroli swoich klientów, mając w szczególności na uwadze zmiany w skali, charakterze i złożoności ich działalności handlowej lub strategii handlowych, zmiany w personelu, strukturze własności, rachunku transakcyjnym lub bankowym, statusie prawnym, sytuacji finansowej oraz to, czy klient usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego wyraził zamiar subdelegowania dostępu, jaki otrzymuje od dostawcy usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego.

ROZDZIAŁ IV

FIRMY INWESTYCYJNE DZIAŁAJĄCE W CHARAKTERZE OGÓLNYCH UCZESTNIKÓW ROZLICZAJĄCYCH

Artykuł 24

Systemy i środki kontroli stosowane przez firmy inwestycyjne działające w charakterze ogólnych uczestników rozliczających

(art. 17 ust. 6 dyrektywy 2014/65/UE)

Wszelkie systemy wykorzystywane przez firmę inwestycyjną działającą w charakterze ogólnego uczestnika rozliczającego („firma rozliczająca”) w celu wspierania świadczonych przez nią usług rozliczeniowych na rzecz jej klientów podlegają odpowiednim ocenom due diligence i środkom kontroli oraz odpowiedniemu monitorowaniu.

Artykuł 25

Oceny due diligence potencjalnych klientów usług rozliczeniowych

(art. 17 ust. 6 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma rozliczająca przeprowadza początkową ocenę potencjalnego klienta usług rozliczeniowych, mając na uwadze charakter, skalę i złożoność działalności potencjalnego klienta usług rozliczeniowych. Każdy z potencjalnych klientów usług rozliczeniowych zostaje poddany ocenie pod kątem następujących kryteriów:

a) zdolności kredytowej, z uwzględnieniem wszelkich przedstawionych gwarancji;

b) wewnętrznych systemów kontroli ryzyka;

c) zamierzonej strategii handlowej;

d) systemów płatniczych i mechanizmów płatniczych, które umożliwiają potencjalnemu klientowi usług rozliczeniowych zapewnienie terminowego przeniesienia aktywów lub środków pieniężnych jako depozytu zabezpieczającego zgodnie z wymogami firmy rozliczającej w odniesieniu do świadczonych przez nią usług rozliczeniowych;

e) ustawień systemów i dostępu do informacji, które ułatwiają potencjalnemu klientowi usług rozliczeniowych przestrzeganie wszelkich maksymalnych limitów obrotu uzgodnionych z firmą rozliczającą;

f) wszelkich zabezpieczeń przedstawionych firmie rozliczającej przez potencjalnego klienta usług rozliczeniowych;

g) zasobów operacyjnych, w tym interfejsów technologicznych i jakości sieci połączeń;

h) udziału potencjalnego klienta usług rozliczeniowych w działaniach związanych z naruszaniem zasad, które zapewniają integralność rynków finansowych, w tym w działaniach związanych z nadużyciem na rynku, przestępstwami finansowymi lub praniem pieniędzy.

2. Firma rozliczająca co roku dokonuje przeglądu bieżącego spełniania przez klientów świadczonych przez nią usług rozliczeniowych kryteriów wskazanych w ust. 1. Kryteria te określa się w wiążącej pisemnej umowie, o której mowa w art. 17 ust. 6 dyrektywy 2014/65/UE, i wskazuje się w niej częstotliwość, z jaką firma rozliczająca dokonuje przeglądu spełniania tych kryteriów przez klientów świadczonych przez nią usług rozliczeniowych, jeżeli przegląd ten ma być przeprowadzany częściej niż raz do roku. W tej wiążącej pisemnej umowie określa się również konsekwencje, jakie ponoszą klienci usług rozliczeniowych, którzy nie spełniają tych kryteriów.

Artykuł 26

Limity pozycji

(art. 17 ust. 6 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma rozliczająca określa odpowiednie limity obrotu i limity pozycji oraz powiadamia o nich klientów świadczonych przez nią usług rozliczeniowych, tak aby ograniczyć własne ryzyko kontrahenta, ryzyko płynności, ryzyko operacyjne i ryzyko innego rodzaju, a także aby zarządzać tymi wszystkimi rodzajami ryzyka.

2. Firma rozliczająca monitoruje pozycje klientów świadczonych przez nią usług rozliczeniowych pod kątem limitów, o których mowa w ust. 1, w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego i posiada odpowiednie procedury przed- i potransakcyjne w zakresie zarządzania ryzykiem naruszeń limitów pozycji za pomocą odpowiednich praktyk uzupełniania depozytu zabezpieczającego i innych odpowiednich środków.

3. Firma rozliczająca dokumentuje na piśmie procedury, o których mowa w ust. 2, i rejestruje, czy klienci usług rozliczeniowych przestrzegają tych procedur.

Artykuł 27

Ujawnianie informacji na temat świadczonych usług

(art. 17 ust. 6 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma rozliczająca publikuje warunki, na jakich oferuje usługi rozliczeniowe. Firma rozliczająca oferuje te usługi na rozsądnych warunkach handlowych.

2. Firma rozliczająca informuje potencjalnych i aktualnych klientów świadczonych przez nią usług rozliczeniowych o poziomach ochrony i kosztach związanych z różnymi poziomami podziału, jakie zapewnia. Informacje na temat różnych poziomów podziału obejmują opis głównych skutków prawnych odpowiednich oferowanych poziomów podziału, w tym informacje na temat przepisów prawnych dotyczących niewypłacalności mających zastosowanie w odpowiedniej jurysdykcji.

ROZDZIAŁ V

TECHNIKA HANDLU ALGORYTMICZNEGO O WYSOKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 28

Treść i format rejestrów zleceń

(art. 17 ust. 2 dyrektywy 2014/65/UE)

1. Firma inwestycyjna, która stosuje technikę handlu algorytmicznego o wysokiej częstotliwości, natychmiast po złożeniu zlecenia rejestruje szczegóły każdego złożonego zlecenia przy zastosowaniu formatu wskazanego w tabelach 2 i 3 w załączniku II.

2. Firma inwestycyjna, która stosuje technikę handlu algorytmicznego o wysokiej częstotliwości, aktualizuje informacje, o których mowa w ust. 1, zgodnie ze standardami i formatami określonymi w czwartej kolumnie w tabelach 2 i 3 w załączniku II.

3. Rejestry, o których mowa w ust. 1 i 2, przechowuje się przez pięć lat od dnia złożenia zlecenia w systemie obrotu lub w innej firmie inwestycyjnej do celów wykonania.

Artykuł 29

Wejście w życie i stosowanie

(art. 17 ust. 2 dyrektywy 2014/65/UE)

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 3 stycznia 2018 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 19 lipca 2016 r. W imieniu Komisji Jean-Claude JUNCKER Przewodniczący

(1) Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 349.

(2) Rozporządzenie (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 1).

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84).

(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84).

(5) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy (zob. s. 1 niniejszego Dziennika Urzędowego).

ZAŁĄCZNIK I Kryteria, które firma inwestycyjna uwzględnia w samoocenie, o której mowa w art. 9 ust. 1 1. W ramach oceny charakteru swojej działalności firma inwestycyjna uwzględnia następujące kryteria, o ile mają one zastosowanie: a) status regulacyjny firmy i, w stosownych przypadkach, klientów świadczonej przez nią usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego, w tym wymogi regulacyjne, którym podlega jako firma inwestycyjna zgodnie z dyrektywą 2014/65/UE, a także inne stosowne wymogi regulacyjne; b) rolę firmy na rynku, w tym to, czy pełni ona funkcję animatora rynku oraz czy wykonuje zlecenia w imieniu klientów czy też prowadzi obrót wyłącznie na własny rachunek; c) stopień zautomatyzowania obrotu oraz pozostałych procesów lub działalności firmy; d) rodzaje i status regulacyjny instrumentów, produktów i klas aktywów, którymi firma prowadzi obrót; e) rodzaje strategii stosowanych przez firmę i ryzyka wynikające z tych strategii dla zarządzania ryzykiem przez firmę oraz dla sprawiedliwego i prawidłowego funkcjonowania rynków; firma uwzględnia w szczególności charakter tych strategii, takich jak np. animowanie rynku lub arbitraż, oraz to, czy strategie te mają charakter długoterminowy, krótkoterminowy, kierunkowy lub niekierunkowy; f) wrażliwość strategii i działalności handlowej firmy na opóźnienia; g) rodzaj i status regulacyjny systemów obrotu i innych mechanizmów zapewniania płynności, do których firma posiada dostęp, a w szczególności to, czy działalność handlowa prowadzona w tych systemach obrotu i mechanizmach zapewniania płynności ma charakter przejrzysty, nieprzejrzysty czy też charakter obrotu poza rynkiem regulowanym; h) rozwiązania stosowane przez firmę w zakresie łączności oraz to, czy ma ona dostęp do systemów obrotu w charakterze członka, klienta usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego lub dostawcy usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego; i) stopień, w jakim firma powierza stronom trzecim opracowywanie i utrzymywanie swoich algorytmów lub systemów transakcyjnych, oraz to, czy te algorytmy lub systemy transakcyjne zostały opracowane przez firmę we własnym zakresie lub we współpracy ze stroną trzecią lub też zostały zakupione od strony trzeciej lub zlecono ich opracowanie stronie trzeciej; j) strukturę firmy pod względem własności i zarządzania, jej strukturę pod względem organizacyjnym i operacyjnym oraz to, czy jest ona spółką osobową, spółką zależną, spółką giełdową lub ma inną formę; k) strukturę i organizację zarządzania ryzykiem, nadzoru nad zgodnością z prawem oraz audytu w ramach firmy; l) datę założenia firmy oraz poziom doświadczenia i kompetencji jej personelu; w stosownych przypadkach fakt, że firma istnieje dopiero od niedawna. 2. W ramach oceny skali swojej działalności firma inwestycyjna uwzględnia następujące kryteria, o ile mają one zastosowanie: a) liczbę równolegle stosowanych algorytmów i strategii; b) liczbę poszczególnych instrumentów, produktów i klas aktywów będących przedmiotem obrotu; c) liczbę utrzymywanych jednostek odpowiadających za handel oraz indywidualnych identyfikatorów transakcyjnych stosowanych dla oznaczenia osób fizycznych i algorytmów odpowiedzialnych za wykonywanie zleceń; d) wydajność pod względem wolumenu komunikatów, a w szczególności liczbę złożonych, zmodyfikowanych, anulowanych i wykonanych zleceń; e) wartość pieniężną jej pozycji śróddziennych i pozycji overnight, brutto i netto; f) liczbę rynków, do których firma posiada dostęp jako członek lub uczestnik lub za pośrednictwem bezpośredniego dostępu elektronicznego; g) liczbę i wielkość klientów firmy, w szczególności klientów świadczonej przez nią usługi dostępu elektronicznego; h) liczbę miejsc kolokacji lub hostingu zapewniającego większą bliskość z infrastrukturą obrotu, z którymi firma posiada łączność; i) przepustowość infrastruktury łączności firmy; j) liczbę członków rozliczających firmy lub członkostw firmy w kontrahencie centralnym; k) wielkość firmy w kategoriach liczby uczestników rynku oraz personelu zatrudnionego w działach obsługi klienta, działach wspierających i działach zaplecza, w ekwiwalentach pełnego czasu pracy; l) liczbę fizycznych lokalizacji firmy; m) liczbę państw i regionów, w których firma inwestycyjna prowadzi działalność handlową; n) roczne przychody i zyski firmy. 3. W ramach oceny złożoności swojej działalności firma inwestycyjna uwzględnia następujące kryteria, o ile mają one zastosowanie: a) charakter strategii realizowanych przez firmę lub przez jej klientów, o ile strategie te są znane firmie, oraz w szczególności to, czy strategie te obejmują stosowanie algorytmów inicjujących zlecenia związane ze skorelowanymi instrumentami lub zlecenia wykonywane w wielu systemach obrotu lub mechanizmach zapewniania płynności; b) algorytmy firmy pod względem ich kodu, ich danych wejściowych, ich wzajemnych zależności, zawartych w nich wyjątków od zasad oraz innych cech; c) systemy transakcyjne firmy pod względem różnorodności stosowanych systemów oraz zakresu kontroli sprawowanej przez firmę nad ustanawianiem, dostosowywaniem i testowaniem jej systemów transakcyjnych oraz dokonywaniem ich przeglądów; d) strukturę firmy pod względem własności i zarządzania oraz jej strukturę pod względem organizacyjnym, operacyjnym, technicznym, fizycznym i geograficznym; e) różnorodność stosowanych przez firmę rozwiązań w zakresie łączności, technologii i rozliczania; f) różnorodność fizycznej infrastruktury obrotu wykorzystywanej przez firmę; g) poziomu outsourcingu dokonanego lub oferowanego przez firmę, a w szczególności ewentualny outsourcing najważniejszych funkcji; h) korzystanie przez firmę z usługi bezpośredniego dostępu elektronicznego lub jej udostępnianie, czy jest to bezpośredni dostęp do rynku czy też dostęp sponsorowany, a także warunki, na jakich usługa bezpośredniego dostępu elektronicznego jest oferowana klientom; oraz i) szybkość obrotu prowadzonego przez firmę lub jej klientów.