(3)

Przeprowadzona przez ERRS ocena podatności na zagrożenia ujawniła następujące obszary w odniesieniu do Luksemburga. a) Ceny nieruchomości mieszkalnych w Luksemburgu rosną od jakiegoś czasu w sposób stabilny. Obecnie ceny znajdują się na bezprecedensowo wysokim poziomie i nadal rosną – zarówno w relacji do dochodów, jak i do czynszów. Taki kierunek zmiany cen jest podtrzymywany przez strukturalną nierównowagę pomiędzy wysokim popytem na nieruchomości mieszkalne, potęgowanym m.in. przez czynniki demograficzne i wsparcie państwa, a ograniczeniami w zakresie podaży nieruchomości mieszkalnych. b) Rosnące ceny nieruchomości mieszkalnych mogą zwiększać podatność na zagrożenia wynikającą z zadłużenia gospodarstw domowych oraz prowadzić do dalszego wzrostu zadłużenia całkowitego oraz wzrostu liczby gospodarstw podatnych na zagrożenia. W ostatnich latach gwałtownie rosła liczba udzielanych kredytów hipotecznych a poziom zadłużenia hipotecznego jest wysoki w relacji do dochodów do dyspozycji gospodarstw domowych w Luksemburg. Gospodarstwa domowe są narażone na ryzyko stopy procentowej, ponieważ kredyty hipoteczne mają zazwyczaj oprocentowanie zmienne. Średnie wartości współczynnika kosztów obsługi zadłużenia do dochodu i współczynnika wysokości kredytu do wartości zabezpieczenia w Luksemburgu są umiarkowane i mogą działać jako czynnik ograniczający straty w systemie finansowym w przypadku krystalizacji obszarów podatności na zagrożenia. Jednak rozkład tych współczynników dla nowych i istniejących kredytów hipotecznych wskazuje, że istnieje znacząca grupa dłużników hipotecznych o wysokim stopniu zadłużenia i wysokich kosztach obsługi zadłużenia w relacji do dochodów. c) Podatność na zagrożenia w sektorze nieruchomości mieszkalnych w połączeniu z już wysokimi i nadal gwałtownie rosnącymi cenami nieruchomości mieszkalnych stanowią ryzyko dla stabilności finansowej w realnej gospodarce Luksemburga. W przypadku zaistnienia wstrząsów gospodarczych lub finansowych – takich jak wzrost bezrobocia lub spadek tempa wzrostu dochodów albo cen nieruchomości mieszkalnych – wysoko zadłużone gospodarstwa domowe mogą napotkać szczególne trudności w obsłudze swojego zadłużenia, przez co zwiększeniu może ulec liczba niespłacanych kredytów hipotecznych, co doprowadzi do bezpośrednich strat kredytowych w bankach, w szczególności w przypadku spadku cen nieruchomości mieszkalnych. Ponadto, jeżeli zrealizuje się niekorzystny scenariusz dla gospodarki, powiązane negatywne konsekwencje dla dochodów i bogactwa gospodarstw domowych mogą wzmocnić początkowe wstrząsy, dodatkowo zwiększając negatywne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje dla stabilności finansowej (np. w sytuacji, gdy obsługiwanie kredytów hipotecznych zmusza gospodarstwa domowe do ograniczenia konsumpcji). Problem ten może przybrać na znaczeniu w przypadku kontynuacji trendu wzrostowego w zadłużeniu gospodarstw domowych. Należy zauważyć, że gospodarstwa domowe w Luksemburgu dysponują również wysokim – choć malejącym w relacji do zadłużenia – poziomem aktywów finansowych, które mogą stanowić czynnik ograniczający ryzyko w sytuacji wystąpienia wstrząsów – o ile gospodarstwa domowe będą mogły i chciały korzystać z tych zasobów bogactwa. d) ERRS odnotowała rozwiązania wprowadzone przez władze Luksemburga w odniesieniu do sektora nieruchomości mieszkalnych. Jak dotąd zastosowane rozwiązania koncentrowały się na zwiększeniu odporności sektora bankowego poprzez podwyższenie wag ryzyka kredytów hipotecznych o wysokim współczynniku wysokości kredytu do wartości zabezpieczenia oraz poprzez stosowanie buforów kapitałowych zarówno do sektora bankowego jako całości, jak i do instytucji o znaczeniu systemowym. Średnio banki w Luksemburgu są dobrze dokapitalizowane i mają stosunkowo niewielkie ekspozycje zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych. Biorąc pod uwagę te rozwiązania, bezpośrednie ryzyka dla systemu bankowego związane z podatnością na zagrożenia w sektorze nieruchomości mieszkalnych wydają się obecnie ograniczone. e) Poza środkami makroostrożnościowymi nakładającymi na banki obowiązki w zakresie odpowiedniego zarządzania wewnętrznego i polityk w odniesieniu do rynku kredytów hipotecznych nie wdrożono żadnych środków makroostrożnościowych ograniczających podatność na zagrożenia związaną z potencjalnym negatywnym wzajemnym oddziaływaniem zadłużenia gospodarstw domowych i dynamiki zmian cen nieruchomości mieszkalnych. Z tego powodu należy uznać, że polityki realizowane przez władze Luksemburga mogą nie być wystarczające do pełnego zniwelowania zidentyfikowanych obszarów podatności na zagrożenia,