PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 87/212

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2017/581

z dnia 24 czerwca 2016 r.

uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących dostępu do rozliczeń w odniesieniu do systemów obrotu i kontrahentów centralnych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (1), w szczególności jego art. 35 ust. 6 i art. 36 ust. 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Aby zapobiec zakłóceniu konkurencji, kontrahenci centralni (CCP) oraz systemy obrotu powinni móc odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu do CCP lub systemu obrotu tylko wówczas, gdy podjęli wszelkie racjonalne działania w celu zarządzania ryzykiem zaistniałym w wyniku udzielenia tego dostępu, a mimo to nadal utrzymuje się znaczne nadmierne ryzyko.

(2) Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 600/2014 jeżeli CCP lub system obrotu odmownie rozpatrzy wniosek o udzielenie dostępu, musi przedstawić wyczerpujące uzasadnienie tej decyzji, w tym wskazać, w jaki sposób dane rodzaje ryzyka, które byłyby wynikiem udzielenia dostępu, sprawiają, że w danej sytuacji nie można byłoby nimi zarządzać, oraz dowieść, że nadal utrzymywałoby się znaczne nadmierne ryzyko. Właściwym sposobem uzasadnienia swojej decyzji przez stronę, która odmówiła dostępu, jest wyraźne określenie zmian w procesie zarządzania ryzykiem, które byłyby następstwem udzielenia dostępu, wskazanie, w jaki sposób dana strona musiałaby zarządzać ryzykiem związanym z tymi zmianami w następstwie udzielenia dostępu, oraz wyjaśnienie wpływu na jej działalność.

(3) W rozporządzeniu (UE) nr 600/2014 nie dokonano rozróżnienia między ryzykiem, na jakie – w przypadku udzielenia dostępu – narażeni są CCP a na jakie – systemy obrotu, i przewidziano te same ogólne kategorie warunków, które systemy obrotu i CCP powinni rozważyć przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie dostępu. Ze względu jednak na odmienny charakter działalności CCP w porównaniu z działalnością systemów obrotu ryzyko wynikające z udzielenia dostępu może w praktyce w różnym stopniu oddziaływać na CCP i systemy obrotu, co powoduje konieczność przyjęcia podejścia, w ramach którego CCP i systemy obrotu traktowano by w różny sposób.

(4) Oceniając, czy dostęp nie zagraża sprawnemu i prawidłowemu funkcjonowaniu rynków lub nie wywiera negatywnego wpływu na ryzyko systemowe, właściwy organ powinien brać pod uwagę to, czy dany CCP lub system obrotu posiada odpowiednie procedury zarządzania ryzykiem, w tym w odniesieniu do ryzyka operacyjnego i prawnego, aby uniknąć sytuacji, w której porozumienie o dostępie naraża osoby trzecie na znaczne nadmierne ryzyko, którego nie można zminimalizować.

(5) Warunki, pod jakimi należy zezwalać na dostęp, powinny być uzasadnione i niedyskryminacyjne, tak aby nie podważać celu, jaki przyświeca niedyskryminacyjnemu dostępowi. Nie należy zezwalać na pobieranie opłat w dyskryminacyjny sposób z zamiarem zniechęcenia do ubiegania się o dostęp. Opłaty mogą jednak być zróżnicowane z obiektywnie uzasadnionych powodów, na przykład w przypadku wyższych kosztów wdrożenia ustaleń dotyczących dostępu. Udzielając dostępu, CCP i systemy obrotu ponoszą zarówno koszty jednorazowe, takie jak koszty analizy wymogów prawnych, jak i koszty bieżące. Ponieważ zakres wniosku o udzielenie dostępu oraz związanych z tym kosztów wdrożenia porozumienia o dostępie prawdopodobnie będą się różnić w poszczególnych przypadkach, w niniejszym rozporządzeniu nie należy określać konkretnego podziału kosztów między CCP a systemem obrotu. Podział kosztów stanowi jednak istotny element porozumienia o dostępie, dlatego też obie strony powinny uzgodnić w tym porozumieniu sposób pokrycia kosztów.

(6) Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 (2) CCP zamierzający rozszerzyć działalność o dodatkowe usługi lub dodatkową działalność, których nie obejmuje pierwotne zezwolenie, powinien złożyć wniosek o rozszerzenie zakresu zezwolenia. Rozszerzenie zakresu zezwolenia jest konieczne, w przypadku gdy CCP zamierza oferować usługi rozliczania instrumentów finansowych, które charakteryzuje inny profil ryzyka lub które różnią się w istotny sposób od dotychczasowej oferty produktów CCP. Jeżeli kontrakt będący przedmiotem obrotu w systemie obrotu, któremu CCP udzielił dostępu, należy do klasy instrumentów finansowych objętej zakresem dotychczasowego zezwolenia CCP, a tym samym posiada podobną charakterystykę ryzyka jak kontrakty już rozliczane przez tego CCP, kontrakt ten należy uznać za ekonomicznie równoważny.

(7) Aby zadbać o to, by CCP nie stosował dyskryminacyjnych wymogów dotyczących zabezpieczenia i depozytu zabezpieczającego w stosunku do ekonomicznie równoważnych kontraktów będących przedmiotem obrotu w systemie obrotu, który uzyskał dostęp do danego CCP, wszelkie zmiany metodyki obliczania depozytu zabezpieczającego oraz wymogów operacyjnych dotyczących procesu obliczania depozytu zabezpieczającego i nettingu stosowane do ekonomicznie równoważnych kontraktów rozliczanych już przez CCP powinny podlegać przeglądowi ze strony komisji ds. ryzyka danego CCP i być traktowane jako znacząca zmiana modeli i parametrów do celów procedury przeglądu przewidzianej w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012. W ramach tego przeglądu należy potwierdzić, że nowe modele i parametry są niedyskryminacyjne i opierają się na odpowiednich ustaleniach dotyczących ryzyka.

(8) W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 ustanowiono przepisy zapobiegające zakłóceniom konkurencji poprzez wprowadzenie wymogu zapewniania systemom obrotu niedyskryminacyjnego dostępu do CCP, którzy oferują rozliczanie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. W rozporządzeniu (UE) nr 600/2014 uznano natomiast potrzebę wprowadzenia podobnych wymogów w odniesieniu do rynków regulowanych. Zważywszy, że CCP może dokonywać rozliczeń zarówno instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, jak i giełdowych instrumentów pochodnych, niedyskryminacyjne traktowanie ekonomicznie równoważnych kontraktów będących przedmiotem obrotu w systemie obrotu, który wystąpił z wnioskiem o udzielenie dostępu do CCP, powinno uwzględniać wszystkie odpowiednie kontrakty rozliczane przez tego CCP, bez względu na to, gdzie prowadzony jest obrót tymi kontraktami.

(9) Powiadomienie kierowane przez odpowiedni właściwy organ do kolegium właściwego dla CCP oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) o wyrażeniu zgody na rozwiązania przejściowe dla CCP zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 powinno być dokonywane bez zbędnej zwłoki, aby pomóc innym odpowiednim właściwym organom w zrozumieniu wpływu, jaki ten fakt wywrze na CCP i wszelkie systemy obrotu, które mają bliskie powiązania z tym CCP. W powiadomieniu należy zawrzeć wszystkie istotne informacje, które są konieczne, by umożliwić kolegium właściwemu dla CCP i ESMA zrozumienie podjętej decyzji i zwiększenie poziomu przejrzystości.

(10) Jednoznaczne wymogi dotyczące informacji, które CCP i systemy obrotu powinni przekazywać w skierowanym do właściwych organów i ESMA powiadamianiu o zamiarze skorzystania z rozwiązań przejściowych zgodnie z art. 35 i 36 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, powinny przyczynić się do przejrzystego i zharmonizowanego stosowania procedury powiadamiania. Procedura powiadamiania powinna zatem przewidywać obowiązek stosowania jednolitych wzorów powiadomień, aby umożliwić spójne i jednolite praktyki nadzorcze.

(11) Ważne jest uniknięcie ryzyka stosowania przez większe systemy obrotu metod wyliczania kwoty obrotu, które prowadzą do zaniżenia ich rocznej kwoty referencyjnej w celu skorzystania z mechanizmu opt-out pozwalającego nie stosować przepisów dotyczących dostępu. W przypadku gdy istnieją równie uznane alternatywne metody wyliczania kwoty referencyjnej, przyjęcie metody, która prowadzi do uzyskania wyższej wartości, pozwala uniknąć tego ryzyka. Metody stosowane do wyliczania kwoty referencyjnej do celów rozporządzenia (UE) nr 600/2014 powinny pozwolić skorzystać z mechanizmu opt-out autentycznie mniejszym systemom obrotu, które nie uzyskały jeszcze zdolności technologicznych pozwalających im konkurować na równi z większością uczestników rynku infrastruktury posttransakcyjnej. Ważne jest również, by ustalone metody były nieskomplikowane i jednoznaczne, tak aby przyczyniały się do spójnych i jednolitych praktyk nadzorczych.

(12) Systemy obrotu powinny w konsekwentny sposób wyliczać swoje kwoty referencyjne do celów rozporządzenia (UE) nr 600/2014, aby umożliwić rzetelne stosowanie przez systemy obrotu przepisów dotyczących dostępu. Ma to szczególne znaczenie w przypadku niektórych rodzajów giełdowych instrumentów pochodnych, którymi obrót prowadzony jest w jednostkach, takich jak baryłki lub tony.

(13) Ze względów spójności oraz w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynków finansowych konieczne jest, aby przepisy ustanowione niniejszym rozporządzeniem oraz przepisy ustanowione rozporządzeniem (UE) nr 600/2014 były stosowane od tej samej daty. Aby jednak zapewnić CCP i systemom obrotu możliwość skorzystania z rozwiązań przejściowych przewidzianych w art. 35 ust. 5 i art. 36 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, niektóre przepisy niniejszego rozporządzenia powinny stosować się od daty jego wejścia w życie.

(14) Przepisy zawarte w niniejszym rozporządzeniu są ze sobą ściśle powiązane, gdyż regulują tryb odmawiania i przyznawania dostępu do CCP i systemów obrotu, w tym procedurę pozwalającą CCP i systemom obrotu na niestosowanie wymogów dotyczących dostępu określonych w niniejszym rozporządzeniu. Aby zapewnić spójność między tymi przepisami, z których większość powinna zacząć obowiązywać w tym samym czasie, oraz aby ułatwić całościowy wgląd w te przepisy i łatwy dostęp do nich osobom podlegającym tym obowiązkom, wskazane jest uwzględnienie w jednym rozporządzeniu regulacyjnych standardów technicznych wymaganych na mocy art. 35 ust. 6 i art. 36 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 600/2014.

(15) Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji Europejskiej przez ESMA.

(16) ESMA przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych kosztów i korzyści oraz zwrócił się o opinię do Grupy Interesariuszy z Sektora Giełd i Papierów Wartościowych powołanej zgodnie z art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 (3),

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

NIEDYSKRYMINACYJNY DOSTĘP DO CCP I SYSTEMÓW OBROTU

SEKCJA 1

Niedyskryminacyjny dostęp do CCP

Artykuł 1

Warunki odmowy dostępu przez CCP

1. CCP ocenia, czy udzielenie dostępu nie doprowadzi do wystąpienia któregokolwiek z rodzajów ryzyka określonych w art. 2, 3 i 4, i może odmówić dostępu tylko wówczas, jeżeli po podjęciu wszystkich racjonalnych działań mających na celu zarządzanie ryzykiem, na które jest narażony, CCP stwierdzi, że istnieje znaczne nadmierne ryzyko, którym nie można zarządzać.

2. Jeżeli CCP odmawia dostępu, wskazuje rodzaje ryzyka określone w art. 2, 3 i 4, które wystąpiłyby w wyniku udzielenia dostępu, i wyjaśnia, dlaczego tymi rodzajami ryzyka nie można zarządzać.

Artykuł 2

Odmowa dostępu przez CCP ze względu na przewidywany wolumen transakcji

CCP może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na przewidywany wolumen transakcji będący wynikiem tego dostępu tylko wówczas, gdy udzielenie dostępu doprowadziłoby do jednej z poniższych sytuacji:

a) możliwości rozbudowy CCP wyczerpano by na tyle, że CCP nie byłby w stanie dostosować swoich systemów tak, aby być w stanie obsłużyć przewidywany wolumen transakcji;

b) planową zdolność CCP przekroczono by w taki sposób, że CCP nie byłby w stanie nabyć dodatkowej wymaganej zdolności, aby rozliczyć przewidywany wolumen transakcji.

Artykuł 3

Odmowa dostępu przez CCP ze względu na ryzyko operacyjne i złożoność operacyjną

CCP może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na ryzyko operacyjne i złożoność operacyjną.

Ryzyko operacyjne i złożoność operacyjna obejmują którykolwiek z poniższych przypadków:

a) niekompatybilność systemów informatycznych CCP i systemu obrotu utrudniającą CCP zapewnienie łączności między tymi systemami;

b) brak zasobów ludzkich posiadających wiedzę, umiejętności i doświadczenie wymagane, by wykonywać funkcje CCP w odniesieniu do ryzyka, którego źródłem są dodatkowe instrumenty finansowe, w przypadku gdy instrumenty te różnią się od instrumentów finansowych rozliczanych już przez CCP, lub też brak możliwości wykorzystania tych zasobów ludzkich.

Artykuł 4

Odmowa dostępu przez CCP ze względu na inne czynniki stwarzające znaczne nadmierne ryzyko

1. CCP może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na znaczne nadmierne ryzyko, w przypadku gdy spełniony jest dowolny z następujących warunków:

a) CCP nie oferuje usług rozliczeniowych w odniesieniu do instrumentów finansowych, dla których wystąpiono o dostęp, i nie byłby w stanie, podejmując racjonalne działania, uruchomić usługi rozliczeniowej spełniającej wymogi określone w tytułach II, III i IV rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

b) udzielenie dostępu mogłoby zagrozić rentowności CCP lub jego zdolności spełniania minimalnych wymogów kapitałowych na podstawie art. 16 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

c) istnieje ryzyko prawne;

d) istnieje niezgodność zasad CCP i zasad systemu obrotu, której CCP nie jest w stanie zaradzić we współpracy z systemem obrotu.

2. CCP może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na ryzyko prawne, o którym mowa w ust. 1 lit. c), jeżeli w wyniku udzielenia dostępu CCP nie byłby w stanie wyegzekwować swoich zasad dotyczących procedur nettingu upadłościowego i procedur na wypadek niewykonania zobowiązania lub nie byłby w stanie zarządzać ryzykiem wynikającym z jednoczesnego stosowania różnych modeli akceptowania transakcji.

SEKCJA 2

Niedyskryminacyjny dostęp do systemów obrotu

Artykuł 5

Warunki odmowy dostępu przez system obrotu

1. System obrotu ocenia, czy udzielenie dostępu nie doprowadzi do wystąpienia któregokolwiek z rodzajów ryzyka określonych w art. 6 i 7, i może odmówić dostępu tylko wówczas, jeżeli po podjęciu wszystkich racjonalnych działań mających na celu zarządzanie ryzykiem, na które jest narażony, system obrotu stwierdzi, że istnieje znaczne nadmierne ryzyko, którym nie można zarządzać.

2. Jeżeli system obrotu odmawia dostępu, wskazuje rodzaje ryzyka określone w art. 6 i 7, które wystąpiłyby w wyniku udzielenia dostępu, i wyjaśnia, dlaczego tymi rodzajami ryzyka nie można zarządzać.

Artykuł 6

Odmowa dostępu przez system obrotu ze względu na ryzyko operacyjne i złożoność operacyjną

System obrotu może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na ryzyko operacyjne i złożoność operacyjną będące wynikiem tego dostępu tylko wówczas, gdy istnieje ryzyko niekompatybilności systemów informatycznych CCP i systemów informatycznych systemu obrotu, która utrudnia systemowi obrotu zapewnienie łączności między tymi systemami.

Artykuł 7

Odmowa dostępu przez system obrotu ze względu na inne czynniki stwarzające znaczne nadmierne ryzyko

System obrotu może odmownie rozpatrzyć wniosek o udzielenie dostępu ze względu na znaczne nadmierne ryzyko w którymkolwiek z poniższych przypadków:

a) zagrożenie rentowności systemu obrotu lub jego zdolności spełniania minimalnych wymogów kapitałowych na podstawie art. 47 ust. 1 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE (4);

b) niezgodność zasad systemu obrotu i zasad CCP, której system obrotu nie jest w stanie zaradzić we współpracy z CCP.

Artykuł 8

Warunki, na jakich uznaje się, że dostęp zagraża sprawnemu i prawidłowemu funkcjonowaniu rynków lub wywiera negatywny wpływ na ryzyko systemowe

Oprócz fragmentacji płynności, zdefiniowanej w art. 2 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, do celów art. 35 ust. 4 lit. b) i art. 36 ust. 4 lit. b) tego rozporządzenia uznaje się, że udzielenie dostępu zagraża sprawnemu i prawidłowemu funkcjonowaniu rynków lub wywiera negatywny wpływ na ryzyko systemowe, w przypadku gdy właściwy organ jest w stanie przedstawić powody odmowy, w tym dowody na to, że procedury zarządzania ryzykiem jednej strony lub obu stron wniosku o udzielenie dostępu są niewystarczające, aby zapobiec temu, by udzielenie dostępu nie stworzyło znacznego nadmiernego ryzyka dla osób trzecich, oraz nie ma możliwości podjęcia działań naprawczych, które pozwoliłyby w wystarczającym stopniu ograniczyć to ryzyko.

ROZDZIAŁ II

WARUNKI, POD JAKIMI NALEŻY UDZIELIĆ POZWOLENIA NA DOSTĘP

Artykuł 9

Warunki, pod jakimi należy udzielić pozwolenia na dostęp

1. Strony uzgadniają swoje prawa i obowiązki wynikające z udzielonego dostępu, w tym właściwe prawo regulujące ich stosunki. Warunki porozumienia o dostępie:

a) są jednoznacznie określone, przejrzyste, ważne i możliwe do wyegzekwowania;

b) w przypadku gdy dostęp do systemu obrotu ma dwóch CCP lub większa ich liczba – określają tryb przypisywania transakcji realizowanych w systemie obrotu danemu CCP, który jest stroną porozumienia;

c) zawierają jasne zasady regulujące moment wprowadzenia zleceń transferu w rozumieniu dyrektywy 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5) do odpowiednich systemów oraz moment nieodwracalności;

d) zawierają zasady regulujące tryb rozwiązania porozumienia o dostępie przez którąkolwiek stronę, które: (i) przewidują rozwiązanie porozumienia w uporządkowany sposób, który nie prowadzi do nadmiernego narażenia innych podmiotów na dodatkowe ryzyko, w tym jasne i przejrzyste ustalenia dotyczące zarządzania kontraktami i pozycjami i stopniowego wygaszania kontraktów i pozycji zawartych na podstawie porozumienia o dostępie, które w momencie rozwiązania porozumienia były otwarte; (ii) zapewniają, aby stronie naruszającej umowę dano wystarczająco dużo czasu na naprawienie wszelkich naruszeń, które nie dają podstaw do natychmiastowego rozwiązania porozumienia; (iii) zezwalają na rozwiązanie porozumienia, w przypadku gdy ryzyko wzrośnie na tyle, że pierwotnie uzasadniałoby to odmowę dostępu;

e) określają instrumenty finansowe będące przedmiotem porozumienia o dostępie;

f) regulują kwestię pokrycia jednorazowych i bieżących kosztów powstałych w wyniku wniosku o udzielenie dostępu;

g) zawierają postanowienia regulujące roszczenia i zobowiązania wynikające z porozumienia o dostępie.

2. Warunki porozumienia o dostępie nakładają na strony porozumienia obowiązek wdrożenia odpowiednich zasad, procedur i systemów, aby zapewnić:

a) terminową, niezawodną i bezpieczną łączność między stronami;

b) uprzednie konsultacje z drugą stroną, w przypadku gdy istnieje prawdopodobieństwo, że zmiany działalności operacyjnej którejkolwiek ze stron wywrą istotny wpływ na realizację porozumienia o dostępie lub na ryzyko, na które narażona jest druga strona;

c) odpowiednio wczesne powiadomienie drugiej strony przed wprowadzeniem danej zmiany, w przypadkach innych niż te, o których mowa w lit. b);

d) rozstrzyganie sporów;

e) identyfikację i monitorowanie potencjalnego ryzyka wynikłego z porozumienia o dostępie i zarządzanie nim;

f) otrzymywanie przez system obrotu wszystkich niezbędnych informacji, których potrzebuje, by wykonywać swoje obowiązki w zakresie monitorowania otwartych pozycji;

g) przyjmowanie przez CCP dostaw fizycznie rozliczanych towarów.

3. Właściwe strony porozumienia o dostępie zapewniają:

a) zachowanie odpowiednich standardów zarządzania ryzykiem przy udzielaniu dostępu;

b) aktualizowanie przez cały okres obowiązywania porozumienia o dostępie informacji przekazanych we wniosku o udzielenie dostępu, w tym informacji o istotnych zmianach;

c) możliwość wykorzystania informacji niepublicznych i szczególnie chronionych informacji handlowych, w tym informacji przekazanych na etapie opracowywania instrumentu finansowego, wyłącznie w konkretnym celu, w jakim zostały one przekazane, oraz możliwość podejmowania w oparciu o nie działań wyłącznie w konkretnym celu uzgodnionym przez strony.

Artykuł 10

Niedyskryminacyjne i przejrzyste opłaty z tytułu rozliczeń pobierane przez CCP

1. CCP pobiera opłaty z tytułu rozliczania transakcji wykonywanych w systemie obrotu, któremu udzielił dostępu, wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria, mające zastosowanie do wszystkich członków rozliczających, a także, w stosownych przypadkach, do klientów. W tym celu CCP stosuje w stosunku do wszystkich członków rozliczających i, w stosownych przypadkach, klientów tę samą taryfę opłat i rabatów, a pobierane przez niego opłaty nie mogą zależeć od systemu obrotu, w którym transakcja ma miejsce.

2. CCP pobiera od systemu obrotu opłaty z tytułu dostępu wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria. W tym celu wszystkie systemy obrotu uzyskujące dostęp do danego CCP obowiązują te same opłaty i rabaty w odniesieniu do tych samych lub podobnych instrumentów finansowych, chyba że można obiektywnie uzasadnić inną taryfę opłat.

3. Zgodnie z art. 38 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 CCP zapewnia, aby taryfy opłat, o których mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, były łatwo dostępne, odpowiednio sprecyzowane dla każdej świadczonej usługi oraz wystarczająco szczegółowe, aby zapewnić przewidywalność pobieranych opłat.

4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się do opłat pobieranych w celu pokrycia kosztów jednorazowych i bieżących.

Artykuł 11

Niedyskryminacyjne i przejrzyste opłaty pobierane przez systemy obrotu

1. System obrotu pobiera opłaty z tytułu dostępu wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria. W tym celu wszystkich CCP uzyskujących dostęp do danego systemu obrotu obowiązuje ta sama taryfa opłat i rabatów w odniesieniu do tych samych lub podobnych instrumentów finansowych, chyba że można obiektywnie uzasadnić inną taryfę opłat.

2. System obrotu zapewnia, aby taryfy opłat, o których mowa w ust. 1, były łatwo dostępne, aby opłaty były odpowiednio sprecyzowane dla każdej świadczonej usługi i wystarczająco szczegółowe, aby zapewnić przewidywalność pobieranych opłat.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do wszystkich opłat z tytułu dostępu, w tym opłat pobieranych w celu pokrycia kosztów jednorazowych i bieżących.

ROZDZIAŁ III

WARUNKI NIEDYSKRYMINACYJNEGO TRAKTOWANIA KONTRAKTÓW

Artykuł 12

Wymogi w zakresie zabezpieczenia i depozytu zabezpieczającego dotyczące ekonomicznie równoważnych kontraktów

1. CCP ustala, czy kontrakty będące przedmiotem obrotu w systemie obrotu, któremu udzielił dostęp, są ekonomicznie równoważne kontraktom o podobnej charakterystyce ryzyka już rozliczanym przez CCP.

2. Do celów niniejszego artykułu CCP uznaje wszystkie kontrakty będące przedmiotem obrotu w systemie obrotu, któremu udzielił dostęp, należące do klasy instrumentów finansowych objętych udzielonym CCP zezwoleniem, o którym mowa w art. 14 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, lub każdym kolejnym rozszerzeniem zakresu zezwolenia, o którym mowa w art. 15 tego rozporządzenia, za ekonomicznie równoważne kontraktom w danej klasie instrumentów finansowych już rozliczanych przez CCP.

3. CCP może uznać kontrakt będący przedmiotem obrotu w systemie obrotu, któremu udzielił dostępu, charakteryzujący się znacznie odmiennym profilem ryzyka lub istotnymi różnicami w porównaniu z kontraktami już rozliczanymi przez CCP w danej klasie instrumentów finansowych, za ekonomicznie nierównoważny, w przypadku gdy CCP uzyskał rozszerzenie zakresu zezwolenia na podstawie art. 15 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do tego kontraktu oraz w związku z wnioskiem tego systemu obrotu o udzielenie dostępu.

4. Do ekonomicznie równoważnych kontraktów, o których mowa w ust. 1, CCP stosuje te same metody obliczania depozytu zabezpieczającego i zabezpieczenia, niezależnie od miejsca, gdzie prowadzony jest obrót tymi kontraktami. CCP uzależnia rozliczanie ekonomicznie równoważnych kontraktów, o których mowa w ust. 1, od przyjęcia zmian w modelach i parametrach ryzyka CCP tylko wówczas, gdy jest to niezbędne, by ograniczyć czynniki ryzyka w odniesieniu do tego systemu obrotu lub kontraktów będących przedmiotem obrotu w tym systemie. Zmiany te uznaje się za znaczące zmiany modeli i parametrów CCP, o których mowa w art. 28 i 49 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

Artykuł 13

Netting ekonomicznie równoważnych kontraktów

1. CCP stosuje w stosunku do ekonomicznie równoważnych kontraktów, o których mowa w art. 12 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, te same procedury nettingu, bez względu na to, gdzie prowadzono obrót tymi kontraktami, pod warunkiem że wszelkie procedury nettingu, które stosuje, są ważne i możliwe do wyegzekwowania zgodnie z dyrektywą 98/26/WE i obowiązującym prawem dotyczącym niewypłacalności.

2. CCP, który uzna, że ryzyko prawne lub ryzyko bazowe związane z procedurą nettingu, którą stosuje do ekonomicznie równoważnego kontraktu, nie zostało w wystarczającym stopniu ograniczone, uzależnia rozliczanie tego kontraktu od przyjęcia zmian w tej procedurze nettingu wykluczającej netting tego kontraktu. Zmiany te uznaje się za znaczące zmiany modeli i parametrów ryzyka CCP, o których mowa w art. 28 i 49 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

3. Do celów ust. 2 „ryzyko bazowe” oznacza ryzyko wynikające z niedoskonałej korelacji zmian cen dwóch lub większej liczby aktywów lub kontraktów rozliczanych przez CCP.

Artykuł 14

Krzyżowe naliczanie zabezpieczeń w odniesieniu do skorelowanych kontraktów rozliczanych przez tego samego CCP

W przypadku gdy CCP wylicza depozyty zabezpieczające w ramach krzyżowego naliczania zabezpieczeń w odniesieniu do skorelowanych kontraktów rozliczanych przez tego samego CCP (wyliczanie depozytu zabezpieczającego na poziomie portfela) zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 i art. 27 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 153/2013 (6), CCP stosuje swój mechanizm wyliczania depozytu zabezpieczającego na poziomie portfela do wszystkich odpowiednich skorelowanych kontraktów, bez względu na to, gdzie prowadzony jest obrót tymi kontraktami. Kontrakty, które charakteryzuje istotna i wiarygodna korelacja lub równoważny statystyczny parametr zależności, korzystają z tych samych możliwości kompensacji lub zniżek.

ROZDZIAŁ IV

ROZWIĄZANIA PRZEJŚCIOWE I PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 15

Procedura powiadamiania właściwego organu przez CCP

W przypadku wystąpienia przez CCP z wnioskiem o zgodę na skorzystanie z rozwiązań przejściowych, o których mowa w art. 35 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, powiadamia on swój właściwy organ na piśmie przy użyciu formularza 1 określonego w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 16

Procedura powiadamiania ESMA i kolegium CCP przez właściwy organ

Odpowiednie właściwe organy powiadamiają na piśmie ESMA i kolegium właściwe dla CCP o każdej decyzji zatwierdzającej rozwiązanie przejściowe zgodnie z art. 35 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie miesiąca od podjęcia danej decyzji, przy użyciu formularza 2 określonego w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 17

Procedura powiadamiania właściwego organu przez system obrotu w odniesieniu do początkowego okresu przejściowego

Jeżeli system obrotu nie chce, by miały do niego zastosowanie przepisy art. 36 rozporządzenia (UE) nr 600/2014, powiadamia swój właściwy organ i ESMA na piśmie przy użyciu formularzy 3.1 i 3.2 określonych w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 18

Procedura powiadamiania właściwego organu przez system obrotu w odniesieniu do przedłużenia okresu przejściowego

Jeżeli system obrotu chce, by nadal nie miały do niego zastosowania przepisy art. 36 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 przez dodatkowy okres trzydziestu miesięcy, powiadamia swój właściwy organ i ESMA na piśmie przy użyciu formularzy 4.1 i 4.2 określonych w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 19

Dalsze szczegóły dotyczące wyliczania kwoty referencyjnej

1. Zgodnie z art. 36 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 system obrotu, który nie chce, by miały do niego zastosowanie przepisy art. 36 tego rozporządzenia przez okres trzydziestu miesięcy od daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (UE) nr 600/2014, uwzględnia w swoich wyliczeniach własnej rocznej kwoty referencyjnej wszystkie transakcje, których przedmiotem są giełdowe instrumenty pochodne, zawarte zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami w roku kalendarzowym poprzedzającym rok rozpoczęcia stosowania.

2. Do celów wyliczania swojej rocznej kwoty referencyjnej zgodnie z art. 36 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 za rok poprzedzający rok rozpoczęcia jego stosowania system obrotu wykorzystuje faktyczne dane liczbowe za okres, za jaki są dostępne.

Jeżeli dla roku poprzedzającego rok rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (UE) nr 600/2014 system obrotu dysponuje danymi za mniej niż 12 miesięcy, oblicza on szacunkową wartość dla tego roku, korzystając z następujących trzech rodzajów danych wejściowych:

a) faktycznych danych za najdłuższy możliwy okres rozpoczynający się z początkiem roku poprzedzającego rok rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (UE) nr 600/2014, obejmujący co najmniej pierwsze osiem miesięcy;

b) faktycznych danych za równoważny okres w trakcie roku poprzedzającego rok, o którym mowa w lit. a) niniejszego akapitu;

c) faktycznych danych za cały rok poprzedzający rok, o którym mowa w lit. a) niniejszego akapitu.

Szacunkową wysokość rocznej kwoty referencyjnej oblicza się, mnożąc dane wejściowe, o których mowa w akapicie drugim lit. a), przez dane wejściowe, o których mowa w akapicie drugim lit. c), i dzieląc je przez dane wejściowe, o których mowa w akapicie drugim lit. b).

3. Jeżeli system obrotu chce, by nadal nie miały do niego zastosowania przepisy art. 36 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 przez dodatkowy okres trzydziestu miesięcy po upływie pierwszego lub każdego kolejnego 30-miesięcznego okresu, w swoich wyliczeniach swojej rocznej kwoty referencyjnej zgodnie z art. 36 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 uwzględnia wszystkie transakcje, których przedmiotem są giełdowe instrumenty pochodne, zawarte zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami w każdym z pierwszych dwóch kolejnych lat w okresie minionych trzydziestu miesięcy.

4. Jeżeli istnieją dopuszczalne alternatywne metody wyliczania rocznej kwoty referencyjnej dla określonych rodzajów instrumentów, lecz zastosowanie tych metod prowadzi do uzyskania znacznie rozbieżnych wartości, przyjmuje się wyliczenia, które prowadzą do uzyskania wyższej wartości. W szczególności dla instrumentów pochodnych takich jak kontrakty terminowe typu future lub opcje, w tym wszystkich rodzajów pochodnych instrumentów towarowych, które wyrażono w jednostkach, roczną kwotę referencyjną stanowi pełna wartość aktywów bazowych dla danego instrumentu pochodnego według stosownej ceny obowiązującej w momencie zawarcia transakcji.

Artykuł 20

Zatwierdzenie i metoda weryfikacji przez ESMA

1. Do celów weryfikacji na podstawie art. 36 ust. 6 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 600/2014 system obrotu przekazuje ESMA na jego żądanie wszystkie fakty i dane liczbowe, na których oparto wyliczenia.

2. Dokonując weryfikacji przekazanych wartości rocznej kwoty referencyjnej, ESMA bierze również pod uwagę stosowne dane posttransakcyjne i roczne dane statystyczne.

3. ESMA zatwierdza lub odrzuca mechanizm opt-out w terminie trzech miesięcy od otrzymania wszystkich istotnych informacji w odniesieniu do powiadomienia zgodnie z art. 16 lub art. 17, w tym informacji określonych w art. 19.

Artykuł 21

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 3 stycznia 2018 r.

Przepisy art. 15, 16, 17, 19 i 20 stosuje się jednak od daty wejścia niniejszego rozporządzenia w życie.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 24 czerwca 2016 r. W imieniu Komisji Jean-Claude JUNCKER Przewodniczący

(1) Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84.

(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (Dz.U. L 201 z 27.7.2012, s. 1).

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84).

(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 349).

(5) Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych (Dz.U. L 166 z 11.6.1998, s. 45).

(6) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 153/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących wymogów obowiązujących kontrahentów centralnych (Dz.U. L 52 z 23.2.2013, s. 41).