C)

Środki zapobiegawcze 7. Określenie środków zapobiegawczych, które już istnieją lub powinny zostać podjęte w celu ograniczenia ryzyka, tak aby można było we właściwy sposób zarządzać wszystkimi zidentyfikowanymi rodzajami ryzyka. Szczególną uwagę poświęca się jednolitym częściom wód wykorzystywanym do poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz odpowiednim strefom ochronnym. Takie środki zapobiegawcze mogą obejmować: a) kontrolę dostępu; b) dodatkowe środki w zakresie dezynfekcji lub usuwania zanieczyszczeń; c) konkretne technologie nawadniania ograniczające ryzyko tworzenia się aerozolu (np. nawadnianie kropelkowe); d) szczególne wymogi dotyczące nawadniania przy użyciu deszczowni (np. maksymalna prędkość wiatru, odległości między deszczowniami a obszarami wrażliwymi); e) szczególne wymogi dotyczące pól uprawnych (np. nachylenie zbocza, nasycenie pola wodą oraz obszary krasowe); f) wsparcie w procesie wymierania czynników chorobotwórczych przed zbiorami; g) ustanowienie minimalnych odległości bezpieczeństwa (np. od wód powierzchniowych, w tym źródeł dla zwierząt gospodarskich, lub takich rodzajów działalności jak akwakultura, hodowla ryb, hodowla mięczaków, skorupiaków i innych bezkręgowców wodnych, pływanie i inna działalność w środowisku wodnym); h) oznakowanie w miejscach nawadniania, wskazujące na użycie wody odzyskanej, która nie nadaje się do picia. Szczególne środki zapobiegawcze, które mogą być istotne, przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1 – Szczególne środki zapobiegawcze Klasa jakości odzyskanej wody Szczególne środki zapobiegawcze A — Niedopuszczenie do kontaktu świń z paszą nawadnianą odzyskaną wodą, chyba że istnieją wystarczające dane wskazujące na to, że ryzykiem związanym z konkretnym przypadkiem można zarządzać. B — Zakaz zbierania nawadnianych mokrych upraw lub produktów, które znajdowały się na ziemi. — Wyłączenie bydła mlecznego w okresie laktacji z wypasu na pastwiskach, dopóki one nie wyschną. — Przed pakowaniem pasza musi zostać wysuszona lub zakiszona. — Niedopuszczenie do kontaktu świń z paszą nawadnianą odzyskaną wodą, chyba że istnieją wystarczające dane wskazujące na to, że ryzykiem związanym z konkretnym przypadkiem można zarządzać. C — Zakaz zbierania nawadnianych mokrych upraw lub produktów, które znajdowały się na ziemi. — Wyłączenie zwierząt wypasanych z wypasu na pastwiskach przez pięć dni od ostatniego nawadniania. — Przed pakowaniem pasza musi zostać wysuszona lub zakiszona. — Niedopuszczenie do kontaktu świń z paszą nawadnianą odzyskaną wodą, chyba że istnieją wystarczające dane wskazujące na to, że ryzykiem związanym z konkretnym przypadkiem można zarządzać. D — Zakaz zbierania nawadnianych mokrych upraw lub produktów, które znajdowały się na ziemi. 8. Odpowiednie systemy i procedury kontroli jakości, w tym monitorowanie odzyskanej wody pod kątem odpowiednich parametrów oraz odpowiednie programy konserwacji urządzeń. Zaleca się, aby operator zakładu odzyskiwania wody stworzył i utrzymywał system zarządzania jakością certyfikowany zgodnie z ISO 9001 lub równoważną normą. 9. Systemy monitorowania środowiska zapewniające informacje zwrotne pochodzące z monitorowania oraz odpowiednią walidację i dokumentację wszystkich procesów i procedur. 10. Odpowiednie systemy zarządzania incydentami i nagłymi sytuacjami, w tym procedury informowania wszystkich zainteresowanych stron o takich zdarzeniach w odpowiedni sposób i regularne aktualizowanie planu działania w sytuacjach nagłych. Państwa członkowskie mogą korzystać z istniejących międzynarodowych wytycznych lub norm, takich jak ISO 20426:2018: Wytyczne dotyczące oceny ryzyka dla zdrowia i zarządzania nim w odniesieniu do ponownego wykorzystania wody niepitnej i ISO 16075:2015: Wytyczne dotyczące wykorzystywania oczyszczonych ścieków w projektach nawadniania lub innych równoważnych norm akceptowanych na szczeblu międzynarodowym, lub wytycznych WHO, jako instrumentów systematycznej identyfikacji zagrożeń, oceny ryzyka i zarządzania nim, w oparciu o podejście priorytetowe do całego łańcucha (od oczyszczania ścieków komunalnych do ponownego wykorzystania wody, poprzez dystrybucję i wykorzystanie do nawadniania w rolnictwie, aż do kontroli skutków) i oceny ryzyka na miejscu. 11. Zapewnienie, by w celu zagwarantowania bezpiecznego otrzymywania i wykorzystywania odzyskanej wody ustanowione były mechanizmy koordynacji pomiędzy różnymi podmiotami.