PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 357/112

DECYZJA KOMISJI

z dnia 29 kwietnia 2014 r.

w sprawie pomocy państwa SA.34825 (2012/C), SA.34825 (2014/NN), SA.36006 (2013/NN), SA.34488 (2012/C) (ex 2012/NN), SA.31155 (2013/C) (2013/NN) (ex 2010/N) wdrożonej przez Grecję na rzecz Eurobank Group związanej z: dokapitalizowaniem i restrukturyzacją Eurobank Ergasias SA; pomocą restrukturyzacyjną dla Proton Bank poprzez utworzenie i dokapitalizowanie Nea Proton Bank i dodatkowe dokapitalizowanie New Proton Bank przez grecki fundusz stabilności finansowej; restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją Hellenic Postbank przez utworzenie banku pomostowego

(notyfikowana jako dokument nr C(2014) 2933)

(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

(2014/885/UE)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po wezwaniu państw członkowskich i innych zainteresowanych stron do przedstawienia uwag (1) zgodnie z przywołanymi artykułami,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. PROCEDURA

1.1. PROCEDURY DOTYCZĄCE EUROBANK GROUP (2) („BANK” (3))

(1) Decyzją z dnia 19 listopada 2008 r. Komisja zatwierdziła program zatytułowany „Środki wsparcia na rzecz instytucji kredytowych w Grecji” („program wsparcia na rzecz greckich banków”), opracowany w celu zapewnienia stabilności greckiego systemu finansowego. Program wsparcia na rzecz greckich banków pozwala na przyznanie pomocy w ramach trzech środków składowych: dokapitalizowania, gwarancji i rządowej pożyczki obligacyjnej (4). W maju 2009 r. EFG Eurobank Ergasias SA (5) został dokapitalizowany przez Grecję w ramach środka dokapitalizowania.

(2) W motywie 14 decyzji z dnia 19 listopada 2008 r. wskazuje się, że plan restrukturyzacji zostanie zgłoszony Komisji w odniesieniu do beneficjentów środka dokapitalizowania.

(3) Dnia 2 sierpnia 2010 r. władze greckie przedłożyły Komisji plan restrukturyzacji w odniesieniu do Eurobank Group. Komisja zarejestrowała ten plan i jego późniejsze aktualizacje oraz dodatkowe informacje przedłożone przez władze greckie jako sprawę SA.30342 (PN 26/2010), a następnie sprawę SA.32789 (2011/PN).

(4) Bank wielokrotnie korzystał z gwarancji państwowych dotyczących instrumentów dłużnych i z rządowych pożyczek obligacyjnych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków (6). Skorzystał także z awaryjnego wsparcia płynnościowego gwarantowanego przez państwo.

(5) Dnia 20 kwietnia 2012 r. grecki fundusz stabilności finansowej (Hellenic Financial Stability Fund, „HFSF”) udzielił bankowi pisemnego zobowiązania dotyczącego udziału w planowanym podwyższeniu kapitału podstawowego banku. Dnia 28 maja 2012 r. HFSF przyznał bankowi dokapitalizowanie pomostowe w wysokości 3 970 mln EUR („pierwsze dokapitalizowanie pomostowe”).

(6) W maju 2012 r. władze greckie zgłosiły Komisji pisemne zobowiązanie, które bank otrzymał od HFSF. W związku z tym, że środek został już wdrożony, Komisja zarejestrowała go jako pomoc niezgłoszoną (sprawa SA.34825 (2012/NN)).

(7) Dnia 27 lipca 2012 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące pierwszego dokapitalizowania pomostowego („decyzja o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobank”) (7).

(8) W grudniu 2012 r. HFSF przyznał bankowi drugie dokapitalizowanie pomostowe w wysokości 1 341 mln EUR („drugie dokapitalizowanie pomostowe”). Dnia 21 grudnia 2012 r. HFSF udzielił bankowi pisemnego zobowiązania dotyczącego jego udziału w podwyższeniu kapitału podstawowego banku i w emitowanych instrumentach kapitału zamiennego na całkowitą kwotę 528 mln EUR (8). Dnia 27 grudnia 2012 r. władze greckie zgłosiły powyższe środki Komisji.

(9) W maju 2013 r. HFSF wziął udział w podwyższeniu kapitału podstawowego banku, które zostało uzgodnione w grudniu 2012 r. Polegało ono na konwersji pierwszego i drugiego dokapitalizowania pomostowego na kapitał własny oraz na dokonaniu na rzecz banku zastrzyku kapitałowego w dodatkowej kwocie 528 mln EUR („dokapitalizowanie z wiosny 2013 r.”).

(10) Dnia 19 grudnia 2013 r. władze greckie przedłożyły Komisji informację dotyczącą warunków dokapitalizowania z wiosny 2013 r.

(11) Dnia 31 marca 2014 r. HFSF udzielił bankowi pisemnego zobowiązania dotyczącego swojego udziału w podwyższeniu kapitału podstawowego banku.

(12) Dnia 16 kwietnia 2014 r. władze greckie przedłożyły Komisji końcowy plan restrukturyzacji banku („plan restrukturyzacji”). Zgłosiły także Komisji zobowiązanie HFSF do udzielenia pełnych gwarancji emisji w ramach zbliżającego się dokapitalizowania banku. Tego samego dnia przedstawiły informację o gwarantowanym przez państwo awaryjnym wsparciu płynnościowym. Wskazały, że chcą nadal udzielać bankowi takiej pomocy na utrzymanie płynności finansowej oraz gwarancji państwowych w odniesieniu do instrumentów dłużnych oraz rządowych pożyczek obligacyjnych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków (9).

(13) Komisja odbyła szereg spotkań i telekonferencji oraz uczestniczyła w wymianie korespondencji elektronicznej z przedstawicielami władz greckich i banku.

(14) Grecja zgadza się, aby – w drodze wyjątku – niniejszą decyzję przyjęto wyłącznie w języku angielskim.

1.2. PROCEDURA DOTYCZĄCA PRZEJĘTYCH PRZEDSIĘBIORSTW

1.2.1. Procedura dotycząca Nea Proton Bank

(15) Dnia 26 lipca 2012 r. Komisja przyjęła decyzję w sprawie pomocy państwa SA. 34488 (2012/C), „Pomoc dla Nea Proton Bank poprzez utworzenie i dokapitalizowanie Nea Proton Bank” (10) („decyzja o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton”). Decyzją tą Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące: (i) finansowania poprzez program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Greckiego Funduszu Depozytów i Gwarancji Inwestycyjnych („HDIGF”) i HFSF niedopasowania poziomu płynności, wynoszącego 1 121,6 mln EUR, między aktywami i pasywami Proton Bank, które zostały przeniesione do Nea Proton Bank; (ii) zastrzyku kapitałowego dokonanego przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank w formie kapitału zakładowego w wysokości 250 mln EUR i (iii) zastrzyku kapitałowego dokonanego przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank w formie dodatkowego kapitału podstawowego w wysokości 300 mln EUR, co było przewidywane w momencie przyjęcia decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Bank. Komisja wezwała Grecję do przedstawienia uwag i przekazania wszelkich informacji, które mogłyby być dla niej pomocne w ocenie środków pomocy. W sekcji 1 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton opisano szczegółowo procedurę dotyczącą Proton Bank, włącznie z restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją Proton Bank, utworzeniem Nea Proton Bank, finansowaniem niedopasowania poziomu płynności oraz zastrzykiem kapitałowym dokonanym przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank w formie kapitału zakładowego.

(16) Dnia 1 sierpnia 2012 r. HFSF subskrybował dodatkowy kapitał podstawowy w Nea Proton Bank, a przedmiotowe podwyższenie kapitału wyniosło 230 mln EUR.

(17) Dnia 5 września 2012 r. Grecja przedstawiła uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Bank, które zostały przygotowane przez narodowy bank Grecji i HFSF.

(18) Dnia 31 grudnia 2012 r. HFSF subskrybował dodatkowy kapitał podstawowy w Nea Proton Bank w wysokości 35 mln EUR.

(19) W maju 2013 r. HFSF rozpoczął proces sprzedaży Nea Proton Bank.

(20) Dnia 12 lipca 2013 r. władze greckie powiadomiły Komisję o zamiarze nabycia Nea Proton Bank przez bank. Komisja udzieliła odpowiedzi dnia 15 lipca 2013 r.

(21) Dnia 15 lipca 2013 r. bank podpisał wiążącą umowę z HFSF w sprawie nabycia 100 % akcji i praw głosu Nea Proton Bank za cenę nabycia wynoszącą 1 EUR, a HFSF zobowiązał się do dokapitalizowania Nea Proton Bank kwotą 395 mln EUR w gotówce przed jego sprzedażą.

(22) Dnia 29 lipca 2013 r. władze greckie zgłosiły Komisji zastrzyk kapitałowy w wysokości 395 mln EUR na rzecz Nea Proton Bank.

1.2.2. Procedura dotycząca New TT Bank

(23) Dnia 6 maja 2013 r. Komisja przyjęła decyzję w sprawie pomocy państwa SA.31155 (2013/C) – „Pomoc państwa dla TT Hellenic Postbank SA poprzez utworzenie i kapitalizację banku pomostowego New TT Hellenic Postbank SA” („decyzja o wszczęciu postępowania w sprawie New TT”) (11). Decyzją tą Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące (i) zastrzyku kapitałowego dokonanego przez HFSF na rzecz New TT Hellenic Postbank SA („New TT Bank”) w wysokości 500 mln EUR; (ii) sfinansowania niedopasowania poziomu płynności (12) wynikającego z przeniesienia działalności Hellenic Postbank SA („TT Bank”) do New TT Bank w wysokości 4,1 mld EUR (13); (iii) zastrzyku kapitałowego w wysokości 224,96 mln dokonanego przez Grecję na rzecz TT Bank w formie akcji uprzywilejowanych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków; (iv) interwencji HDIGF w wysokości 0,68 mld EUR na rzecz aktywów T Bank SA („T Bank”), które zostały przeniesione do TT Bank. Komisja wezwała Grecję do przedstawienia uwag i przekazania wszelkich informacji, które mogłyby być dla niej pomocne w ocenie pomocy restrukturyzacyjnej. W sekcji 1 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT opisano szczegółowo procedury dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji T Bank w drodze jego sprzedaży do TT Bank oraz likwidacji TT Bank przez utworzenie New TT Bank.

(24) W czerwcu 2013 r. HFSF rozpoczął proces sprzedaży New TT Bank.

(25) Dnia 15 lipca 2013 r. władze greckie powiadomiły Komisję o decyzji HFSF dotyczącej sprzedaży New TT Bank bankowi i o powodach tej decyzji.

(26) Dnia 15 lipca 2013 r. bank podpisał wiążącą umowę z HFSF w sprawie nabycia 100 % akcji i praw głosu w New TT Bank.

(27) Dnia 19 lipca 2013 r. Grecja przedstawiła uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT.

2. OPIS

2.1. BANK I JEGO TRUDNOŚCI

2.1.1. Ogólna sytuacja greckiego sektora bankowego

(28) Jak pokazano w tabeli 1, realny produkt krajowy brutto („PKB”) Grecji spadł o 20 % w okresie 2008–2012. W związku z tym banki odnotowały szybki wzrost współczynnika niewykonania zobowiązania w przypadku kredytów udzielonych greckim gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom (14). Sytuacja ta miała negatywny wpływ na korzyści z aktywów uzyskiwane przez greckie banki i doprowadziła do powstania potrzeb kapitałowych. Tabela 1 Realny wzrost PKB Grecji, 2008–2013 Grecja 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Realny wzrost PKB, % –0,2 –3,1 –4,9 –7,1 –6,4 – 4 (dane szacunkowe) Źródło: Eurostat, dane dostępne w internecie pod adresem http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tec00115

(29) Ponadto w lutym 2012 Grecja wdrożyła program wymiany obligacji w sektorze prywatnym, znany jako program udziału sektora prywatnego. W program udziału sektora prywatnego zaangażowane były greckie banki; w trakcie tego programu rząd grecki zaoferował obecnym prywatnym obligatariuszom nowe papiery wartościowe (w tym greckie obligacje skarbowe (GGBs), papiery wartościowe powiązane z PKB i noty obciążeniowe programu udziału sektora prywatnego wyemitowane przez Europejski Instrument Stabilności Finansowej („EFSF”) w zamian za istniejące greckie obligacje skarbowe z nominalnym dyskontem na poziomie 53,5 % i dłuższymi okresami zapadalności (15). Władze greckie ogłosiły wyniki tej wymiany obligacji dnia 9 marca 2012 r. (16). Wymiana spowodowała znaczne straty dla obligatariuszy (które w odniesieniu do banków greckich narodowy bank Grecji oszacował średnio na poziomie 78 % bazowej wartości nominalnej starych greckich obligacji skarbowych) i potrzeby kapitałowe, które zostały wstecznie zaksięgowane w sprawozdaniach finansowych greckich banków za 2011 r. Tabela 2 Całkowite straty głównych banków greckich w związku z programem udziału sektora prywatnego (w mln EUR) Banki Bazowa wartość nominalna greckich obligacji skarbowych Bazowa wartość nominalna pożyczek państwowych Całkowita bazowa wartość nominalna Strata greckich obligacji skarbowych w programie udziału sektora prywatnego Strata dotycząca pożyczek państwowych w związku z udziałem sektora prywatnego Całkowite straty związane z udziałem sektora prywatnego Całkowite straty związane z programem udziału sektora prywatnego /kapitał podstawowy Tier 1 (17) (%) Całkowite straty związane z udziałem sektora prywatnego /aktywa razem (%) NBG 13 748 1 001 14 749 10 985 751 11 735 161,0 11,0 Eurobank 7 001 335 7 336 5 517 264 5 781 164,5 7,5 Alpha 3 898 2 145 6 043 3 087 1 699 4 786 105,7 8,1 Piraeus 7 063 280 7 343 5 686 225 5 911 226,0 12,0 Postbank (TT Bank) 4 197 175 4 372 3 306 138 3 444 618,3 24,8 Nea Proton Bank 934 0 934 216 0 216 378,8 12,6 Źródło: Bank of Greece, Report on the Recapitalisation and the Restructuring of the Greek Banking Sector, grudzień 2012, s. 14.

(30) W związku z tym, że greckie banki doświadczyły znaczących niedoborów kapitału w wyniku programu udziału sektora prywatnego i trwającej recesji, na podstawie protokołu dotyczącego polityki gospodarczej i finansowej zawartego w ramach drugiego programu dostosowania dla Grecji przez rząd grecki, Unię Europejską, Międzynarodowy Fundusz Walutowy („MFW”) i Europejski Bank Centralny (EBC) dnia 11 marca 2012 r. udostępniono fundusze na dokapitalizowanie tych banków. Władze greckie oszacowały całkowite zapotrzebowanie banków na dokapitalizowanie oraz koszty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji finansowane w ramach tego programu na 50 mld EUR (18). Kwota ta została oszacowana na podstawie testu warunków skrajnych przeprowadzonego przez narodowy bank Grecji w odniesieniu do okresu rozpoczynającego się w grudniu 2011 r. i kończącego się w grudniu 2014 r. („test warunków skrajnych z 2012 r.”), który opierał się na prognozie strat kredytowych wykonanej przez Blackrock (19). Fundusze na dokapitalizowanie greckich banków są dostępne poprzez HFSF. Tabela 3 przedstawia podsumowanie obliczeń dotyczących potrzeb kapitałowych głównych banków greckich wynikających z testu warunków skrajnych przeprowadzonego w 2012 r. Tabela 3 Test warunków skrajnych z 2012: Potrzeby kapitałowe głównych banków greckich (mln EUR) Banki Referencyjny kapitał podstawowy Tier 1 (grudzień 2011 r.) Całkowite straty związane z udziałem sektora prywatnego (grudzień 2011 r.) Rezerwy związane z udziałem sektora prywatnego (czerwiec 2011 r.) Skumulowane straty brutto prognozy ryzyka kredytowego Rezerwa na straty kredytowe (grudzień 2011 r.) Generowanie kapitału wewnętrznego Docelowy kapitał podstawowy Tier 1 (grudzień 2014 r.) Potrzeby kapitałowe NBG 7 287 –11 735 1 646 –8 366 5 390 4 681 8 657 9 756 Eurobank 3 515 –5 781 830 –8 226 3 514 2 904 2 595 5 839 Alpha 4 526 –4 786 673 –8 493 3 115 2 428 2 033 4 571 Piraeus 2 615 –5 911 1 005 –6 281 2 565 1 080 2 408 7 335 Postbank (TT Bank) 557 –3 444 566 –1 482 1 284 – 315 903 3 737 Nea Proton Bank 57 – 216 48 – 482 368 34 115 305 Źródło: Bank of Greece, Report on the Recapitalisation and the Restructuring of the Greek Banking Sector, grudzień 2012, s. 8.

(31) Zgodnie z protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej z marca 2012 r. „banki, które przedstawią rentowne plany pozyskania kapitału, uzyskają możliwość ubiegania się o publiczne wsparcie i otrzymania go w sposób pozwalający na utrzymanie zachęt dla sektora prywatnego do dokonywania zastrzyków kapitałowych, a tym samym na zminimalizowanie obciążenia podatników (20). Narodowy bank Grecji uznał za rentowne tylko cztery największe banki (Eurobank, National Bank of Greece, Piraeus Bank i Alpha Bank) są rentowne (21). Otrzymały one pierwsze dokapitalizowanie z HFSF w maju 2012 r.

(32) W związku z recesją i niepewnością polityczną wartość depozytów krajowych w bankach greckich zmniejszyła się w sumie o 37 % od końca 2009 r. i do czerwca 2012 r. Banki te musiały płacić wyższe stopy procentowe, aby zatrzymać depozyty. Koszty depozytów zwiększyły się, powodując zmniejszenie marży odsetkowej netto tych banków. Ponieważ banki greckie zostały pozbawione dostępu do rynków finansowania międzybankowego, stały się całkowicie zależne od finansowania w ramach Eurosystemu (22), którego coraz większa część była udzielana przez narodowy bank Grecji w formie awaryjnego wsparcia płynnościowego. Kwoty otrzymane przez te banki były szczególnie wysokie w drugiej połowie 2012 r.

(33) Po wyborach, które odbyły się w czerwcu 2012 r., stany depozytów zaczęły ponownie się zwiększać. Finansowanie greckich banków przez Eurosystem zmniejszyło się od dnia 31 grudnia 2012 r.

(34) Dnia 3 grudnia 2012 r. Grecja rozpoczęła program wykupu nowych greckich obligacji skarbowych otrzymanych w ramach programu udziału sektora prywatnego po cenach wynoszących od 30,2 % do 40,1 % ich wartości nominalnej (23). Greckie banki wzięły udział w tym programie wykupu, w wyniku czego zrealizowały się dalsze straty w ich bilansach, ponieważ strata księgowa (tj. różnica między wartością rynkową a wartością nominalną) zaksięgowana w czasie trwania programu udziału sektora prywatnego stała się ostateczna i nieodwracalna (24).

(35) W grudniu 2012 r. cztery największe banki greckie otrzymały drugie dokapitalizowanie z HFSF.

(36) Jesienią 2013 r. narodowy bank Grecji rozpoczął nowy test warunków skrajnych, aby ocenić stabilność pozycji kapitałowej greckich banków zarówno w scenariuszu podstawowym, jak i w scenariuszu niekorzystnym.

(37) W lipcu 2013 r. narodowy bank Grecji zlecił przeprowadzenie przez doradcę zewnętrznego badania diagnostycznego portfeli kredytowych wszystkich greckich banków. Doradca przeprowadził prognozy straty kredytowej w odniesieniu do wszystkich krajowych portfeli kredytowych w greckich bankach oraz kredytów obciążonych greckim ryzykiem w zagranicznych oddziałach i spółkach zależnych w horyzoncie trzech i pół roku i całego okresu kredytowania. Analiza dostarczyła prognozy straty kredytowej w ramach dwóch scenariuszy makroekonomicznych – podstawowego i niekorzystnego. Prognozy straty kredytowej dla zagranicznych portfeli kredytowych zostały oszacowane przez narodowy bank Grecji z wykorzystaniem niektórych danych dostarczonych przez doradcę.

(38) Na podstawie dokonanej przez doradcę oceny prognoz straty kredytowej narodowy bank Grecji przeprowadził ocenę potrzeb kapitałowych, korzystając z pomocy technicznej drugiego doradcy.

(39) Główne komponenty oceny potrzeb kapitałowych w ramach testu warunków skrajnych przeprowadzonego w 2013 r. obejmowały (i) prognozy straty kredytowej (25) dla portfeli kredytowych banków na zasadzie skonsolidowanej w odniesieniu do ryzyka greckiego i zagranicznego w ujęciu pomniejszonym o istniejące rezerwy na ryzyko kredytowe oraz (ii) szacunkową zyskowność operacyjną banków w okresie od czerwca 2013 r. do grudnia 2016 r. w oparciu o zachowawczą korektę planów restrukturyzacji, która została przedłożona narodowemu bankowi Grecji w czwartym kwartale 2013 r. Tabela 4 przedstawia podsumowanie obliczeń dotyczących potrzeb kapitałowych głównych banków greckich na podstawie scenariusza podstawowego testu warunków skrajnych przeprowadzonego w 2013 r. Tabela 4 Test warunków skrajnych z 2013: Potrzeby kapitałowe głównych banków greckich w scenariuszu podstawowym (mln EUR) Banki Referencyjny kapitał podstawowy Tier 1 (czerwiec 2013 r.) (1) Rezerwa na straty kredytowe (czerwiec 2013) (2) Prognozy straty kredytowej w odniesieniu do ryzyka greckiego (3) Prognozy straty kredytowej w odniesieniu do ryzyka zagranicznego (26) (4) Generowanie kapitału wewnętrznego (5) Referencyjny kapitał podstawowy Tier 1 w teście warunków skrajnych (grudzień 2016 r.) (6) Potrzeby kapitałowe (7)=(6)-(1)-(2)-(3)-(4)-(5) NBG (27) 4 821 8 134 –8 745 –3 100 1 451 4 743 2 183 Eurobank (28) 2 228 7 000 –9 519 –1 628 2 106 3 133 2 945 Alpha 7 380 10 416 –14 720 –2 936 4 047 4 450 262 Piraeus 8 294 12 362 –16 132 –2 342 2 658 5 265 425 Attica 225 403 – 888 0 106 243 397 Panellinia 61 66 – 237 0 –26 31 169 Źródło: Bank of Greece, 2013 Stress Test of the Greek Banking Sector, marzec 2014, s. 42.

(40) Dnia 6 marca 2013 r. narodowy bank Grecji przedstawił wyniki testu warunków skrajnych z 2013 r. i zwrócił się do banków o przedłożenie ich planów pozyskania kapitału do połowy kwietnia 2014 r. w celu pokrycia potrzeb kapitałowych w scenariuszu podstawowym.

2.1.2. Działalność gospodarcza banku

(41) Bank świadczy uniwersalne usługi bankowe, głównie w Grecji oraz Europie Wschodniej i Południowo-Wschodniej (na Cyprze, w Rumunii, Bułgarii, Serbii i na Ukrainie). Oferuje pełny zakres produktów i usług bankowych i finansowych dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Prowadzi działalność w zakresie bankowości detalicznej, korporacyjnej i prywatnej, zarządzania aktywami, ubezpieczeń, zasobów finansowych, rynków kapitałowych oraz innych usług. Bank ma siedzibę w Grecji, a jego akcje są notowane na giełdzie papierów wartościowych w Atenach. Całkowita liczba pracowników zatrudnionych w banku na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiła 17 427 osób, z których w przybliżeniu połowa była zatrudniona w Europie Wschodniej i Południowo-Wschodniej, zaś druga połowa była zatrudniona w Grecji (29).

(42) Bank uczestniczył w programie udziału sektora prywatnego, wymieniając greckie obligacje skarbowe i pożyczki państwowe o wartości nominalnej 7 336 mln EUR. Jego całkowite obciążenie związane z udziałem sektora prywatnego wyniosło około 5 781 mln EUR przed opodatkowaniem i zostało w całości zaksięgowane w księgach rachunkowych za 2011 r. (30). Podczas programu wykupu w grudniu 2012 r. bank sprzedał nowe greckie obligacje skarbowe, które otrzymał w ramach programu udziału sektora prywatnego ze znacznym dyskontem w stosunku do wartości nominalnej. W wyniku sprzedaży zrealizowały się jego straty na nowych greckich obligacjach skarbowych.

(43) Główne dane finansowe banku na grudzień 2010 r., grudzień 2011 r., grudzień 2012 r. i grudzień 2013 r. (dane skonsolidowane) przedstawiono w tabeli 5. Tabela 5 Główne dane finansowe Eurobanku – 2010, 2011, 2012 i 2013 Zysk i strata (mln EUR) 2010 2011 2012 2013 (łącznie z New TT Bank i Nea Proton Bank od dnia ich nabycia) Wynik odsetkowy netto 2 103 2 965 1 461 1 294 Przychody operacyjne ogółem 2 730 2 226 1 755 1 587 Koszty operacyjne ogółem –1 280 –1 123 –1 052 –1 071 Dochód przed odpisem na rezerwy 1 450 1 103 703 516 Straty z tytułu ryzyka kredytowego –1 273 –1 328 –1 655 –1 920 Straty związane z udziałem sektora prywatnego –6 012 – 363 Inne straty – 737 – 373 – 522 Zysk/strata netto 84 –5 496 –1 440 –1 157 Wybrane dane ilościowe (mln EUR) 31 grudnia 2010 r. 31 grudnia 2011 r. 31 grudnia 2012 r. 31 grudnia 2013 r. (łącznie z New TT Bank i Nea Proton Bank) Wartość kredytów i zaliczek na rzecz klientów ogółem 53 412 48 094 43 171 45 610 Depozyty razem 41 173 32 459 30 752 41 535 Aktywa razem 87 188 76 822 67 653 77 586 Kapitał własny razem (31) 6 094 875 – 685 4 523 Źródła: 2013: Wyniki finansowe 2013 – Consolidated financial statements, s. 3 i 4; http://www.eurobank.gr/Uploads/pdf/EN%20Consol%20AR%202013.pdf; 2012 i 2011: Wyniki finansowe 2012 – Sonsolidated financial statements; s. 3 i 4; http://www.eurobank.gr/Uploads/pdf/Annual%20Report%202012.pdf; 2010: Komunikat prasowy EFG Eurobank, Wyniki za cały rok 2011; s. 5 i 6; http://www.eurobank.gr/Uploads/pdf/Annual%20Report%20AQ2011.pdf

(44) Tabela 5 pokazuje, że oprócz ogromnych strat, zaksięgowanych w 2011 r. w związku z programem udziału sektora prywatnego (5 781 mln EUR (32)), bank ucierpiał z powodu spadku dochodów (między innymi z powodu wyższych kosztów depozytów) oraz wysokich i stale zwiększających się odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości portfeli kredytowych w Grecji i za granicą. Poziom płynności banku pogorszył się znacznie z powodu odpływu depozytów, a dnia 31 grudnia 2011 r. relacja kredytów do depozytów osiągnęła poziom 148 %, zaś 42 % bilansu banku w tym czasie było finansowane przez Eurosystem.

(45) Dnia 6 marca 2014 r. narodowy bank Grecji przedstawił wyniki testu warunków skrajnych z 2013 r., na podstawie których potrzeby kapitałowe banku zostały oszacowane na kwotę 2 945 mln EUR w scenariuszu podstawowym. Kwota ta została pomniejszona o środki łagodzące; oznacza to, że uwzględniono już w niej wdrożenie przez bank środków łagodzących w formie zbycia aktywów, co, jak zakładano, przyczynia się do zmniejszenia potrzeb kapitałowych.

(46) W celu pokrycia zidentyfikowanych potrzeb kapitałowych wynoszących 2 945 mln EUR bank zaproponował rozszerzone środki łagodzące, które przyniosą jednak niewiele więcej niż założył narodowy bank Grecji, oszacowując potrzeby kapitałowe. Wspomniane środki łagodzące obejmują sprzedaż dodatkowych aktywów (sprzedaż […] (33), sprzedaż […] % ubezpieczeniowej spółki zależnej i zmniejszenie uczestnictwa w działalności związanej z obsługą rynku nieruchomości do 20 % do […]) (34).

(47) W związku z tym, że te rozszerzone środki łagodzące mogą pokryć tylko bardzo małą część zidentyfikowanych potrzeb kapitałowych, w dniu 12 kwietnia 2014 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy podjęło decyzję o przeprowadzeniu podwyższenia kapitału o 2 864 mln EUR. Podwyższenie przeprowadza się w formie emisji akcji bez prawa pierwszeństwa (to znaczy, w formie podwyższenia kapitału przy uchyleniu praw pierwszeństwa) skierowanej do inwestorów międzynarodowych oraz publicznej emisji w Grecji. Jeżeli popyt ze strony prywatnych inwestorów okaże się niewystarczający do pokrycia całego podwyższenia kapitału, HFSF pokryje różnicę, obejmując subskrypcją pozostałe nowe akcje po uprzedniej zamianie podporządkowanych instrumentów kapitałowych banku na akcje.

2.2. TRANSAKCJE NABYCIA PRZEPROWADZANE PRZEZ BANK W SEKTORZE GRECKIEJ DZIAŁALNOŚCI BANKOWEJ

(48) Dnia 15 lipca 2013 r. bank podpisał dwie wiążące umowy z HFSF w sprawie przejęcia 100 % akcji i praw głosu w Nea Proton Bank i New TT Bank.

2.2.1. Nabycie Nea Proton Bank

Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja Proton Bank i Nea Proton Bank

(49) Dnia 9 października 2011 r. narodowy bank Grecji przystąpił do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Proton Bank. Narodowy bank Grecji wycofał licencję dla Proton Bank, stawiając Proton Bank w stan likwidacji (35).

(50) Na wniosek narodowego banku Grecji i w następstwie decyzji Ministra Finansów (36) utworzono Nea Proton Bank jako tymczasową instytucję kredytową, do której przeniesiono wszystkie depozyty (detaliczne, bankowe i rządowe), sieć oddziałów i wybrane aktywa (portfele kredytów i obligacji) z Proton Bank. Należności kapitałowe, dług podporządkowany i kredyty o wysokim poziomie ryzyka pozostały w Proton Bank. HFSF dokonał na rzecz Nea Proton Bank zastrzyku kapitałowego w formie kapitału zakładowego w kwocie 250 mln EUR (37) i został jego jedynym akcjonariuszem. Suma bilansowa w bilansie otwarcia Nea Proton Bank wynosiła około 3 mld EUR.

(51) Na koniec 2011 r. aktywa ważone ryzykiem (38) Nea Proton Bank wynosiły 1,2 mld EUR.

Nabycie Nea Proton Bank przez bank

(52) Greckie prawo w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków wymaga, aby HFSF dokonał zbycia posiadanych akcji w tymczasowej instytucji kredytowej w ciągu dwóch lat od dnia przyjęcia ministerialnej decyzji ustanawiającej tę tymczasową instytucję kredytową (39). Zgodnie z tym zobowiązaniem i z protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej HFSF przystąpił do sprzedaży akcji Nea Proton Bank. Doradca finansowy HFSF skontaktował się z szeroką grupą potencjalnych inwestorów (włącznie z greckimi bankami, bankami zagranicznymi i inwestorami finansowymi), jednak tylko dwóch z nich, bank i fundusz hedgingowy ze Stanów Zjednoczonych, złożyły ostateczne oferty. Tylko ofertę złożoną przez bank uznano za zgodną z warunkami określonymi w piśmie przewodnim HFSF, a zatem uznano ją za ważną.

(53) Na dzień 31 maja 2013 r. aktywa ważone ryzykiem Nea Proton Bank wynosiły 811 mln EUR, a jego kapitał regulacyjny wynosił -203 mln EUR. Na ten sam dzień Nea Proton Bank potrzebował dokapitalizowania kwotą 276 mln EUR, aby osiągnąć współczynnik kapitałowy kapitału Tier 1 na poziomie 9 %. Bank wpłacił wkład pieniężny w wysokości 1 EUR w zamian za 100 % akcji i praw głosu w Nea Proton Bank. Bank zwrócił się do HFSF o dokapitalizowanie Nea Proton Bank kwotą 395 mln EUR, która poza kwotą 276 mln EUR potrzebną, aby podnieść współczynnik adekwatności kapitałowej Nea Proton Bank z powrotem do poziomu 9 %, umożliwiłaby przeznaczenie dodatkowej kwoty 119 mln EUR na stworzenie rezerw na dodatkowe straty kredytowe i pokrycie spodziewanych strat przed opodatkowaniem do 2016 r. Zgodnie z warunkami sprzedaży HFSF zobowiązał się do pokrycia potrzeb kapitałowych Nea Proton Bank przed zrealizowaniem transakcji poprzez wniesienie 395 mln EUR w gotówce.

2.2.2. Nabycie New TT Bank

Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja TT Bank i New TT Bank

(54) Dnia 18 stycznia 2013 r. władze greckie przystąpiły do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji TT Bank. Narodowy bank Grecji wycofał licencję dla TT Bank, stawiając TT Bank w stan likwidacji (40).

(55) Na wniosek narodowego banku Grecji i w następstwie decyzji Ministra Finansów (41) utworzono New TT Bank jako tymczasową instytucję kredytową, do której przeniesiono aktywa o wartości 10,8 mld EUR (w formie gotówki, obligacji skarbowych, kredytów niezagrożonych depozytów detalicznych, centralnego finansowania i greckich obligacji skarbowych (42)). W TT Bank pozostawiono aktywa netto o całkowitej wartości 1,2 mld EUR „w formie” należności kapitałowych, kredytów zagrożonych, aktywów i rezerw z tytułu podatków TT Bank oraz wszelkiego rodzaju opłat i ceł. HFSF dokonał na rzecz New TT Bank zastrzyku kapitałowego w formie kapitału zakładowego w kwocie 500 mln EUR i został jego jedynym akcjonariuszem. Suma bilansowa w bilansie otwarcia New TT Bank po zastrzyku kapitałowym wynosiła około 15,1 mld EUR.

Nabycie New TT Bank przez bank

(56) Zgodnie ze zobowiązaniami określonymi w protokole dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej HFSF przystąpił do sprzedaży akcji New TT Bank. W ten sposób wypełnił również swoje zobowiązanie do zbycia posiadanych akcji tej tymczasowej instytucji kredytowej w ciągu dwóch lat od jej ustanowienia. Jego doradca finansowy skontaktował się z szeroką grupą potencjalnych inwestorów, w tym z bankami greckimi, bankami zagranicznymi i inwestorami finansowymi. Tylko cztery największe banki greckie złożyły ostateczne oferty, spośród których wybrano ofertę banku.

(57) Bank wyraził zgodę na wpłacenie całkowitej kwoty 681 mln EUR w formie akcji zwykłych z nowej emisji w celu nabycia New TT Bank. Zgodnie z umową subskrypcyjną początkowa zapłata dokonana przez bank została poddana dalszym korektom na podstawie oceny wartości aktywów (43).

(58) W związku z tym nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy banku, które odbyło się dnia 26 sierpnia 2013 r., wyraziło zgodę na podwyższenie kapitału podstawowego banku o 425 625 000 EUR w drodze emisji 1 418 750 000 nowych akcji zwykłych (44) o wartości nominalnej każdej akcji wynoszącej 0,3 EUR i cenie ofertowej wynoszącej 0,48 EUR za każdą akcję. Podwyższenie kapitału było subskrybowane w całości przez HFSF w formie wkładu niepieniężnego. Wkład niepieniężny został wniesiony w formie wszystkich posiadanych przez HFSF akcji New TT Bank o całkowitej wartości 681 mln EUR. W następstwie tej transakcji udział HFSF w banku wzrósł z 93,5 % do 95,2 %.

2.3. ŚRODKI POMOCY

(59) Bank skorzystał ze środków wsparcia kapitałowego A, B1, B2, B3, B4 i C oraz środków pomocy na utrzymanie płynności finansowej L1 i L2. Proton Bank i Nea Proton Bank skorzystały z następujących środków: Pr1, Pr2 Pr3, NP1, NP2 i NP3. T Bank, TT Bank i New TT Bank skorzystały ze środków T, TT, NTT1 i NTT2.

2.3.1. Środki pomocy przyznane bankowi w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków

(60) W ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków bank otrzymał szereg rodzajów pomocy, w ramach środka dotyczącego dokapitalizowania, środka dotyczącego gwarancji i środka dotyczącego rządowej pożyczki obligacyjnej.

2.3.1.1. Pomoc państwa na utrzymanie płynności finansowej przyznana w ramach środka dotyczącego gwarancji i środka dotyczącego rządowej pożyczki obligacyjnej (środek L1)

(61) Bank skorzystał i nadal korzysta z pomocy w ramach środka dotyczącego dokapitalizowania i środka dotyczącego rządowej pożyczki obligacyjnej. Pomoc ta będzie określana w niniejszej decyzji jako „środek L1”. Na dzień 30 listopada 2013 r. (45) gwarancje udzielone bankowi wynosiły około 13,9 mld EUR. Na ten dzień bank nie miał żadnych niespłaconych pożyczek w formie obligacji rządowych. Na dzień 15 kwietnia 2011 r. bank otrzymał pożyczki w formie obligacji rządowych na kwotę 1 737 mln EUR i skorzystał z gwarancji państwowych w wysokości 13,6 mld EUR udzielonych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków.

(62) W planie restrukturyzacji banku przedłożonym Komisji przez władze greckie dnia 16 marca 2014 r. władze greckie zasygnalizowały swój zamiar dalszego przyznawania gwarancji i udzielania pożyczek w formie obligacji rządowych w ramach programu w okresie restrukturyzacji.

2.3.1.2. Dokapitalizowanie przez państwo przyznane w ramach środka dokapitalizowania w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków (środek A)[

(63) W maju 2009 r. bank uzyskał zastrzyk kapitałowy w wysokości 950 mln EUR (46) (środek A) w ramach środka dokapitalizowania stanowiącego część programu wsparcia na rzecz greckich banków. Wspomniany zastrzyk kapitałowy stanowił równowartość około 2 % aktywów ważonych ryzykiem posiadanych przez bank w tamtym czasie.

(64) Dokapitalizowanie przeprowadzono w formie subskrypcji przez Grecję akcji uprzywilejowanych o kuponie 10 % i pięcioletnim terminie zapadalności. W 2010 r. przedłużono termin zapadalności akcji uprzywilejowanych, zwiększając jednocześnie wynagrodzenie z tytułu tych akcji. Od tego momentu, jeżeli wykup akcji uprzywilejowanych nie nastąpi w ciągu pięciu lat od ich emisji, a walne zgromadzenie akcjonariuszy nie podejmie żadnej decyzji w kwestii wykupu tych akcji, grecki Minister Finansów zwiększy kupon o 2 % rocznie w sposób skumulowany (tzn. kupon wyniesie 12 % za szósty rok, 14 % za siódmy rok itd.).

2.3.2. Gwarantowane przez państwo awaryjne wsparcie płynnościowe (środek L2)

(65) Awaryjne wsparcie płynnościowe stanowi wyjątkowy środek umożliwiający wypłacalnej instytucji finansowej, która doświadcza tymczasowych problemów z płynnością, otrzymanie finansowania w ramach Eurosystemu, przy czym operacja nie stanowi elementu jednolitej polityki pieniężnej. Stopa procentowa, jaką taka instytucja finansowa płaci za awaryjne wsparcie płynnościowe, wynosi […] punktów bazowych więcej niż stopa procentowa, którą płaci ona za zwykłe refinansowanie z banku centralnego.

(66) Narodowy bank Grecji jest odpowiedzialny za program awaryjnego wsparcia płynnościowego, co znaczy, że wszelkie koszty i ryzyko związane z udzielaniem awaryjnego wsparcia płynnościowego ponosi narodowy bank Grecji (47). Grecja przyznała narodowemu bankowi Grecji gwarancję państwową, która odnosi się do całkowitej kwoty awaryjnego wsparcia płynnościowego udzielanego przez narodowy bank Grecji. Przyjęcie art. 50 ust. 7 ustawy 3943/2011, którym zmieniono art. 65 ust. 1 ustawy 2362/1995, pozwoliło Ministrowi Finansów na przyznanie narodowemu bankowi Grecji gwarancji w imieniu państwa, aby zabezpieczyć wierzytelności narodowego banku Grecji wobec instytucji kredytowych. Banki korzystające z awaryjnego wsparcia płynnościowego muszą wnieść opłatę gwarancyjną na rzecz państwa wynoszącą […] punktów bazowych.

(67) Do dnia 31 grudnia 2011 r. bank skorzystał z gwarantowanego przez państwo awaryjnego wsparcia płynnościowego w wysokości 14,95 mld EUR (48), zaś do dnia 31 grudnia 2012 r. bank skorzystał z gwarantowanego przez państwo awaryjnego wsparcia płynnościowego w wysokości 12 mld EUR.

2.3.3. Środki pomocy przyznane bankowi poprzez HFSF

(68) Od 2012 r. bank skorzystał z szeregu środków wsparcia kapitałowego przyznanych mu przez HFSF. Tabela 6 przedstawia przegląd tych środków pomocy. Tabela 6 Środki wsparcia kapitałowego przyznane bankowi poprzez HFSF 1 dokapitalizowanie pomostowe – maj 2012 r. (mln EUR) 2 dokapitalizowanie pomostowe – grudzień 2012 r. (w mln EUR) Pisemne zobowiązanie – grudzień 2012 r. (mln EUR) Dokapitalizowanie z wiosny 2013 r. – maj 2013 r. (mln EUR) Zobowiązanie dotyczące dokapitalizowania – kwiecień 2014 (mln EUR) Środek B1 B2 B3 B4 C Kwota (mln EUR) 3 970 1 341 528 5 839 2 864

2.3.3.1. Pierwsze dokapitalizowanie pomostowe (środek B1)

(69) Szczegółowy opis pierwszego dokapitalizowania pomostowego z maja 2012 r. (środek B1) znajduje się w motywach 15–32 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobanku. Kontekst i główne cechy tego środka zostały przedstawione w niniejszej sekcji.

(70) Dnia 20 kwietnia 2012 r. HFSF udzielił bankowi pisemnego zobowiązania dotyczącego udziału w planowanym podwyższeniu kapitału podstawowego banku w kwocie do 4,2 mld EUR.

(71) Dnia 28 maja 2012 r. HFSF przekazał bankowi obligacje EFSF o wartości 3,97 mld EUR w ramach środka B1 zgodnie z przepisami dotyczącymi dokapitalizowania pomostowego określonymi w ustawie 3864/2010 ustanawiającej HFSF („ustawa o HFSF”). Obligacje EFSF przekazane bankowi były obligacjami EFSF o zmiennym oprocentowaniu z terminami zapadalności wynoszącymi sześć i dziesięć lat oraz datą emisji dnia 19 kwietnia 2012 r. W motywie 48 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobank Komisja stwierdziła już, że „dokapitalizowanie pomostowe sfinalizowane w dniu 28 maja 2012 r. stanowi wykonanie zobowiązania podjętego w pisemnym zobowiązaniu i tym samym kontynuację tej samej pomocy.”. Zarówno kwoty zapewnione w pisemnym zobowiązaniu, jak i w ramach dokapitalizowania pomostowego zostały obliczone przez narodowy bank Grecji, aby zapewnić osiągnięcie przez bank łącznego współczynnika kapitałowego na poziomie 8 % na dzień 31 grudnia 2011 r., który był dniem wstecznego zaksięgowania dokapitalizowania pomostowego w dokumentacji księgowej banku. Jak pokazuje tabela 3, środek B1 pokrywał tylko ograniczoną część całkowitych potrzeb kapitałowych ustalonych na podstawie testu warunków skrajnych z 2012 r. Bank miał zwiększyć swój kapitał w drodze przyszłego podwyższenia kapitału, a dokapitalizowanie pomostowe miało na celu zachowanie kwalifikowalności banku do finansowania przez EBC do czasu dokonania tego podwyższenia kapitału.

(72) W odniesieniu do okresu między datą pierwszego dokapitalizowania pomostowego i datą konwersji pierwszego dokapitalizowania pomostowego na akcje zwykłe i inne instrumenty kapitału zamiennego umowa poprzedzająca subskrypcję zawarta między bankiem i HFSF stanowiła, że bank musi zapłacić HFSF roczną opłatę w wysokości 1 % wartości nominalnej obligacji EFSF i że wszelkie wypłaty kuponu oraz odsetki naliczone z tytułu obligacji EFSF za ten okres będą zaliczone jako dodatkowe wpłaty na poczet kapitału ze strony HFSF (49).

2.3.3.2. Drugie dokapitalizowanie pomostowe (środek B2)

(73) Jesienią 2012 r. bank zaksięgował dalsze straty. W związku z tym jego kapitał spadł poniżej minimalnych wymogów kapitałowych, które musi spełniać, aby kwalifikować się do refinansowania przez EBC.

(74) W związku z tym konieczne stało się drugie dokapitalizowanie pomostowe. W dniu 21 grudnia 2012 r. HFSF przeprowadził drugie dokapitalizowanie pomostowe w wysokości 1 341 mln EUR (środek B2), które po raz kolejny zostało wpłacone przez przekazanie bankowi obligacji EFSF.

2.3.3.3. Pisemne zobowiązanie z dnia 21 grudnia 2012 r. (środek B3)

(75) Oprócz drugiego dokapitalizowania pomostowego dnia 21 grudnia 2012 r. HFSF udzielił bankowi pisemnego zobowiązania dotyczącego jego udziału w podwyższeniu kapitału podstawowego banku i w planowanej emisji instrumentów kapitału zamiennego na całkowitą kwotę do 528 mln EUR (środek B3).

(76) Dwukrotne dokapitalizowanie pomostowe (środki B1 i B2) i dodatkowa kwota zobowiązania z grudnia 2012 r. (środek B3) oznaczały łącznie, że zobowiązanie HFSF wobec banku odpowiada całkowitym potrzebom kapitałowym ustalonym na podstawie testu warunków skrajnych z 2012 r. (5 839 mln EUR (50)).

2.3.3.4. Dokapitalizowanie z wiosny 2013 r. (środek B4)

(77) Dnia 30 kwietnia 2013 r. walne zgromadzenie akcjonariuszy zatwierdziło podwyższenie kapitału podstawowego banku w kwocie 5 839 mln EUR („dokapitalizowanie z wiosny 2013 r.”). W związku z tym bank wyemitował 3 789 317 357 nowych akcji o wartości nominalnej 0,30 EUR w cenie 1,54 EUR za akcję.

(78) Tego samego dnia walne zgromadzenie akcjonariuszy podjęło także decyzję o tym, że pełna kwota kapitału zostanie zapewniona przez HFSF i że zostanie wniesiona jako wkład niepieniężny w formie obligacji EFSF.

(79) W związku z tym w maju 2013 r. HFSF dokonał na rzecz banku zastrzyku kapitałowego w łącznej kwocie 5 839 mln EUR w formie akcji zwykłych (środek B4). Kwota ta jest równa sumie środków B1, B2 i B3.

(80) Przez dokapitalizowanie z wiosny 2013 r. dokonano konwersji pierwszego i drugiego dokapitalizowania pomostowego (środki B1 i B2) na trwałe dokapitalizowanie oraz wykonano zobowiązanie do udzielenia dodatkowej pomocy kapitałowej (środek B3).

(81) Cenę nowych akcji ustalono na 50 % średniej ceny akcji ważonej wolumenem z ostatnich 50 dni sesyjnych poprzedzających ustalenie ceny ofertowej. W związku z odwróceniem podziału akcji, o którym walne zgromadzenie akcjonariuszy zdecydowało dnia 30 kwietnia 2012 r. (51), cena nowych akcji została ustalona na kwotę 1,54 EUR za akcję.

(82) Natychmiast po dokapitalizowaniu z wiosny 2013 r. HFSF został głównym akcjonariuszem banku z udziałem wynoszącym 98,56 %. Po zakończeniu kolejnego procesu zarządzania zobowiązaniami udział ten zmniejszył się jednak do 93,55 % w czerwcu 2013 r. (zob. sekcja 2.4.5). W sierpniu 2013 r. bank wyemitował nowe akcje dla HFSF w celu nabycia New TT Bank, w związku z czym udział HFSF zwiększył się do 95,23 % (52).

2.3.3.5. Zobowiązanie dotyczące dokapitalizowania z 2014 r. (środek C)

(83) Dnia 6 marca 2014 r. narodowy bank Grecji przedstawił wyniki testu warunków skrajnych przeprowadzonego w drugiej połowie 2013 r. Narodowy bank Grecji wskazał, że potrzeby kapitałowe banku na okres 2014-2016 wyniosą 2 945 mln EUR w scenariuszu podstawowym.

(84) Dnia 31 marca 2014 r. HFSF wysłał do banku pismo, w którym wskazał, że ma zamiar i zdolność zabezpieczyć każde podwyższenie kapitału podstawowego przeprowadzone na podstawie ustawy o HFSF 3864/2010 zmienionej dnia 30 marca 2014 r., wymagane do pokrycia potrzeb kapitałowych ustalonych podczas testu warunków skrajnych. Ustawa o HFSF stanowi, że jeżeli na koniec okresu subskrypcji popyt ze strony inwestorów prywatnych na akcje oferowane w cenie ustalonej przez Radę Generalną HFSF w oparciu o dwie niezależne wyceny będzie niewystarczający, HFSF subskrybuje wszystkie pozostałe akcje pod warunkiem uprzedniej konwersji istniejącego podporządkowanego instrumentu kapitałowego banku na akcje zgodnie z art. 6a.

(85) Dnia 12 kwietnia 2014 r. nadzwyczajne zgromadzenie akcjonariuszy zatwierdziło podwyższenie kapitału podstawowego wynoszące 2 864 mln EUR na podstawie ustawy o HFSF i wskazało, że cena ofertowa nie może być niższa niż cena nominalna 0,30 EUR za akcję i niż cena minimalna ustalona przez HFSF (53).

(86) HFSF, zgodnie z ustawą o HFSF, wyznaczył dwóch niezależnych doradców w celu ustalenia wartości banku. Dnia 10 kwietnia 2014 r. obaj doradcy zakończyli swoją pracę i każdy z nich przedstawił przedział określający wartość banku. Te dwa przedziały w znacznej mierze się pokrywają. Na podstawie tych wycen, dnia 14 kwietnia 2014 r. Rada Generalna HFSF ustaliła cenę odpowiadającą cenie minimalnej, po której nowe akcje banku można zaoferować inwestorom, i cenę, po której w razie potrzeby HFSF zabezpieczy emisję akcji (54). Dnia 15 kwietnia 2014 r. zaakceptowała ona ofertę złożoną przez konsorcjum inwestorów na subskrypcję nowych akcji za 1,3 mld EUR po cenie 0,30 EUR za akcję („kluczowy inwestor” (55) (56)).

(87) Dnia 24 kwietnia 2014 r. Eurobank ogłosił rozpoczęcie budowy księgi popytu przy cenie wynoszącej 0,30–0,33 EUR (57). Jeżeli popyt okaże się wystarczający, aby pokryć całą kwotę 2 864 mln EUR przy cenie wyższej niż 0,30 EUR, kluczowy inwestor będzie musiał dostosować swoją cenę do wyższej ceny lub anulować swoje zlecenia, przy czym w takim przypadku otrzyma rekompensatę. Jeżeli popyt ze strony inwestorów prywatnych (włącznie z popytem ze strony inwestora kluczowego) będzie wystarczający, aby pokryć kwotę 2 864 mln EUR przy cenie 0,30 EUR, kluczowy inwestor otrzyma przydział priorytetowy. Jeżeli popyt (włącznie z popytem ze strony inwestora kluczowego) przy cenie 0,30 EUR będzie niewystarczający, nastąpi konwersja długu podporządkowanego na nowe akcje. Jak przewiduje ustawa o HFSF, po konwersji podporządkowanego długu wszystkie niesubskrybowane akcje będą subskrybowane przez HFSF po tej samej cenie, czyli 0,30 EUR za akcję.

2.3.4. Środki pomocy dla przejętych przedsiębiorstw

2.3.4.1. Środki pomocy dla Proton Bank i Nea Proton Bank

(88) Od 2008 r. Proton Bank i Nea Proton Bank skorzystały z szeregu środków pomocy. Tabela 7 przedstawia przegląd tych środków pomocy. Tabela 7 Środki wsparcia kapitałowego na rzecz Proton Bank i Nea Proton Bank Beneficjent pomocy Środek Charakter pomocy Podmiot udzielający pomocy Data wypłaty Kwota (w mln EUR) Działalność Proton Bank Pr1 Kapitał w ramach środka dokapitalizowania: akcje uprzywilejowane państwa greckiego Państwo Maj 2009 r. 80 Pr2 Pożyczka greckich rządowych papierów wartościowych w ramach rządowej pożyczki obligacyjnej Państwo Kwiecień 2009 r. 78 Pr3 Gwarancja państwa na wyemitowane obligacje w ramach greckiego środka dotyczącego gwarancji Państwo Lipiec 2010 r. 149,4 Działalność Nea Proton Bank NP1 Niedopasowanie poziomu płynności związane z przeniesieniem działalności z PB do NPB Finansowanie niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z PB do NPB (część 1) HDIGF 9.10.2011 862 Po obliczeniu niedopasowania poziomu płynności finansowanie salda niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z PB do NPB (część 2) HFSF 14.5.2012 259,6 Łączna kwota NP1 1 121,6 NP2 Zastrzyki kapitałowe w formie kapitału podstawowego na rzecz NPB w latach 2011 i 2012 Kapitał zakładowy HFSF 9.10.2011 220 Kapitał zakładowy HFSF 3.2.2012 30 Całkowity kapitał zakładowy 250 Dodatkowy kapitał podstawowy HFSF 1.8.2012 230 Dodatkowy kapitał podstawowy HFSF 31.12.2012 35 Całkowity kapitał dodatkowy 265 Łączna kwota NP2 515 NP3 Dokapitalizowanie przed jego sprzedażą na rzecz Eurobank Kapitał podstawowy HFSF 28.8.2013 395

2.3.4.1.1 Środki pomocy dla Proton Bank

(i) Dokapitalizowanie przez państwo otrzymane przez Proton Bank (środek Pr1)

(89) W maju 2009 Grecja dokonała zastrzyku kapitałowego na rzecz Proton Bank w kwocie 80 mln EUR, co odpowiadało około 4,6 % jego aktywów ważonych ryzykiem w tamtym czasie. Tego zastrzyku kapitałowego dokonano w ramach środka dokapitalizowania, który stanowi część programu wsparcia na rzecz greckich banków. Dokapitalizowanie przyznano w formie akcji uprzywilejowanych.

(ii) Pomoc państwa na utrzymanie płynności finansowej otrzymana przez Proton Bank (środki Pr2 i Pr3)

(90) Proton Bank skorzystał także ze środków pomocy w ramach gwarancji i rządowych pożyczek obligacyjnych, które stanowią część programu wsparcia na rzecz greckich banków. W kwietniu 2009 r. Proton Bank otrzymał greckie rządowe papiery wartościowe o wartości 78 mln EUR (środek Pr2), a w lipcu 2010 r. otrzymał gwarancję państwową na wyemitowane obligacje o wartości nominalnej 149,4 mln EUR (środek Pr3). Obligacje gwarantowane przez państwo przeniesiono do Nea Proton Bank w dniu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jednak anulowano je dnia 5 stycznia 2012 r. Termin zapadalności greckich rządowych papierów wartościowych upłynął w grudniu 2011 r. i nie zostały one odnowione.

2.3.4.1.2. Środki pomocy dla Nea Proton Bank

(i) pokrycie niedopasowania poziomu płynności Nea Proton Bank w kwocie 1 121,6 mln EUR (środek NP1)

(91) W kontekście restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Proton Bank władze greckie stwierdziły niedopasowanie poziomu płynności w Nea Proton Bank. Zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 9 października 2011 r. z programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Greckiego Funduszu Depozytów i Gwarancji Inwestycyjnych (HDIGF) wypłacono 862 mln EUR na rzecz Nea Proton Bank w grudniu 2011 r. Po ostatecznym obliczeniu przez narodowy bank Grecji niedopasowania poziomu płynności w dniu 19 stycznia 2012 r., które wyniosło 1 121,6 mln EUR, zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 9 kwietnia 2012 r. (58) HFSF (59) dnia 14 maja 2012 r. dokonał płatności pozostałej kwoty wynoszącej 259,6 mln EUR. W ten sposób program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF oraz HFSF zlikwidowały niedopasowanie poziomu płynności.

(ii) Zastrzyki kapitałowe dokonane przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank w latach 2011 i 2012 (środek NP2)

(92) HFSF udzielił Nea Proton Bank pomocy państwa w formie kapitału zakładowego (akcje zwykłe) w wysokości 250 mln EUR, którą wypłacił w dwóch transzach w dniu 9 października 2011 r. i w dniu 3 lutego 2012 r.

(93) Zgodnie ze zaktualizowanym planem restrukturyzacji Nea Proton Bank przedstawionym dnia 16 lipca 2012 r., który stanowił najnowszą wersję planu zgłoszonego Komisji w czasie przyjmowania decyzji o wszczęciu postępowania, Nea Proton Bank potrzebował dodatkowego kapitału w wysokości 300 mln EUR. Dodatkowy kapitał był potrzebny częściowo ze względu na straty poniesione przez Nea Proton Bank w wyniku programu udziału sektora prywatnego (odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w 2011 r. wyniosły 146,5 mln EUR w odniesieniu do greckich obligacji skarbowych, a dodatkową utratę wartości wynoszącą 22 mln EUR włączono do wyników za pierwszy kwartał 2012 r.). Nea Proton Bank potrzebował również dodatkowego kapitału, ponieważ koszty rezerw w latach 2011–2016 wzrosły powyżej poziomów zakładanych w momencie założenia Nea Proton Bank.

(94) Zgodnie ze zaktualizowanym planem restrukturyzacji Nea Proton Bank przedstawionym dnia 16 lipca 2012 r. tym przewidywanym potrzebom kapitałowym miał odpowiadać oczekiwany zastrzyk kapitałowy w wysokości 285 mln EUR w 2012 r. i oczekiwany zastrzyk kapitałowy w wysokości 15 mln EUR w 2014 r. Faktycznie HFSF ostatecznie dokonał zastrzyku kapitałowego na rzecz Nea Proton Bank w kwocie 230 mln EUR dnia 1 sierpnia 2012 r. i w kwocie 35 mln EUR dnia 31 grudnia 2012 r.

(iii) Zastrzyk kapitałowy dokonany przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank przed sprzedażą do Eurobank (środek NP3)

(95) Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 15 lipca 2013 r. HFSF zobowiązał się do dokonania na rzecz Nea Proton Bank zastrzyku kapitałowego w kwocie 395 mln EUR (60). HFSF wypłacił kwotę 395 mln EUR w dniu 28 sierpnia 2013 r.

2.3.4.2. Środki pomocy dla New TT Bank

(96) Od 2008 r. T Bank, TT Bank i New TT Bank skorzystały z szeregu środków pomocy. Tabela 8 przedstawia przegląd tych środków pomocy. Tabela 8 Przegląd środków pomocy dla T Bank and TT bank Beneficjent pomocy Środek Opis Podmiot udzielający pomocy Data Kwota pomocy państwa (w mln EUR) Działalność T Bank przeniesiona do TT Bank (61) T Finansowanie niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z T Bank do TT Bank (część 1) HDIGF Grudzień 2011 r. 450 Po obliczeniu niedopasowania poziomu płynności finansowanie salda niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z T Bank do TT Bank (część 2) HFSF 14.2.2013 227 Całkowita kwota T 677 TT Bank TT Zastrzyk kapitałowy: Kapitał w ramach środka dokapitalizowania: akcje uprzywilejowane państwa greckiego Państwo Maj 2009 r. 224,96 New TT Bank (bank pomostowy) NTT1 Niedopasowanie poziomu płynności związane z przeniesieniem działalności z TT do NTT Finansowanie niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z TT Bank do New TT Bank (część 1) HFSF 29.1.2013 2 730,8 Po obliczeniu niedopasowania poziomu płynności finansowanie salda niedopasowania poziomu płynności związanego z przeniesieniem działalności z TT Bank do New TT Bank (część 2) HFSF 14.6.2013 1 001,7 Łączna kwota NTT1 3 732,6 NTT2 Zastrzyk kapitałowy w formie kapitału zakładowego Kapitał zakładowy New TT Bank HFSF 29.1.2013 500

2.3.4.2.1 Środki pomocy dla T Bank

Interwencja w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF na rzecz T Bank w kwocie 677 mln EUR (środek T)

(97) Program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF oraz HFSF sfinansowały niedopasowanie poziomu płynności wynikające z przeniesienia działalności z T Bank to TT Bank, odpowiadające różnicy między wartością godziwą aktywów przeniesionych z T Bank do TT Bank a wartością godziwą przeniesionych zobowiązań. Zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 17 grudnia 2011 r. w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF dokonano płatności na kwotę 450 mln EUR (62), która odpowiadała około dwóm trzecim szacowanego niedopasowania poziomu płynności. Po ostatecznym obliczeniu niedopasowania poziomu płynności, które wyniosło około 677 mln EUR, zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 9 kwietnia 2012 r. (63) HFSF (64) dnia 14 lutego 2013 r. dokonał płatności pozostałej kwoty wynoszącej 227 mln EUR (65) na rzecz New TT Bank.

2.3.4.2.2. Środek pomocy dla TT Bank

Dokapitalizowanie przez państwo otrzymane przez TT Bank (środek TT)

(98) W maju 2009 r. TT Bank otrzymał zastrzyk kapitałowy w wysokości 224,96 mln EUR, odpowiadający około 2,9 % aktywów ważonych ryzykiem, które posiadał w tamtym czasie, zaś od Grecji otrzymał zastrzyk kapitałowy w ramach środka dokapitalizowania, który stanowi część programu wsparcia na rzecz greckich banków. Zastrzyku kapitałowego dokonano w formie akcji uprzywilejowanych.

2.3.4.2.3. Środki pomocy dla New TT Bank

(i) Pokrycie niedopasowania poziomu płynności New TT Bank wynoszącego 3 732,6 mln EUR (środek NTT1)

(99) HFSF sfinansował niedopasowanie poziomu płynności w New TT Bank, odpowiadające różnicy między wartością aktywów przeniesionych z TT Bank do New TT Bank i wartością nominalną przeniesionych zobowiązań. Zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 18 stycznia 2013 r. HFSF dnia 29 stycznia 2013 r. dokonał płatności kwoty 2 730,8 mln EUR (66), która odpowiadała około dwóm trzecim szacowanego niedopasowania poziomu płynności. Po ostatecznym obliczeniu przez narodowy bank Grecji niedopasowania poziomu płynności, które wyniosło 3 732,6 mln EUR (67), zgodnie z decyzją narodowego banku Grecji z dnia 21 maja 2013 r. HFSF dnia 14 czerwca 2013 r. dokonał płatności pozostałej kwoty wynoszącej 1 001,7 mln EUR na rzecz New TT Bank.

(ii) Zastrzyki kapitałowe ze strony HFSF na rzecz New TT Bank (środek NTT2)

(100) HFSF był jedynym akcjonariuszem New TT Bank i udzielił mu pomocy państwa w formie kapitału zakładowego (akcje zwykłe) w wysokości 500 mln EUR.

2.4. PLAN RESTRUKTURYZACJI I NOWY MODEL BIZNESOWY

(101) Dnia 16 kwietnia 2014 r. Grecja przedłożyła plan restrukturyzacji banku, w którym wyjaśnia się, w jaki sposób bank, jako połączony podmiot powstały w wyniku nabycia Nea Proton Bank i New TT Bank, zamierza przywrócić swoją długoterminową rentowność.

2.4.1. Działalność krajowa

(102) Dzięki planowi restrukturyzacji bank skoncentruje się na swojej podstawowej działalności bankowej w Grecji. W 2010 r. około 26 % kredytów udzielono w ramach działalności międzynarodowej (68), natomiast na koniec 2012 r. udział ten spadł do 20 % i obniży się jeszcze do […] % do końca 2018 r. (69).

(103) Głównym priorytetem banku jest przywrócenie zyskowności i rentowności jego działalności bankowej w Grecji przed zakończeniem restrukturyzacji (do dnia 31 grudnia 2018 r.). W związku z tym plan restrukturyzacji przedstawia szereg środków, mających na celu poprawę efektywności operacyjnej i marży odsetkowej netto banku, jak również środki wzmacniające jego pozycję kapitałową i strukturę bilansu.

(104) Jeżeli chodzi o efektywność operacyjną, bank rozpoczął już obszerny program racjonalizacji na długo przed transakcjami nabycia New TT Bank i Nea Proton Bank. Od 2010 r. bank ograniczył swoją fizyczną obecność w Grecji. Samodzielnie (wyłączając transakcje nabycia New TT Bank i Nea Proton Bank) zmniejszył liczbę oddziałów z 564 w czerwcu 2008 r. do […] w 2014 r., a także ograniczył liczebność siły roboczej w Grecji (z 10 142 osób w 2008 r. do 9 037 osób w 2012 r.) (70).

(105) Do końca realizacji planu restrukturyzacji bank zamierza nadal zmniejszać liczbę oddziałów, z pro forma 645 na dzień 31 grudnia 2012 r. do […] na dzień 31 grudnia 2018 r., oraz liczbę pracowników, z 12 430 do […] w ujęciu pro forma, czyli uwzględniając Nea Proton Bank i New TT Bank (71).

(106) Zwiększona wydajność oddziałów i personelu pomoże zmniejszyć całkowity koszt łącznej działalności bankowej w Grecji o […] % z 913 mln EUR rocznie w 2013 r. (72) do […] mln EUR w 2018 r. (73). W wyniku tych działań oczekiwany wskaźnik kosztów do dochodów działalności bankowej banku w Grecji spadnie z 60 % w 2012 r. do poniżej […] % na koniec okresu restrukturyzacji.

(107) Plan restrukturyzacji opisuje również sposób poprawy przez bank jego kosztów finansowania, co ma kluczowe znaczenie dla przywrócenia rentowności. Bank oczekuje, że będzie mógł wypłacać niższe odsetki z depozytów w związku z bardziej stabilnym otoczeniem oraz w szczególności przewidywaną stabilizacją i ożywieniem greckiej gospodarki, która ma powrócić na ścieżkę wzrostu od 2014 r. Oczekuje się, że spready na depozytach (średnia z depozytów terminowych, depozytów à vista i oprocentowania oszczędności) obniżą się w Grecji z 223 punktów bazowych w 2012 r. do […] punktów bazowych w 2018 r. (74). Zmniejszenie spreadów zostałoby osiągnięte głównie dzięki znacznemu obniżeniu stóp na depozytach terminowych. Podobnie zależność banku od awaryjnego wsparcia płynnościowego i szerszego finansowania z Eurosystemu zmniejszy się z poziomu 42,9 % jego całkowitych aktywów na poziomie grupy w 2012 r. do poziomu […] % w 2018 r (75).

(108) Plan restrukturyzacji zakłada, że bank wzmocni również swój bilans. Jego relacja kredytów do depozytów w Grecji obniży się do […] % w 2018 r. (ze 160 % w 2012 r. i 115 % w 2013 r.) (76), podczas gdy jego adekwatność kapitałowa poprawi się, w wyniku czego współczynnik kapitałowy kapitału Tier 1 na poziomie grupy osiągnie […] % w 2018 r. (77) (w miejsce ujemnego kapitału własnego sprzed pierwszego dokapitalizowania pomostowego).

(109) Kolejnym strategicznym priorytetem banku jest zarządzanie kredytami zagrożonymi. Poza wzmocnionymi procesami kredytowymi związanymi zarówno z momentem początkowym kredytów, jak i z restrukturyzacją kredytów zagrożonych, plan restrukturyzacji koncentruje się na postępowaniu z zagrożonymi ekspozycjami, w tym na utworzeniu nowego działu naprawczego. Dział ten będzie specjalnie przeznaczony do spraw związanych z restrukturyzacją zagrożonych ekspozycji. Będzie on korzystał z wiedzy eksperckiej 30–50 osób zarządzających relacjami naprawczymi (78). Wskaźnik kredytów zagrożonych osiągnie […] % na poziomie grupy w 2015 r. ([…] % w 2015 r. w odniesieniu do greckiego rynku krajowego (79)), a następnie zacznie spadać do przewidywanego poziomu […] % na koniec okresu restrukturyzacji (80) (30 % w Grecji przed odpisaniem długu). Utrata wartości kredytów banku w Grecji zmniejszy się z 1 652 mln EUR w 2013 r. do […] mln EUR w 2018 r. (81) w wyniku ożywienia w greckiej gospodarce.

(110) Poprawa efektywności operacyjnej, redukcja marży odsetkowej netto i zmniejszające się koszty ryzyka pozwolą bankowi odzyskać rentowność w zakresie jego działalności w Grecji od 2015 r. Bank przewiduje, że jego straty na poziomie skonsolidowanym wyniosą […] mln EUR w 2014 r. i […] mln EUR w 2015 r, podczas gdy jego zyski wyniosą odpowiednio […] mln EUR, […] mln EUR i […] mln EUR w 2016 r, 2017 r. i 2018 r. (82). Skonsolidowana stopa zwrotu z kapitału własnego banku osiągnie […] % w 2018 r. (83). Ten poziom rentowności będzie opierał się głównie na rynku greckim (przy stopie zwrotu z kapitału własnego na poziomie […] % na koniec okresu restrukturyzacji), przy czym […] i […] wykażą niższą rentowność (odpowiednio na poziomie […] % i […] %).

2.4.2. Międzynarodowa działalność bankowa

(111) Bank rozpoczął już eliminację dźwigni finansowej i restrukturyzację swojej sieci międzynarodowej. Sprzedał już swoje spółki zależne w Turcji (Eurobank Tefken) i w Polsce (EFG Poland). Luka depozytowa czyli różnica między niespłaconą kwotą depozytów i niespłaconą kwotą kredytów dla danej spółki zależnej w pozostałej części sieci międzynarodowej spadła z 1,7 mld EUR w 2010 r. do 0,8 mld EUR, zaś koszty operacyjne zostały zmniejszone o 9 % w latach 2010–2012 (84).

(112) Bank będzie kontynuował restrukturyzację i eliminację dźwigi finansowej swojej sieci międzynarodowej. W szczególności bank zobowiązał się do zmniejszenia wielkości swojego portfela aktywów międzynarodowych do 8,77 mld EUR do dnia 30 czerwca 2017 r. Bank zobowiązał się również do dalszego zmniejszenia tego portfela do 3,5 mld EUR, jeżeli HFSF musiałby dokonać na rzecz banku zastrzyku w kwocie przekraczającej 1 mld EUR w ramach zbliżającego się podwyższenia kapitału podstawowego.

(113) Jednym z wariantów rozważanych przez bank w ramach planu restrukturyzacji, aby osiągnąć powyższy cel, jest sprzedaż jego działalności w […] (85).

(114) Zbycie dotyczyłoby […] % zagranicznych aktywów banku na dzień 31 grudnia 2012 r. W związku z tym zagraniczne aktywa na dzień 31 grudnia 2018 r. wynosiłyby […] mld EUR, przy czym sieć międzynarodowa koncentrowałaby się w […] i […].

(115) W planie restrukturyzacji podkreśla się potrzebę zmniejszenia stopnia zależności zagranicznych spółek zależnych od greckiej spółki dominującej w zakresie ich potrzeb finansowych oraz potrzebę zabezpieczenia pozycji kapitałowej banku.

(116) W tym celu bank planuje wdrożenie programu znaczącej redukcji kosztów w sieci międzynarodowej […]. Na przykład w […] planuje się zamknięcie […] oddziałów, a siła robocza zmniejszy się o […] pracowników od dnia 31 grudnia 2012 r. do sprzedaży spółki zależnej w […] (86).

(117) Bank zredukuje całkowite finansowanie zagranicznych spółek zależnych z 2 mld EUR w 2012 r. do […] w 2018 r. (87), przy czym stopa zwrotu z kapitału własnego osiągnie […] % i […] % odpowiednio w […] r. i […] r.

2.4.3. Działalność niebankowa: sprzedaż działalności ubezpieczeniowej i obsługi nieruchomości

(118) Bank ograniczył swoją własność w spółce zależnej zajmującej się obsługą nieruchomości, Eurobank Properties, do poziomu poniżej 35 % w drodze podwyższenia kapitału podstawowego, co miało korzystny wpływ na współczynnik kapitałowy kapitału Tier 1 banku (88). Bank dokona całkowitego zbycia tej spółki zależnej do dnia 31 grudnia 2018 r.

(119) Bank planuje również sprzedaż ubezpieczeniowych spółek zależnych do […].

2.4.4. Pozyskiwanie kapitału prywatnego i wkład ze strony obecnych akcjonariuszy i wierzycieli nieuprzywilejowanych

(120) Bank z powodzeniem zgromadził kapitał na rynku, ograniczając w ten sposób swoje zapotrzebowanie na pomoc państwa.

(121) Dokapitalizowanie z wiosny 2013 r. spowodowało znaczne rozwodnienie akcjonariatu, ponieważ HFSF otrzymał 98,56 % akcji banku, zostawiając wcześniejszym akcjonariuszom tylko 1,44 % akcji w spółce. W związku z tym HFSF przejął pełną kontrolę nad bankiem w czerwcu 2013 r. Od 2008 r. nie wypłacono żadnej dywidendy w gotówce.

(122) W lutym 2012 r. bank zaoferował wykup instrumentów hybrydowych od inwestorów prywatnych po cenie wynoszącej 40–50 % ich wartości nominalnej. Oferowana cena wykupu została ustalona na podstawie wartości rynkowej instrumentów i zawierała premię nie wyższą niż dziesięć punktów procentowych, którą dodano w celu zachęcenia inwestorów do wzięcia udziału w wykupie. Oferta została zaakceptowana w odniesieniu do prawie 50 % całkowitej wartości nominalnej instrumentów, co po uwzględnieniu kosztów transakcji przyniosło bankowi zysk w wysokości 248 mln EUR (89).

(123) W maju 2013 r. bank zapowiedział przeprowadzenie kolejnego procesu zarządzania zobowiązaniami. Bank zaoferował wierzycielom możliwość konwersji ich papierów wartościowych lower Tier 1 i lower Tier 2, odpowiadających pozostającej kwocie należności 662 mln EUR, na akcje zwykłe w stosunku 1:1. Cena konwersji została ustalona na poziomie równym cenie subskrypcji zapłaconej przez HFSF w ramach dokapitalizowania z wiosny 2013 r. (90). Wskaźnik akceptacji wyniósł 48 %. Po konwersji papierów wartościowych przez wierzycieli posiadających papiery wartościowe lower Tier 1 i lower Tier 2 na podporządkowane instrumenty w kapitale niższej kategorii bez wkładu pieniężnego pozyskany kapitał wyniósł 317 mln EUR.

(124) W wyniku dwóch wykupów wartość długu podporządkowanego i hybrydowego spadła z 1 045 mln EUR na dzień 31 grudnia 2011 r. do 283 mln EUR na dzień 31 grudnia 2013 r. (91).

2.5. ZOBOWIĄZANIA WŁADZ GRECKICH

(125) Grecja zobowiązała się, że bank i podmioty z nim powiązane wykonają plan restrukturyzacji przedłożony dnia 16 kwietnia 2014 r. i przedstawiła dalsze zobowiązania dotyczące realizacji planu restrukturyzacji („zobowiązania”). W niniejszej sekcji podsumowuje się zobowiązania wymienione w załączniku.

(126) Po pierwsze, Grecja zobowiązała się, że bank przeprowadzi restrukturyzację swojej działalności komercyjnej w Grecji, ustalając maksymalną liczbę oddziałów i pracowników oraz maksymalną kwotę całkowitych kosztów, które zostaną osiągnięte do dnia 31 grudnia 2017 r. (92).

(127) Grecja zobowiązała się również, że bank zmniejszy koszty depozytów zebranych w Grecji i będzie spełni wymóg dotyczący maksymalnej relacji kredytów do depozytów netto do dnia 31 grudnia 2017 r. (93).

(128) W odniesieniu do zagranicznych spółek zależnych banku, Grecja zobowiązała się, że bank nie udzieli dodatkowego wsparcia kapitałowego, o ile nie zostaną spełnione z góry określone warunki. Ponadto Grecja zobowiązała się, że bank w znacznym stopniu wyeliminuje dźwignię finansową swoich aktywów międzynarodowych do dnia 30 czerwca 2018 r. (94).

(129) Grecja zobowiązała się, że bank dokona zbycia swojej działalności ubezpieczeniowej, spółki zależnej zajmującej się obsługą nieruchomości i określoną liczbę papierów wartościowych oraz zmniejszy wielkość portfela niepublicznych instrumentów kapitałowych. Ponadto bank nie będzie kupował papierów wartościowych o niskim ratingu inwestycyjnym poza ograniczonymi wyjątkami (95).

(130) Grecja podjęła szereg zobowiązań dotyczących ładu korporacyjnego banku. Zobowiązała się do ograniczenia wynagrodzeń pracowników i kadry kierowniczej banku, doprowadzenia do przestrzegania przez bank greckiego prawa dotyczącego ładu korporacyjnego oraz ustanowienia efektywnej i odpowiedniej struktury organizacyjnej (96).

(131) Ponadto Grecja zobowiązała się, że bank wzmocni swoją politykę kredytową, aby zapobiec jakiejkolwiek dyskryminacji na którymkolwiek etapie procesu kredytowego i aby zapewnić, że decyzje o przyznaniu i restrukturyzacji kredytów mają na celu maksymalizację rentowności banku. Grecja zobowiązała się, że bank poprawi monitorowanie ryzyka kredytowego i restrukturyzację kredytów (97).

(132) Szereg zobowiązań odnosi się do działań banku w odniesieniu do powiązanych kredytobiorców. Zobowiązania te mają na celu zapewnienie, aby bank nie odstąpił od ostrożnych praktyk bankowych podczas przyznawania lub restrukturyzacji kredytów dla swoich pracowników, członków kadry kierowniczej i akcjonariuszy, jak również jednostek publicznych, partii politycznych i spółek mediowych (98).

(133) Ponadto Grecja zobowiązała się do nałożenia dalszych ograniczeń na bank, takich jak zakaz wypłacania kuponów i dywidend, zakaz nabywania innych przedsiębiorstw i zakaz reklamy (99).

(134) Zobowiązania te będą monitorowane przez pełnomocnika ds. monitorowania do dnia 31 grudnia 2018 r.

(135) W ramach obecnego podwyższenia kapitału banku w związku z tym, że HFSF zabezpiecza podwyższenie kapitału, Grecja podjęła oddzielne zobowiązanie do wdrożenia środków określonych w art. 6a ustawy o HFSF zmienionej dnia 30 marca 2014 r. mającym na celu przydzielenie pozostałej kwoty niedoborów kapitału instytucji kredytowej posiadaczom jej instrumentów kapitałowych i innych zobowiązań podporządkowanych w stosownych przypadkach, przed dokonaniem zastrzyku kapitałowego przez HFSF.

3. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

3.1. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO DOTYCZĄCEGO PIERWSZEGO DOKAPITALIZOWANIA POMOSTOWEGO

(136) Dnia 27 lipca 2012 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w celu sprawdzenia, czy spełniono warunki komunikatu bankowego z 2008 r. (100) w odniesieniu do stosowności, konieczności i proporcjonalności pierwszego dokapitalizowania pomostowego udzielonego bankowi przez HFSF (środek B1).

(137) Jeżeli chodzi o stosowność środka, biorąc pod uwagę fakt, że pomoc została przyznana po uprzednim dokapitalizowaniu i udzieleniu pomocy na utrzymanie płynności finansowej oraz uwzględniając przedłużenie okresu na ratowanie, Komisja wyraziła wątpliwości w kwestii tego, czy bank podjął wszystkie możliwe działania, aby zapobiec potrzebie otrzymywania pomocy w przyszłości (101). Ponadto Komisja nie mogła stwierdzi wyraźnie, kto będzie kontrolował bank po zastąpieniu pierwszego dokapitalizowania pomostowego trwałym dokapitalizowaniem (102), ponieważ kontrolę nad bankiem mogłoby uzyskać albo państwo, albo mniejszościowi właściciele prywatni. Komisja zaznaczyła, że chciałaby zapewnić, aby jakość zarządzania bankiem, a w szczególności jakość jego procesu udzielania kredytów, nie uległa pogorszeniu w żadnym przypadku.

(138) Jeżeli chodzi o konieczność pierwszego dokapitalizowania pomostowego, w motywie 66 decyzji o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie Eurobank Komisja rozważała, czy podjęto wszystkie możliwe środki, aby uniknąć sytuacji, w której bank ponownie będzie potrzebował pomocy w przyszłości. Ponadto, ponieważ nie było pewności w kwestii długości okresu dokapitalizowania pomostowego, Komisja nie mogła stwierdzić, czy było ono wystarczające i zgodne z zasadami wynagrodzenia i podziału obciążenia w ramach zasad pomocy państwa. Dodatkowo warunki konwersji pierwszego dokapitalizowania pomostowego na trwałe dokapitalizowanie nie były znane w czasie przyjęcia decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobank, w związku z czym Komisja nie mogła ich ocenić.

(139) Jeżeli chodzi o proporcjonalność środka Komisja wyraziła wątpliwości w kwestii tego, czy zabezpieczenia (zakaz reklamy, zakaz wypłacania kuponów i dywidend, zakaz wykonywania opcji kupna oraz zakaz wykupu, zgodnie z motywem 71 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobank) były wystarczające w odniesieniu do pierwszego dokapitalizowania pomostowego. Ponadto w motywie 72 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Eurobank Komisja stwierdziła, że zakłócenia konkurencji mogą być spowodowane brakiem reguł zapobiegających koordynacji wszystkich czterech największych greckich banków (tj. banku, Alpha Bank, NBG i Piraeus) przez HFSF i brakiem odpowiednich zabezpieczeń, które zapobiegłyby dzieleniu się przez te banki szczególnie chronionymi informacjami handlowymi. W związku z tym Komisja zaproponowała wyznaczenie pełnomocnika ds. monitorowania, który byłby fizycznie obecny w banku.

3.2. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO DOTYCZĄCEGO NEA PROTON BANK

(140) Dnia 26 lipca 2012 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w celu sprawdzenia, czy interwencja w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF (środek NP1) w wysokości 1 122 mln EUR oraz zastrzyk kapitałowy ze strony HFSF w wysokości 250 mln EUR, a także zastrzyki kapitałowe ze strony HFSF w całkowitej kwocie 300 mln EUR (środek NP2) na rzecz Nea Proton Bank były zgodne z ogólnymi kryteriami zgodności pomocy i z wymogami komunikatu bankowego z 2008 r., komunikatu w sprawie dokapitalizowania (103) i komunikatu w sprawie restrukturyzacji (104) (przywrócenie długoterminowej rentowności, podział obciążeń i ograniczenie pomocy do koniecznego minimum oraz ograniczenie zakłóceń konkurencji).

(141) W odniesieniu do stosowności środków Komisja stwierdziła, że środki te stanowiły stosowną pomoc na ratowanie.

(142) W odniesieniu do konieczności środków Komisja uznała, że interwencja w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF była konieczna zarówno pod względem kwoty jak formy, podczas gdy zastrzyki kapitałowe od HFSF były konieczne tylko pod względem formy. Jeżeli chodzi o kwotę zastrzyków kapitałowych dokonanych przez HFSF, w motywie 59 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Bank Komisja wyraziła jednak wątpliwości w kwestii tego, czy Nea Proton Bank będzie w stanie samodzielnie przywrócić swoją długoterminową rentowność i czy samodzielna restrukturyzacja stanowiła najtańszy spośród dostępnych możliwości. Ponadto w motywach 60 i 61 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Bank Komisja stwierdziła, że niezdolność Nea Proton Bank do zapewnienia wystarczającego wynagrodzenia z tytułu dokapitalizowania przez HFSF wzbudza wątpliwości w kwestii tego, czy jest on zasadniczo zdrowym bankiem, i w związku z tym wywołuje konieczność gruntownej restrukturyzacji.

(143) Jeżeli chodzi o proporcjonalność środków, Komisja uznała, że jako pomoc na ratowanie są one proporcjonalne.

(144) W odniesieniu do przywrócenia długoterminowej rentowności Nea Proton Bank, w motywie 65 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła wątpliwości w kwestii tego, czy bank będzie mógł odzyskać rentowność samodzielnie.

(145) Komisja wyraziła wątpliwość, czy zaproponowana restrukturyzacja jest wystarczająca w stosunku do wymaganego zakresu restrukturyzacji i przy braku wystarczającego wynagrodzenia.

3.3. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO DOTYCZĄCEGO NEW TT BANK

(146) Dnia 6 maja 2013 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w celu sprawdzenia, czy finansowanie niedopasowania poziomu płynności działalności TT Bank przeniesionej do New TT Bank (środek NTT1) w wysokości 4,1 mld EUR, zastrzyk kapitałowy ze strony HFSF na rzecz New TT Bank (środek NTT2) w wysokości 500 mln EUR, zastrzyk kapitałowy w formie akcji uprzywilejowanych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków na rzecz TT bank (środek TT) w wysokości 224,96 mln EUR i interwencja w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF na rzecz aktywów T Bank przeniesionych do TT Bank (środek T) w wysokości 0,68 mld EUR były zgodne z ogólnymi kryteriami zgodności i wymogami komunikatu bankowego z 2008 r., komunikatu w sprawie dokapitalizowania i komunikatu w sprawie restrukturyzacji (przywrócenie długoterminowej rentowności, podział obciążeń i ograniczenie pomocy do koniecznego minimum oraz ograniczenie zakłóceń konkurencji).

(147) Komisja uznała, że zarówno środek NTT2, jak i środek NTT1 były pod względem formy stosowne i konieczne jako pomoc na ratowanie. Jeżeli chodzi o konieczność środka NTT2 pod względem jego kwoty, Komisja, wyrażając wątpliwości w odniesieniu do samodzielnego przywrócenia długoterminowej rentowności New TT Bank, uznała, że samodzielna restrukturyzacja może nie stanowić jedynej i najtańszej spośród dostępnych możliwości (105). Jeżeli chodzi o wynagrodzenie w przypadku obu środków, Komisja stwierdziła, że pokrycie niedopasowania poziomu płynności stanowiło ostateczny koszt bez kompensacji przyszłymi dochodami, co spowodowało konieczność gruntownej restrukturyzacji (106).

(148) Jeżeli chodzi o proporcjonalność obu środków, Komisja uznała, że środki NTT2 i NTT1 były proporcjonalne jako pomoc na ratowanie w perspektywie krótkoterminowej, jednak w motywie 79 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT zażądała, aby środki były wprowadzane szybko, aby zapobiec negatywnym efektom zewnętrznym.

(149) W odniesieniu do zgodności środka T z rynkiem wewnętrznym dnia 16 maja 2012 r. Komisja tymczasowo zatwierdziła go jako pomoc na ratowanie w swojej decyzji dotyczącej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji T Bank („decyzja w sprawie T Bank”) (107), jednak nie mogła ostatecznie zatwierdzić pomocy udzielonej w odniesieniu do działalności T Bank przeniesionej do TT Bank. W decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT Komisja przedłużyła (108) zatwierdzenie środka jako pomocy na ratowanie do czasu podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie zaktualizowanej wersji planu restrukturyzacji dla TT Bank.

(150) W odniesieniu do zgodności tych środków z komunikatem w sprawie restrukturyzacji Komisja wyraziła wątpliwość w kwestii tego, czy New TT Bank przywróci swoją długoterminową rentowność samodzielnie. Sceptycyzm ten opierał się na ograniczonej liczbie zaproponowanych środków, które miał podjąć New TT Bank w celu wygenerowania zysków w przyszłości, niepewności w odniesieniu do programu dobrowolnego przechodzenia na emeryturę pod względem harmonogramu i poziomu akceptacji wśród pracowników, braku dalszych środków mających na celu zmniejszenie kosztów personelu, brak środków mających na celu racjonalizację sieci oddziałów po nabyciu T Bank oraz towarzyszące im niepowodzenie w wykorzystaniu potencjalnych synergii (109).

(151) W motywach 90 i 91 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT Komisja wyraziła wątpliwości w kwestii tego, czy ambitne obniżenie marży odsetkowej na istniejących depozytach i zwiększenie marż kredytowych w odniesieniu do nowo udzielonych kredytów będzie można wdrożyć bez utraty znacznej liczby klientów przez New TT Bank i bez ryzykownego kredytowania. Ponadto Komisja wyraziła wątpliwość w kwestii tego, czy New TT Bank podwoi swój portfel kredytów korporacyjnych zgodnie z planem i czy, uwzględniając brak wiedzy eksperckiej, będzie mógł osiągnąć planowany wysoki współczynnik wzrostu wyniku odsetkowego netto.

(152) W związku z tym w motywie 95 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT Komisja przyjęła pogląd, że reintegracja TT Bank z większą rentowną spółką finansową zwiększy perspektywy rentowności New TT Bank, ponieważ umożliwi racjonalizację kosztów, ponowną wycenę depozytów i nowych kredytów oraz rozszerzenie asortymentu produktów.

(153) Ponieważ New TT Bank przejął działalność gospodarczą poprzednio prowadzoną przez TT Bank, włącznie z działalnością T Bank, Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające, aby zbadać, czy środki T i TT stanowiły długoterminowe rozwiązanie w odniesieniu do rentowności New TT Bank i wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag.

(154) W odniesieniu do podziału obciążenia Komisja uznała, że samodzielna restrukturyzacja zwiększa restrukturyzacji i w związku z tym wyraziła wątpliwość w kwestii tego, czy pomoc państwa została ograniczona do minimum. Ponadto Komisja zauważyła, że, chociaż udało się osiągnąć wytaczający podział obciążenia między akcjonariuszy i właścicieli podporządkowanych papierów dłużnych, co prawdopodobnie stanowiło najlepszy wykonalny scenariusz, brak wynagrodzenia spowodował konieczność gruntownej restrukturyzacji, zarówno pod względem środków w zakresie rentowności jak pod względem środków mających na celu ograniczenie zakłóceń konkurencji. Komisja zauważyła ponadto, że niższe wynagrodzenie usprawiedliwiał fakt, że znaczna część poniesionych strat wynikała z umorzenia długu z korzyścią dla państwa (110).

(155) W odniesieniu do zakłócenia konkurencji Komisja zauważyła, że ogromna kwota pomocy otrzymana przez TT Bank, przeniesiona działalność T Bank i brak wynagrodzenia powodują konieczność gruntownej restrukturyzacji i zmniejszenia udziału New TT Bank w rynku. Ponadto, chociaż straty wynikały głównie z posiadania greckich obligacji skarbowych, Komisja zauważyła, że TT Bank posiadał więcej greckich obligacji skarbowych niż inne greckie banki w stosunku do swojej wielkości i uznała, że odzwierciedlało to podejmowanie nieodpowiedniego ryzyka (111). Komisja zauważyła również, że choć New TT Bank pozostał na rynku prawie tak jak wcześniej TT Bank, zakłócenia konkurencji będą ograniczone ze względu na stosunkowo niewielkie rozmiary New TT Bank i brak działalności zagranicznej. Komisja wyraziła jednak wątpliwość w kwestii tego, czy podjęto wystarczające środki, aby ograniczyć nadmierne zakłócenia konkurencji i przyjęła pogląd, że może zaistnieć konieczność zastosowania zakazu przywództwa cenowego i innych środków dotyczących zachowania na rynku (112).

4. UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON DOTYCZĄCE FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W SPRAWIE PIERWSZEGO DOKAPITALIZOWANIA POMOSTOWEGO

UWAGI GRECKIEGO BANKU

(156) Dnia 3 stycznia 2013 r. Komisja otrzymała uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania przedłożone przez grecki bank. Bank ten stwierdził, że dokapitalizowanie greckich banków przez HFSF stanowiło zasadniczo pożądany krok w kierunku zdrowszego i rentowniejszego systemu bankowego i nie wyraził żadnego sprzeciwu wobec dokapitalizowania Eurobank.

(157) Wyrażając pełne poparcie dla zasady dokapitalizowania greckich banków przez HFSF, wspomniany grecki bank wyjaśnił jednak, że, aby ograniczyć zakłócenia konkurencji do minimum i uniknąć dyskryminacji, oczekuje, że dokapitalizowanie przez HFSF będzie dostępne dla wszystkich banków działających w Grecji na podobnych warunkach.

5. UWAGI GRECJI DOTYCZĄCE FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

5.1. UWAGI GRECJI DOTYCZĄCE FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W SPRAWIE PIERWSZEGO DOKAPITALIZOWANIA POMOSTOWEGO

(158) Dnia 5 września 2012 r. Grecja przedstawiła uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania, które zostały przygotowane przez narodowy bank Grecji i HFSF.

5.1.1. Uwagi przygotowane przez narodowy bank Grecji

(159) W odniesieniu do stosowności pierwszego dokapitalizowania pomostowego narodowy bank Grecji zauważył, że kapitał w kwocie 18 mld, którym HFSF dokapitalizował cztery największe banki greckie w maju 2012 r., był niższy niż ostateczna kwota, która była potrzebna, aby banki te stopniowo osiągnęły i utrzymały współczynnik kapitałowy kapitału Tier 1 wyznaczony na poziomie 10 % do czerwca 2012 r. i współczynnik kapitałowy kapitału Tier 1 wyznaczony na poziomie 7 % w ramach trzyletniego niekorzystnego scenariusza testu warunków skrajnych. Zauważył on również, że pierwsze dokapitalizowanie pomostowe było tymczasowe, biorąc pod uwagę, że proces dokapitalizowania miał zakończyć się podwyższeniem kapitału podstawowego w tych czterech bankach.

(160) Narodowy bank Grecji wskazał również, że dokapitalizowanie czterech największych greckich banków stanowi część długoterminowej restrukturyzacji greckiego sektora bankowego. Zauważył on, że w przypadku gdy bank pozostaje w rękach prywatnych, kierownictwo najprawdopodobniej pozostanie to samo, zaś w przypadku gdy bank staje się własnością państwa (to znaczy, własnością HFSF), HFSF może wyznaczyć nowe kierownictwo, które w każdym przypadku będzie oceniane przez narodowy bank Grecji. Narodowy bank Grecji zwrócił uwagę, że na bieżąco ocenia ramy ładu korporacyjnego, adekwatność zarządzania i profil ryzyka każdego banku w celu zapewnienia, aby nie podejmowano nadmiernego ryzyka. Wskazał on również, że HFSF wyznaczył już swoich przedstawicieli w radzie dyrektorów dokapitalizowanych banków.

(161) W odniesieniu do konieczności pierwszego dokapitalizowania pomostowego narodowy bank Grecji zauważył, że dokapitalizowanie banku było ograniczone, tak aby zapewnić spełnienie obowiązujących wówczas minimalnych wymogów kapitałowych (8 %). Stwierdził również, że przedłużony okres poprzedzający dokapitalizowanie wynikał z gwałtownego pogorszenia środowiska operacyjnego w Grecji i wpływu programu udziału sektora prywatnego, złożoności całego projektu i potrzeby maksymalizacji uczestnictwa inwestorów prywatnych w podwyższeniach kapitału podstawowego.

(162) W odniesieniu do proporcjonalności pierwszego dokapitalizowania pomostowego narodowy bank Grecji wskazał, że pełna realizacja planu restrukturyzacji, który zostanie przedłożony Komisji, jest zabezpieczona przez fakt, że zawieszenie praw głosu HFSF zostanie uchylone między innymi w przypadku bezpośredniego naruszenia planu restrukturyzacji. Narodowy bank Grecji zauważył także, że trudności banku nie wynikały ani z niedoszacowania czynników ryzyka przez kierownictwo banku, ani z agresywnych działań handlowych.

5.1.2. Uwagi przygotowane przez HFSF

(163) Jeżeli chodzi o stosowność pierwszego dokapitalizowania pomostowego, w odniesieniu do ewentualnej ingerencji państwa w przypadku, gdy państwo udziela pomocy w znacznej wysokości poprzez HFSF, a HFSF posiada pełne prawa głosu, HFSF stwierdził, że banki finansowane przez HFSF nie są uważane za podmioty publiczne ani za podmioty kontrolowane przez państwo i że nie będą kontrolowane przez państwo po trwałym dokapitalizowaniu przez HFSF. HFSF wskazał, że jest całkowicie niezależnym podmiotem prawnym prawa prywatnego posiadającym autonomię podejmowania decyzji. Nie podlega kontroli rządowej zgodnie z art. 16C ust. 2 ustawy o HFSF, który stanowi, że instytucje kredytowe, które otrzymały wsparcie kapitałowe od HFSF nie należą do szeroko rozumianego sektora publicznego. Odniósł się również do struktury zarządczej HFSF.

(164) Jeżeli chodzi o interwencję HFSF w zarządzanie bankiem, HFSF zwrócił uwagę, że będzie przestrzegał autonomii banku i nie będzie ingerował w jego codzienne zarządzanie, biorąc pod uwagę, że jego rola jest ograniczona przepisami ustawy o HFSF. Stwierdził, że nie będzie żadnej ingerencji ani koordynacji ze strony państwa i że decyzje banku dotyczące procesu udzielania kredytów (między innymi w odniesieniu do zabezpieczenia, ustalania ceny i wypłacalności kredytobiorców) będą podejmowane na podstawie kryteriów komercyjnych.

(165) HFSF wskazał, że ustawa o HFSF i umowa poprzedzająca subskrypcję ustalają właściwe zabezpieczenia, aby zapobiegać podejmowaniu nadmiernego ryzyka przez obecnych prywatnych akcjonariuszy. Wskazał elementy takie jak (i) wyznaczenie przedstawicieli HFSF na niezależnymi niewykonawczymi członkami rady dyrektorów banku i ich obecność podczas posiedzeń komisji, (ii) przeprowadzenie badania due diligence w banku przez HFSF i (iii) fakt, że po ostatecznym dokapitalizowaniu jego prawa głosu będą ograniczone tylko dopóty, dopóki bank będzie przestrzegał warunków planu restrukturyzacji.

(166) Jeżeli chodzi o konieczność pierwszego dokapitalizowania pomostowego, w szczególności w odniesieniu do poziomu wynagrodzenia pomocy, HFSF stwierdził, że wynagrodzenie zostało uzgodnione z przedstawicielami Komisji, EBC i MFW. Uzgodniony poziom uwzględniał fakt, że pierwsze dokapitalizowanie pomostowe zostanie zamienione na trwałe dokapitalizowanie przed dniem 30 września 2012 r., przy czym termin ten został ustalony w marcu 2012 r. w protokole dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej przez Komisję, EBC i MFW oraz Grecję.

(167) W odniesieniu do proporcjonalności pierwszego dokapitalizowania pomostowego HFSF zauważył, że środki, które przyjął, takie jak środki opisane w motywie 165 niniejszej decyzji, stanowią wystarczające zabezpieczenia w kontekście wysokich kwot otrzymanej pomocy i przedłużonego okresu ratowania. Ponadto HFSF stwierdził, że wprowadzono właściwe środki w celu zapewnienia, aby banki, w których m udziały HFSF nie dzieliły się szczególnie chronionymi informacjami halowymi. Do środków tych należy wyznaczanie różnych przedstawicieli HFSF do tych banków, mandaty dotyczące tych przedstawicieli, które stanowią specjalne zabezpieczanie przez przepływem informacji między przedstawicielami, oraz wyraźne wewnętrzne instrukcje dla tych urzędników, aby nie przekazywali chronionych informacji handlowych tych banków. HFSF stwierdził również, że nie wykonuje swoich praw w odniesieniu do tych banków w sposób, który mógłby uniemożliwiać, ograniczać, zniekształcać lub istotnie zmniejszać lub utrudniać efektywną konkurencję. Ponadto HFSF wskazał, że członkowie jego rady dyrektorów i jego pracownicy podlegają surowym zasadom poufności i obowiązkom powierniczym oraz są związani przepisami dotyczącymi tajemnicy służbowej w stosunku do jego spraw.

5.2. UWAGI GRECJI DOTYCZĄCE FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W SPRAWIE NEA PROTON BANK

(168) Dnia 5 września 2012 r. Grecja przedstawiła uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton, które zostały przygotowane przez narodowy bank Grecji i HFSF.

5.2.1. Uwagi przygotowane przez narodowy bank Grecji

(169) Narodowy bank Grecji zauważył, że Nea Proton Bank jako tymczasowa instytucja kredytowa należąca do HFSF nie mógł samodzielnie przedstawić długoterminowego biznesplanu. Ponadto narodowy bank Grecji zwrócił uwagę, że dokładnie monitoruje realizację biznesplanu przygotowanego przez HFSF dla Nea Proton Bank i przedłożonego Komisji w celu zapewnienia, aby Nea Proton Bank nie mógł zostać sprzedany w ciągu okresu określonego w przepisach prawa.

(170) W odniesieniu do współczynnika wzrostu rentowności narodowy bank Grecji wskazał, że według przewidywań największa część wzrostu przypadnie na 2013 r. (kiedy wynik odsetkowy netto ma zwiększyć się do 55,3 mln EUR wobec 22,7 mln EUR w 2012 r.), będzie wynikać głównie z redukcji całkowitych wydatków z tytułu odsetek i będzie spowodowana dwoma czynnikami: refinansowaniem na lepszych warunkach lokat terminowych, które przynosiły wysokie dochody, i redukcją całkowitej pozostałej kwoty depozytów o 30 % w ciągu pierwszej połowy 2012 r. Ponadto narodowy bank Grecji podkreślił, że fakt, iż od 2013 r. wartość wyniku odsetkowego netto będzie zmieniać się dość płynnie i nie będzie żadnych wątpliwości odnośnie do zdolności Nea Proton Bank do osiągnięcia poziomu docelowego.

5.2.2. Uwagi przygotowane przez HFSF

(171) W odniesieniu do konieczności środków na rzecz Nea Proton Bank HFSF zwrócił uwagę, że narodowy bank Grecji jest odpowiednim organem do podejmowania decyzji o wszelkich środkach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz że HFSF dokonał zastrzyku kapitałowego na minimalnym poziomie kapitału wymaganym w celach regulacyjnych.

(172) Jeżeli chodzi o przywrócenie długoterminowej rentowności Nea Proton Bank, HFSF odniósł się do ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zgodnie z którymi HFSF miał sprzedać Nea Proton Bank w ciągu dwóch lat i uzgodnił z Komisją, że Nea Proton Bank może stać się częścią większego rentownego podmiotu. Chociaż plan restrukturyzacji w przypadku Nea Proton Bank polegał na modelu opartym na zasadzie samodzielności, HFSF wyjaśnił, że jego celem było ułatwienie sprzedaży tego banku przez poprawę jego atrakcyjności dla inwestorów i jego wyników finansowych. HFSF wyraził uwagę, że zastrzyki kapitałowe nie tylko umożliwiły Nea Proton Bank przestrzeganie wskaźnika minimalnej adekwatności kapitałowej, lecz także poprawiły jego sytuację finansową i jego atrakcyjność w kontekście wszelkiego przyszłego połączenia z innymi małymi bankami. HFSF zwrócił również uwagę, że dodatkowy zastrzyk kapitałowy był potrzebny, aby pokryć straty z tytułu trwałej utraty wartości związane z programem udziału sektora prywatnego i zwiększonymi kosztami rezerw związanych z kredytami.

(173) HFSF zauważył, że Nea Proton Bank poprawił swoje koszty finansowania i lojalność w segmencie depozytów. Zależność Nea Proton Bank od Eurosystemu zmniejszyła się w ciągu 2012 r., a jednocześnie bank poprawił swój poziom płynności. Dodatkowy zastrzyk kapitałowy był pomocny w obniżaniu stóp procentowych od depozytów i poprawie marż naliczanych od stóp procentowych. Nea Proton Bank dokonał już ponownej wyceny części swojego portfela kredytowego, korzystając z metody ustalania cen opartej na ryzyku przy stopach procentowych ustalonych znacznie powyżej kosztów finansowania. Ponadto planowany wskaźnik wzrostu wyniku odsetkowego netto zostałby osiągnięty przy zachowawczej ekspansji w segmencie klientów korporacyjnych i dzięki poprawie jakości portfela.

(174) HFSF zauważył, że w 2012 r. Nea Proton Bank znacznie zmniejszył swoje koszty operacyjne, że jego dwie jedyne spółki zależne zakończą działalność, że jego udział w pośrednictwie ubezpieczeniowym został znacznie ograniczony oraz że zakończona zostanie jego własna działalność transakcyjna.

(175) Ponadto HFSF zauważył, że zakłócenia konkurencji będą ograniczone ze względu na niewielki udział Nea Proton Bank w całkowitych aktywach bankowych w Grecji oraz na fakt, że nie rozważał on agresywnego przyjmowania depozytów.

5.3. UWAGI GRECJI DOTYCZĄCE FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W SPRAWIE NEW TT BANK

(176) Dnia 19 lipca 2013 r. Ministerstwo Finansów przedstawiło uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie New TT.

(177) W odniesieniu do konieczności środka NTT1 Ministerstwo Finansów dodało, że dokładna wartość aktywów i pasywów przeniesionych do New TT Bank została określona na podstawie sprawozdania audytorów zewnętrznych zgodnie z art. 63E ust. 6 ustawy 3601/2007.

(178) W odniesieniu do konieczności środka NTT2 Ministerstwo Finansów wyraziło uwagę, że drugi program dostosowania dla Grecji (drugi przegląd – maj 2013 r.) wymagał sprzedaży New TT Bank osobie trzeciej do dnia 15 lipca 2013 r.

(179) W odniesieniu do wynagrodzenia środków NTT1 i NTT2 Ministerstwo Finansów zwróciło uwagę, że HFSF, który pokrywa niedopasowanie poziomu płynności do dnia 31 grudnia 2013 r. zamiast HDIGF, otrzymuje dług z pierwszeństwem spłaty przed innymi niezabezpieczonymi wierzycielami w przypadku likwidacji aktywów, które pozostały w posiadaniu TT Bank i że tylko roszczenia pracowników dotyczące otrzymania 50 % ich rekompensaty mają rangę wyższą niż roszczenie HFSF. W związku z tym ministerstwo zauważyło, że wynik likwidacji tych aktywów przyniesie korzyść przede wszystkim HFSF, zmniejszając w ten sposób koszt ponoszony przez państwo.

(180) W odniesieniu do przywrócenia długoterminowej rentowności New TT Bank Ministerstwo Finansów zauważyło, że New TT Bank jako tymczasowa instytucja kredytowa musi być sprzedany w ciągu dwóch lat od jego powstania zgodnie z art. 63E ustawy 3601/2007. Zgodnie z protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej z maja 2013 r. sprzedaż New TT Bank zostanie zakończona do dnia 15 lipca 2013 r., co zapewni długoterminową rentowność jego działalności.

6. OCENA POMOCY DOTYCZĄCEJ NABYTYCH PRZEDSIĘBIORSTW

6.1. OCENA POMOCY DOTYCZĄCEJ NEA PROTON BANK

6.1.1. Istnienie i kwota pomocy

(181) Komisja musi ustalić istnienie pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Zgodnie z tym postanowieniem pomoc państwa jest to wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

6.1.1.1. Istnienie pomocy w przypadku środków przyznanych w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków (środki Pr1, Pr2 i Pr3)

(182) Zastrzyk kapitałowy w wysokości 80 mln EUR dokonany na rzecz Proton Bank przez państwo greckie w maju 2009 r. (środek Pr1), greckie państwowe instrumenty dłużne o wartości 78 mln EUR otrzymane przez Proton Bank w kwietniu 2009 r. (środek Pr2) i gwarancja państwowa udzielona Proton Bank na emisję obligacji o wartości nominalnej 149,4 mln EUR w lipcu 2010 r. (środek Pr3) zostały przyznane w ramach programu wsparcia na rzecz greckich banków (113). W decyzji zatwierdzającej ten program Komisja stwierdziła, że środki przyznane w ramach tego programu będą stanowiły pomoc państwa.

(183) Jak ustalono w motywie 38 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton, Nea Proton Bank przejmuje działalność gospodarczą Proton Bank. Środki Pr1, Pr2 i Pr3 przyniosły korzyść Nea Proton Bank, przyczyniając się do stabilizacji i kontynuacji działalności gospodarczej, która została przeniesiona do tego banku i która nie byłaby kontynuowana w innym przypadku. W związku z tym Komisja uznaje, że stanowiły one korzyść dla działalności gospodarczej przeniesionej do Nea Proton Bank.

6.1.1.2. Istnienie pomocy państwa w przypadku pokrycia niedostosowania poziomu płynności Nea Proton Bank (środek NP1)

(184) W motywach 31–37 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Komisja stwierdziła już, że środek NP1 oraz interwencja w ramach programu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji HDIGF i HFSF w celu pokrycia niedopasowania poziomu płynności stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. W motywie 38 tej decyzji Komisja stwierdziła, że Nea Proton Bank jest gospodarczym beneficjentem tego środka, ponieważ przejmuje on działalność gospodarczą Proton Bank, która istnieje nadal dzięki otrzymanej pomocy.

6.1.1.3. Istnienie pomocy państwa w przypadku zastrzyku kapitałowego w formie kapitału zakładowego ze strony HFSF i zastrzyku kapitałowego w formie dodatkowego kapitału podstawowego ze strony HFSF w 2012 r. (środek NP2)

(185) W motywach 41–43 decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie Nea Proton Komisja stwierdziła już, że zastrzyk kapitałowy udzielony przez HFSF w wysokości 250 mln EUR i zastrzyki dodatkowego kapitału oczekiwane w czasie wydania niniejszej decyzji, o całkowitej wartości 300 mln EUR, stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Jak wspomniano w motywie 93 niniejszej decyzji, z możliwej kwoty 300 mln EUR dodatkowego kapitału HFSF ostatecznie wniósł 265 mln EUR dodatkowego kapitału w 2012 r., w wyniku czego całkowite dokapitalizowanie w latach 2011 i 2012 wyniosło 515 mln EUR (środek NP2).

6.1.1.4. Istnienie pomocy państwa w przypadku zastrzyku kapitałowego udzielonego przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank przed jego sprzedażą bankowi (NP3)

(186) Komisja uznaje zastrzyk kapitałowy w wysokości 395 mln EUR dokonany przez HFSF na rzecz Nea Proton Bank przed jego sprzedażą bankowi za pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu.

(187) Zastrzyk kapitałowy został dokonany przez HFSF, który jest podmiotem ustanowionym i finansowanym przez Grecję w celu wspierania banków, w związku z czym zastrzyk kapitałowy został dokonany z wykorzystaniem zasobów państwowych. Ponadto środek ten ma charakter selektywny, ponieważ zastrzyk kapitałowy stanowi korzyść wyłącznie dla Nea Proton Bank.

(188) Ponadto interwencja ta daje wyraźną przewagę Nea Proton Bank, ponieważ umożliwia dalsze istnienie jego działalności bankowej. Bez zastrzyku kapitałowego Nea Proton Bank, który miał głęboko ujemny kapitał, zostałby postawiony w stan upadłości. W takich okolicznościach nie byłoby możliwości sprzedaży Nea Proton Bank ani jego włączenia do większego podmiotu. Ponadto dokapitalizowanie to nie jest zgodne z testem prywatnego inwestora. Dokapitalizowanie kwotą 395 mln EUR umożliwiło natomiast sprzedaż Nea Proton Bank za cenę jednego euro. Inwestor prywatny zdecydowałby się na nieprzeprowadzanie dokapitalizowania i dopuszczenie do upadłości Nea Proton Bank, oszczędzając dzięki temu 395 mln EUR.

(189) Nea Proton Bank konkuruje z innymi bankami, w tym ze spółkami zależnymi banków zagranicznych, które prowadzą działalność w Grecji lub są potencjalnie zainteresowane wejściem na rynek grecki. W związku z tym zastrzyk kapitałowy wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi i może zakłócać konkurencję.

(190) Komisja uważa więc, że zastrzyk kapitałowy w wysokości 395 mln EUR dokonany na rzecz Nea Proton Bank stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu.

Beneficjent środka NP3

(191) Jak wyjaśniono już w motywie 188, Komisja uznaje Nea Proton Bank za beneficjenta zastrzyku kapitałowego w wysokości 395 mln EUR dokonanego na rzecz Nea Proton Bank, ponieważ pomoc ta umożliwiła kontynuację jego działalności gospodarczej w ramach banku.

(192) Aby ocenić, czy sprzedaż Nea Proton Bank wiąże się z przyznaniem pomocy państwa bankowi zgodnie z pkt 49 komunikatu bankowego z 2008 r., Komisja musi ocenić, czy zostały spełnione określone wymogi. W szczególności musi zbadać, czy: (i) proces sprzedaży miał charakter otwarty i niedyskryminujący; (ii) sprzedaż odbyła się na warunkach rynkowych i (iii) instytucja finansowa lub rząd dążyły do uzyskania