ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
System podatkowy Słowacji można by zreformować w taki sposób, aby poprawić efektywność ekonomiczną, wspierać zrównoważenie środowiskowe i stabilność finansów publicznych oraz sprawić, by system ten był bardziej sprawiedliwy, a jednocześnie wspierać realizację szerzej określonych celów polityki. W porównaniu z innymi państwami członkowskimi obciążenie podatkowe związane z zatrudnieniem jest szczególnie duże w przypadku osób o niskich dochodach. Z drugiej strony potencjał podatków środowiskowych i podatków od nieruchomości nie jest pełni wykorzystywany. Zmiany struktury podatkowej mogłyby wspierać wzrost, a także wspomagać zieloną transformację i zrównoważenie środowiskowe. Energochłonność gospodarki znacznie przekracza średnią unijną, ale dochody z podatków środowiskowych wyniosły w 2020 r. 2,4 %, co jest wartością zbliżoną do średniej unijnej. Opłaty środowiskowe związane z gospodarowaniem odpadami oraz zanieczyszczeniem powietrza nie promują w wystarczającym stopniu efektywnego wykorzystania zasobów i nie ograniczają odpowiednio kosztów dla środowiska i społeczeństwa. Podatki drogowe i opłaty związane z rejestracją pojazdów także nie odzwierciedlają wystarczająco dobrze intensywności emisji gazów cieplarnianych. Podatki i opłaty środowiskowe nie są indeksowane, przez co dochody z tego tytułu zmniejszają się wskutek inflacji. Jeżeli chodzi o opodatkowanie nieruchomości, dochody z pobieranych okresowo podatków od nieruchomości były w 2020 r. relatywnie niskie (0,5 % PKB w stosunku do średniej unijnej wynoszącej 1,2 %). Słowacja nie dysponuje obecnie wystarczającymi danymi umożliwiającymi aktualizację i indeksację bazy podatkowej w przypadku podatku od nieruchomości zgodnie z wartościami rynkowymi, co mogłoby także częściowo ograniczyć utrzymujący się duży popyt na nieruchomości mieszkalne i związany z tym silny wzrost cen tych nieruchomości. Ponadto dalsze działania zmierzające do uproszczenia podatków i poprawy przestrzegania przepisów mogą zwiększyć dochody publiczne, a tym samym przyczyniać się do utrzymania stabilności finansów publicznych i większej sprawiedliwości. Pomimo poprawy luka w podatku VAT spowodowana nieprzestrzeganiem przepisów podatkowych utrzymywała się w 2019 r. na wysokim poziomie (16,1 % w stosunku do średniej unijnej wynoszącej 10,4 %) Do dalszego uszczelnienia systemu podatkowego mogłyby przyczynić się dalsze usprawnienia administracji podatkowej, w tym w zakresie fakturowania elektronicznego, wstępnie wypełnionych deklaracji podatkowych i zwiększenia stopnia cyfryzacji.
(19)

W programie stabilności na 2022 r. przewiduje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie się stopniowo obniżać do poziomu 4,6 % PKB w 2023 r., do 2,8 % w 2024 r. i do 2,4 % w 2025 r. W związku z tym planuje się, że do 2024 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych spadnie poniżej 3 % PKB. W programie stabilności na 2022 r. przewidziano spadek relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB do 2025 r. – w 2024 r. ma ona obniżyć się do 58,6 %, a w 2025 r. – do 57,2 %. Z analizy przeprowadzonej przez Komisję wynika, że zagrożenie dla długookresowej zdolności do obsługi długu wydaje się średnie w średnim okresie.
(20)

W programie stabilności na 2022 r. przewiduje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie stopniowo obniżać się do 3,3 % PKB w 2024 r. i do 2,8 % do 2025 r. W związku z tym planuje się, że do 2025 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych spadnie poniżej 3 % PKB. Prognozy te zakładają zmniejszenie wydatków ogółem o około 3 punkty procentowe PKB oraz spadek dochodów ogółem o około 2 punkty procentowe PKB w latach 2023–2025. W programie stabilności na 2022 r. przewidziano, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB obniży się do 2025 r., mianowicie obniżając się w 2024 r. do 143,4 %, a w 2025 r. – do 141,4 % PKB. Z analizy przeprowadzonej przez Komisję wynika, że zagrożenie dla długookresowej zdolności do obsługi długu wydaje się wysokie w średnim okresie.
Zakłócenia na rynku mieszkaniowym przyczyniają się do szybkiego wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych i wysokiego zadłużenia gospodarstw domowych, co naraża je na wstrząsy gospodarcze. W 2021 r. wzrost cen nieruchomości mieszkalnych gwałtownie przyspieszył, osiągając roczną stopę 15 %; na rynku mieszkaniowym coraz bardziej widoczne są oznaki zawyżania cen, co zwiększa ryzyko i podatność na zagrożenia. Możliwość odliczania od podatku odsetek od kredytu hipotecznego jest stopniowo zmniejszana, ale jedynie częściowo – i nadal zapewnia znaczne obniżenie podatku w związku ze spłatą kredytów hipotecznych. Wraz ze stosunkowo wysokimi limitami stosunku wysokości kredytu do wartości zabezpieczenia nadal powoduje to wśród gospodarstw domowych silną preferencję w kierunku zadłużania się. Jednocześnie rynek wynajmu prywatnego pozostaje niewielki i słabo rozwinięty. Brak dobrze działającego środkowego segmentu na rynku wynajmu zachęca gospodarstwa domowe bardziej do zakupu niż do wynajmu, a to przyczynia się do wysokiego wskaźnika zadłużenia do dochodu i narażenia na trudności finansowe. Do zakłóceń na rynku mieszkaniowym przyczynia się również sztywność po stronie podaży. Stosunkowo mało elastyczna podaż mieszkań zwiększa ryzyko, że polityka, która miała sprzyjać przystępności cenowej mieszkań, będzie odnosić odwrotny skutek, pobudzając popyt i w konsekwencji dalszy wzrost cen nieruchomości mieszkalnych.
(35)

Sektor energetyczny Węgier jest w dużym stopniu uzależniony od paliw kopalnych z Rosji. Według danych z 2020 r. (18) niemal cały import gazu ziemnego pochodzi z Rosji (95 % w porównaniu ze średnią unijną wynoszącą 44 %). Zależność od Rosji w odniesieniu do ropy naftowej jest również powyżej średniej unijnej (61 % w porównaniu z 26 %), jest natomiast niższa w przypadku węgla (22 % w porównaniu z 54 %). Udział gazu ziemnego w koszyku energetycznym jest wyższy niż średnia unijna (35 % w porównaniu z 24 %), niższy jest natomiast udział ropy naftowej (30 % w porównaniu z 33 %) i węgla (7 % w porównaniu z 11 %). Udział źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej brutto na poziomie 13,9 % jest jednym z najniższych w Unii. Węgry planują w większym stopniu korzystać z energii słonecznej, natomiast potencjał energii wiatrowej i geotermalnej pozostaje niewykorzystany. Sieć elektroenergetyczna wymaga inwestycji, np. wprowadzenia inteligentnego pomiaru, systemów prosumentów, społeczności energetycznych i dynamicznego ustalania cen, aby zwiększyć wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. Można by ponadto uprościć procedury wydawania pozwoleń na instalację obiektów wykorzystujących odnawialne źródła energii. Zaleca się, aby nowe inwestycje w infrastrukturę i sieci związane z gazem były w miarę możliwości dostosowane do przyszłych wyzwań, tak by można było zapewnić ich długoterminowy zrównoważony charakter przez zmianę w przyszłości ich przeznaczenia do celów wykorzystywania paliw zrównoważonych. Istnieje potencjał znacznej poprawy efektywności energetycznej w sektorze budownictwa mieszkaniowego, co pozwoliłoby jeszcze bardziej zmniejszyć zależność. Stosowanie surowszych norm środowiskowych do nowych mieszkań odroczono o 18 miesięcy do czerwca 2022 r. Obecny program renowacji budynków mieszkalnych nie skupia się na efektywności energetycznej i wyklucza w praktyce rodziny znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji. Jednolicie niski poziom regulowanych cen energii, niezależnie od dochodu gospodarstwa domowego czy poziomu zużycia, zwiększa nierówności dochodowe i nie zachęca do oszczędzania energii. Realizacja przez Węgry celów pakietu „Gotowi na 55” będzie wymagać dalszego zwiększenia ambicji w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej.
(14)

Scenariusz makroekonomiczny, na którym oparto prognozy budżetowe w programie stabilności na 2022 r., jest realistyczny. Rząd prognozuje, że realny PKB wzrośnie w 2022 r. o 6,4 %, a w 2023 r. – o 4,4 %. Dla porównania przewidziany w prognozie Komisji z wiosny 2022 r. wzrost realnego PKB w 2022 r. jest niższy i wynosi 5,4 %, a w 2023 r. jest zbliżony i wynosi 4,4 %; wynika to głównie z niższych projekcji dotyczących konsumpcji osobistej i eksportu w 2022 r. W programie stabilności na 2022 r. rząd oczekuje, że deficyt nominalny zmniejszy się do poziomu 0,4 % PKB w 2022 r., a w 2023 r. przejdzie w nadwyżkę w wysokości 0,2 % PKB. Spadek w 2022 r. odzwierciedla głównie silny wzrost działalności gospodarczej oraz zniesienie większości środków nadzwyczajnych. W programie stabilności na 2022 r. przewidziano, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB spadnie w 2022 r. do 50,1 %, a w 2023 r. – do 46,3 %. Przy uwzględnieniu środków z zakresu polityki znanych w dniu granicznym prognozy deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przewidziany w prognozie Komisji z wiosny 2022 r. ma w 2022 r. wynieść 0,5 % PKB, a w 2023 r. – przejść w nadwyżkę na poziomie 0,4 % PKB. Jest to zgodne z poziomem salda sektora instytucji rządowych i samorządowych prognozowanym w programie stabilności na 2022 r. W prognozie Komisji z wiosny 2022 r. przewiduje się podobny poziom relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB, który w 2022 r. wyniesie 50,3 %, a w 2023 r. – 45,5 %. Według prognozy Komisji z wiosny 2022 r. średniookresowy (średnia z 10 lat) wzrost produktu potencjalnego szacowany jest na 6,6 %. Szacunki te nie uwzględniają jednak wpływu reform, które są częścią planu odbudowy i zwiększania odporności i które mogą zwiększyć potencjalny wzrost gospodarczy Irlandii.
(13)

W swoim zaleceniu z dnia 20 lipca 2020 r. (11) Rada zaleciła Litwie przyjęcie w 2020 i 2021 r. wszelkich środków, zgodnie z ogólną klauzulą wyjścia, niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii COVID-19, wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy. Ponadto zaleciła Litwie – gdy pozwolą na to warunki ekonomiczne – prowadzenie polityk fiskalnych mających na celu osiągnięcie ostrożnej sytuacji fiskalnej w średnim terminie i zapewnienie długookresowej zdolności do obsługi długu, przy jednoczesnym zwiększeniu inwestycji. Według danych zweryfikowanych przez Eurostat, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych Litwy zmniejszył się z 7,3 % PKB w 2020 r. do 1,0 % w 2021 r. Działania w zakresie polityki fiskalnej podjęte przez Litwę wspierały odbudowę gospodarki w 2021 r., podczas gdy wartość tymczasowych środków nadzwyczajnych obniżyła się z 3,9 % PKB w 2020 r. do 2,8 % w 2021 r. Środki przyjęte przez Litwę w 2021 r. były zgodne z zaleceniem Rady z dnia 20 lipca 2020 r. Środki dyskrecjonalne w ramach polityki budżetowej, które rząd przyjął w latach 2020 i 2021, miały w większości charakter tymczasowy. Jednocześnie niektóre z działań dyskrecjonalnych podjętych przez rząd w latach 2020–2021 nie były tymczasowe ani nie były zrównoważone środkami kompensacyjnymi, a obejmowały głównie podwyżki wynagrodzeń dla pracowników sektora publicznego. Według danych zweryfikowanych przez Eurostat dług sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się z 46,6 % PKB w 2020 r. do 44,3 % PKB w 2021 r.
Przyspieszenie rozwoju nowych zdolności w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia zależności Polski od importu paliw kopalnych i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Obecne cele dotyczące energii ze źródeł odnawialnych określone w Krajowym planie na rzecz energii i klimatu nie są wystarczająco ambitne. Istnieją jednak znaczące bariery regulacyjne, proceduralne i administracyjne, które ograniczają rozwój zdolności w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych i spowalniają integrację odnawialnych źródeł energii z siecią. Obejmuje to restrykcyjne przepisy dotyczące spółdzielni energetycznych, restrykcyjne przepisy i długotrwałe procedury wydawania zezwoleń na budowę lądowych elektrowni wiatrowych, złożoność i niestabilność przepisów podatkowych oraz długotrwałe procedury przyłączania do sieci. Bariery infrastrukturalne, takie jak niewystarczająca przepustowość sieci dystrybucyjnej, również spowalniają integrację odnawialnych źródeł energii i należy je eliminować za pomocą odpowiednich zachęt. Ponadto w komunikacie Komisji z dnia 18 maja 2022 r. (zwanym dalej „komunikatem REPowerEU) wskazano, że zwiększenie produkcji zrównoważonego biometanu przyczyni się do stopniowego eliminowania zależności Unii od rosyjskich paliw kopalnych. W tym kontekście Polska może sięgnąć po niewykorzystany jak dotąd potencjał związany z biometanem, który spełnia odpowiednie kryteria zrównoważonego rozwoju, poprzez odpowiednią strategię na rzecz utworzenia rynku zrównoważonego biometanu oraz konkretne propozycje dotyczące jego struktury. Zrównoważony biometan może być wykorzystywany w skojarzonej gospodarce energetycznej oraz do produkcji wodoru odnawialnego, co może pomóc w dekarbonizacji sektorów, w których redukcja emisji jest problematyczna. Polski krajowy program renowacji jest ważną inicjatywą mającą na celu zastąpienie kotłów zanieczyszczających powietrze i poprawę efektywności energetycznej budynków. Można go jednak jeszcze bardziej usprawnić i lepiej ukierunkować na gospodarstwa domowe o niskich dochodach i budynki o najgorszej charakterystyce.

Ponadto istnieje możliwość lepszego opracowania struktury dotacji na wymianę źródeł ciepła, aby uniknąć uzależnienia od gazu i zapewnić silniejsze zachęty do gruntownych renowacji i instalowania pomp ciepła, zgodnie z celami inicjatywy „Fala renowacji” i komunikatu REPowerEU. Znaczny potencjał w zakresie oszczędności kosztów, jaki niesie z sobą poprawa efektywności energetycznej, umożliwia wykorzystanie zwrotnych instrumentów finansowych, które można by zastosować w celu zwiększenia wskaźnika renowacji budynków mieszkalnych, publicznych i komercyjnych. Przyczyniłoby się to do dalszej poprawy jakości powietrza, szybszego uzyskiwania oszczędności energii i zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa kopalne w ciepłownictwie. Realizacja przez Polskę celów pakietu „Gotowi na 55” będzie wymagać dalszego zwiększenia ambicji w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej.
Według danych z 2020 r. (13) koszyk energetyczny Rumunii jest wysoce uzależniony od paliw kopalnych; ropa i gaz stanowią każde około 30 %, zaś węgiel kolejne 10 %. Rumunia sama produkuje około 80 % zużywanego przez siebie gazu, natomiast reszta pochodzi z Rosji (w Unii na ogół import gazu pokrywa większość zużycia i średnio 44 % importu pochodzi z Rosji). W przypadku surowej ropy naftowej import z Rosji stanowi 32 % ogółu importu, podczas gdy średnia unijna wynosi 26 %. Rumunia zobowiązała się do wycofania węgla do 2032 r. Z myślą o osiągnięciu tego ambitnego celu w ramach planu odbudowy i zwiększania odporności Rumunii oraz innych funduszy unijnych, takich jak fundusz modernizacyjny ustanowiony dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (14), przewidziano znaczne inwestycje we wspieranie dekarbonizacji przez tworzenie nowych zdolności w zakresie energii ze źródeł odnawialnych. Zielona transformacja oraz prognozowany znaczny wzrost zużycia energii wymagać będą jednak istotnych ulepszeń sieci przesyłowych energii oraz szybszego rozwoju zielonej infrastruktury. Do tego konieczne będą usprawnione ramy regulacyjne oraz większe inwestycje, a także wzmocnienie pozycji konsumentów, aby umożliwić im aktywne uczestnictwo w rynku energii elektrycznej, indywidualnie lub grupowo za pośrednictwem wspólnot energetycznych. Koncentracja na wstępie inwestycji w infrastrukturę, w tym służącą do magazynowania, oraz w gazowe i elektroenergetyczne połączenia międzysystemowe z sąsiednimi państwami mogłaby zwiększyć dywersyfikację dostaw energii oraz stabilność rynku i jego zdolność przystosowywania się do różnic regionalnych. Postrzegać to należy w kontekście zarówno inwazji Rosji na Ukrainę, jak i ograniczenia zależności od importu, ponieważ system energetyczny jest wciąż w dużym stopniu uzależniony od paliw kopalnych. Ponadto odkrycie podmorskich złóż gazu w Morzu Czarnym to dla Rumunii duża szansa dalszego rozwoju niezależności energetycznej i znacznego wsparcia sąsiednich państw członkowskich w ograniczaniu ich zależności od rosyjskiego importu gazu ziemnego.

Zaleca się, aby nowe inwestycje w infrastrukturę i sieci związane z gazem były w miarę możliwości dostosowane do przyszłych wyzwań, tak by przez zmianę ich przeznaczenia do celów wykorzystania zrównoważonych paliw można było zapewnić ich długoterminowy zrównoważony charakter. Równocześnie plan odbudowy i zwiększania odporności Rumunii przewiduje przeznaczenie 3 mld EUR na środki na rzecz efektywności energetycznej publicznych i prywatnych budynków mieszkalnych oraz sektorów przemysłowych. Aby ograniczyć zużycie energii i zależność od paliw kopalnych, konieczne jest wyjście poza tę pierwszą falę renowacji, ponieważ cel planu odbudowy i zwiększania odporności nie obejmie całości zasobów budowlanych. Rumunia musi dalej udoskonalać ramy polityki, aby przyspieszyć renowację budynków. Realizacja celów pakietu „Gotowi na 55” będzie wymagać dalszego zwiększenia ambicji w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej.
Belgijski system podatkowy charakteryzuje się wysokim opodatkowaniem pracy, stosunkowo wysokimi stawkami podatkowymi oraz wąskimi progami podatkowymi. Ogranicza to rzeczywistą progresywność systemu podatkowego i jeszcze bardziej zmniejsza uczestnictwo w rynku pracy. Wprawdzie reforma podatkowa z 2016 r. zmniejszyła obciążenie podatkowe pracy osób o najniższych dochodach, jednak w przypadku osób uzyskujących średnie wynagrodzenie klin podatkowy pozostaje najwyższy w Unii. Wysokie opodatkowanie pracy może również zniechęcać do uczestnictwa w uczeniu się przez całe życie. Niektóre cechy systemu świadczeń dla bezrobotnych mogą ponadto osłabiać zachęty do podejmowania pracy dla osób jej poszukujących i zmniejszać skuteczność strategii aktywizacji zawodowej. Złożoność przepisów systemu wsparcia społecznego i ograniczone możliwości łączenia dochodów z pracy ze świadczeniami socjalnymi mogą również zniechęcać do podejmowania pracy, w szczególności w przypadku osób o niskim potencjale zarobkowym. Ponadto, aby częściowo złagodzić wysokie stawki podatkowe, podstawy opodatkowania ulegają erozji z powodu licznych zwolnień, odliczeń i stawek obniżonych, które obniżają efektywność systemu i zakłócają jego funkcjonowanie. Niektóre cechy systemu podatkowego przyczyniają się do zniekształcania wyborów inwestycyjnych i prowadzą do nadmiernych inwestycji w niektóre aktywa. Na przykład opodatkowanie czynszów z tytułu nieruchomości jest zaniżone, a odsetki od kredytów mieszkaniowych na drugie miejsce zamieszkania podlegają odliczeniu od podatku. Ponadto zachęty podatkowe do oszczędzania oraz sztywna struktura przepisów podatkowych mających zastosowanie do długoterminowych programów oszczędnościowych i emerytalnych są przeszkodą dla lepszej alokacji kapitału. Wprowadzony ustawą z dnia 17 lutego 2021 r. podatek od rachunków papierów wartościowych również zniechęca do inwestowania w instrumenty finansowe. Istnieje ponadto możliwość rozwoju opodatkowania środowiskowego poprzez zmniejszenie dopłat do paliw kopalnych i zachęcanie do inwestycji w gospodarkę niskoemisyjną. Na przykład przegląd akcyzy na paliwa kopalne wykorzystywane do ogrzewania (np. olej napędowy i gaz ziemny), która jest niska w porównaniu z akcyzą na energię elektryczną, zachęciłby do inwestowania w niskoemisyjne rozwiązania grzewcze. Warianty strategiczne, takie jak wprowadzenie opłat drogowych dla pojazdów prywatnych (takich jak dla samochodów ciężarowych), przy jednoczesnym zapewnieniu wystarczającego poziomu oferty transportu publicznego, można by wykorzystać do rozwiązania problemu zagęszczenia ruchu (średnia liczba godzin spędzonych rocznie w zatorach drogowych jest jedną z najwyższych w Unii). Mogłoby to również pomóc w ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych nieobjętych systemami handlu uprawnieniami do emisji. Połączenie przeniesienia obciążeń podatkowych z pracy na inne źródła i poszerzenie bazy podatkowej mogłoby zwiększyć sprawiedliwość systemu podatkowego, zwiększyć zatrudnienie, a także wspierać cele społeczne i środowiskowe.
(14)

Scenariusz makroekonomiczny, na którym oparto prognozy budżetowe w programie stabilności na 2022 r., jest ostrożny. Rząd prognozuje, że w 2022 r. realny PKB spadnie o 1,0 %, a w 2023 r. wzrośnie o 1,2 %. Dla porównania w prognozie Komisji z wiosny 2022 r. przewidziano wzrost realnego PKB w wysokości 1,0 % w 2022 r. oraz 2,4 % w 2023 r. Komisja przewiduje większy wzrost spożycia prywatnego dzięki wysokiemu poziomowi skumulowanych oszczędności oraz oczekiwanej silnej dynamiki płac. W programie stabilności na 2022 r. rząd oczekuje, że w 2022 r. deficyt nominalny wzrośnie do poziomu 5,3 % PKB, a w 2023 r. – spadnie do 4,8 % PKB. Wzrost w 2022 r. odzwierciedla głównie nowe środki po stronie wydatków, służące łagodzeniu wpływu cen energii, a także dodatkowe wydatki na cele społeczne i związane z bezpieczeństwem oraz koszty zapewnienia tymczasowej ochrony wysiedleńcom z Ukrainy. W programie stabilności na 2022 r. przewidziano, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB wzrośnie w 2022 r. do 20,7 %, a następnie w 2023 r. do 24,1 % PKB. Przy uwzględnieniu środków z zakresu polityki znanych w dniu granicznym prognozy deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w latach 2022 i 2023 przewidziany w prognozie Komisji z wiosny 2022 r. ma wynieść odpowiednio 4,4 % PKB i 3,7 % PKB. Jest on niższy niż deficyt przewidywany w programie stabilności na 2022 r., głównie ze względu na przyjęte w prognozach Komisji założenia przewidujące wyższy poziom PKB oraz bardziej umiarkowany wzrost wydatków inwestycyjnych. W prognozie Komisji z wiosny 2022 r. przewiduje się relację długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB na poziomie 20,9 % w 2022 r. i 23,5 % w 2023 r., podobnie jak przewidziano w programie stabilności na 2022 r. Według prognozy Komisji z wiosny 2022 r. średniookresowy (średnia z 10 lat) wzrost produktu potencjalnego szacowany jest na 3,1 %. Szacunki te nie uwzględniają jednak wpływu reform, które są częścią planu odbudowy i zwiększania odporności i które mogą zwiększyć potencjalny wzrost gospodarczy Estonii.