Decyzja Rady

z dnia 19 maja 2003 r.

w sprawie zasad, priorytetów, celów pośrednich i warunków zawartych w Partnerstwie dla Członkostwa z Turcją

(2003/398/WE)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 390/2001 z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie pomocy dla Turcji w ramach strategii przedakcesyjnej, w szczególności w sprawie ustanowienia Partnerstwa dla Członkostwa [1], w szczególności jego art. 2,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rada Europejska w Kopenhadze przypomniała swoją decyzję podjętą w Helsinkach w 1999 r., w której stwierdza się, że Turcja jest państwem kandydującym, zamierzającym wstąpić do Unii na podstawie tych samych kryteriów, które stosuje się odnośnie do pozostałych państw kandydujących. Rada przyjmuje z wielkim zadowoleniem podjęte przez Turcję ważne kroki w kierunku spełnienia kryteriów kopenhaskich, w szczególności poprzez przyjęcie ostatnich pakietów oraz kolejnych środków ustawodawczych, które obejmują znaczną ilość kluczowych priorytetów określonych w Partnerstwie dla Członkostwa.

(2) Rada w Kopenhadze podjęła decyzję, że w celu udzielenia Turcji pomocy w jej staraniach o członkostwo w UE, strategia akcesyjna dla Turcji powinna zostać wzmocniona natomiast Komisję zaproszono do złożenia wniosku o skorygowane Partnerstwo dla Członkostwa.

(3) Rozporządzenie (WE) nr 390/2001 stanowi, że zadaniem Rady jest podjęcie decyzji kwalifikowaną większością i na wniosek Komisji odnośnie do zasad, priorytetów, celów pośrednich oraz warunków zawartych w Partnerstwie dla Członkostwa, w formie, w jakiej zostanie ono przedstawione Turcji, jak również odnośnie do kolejnych istotnych dostosowań mających zastosowanie do Partnerstwa.

(4) Pomoc wspólnotowa ma charakter warunkowy w zależności od spełnienia podstawowych elementów, w szczególności w zakresie osiągniętego postępu w realizacji kryteriów kopenhaskich. W przypadku braku podstawowych elementów, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może podjąć właściwe kroki w odniesieniu do jakiejkolwiek pomocy przedakcesyjnej.

(5) Rada Stowarzyszenia WE-Turcja podjęła decyzję, że wprowadzenie w życie Partnerstwa dla Członkostwa dla Turcji będzie monitorowane, stosownie do potrzeby, przez organy Układu o Stowarzyszeniu.

(6) Raport okresowy Komisji z 2002 r. przedstawił obiektywną analizę przygotowań Turcji do członkostwa oraz określił szereg priorytetowych obszarów dotyczących dalszych prac.

(7) W celu przygotowania się do członkostwa, Turcja powinna przygotować narodowy program przyjęcia dorobku. Niniejszy program powinien określać harmonogram realizacji priorytetów oraz celów pośrednich ustanowionych w Partnerstwie dla Członkostwa,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 390/2001, zasady, priorytety, cele pośrednie oraz warunki zawarte w Partnerstwie dla Członkostwa dla Turcji są określone w niniejszym Załączniku, który stanowi integralną część niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Wprowadzenie w życie Partnerstwa dla Członkostwa jest badane i monitorowane w ramach organów Układu o Stowarzyszeniu, oraz przez właściwe organy Rady na podstawie raportów okresowych przedstawianych Radzie przez Komisję.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli, dnia 19 maja 2003 r.

W imieniu Rady

G. Papandreou

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 58 z 28.2.2001, str. 1.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

TURCJA: PARTNERSTWO DLA CZŁONKOSTWA 2003

1. WPROWADZENIE

Na posiedzeniu w Luksemburgu w grudniu 1997 r., Rada Europejska postanowiła, iż Partnerstwo dla Członkostwa jest podstawowym elementem wzmocnionej strategii przedakcesyjnej mobilizującym wszelkie formy pomocy dla krajów kandydujących w jednolitych ramach. W ten sposób Wspólnota kieruje swą pomoc na szczególne potrzeby każdego kandydata, aby zapewnić wsparcie w celu przezwyciężenia poszczególnych problemów związanych z przystąpieniem.

Pierwsze Partnerstwo dla Członkostwa dla Turcji zostało zatwierdzone w marcu 2001 r.

W strategii rozszerzenia Komisji z dnia 9 października 2002 r. stwierdzono, że Komisja proponuje Turcji skorygowane Partnerstwo dla Członkostwa.

2. CELE

Celem Partnerstwa dla Członkostwa jest przedstawienie w jednolitych ramach obszarów priorytetowych dla dalszej pracy określonych w raporcie okresowym Komisji z 2002 r. w zakresie postępu osiągniętego przez Turcję na drodze przystąpienia do Unii, środków finansowych udostępnionych w celu udzielenia Turcji pomocy przy wdrożeniu tych priorytetów oraz warunków, które będą mieć zastosowanie do tej pomocy. Partnerstwo dla Członkostwa stanowi podstawę dla szeregu instrumentów polityki, które zostaną zastosowane w celu udzielenia pomocy państwom kandydującym w trakcie ich przygotowań do członkostwa. Oczekuje się, że Turcja na podstawie tego skorygowanego Partnerstwa dla Członkostwa przyjmie skorygowany narodowy program przyjęcia dorobku.

3. ZASADY

Podstawowe obszary priorytetowe dla każdego państwa kandydującego dotyczą jego zdolności do przyjęcia na siebie obowiązku spełnienia kryteriów kopenhaskich, które stwierdzają, iż członkostwo wymaga:

- osiągnięcia przez państwo kandydujące stabilności instytucji gwarantujących demokrację, rządy prawa, przestrzeganie praw człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości,

- istnienia efektywnej gospodarki rynkowej, jak również zdolności do sprostania presji konkurencji i siłom rynkowym na obszarze Unii,

- zdolności do przyjęcia na siebie wymogów członkostwa, włączając w to przestrzeganie celów unii politycznej, gospodarczej i walutowej.

Na posiedzeniu w Madrycie w 1995 r., Rada Europejska podkreśliła potrzebę dostosowania przez państwa kandydujące ich struktur administracyjnych, aby zapewnić harmonijne działanie polityk Wspólnoty po wstąpieniu do Unii. Na posiedzeniu w Luksemburgu, w 1997 r., Rada Europejska podkreśliła, że włączenie dorobku do ustawodawstwa jest konieczne, ale niewystarczające, ponieważ konieczne jest również zapewnienie jego rzeczywistego stosowania. Rada Europejska w Feira i w Goeteborgu w roku 2000 i 2001 potwierdziła odpowiednio ogromną wagę zdolności krajów kandydujących do wdrożenia i wykonania dorobku, oraz dodała, iż wymaga to znacznych wysiłków ze strony kandydatów w zakresie wzmocnienia i reformowania ich struktur administracyjnych i sądowych.

4. PRIORYTETY

Raporty okresowe Komisji uwidoczniły, że poza osiągniętym postępem, istnieje zakres działań, które państwa kandydujące powinny jeszcze podjąć w pewnych obszarach w celu przygotowania się do przystąpienia. Sytuacja wymaga zdefiniowania etapów pośrednich w odniesieniu do priorytetów. Każdemu priorytetowi powinny towarzyszyć dokładne cele, które należy ustalić we współpracy z zainteresowanymi krajami, osiągnięcie których będzie stanowić warunek stopnia przyznanej pomocy oraz postępu toczących się negocjacji z niektórymi krajami, jak również rozpoczęcia nowych negocjacji z innymi krajami.

Priorytety zawarte w Partnerstwie dla Członkostwa są podzielone na dwie grupy – krótko i średnioterminowe. Priorytety krótkoterminowe zostały wybrane na podstawie przyjęcia realistycznych założeń, że Turcja może je zrealizować w okrasie 2003/2004. Ocenia się, że priorytety średnioterminowe wymagają więcej, niż jednego roku na ich realizację, chociaż należy te prace znacznie zawansować w okresie 2003/2004.

Partnerstwo dla Członkostwa wskazuje na obszary priorytetowe w zakresie przygotowań Turcji do członkostwa. Jednakże Turcja musi zająć się rozwiązaniem wszystkich problemów określonych w raporcie okresowym. Jest także ważne, aby Turcja wypełniła swoje zobowiązania w zakresie zbliżenia ustawodawstwa oraz wdrożenia dorobku zgodnie z zobowiązaniami podjętymi w ramach Układu o Stowarzyszeniu, unii celnej oraz stosownych decyzji Rady Stowarzyszenia WE - Turcja, na przykład w zakresie systemu handlu produktami rolnymi. Należy przypomnieć, iż włączenie dorobku do ustawodawstwa nie jest wystarczające, konieczne będzie również zapewnienie jego rzeczywistego stosowania zgodnie ze standardami obowiązującymi w Unii. We wszystkich niżej wymienionych dziedzinach konieczne jest wiarygodne i skuteczne wdrożenie i wykonanie dorobku.

Na podstawie analizy raportu okresowego Komisji sprecyzowano dla Turcji następujące priorytety.

WZMOCNIONY DIALOG POLITYCZNY I KRYTERIA POLITYCZNE

Priorytety (2003/2004)

Zgodnie z konkluzjami z Helsinek, w kontekście dialogu politycznego, silne wsparcie wysiłków w celu znalezienia kompleksowego rozwiązania problemu cypryjskiego poprzez kontynuowanie misji dobrych usług Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych oraz negocjacji na bazie jego propozycji.

Zgodnie z konkluzjami z Helsinek, w kontekście dialogu politycznego, na mocy zasady pokojowego rozstrzygania sporów zgodnie z przepisami Karty Narodów Zjednoczonych, podjęcie wszelkich starań w celu rozwiązania wszystkich trwających konfliktów granicznych oraz związanych z powyższymi konfliktami problemów, jak określono w pkt 4 konkluzji z Helsinek.

Ratyfikacja Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i jego fakultatywnego Protokołu oraz Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych. Ratyfikacja protokołu 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zapewnienie zgodności z Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, łącznie z poszanowaniem orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sekcja II Konwencji).

Zastosowanie środków w celu zwalczania tortur oraz zapobiegania złemu traktowaniu przez funkcjonariuszy organów ścigania, zgodnie z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz zaleceniami Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom. Przyjęcie dalszych środków w celu zapewnienia, że prokuratorzy prowadzić będą skuteczne i terminowe dochodzenia odnośnie do domniemanych spraw oraz, że sądy będą nakładać odpowiednie kary na osoby skazane za popełnione nadużycia.

Zagwarantowanie w praktyce prawa osób zatrzymanych lub uwięzionych do dostępu na osobności do adwokata oraz prawa do powiadamiana swoich krewnych o aresztowaniu, zgodnie z przepisami zawartymi w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Zagwarantowanie w ramach obowiązującego prawa oraz w praktyce pełnego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności przez wszystkie osoby bez dyskryminacji oraz bez względu na język, rasę, kolor skóry, przekonania polityczne, religię lub światopogląd, zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi i europejskimi instrumentami, których Turcja jest stroną.

Prowadzenie i wdrażanie reform dotyczących wolności słowa, łącznie z wolnością prasy. Zniesienie ograniczeń prawnych zgodnie z Europejską Konwencją Praw Człowieka (art. 10, 17 i 18). Poprawa sytuacji osób ściganych lub skazanych za wyrażanie opinii bez zastosowania przemocy. Wdrożenie przepisów w zakresie prawa do ponownego zbadania sprawy po wydaniu stosownego orzeczenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Prowadzenie i wdrażanie reform dotyczących wolności zrzeszania się oraz pokojowych zgromadzeń. Zniesienie ograniczeń prawnych zgodnie z Europejską Konwencją Praw Człowieka, w szczególności w sprawie zarówno zagranicznych, jak i krajowych stowarzyszeń, łącznie ze związkami zawodowymi (art. 11, 17 i 18). Zachęcanie do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.

Przyjęcie i wdrożenie przepisów dotyczących korzystania z prawa wolności myśli, sumienia i przekonań religijnych przez wszystkie osoby i Wspólnoty religijne zgodnie z art. 9 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Stworzenie warunków funkcjonowania powyższych wspólnot, zgodnie z praktyką Państw Członkowskich UE. Powyższe obejmuje ochronę prawną i sądową wspólnot, ich członków i aktywów, szkolenia, mianowanie i kształcenie osób duchownych oraz korzystanie z praw własności zgodnie z protokołem 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Zapewnienie różnorodności kulturowej oraz zagwarantowanie praw kulturalnych wszystkim obywatelom, bez względu na ich pochodzenie. Zapewnienie skutecznego dostępu do nadawania programów radiowych i telewizyjnych oraz kształcenia w językach innych niż język turecki przez wdrożenie istniejących środków oraz usunięcie istniejących ograniczeń, które utrudniają ten dostęp.

Dostosowanie funkcjonowania Rady Bezpieczeństwa Narodowego w celu przystosowania cywilnej kontroli wojska z praktyką stosowaną w Państwach Członkowskich UE.

Wzmocnienie niezależności i skuteczności sądownictwa oraz wsparcie jednolitej interpretacji przepisów prawnych, odnoszących się do praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie z Europejską Konwencją Praw Człowieka. Podjęcie środków w celu zapewnienia, że przestrzegane są zobowiązania ciążące na organach sądowych w zakresie uwzględniania orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Dostosowanie funkcjonowania trybunałów bezpieczeństwa państwa do standardów europejskich. Przygotowanie ustanowienia pośrednich sądów apelacyjnych.

Dalsze dostosowanie warunków istniejących w więzieniach do standardów Państw Członkowskich UE.

Rozszerzenie zakresu kształcenia funkcjonariuszy organów ścigania na zagadnienia praw człowieka oraz nowoczesne techniki dochodzeniowe, w szczególności odnośnie do walki przeciwko torturom i niewłaściwego traktowania, aby zapobiec naruszeniom praw człowieka. Rozszerzenie zakresu kształcenia sędziów i prokuratorów w zakresie stosowania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Intensyfikacja wysiłków w celu opracowania kompleksowego podejścia w zakresie zmniejszenia zróżnicowania regionalnego, w szczególności w celu poprawy sytuacji na południowym wschodzie, mając na względzie wzmocnienie gospodarczych, społecznych i kulturalnych szans wszystkich obywateli. W tym kontekście, powinien być popierany oraz przyśpieszony powrót osób wysiedlonych do ich uprzednich miejsc zamieszkania.

Priorytety krótkoterminowe

Kryteria ekonomiczne

- Zapewnienie wdrożenia obecnego programu reform antyinflacyjnych i strukturalnych, uzgodnionych z MFW i Bankiem Światowym, w szczególności zapewnienie kontroli wydatków publicznych.

- Dalsze szybkie wdrożenie reform sektora finansowego, w szczególności dostosowanie przepisów w zakresie ostrożności i przejrzystości oraz ich nadzoru zgodnie z międzynarodowymi standardami.

- Zagwarantowanie niezależności organów regulacyjnych rynku.

- Dalsze reformy w rolnictwie.

- Przyspieszenie prywatyzacji państwowych podmiotów gospodarczych, biorąc pod uwagę czynniki społeczne.

- Dalsza liberalizacja rynku, w szczególności w sferze tytoniu i cukru.

- Ułatwienie i wsparcie napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

- Wzmocnienie dialogu gospodarczego z UE, w szczególności w ramach przedakcesyjnych procedur nadzoru fiskalnego, kładąc nacisk na zastosowanie właściwych środków w celu osiągnięcia stabilizacji makroekonomicznej oraz przewidywalności, a także w zakresie wdrożenia reform strukturalnych.

- Wdrożenie środków w celu rozwiązania problemu działalności gospodarczej w gospodarce nieformalnej.

Zdolność przyjęcia wymogów członkostwa

Swobodny przepływ towarów

- Usunięcie technicznych i administracyjnych barier handlowych. Przyspieszenie dostosowania i zastosowania standardów europejskich. Zapewnienie skutecznej kontroli wewnątrz rynku i swobodny przepływ towarów zgodnie z ustawodawstwem dotyczącym rynku wewnętrznego.

- Rozpoczęcie wdrażania certyfikacji i oceny zgodności oraz oznaczania towarów znakiem CE, zgodnie z dyrektywami nowego i globalnego podejścia; wzmocnienie istniejących struktur nadzoru rynku oraz oceny zgodności z urządzeniami i szkoleniem oraz stworzenie odpowiedniej struktury administracyjnej.

- Zakończenie prac odnoszących się do wzajemnego uznawania oraz dostosowania dorobku odnośnie do obszarów niezharmonizowanych (artykuły 28–30 Traktatu o Unii Europejskiej oraz pokrewne instrumenty prawne).

- Stworzenie skutecznej infrastruktury metrologii oraz restrukturyzacja Tureckiego Instytutu Standaryzacji w celu umożliwienia rozdziału funkcji w zakresie standaryzacji, certyfikacji i nadzoru rynku.

- Dalsze wysiłki w dziedzinie bezpieczeństwa żywności, łącznie ze stopniowym dostosowaniem do dorobku w zakresie środków spożywczych oraz utworzenie lub restrukturyzacja, jeśli jest to konieczne, struktur instytucjonalnych.

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa w zakresie zamówień publicznych do dorobku.

- Zwiększenie zdolności organu ds. zamówień publicznych w celu wdrożenia i monitorowania nowego prawa o zamówieniach publicznych.

Swoboda świadczenia usług

- Rozpoczęcie identyfikacji i usunięcie potencjalnych przeszkód dla postanowień Traktatu o Unii Europejskiej odnoszących się do prawa przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług.

- Dostosowanie do dorobku w zakresie świadczenia usług w społeczeństwie informacyjnym.

- Zakończenie dostosowania ustawodawczego w zakresie usług finansowych i wzmocnienie struktur nadzoru oraz rejestru wykonania łącznie z utrzymaniem niezależności organów regulacyjnych.

- Pełne dostosowanie do prawodawstwa UE w zakresie bankowości i ubezpieczeń oraz ustanowienie ubezpieczeniowego organu nadzorczego.

- Dostosowanie do dorobku w zakresie ochrony danych osobowych.

Swobodny przepływ kapitału

- Usunięcie wszelkich ograniczeń mających wpływ na inwestycje zagraniczne (pochodzące z UE) w zakresie wszystkich sektorów gospodarczych w Turcji.

Prawo spółek

- Zakończenie dostosowania do dorobku w zakresie ustawodawstwa dotyczącego spółek i rachunkowości.

- Zakończenie dostosowania do dorobku w zakresie prawa własności intelektualnej i przemysłowej łącznie z ustawodawstwem w zakresie własności intelektualnej (IPR) dla środków leczniczych oraz wzmocnienie walki z piractwem i fałszerstwami.

Konkurencja

- Dostosowanie do dorobku w zakresie pomocy państwowej oraz ustanowienie krajowego organu monitorującego pomoc państwa w celu zapewnienia skutecznej kontroli pomocy państwa w oparciu o kryteria UE.

- Dostosowanie ustawodawstwa dotyczącego monopoli oraz przedsiębiorstw posiadających specjalne lub wyłączne prawa do odpowiedniego dorobku.

- Zakończenie dostosowania w zakresie prawa wtórnego w dziedzinie prawa antytrustowego.

- Wzmocnienie wyników wykonania prawa w dziedzinie prawa antytrustowego, szczególnie wobec przedsiębiorstw państwowych, lub przedsiębiorstw posiadających specjalne lub wyłączne prawa.

- Zmniejszenie opóźnień w zakresie finalizacji wniosków apelacyjnych dotyczących naruszeń konkurencji.

Rolnictwo

- Zakończenie ustanowienia systemów identyfikacji zwierząt, które stanowią kluczowy element zintegrowanego systemu administracji i kontroli. Należy również rozpocząć prace przygotowawcze w zakresie pozostałych składników, takich jak systemy identyfikacji gruntów rolnych.

- Przygotowanie strategii dla wprowadzenia wspólnotowej polityki rozwoju obszarów wiejskich i strategii leśnictwa.

- Przyjęcie ram prawnych w zakresie weterynarii oraz prawa wtórnego zharmonizowanego z dorobkiem; wzmocnienie zasobów ludzkich, środków technicznych i informatycznych w odpowiednich organach administracyjnych, naukowych, badawczych oraz inspekcyjnych; zapewnienie wykonania ustawodawstwa; zwiększenie wysiłków w dziedzinie zwalczania chorób zwierząt, przeciwdziałania awariom oraz zdolności monitorowania.

- Określenie miejsc dla rozwoju i działania systemu zgodnego ze wspólnotowym dla punktów kontroli granicznej z państwami trzecimi.

- Przyjęcie programu dla transpozycji dorobku w zakresie weterynarii i kontroli fitosanitarnej; wzmocnienie struktur administracyjnych, naukowych i technicznych umożliwiających wydajne i skuteczne wdrożenie dorobku w zakresie ochrony roślin, w szczególności odnośnie do badań laboratoryjnych; wzmocnienie uzgodnień dotyczących inspekcji, zarówno w zakresie produkcji krajowej, jak i przywozu roślin i produktów roślinnych, a także inspekcji w zakładach przetwórstwa spożywczego.

Rybołówstwo

- Dostosowanie zarządzania rybołówstwem, kontroli, dopuszczenia do obrotu oraz ustawodawstwa w zakresie dostosowania strukturalnego do dorobku.

Transport

- Przyjęcie programu dla transpozycji i wdrożenia dorobku w zakresie transportu, łącznie z transportem lotniczym.

- Rozpoczęcie dostosowania ustawodawstwa w zakresie bezpieczeństwa morskiego oraz transportu drogowego i kolejowego; poprawa wdrożenia i wykonania, w szczególności, norm bezpieczeństwa morskiego i transportu drogowego.

- Przyjęcie tak szybko, jak to możliwe, planu działania w zakresie transportu morskiego odnośnie do monitorowania towarzystw klasyfikacyjnych oraz poprawa funkcjonowania tureckiego rejestru bander. Pilna poprawa notowań stanu bezpieczeństwa morskiego floty tureckiej w ramach paryskiego Protokołu Ustaleń w drodze przyjęcia i wdrożenia wszelkich właściwych środków.

- Wzmocnienie administracji morskiej, szczególnie w zakresie kontroli państwa bandery.

- Przyjęcie programu dla dostosowania tureckiej floty transportu drogowego do standardów UE.

Podatki

- Dalsze dostosowanie podatku akcyzowego i podatku VAT, szczególnie odnośnie do stosowanych stawek, zakresu transakcji zwolnionych z podatku oraz struktury podatkowej i wyeliminowania tych środków, które mogą powodować traktowanie dyskryminacyjne; zapewnienie, że przyszłe ustawodawstwo będzie zgodne z zasadami kodeksu postępowania w zakresie opodatkowania działalności gospodarczej.

- Modernizacja i wzmocnienie administracji podatkowej w celu zwiększenia przestrzegania przez podatników obowiązujących przepisów, a także poprawy w poborze podatków.

Statystyka

- Ratyfikacja nowego prawa statystycznego zgodnie ze standardami UE.

- Przyjęcie podstawowych klasyfikacji, które nie zostały jeszcze wprowadzone (np. NACE, CPA, Prodcom itd.) przez System Informacyjny Schengen (SIS) oraz przez wszystkie instytucje publiczne w ramach tureckiego systemu statystycznego.

- Pełne przyjęcie stosownych jednostek statystycznych (np. KAU, LKAU itd.).

- Dokonanie przeglądu metodologii krajowej rachunkowości dla wdrożenia ESA 95.

- Wzmocnienie strategii rozwoju statystyki, w szczególności w następujących dziedzinach: statystyka demograficzna i badania siły roboczej, statystyka regionalna, statystyka gospodarcza (łącznie z rejestrem działalności gospodarczej) oraz statystyka rolna.

- Zapewnienie zadawalającego poziomu szkolenia pracowników oraz poprawa zdolności administracyjnych.

Polityka społeczna i zatrudnienie

- Przyjęcie programu transpozycji dorobku w zakresie prawa pracy, równego traktowania kobiet i mężczyzn, bezpieczeństwa i higieny pracy, zwalczania dyskryminacji oraz zdrowia publicznego.

- Opracowanie rocznego planu finansowania inwestycji w oparciu o realistyczne oszacowanie kosztów dostosowania oraz dostępnych środków publicznych i prywatnych.

- Stworzenie warunków dla prowadzenia aktywnego i autonomicznego dialogu społecznego w układzie dwustronnym lub trójstronnym, między innymi, poprzez zniesienie restrykcyjnych przepisów w zakresie działalności związków zawodowych oraz zapewnienie przestrzegania praw związkowych.

- Wsparcie wysiłków partnerów społecznych w zakresie tworzenia zdolności, w szczególności w związku z ich przyszłą rolą w opracowaniu i wdrożeniu polityki zatrudnienia oraz polityki społecznej, w szczególności w ramach prowadzonego autonomicznego dialogu społecznego.

- Dalsze wysiłki w celu rozwiązania problemu pracy dzieci.

- Przegląd zdolności wszystkich instytucji zaangażowanych w transpozycję dorobku w tej dziedzinie.

Energia

- Ustanowienie programu przyjęcia dorobku w zakresie energii, szczególnie odnośnie do zagadnień innych niż rynek wewnętrzny energii.

- Zapewnienie niezależności oraz skutecznego funkcjonowania organów regulacyjnych w sektorze energii elektrycznej i gazu; przyznanie organom środków w celu skutecznego wykonywania ich obowiązków.

- Stworzenie konkurencyjnego rynku wewnętrznego energii, zgodnie z dyrektywami dotyczącymi energii elektrycznej i gazu.

- Zapewnienie dalszego dostosowania dorobku w zakresie efektywności energetycznej oraz wzmocnienie wdrożenia praktyk oszczędzania energii.

- Opracowanie i rozpoczęcie wdrażania programu obniżenia intensywności energetycznej gospodarki tureckiej oraz zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Polityka przemysłowa

- Opracowanie i wdrożenie strategii promocji inwestycji zagranicznych w Turcji.

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)

- Opracowanie i wdrożenie narodowej strategii w zakresie małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) zgodnie z Europejską Kartą dla małych przedsiębiorstw oraz wieloletnim programem dla przedsiębiorstw i przedsiębiorczości. Powyższe działania powinny obejmować poprawę warunków działalności gospodarczej dla MSP szczególnie w zakresie dostępu do finansowania.

- Dostosowanie definicji MSP do definicji stosowanej w UE.

Edukacja, szkolenie, młodzież

- Podjęcie właściwych kroków w celu utworzenia organu będącego w stanie wykonywać obowiązki krajowej agencji, jak również zapewnienie wszelkich mechanizmów koniecznych dla wdrożenia i należytego zarządzania finansami w ramach programów: SOCRATES, Leonardo da Vinci oraz programów młodzieżowych.

Telekomunikacja i technologie informatyczne

- Przyjęcie regulacji w dziedzinie łączy dzierżawionych, ochrony danych w sferze łączności elektronicznej, połączeń wzajemnych i usługi powszechnej, wyboru nośnika oraz przenośności numerów.

- Zapewnienie skutecznego wdrożenia ustawodawstwa w zakresie taryfikacji i licencjonowania.

- Opracowanie harmonogramu transpozycji nowego dorobku 2002.

- Wzmocnienie budowania zdolności oraz uprawnień wykonawczych organu regulacyjnego.

- Rozpoczęcie dostosowania do dorobku w zakresie usług pocztowych.

Kultura i polityka audiowizualna

- Rozpoczęcie dostosowania ustawodawstwa w dziedzinie polityki audiowizualnej,

w szczególności w odniesieniu do dyrektywy dotyczącej telewizji bez granic oraz zapewnienie skutecznego, przewidywalnego i przejrzystego wdrożenia nowych ram regulacyjnych.

Polityka regionalna i koordynacja instrumentów strukturalnych

- Rozpoczęcie opracowania narodowej polityki w zakresie spójności gospodarczej

i społecznej mającej na celu zmniejszenie zróżnicowania regionalnego poprzez narodowy plan rozwoju, oraz stworzenie planów rozwoju regionalnego na poziomie NUTS 2.

- Przyjęcie ram ustawodawczych, które ułatwiłyby wykonanie dorobku na mocy niniejszego rozdziału.

- Ustanowienie wieloletnich procedur budżetowych określających kryteria priorytetów dla inwestycji publicznych w poszczególnych regionach.

- Wzmocnienie struktur administracyjnych dla zarządzania rozwojem regionalnym.

Środowisko

- Przyjęcie programu dla transpozycji dorobku.

- Opracowanie planu finansowania inwestycji w oparciu o szacunki kosztów dostosowania oraz realistycznych źródeł dla finansowania publicznego i prywatnego.

- Rozpoczęcie transpozycji i wdrożenia dorobku związanego z ustawodawstwem ramowym, międzynarodowymi konwencjami o ochronie środowiska, ustawodawstwem w sprawie ochrony przyrody, jakości wody, zintegrowanej kontroli zapobiegania zanieczyszczeniom oraz zarządzania odpadami.

- Wdrożenie i wykonanie dyrektywy dotyczącej oceny wpływu na środowisko.

- Dalszy rozwój współpracy w zakresie transgranicznej gospodarki wodnej, zgodnie z dyrektywą ramową dotyczącą gospodarki wodnej oraz międzynarodowymi konwencjami, których Wspólnota jest stroną.

Ochrona konsumentów i zdrowia

- Dalsze dostosowanie ustawodawstwa do dorobku oraz rozbudowa infrastruktury w celu skutecznego wdrażania dorobku, szczególnie w odniesieniu do nadzoru rynku.

- Dalsze opracowanie systemów zgłaszania niebezpiecznych produktów na poziomie krajowym oraz wykorzystanie możliwości wymiany takich zgłoszeń na poziomie międzynarodowym w ramach systemu Trapex lub innych odpowiednich systemów.

Współpraca w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

- Wzmocnienie zwalczania nielegalnej imigracji, negocjacje i zawarcie, w możliwie najkrótszym terminie, umowy o readmisji ze Wspólnotą Europejską.

- Dalsze zwalczanie przestępczościzorganizowanej, narkotyków, handlu ludźmi, nadużyć finansowych, korupcji oraz prania brudnych pieniędzy, szczególnie w drodze dostosowania ustawodawstwa, poprawy zdolności administracyjnych oraz wzmocnienia współpracy między różnymi organami ścigania, zgodnie ze standardami UE.

- Dalsza rozbudowa i wzmocnienie wszelkich odnośnych instytucji, w szczególności celem zapewnienia odpowiedzialności policji. Poprawa współpracy między wszystkimi instytucjami ścigania, włączając sądownictwo.

- Poprawa zdolności administracji publicznej do opracowania skutecznego zarządzania granicami, obejmującego wykrywanie podrobionych i sfałszowanych dokumentów, zgodnie z dorobkiem oraz z najlepszymi praktykami w celu zapobiegania i zwalczania nielegalnej migracji.

- Wzmocnienie wysiłków w celu opracowania programów informacyjnych i kształtujących świadomość społeczną w zakresie ustawodawstwa oraz najlepszych praktyk w Unii Europejskiej w sferze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.

Unia celna

- Dostosowanie ustawodawstwa w zakresie stref wolnocłowych oraz zapewnienie wykonania nowego kodeksu celnego oraz jego przepisów wykonawczych.

- Wzmocnienie zdolności administracyjnej i operacyjnej administracji celnej.

- Zapewnienie pełnej współpracy administracyjnej dotyczącej zgodności z dorobkiem oraz przepisami decyzji 1/95, w szczególności w dochodzeniach dotyczących zwalczania nadużyć finansowych.

- Zapewnienie, że monopole państwowe o charakterze handlowym, w szczególności w zakresie napojów alkoholowych, zostaną tak przekształcone, aby zapewnić niedyskryminacyjny handel towarami między Turcją i Państwami Członkowskimi UE.

- Rozpoczęcie nowej rundy negocjacji w zakresie usług i zamówień publicznych.

- Równolegle z prowadzonym dostosowaniem polityki handlowej do polityki handlowej Wspólnoty, dostosowanie reguł pochodzenia do reguł preferencyjnego systemu Wspólnoty, łącznie z Ogólnym Systemem Preferencji (GSP).

Stosunki zewnętrzne

- Zakończenie dostosowania do wspólnej polityki handlowej Wspólnoty, w drodze zbliżenia do preferencyjnego systemu Wspólnoty, łącznie z Ogólnym Systemem Preferencji.

- Dalsze wysiłki w celu zawarcia umów o wolnym handlu z państwami trzecimi, jak przewidziano w ramach decyzji o unii celnej.

Kontrola finansowa

- Przyjęcie prawodawstwa w zakresie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej zgodnie z praktyką UE oraz zgodnie z ustaleniami na poziomie międzynarodowym, standardami w zakresie kontroli i audytu oraz zapewnienie ich skutecznego wdrożenia.

- Wzmocnienie zdolności administracyjnych w zakresie podejścia do nieprawidłowości oraz spraw o podejrzane nadużycia finansowe, które mają wpływ na pomoc przedakcesyjną, łącznie ze skutecznym informowaniem Komisji o zaistniałych nieprawidłowościach.

Przepisy finansowe i budżetowe

- Ustanowienie zdecentralizowanego systemu wdrożenia w zakresie zarządzania wspólnotowymi funduszami przedakcesyjnymi.

- Zastosowanie w odniesieniu do wszystkich pomiotów publicznych nowej struktury kodu budżetowego, opublikowanej przez Ministerstwo Finansów, łącznie z funduszami budżetowymi, pozabudżetowymi i odnawialnymi, w ramach budżetu na 2004 r.

Priorytety średnioterminowe

Kryteria ekonomiczne

- Zakończenie procesu prywatyzacji.

- Zakończenie reformy sektora finansowego oraz dalsza reforma sektora rolnego.

- Zapewnienie trwałości systemu emerytalnego i systemu zabezpieczeń społecznych.

- Zapewnienie poprawy w zakresie ogólnego poziomu edukacji i ochrony zdrowia, zwracając szczególną uwagę na młodsze pokolenie oraz najmniej uprzywilejowane regiony.

Zdolność sprostania wymogom członkostwa

Swobodny przepływ towarów

- Zakończenie dostosowania do dorobku; zakończenie wzmocnienia istniejących struktur w zakresie certyfikacji, nadzoru rynku oraz oceny zgodności.

- Zapewnienie sprawnego funkcjonowania organów ds. zamówień publicznych.

- Zapewnienie skutecznego wdrożenia i kontroli sytemu zamówień publicznych zgodnie z dorobkiem.

Swobodny przepływ osób

- Dostosowanie do dorobku w zakresie uznawania kwalifikacji zawodowych.

Swobodny przepływ kapitału

- Usunięcie wszelkich ograniczeń mających wpływ na nabywanie nieruchomości w Turcji przez obywateli i osoby prawne z UE.

Swoboda świadczenia usług

- Zakończenie i wdrożenie ustawodawstwa w niniejszym zakresie oraz usunięcie wszelkich przeszkód dla prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług.

- Zapewnienie skutecznego stosowania ustawodawstwa w zakresie ochrony danych osobowych.

Prawo spółek

- Zapewnienie skutecznego stosowania prawodawstwa w zakresie własności intelektualnej i przemysłowej poprzez wzmocnienie struktur i mechanizmów wykonania prawa, łącznie z sądownictwem.

Rolnictwo

- Zakończenie ustanowienia zintegrowanego sytemu administracji i kontroli.

- Utworzenie struktur administracyjnych wymaganych dla wdrożenia wspólnotowej polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz strategii leśnictwa.

- Przyjęcie podstaw prawnych, struktur administracyjnych i mechanizmów wdrożeniowych dla ustanowienia organizacji wspólnego rynku i skutecznego monitorowania rynków rolnych.

- Przedłożenie planu oraz harmonogramu w celu unowocześnienia punktów kontroli granicznej z Państwami trzecimi zgodnie z dorobkiem.

- Reorganizacja i wzmocnienie systemu kontroli i bezpieczeństwa żywności oraz odnowienie zasobów ludzkich, unowocześnienie środków technicznych i finansowych, aby zapewnić zgodność ze standardami Wspólnoty w zakresie bezpieczeństwa żywności.

- Opracowanie unowocześnionego planu i harmonogramu modernizacji zakładów przetwórstwa spożywczego w celu spełniania przez te zakłady norm wspólnotowych w zakresie higieny i zdrowia publicznego, a następnie utworzenia jednostek zajmujących się badaniem i diagnozowaniem żywności.

Rybołówstwo

- Reorganizacja i wzmocnienie zdolności instytucjonalnej w zakresie administracji rybołówstwa; dostosowanie zarządzania rybołówstwem, kontroli, wprowadzenia do obrotu oraz praktyk dostosowania strukturalnego do dorobku; opracowanie oraz wdrożenie skomputeryzowanego systemu rejestracji statków rybackich i informacji statystycznej zgodnie z dorobkiem.

Transport

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa w zakresie transportu drogowego (dostęp do rynku, bezpieczeństwo drogowe, a także przepisy socjalne, fiskalne i techniczne), transportu kolejowego i lotniczego (szczególnie w zakresie bezpieczeństwa lotniczego i zarządzania ruchem lotniczym).

- Zapewnienie skutecznego wdrożenia i wykonania ustawodawstwa w zakresie transportu, szczególnie w odniesieniu do bezpieczeństwa morskiego, transportu drogowego oraz lotniczego.

- Zakończenie dostosowania do prawodawstwa morskiego UE w obszarze bezpieczeństwa oraz w pozostałym zakresie; poprawa bezpieczeństwa morskiego, w szczególności poprawa działania instytucji administracyjnych bezpieczeństwa morskiego, po pierwsze, jako państwo bandery, a następnie jako państwo portu, oraz zagwarantowanie niezależności powyższych instytucji.

- Wdrożenie programu przystosowania tureckiej floty transportowej, szczególnie w zakresie transportu morskiego i drogowego do wspólnotowych norm technicznych.

- Przyjęcie programu w celu określenia głównych potrzeb w zakresie infrastruktury transportowej w Turcji oraz odnośnych projektów sieci transportowej, które będą spójne z wytycznymi transportowymi TEN Wspólnoty Europejskiej.

Podatki

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa podatkowego do dorobku UE ze zwróceniem szczególnej uwagi na podatek VAT oraz podatki akcyzowe.

- Dalsze wzmocnienie i modernizacja administracji podatkowej w celu zwiększenia zgodności oraz poprawy wskaźników poboru wpływów z tytułu podatków.

Unia gospodarcza i walutowa

- Dostosowanie ustawodawstwa do przepisów dorobku dotyczących niezależności banku centralnego, zakaz uprzywilejowanego dostępu organów sektora publicznego do instytucji finansowych oraz zakaz bezpośredniego finansowania sektora publicznego.

- Pełna harmonizacja statystyki finansowej rządu z wymogami ESA 95.

Statystyka

- Dostosowanie rejestru działalności gospodarczej do norm UE.

- Dalsze dostosowanie statystyki makroekonomicznej do dorobku, w szczególności w zakresie szacunków PKB, ujednoliconych wskaźników cen konsumpcyjnych, wskaźników krótkoterminowych, bilansu płatniczego, statystyki społecznej.

Polityka społeczna i zatrudnienie

- Transpozycja i wdrożenie prawodawstwa UE w dziedzinie prawa pracy, równego traktowania kobiet i mężczyzn, bezpieczeństwa i higieny pracy, zdrowia publicznego, łącznie z systemem nadzoru i kontroli chorób zakaźnych oraz walką przeciwko dyskryminacji; wzmocnienie odnośnych struktur administracyjnych i wykonania prawa, łącznie z inspektoratami pracy.

- Podjęcie środków wspierających dostęp i jakość ochrony zdrowia oraz poprawa stanu zdrowia społeczeństwa.

- Zapewnienie skutecznego wdrożenia i wykonania dorobku w zakresie polityki społecznej i zatrudnienia.

- Opracowanie narodowej strategii zatrudnienia w celu późniejszego uczestnictwa w programie Europejskiej Strategii na rzecz Zatrudnienia, łącznie z przygotowaniem i wdrożeniem wspólnego przeglądu polityki zatrudnienia, a także rozwój zdolności w celu monitorowania rynku pracy i zagadnień społecznych.

- Opracowanie narodowej strategii w zakresie integracji społecznej, łącznie z gromadzeniem danych zgodnie z praktyką UE.

- Dalszy rozwój ochrony socjalnej, w szczególności poprzez wzmocnienie reformy zabezpieczenia społecznego i systemu emerytalnego w celu umożliwienia jego zrównoważenia finansowego, przy jednoczesnym wzmocnieniu siatki bezpieczeństwa socjalnego.

Energia

- Restrukturyzacja zakładów energetycznych i otwarcie rynków energii zgodnie z dorobkiem; dalsze wzmocnienie struktury administracyjnej i regulacyjnej

- Usunięcie ograniczeń w transgranicznym handlu energią.

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa krajowego do dorobku.

- Wsparcie wdrożenia projektów realizowanych w Turcji umieszczonych w wykazie jako projekty wspólnego zainteresowania w ramach wytycznych energetycznych TEN Wspólnoty Europejskiej.

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)

- Dalsze upraszczanie warunków działania gospodarczego dla MSP.

Telekomunikacja i technologie informatyczne

- Przygotowanie pełnej liberalizacji rynków.

- Zakończenie transpozycji dorobku.

- Przyjęcie kompleksowej polityki dla rozwoju sektora łączności elektronicznej.

Kultura i polityka audiowizualna

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa audiowizualnego oraz wzmocnienie kompetencji niezależnego organu regulującego działalność telewizyjną i radiową.

Polityka regionalna i koordynacja instrumentów strukturalnych

- Utworzenie oddziałów regionalnych na poziomie NUTS 2 w celu wdrożenia planów rozwoju regionalnego.

Środowisko

- Zakończenie transpozycji dorobku oraz wzmocnienie zdolności instytucjonalnych, administracyjnych i monitorowania w celu zapewnienia ochrony środowiska, łącznie z gromadzeniem danych.

- Włączenie zasad stałego rozwoju do definicji i wdrażanie wszystkich pozostałych polityk sektorowych.

Konsumenci i ochrona zdrowia

- Zakończenie dostosowania ustawodawczego do dorobku.

- Podniesienie świadomości dla nowych przepisów wśród konsumentów i producentów oraz wzmocnienie organizacji konsumenckich.

Unia celna

- Zakończenie dostosowania ustawodawstwa, w szczególności w odniesieniu do stref wolnocłowych, produktów podwójnego zastosowania i technologii, prekursorów oraz towarów sfałszowanych i pirackich.

- Zapewnienie wzajemnych połączeń systemów technologii informatycznych (IT) ze wspólnotowymi systemami technologii informatycznych (instalacja wspólnej sieci łączności/wspólnego systemu połączeń CCN/CSI, rozwój systemów wymagany dla Nowego Skomputeryzowanego Systemu Tranzytowego NCTS, system zarządzania zintegrowaną taryfą).

Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne (WSiSW)

- Wzmocnienie wysiłków w celu opracowania programów trwałego szkolenia w zakresie dorobku oraz jego wdrożenie w dziedzinie WSiSW, a także w celu zwiększenia zdolności administracyjnej oraz poprawy współpracy między agencjami.

- Dalszy rozwój systemu pomocy prawnej w celu zapewnienia wszystkim obywatelom dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

- Przyjęcie dorobku w sferze ochrony danych i wymiany danych osobowych do celów przestrzegania prawa oraz stworzenie zdolności instytucjonalnej dla ich wdrożenia, łącznie z utworzeniem niezależnego organu nadzorczego tak, aby móc w pełni uczestniczyć w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Europolu.

- Prowadzenie dostosowania ustawodawstwa wizowego oraz stosownych praktyk do dorobku.

- Przyjęcie oraz wdrożenie dorobku oraz najlepszych praktyk odnośnie do migracji (przyjęcie, readmisja, wydalenie) w celu zapobiegania nielegalnej imigracji.

- Dalsze dostosowanie do dorobku oraz najlepszych praktyk w zakresie zarządzania ruchem granicznym w sposób umożliwiający pełne wdrożenie dorobku Schengen.

- Rozpoczęcie dostosowania dorobku w zakresie azylu, łącznie ze zniesieniem zastrzeżenia geograficznego do Konwencji genewskiej z 1951 r.; wzmocnienie systemu przesłuchań i określania wniosków o udzielenie azylu; rozbudowa obiektów mieszkalnych oraz wsparcie socjalne dla osób ubiegających się o azyl oraz uchodźców,

- Przyjęcie oraz wykonanie dorobku w zakresie ochrony karno-prawnej EUR i wspólnotowych interesów finansowych, korupcji, zwalczania narkotyków, przestępczości zorganizowanej, prania pieniędzy oraz współpracy sądowej w sprawach karnych i cywilnych; dalsze zwiększanie zdolności administracyjnych, współpracy między różnymi organami ścigania oraz intensyfikacja współpracy międzynarodowej w powyższych dziedzinach.

- Opracowanie oraz rozpoczęcie wdrażania narodowej strategii walki z narkotykami zgodnie ze strategią UE walki z narkotykami oraz stosownym planem działania.

Kontrola finansowa

- Przygotowanie do powołania operacyjnie niezależnej służby koordynacyjnej ds. zwalczania nadużyć finansowych odpowiedzialnej za koordynację wszelkich aspektów ustawodawczych, administracyjnych i operacyjnych w zakresie ochrony wspólnotowych interesów finansowych.

- Przyjęcie nowego ustawodawstwa w celu zreformowania funkcji audytu zewnętrznego zgodnie z zasadami Intosai, w celu zapewnienia niezależności Trybunału Obrachunkowego, zniesienia funkcji kontrolnych ex-ante wykonywanych przez Trybunał Obrachunkowy Turcji, oraz opracowanie mechanizmów przeprowadzania audytu opartych na systemie.

Przepisy finansowe i budżetowe

- Wzmocnienie zdolności administracyjnych w zakresie poboru podatku VAT i należności celnych oraz stworzenie skutecznych instrumentów dla zwalczania nadużyć finansowych.

- Ustanowienie jednostki koordynacyjnej odpowiedzialnej za przygotowania administracyjne w zakresie systemów środków własnych.

5. PROGRAMOWANIE

Pomoc finansowa dla priorytetów określonych w Partnerstwie dla Członkostwa zostanie udostępniona w drodze corocznych decyzji finansowych podejmowanych przez Komisję, zgodnie z procedurą określoną w art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 2500/2001 w sprawie przedakcesyjnej pomocy finansowej dla Turcji (Dz.U. L 342 z 27.12.2001, str. 1). Decyzje finansowe zostaną uzupełnione poprzez Memorandum Finansowe podpisane z Turcją.

W okresie 2003–2006 przedakcesyjna pomoc finansowa zostanie skoncentrowana na dwóch głównych priorytetach, budowie odpowiednich instytucji oraz inwestycjach. Budowa instytucji stanowi proces wspierania krajów kandydujących w celu utworzenia struktur, strategii, zasobów ludzkich oraz metod zarządzania niezbędnych dla wzmocnienia ich gospodarczych, społecznych, regulacyjnych i administracyjnych zdolności. Pomoc przedakcesyjna wniesie wkład do finansowania rozwoju instytucjonalnego we wszystkich sektorach. Około 30 % dostępnych środków zostanie przydzielonych na ten cel oraz zostaną one zastosowane i wdrożone głównie we współpracy z Państwami Członkowskimi poprzez zastosowanie instrumentu umów bliźniaczych.

Drugi priorytet, "inwestycje" będzie mieć dwie formy:

- inwestycje w celu stworzenia i wzmocnienia niezbędnej infrastruktury regulacyjnej, (organy wykonawcze, zdolności wykonawcze i kontrolne) w celu zapewnienia zgodności z dorobkiem oraz inwestycji bezpośrednich powiązanych z dorobkiem,

- inwestycje w dziedzinie spójności gospodarczej i społecznej, uwzględniające znaczenie zróżnicowania regionalnego, występującego między poszczególnymi regionami Turcji, jak również lukę między dochodem narodowym Turcji, a średnią UE. Powyższe inwestycje będą wspierać funkcjonowanie gospodarki rynkowej oraz wpływać na zdolności do przeciwstawiania się presji konkurencji oraz siłom rynkowym wewnątrz UE.

Około 70 % środków zostanie przydzielonych na inwestycje. Współpraca transgraniczna, szczególnie na obszarze obecnych granic zewnętrznych UE, jak również między sąsiadującymi krajami kandydującymi, ma znaczenie dla wkładu w rozwój gospodarczy regionów przygranicznych powyższych krajów. Jako część inwestycji w spójność gospodarczą i społeczną, zostaną podjęte starania w celu wspierania udziału Turcji w działaniach transgranicznych oraz w zapewnieniu spójności w ramach podejścia Interreg na granicy tureckiej z UE.

Od 2000 r., Komisja zapewniała roczną, przeciętną pomoc dla Turcji w wysokości 177 mln EUR W konkluzjach z posiedzenia Rady Europejskiej w Kopenhadze zaleca się, aby powyższa kwota została znacznie zwiększona od 2004 r. Strategia Komisji zawarta w dokumencie "W kierunku powiększonej Unii" zakładała co najmniej podwojenie do 2006 r. poziomu udzielanej pomocy.

5.1. ROLA MIĘDZYNARODOWYCH INSTYTUCJI FINANSOWYCH

Turcja jest głównym beneficjentem pomocy otrzymywanej z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Kraj ten może korzystać aż z pięciu różnych tytułów i linii w tym zakresie: tytuł udzielenia pożyczki EuroMed II dla krajów basenu Morza Śródziemnego, linia Partnerstwo Śródziemnomorskie, specjalny tytuł działania obejmujący Turcję, linia pomocy w zakresie odbudowy Turcji po trzęsieniu ziemi oraz linia pomocy przedakcesyjnej. Łącznie, Turcja otrzymała pomoc kredytową o wartości 445 mln EURO w okresie 1992–1999 r. Powyższe finansowanie zostało znacznie zwiększone i w okresie 2000–2002 r. finansowanie projektów przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) wyniosło łącznie 1500 mln EUR

Komisja oraz władze tureckie dążyły także do zapewnienia dużego stopnia komplementarności między programem przedakcesyjnej pomocy finansowej, a realizowanymi programami reform wspieranych przez międzynarodowe instytucje finansowe, w szczególności Bank Światowy, w takich dziedzinach jak edukacja, reforma organów regulacyjnych oraz zamówienia publiczne.

6. PRZEPISY WARUNKOWE

Pomoc wspólnotowa w zakresie finansowania projektów w ramach instrumentów przedakcesyjnych jest uzależniona od przestrzegania przez Turcję jej zobowiązań na mocy umów UE-Turcja, łącznie z decyzją 1/95 unii celnej oraz pozostałymi decyzjami, oraz od dalszych działań w kierunku wypełnienia kryteriów kopenhaskich, w szczególności postępu w zakresie realizacji poszczególnych priorytetów, zawartych w niniejszym skorygowanym Partnerstwie dla Członkostwa. Niedotrzymanie przestrzegania powyższych ogólnych warunków mogłoby doprowadzić do podjęcia przez Radę decyzji odnośnie do zawieszenia pomocy finansowej na podstawie art. 5 rozporządzenia (WE) nr 2500/2001. Szczegółowe warunki zawarte są także w poszczególnych programach rocznych.

7. MONITOROWANIE

Wdrożenie Partnerstwa dla Członkostwa jest monitorowane w ramach Układu o Stowarzyszeniu. Podkomitety działające w ramach Układu o Stowarzyszeniu umożliwiają dokonanie przeglądu wdrażania priorytetów Partnerstwa dla Członkostwa, jak również postępu w zakresie zbliżenia ustawodawstwa, wdrożenia i wykonania. Komitet Stowarzyszenia omawia zagadnienia związane z ogólnym rozwojem, postępem oraz trudnościami w realizacji priorytetów Partnerstwa dla Członkostwa, a także bardziej szczegółowe problemy zgłaszane do Komitetu Stowarzyszenia ze strony jego podkomitetów.

Monitorowanie przedakcesyjnego programu pomocy finansowej zostanie przeprowadzone wspólnie przez Turcję i Komisję Europejską w ramach Wspólnego Komitet Monitorującego. W celu zapewnienia skuteczności monitorowania, projekty finansowane w ramach każdego Memorandum Finansowego, muszą zawierać możliwe do zweryfikowania i obliczalne wskaźniki osiągniętych wyników. Monitorowanie oparte na powyższych wskaźnikach umożliwią Komisji, Komitetowi Zarządzającemu Phare oraz Turcji dokonanie odpowiedniej korekty realizowanych programów, o ile jest to konieczne, oraz opracowanie nowych programów.

Komitet Zarządzający Phare zapewnia, że działania finansowane w ramach programu przedakcesyjnego są zgodne ze sobą oraz z Partnerstwem dla Członkostwa ustanowionym na mocy rozporządzenia (WE) nr 2500/2001.

Partnerstwo dla Członkostwa będzie podlegało zmianom, jeśli to konieczne, zgodnie z art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 622/98 (Dz.U. L 85 z 20.3.1998, str. 1).

--------------------------------------------------