ZAŁĄCZNIK II

Schematy kolejności pytań dotyczących zatrudnienia i bezrobocia w kwestionariuszu

1. Struktura kwestionariusza krajowego jest zgodna z następującymi schematami w celu zapewnienia wystarczającej porównywalności między państwami. Schematy obejmują tylko moduł „status na rynku pracy” w kwestionariuszu, dotyczący pytań na temat statusu na rynku pracy zgodnie z definicją Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) (osoba zatrudniona, bezrobotna lub będąca poza rynkiem pracy).

2. Moduł „status na rynku pracy” znajduje się na początku kwestionariusza krajowego, zaraz po pytaniach dotyczących cech demograficznych.

3. Odpowiedzi na pytania dotyczące głównej aktywności na rynku pracy (samoocena) zbiera się po module statusu na rynku pracy. Informacje dotyczące głównej aktywności na rynku pracy zbiera się w drodze wywiadu i nie otrzymuje z innych zmiennych ani nie imputuje z rejestrów.

4. Schemat stanowi graficzne przedstawienie przepływów informacji za pośrednictwem pytań w kwestionariuszu. Ma na celu określenie informacji i pojęć objętych kwestionariuszem, ale nie nakłada żadnych ograniczeń pod względem liczby, tłumaczenia ani sformułowania pytań. Uwagi do schematu są integralną częścią schematu.

5. Schematy nie będą zmieniane przez co najmniej 5 lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

6. Schematy zawierają różne elementy, które określa się następująco: — Blok stanowi pojedynczy zestaw informacji, o które należy zapytać w kwestionariuszu za pomocą jednego pytania lub większej liczby pytań. Zawiera pojęcia, odnośnie do których należy zebrać informacje. Kolejność pytań dotyczących pojęć objętych jednym blokiem może być dowolna, określona na poziomie krajowym. Blok jest przedstawiony w postaci prostokątnej ramki: — Podmoduł stanowi zestaw bloków obejmujących to samo zagadnienie. Jest on przedstawiony w postaci prostokątnej ramki o zaokrąglonych krótkich bokach: — Wypływ reprezentuje rzeczywiste informacje zebrane w bloku i następujący po tym przepływ do innych bloków. Jest on przedstawiony w postaci strzałki i ramki: — iltr stanowi zestaw informacji opartych na danych zewnętrznych. Ich wypływy zależą w tym przypadku od informacji zewnętrznych. Jest on przedstawiony jako romb z wypływami: — Klasyfikacja pośrednia reprezentuje pośrednie wyniki przepływu zgodnie z definicją MOP. Jest przedstawiona jako okrąg z jasnym tłem i czarnym tekstem: — Klasyfikacja ostateczna przedstawia ostateczne wyniki przepływu zgodnie z definicją MOP. Jest przedstawiona jako okrąg z ciemnym tłem i białym tekstem: — Koniec stanowi koniec przepływów w schemacie. Jest przedstawiony w postaci ramki o kształcie równoległościanu:

7. W każdym bloku liczba pytań zadawanych w celu zebrania informacji może być ustalona przez państwo członkowskie Nie można jednak rozwijać treści informacji, które mają być zbierane, tzn. nie można wprowadzać pytań, które nie są bezpośrednio związane z wymaganymi informacjami czy pojęciami objętymi danym blokiem.

8. Ramka w wypływie może zawierać jedną lub więcej informacji, oddzielonych od siebie średnikiem, mających ten sam przepływ końcowy. Każda informacja musi być zgłoszona w kwestionariuszu i może być reprezentowana przez jedną lub kilka możliwych odpowiedzi. Informację można pominąć, jeżeli uzasadnia to krajowa sytuacja (prawo krajowe lub okoliczności). Nie można zmieniać kolejności informacji w kwestionariuszu, chyba że tak stanowi schemat. Nie można dodawać nowych wypływów.

9. Na końcu każdego podmodułu, między podmodułami lub po elemencie klasyfikacji (bezpośredniej lub ostatecznej) można dodawać pytania, jeżeli uzasadnia to sytuacja krajowa i nie ma to znaczącego wpływu na klasyfikację statusu na rynku pracy zgodnie z definicją MOP. W drodze odstępstwa można dodawać pytania dotyczące drobnej lub okazjonalnej pracy oraz produkcji towarów rolnych przeznaczonych na sprzedaż lub wymianę, jeżeli w danej sytuacji krajowej jest to potrzebne do lepszej zgodności z definicją zatrudnienia według MOP.

10. Moduł „status na rynku pracy” zawiera różne podmoduły, z których każdy obejmuje określony komponent statusu na rynku pracy zgodnie z definicją MOP. Przepływy informacji między podmodułami określono na meta-schemacie, który przedstawia cały moduł „status na rynku pracy”.

11. Meta-schemat modułu „status na rynku pracy” definiuje się następująco:

12. Schemat podmodułu „W pracy” i powiązane z nim uwagi definiuje się następująco: Uwagi: Blok W1: Pracę należy rozumieć jako wszelkie działanie podejmowane przez osoby w celu wyprodukowania towarów lub świadczenia usług na użytek własny lub innych osób. Praca „w zamian za wynagrodzenie lub inny zysk” oznacza pracę wykonywaną w ramach transakcji w zamian za wynagrodzenie płatne w formie płacy za przepracowany czas lub wykonaną prac, lub w formie zysków płynących z towarów lub usług za pośrednictwem transakcji rynkowych. Pojęcie „wynagrodzenie” obejmuje pieniądze lub płatność w naturze, podlegające lub niepodlegające opodatkowaniu. Określenie „wynagrodzenie lub inny zysk” jest opcją preferowaną. Niemniej jednak, w przypadku gdy uzasadnia to sytuacja krajowa, stosować można alternatywne sformułowania, takie jak „opłacany pracownik najemny lub osoba pracująca na własny rachunek”, o ile opisują one to samo pojęcie. Jeżeli termin „zysk” jest zbyt trudny do przetłumaczenia, rozwiązaniem może być zadanie więcej niż jednego pytania. Opcją najmniej preferowaną jest ominięcie pojęcia „zysk” i zachowanie jedynie pojęcia „za wynagrodzeniem”, jeżeli w danym języku narodowym oczywiste jest, że celem jest zidentyfikowanie osób, które pracowały w zamian za jakąś rekompensatę. Państwa członkowskie, w przypadku których blok W1 nie obejmuje wszystkich rodzajów pracy, w szczególności drobnej lub okazjonalnej pracy oraz produkcji towarów rolnych przeznaczonych na sprzedaż lub wymianę, mogą włączyć do kwestionariusza dodatkowe pytania dotyczące tych specyficznych rodzajów pracy. Blok W2: Praca wykonywana przez pomagającego członka rodziny rozumiana jest jako praca niezarobkowa. Jeżeli praca na rzecz przedsiębiorstwa należącego do członka rodziny jest opłacana, wówczas wypływ z Bloku W1 powinien brzmieć „tak”. Każde państwo członkowskie może zdecydować, czy najpierw zadaje się pytanie dotyczące pracy niezarobkowej wykonywanej jako bezpłatnie pomagający członek rodziny czy też pytanie dotyczące nieobecności w pracy. Jeżeli najpierw zadaje się pytanie dotyczące pracy niezarobkowej wykonywanej jako bezpłatnie pomagający członek rodziny, pytanie dotyczące nieobecności w pracy jest obowiązkowe tylko w przypadku osób, które odpowiedziały „nie” na pierwsze pytanie. Z drugiej strony, jeżeli najpierw zadaje się pytanie dotyczące nieobecności w pracy, należy sprawdzić nie tylko, czy osoby deklarujące brak nieobecności w pracy pracowały w tygodniu odniesienia jako bezpłatnie pomagający członek rodziny, ale także czy osoby deklarujące nieobecność w pracy wykonywały w tygodniu odniesienia taką właśnie pracę. W drodze odstępstwa pytania podmodułu „Nieobecność w pracy” mogą poprzedzać pytanie dotyczące pracy niezarobkowej wykonywanej jako bezpłatnie pomagający członek rodziny, jeżeli uzasadnia to sytuacja krajowa. W takim przypadku pytanie dotyczące pracy niezarobkowej wykonywanej jako bezpłatnie pomagający członek rodziny zadaje się tylko osobom zaklasyfikowanym jako „niepracujące” w podmodule „Nieobecność w pracy”.

13. Schemat podmodułu „Nieobecność w pracy” i powiązane z nim uwagi definiuje się następująco: Uwagi: Blok A1: „Urlop rodzicielski” oznacza przerwanie pracy w celu wychowania dziecka lub opieki nad małym dzieckiem. Taki urlop może wykorzystać matka lub ojciec. Kategoria ta obejmuje zarówno osoby na ustawowym urlopie rodzicielskim (na podstawie przepisów prawa, jeżeli takie istnieją, lub umowy), jak i osoby pracujące na własny rachunek. W niektórych państwach urlop okolicznościowy w celu opieki nad małym dzieckiem („urlop opiekuńczy”) również może być uznany za urlop rodzicielski. Respondent powinien pracować (jako pracownik najemny lub osoba pracująca na własny rachunek) na początku okresu nieobecności w pracy. Jeżeli urlop rodzicielski następuje bezpośrednio po innym okresie nieobecności w pracy, wówczas należy uwzględnić status (tj. zatrudnienie lub brak) na początku całego okresu. Jeżeli respondent nie był zatrudniony na początku okresu nieobecności, nie można jej uznać za urlop rodzicielski. W przypadku następujących kolejno po sobie okresów nieobecności należy wybrać główną przyczynę nieobecności w tygodniu odniesienia. „Praca sezonowa” oznacza pracę, w której działalność gospodarcza (produkcja towarów lub świadczenie usług) jednostki gospodarczej zostaje zupełnie wstrzymana w regularnie powtarzającym się i mniej więcej tym samym okresie roku. Przerwanie działalności gospodarczej nie powinno być związane z żadną szczególną lub wyjątkową sytuacją (zła pogoda, brak klientów itp.), ale wynikać ze standardowych czynników występujących w powtarzających się i długich okresach roku. W tym rozumieniu praca sezonowa oznacza na zmianę długi okres pracy i długi okres urlopu w danym roku. W takiej sytuacji okres urlopu definiuje się jako okres poza sezonem. „Szkolenie związane z pracą” dla pracowników najemnych oznacza szkolenie, które spełnia jeden z trzech następujących warunków: — pracodawca wymaga uczestnictwa pracownika najemnego, — szkolenie odbywa się w normalnych płatnych godzinach pracy, a nie jakiegokolwiek urlopu, — szkolenie jest bezpośrednio związane z obecną pracą i jest opłacane przez pracodawcę lub pracownik najemny nadal otrzymuje wynagrodzenie od pracodawcy. W przypadku osób pracujących na własny rachunek „szkolenie związane z pracą” powinno być związane z ich działalnością. Blok A2: „Dochód lub świadczenie związane z pracą” oznacza dochód lub świadczenie, do którego respondent nie byłby uprawniony, gdyby nie pracował w chwili rozpoczęcia okresu nieobecności w pracy, bez względu na status zatrudnienia (pracownik najemny lub osoba pracująca na własny rachunek). Jeżeli osoba jest uprawniona do otrzymywania dochodu lub świadczenia, ale zdecydowała się go nie pobierać, uznaje się, że je otrzymała. Dochód lub świadczenie może być wypłacane przez pracodawcę lub system zabezpieczenia społecznego, lub przez jedno i drugie. Kategoria ta obejmuje wszelką rekompensatę wynagrodzenia (np. świadczenie z tytułu urlopu rodzicielskiego lub składki na ubezpieczenia społeczne), ale wyklucza świadczenia, które osoba otrzymywałaby nawet wówczas, gdyby nie miała pracy (np. dodatki rodzinne). Jeżeli pracodawca nadal płaci składki na ubezpieczenia społeczne za osobę będącą na urlopie rodzicielskim, nawet jeżeli osoba ta nie pobiera już pensji, uznaje się, że osoba w dalszym ciągu otrzymuje dochód lub świadczenie związane z pracą. Dochód lub świadczenie związane z pracą może nie być proporcjonalne do dochodu otrzymywanego bezpośrednio przed okresem nieobecności w pracy. Stawka ryczałtowa może być uznana za dochód lub świadczenie związane z pracą, dopóki osoba jest uprawniona do jej otrzymywania z powodu posiadanej pracy. W rezultacie dochód lub świadczenie związane z pracą może być przyznane w formie stawki ryczałtowej lub jako odsetek ostatniej wypłaty. W drodze wyjątku od art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 niniejszego rozporządzenia w przypadku Bloku A2 jako źródło danych można wykorzystać informacje zewnętrzne (zamiast wyników wywiadu), jeżeli w sposób jednoznaczny można stwierdzić uprawnienie do dochodu lub świadczenia związanego z pracą. Ważnym czynnikiem do uwzględnienia jest to, czy osoba ma gwarancję powrotu do pracy po zakończeniu urlopu rodzicielskiego. Blok A3: Jeżeli respondent nie pracował w tygodniu odniesienia, ale był regularnie zaangażowany w związane z pracą czynności lub obowiązki (np. konserwacja, renowacja itp.) w okresie poza sezonem, należy go uznać za osobę pracującą. Zadania administracyjne nie są jednak uznawane za czynności czy obowiązki związane z pracą. Blok A4: Opcja „nie wiem” jest proponowana tylko w wywiadach w zastępstwie. Przewidywany łączny okres nieobecności w pracy odnosi się tylko do głównej przyczyny nieobecności. Na przykład w przypadku osób na urlopie rodzicielskim okres nieobecności w pracy nie powinien uwzględniać urlopu macierzyńskiego/ojcowskiego. Zarejestrować należy przewidywany łączny okres nieobecności w pracy zgodnie z oceną respondenta. Respondent może polegać na przepisie prawnym lub umowie, ale na ogół udzieli odpowiedzi zgodnie z samooceną. Jeżeli respondent nie wiem, czy łączny okres nieobecności w pracy wynosi mniej czy więcej niż 3 miesiące, powinien uwzględnić czas między początkiem okresu nieobecności z danej przyczyny a końcem okresu odniesienia.

14. Schemat podmodułu „Druga praca lub więcej miejsc pracy” definiuje się następująco:

15. Schemat podmodułu „Poszukiwanie pracy” (dla osób niepracujących) i powiązane z nim uwagi definiuje się następująco: Uwagi: Blok S1: Opcja „nie wiem” jest proponowana tylko w wywiadach w zastępstwie. Blok S2: Pracowników sezonowych, którzy nie pracują w tygodniu odniesienia (poza sezonem), ale oczekują powrotu do pracy sezonowej po zakończeniu okresu poza sezonem, uznaje się za osoby, które już znalazły pracę. Opcja „tak i osoba zaczęła pracować w okresie między tygodniem odniesienia a dniem wywiadu” jest proponowana tylko w przypadku, gdy dzień wywiadu nie następuje bezpośrednio po tygodniu odniesienia. Blok S4: Opcja „nie wiem” jest proponowana tylko w wywiadach w zastępstwie. Blok S5: Lista opcji dotyczących głównej przyczyny, dla której osoba nie szuka pracy, obejmuje: — brak odpowiedniej pracy [musi być na pierwszym miejscu], — edukację lub szkolenie, — chorobę lub niepełnosprawność, — obowiązki opiekuńcze, — inne powody rodzinne, — inne powody osobiste, — osoba oczekuje przywrócenia do pracy (przymusowy urlop bezpłatny) [można opuścić, jeżeli nieistotna], — inne powody, lub — nie wiem. Poza opcją pierwszą kolejność możliwych odpowiedzi może być ustalona przez państwo zgodnie z uwarunkowaniami krajowymi. Jeżeli w danym państwie nie ma kategorii pracowników na „przymusowym urlopie bezpłatnym”, w kwestionariuszu można opuścić wynik „osoba oczekuje przywrócenia do pracy”. „Obowiązki opiekuńcze” są ograniczone do własnych dzieci, dzieci partnera/partnerki oraz do chorych, starszych lub niepełnosprawnych krewnych. Osoby opiekujące się przyjaciółmi, nie krewnymi lub jako wolontariusze należy zaliczyć do kategorii „inne powody osobiste”. Blok S6: Lista opcji dotyczących głównej przyczyny, dla której osoba nie chce pracować, obejmuje: — edukację lub szkolenie, — chorobę lub niepełnosprawność, — obowiązki opiekuńcze, — inne powody rodzinne, — inne powody osobiste, — przejście na emeryturę, — inne powody, lub — nie wiem. Kolejność i podział możliwych odpowiedzi mogą być ustalone przez państwo zgodnie z uwarunkowaniami krajowymi. „Obowiązki opiekuńcze” są ograniczone do własnych dzieci, dzieci partnera/partnerki oraz do chorych, starszych lub niepełnosprawnych krewnych. Osoby opiekujące się przyjaciółmi, nie krewnymi lub jako wolontariusze należy zaliczyć do kategorii „inne powody osobiste”.

16. Schemat podmodułu „Aktywne sposoby poszukiwania pracy” (dla osób niepracujących) i powiązane z nim uwagi definiuje się następująco: Uwagi: Blok M1: Kolejność pytań jest elastyczna. Państwa członkowskie mogą wybrać liczbę pytań, tzn. zamknąć Blok M1 po pierwszej odpowiedzi „tak”, ale jeśli chcą, mogą kontynuować i zbierać informacje dotyczące wszystkich dziewięciu sposobów. Państwa członkowskie mogą też rozbić wymagane informacje na więcej pytań. Opcja „pytanie przyjaciół, krewnych lub znajomych” obejmuje pytanie o możliwości pracy, proszenie o pomoc w stworzeniu i aktualizowaniu CV w internecie lub o pomoc w przygotowaniu się do testu lub rozmowy o pracę. Opcja „nawiązanie kontaktu z publicznymi służbami zatrudnienia” odnosi się do kontaktów związanych z poszukiwaniem pracy, a nie występowaniem o zasiłki dla bezrobotnych. Informacje należy zbierać za pomocą pytań zamkniętych. Nie powinno być reklasyfikacji w drodze pytań otwartych.

17. Schemat podmodułu „Gotowość do podjęcia pracy” (dla osób niepracujących) i powiązane z nim uwagi definiuje się następująco: Uwagi: Blok V1: Jeżeli respondent już odpowiedział, że znalazł pracę, blok ten można przeformułować jako „może rozpocząć pracę w ciągu 2 tygodni od tygodnia odniesienia”. Blok V2: Lista opcji dotyczących głównej przyczyny, dla której osoba nie jest gotowa do podjęcia pracy w ciągu 2 tygodni, obejmuje: — edukację lub szkolenie, — chorobę lub niepełnosprawność, — obowiązki opiekuńcze, — inne powody rodzinne, — inne powody osobiste, — inne powody, lub — nie wiem. Kolejność i podział możliwych odpowiedzi mogą być ustalone przez państwo zgodnie z uwarunkowaniami krajowymi. Jeżeli respondent udzielił już odpowiedzi w Bloku S5, odpowiedź tę można przekopiować do Bloku V2. W takim przypadku dwie dodatkowe kategorie odpowiedzi w Bloku S5 „brak odpowiedniej pracy” i „osoba oczekuje przywrócenia do pracy (przymusowy urlop bezpłatny)” można zapisać w Bloku V2 jako „inne powody”. „Obowiązki opiekuńcze” są ograniczone do własnych dzieci, dzieci partnera/partnerki oraz do chorych, starszych lub niepełnosprawnych krewnych. Osoby opiekujące się przyjaciółmi, nie krewnymi lub jako wolontariusze należy zaliczyć do kategorii „inne powody osobiste”.