ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 448/98

z dnia 16 lutego 1998 r.

uzupełniające i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2223/96 w odniesieniu do sposobu podziału usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio (FISIM) w ramach europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych (ESA)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 213,

uwzględniając projekt rozporządzenia przedstawiony przez Komisję[1],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[2],

uwzględniając opinię Europejskiego Instytutu Walutowego[3],

a także mając na uwadze, co następuje:

rozporządzenie Rady (WE) nr 2223/96 z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie[4] zawiera wzorce ramowe wspólnych norm, definicji, klasyfikacji oraz reguł rachunkowości stosowanych przy sporządzaniu rachunków Państw Członkowskich z uwagi na wymóg prowadzenia statystyki we Wspólnocie Europejskiej, w celu uzyskania porównywalnych wyników między Państwami Członkowskimi;

artykuł 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2223/96 stanowi, iż decyzja w sprawie wprowadzenia systemu podziału usług pośrednictwa mierzonych pośrednio (FISIM) podjęta zostanie nie później niż dnia 31 grudnia 1997 r.;

rozwiązanie problemu przydziału FISIM powinno doprowadzić do znacznej poprawy metodologii ESA i do zwiększenia wiarygodności dokonywanych wewnątrz Unii Europejskiej porównań poziomów produktu krajowego brutto (PKB);

celem niniejszego rozporządzenia jest wprowadzenie zasady podziału usług FISIM oraz szczegółowych reguł wdrażania go;

skuteczność podziału usług FISIM i szczegółowe zasady jego wdrażania muszą być oceniane przy pomocy obliczeń przeprowadzanych przez Państwa Członkowskie zgodnie z metodami próbnymi, opisanymi w załączniku III do niniejszego rozporządzenia w okresie próbnym, który powinien być wystarczająco długi, aby sprawdzić, czy podział usług przynosi bardziej wiarygodne wyniki służące prawidłowemu pomiarowi działalności gospodarczej niż obecny, zerowy poziom podziału usług;

właściwym jest przedstawianie przez Komisję, na podstawie obliczeń przeprowadzonych w okresie próbnym, raportów oceniających jakość danych, w szczególności z punktu widzenia ich dostępności, oraz jakościowej i ilościowej analizy stabilności w czasie oraz podatności wyników na zmiany przy zastosowaniu różnych metod próbnych;

właściwym jest, że w przypadku pozytywnej oceny wiarygodności otrzymanych wyników Komisja decyduje o najbardziej odpowiedniej metodzie podziału usług FISIM;

w przypadku gdy metody próbne nie dają bardziej wiarygodnych wyników służących prawidłowemu pomiarowi działalności gospodarczej niż obecny, zerowy poziom podziału usług, jest jednak stosownym, aby Komisja złożyła do Rady odpowiednią propozycję modyfikacji rozporządzenia (WE) nr 2223/96;

właściwym jest, aby decyzja o podziale usług FISIM dla ustalenia PNB wykorzystywanego do celów budżetu i zasobów Wspólnoty podejmowana była przez Radę, stanowiącą jednomyślnie, na wniosek Komisji;

właściwym jest nieprzeprowadzenie podziału usług FISIM do celów innych polityk Wspólnoty, zanim Komisja nie podejmie decyzji odnośnie do metody, jaka zostanie zastosowana dla podziału usług FISIM, jeżeli uzyskiwane wyniki zostaną ocenione jako bardziej wiarygodne;

zgodnie z zasadą pomocniczości, cele, którym służyć ma niniejsze rozporządzenie można z większym powodzeniem osiągnąć na poziomie wspólnotowym niż na poziomie Państw Członkowskich, ponieważ jedynie Komisja jest w stanie koordynować niezbędną harmonizację metod statystycznych, służących obliczaniu i podziałowi usług FISIM na poziomie wspólnotowym; jednakże samo obliczanie i podział usług, jak również infrastruktura potrzebna do kontrolowania realizacji metod powinny być organizowane przez Państwa Członkowskie; stąd też konieczne jest postanowienie, aby właściwe organy krajowe miały dostęp do wszelkich dostępnych danych na poziomie krajowym;

zasięgnięto opinii w Komitecie ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich, ustanowionym na mocy decyzji 89/382/EWG, Euratom[5] oraz Komitetem ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego, ustanowionym na mocy decyzji 91/115/EWG[6], zgodnie z art. 3 każdej z wyżej wymienionych decyzji,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Cel

1. Celem niniejszego rozporządzenia jest wprowadzenie, przy użyciu wiarygodnej metodologii, zasady podziału usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio (FISIM), opisanych w załączniku I do załącznika A do rozporządzenia (WE) nr 2223/96.

2. W tym celu w załącznikach I i II do załącznika A do rozporządzenia (WE) nr 2223/96 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikami I i II do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Metody

1. Państwa Członkowskie dokonują obliczeń w okresie próbnym, opisanym w art. 4, zgodnie z metodami opisanymi w załączniku III do niniejszego rozporządzenia.

2. Na podstawie oceny wyników tych obliczeń podjęta zostanie, zgodnie z przepisami art. 5, decyzja dotycząca metod, jakie zostaną wykorzystane dla podziału usług FISIM.

Artykuł 3

Środki

1. Państwa Członkowskie zapewnią udostępnienie organom krajowym kierującym przeprowadzaniem obliczeń, określonych w art. 2 ust. 1, wszelkich danych lub oszacowań potrzebnych do dokonania tych obliczeń.

2. Organy krajowe są odpowiedzialne za zbieranie takich danych uzupełniających, jakie uznają one za konieczne dla przeprowadzenia obliczeń.

Artykuł 4

Przedstawianie wyników obliczeń w okresie próbnym

Państwa Członkowskie przedkładają Komisji wyniki obliczeń, określonych w art. 2 ust. 1, zgodnie z następującym harmonogramem:

Wyniki za lata kalendarzowe 1995, 1996, 1997 i 1998 są przedkładane nie później niż do dnia 1 listopada 1999 r.

Wyniki za rok kalendarzowy 1999, jak również poprawione wyniki za lata kalendarzowe 1995, 1996, 1997 i 1998 są przedkładane nie później niż do dnia 1 listopada 2001 r.

Pierwsze oszacowania za rok kalendarzowy 2001, jak również poprawione wyniki za lata kalendarzowe 1995, 1996, 1997, 1998, 1999 i 2000 są przedkładane nie później niż do dnia 30 kwietnia 2002 r.

Artykuł 5

Ocena wyników

1. Na podstawie wyników, określonych w art. 4, Komisja, po konsultacji z Komitetem ds. Programu Statystycznego, do dnia 31 grudnia 2000 r. przedkłada sprawozdanie w połowie okresu, zaś przed 1 lipca 2002 r. końcowe sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady, zawierające jakościową i ilościową analizę wyników metod próbnych służących podziałowi i obliczaniu usług FISIM według opisu w załączniku III.

2. Niezbędne środki, służące stosowaniu niniejszego rozporządzenia, w tym środki służące wyjaśnieniu i udoskonaleniu metod próbnych, opisanych w załączniku III, są przyjęte przez Komisję zgodnie z procedurą zawartą w art. 7.

3. Przed dniem 31 grudnia 2002 r. Komisja, po konsultacji z Komitetem ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatności oraz zgodnie z procedurą zawartą w art. 7, zatwierdza metodę, jaką należy stosować do celów podziału usług FISIM w przypadku, gdy wyniki zawarte w końcowym sprawozdaniu, dotyczące wiarygodności wyników uzyskanych w okresie próbnym, są pozytywne.

4. W przypadku gdy Komisja w swoim końcowym sprawozdaniu oceniającym, określonym w ust. 1, stwierdzi, iż żadna z metod próbnych służących podziałowi usług FISIM nie jest bardziej wiarygodna z punktu widzenia prawidłowego pomiaru działalności gospodarczej niż obecny, zerowy poziom podziału usług, Komisja w razie konieczności przedkłada Radzie odpowiednią propozycję modyfikacji rozporządzenia (WE) nr 2223/96.

Artykuł 6

Powiadamianie Komisji

Od dnia 1 stycznia 2003 r., Państwa Członkowskie składają do Komisji wyniki obliczeń dokonanych na mocy niniejszego rozporządzenia, w ramach tabel, określonych w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 2223/96.

Artykuł 7

Procedura

1. Komisję wspomaga Komitet ds. Programu Statystycznego zwany dalej "Komitetem".

2. Przedstawiciel Komisji przedkłada Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet przedstawia swoją opinię na temat tego projektu, w czasie wyznaczonym przez przewodniczącego, w zależności od pilności przedstawianej sprawy.

Opinię wydaje się większością głosów ustanowioną w art. 148 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dla decyzji, które Rada jest zobowiązana przyjąć na wniosek Komisji. Głosy przedstawicieli Państw Członkowskich w Komitecie są ważone w sposób określony w tym artykule. Przewodniczący Komitetu nie bierze udziału w głosowaniu.

3. a) Komisja przyjmuje przewidziane środki, jeżeli są zgodne z opinią Komitetu.

b) Jeżeli przewidziane środki nie są zgodne z opinią Komitetu lub w przypadku braku opinii, Komisja bezzwłocznie przedkłada Radzie wniosek w sprawie środków, jakie powinny zostać podjęte. Rada podejmuje decyzje kwalifikowaną większością głosów.

Jeżeli po upłynięciu okresu trzech miesięcy Rada nie podjęła działań, proponowane środki są przyjmowane przez Komisję.

Artykuł 8

Odstępstwa

W drodze odstępstwa od niniejszego rozporządzenia:

1. Decyzja o podziale usług LISIM wykorzystana do celów ustalenia PNB, stosowanego do celów budżetu i środków własnych Wspólnoty jest przyjmowana przez Radę, stanowiącą jednomyślnie, na wniosek Komisji.

2. FISIM nie ulega podziałowi usług do celów innych polityk Wspólnoty, dopóki Komisja nie przyjmie metody, jaka ma być stosowana dla podziału usług FISIM zgodnie z art. 5 ust. 3.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 16 lutego 1998 r.

W imieniu Rady

G. BROWN

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

ZMIANY DO ZAŁĄCZNIKA A I DO JEGO ZAŁĄCZNIKA I DO ROZPORZĄDZENIA (WE) NR 2223/96

Rozdział 1

1.13, akapit piąty, lit. d) Skreśla się po wyrazach: "ESA zawiera również wiele szczególnych konwencji, np.:": "rejestrowanie korzystania z usług finansowych mierzonych pośrednio jako konsumpcja pośrednia danego sektora lub branży". Zastępuje się wyrazami: "podział wykorzystania finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio (FISIM) dla sektorów/branż użytkujących."

1.25, akapit drugi Po wykazie punktów, rozpoczętym wyrazami: "Niektóre z poważnych rozbieżności koncepcji to:" dodaje się lit. i) w brzmieniu: "i) wykorzystanie finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio (FISIM) obecnie dokonuje się podziału usług do sektorów/branż użytkownika, nie zaś do sektorów (branż) nominalnych. W wyniku tego wykorzystanie FISIM nie jest już zgodnie z konwencją rejestrowane jako konsumpcja pośrednia, ale może być również konsumpcją ostateczną i wywozem. Wynika z tego, ze może mieć miejsce przywóz FISIM".

Rozdział 3

3.63 Skreśla się cały tekst od początku do słów: "...oceniane jest na podstawie wyznaczonych opłat lub prowizji" na końcu akapitu czwartego włącznie. Zastępuje się wyrazami: "J. Finansowe usługi pośrednictwa (obejmujące także usługi ubezpieczeniowe i funduszy emerytalnych) Finansowe usługi pośrednictwa (z wyłączeniem usług ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych) obejmują: a) finansowe usługi pośrednictwa, których kosztami pośrednicy finansowi bezpośrednio obciążają swoich klientów i które mierzone są jako suma wyznaczonych opłat i prowizji. Pośrednicy finansowi mogą pobierać opłaty w sposób jawny za usługi pośrednictwa, które oni świadczą. Wynik finansowy tych usług ocenia się na podstawie wyznaczonych usług i prowizji; b) finansowe usługi pośrednictwa z opłatą pośrednią i pośrednio mierzone (FISIM). Pośrednicy finansowi świadczą usługi, za które nie pobierają w sposób jawny opłat i prowizji. Płacą oni swoim pożyczkodawcom niższe odsetki niż w innych przypadkach i pobierają wyższe odsetki od swoich pożyczkobiorców. Co za tym idzie, wynik finansowy FISIM generowany jest przez zarząd poprzez finansowe pośredniczenie w pożyczkach i depozytach, których stopy procentowe znajdują się pod ich kontrolą; w przeciwieństwie do innych przypadków, nie ma tu usług pośrednictwa dla papierów wartościowych innych niż akcje. Wynik finansowy podsektorów S122 (inne instytucje finansowe) i S123 (inni pośrednicy finansowi, z wyłączeniem towarzystw ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych), z wyjątkiem funduszy inwestycyjnych, wyceniany jest na podstawie różnicy pomiędzy faktycznymi stopami odsetek od zobowiązań i od należności a "stopą odniesienia". Dla osób, których pośrednicy pożyczają pieniądze, w tym zarówno dla rezydentów i nierezydentów jest on mierzony jako różnica pomiędzy faktycznym oprocentowaniem, jakie otrzymaliby, gdyby zastosowano stopę odniesienia, a faktycznymi otrzymywanymi przez nich odsetkami; c) finansowe usługi pośrednictwa, świadczone przez bank centralny. Bank centralny nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu FISIM: jego wynik finansowy mierzony jest jako suma kosztów."

3.70 lit. j) Skreślone: "tylko dla całej gospodarki: wszystkie finansowe usługi pośrednictwa mierzone pośrednio (FISIM) świadczone przez producentów rezydentów." Zastępuje się wyrazami: "stosowanie finansowych usług pośrednictwa, pośrednio mierzonych przez producentów rezydentów."

3.70. Dopisuje się: "k) Przyjmuje się konwencję, według której wynik finansowy banku centralnego należy całkowicie podzielić na pośrednią konsumpcję innych pośredników finansowych (podsektory S122-S123)."

3.76 lit. e) Dodaje się po wyrazach "finansowe usługi, za które opłata pobierana jest bezpośrednio;": "oraz część finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio, wykorzystywanych przez gospodarstwa domowe do celów konsumpcji ostatecznej;"

3 142 lit. h) Bezpośrednio po wyrazach: "usług finansowych poprzez kwotę jawnych prowizji i opłat", dodaje się wyrazy: "oraz część finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio, wykorzystywanych przez nierezydentów;"

Rozdział 4

4.51, akapit drugi Skreśla się: "Wartość usług świadczonych przez pośredników finansowych, a nie podzielonych między klientów, faktycznie zapłacone lub otrzymane odsetki dla lub od pośredników nie podlegają dostosowaniu eliminującemu odchylenia wynikające z niejawnych opłat wymaganych przez pośredników finansowych. Dostosowanie wymagane jest przy podziale pierwotnego dochodu pośredników finansowych oraz branży nominalnej, do której, zgodnie ze stosowaną konwencją, przydziela się cały wynik finansowy pośredników finansowych w formie konsumpcji pośredniej". Zastępuje się wyrazami: "Wartość usług świadczonych przez pośredników finansowych, a przydzielonych dla różnych klientów, faktycznie zapłacone lub otrzymane odsetki dla lub od pośredników ulegają dostosowaniu eliminującemu odchylenia, wynikające z niejawnych opłat wymaganych przez pośredników finansowych. Kwoty odsetek płaconych przez pożyczkobiorców należy zmniejszać o szacunkowe kwoty opłat do zapłacenia, zaś kwotę odsetek należnych depozytariuszom należy w podobny sposób powiększyć. Kwotę opłat traktuje się jako płatność za usługi świadczone przez pośredników dla ich klientów, nie zaś jako spłatę odsetek."

Rozdział 8

8.09 WYJAŚNIENIE Do przedstawionych danych liczbowych dołącza się: Tabele A.I.1 i A.I.2 ukazujące konsekwencje podziału usług FISIM w odniesieniu do liczb przedstawionych w rozdziale 8, "Kolejność kont i tworzenie sald pozycji" (przykład liczbowy).

8.14 Skreśla się wyrazy: "Jako że finansowe usługi pośrednictwa mierzone pośrednio (FISIM) nie podlegają rozdzieleniu do sektorów użytkownika, cała wartość wyniku finansowego FISIM traktowana jest jako pośrednia konsumpcja sektora nominalnego o wyniku finansowym równym zero oraz ujemnej wartości dodanej, równej wielkością ale o przeciwnym znaku do wielkości konsumpcji pośredniej. W ten sposób wartość dodana wszystkich sektorów i branż razem zostaje w sumie o tę kwotę. Aby zmniejszyć ilość pracy wymaganej przy przedstawianiu sprawozdań możliwe jest niewstawianie kolumny dodatkowej dla sektora nominalnego, zamiast tego uwzględniając odpowiednią liczbę w obliczeniu sumy dla kolumny." Zastępuje się wyrazami: "Jako że finansowe usługi pośrednictwa mierzone pośrednio (FISIM) podlegają rozdzieleniu do sektorów użytkownika, pewne części płatności odsetek podlegają przekwalifikowaniu na płatności za usługi. Przekwalifikowanie takie ma wpływ na wartości wyniku finansowego i konsumpcji pośredniej (jak też dla wartości przywozu, wywozu i konsumpcji końcowej)".

8.24 Skreśla się wyrazy: "Jako że finansowe usługi pośrednictwa mierzone pośrednio (FISIM) nie podlegają rozdzieleniu do sektorów użytkownika, pozycje dotyczące odsetek dotyczą faktycznych odsetek do zapłacenia i należnych. Środki w kolumnie korporacji finansowych zostają dostosowane (ze znakiem ujemnym), dostosowaniu ulegają również środki w kolumnie sektora nominalnego (ze znakiem dodatnim). Aby zmniejszyć ilość pracy wymaganej przy przedstawianiu sprawozdań możliwe jest niewstawianie kolumny dodatkowej dla sektora nominalnego, zamiast tego uwzględniając odpowiednią liczbę w obliczeniu sumy dla kolumny." Zastępuje się wyrazami: "Jako że finansowe usługi pośrednictwa mierzone pośrednio (FISIM) podlegają rodzieleniu do sektorów użytkownika, pozycja "odsetki" w podziale dochodu pierwotnego odpowiada odsetkom do zapłaty i należnym po odjęciu FISIM od faktycznych należności od pożyczkobiorców i dodaniu ich do faktycznych kwot należnych pożyczkodawcom".

Rozdział 9

9.25 lit. a) Skreśla się: "konsumpcja pośrednia branży obejmuje wykorzystanie finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio, zarejestrowanych w branży nominalnej (patrz ppkt 9.33);"

9.25 lit. b) Skreśla się: "minus wykorzystanie finansowych usług pośrednictwa mierzonych pośrednio (zarejestrowanych w branży nominalnej (patrz 9.33);"

Skipping an unmatched table row

9.33. Skreśla się: "W tabelach środki i wykorzystanie, klasyfikacja branż NACE REV 1 zostaje poszerzona na branżę nominalną w celu korzystania z usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio. W tabeli środki nie jest zapisana żadna transakcja z tej branży. W tabeli wykorzystanie, całkowite wykorzystanie usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio jest zapisane jako konsumpcja pośrednia tej branży nominalnej. O ile ta nominalna branża nie posiada żadnych transakcji, wówczas jej nadwyżka operacyjna jest negatywna ze względu na wielkość jej konsumpcji pośredniej; wszystkie inne części składowe jej wartości dodanej wynoszą zero. W konsekwencji, jej całkowita wartość dodana brutto (negatywna) jest równa jej operacyjnej nadwyżce netto."

Tabela A.I.1 Wpływ podziału usług FISIM do sektorów instytucjonalnych, z uwzględnieniem zmian dotyczących producentów pozarynkowych

Wykorzystanie Środki

stan pożyczek pomiędzy instytucjami S122 i S123

Metoda 2

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, oblicza się "wewnętrzną" stopę odniesienia jako średnią ważoną stóp pożyczek międzybankowych i papierów wartościowych innych niż akcje emitowane przez pośredników finansowych. Czynnikami wagi są tu stany w pozycji "pożyczki pomiędzy pośrednikami finansowymi rezydentami S122 i S123" oraz papiery wartościowe inne niż akcje, emitowane przez pośredników finansowych rezydentów należących do S122 i S123.

odsetki należne od pożyczek pomiędzy instytucjami S122 i S123

+ odsetki od papierów wartościowych innych niż emitowane przez S122 i S123

stan pożyczek pomiędzy instytucjami S122 i S123

+ papiery wartościowe inne emitowane przez S122 i S123

Jeżeli cechy instytucjonalne krajowych systemów bankowości nie pozwalają na obliczenie tej stopy (np. dlatego, że banki nie emitują papierów wartościowych innych niż akcje), wówczas zastosować należy stopę odniesienia. Stopę tę obliczyć można przy użyciu stanów i przepływów odsetek dla aktywów (z wyłączeniem pożyczek)/zobowiązania (z wyłączeniem depozytów), których średni termin wymagalności jest najbliższy terminowi dotyczącemu zobowiązań w bilansach pośredników finansowych należących do S122 i S123.

Metoda 3

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, zastosować można dwie stawki odniesienia, jedną dla transakcji krótkoterminowych (obliczanych tak jak w Metodzie 1) i jedną dla transakcji długoterminowych (przy użyciu opublikowanych stóp dla papierów wartościowych innych niż akcje, których termin wypłacalności odzwierciedla termin wymagalności zobowiązań w bilansie o długim termin wymagalności).

Metoda 4

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, oblicza się "wewnętrzną" stopę odniesienia, według jednej z trzech poniższych alternatyw:

a) jako średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami instytucjonalnymi (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi);

b) jako średnia pomiędzy średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami użytkowników instytucjonalnych (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi) a stopą odsetek obliczoną przy użyciu Metody 1;

c) jako średnia pomiędzy średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami użytkowników instytucjonalnych (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi) a stopą odsetek obliczoną przy użyciu Metody 2.

W celu ustalenia przywozu i wywozu usług FISIM, stosowaną stopą odniesienia jest średnia stopa międzybankowa ważona stanami w pozycjach "pożyczki pomiędzy instytucjami S122 i S123 a zagranicznymi pośrednikami finansowymi" oraz "depozyty pomiędzy instytucjami S122 i S123 a zagranicznymi pośrednikami finansowymi", zawartych w bilansie pośredników finansowych.

Tak obliczona stopa stanowi "zewnętrzną" stopę odniesienia, stosowaną dla obliczenia wywozu i przywozu usług FISIM.

W okresie próbnym obliczenia dokonywać należy z rozróżnieniem między wewnętrzną i zewnętrzną stopą odniesienia, zarówno na podstawie siedzib pośredników finansowych biorących udział w transakcjach, jak i na podstawie walut, w których opisane są te transakcje.

Państwa Członkowskie mają dostarczać do biura Eurostat wszelkie informacje statystyczne wykorzystywane przy stosowaniu wybranej metodologii.

c) Szczegółowy podział usług FISIM według sektorów instytucjonalnych

Dla każdego sektora instytucjonalnego konieczne jest stworzenie następującej tabeli pożyczek i depozytów przyznanych przez pośredników finansowych rezydentów:

stany należne odsetki stany należne odsetki

Pożyczki przyznane przez pośredników finansowych rezydentów S122 S123 Depozyty przyznane przez pośredników finansowych rezydentów S122 S123

Całkowity FISIM według sektora instytucjonalnego oblicza się jako sumę FISIM dotyczących pożyczek udzielanych sektorowi instytucjonalnemu i FISIM dotyczących depozytów sektora instytucjonalnego.

FISIM dot. pożyczek przyznanych sektorowi instytucjonalnemu = odsetki należne od pożyczek - (stan pożyczek x "zewnętrzna" stopa odniesienia)

FISIM dot. depozytów sektora instytucjonalnego = (stan depozytów x "zewnętrzna" stopa odniesienia) - odsetki do zapłacenia od depozytów

Część wyniku finansowego zostaje wywożona; na podstawie bilansu pośredników finansowych (S122 i S123) obserwować należy, co następuje:

stany należne odsetki stany należne odsetki

Pożyczki udzielane jednostkom zagranicznym depozyty jednostek zagranicznych

Wywożone FISIM oblicza się przy użyciu "zewnętrznej" międzybankowej stopy odniesienia w sposób następujący:

FISIM dot. pożyczek przyznanych jednostkom zagranicznym = odsetki należne od pożyczek - (stan pożyczek x "zewnętrzna" stopa odniesienia)

FISIM dot. depozytów jednostek zagranicznych = (stan depozytów x "zewnętrzna" stopa odniesienia) - odsetki do zapłacenia od depozytów

d) podział na pośrednią i ostateczną konsumpcję FISIM rozdzielonych między gospodarstwa domowe

Usługi, które można przypisać gospodarstwom domowym, podzielić należy na:

- pośrednią konsumpcję gosp. domowych działających jako właściciele miejsc zamieszkania,

- pośrednią konsumpcję gosp. domowych działających jako właściciele prywatnej działalności gospodarczej,

- ostateczną konsumpcję gospodarstw domowych.

Powoduje to podział pożyczek udzielanych gospodarstwom domowych (stanu i odsetek) na:

- pożyczki mieszkaniowe,

- pożyczki dla gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej,

- inne pożyczki dla gospodarstw domowych.

Pożyczki udzielane gospodarstwom domowym jako właścicielom prywatnej działalności gospodarczej oraz pożyczki mieszkaniowe są zasadniczo wykazywane oddzielnie w różnych podziałach pożyczek w statystyce finansowej i monetarnej. Inne pożyczki dla gospodarstw domowych można obliczyć w wyniku odejmowania. FISIM dla pożyczek udzielanych gospodarstwom domowym należy rozłożyć na trzy elementy (pożyczki mieszkaniowe, pożyczki dla gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej oraz inne pożyczki dla gospodarstw domowych) na podstawie informacji dotyczących stanu i odsetek od każdej z tych trzech grup. Pożyczki mieszkaniowe nie są tożsame z pożyczkami hipotecznymi, gdyż pożyczki hipoteczne mogą służyć innym celom.

Depozyty gospodarstw domowych należy podzielić na:

- depozyty gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej,

- depozyty osób prywatnych.

W sytuacji braku informacji statystycznych dotyczących depozytów gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej w pięcioletnim okresie próbnym, Państwa Członkowskie muszą porównać wyniki podziału FISIM przy użyciu następujących dwóch metod:

Metoda 1

Stan obliczyć można na podstawie stosunku depozytów do wartości dodanej zaobserwowanej dla najmniejszych przedsiębiorstw i ekstrapolacji na działalność nieposiadającą osobowości prawnej.

Metoda 2

Stan obliczyć można na podstawie stosunku depozytów do obrotów zaobserwowanych dla najmniejszych przedsiębiorstw i ekstrapolacji na działalność nie posiadającą osobowości prawnej.

FISIM dotyczące depozytów gospodarstw domowych należy rozłożyć pomiędzy FISIM dotyczącymi depozytów gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej i dotyczącym gospodarstw domowych jako konsumentów, na podstawie średnich stanów w tych dwóch kategoriach, dla których, w związku z brakiem dalszych informacji, można zastosować tę samą stopę odsetek.

Alternatywnie, w szczególności w przypadku braku bardziej szczegółowych informacji dotyczących pożyczek i depozytów gospodarstw domowych, FISIM udzielane gospodarstwom domowym można rozdzielić przy pośredniej i końcowej konsumpcji, zapewniając przy tym możliwość przypisania wszystkich pożyczek gospodarstwom domowym jako producentom lub jako właścicielom miejsc zamieszkania oraz przypisania wszystkich depozytów do gospodarstw domowych jako konsumentów.

2. OBLICZENIE PRZYWOZU USŁUG POŚREDNICTWA FINANSOWEGO

Pośrednicy finansowi nierezydenci udzielają pożyczek rezydentom i otrzymują od nich depozyty. Konieczne jest prowadzenie następującej tabeli:

stany odsetki należne pośredników nierezydentów stany odsetki należne od pośredników nierezydentów

Pożyczki udzielane przez jednostki zagraniczne Depozyty u jednostek zagranicznych

Usługi pośrednictwa finansowego, przywożone przez każdy sektor instytucjonalny oblicza się zatem w następujący sposób:

Usługi FISIM przywożone, dot. pożyczek = odsetki należne jednostkom zagranicznym - (stan pożyczek x "zewnętrzna" stopa odniesienia)

Usługi FISIM przywożone, dot. depozytów = (stan depozytów x "zewnętrzna" stopa odniesienia) - odsetki do zapłacenia od depozytów przez pośredników nierezydentów

3. FISIM PO CENACH STAŁYCH

Różnica między stopą odniesienia a faktyczną stopą odsetek stanowi marżę pośrednika finansowego, można zatem uznać, iż jest ona ceną zapłaconą za wyświadczoną usługę. FISIM po cenach stałych oblicza się jako iloraz wartości FISIM na pożyczkach i depozytach prowadzonych przez S122 i S123, i tej ceny. Stany pożyczek i depozytów rewaluuje się do podstawowych cen okresowych przy użyciu ogólnego wskaźnika cenowego (np. współczynnika deflacji cen dla krajowego popytu końcowego).

FISIM dot. pożyczek przyznanych sektorowi instytucjonalnemu po stałych cenach = FISIM dot. pożyczek przyznanych sektorowi instytucjonalnemu podstawowa marża okresowa

wskaźnik cenowy marża faktyczna

FISIM dot. depozytów sektora instytucjonalnego po stałych cenach = FISIM dot. depozytów sektora instytucjonalnego podstawowa marża okresowa

wskaźnik cenowy marża faktyczna

Podstawowa marża okresowa na pożyczkach = faktyczna stopa oprocentowania pożyczek - stopa odniesienia

Podstawowa marża okresowa na depozytach = stopa odniesienia - faktyczna stopa oprocentowania depozytów

[1] Dz.U. C 124 z 21.4.1997, str. 28.

[2] Dz.U. C 339 z 10.11.1997.

[3] Opinia wydana dnia 16 października 1997 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

[4] Dz.U. L 310 z 30.11.1996, str. 1.

[5] Dz.U. L 181 z 28.6.1989, str. 47.

[6] Dz.U. L 59 z 6.3.1991, str. 19. Decyzja zmieniona decyzją 96/174/WE (Dz.U. L 51 z 1.3.1996, str. 48).

[7] Pośrednicy finansowi, których należy tu wziąć pod uwagę, to sektory S122 (inne walutowe instytucje finansowe) oraz S123 (inni pośrednicy finansowi, z wyłączeniem towarzystw ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych) oprócz funduszy inwest-ycyjnych.