ZAŁĄCZNIK I

Wykaz, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1334/2000

WYKAZ TOWARÓW I TECHNOLOGII PODWÓJNEGO ZASTOSOWANIA

Niniejszy wykaz wprowadza uzgodnioną na poziomie międzynarodowym kontrolę produktów i technologii podwójnego zastosowania, w tym przez porozumienie z Wassenaar, Reżim Kontrolny Technologii Rakietowych (MTCR), Grupę Dostawców Sprzętu Jądrowego (NSG), Grupę Australijską i Konwencję o zakazie broni chemicznej (CWC).

SPIS TREŚCI

Uwagi

Definicje

Akronimy i skróty

Kategoria 0 Materiały, instalacje i urządzenia jądrowe

Kategoria 1 Materiały, substancje chemiczne, „mikroorganizmy” i „toksyny”

Kategoria 2 Przetwarzanie materiałów

Kategoria 3 Elektronika

Kategoria 4 Komputery

Kategoria 5 Telekomunikacja i „ochrona informacji”

Kategoria 6 Czujniki i lasery

Kategoria 7 Nawigacja i awionika

Kategoria 8 Urządzenia okrętowe

Kategoria 9 Kosmonautyka, aeronautyka, napęd

UWAGI OGÓLNE DO ZAŁĄCZNIKA I:

1. W przypadku towarów, które są zaprojektowane lub zmodyfikowane do zastosowań wojskowych, należy sprawdzić także odpowiedni wykaz kontrolny uzbrojenia, publikowany w danym państwie członkowskim. Odsyłacz, który mówi „Zob. także Wykaz uzbrojenia”, odnosi się do tych wykazów.

2. Obowiązek kontroli nałożony niniejszym wykazem nie może być omijany przez eksport jakichkolwiek dóbr niepodlegających kontroli (włącznie z fabrykami) zawierających jeden lub więcej komponentów podlegających kontroli, gdy kontrolowany komponent lub komponenty są zasadniczymi elementami tych dóbr i możliwe jest ich wydzielenie i zastosowanie do innych celów. NB.: Przy rozstrzyganiu, czy kontrolowany komponent lub komponenty mają być uważane za elementy zasadnicze, konieczne jest rozważenie czynników: ilości, wartości, zawartości technologicznego know-how i innych szczególnych okoliczności, które mogą zdecydować, że kontrolowany komponent lub komponenty są zasadniczymi elementami dostarczanych dóbr.

3. Towary wymienione w niniejszym wykazie obejmują zarówno towary nowe, jak i używane.

UWAGA DO TECHNOLOGII JĄDROWEJ (UdTJ)

(Czytać łącznie z grupą E kategorii 0)

„Technologia” bezpośrednio związana z jakimikolwiek towarami wymienionymi w kategorii 0 objęta jest kontrolą zgodnie z postanowieniami kategorii 0.

„Technologia”, która jest „niezbędna” do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” towarów objętych kontrolą, pozostaje pod taką samą kontrolą nawet wtedy, gdy może być stosowana do towarów taką kontrolą nieobjętych.

Zgoda na eksport określonych towarów upoważnia również do eksportu do tego samego użytkownika minimalnej „technologii” wymaganej dla instalacji, działania, utrzymania i naprawy tych towarów.

Kontrole transferu „technologii” nie mają zastosowania do informacji „będących własnością publiczną” lub związanych z „podstawowymi badaniami naukowymi”.

UWAGA OGÓLNA DO TECHNOLOGII (UOdT)

(Czytać łącznie z grupą E kategorii od 1 do 9)

Eksport „technologii”, która jest „niezbędna” do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” towarów wymienionych w kategoriach od 1 do 9, podlega kontroli na warunkach podanych w każdej z tych kategorii.

„Technologia”, która jest „niezbędna” do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” towarów objętych kontrolą, pozostaje pod taką samą kontrolą nawet wtedy, gdy może być stosowana do towarów taką kontrolą nieobjętych.

Kontrolą eksportu nie obejmuje się minimalnej „technologii” wymaganej do instalacji, działania, utrzymania i naprawy towarów niekontrolowanych lub takich, które uzyskały odrębnie zgodę na eksport.

NB.: Powyższe nie zwalnia od kontroli „technologii” wymienionych w pozycjach 1E002.e, 1E002.f, 8E002.a i 8E002.b.

Kontrola transferu „technologii” nie ma zastosowania do informacji „będących własnością publiczną”, związanych z „podstawowymi badaniami naukowymi” lub minimum informacji koniecznych przy składaniu wniosków patentowych.

UWAGA OGÓLNA DO OPROGRAMOWANIA (UOdO)

(Niniejsza uwaga jest nadrzędna w stosunku do zastrzeżeń określonych w grupie D kategorii od 0 do 9)

Nie podlega kontroli „oprogramowanie” z kategorii od 0 do 9 niniejszego wykazu, które jest:

a) ogólnie dostępne poprzez: 1) sprzedaż gotowego oprogramowania w punktach sprzedaży detalicznej bez żadnych ograniczeń w wyniku: a) bezpośrednich transakcji sprzedaży; b) transakcji realizowanych na zamówienie pocztowe; c) transakcji zawieranych drogą elektroniczną; d) transakcji realizowanych na zamówienie telefoniczne; i 2) przygotowanie do samodzielnej instalacji przez użytkownika bez konieczności dalszej pomocy sprzedawcy; NB.: Litera a) uwagi ogólnej do oprogramowania nie zwalnia od kontroli „oprogramowania” wymienionego w kategorii 5, część 2 — „Bezpieczeństwo informacji”;

b) uznawane za „będące własnością publiczną”.

PRAKTYKA REDAKCYJNA W DZIENNIKU URZĘDOWYM UNII EUROPEJSKIEJ

Zgodnie z zasadami określonymi w ust. 101 na s. 86 międzyinstytucjonalnego przewodnika stylu (wydanie z 1997 r.), w tekstach w języku polskim opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej:

— do oddzielenia liczby całkowitej od wartości dziesiętnych używa się przecinka,

— liczby całkowite podaje się po trzy cyfry, oddzielone od siebie spacją.

DEFINICJE TERMINÓW UŻYWANYCH W WYKAZACH

Definicje terminów w ‚cudzysłowie pojedynczym’ podano w uwadze technicznej do odpowiedniej pozycji.

Definicje terminów w „cudzysłowie podwójnym” są następujące:

NB.: Odnośniki do kategorii podano w nawiasach po zdefiniowanym terminie.

„Adaptacyjny dynamiczny wybór trasy” (5) Automatyczna zmiana trasy w ruchu na podstawie odbieranych i analizowanych informacji o bieżących warunkach w sieci. NB.: Nie dotyczy to przypadków decyzji o zmianie trasy podejmowanych na podstawie określonych wcześniej informacji.

„Algorytm asymetryczny” (5) Algorytm kryptograficzny, w którym stosuje się różne, powiązane matematycznie, klucze do szyfrowania i deszyfrowania. NB.: Powszechnym zastosowaniem „algorytmu asymetrycznego” jest zarządzanie kluczami.

„Algorytm symetryczny” (5) Algorytm kryptograficzny, w którym stosuje się identyczne klucze do szyfrowania i deszyfrowania. NB.: Powszechnym zastosowaniem „algorytmu symetrycznego” jest utajnianie danych.

„Analizatory sygnałów” (3) Urządzenia do pomiaru i pokazywania podstawowych parametrów sygnałów o jednej częstotliwości, będących składowymi sygnałów wieloczęstotliwościowych.

„Analizatory sygnałów dynamicznych” (3) „Analizatory sygnałów”, w których zastosowano techniki cyfrowego próbkowania i przekształcania w celu utworzenia obrazu widma Fouriera danej postaci fali, włącznie z informacjami o jej amplitudzie i fazie. NB.: Zob. także „Analizatory sygnałów”.

„APP” (4) — zob. „Skorygowana wydajność szczytowa”.

„Atomizacja gazowa” (1) Proces rozpylania strumienia stopionego metalu na kropelki o średnicy 500 mikrometrów lub mniejszej za pomocą strumienia gazu o wysokim ciśnieniu.

„Atomizacja próżniowa” (1) Proces rozpylania strumienia stopionego metalu na kropelki o średnicy 500 mikrometrów lub mniejszej poprzez szybkie uwolnienie rozpuszczonego gazu w warunkach podciśnienia.

„Atomizacja rotacyjna” (1) Proces rozpylania strumienia lub jeziorka stopionego metalu na kropelki o średnicy 500 mikrometrów lub mniejszej za pomocą siły odśrodkowej.

„Automatyczne śledzenie celu” (6) Technika przetwarzania umożliwiająca automatyczne określanie i podawanie na wyjściu w czasie rzeczywistym ekstrapolowanej wartości najbardziej prawdopodobnego położenia celu.

„Bezpilotowy statek powietrzny” („UAV”) (9) Każdy samolot zdolny do wzniesienia się w powietrze i kontynuowania kontrolowanego lotu i nawigacji bez obecności ludzi na pokładzie.

„Bicie promieniowe” (odchylenie od właściwego ruchu) (2) Promieniowe przemieszczenie głównego wrzeciona w ciągu jednego obrotu, mierzone w płaszczyźnie prostopadłej do osi wrzeciona w punkcie znajdującym się na zewnętrznej lub wewnętrznej badanej powierzchni obrotowej (zob. ISO 230 część 1–1986, paragraf 5.61).

„Bicie osiowe” (2) Przemieszczenie osiowe wrzeciona głównego podczas jednego obrotu, mierzone w płaszczyźnie prostopadłej do czoła wrzeciona, w punkcie sąsiadującym z obwodem czoła wrzeciona (zob. ISO 230 część 1–1986, paragraf 5.63).

„Bezpośrednie wytłaczanie hydrauliczne” (2) Technika odkształcania, w której stosowana jest napełniona płynem odkształcalna poduszka, działająca bezpośrednio na powierzchnię obrabianego przedmiotu.

„Będące własnością publiczną” (UOdT UdTJ UOdO) W odniesieniu do niniejszego dokumentu oznacza „technologię” lub „oprogramowanie” dostępne bez żadnych ograniczeń co do ich dalszego rozpowszechniania (ograniczenia wynikające z praw autorskich nie wykluczają uznania „technologii” lub „oprogramowania” za „będące własnością publiczną”).

„Całkowicie autonomiczny system cyfrowego sterowania silnikami” („FADEC”) (7, 9) Elektroniczny system sterowania turbiną gazową lub silnikami o złożonym cyklu, wykorzystujący komputer cyfrowy do kontroli parametrów niezbędnych do regulacji siły ciągu silnika lub mocy wyjściowej na wale w całym zakresie pracy silnika, od początku dozowania paliwa do odcięcia jego dopływu.

„Całkowita gęstość prądu” (3) Całkowita liczba amperozwojów w cewce (tj. suma liczby zwojów pomnożona przez maksymalne natężenie prądu przenoszone przez każdy zwój) podzielona przez całkowity przekrój poprzeczny cewki (składającej się z włókienek nadprzewodzących, matrycy metalowej, w której osadzone są włókienka nadprzewodzące, materiału stanowiącego obudowę, kanałów chłodzących itp.).

„Całkowita szybkość transmisji cyfrowej” (5) Liczba bitów, włącznie z bitami kodowymi linii, bitami nieinformacyjnymi i podobnymi, przepływających w jednostce czasu pomiędzy odpowiednimi urządzeniami w cyfrowym systemie transmisji. NB.: Zob. także „szybkość przesyłania danych cyfrowych”.

„CE” — zob. „Element obliczeniowy”.

„Chwilowa szerokość pasma” (3, 5, 7) Szerokość pasma, w którym moc wyjściowa pozostaje na stałym poziomie z dokładnością do 3 dB bez regulacji innych parametrów roboczych.

„Cyrkulacyjne układy równoważenia momentu lub cyrkulacyjne układy sterowania kierunkiem” (7) Układy, w których przepływ powietrza wokół powierzchni aerodynamicznych jest wykorzystywany do zwiększenia powstających na nich sił albo do kierowania nimi.

„Cywilny statek powietrzny” (1, 7, 9) Wyłącznie „statki powietrzne” mające świadectwa zdatności do lotu opublikowane i wydane przez zarządy lotnictwa cywilnego, zezwalające na ich używanie do celów cywilnych na liniach wewnętrznych i zewnętrznych lub zezwalające na ich stosowanie do celów cywilnych, prywatnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. NB.: Zob. również „statek powietrzny”.

„Czas przełączania częstotliwości” (3, 5) Maksymalny czas (tj. opóźnienie), jakiego potrzebuje sygnał przy przełączaniu się z jednej wybranej częstotliwości wyjściowej na inną, żeby osiągnąć: częstotliwość różniącą się o 100 Hz od częstotliwości końcowej, lub poziom wyjściowy różniący się o 1 dB od końcowego poziomu wyjściowego.

„Czas trwania impulsu” (6) Czas trwania impulsu „lasera” mierzony na poziomie połowy natężenia pełnej szerokości (FWHI).

„Czas trwania emisji lasera” (6) Czas, w którym „laser” emituje promieniowanie „lasera”, który dla „laserów impulsowych” oznacza czas emitowania pojedynczego impulsu lub serii kolejnych impulsów.

„Czas ustalania” (3) Podczas przełączania przetwornika z jednego poziomu na drugi czas potrzebny do otrzymania na wyjściu wartości różniącej się o połowę bitu od wartości końcowej.

„Dokładność” (2, 6) Zazwyczaj określana w kategoriach niedokładności; jest to maksymalne odchylenie, dodatnie albo ujemne, danej wartości od uznanej wartości standardowej lub prawdziwej.

„Element obliczeniowy” („CE”) (4) Najmniejsza jednostka obliczeniowa, której działanie daje wynik arytmetyczny lub logiczny.

„Element o podstawowym znaczeniu” (4) W odniesieniu do kategorii 4 dany element jest „elementem o podstawowym znaczeniu”, jeżeli wartość jego wymiany stanowi ponad 35 % całkowitej wartości systemu, w którego skład wchodzi. Wartość elementu jest ceną płaconą za element przez producenta systemu lub przez firmę montującą system. Wartość całkowita jest zwykłą ceną sprzedaży osobom postronnym w miejscu produkcji lub w miejscu przygotowywania wysyłek towarów.

„FADEC” — zob. „Całkowicie autonomiczny system cyfrowego sterowania silnikami”.

„Formowanie ekstrakcyjne z fazy stopionej” (1) Technika „gwałtownego krzepnięcia” i ekstrahowania wyrobu stopowego podobnego do taśmy, polegająca na wkładaniu krótkiego segmentu wirującego ochłodzonego bloku do wanny stopionego stopu metalowego. NB.: „Gwałtowne krzepnięcie”: krzepnięcie stopionego materiału podczas chłodzenia z szybkością powyżej 1 000 K/s.

„Formowanie rotacyjne z fazy stopionej” (1) Technika „gwałtownego krzepnięcia” polegająca na uderzaniu strumienia stopionego metalu w wirujący ochłodzony blok, wskutek czego powstaje wyrób w postaci płatków, wstęgi lub pręcików. NB.: „Gwałtowne krzepnięcie”: krzepnięcie roztopionego materiału podczas chłodzenia z szybkością powyżej 1 000 K/s.

„Formowanie w stanie nadplastycznym” (1, 2) Technika odkształcania termicznego metali, których wydłużenie całkowite do zerwania, mierzone w temperaturze pokojowej tradycyjnymi technikami badania wytrzymałości na rozciąganie, w normalnych warunkach, jest bardzo małe (poniżej 20 %); jej celem jest co najmniej dwukrotne powiększenie tych wartości podczas obróbki.

„Gęstość zastępcza” (6) Masa elementu optycznego na jednostkę pola powierzchni optycznej rzutowanej na powierzchnię optyczną.

„Gram efektywny” (0, 1) „Gram efektywny”„specjalnego materiału rozszczepialnego” oznacza: dla izotopów plutonu i uranu-233 — masę izotopu w gramach, dla uranu wzbogaconego do poziomu 1 % lub więcej izotopu uranu-235 — masę pierwiastka w gramach pomnożoną przez kwadrat jego wzbogacenia wyrażonego w postaci ułamka dziesiętnego udziału wagowego izotopu U-235, dla uranu wzbogaconego w izotop uranu-235 do poziomu poniżej 1 procenta — masę pierwiastka w gramach pomnożoną przez 0,0001.

„Hybrydowy układ scalony” (3) Dowolna kombinacja układu(-ów) scalonego(-nych) lub układu scalonego z „elementami układu” albo „składnikami dyskretnymi” połączonymi ze sobą w celu realizacji określonej(-nych) funkcji, mająca wszystkie wymienione poniżej cechy: — posiada co najmniej jedno urządzenie nieobudowane, — zastosowano w niej typowe metody łączenia stosowane podczas produkcji układów scalonych, — można ją wymieniać tylko w całości, oraz — w normalnych warunkach nie można jej rozmontować na elementy składowe. NB.1: „Element układu”: pojedyncza czynna lub bierna funkcjonalna część układu elektronicznego, na przykład jedna dioda, jeden tranzystor, jeden rezystor, jeden kondensator itp. NB.2: „Składnik dyskretny”: „element układu” w oddzielnej obudowie z własnymi końcówkami wyjściowymi.

„Immunotoksyna” (1) Koniugat jednokomórkowego przeciwciała monoklonalnego i „toksyny” lub „podjednostki toksyny”, który wpływa selektywnie na komórki chorobowo zmienione.

„Instalacje do naprowadzania” (7) Systemy scalające proces pomiaru i obliczania położenia pojazdu i jego prędkości (tj. nawigację) z obliczeniami i wysyłaniem poleceń do systemów sterowania lotem pojazdu w celu skorygowania jego toru lotu.

„Instalacje produkcyjne” (7, 9) Sprzęt i specjalnie do niego opracowane oprogramowanie, scalone w instalacje w celu „rozwoju” albo do jednej lub więcej faz „produkcji”.

„Inteligentna karta osobista” (5) Karta inteligentna zaopatrzona w mikroukład, zaprogramowana do konkretnego zastosowania, bez możliwości przeprogramowania przez użytkownika do jakichkolwiek innych zastosowań.

„Izolacja” (9) Pojęcie stosowane do podzespołów silnika rakietowego, tj. osłony, dyszy, wlotów, zamknięć osłon, obejmujące utrwalone lub półutrwalone maty kauczukowe zawierające materiał ogniotrwały lub izolacyjny. Można je również stosować na klatki lub klapy odprężające.

„Izolowane żywe kultury” (1) Żywe kultury w postaci uśpionej i suchych preparatów.

„Izostatyczne zagęszczanie na gorąco” (2) Technika ciśnieniowania odlewu w temperaturach powyżej 375 K (102 °C) w zamkniętej formie za pomocą różnych czynników (gaz, ciecz, cząstki stałe itp.), której celem jest wytworzenie jednakowej siły we wszystkich kierunkach w celu zmniejszenia albo eliminacji jam wewnętrznych w odlewie.

„Kable” (1) Wiązki „włókien elementarnych”, zazwyczaj w przybliżeniu równoległe.

„Kąt błądzenia losowego” (7) Narastanie błędu kątowego w czasie, spowodowane białym szumem w ruchu obrotowym (IEEE STD 528–2001).

„Klasy kosmicznej” (3, 6) Odnosi się do produktów projektowanych, wytwarzanych i testowanych w taki sposób, żeby spełniały specjalne wymagania elektryczne, mechaniczne lub środowiskowe, związane z ich stosowaniem podczas wystrzeliwania i wykorzystywania satelitów lub urządzeń latających na dużych wysokościach, od 100 km wzwyż.

„Kod wynikowy” (9) Sprzętowo wykonywalna postać dogodnego wyrażenia jednego lub więcej procesów („kod źródłowy” (język źródłowy)), które zostały przetworzone przez system programowania.

„Kod źródłowy (albo język źródłowy)” (4, 6, 7, 9) Wygodny sposób wyrażenia jednego lub kilku procesów, który może być przekształcony przez system programowania w postać dającą się wykonać na urządzeniu („kod wynikowy” (lub język wynikowy)).

„Kompleksowe sterowanie lotem” (7) Automatyczne sterowanie zmiennymi stanu „statku powietrznego” i toru lotu dla zrealizowania zadania bojowego odpowiednio do zmian w czasie rzeczywistym danych dotyczących celu, zagrożeń lub innego „statku powietrznego”.

Kompresja impulsów (6) Kodowanie i przetwarzanie długiego impulsowego sygnału radarowego na krótki, przy zachowaniu korzyści wynikających z wysokiej energii impulsu.

„Komputer cyfrowy” (4, 5) Urządzenie zdolne do wykonywania, w postaci jednej albo kilku zmiennych dyskretnych, wszystkich poniższych funkcji: przyjmowanie danych, zapamiętywanie danych albo instrukcji na trwałych lub nietrwałych (zapis wymazywalny) urządzeniach pamięciowych, przetwarzanie danych za pomocą zapamiętanej sekwencji instrukcji, którą można modyfikować, oraz wyprowadzanie danych na wyjście. NB.: Modyfikacje zapamiętanej sekwencji instrukcji dotyczą wymiany trwałych urządzeń pamięciowych, ale nie fizycznych zmian przewodów lub połączeń.

„Komputer hybrydowy” (4) Urządzenie zdolne do wykonywania wszystkich poniższych czynności: przyjmowanie danych, przetwarzanie danych, zarówno w postaci analogowej, jak i cyfrowej, oraz wyprowadzanie danych wyjściowych.

„Komputer neuronowy” (4) Urządzenie obliczeniowe przeznaczone albo zmodyfikowane z przeznaczeniem do naśladowania działalności neuronu lub zbioru neuronów, tj. urządzenie obliczeniowe wyróżniające się możliwością sprzętowego modulowania znaczenia i liczby połączeń pomiędzy wieloma elementami obliczeniowymi w oparciu o poprzednie dane.

„Komputer optyczny” (4) Komputer zaprojektowany lub zmodyfikowany z przeznaczeniem do używania światła jako nośnika danych oraz taki, którego elementy obliczeniowo-logiczne działają bezpośrednio na sprzężonych urządzeniach optycznych.

„Komputer z dynamiczną modyfikacją tablic” (4) Komputer, w którym przepływ i modyfikacja danych są dynamicznie sterowane przez użytkownika na poziomie bramek logicznych.

„Komutacja optyczna” (5) Przekazywanie lub komutacja sygnałów w postaci optycznej bez przetwarzania na sygnały elektryczne.

„Krąg Równego Prawdopodobieństwa” (CEP) (7) Jest to miara dokładności wyrażana jako promień okręgu ze środkiem w miejscu znajdowania się celu, w który wpada 50 % ładunków użytecznych, przy określonym zasięgu.

„Kryptografia” (5) Dziedzina wiedzy zajmująca się zasadami, narzędziami i metodami przekształcania danych w celu ukrycia zawartych w nich informacji, zapobiegania możliwości tajnego ich modyfikowania lub eliminacji dostępu do nich osobom niepowołanym. „Kryptografia” ogranicza się do przekształcania informacji za pomocą jednego lub większej liczby ‚tajnych parametrów’ (np. szyfrów) lub związanego z tym zarządzania kluczami. NB.: „Tajny parametr”: wartość stała albo klucz trzymany w tajemnicy przed osobami postronnymi albo znany wyłącznie pewnej grupie osób.

„Kryptografia kwantowa” (5) Grupa technik pozwalających uzyskiwać wspólny klucz do celów „kryptografii” poprzez pomiar własności kwantowych układu fizycznego (w tym własności fizycznych jawnie zależnych od praw optyki kwantowej, kwantowej teorii pola lub elektrodynamiki kwantowej).

„Laser” (0, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9) Zespół elementów wytwarzający wiązkę światła spójnego zarówno w przestrzeni, jak i w czasie, wzmocnioną za pomocą stymulowanej emisji promieniowania. NB.: Zob. również „laser chemiczny”, „laser modulowany dobrocią”, „laser o superwysokiej mocy”, „laser z przekazaniem energii”.

„Laser chemiczny” (6) „Laser”, w którym wzbudzanie czynnika następuje za pomocą energii pochodzącej z reakcji chemicznej.

„Laser impulsowy” (6) „Laser”, w którym „czas trwania impulsu” jest równy lub mniejszy niż 0,25 s.

„Laser modulowany dobrocią” (6) „Laser”, którego energia, gromadzona w postaci odwrócenia obsadzeń, jest emitowana w postaci impulsu wskutek szybkiej zmiany dobroci rezonatora optycznego.

„Laser o fali ciągłej” (6) „Laser” dający nominalnie stałą energię wyjściową w czasie dłuższym niż 0,25 s.

„Laser o superwysokiej mocy” („SUPL.”) (6) „Laser”, który może dostarczyć energię wyjściową (całkowitą lub częściową) powyżej 1 kJ w ciągu 50 ms albo taki, którego moc przeciętna lub moc w przypadku fali ciągłej wynosi powyżej 20 kW.

„Laser z przekazaniem energii” (6) „Laser”, w którym czynnik emitujący promieniowanie laserowe jest wzbudzany dzięki transferowi energii wskutek zderzeń atomów lub molekuł, niebiorących udziału w akcji laserowej, z atomami lub molekułami czynnika emitującego promieniowanie laserowe.

„Liniowość” (2) „Liniowość” (zazwyczaj określana w kategoriach nieliniowości) stanowi maksymalne odchylenie parametru rzeczywistego (przeciętnej wartości górnego i dolnego odczytu na skali), w kierunku dodatnim lub ujemnym, od linii prostej poprowadzonej w taki sposób, żeby maksymalne odchylenia zostały wyrównane i zminimalizowane.

„Lokalna sieć komputerowa” (4) System przesyłania danych mający wszystkie następujące cechy charakterystyczne: umożliwiający bezpośrednie połączenie ze sobą dowolnej liczby niezależnych ‚jednostek danych’, ograniczony w sensie geograficznym do pewnego obszaru o umiarkowanym zasięgu (np. biurowiec, przedsiębiorstwo, miasteczko studenckie, magazyn). NB.: „Jednostka danych”: urządzenie mające możliwość nadawania lub odbierania sekwencji informacji cyfrowych.

„Łączność kanałowa” (5) Metoda przesyłania sygnałów, w której pojedynczy kanał pomiędzy centralami telefonicznymi przenosi, za pomocą komunikatów etykietowanych, informacje sygnałowe dotyczące wielu układów lub rozmów oraz inne informacje, np. stosowane do obsługi sieci.

„Magnetometry” (6) Przyrządy do wykrywania pól magnetycznych źródeł zewnętrznych względem przyrządu pomiarowego. Składają się z pojedynczego czujnika pola magnetycznego i odpowiedniego układu elektronicznego, na którego wyjściu jest wartość mierzonego pola magnetycznego.

„Manipulatory” (2) „Manipulatory” obejmują uchwyty, ‚aktywne jednostki oprzyrządowania’ lub wszelkie inne oprzyrządowanie zamontowane na podstawowej (bazowej) płycie kończącej ramię manipulacyjne „robota”. NB.: ‚Aktywne jednostki oprzyrządowania’: urządzenia do przyłożenia mocy napędowej, energii procesowej lub czujnika do przedmiotu obrabianego.

„Materiał kompozytowy” (1, 2, 6, 8, 9) „Matryca” oraz dodatkowa faza lub dodatkowe fazy, składające się z cząstek, włókienek, włókien lub dowolnej ich kombinacji, dodawanych w określonym celu lub celach.

„Materiały odporne na korozyjne działanie UF6” (0) Mogą nimi być miedź, stal nierdzewna, aluminium, tlenek aluminium, stopy aluminium, nikiel lub stop zawierający 60 % wagowych lub więcej niklu oraz odporne na działanie UF6 fluorowane polimery węglowodorowe, stosownie do rodzaju procesu separacji.

„Materiały włókniste lub włókienkowe” (0, 1, 2, 8) Termin „materiał włóknisty lub włókienkowy” obejmuje następujące pojęcia: „włókna elementarne” o strukturze ciągłej, „przędza” i „rowing” o strukturze ciągłej, „taśmy”, tkaniny, maty i oploty o strukturze bezładnej, włókna cięte na drobne kawałki, włókna pocięte na dłuższe odcinki oraz spójne maty z włókien, wiskery, monokrystaliczne lub polikrystaliczne, o dowolnej długości, pulpa z poliamidu aromatycznego.

„Matryca” (1, 2, 8, 9) W zasadzie faza o strukturze ciągłej wypełniająca przestrzeń pomiędzy cząstkami, wiskerami lub włóknami.

„Mechanizmy robocze” (2) Do „mechanizmów roboczych” zalicza się uchwyty, ‚aktywne zespoły narzędziowe’ oraz wszelkie inne narzędzia mocowane do płyty roboczej na końcu ramienia manipulatora „robota”. NB.: ‚Aktywne zespoły narzędziowe’: urządzenia przekazujące obrabianemu elementowi napęd, energię potrzebną do obróbki lub określające parametry obrabianego elementu.

„Mierniki gradientu magnetycznego” (6) Przyrządy do wykrywania zmian przestrzennych pól magnetycznych ze źródeł zewnętrznych w stosunku do przyrządu pomiarowego. Składają się z wielu „magnetometrów” i odpowiednich układów elektronicznych, na których wyjściu jest mierzony gradient pola magnetycznego. NB.: Zob. również „Miernik gradientu magnetycznego własnego”.

„Miernik gradientu magnetycznego własnego” (6) Pojedynczy element do pomiaru gradientu pola magnetycznego oraz związane z nim urządzenia elektroniczne, służący do pomiaru gradientu pola magnetycznego. NB.: Zob. również „Miernik gradientu magnetycznego”.

„Mieszanina chemiczna” (1) oznacza produkt stały, płynny lub gazowy zrobiony z dwóch lub więcej składników, które nie reagują ze sobą w warunkach, w których mieszanina jest przechowywana.

„Mieszanie” (1) Mieszanie włókien materiałów termoplastycznych z włóknami materiałów wzmacniających w celu wytworzenia mieszanki włókien wzmacniających z „matrycą”, mającej w całości formę włóknistą.

„Mikroorganizmy” (1, 2) Bakterie, wirusy, mikoplazmy, riketsje, chlamydie lub grzyby, naturalne, wzmocnione lub zmodyfikowane, w postaci „izolowanych żywych kultur” lub materiału zawierającego żywe organizmy, który rozmyślnie zaszczepiono lub zakażono takimi kulturami.

„Moc szczytowa” (6) Najwyższy poziom mocy osiągany w ‚czasie trwania emisji lasera’.

„Moduł właściwy” (0, 1, 9) Moduł Younga w paskalach, równoważny N/m2 podzielonym przez ciężar właściwy w N/m3, mierzony w temperaturze (296 ±2) K (23 ±2) °C i przy wilgotności względnej (50 ±5) %.

„Monolityczny układ scalony” (3) Kombinacja czynnych lub biernych, albo obu, ‚elementów obwodu’ o następujących cechach charakterystycznych: jest uformowana techniką dyfuzyjną, technikami implantacyjnymi lub technikami osadzania w pojedynczym półprzewodzącym kawałku materiału, tzw. chipie, albo na nim, można ją traktować jak element niepodzielny, oraz realizuje funkcję(-e) obwodu. NB.: ‚Element obwodu’: pojedyncza czynna lub bierna funkcjonalna część układu elektronicznego, taka jak jedna dioda, tranzystor, rezystor, kondensator itp.

„Monospektralne czujniki obrazowe” (6) Czujniki pozwalające na zbieranie danych obrazowych z pojedynczego pasma widma dyskretnego.

„Możliwość programowania przez użytkownika” (6) Możliwość wprowadzania, modyfikacji lub wymiany „programów” przez użytkownika na innej drodze niż poprzez: fizyczne zmiany przewodów lub połączeń, lub nastawianie regulatorów funkcji, w tym parametrów wejściowych.

„Nadprzewodniki” (1, 3, 6, 8) Materiały: tj. metale, stopy lub związki, które mogą całkowicie stracić swoją oporność, tj. które mogą uzyskać nieskończoną przewodność elektryczną i przewodzić prąd elektryczny o bardzo wysokich natężeniach bez wytwarzania ciepła Joule’a. NB.: „Nadprzewodzący” stan materiału jest indywidualnie scharakteryzowany „temperaturą krytyczną”, krytycznym polem magnetycznym, będącym funkcją temperatury, oraz krytyczną gęstością prądu, która jest funkcją zarówno pola magnetycznego, jak i temperatury.

„Nadstopy” (2, 9) Stopy na osnowie niklu, kobaltu lub żelaza o bardzo wysokiej wytrzymałości w porównaniu z innymi stopami serii AISI 300 w temperaturach powyżej 922 K (649 °C), w skrajnych warunkach środowiskowych i eksploatacyjnych.

„Nawigacja na bazie danych z wielu źródeł” („DBRN”) (7) Systemy oparte na danych z wielu źródeł uprzednio zmierzonych danych geograficznych zintegrowanych w celu uzyskania dokładnych informacji nawigacyjnych w warunkach dynamicznych. Do źródeł danych należą mapy batymetryczne, mapy nieba, mapy grawitacji, mapy magnetyczne lub trójwymiarowe cyfrowe mapy terenowe.

„Niepewność pomiarowa” (2) Parametr charakterystyczny określający, na poziomie ufności 95 %, w jakiej odległości od wartości prawidłowej leży zmienna pomiarowa. W jego skład wchodzą niedające się skorygować odchylenia systematyczne, niedający się skorygować luz oraz odchylenia losowe (zob. ISO 10360–2 lub VDI/VDE 2617).

„Niezbędne” (UOdT 1–9) W odniesieniu do „technologii” dotyczy tylko tej części „technologii”, która jest szczególnie odpowiedzialna za osiągnięcie lub przekroczenie wartości parametrów, właściwości lub funkcji objętych kontrolą. Taka „niezbędna”„technologia” może dotyczyć różnych produktów.

„Ochrona informacji” (4, 5) Wszystkie rodzaje sposobów i funkcji zapewniających dostęp, poufność lub nienaruszalność informacji lub komunikacji, z wyłączeniem sposobów i funkcji zabezpieczających przed wadliwym działaniem. Obejmuje „kryptografię”, „kryptoanalizę”, ochronę przed przypadkowym przekazywaniem sygnałów odnoszących się do tajnych informacji oraz zabezpieczanie komputerów. NB.: „Kryptoanaliza”: analiza systemów łączności szyfrowej albo ich wejść lub wyjść w celu uzyskania tajnych informacji lub danych, włączając w to tajne teksty.

„Odchylenie położenia kątowego” (2) Maksymalna różnica pomiędzy położeniem kątowym a rzeczywistym, bardzo dokładnie zmierzonym położeniem kątowym po obróceniu stołu montażowego od jego położenia początkowego (zob. VDI/VDE 2617, Draft „Rotary tables on coordinate measuring machines” — Stoły obrotowe współrzędnościowych maszyn pomiarowych).

„Odporność na uszkodzenia” (4) Możliwość systemu komputerowego, po dowolnym wadliwym zadziałaniu części jego sprzętu lub „oprogramowania”, do kontynuacji działalności bez interwencji człowieka, na danym poziomie usług, zapewniającym: kontynuowanie działania, zachowanie danych bez ich naruszenia oraz odzyskanie zdolności usługowych w określonym czasie.

„Opóźnienie sygnału bramki podstawowej” (3) Wartość opóźnienia sygnału odpowiadająca bramce podstawowej, używanej w „rodzinie”„monolitycznych układów scalonych”. Można ją wyznaczyć, dla danej „rodziny”, jako opóźnienie sygnału na bramkę typową w ramach danej „rodziny” albo jako typowe opóźnienie na bramkę w ramach danej „rodziny”. NB.1: Nie należy mylić „opóźnienia sygnału bramki podstawowej” z opóźnieniem wyjścia/wejścia złożonego „monolitycznego układu scalonego”. NB.2: Do „rodziny” zalicza się wszystkie układy scalone, do których metodologii produkcyjnej i danych technicznych, z wyjątkiem ich odpowiednich funkcji, stosują się wszystkie następujące kryteria: a) wspólna architektura hardware’u i software’u; b) wspólna technologia projektowania i przetwarzania; oraz c) wspólne charakterystyki podstawowe.

„Oprogramowanie” (wszystko UOdO) Zbiór jednego lub więcej „programów” lub ‚mikroprogramów’, wyrażony w dowolny zrozumiały sposób. NB.: ‚Mikroprogram’ oznacza sekwencję elementarnych instrukcji, przechowywanych w specjalnej pamięci, realizowanych po wprowadzeniu do rejestru instrukcji specjalnej dla niej instrukcji odwołania.

„Optyczny układ scalony” (3) „Monolityczny układ scalony” lub „hybrydowy układ scalony”, zaopatrzony w jedną lub więcej części przeznaczonych do działania w roli fotoczujników lub fotoemiterów albo do wykonywania funkcji optycznych lub elektrooptycznych.

„Optymalizacja toru lotu” (7) Procedura minimalizująca odchylenia od czterowymiarowej (przestrzeń i czas) planowanej trajektorii lotu, oparta na zasadzie maksymalizacji osiągów lub efektywności realizacji zadania.

„Pamięć operacyjna” (4) Podstawowa pamięć na dane lub instrukcje szybko dostępna dla jednostki centralnej. Składa się z pamięci wewnętrznej „komputera cyfrowego” oraz jednej z dodatkowych pamięci o strukturze hierarchicznej, takich jak pamięć podręczna (cache) lub pamięć dodatkowa z dostępem niesekwencyjnym.

„Państwa (nie-)będące Stronami Konwencji o zakazie broni chemicznej” (1) są to te Państwa, w których Konwencja o zakazie rozwijania, produkcji, składowania i stosowania broni chemicznej (nie) weszła w życie (zob. www.opcw.org).

„Państwo Uczestniczące” (7, 9) Każde z państw uczestniczących w porozumieniu z Wassenaar (zob. www.wassenaar.org).

„Współczynnik dryftu (żyroskopu)” (7) Składowa wyjściowa rotacji żyroskopu funkcjonalnie niezależna od rotacji wejściowej. Jest wyrażany jako prędkość kątowa (IEEE STD 528–2001).

„Matryca detektorowa płaszczyzny ogniskowej” (6) Płaska warstwa o strukturze liniowej lub dwuwymiarowej albo kombinacja takich płaskich warstw, złożonych z oddzielnych elementów detekcyjnych, z elektronicznym urządzeniem odczytującym lub bez, pracująca w płaszczyźnie ogniskowej. NB.: Nie chodzi tu o stos pojedynczych elementów detekcyjnych ani dwa, trzy lub cztery elementy detekcyjne opóźniające, ani o realizację integracji wewnątrz elementu.

„Piksel aktywny” (6, 8) Najmniejszy (pojedynczy) element sieci elementów półprzewodnikowych mający możliwość realizacji funkcji fotoelektrycznych w odpowiedzi na promieniowanie świetlne (elektromagnetyczne).

„Pociski rakietowe” (1, 3, 6, 7, 9) Kompletne systemy rakietowe i systemy bezpilotowych statków powietrznych, zdolne do przenoszenia ładunku użytecznego o masie co najmniej 500 kg na odległość co najmniej 300 km.

„Podjednostka toksyny” (1) Strukturalnie i funkcjonalnie oddzielny składnik „toksyny”.

„Podłoże” (3) Płytka materiału głównego z naniesionymi połączeniami albo bez nich, na której albo wewnątrz której można umieszczać ‚składniki dyskretne’ lub układy scalone albo oba z nich. NB.1: ‚Składnik dyskretny’: ‚element obwodu’ w oddzielnej obudowie z własnymi końcówkami wyjściowymi. NB.2: ‚Element obwodu’: pojedyncza, czynna lub bierna, funkcjonalna część układu elektronicznego, taka jak jedna dioda, jeden tranzystor, jeden rezystor, jeden kondensator itp.

„Podstawowe badania naukowe” (UOdT, UdTJ) Prace doświadczalne lub teoretyczne prowadzone głównie w celu uzyskania nowej wiedzy o podstawach danego zjawiska lub obserwowalnych jego efektach, nienakierowane bezpośrednio na konkretne cele lub zadania praktyczne.

„Podstawowe sterowanie lotem” (7) Sterowanie stabilnością i manewrowością „samolotu” za pomocą generatorów typu siła/moment, tj. za pomocą aerodynamicznych powierzchni sterujących lub sterowania wektorem ciągu.

„Pojazdy lżejsze od powietrza” (9) Balony i statki powietrzne, które są wypełniane gorącym powietrzem lub innymi gazami lżejszymi od powietrza, takimi jak hel lub wodór.

„Połączone czujniki radarowe” (6) Co najmniej dwa czujniki radarowe są ze sobą połączone, kiedy wymieniają między sobą informacje w czasie rzeczywistym.

„Powtarzalność” (7) Stopień zgodności powtarzalnych pomiarów tej samej zmiennej w tych samych warunkach operacyjnych w sytuacji, gdy pomiędzy pomiarami występują zmiany warunków lub przerwy w działaniu (zob. IEEE STD 528–2001 (odchylenie standardowe wielkości 1 sigma)).

„Poziom szumu” (6) Sygnał elektryczny rozumiany w sensie gęstości mocy widmowej. „Poziom szumów” wyrażony w wartościach całkowitych (peak-to-peak) jest określony zależnością S2 pp = 8No (f2 — f1), gdzie Spp jest wartością całkowitą (maksymalną) sygnału (np. w nanoteslach), No jest gęstością mocy widmowej (np. {nanotesle}2/Hz), a (f2 — f1) określa daną szerokość pasma.

„Półprodukt podłoży” (6) Materiał monolityczny o wymiarach umożliwiających wytworzenie z niego elementów optycznych, takich jak zwierciadła albo okienka optyczne.

„Prasy izostatyczne” (2) Urządzenia umożliwiające ciśnieniowanie zamkniętych komór za pomocą różnych czynników roboczych (gazu, cieczy, cząstek stałych, itp.) w celu wytwarzania w komorze we wszystkich kierunkach równych ciśnień na obrabiany element lub materiał.

„Preformy włókien węglowych” (1) Uporządkowany układ powlekanych lub niepowlekanych włókien przeznaczony do tworzenia struktur składowych przed użyciem „matrycy” do tworzenia „materiału kompozytowego”.

„Produkcja” (wszystkie UOdT, UdTJ) Wszystkie etapy związane z produkcją, takie jak: technologia mechaniczna, wytwarzanie, scalanie, montaż (składanie), kontrola, testowanie, zapewnienie jakości.

„Profile o zmiennej geometrii” (7) Profile, w których zastosowano klapy lub inne płaszczyzny na krawędzi spływu albo sloty lub osadzone przegubowo noski na krawędzi natarcia, którymi można sterować w locie.

„Program” (2, 6) Sekwencja instrukcji do realizacji procesu, mająca postać wykonywalną lub przekształcalną na wykonywalną, za pomocą komputera elektronicznego.

„Przestrajalność” (6) Zdolność „lasera” do wytwarzania ciągłego sygnału wyjściowego we wszystkich długościach fal w przedziale kilku przejść „laserowych”. „Laser” z selekcją liniową wytwarza dyskretne długości fal w ramach jednego przejścia „laserowego” i nie jest uważany za „przestrajalny”.

„Przetwarzanie sygnałów” (3, 4, 5, 6) Przetwarzanie sygnałów zawierających informacje, uzyskanych ze źródeł zewnętrznych, za pomocą takich algorytmów, jak kompresja czasu, filtrowanie, wyciąganie, selekcja, korelacja, splatanie lub przemieszczanie pomiędzy domenami (np. za pomocą szybkiej transformaty Fouriera lub transformaty Walsha).

„Przetwarzanie w czasie rzeczywistym” (6, 7) Przetwarzanie danych przez system komputerowy, zapewniające żądany poziom realizacji zadań w funkcji dostępnych środków, w gwarantowanym czasie odpowiedzi, bez względu na obciążenie systemu, kiedy jest on stymulowany przez wydarzenia zewnętrzne.

„Przetworniki ciśnienia” (2) Urządzenia przetwarzające wyniki pomiaru ciśnienia na sygnał elektryczny.

„Przędza” (1) Wiązka skręconych „skrętek”. NB.: „Skrętka” oznacza wiązkę „włókien elementarnych” (zazwyczaj ponad 200) uporządkowanych w przybliżeniu równolegle.

„Przydzielone przez ITU” (3, 5) oznacza przydział pasm częstotliwości zgodnie z Przepisami radiowymi ITU (International Telecommunication Union — Międzynarodowej Unii Telekomunikacyjnej) (wydanie 1998) dla służb podstawowych, dopuszczonych i pomocniczych. NB.: Nie obejmuje przydziałów dodatkowych i alternatywnych.

„Przystosowany do użycia w działaniach wojennych” (1) Dowolna modyfikacja lub dobór (np. zmieniona czystość, dopuszczalny okres magazynowania, agresywność, charakterystyki propagacji lub odporność na promieniowanie nadfioletowe) przeznaczone do wzmocnienia efektów wywoływania strat w ludności lub zwierzętach, unieszkodliwiania sprzętu lub powodujących straty w uprawach rolnych lub środowisku.

„Radar o rozproszonym widmie” (6) (Zob. „Rozproszone widmo radarowe”).

„Reaktor jądrowy” (0) Obiekty znajdujące się wewnątrz lub bezpośrednio przymocowane do zbiornika reaktora, wyposażenie sterujące poziomem mocy w rdzeniu oraz znajdujące się w nim zazwyczaj składniki wchodzą w bezpośrednią styczność z chłodziwem pierwotnym rdzenia reaktora albo sterują nim.

„Robot” (2, 8) Manipulator wykonujący ruchy w sposób ciągły albo poruszający się od punktu do punktu, mogący korzystać z „czujników” i mający wszystkie następujące cechy charakterystyczne: a) jest wielofunkcyjny; b) ma możliwość ustawiania w odpowiednim położeniu lub orientowania przestrzennego materiałów, części, narzędzi lub urządzeń specjalnych poprzez wykonywanie różnych ruchów w przestrzeni trójwymiarowej; c) jest wyposażony w trzy lub większą liczbę mechanizmów wspomagających, pracujących w obwodzie zamkniętym lub otwartym, które mogą być poruszane silnikami krokowymi; oraz d) ma możliwość „programowania dostępnego dla użytkownika” poprzez uczenie/odgrywanie lub za pomocą komputera elektronicznego, który może być programowanym sterownikiem logicznym, tj. bez ingerencji mechanicznej. NB.: Niniejsza definicja nie obejmuje następujących urządzeń: 1) mechanizmów poruszanych wyłącznie ręcznie albo zdalnie przez operatora; 2) manipulatorów o ustalonej sekwencji ruchów, będących urządzeniami zautomatyzowanymi, realizującymi zaprogramowane mechanicznie, z góry ustalone ruchy. Program jest ograniczony mechanicznie za pomocą ustalonych ograniczników, np. sworzni lub krzywek. Kolejność ruchów oraz wybór drogi albo kątów nie są zmienne ani zmienialne za pomocą środków mechanicznych, elektronicznych lub elektrycznych; 3) manipulatorów o zmiennej sekwencji ruchów, będących urządzeniami zautomatyzowanymi, realizującymi zaprogramowane mechanicznie, z góry ustalone ruchy. Program jest ograniczony mechanicznie za pomocą ustalonych ograniczników, np. sworzni lub krzywek. Kolejność ruchów oraz wybór drogi albo kątów są zmienne w ramach ustalonego schematu programowego. Zmian lub modyfikacji schematu programowego (np. zmiany kołków lub wymiany krzywek) w jednej lub kilku osiach współrzędnych dokonuje się wyłącznie na drodze działań mechanicznych; 4) manipulatorów bez sterowania ze sprzężeniem zwrotnym, o zmiennej sekwencji ruchów, będących urządzeniami zautomatyzowanymi, realizującymi zaprogramowane mechanicznie ruchy. Program jest zmienny, ale sekwencja jest realizowana wyłącznie za pomocą sygnału binarnego z elektrycznych urządzeń binarnych o ustalonym mechanicznie położeniu lub nastawnych ograniczników; 5) żurawi do stertowania, definiowanych jako manipulatory działające w kartezjańskim układzie współrzędnych, produkowanych jako integralne części pionowych zespołów do silosów, i służące do sięgania po zawartość tych silosów w celu składowania lub wyjmowania.

„Rowing” (1) Wiązka (zazwyczaj 12–120 szt.) w przybliżeniu równoległych „skrętek”. NB.: „Skrętka” oznacza wiązkę „włókien elementarnych” (zazwyczaj ponad 200) uporządkowanych w przybliżeniu równolegle.

„Rozdrabnianie” (1) Technika rozczłonkowania materiału na cząstki przez miażdżenie lub rozcieranie.

„Rozdzielczość” (2) Najmniejsza działka urządzenia pomiarowego; w przypadku instrumentu cyfrowego jest to najmniej znaczący bit (zob. ANSI B-89.1.12).

„Rozproszone widmo radarowe” (6) Dowolna technika modulacji służąca do rozpraszania energii sygnału o stosunkowo wąskim paśmie częstotliwości na dużo szersze pasmo częstotliwości, za pomocą kodowania losowego lub pseudolosowego.

„Rozrzucanie częstotliwości” (frequency hopping) (5) Forma „rozproszenia widma” polegająca na krokowo-dyskretnej zmianie częstotliwości nośnej pojedynczego kanału telekomunikacyjnego, w sposób losowy lub pseudolosowy.

„Rozrzucone geograficznie” (6) Uważa się, że czujniki są rozrzucone geograficznie w przypadku, kiedy każdy z nich znajduje się w odległości od innego większej niż 1 500 m w dowolnym kierunku. Czujniki ruchome są zawsze traktowane jako „rozrzucone geograficznie”.

„Rozwój” (wszystkie UOdT, UdTJ) Odnosi się do wszystkich etapów poprzedzających produkcję seryjną, takich jak: projektowanie, badania projektowe, analiza konstrukcyjna, koncepcja projektowania, montaż i testowanie prototypów, plany produkcji pilotowej, dane projektowe, proces przetwarzania danych projektowych w produkt, projektowanie konfiguracji, projektowanie montażu całościowego, rozplanowanie.

„Ruchliwość częstotliwości w radarach” (6) Dowolna technika zmiany, wg sekwencji pseudolosowej, częstotliwości nośnej impulsowego nadajnika radarowego pomiędzy impulsami lub pomiędzy grupami impulsów, o wartość równą lub większą od szerokości pasma impulsu.

„Skorygowana wydajność szczytowa” (4) Skorygowana największa prędkość, z jaką „komputery cyfrowe” wykonują zmiennoprzecinkowe operacje dodawania i mnożenia na liczbach 64-bitowych lub dłuższych, wyraża się w teraflopsach ważonych (WT), jednostkach wynoszących 1012 skorygowanych operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę. NB.: Zob. kategoria 4, uwaga techniczna.

„Statek powietrzny” (1, 7, 9) Stałopłat, statek z obrotowymi skrzydłami, wiropłat (helikopter), statek ze zmiennym wirnikiem lub zmiennopłat. NB.: Zob. również „cywilny statek powietrzny”.

„SHPL” — zob. „Laser o superwysokiej mocy”.

„Specjalny materiał rozszczepialny” (0) „Specjalny materiał rozszczepialny” oznacza pluton-239, uran-233, „uran wzbogacony w izotopy 235 lub 233” oraz dowolne, zawierające je materiały.

„Stabilność” (7) Odchylenie standardowe (1 sigma) zmienności danego parametru od jego wartości wzorcowej zmierzonej w ustalonych warunkach temperaturowych. Można ją wyrażać w funkcji czasu.

„Stała czasowa” (6) Czas od chwili bodźca świetlnego do wzrostu prądu do wartości stanowiącej 1–1/e-krotną wartość wielkości końcowej (tj. 63 % wartości końcowej).

„Stapianie mechaniczne” (1) Technika wykonywania stopów polegająca na mechanicznym łączeniu, rozdrabnianiu i ponownym łączeniu sproszkowanych pierwiastków i głównego składnika stopowego. Jako składnik stopowy może występować substancja niemetaliczna dodawana w postaci odpowiedniego proszku.

„Statek kosmiczny” (7, 9) Czynne i bierne satelity i sondy kosmiczne.

„Sterowanie kształtowe” (2) Co najmniej dwa ruchy „sterowane numerycznie”, realizowane zgodnie z instrukcjami określającymi następne położenie oraz potrzebne do osiągnięcia tego położenia prędkości posuwów. Prędkości posuwów nie są jednakowe, wskutek czego powstaje wymagany kształt (zob. ISO/DIS 2806–1980).

„Sterowanie numeryczne” (2) Automatyczne sterowanie procesem wykonywane przez urządzenie korzystające z danych numerycznych zazwyczaj wprowadzanych podczas realizacji operacji (zob. ISO 2382).

„Sterowanie mocą” (7) Zmiana mocy sygnału nadawanego przez wysokościomierz w taki sposób, żeby moc odbierana w „statku powietrznym” na danej wysokości była zawsze na minimalnym poziomie niezbędnym do określenia wysokości.

„Sterowany elektronicznie układ antenowy fazowany” (5, 6) Antena kształtująca wiązkę za pomocą sprzężenia fazowego, tj. kierunek wiązki jest utrzymywany za pomocą elementów promieniujących o złożonych współczynnikach wzbudzenia, przy czym kierunek takiej wiązki (azymut i (lub) podniesienie kątowe) można zmieniać za pomocą sygnału elektrycznego zarówno dla nadawania, jak i odbioru.

„Sterownik dostępu do sieci” (4) Interfejs fizyczny do sieci rozproszonej. Używa się w nim wspólnego nośnika działającego z taką samą „szybkością przesyłania danych cyfrowych” w systemie transmisji z arbitrażem (np. w sensie znacznika lub nośnika). Niezależnie od innych wybiera on adresowane do niego pakiety z danymi lub grupami danych (np. IEEE 802). Jest to zespół, który może być zintegrowany z komputerem lub urządzeniem telekomunikacyjnym, z zadaniem zapewniania dostępu do łączy telekomunikacyjnych.

„Sterownik toru telekomunikacyjnego” (5) Interfejs fizyczny sterujący przepływem cyfrowych informacji synchronicznych lub asynchronicznych. Jest to zespół, który może stanowić podzespół komputera lub urządzenia telekomunikacyjnego zapewniającego dostęp do łączności.

„Stół obrotowo-przechylny” (2) Stół umożliwiający obracanie i przechylanie obrabianego przedmiotu względem dwóch osi nierównoległych, które mogą być równocześnie koordynowane, co umożliwia „sterowanie kształtowe”.

„Strumieniowe wieloprzetwarzanie danych” (4) Technika oparta na „mikroprogramie” lub architekturze sprzętu, umożliwiająca równoczesne przetwarzanie dwóch lub więcej sekwencji danych pod kontrolą jednej lub kilku sekwencji instrukcji za pomocą takich narzędzi, jak: zespoły o architekturze opartej na jednoinstrukcyjnym przetwarzaniu wielu danych (SIMD), np. procesory wektorowe lub tablicowe, zespoły o architekturze opartej na wielokrotnym jednoinstrukcyjnym przetwarzaniu wielu danych (MSIMD), zespoły o architekturze opartej na wieloinstrukcyjnym przetwarzaniu wielu danych (MIMD), włącznie z procesorami połączonymi bezpośrednio, połączonymi silnie lub połączonymi luźno, albo elementy przetwarzające o strukturze tablicowej, włącznie z tablicami dynamicznymi. NB.: „Mikroprogram” oznacza sekwencję elementarnych instrukcji, przechowywanych w specjalnej pamięci, realizowanych po wprowadzeniu do rejestru instrukcji specjalnej dla niej instrukcji odwołania.

„Syntetyzator częstotliwości” (3) Dowolny rodzaj źródła częstotliwości lub generatora sygnałów, bez względu na stosowaną technikę, zapewniający uzyskanie wielu równoczesnych lub alternatywnych częstotliwości wyjściowych z jednego lub kilku wyjść sterowanych lub regulowanych za pomocą mniejszej liczby częstotliwości wzorcowych (lub głównych).

„Systemy eksperckie” (4, 7) Systemy wypracowujące wyniki poprzez zastosowanie pewnych zasad do danych przechowywanych w pamięci niezależnie od „programu” i mające następujące możliwości: automatyczna modyfikacja „kodu źródłowego” wprowadzonego przez użytkownika, dostarczanie informacji związanych z klasą problemów w języku quasi-naturalnym, lub rozszerzanie wiedzy potrzebnej do własnego rozwoju (szkolenie symboliczne).

„Systemy kompensacji” (6) Wzorcowy czujnik natężenia pola, jeden lub więcej czujnik odniesienia (np. magnetometr wektorowy) wraz z oprogramowaniem zezwalającym na zmniejszenie szumu ruchu obrotowego ciała sztywnego platformy.

„Szczepionka” (1) Preparat medyczny w postaci wyrobu farmaceutycznego, wytworzony na licencji albo po próbach badań rynkowych lub klinicznych na podstawie upoważnienia przez władze kraju produkcji lub kraju stosowania, który wprowadzony do ustroju ludzkiego lub zwierzęcego ma za zadanie wytworzenie w nim ochronnej odporności immunologicznej w celu zapobiegania chorobom.

„Szerokość pasma czasu rzeczywistego” (3) W „dynamicznych analizatorach sygnałów” — największy zakres częstotliwości, jaki analizator może przesłać na wyświetlacz lub do pamięci masowej, bez jakiejkolwiek przerwy w analizowaniu danych wejściowych. W przypadku analizatorów o więcej niż jednym kanale obliczenia należy przeprowadzić dla takiej konfiguracji kanałów, która daje największą „szerokość pasma czasu rzeczywistego”.

„Szybkość przesyłania danych cyfrowych” (5) Całkowita szybkość informacji w bitach, przesyłanych bezpośrednio na dowolnym typie nośnika. NB.: Zob. także „całkowita szybkość transmisji danych cyfrowych”.

„Ścieżki systemowe” (6) Przetworzone, skorelowane (połączenie radiolokacyjnych danych o celu z położeniem lecącego samolotu) i zaktualizowane dane dotyczące położenia lecącego samolotu, przekazane kontrolerom w ośrodku kontroli ruchu powietrznego.

„Przeciętna moc wyjściowa” (6) Całkowita energia wyjściowa „lasera” wyrażona w dżulach podzielona przez „czas trwania emisji lasera” w sekundach.

„Taśma” (1) Materiał zbudowany z przeplatanych lub jednakowo ukierunkowanych „włókien elementarnych”, „skrętek”, „rowingów”, „kabli” lub „przędz” itp., zazwyczaj impregnowany żywicą. NB.: „Skrętka” oznacza wiązkę „włókien elementarnych” (zazwyczaj ponad 200) uporządkowanych w przybliżeniu równolegle.

„Technologia” (wszystkie UOdT UdTJ) Specyficzny rodzaj informacji, niezbędny do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” danego wyrobu. Informacja ta ma postać ‚danych technologicznych’ lub ‚pomocy technicznej’. NB.1: ‚Pomoc techniczna’ może przybierać takie formy, jak: przekazanie instrukcji, umiejętności, szkolenie, przekazanie wiedzy na temat eksploatacji oraz usługi konsultacyjne i może obejmować transfer ‚danych technologicznych’. NB.2: ‚Dane technologiczne’ mogą mieć formę odbitek, planów, wykresów, modeli, wzorów, tabel, projektów technicznych i opisów, podręczników i instrukcji w formie pisemnej lub zarejestrowanej na innych nośnikach lub urządzeniach, takich jak dyski, taśmy, pamięci wyłącznie do odczytu.

„Temperatura krytyczna” (1, 3, 6) „Temperatura krytyczna” (nazywana czasami „temperaturą przemiany”) danego materiału „nadprzewodzącego” jest temperaturą, w której materiał całkowicie traci oporność dla przepływu elektrycznego prądu stałego.

„Toksyny” (1, 2) Toksyny w postaci celowo wyizolowanych preparatów lub mieszanek, bez względu na sposób produkcji, różne od toksyn istniejących jako zanieczyszczenia innych materiałów, takich jak próbki patogenne, plony, żywność lub posiewy „mikroorganizmów”.

„Układ scalony warstwowy” (3) Układ ‚elementów obwodu’ i metalowych łączników, wytworzony techniką osadzania grubej lub cienkiej warstwy na ‚podłożu’ o właściwościach izolujących. NB.: ‚Element obwodu’: pojedyncza czynna lub bierna funkcjonalna część układu elektronicznego, np. jedna dioda, jeden tranzystor, jeden rezystor, jeden kondensator itp.

„Układ mikrokomputerowy” (3) „Monolityczny układ scalony” lub „wieloukład scalony”, w którego skład wchodzi jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU) zdolna do realizacji instrukcji ogólnych, zawartych w pamięci wewnętrznej, na danych znajdujących się w pamięci wewnętrznej. NB.: Pamięć wewnętrzna może być wspomagana przez pamięć zewnętrzną.

„Układ mikroprocesorowy” (3) „Monolityczny układ scalony” lub „wieloukład scalony”, w którego skład wchodzi jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU) zdolna do realizacji szeregu instrukcji ogólnych zawartych w pamięci zewnętrznej. NB.1: „Układ mikroprocesorowy” zazwyczaj nie jest wyposażony w integralną pamięć dostępną dla użytkownika, ale do realizacji jego funkcji logicznych może być wykorzystywana pamięć istniejąca w mikroukładzie. NB.2: Definicja ta obejmuje zespoły układów przeznaczone do pracy razem, w celu realizacji funkcji „układu mikroprocesorowego”.

„Układy aktywnego sterowania lotem” (7) Układy zapobiegające niepożądanym ruchom lub obciążeniom konstrukcji „samolotu” lub pocisku rakietowego dzięki autonomicznemu przetwarzaniu sygnałów z wielu czujników i wydawaniu niezbędnych poleceń do realizacji sterowania automatycznego.

„Układy czujników optycznych sterowania lotem” (7) Układ czujników optycznych, wykorzystujący promień „lasera” do dostarczania w czasie rzeczywistym danych sterowania lotem w celu ich przetwarzania na pokładzie.

„Ultraszybkie chłodzenie” (1) Technika ‚gwałtownego krzepnięcia’ polegająca na uderzaniu stopionego strumienia metalu w ochłodzony blok, w wyniku czego powstaje produkt w postaci płatków. NB.: „Gwałtowne krzepnięcie”: krzepnięcie roztopionego materiału podczas chłodzenia z szybkością powyżej 1 000 K/s.

„Ułamkowa szerokość pasma” (3) oznacza „szerokość chwilową pasma” podzieloną przez częstotliwość środkową, wyrażoną w procentach.

„Uprzednio separowane” (0, 1) Oddzielone dowolną techniką wzbogacania kontrolowanego izotopu.

„Uran naturalny” (0) Uran zawierający mieszaninę izotopów występujących w naturze.

„Uran wzbogacony w izotopy 235 lub 233” (0) Uran zawierający izotopy 235 lub 233, albo oba, w takich ilościach, że stosunek łącznej zawartości tych izotopów do izotopu 238 jest większy niż stosunek zawartości izotopu 235 do izotopu 238 występujący w naturze (stosunek izotopowy 0,71 procenta).

„Uran zubożony” (0) Uran, w którym zawartość izotopu 235 obniżono do ilości mniejszej niż w warunkach naturalnych.

„Urządzenia produkcyjne” (1, 7, 9) Oprzyrządowanie, szablony, przyrządy obróbkowe, trzpienie, formy, matryce, uchwyty, mechanizmy synchronizujące, urządzenie testujące, inne maszyny i ich wyposażenie, z ograniczeniem do urządzeń specjalnie przeznaczonych lub zmodyfikowanych z przeznaczeniem do „rozwoju” lub jednej albo więcej faz „produkcji”.

„Ustalony” (5) Algorytm kodowania lub kompresji, który nie może akceptować parametrów dostarczonych z zewnątrz (np. zmiennych do szyfrowania lub kluczy) i nie może być modyfikowany przez użytkownika.

„Użytkowanie” (wszystkie UOdT UdTJ) Praca, instalowanie (włącznie z montażem na miejscu), konserwacja (kontrola), naprawa, remonty i odnawianie.

„Widmo rozproszone” (5) Dowolna technika służąca do rozpraszania energii sygnału ze stosunkowo wąskiego kanału telekomunikacyjnego na dużo szersze widmo energii.

„Wieloukład scalony” (3) Dwa lub więcej „monolityczne układy scalone”, spojone ze wspólnym „podłożem”.

„Wielospektralne analizatory obrazowe” (6) Umożliwiają równoczesne lub szeregowe odbieranie danych obrazowych z dwóch lub więcej dyskretnych pasm spektralnych. Analizatory o więcej niż dwudziestu dyskretnych pasmach spektralnych są czasami nazywane hiperspektralnymi analizatorami obrazowymi.

„Włókno elementarne” (lub — włókno) (1) Najmniejszy inkrement włókna, zazwyczaj mający średnicę kilku mikrometrów.

„Wrzeciono wahadłowe” (2) Wrzeciono na narzędzia, zmieniające podczas procesu obróbki położenie kątowe swojej osi względem dowolnej innej osi.

„Współczynnik skalowania (żyroskopu lub akcelerometru)” (7) Stosunek zmiany wartości wyjściowej do zmiany wartości wejściowej, która ma być mierzona. Współczynnik skalowania jest na ogół szacowany jako pochylenie linii prostej, którą można poprowadzić metodą najmniejszych kwadratów pomiędzy punktami określającymi parametry wejściowe/wyjściowe, uzyskanymi poprzez cykliczną zmianę parametrów wejściowych w przedziale ich wartości.

„Wszystkie dostępne kompensacje” (2) Oznacza, że w celu zminimalizowania wszystkich systematycznych błędów pozycjonowania dla określonej obrabiarki ostatecznie uwzględniane są wszystkie możliwe do wykonania środki dostępne dla producenta.

„Wychylenie wstępne akcelerometru” (7) Średnia wartość wskazywana przez akcelerometr przez określony czas, mierzona w określonych warunkach ekploatacyjnych i niewykazująca współzależności z przyspieszeniem wejściowym ani z wejściową prędkością obrotową. Wychylenie wstępne akcelerometru wyrażone jest w [m/s2, g]. (Norma IEEE 528–2001). (Mikrogram równy jest 1 × 10–6 g).

„Wychylenie wstępne żyroskopu” (7) Średnia wartość wskazywana przez żyroskop przez określony czas, mierzona w określonych warunkach eksploatacyjnych i nie wykazująca współzależności z wejściową prędkością obrotową ani z przyspieszeniem wejściowym. Wychylenie wstępne akcelerometru wyrażone jest z reguły w stopniach na godzinę (o/h). (Norma IEEE 528–2001).

„Wykładzina wewnętrzna” (9) Warstwa pośrednia pomiędzy paliwem stałym a osłoną lub warstwą izolacyjną. Zazwyczaj jest to płynna polimerowa zawiesina materiału ogniotrwałego lub izolacyjnego, np. węgiel z wypełniaczem polibutadienowym zakończonym grupami hydroksylowymi (HTPB) lub innym polimerem z dodatkiem środków utrwalających, rozpylonych lub rozsmarowanych na wewnętrznej powierzchni osłony.

„Wytrzymałość właściwa na rozciąganie” (0, 1, 9) Wytrzymałość na rozciąganie w paskalach, równoważnych N/m2, podzielona przez masę właściwą w N/m3, mierzona w temperaturze (296 ±2) K (23 ±2) °C i przy wilgotności względnej (50 ±5) %.

„Wzmacnianie obrazu” (4) Przetwarzanie obrazów zawierających informacje, uzyskanych ze źródeł zewnętrznych, za pomocą algorytmów, takich jak kompresja czasu, filtrowanie, wyciąganie, selekcja, korelacja, splatanie lub przemieszczanie pomiędzy domenami (np. za pomocą szybkiej transformacji Fouriera lub transformacji Walsha). Nie obejmuje algorytmów, w których stosowane są wyłącznie przekształcenia liniowe lub obrotowe pojedynczego obrazu, takie jak przesunięcie, ekstrahowanie jakiejś cechy, rejestracja lub fałszywe barwienie.

„Wzmocnienie optyczne” (5) W telekomunikacji optycznej technika wzmacniania polegająca na uzyskiwaniu sygnałów optycznych generowanych przez oddzielne źródło optyczne, bez ich przetwarzania na sygnały elektryczne, tj. za pomocą półprzewodnikowych wzmacniaczy optycznych lub światłowodowych wzmacniaczy luminescencyjnych.

„Zasięg przyrządowy” (6) Jednoznacznie określony zasięg radaru.

„Zespół elektroniczny” (2, 3, 4, 5) Pewna liczba elementów elektronicznych (tj. ‚układów elementarnych’, ‚elementów dyskretnych’, układów scalonych itp.) połączonych ze sobą w celu realizacji określonej(-ych) funkcji, wymienialna w całości, która zazwyczaj może być demontowana. NB.1: ‚Element obwodu’: pojedyncza czynna albo bierna funkcjonalna część układu elektronicznego, np. jedna dioda, jeden tranzystor, jeden rezystor, jeden kondensator itp. NB.2: ‚Element dyskretny’: oddzielnie obudowany ‚układ elementarny’ z własnymi końcówkami wyjściowymi.

„Ze sterowaniem zaprogramowanym w pamięci” (2, 3, 8) Sterowanie za pomocą instrukcji zaprogramowanych w pamięci elektronicznej, które procesor może realizować w celu kierowania parametrami uprzednio określonych funkcji. NB.: Urządzenie może być urządzeniem „ze sterowaniem zaprogramowanym w pamięci”, bez względu na to, czy pamięć elektroniczna jest wewnętrzna, czy też zewnętrzna względem urządzenia.

„Zgrzewanie dyfuzyjne” (1, 2, 9) Łączenie molekularne w stanie stałym co najmniej dwóch oddzielnych metali w jeden element, przy czym wytrzymałość miejsca połączenia jest równa wytrzymałości najsłabszego z materiałów.

„Związki III/V” (3): Substancje polikrystaliczne, binarne lub złożone substancje monokrystaliczne składające się z pierwiastków grupy IIIA i VA układu okresowego pierwiastków (np. arsenek galu, arsenek galu i glinu, fosforek indu).

„Zwierciadła odkształcalne” (6) (Określa się je również adaptacyjnymi zwierciadłami optycznymi). Są to zwierciadła mające: jedną ciągłą odbijającą powierzchnię optyczną, którą można dynamicznie odkształcać za pomocą pojedynczych momentów lub sił, kompensując w ten sposób zniekształcenia fal optycznych padających na zwierciadło, lub wiele odbijających elementów optycznych, które można oddzielnie i dynamicznie przemieszczać w inne położenie za pomocą działających na nie momentów lub sił, kompensując w ten sposób zniekształcenia fal optycznych padających na zwierciadło.

AKRONIMY I SKRÓTY UŻYWANE W NINIEJSZYM ZAŁĄCZNIKU

Akronimy lub skróty użyte jako zdefiniowany termin znajdują się w „Definicjach terminów użytych w niniejszym załączniku”.

Akronim lub skrót Znaczenie ABEC Komitet Inżynierów Łożysk Pierścieniowych AGMA Amerykańskie Stowarzyszenie Producentów Przekładni AHRS układy informujące o położeniu i kursie AISI Amerykański Instytut Żelaza i Stali ALU jednostka arytmetyczno-logiczna ANSI Amerykański Narodowy Instytut Normalizacji ASTM Amerykańskie Towarzystwo Materiałoznawcze ATC kontrola ruchu lotniczego AVLIS instalacje do rozdzielania izotopów za pomocą „laserów” w parach atomowych CAD projektowanie wspomagane komputerowo CAS Serwis Dokumentacji Chemicznej CCITT Międzynarodowy Komitet Konsultacyjny Telegraficzny i Telefoniczny CDU jednostka sterowania i wyświetlania CEP krąg równego prawdopodobieństwa CNTD rozkład termiczny z regulowanym zarodkowaniem CRISLA reakcja chemiczna wywołana selektywną laserową aktywacją izotopów CVD osadzanie chemiczne z pary CW wojna chemiczna (CW) (dotyczy laserów) fala ciągła (w laserach) DME radiodalmierz DS ukierunkowane krzepnięcie EB-PVD fizyczne osadzanie pary z wiązką elektronów EBU Europejska Unia Nadawców ECM elektromechaniczne techniki obróbki ECR rezonans elektronowo-cyklotronowy EDM elektroiskrowe obrabiarki EEPROMS elektronicznie wymazywalna programowana pamięć tylko do odczytu EIA Stowarzyszenie Przemysłu Elektronicznego EMC kompatybilność elektromagnetyczna ETSI Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych FFT szybka transformata Fouriera GLONASS globalny system nawigacji satelitarnej GPS globalny system lokalizacji HBT tranzystory heterobipolarne HDDR cyfrowy zapis magnetyczny z dużą gęstością HEMT tranzystory o wysokiej ruchliwości elektronów ICAO Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego IEC Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna IEEE Instytut Inżynierów Elektryki i Elektroniki IFOV chwilowe pole widzenia ILS system lądowania na przyrządy IRIG grupa oprzyrządowania międzyzakresowego ISA międzynarodowa atmosfera wzorcowa ISAR radar z odwróconą syntezą apertury ISO Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ITU Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny JIS Japońska Norma Przemysłowa JT Joule-Thomson LIDAR radar optyczny LRU liniowy element wymienny MAC kod uwierzytelniania wiadomości Mach stosunek prędkości obiektu do prędkości dźwięku (od nazwiska Ernsta Macha) MLIS instalacje do rozdzielania izotopów za pomocą „laserów” molekularnych MLS mikrofalowe systemy lądowania MOCVD osadzanie z par lotnych związków metaloorganicznych MRI tworzenie obrazów za pomocą rezonansu magnetycznego MTBF średni czas międzyawaryjny Mtops milion teoretycznych operacji na sekundę MTTF średni czas do awarii NBC jądrowy, biologiczny i chemiczny NDT badanie nieniszczące PAR urządzenia radiolokacyjne dokładnego podejścia do lądowania PIN osobisty numer identyfikacyjny ppm części na milion PSD gęstość widmowa mocy QAM modulacja kwadraturowa RF częstotliwość radiowa SACMA Stowarzyszenie Dostawców Wysokojakościowych Materiałów Kompozytowych SAR radar z syntezą apertury SC monokryształ SLAR radar pokładowy obserwacji bocznej SMPTE Stowarzyszenie Inżynierów Filmowych i Telewizyjnych SRA warsztatowy zespół wymienny SRAM statyczna pamięć o dostępie swobodnym SRM metody zalecane przez SACMA SSB pojedyncza wstęga boczna SSR radar wtórnego nadzorowania TCSEC kryteria oszacowania poufnych systemów komputerowych TIR całkowity wskazany odczyt UV nadfiolet UTS jednostkowa wytrzymałość na rozciąganie VOR radiolatarnia kierunkowa wysokiej częstotliwości YAG granat itrowo-aluminiowy

KATEGORIA 0

MATERIAŁY, INSTALACJE I URZĄDZENIA JĄDROWE

0A

Systemy, urządzenia i części

0A001

Następujące ‚reaktory jądrowe’ oraz specjalnie zaprojektowane lub przystosowane do użytkowania z nimi urządzenia i podzespoły:

a) ‚reaktory jądrowe’ zdolne do pracy w taki sposób, żeby mogła w nich przebiegać kontrolowana, samopodtrzymująca się reakcja łańcuchowa;

b) metalowe zbiorniki lub główne części do nich, także wykonane prototypowo w warsztatach, specjalnie zaprojektowane lub przystosowane do umieszczania w nich rdzenia ‚reaktora jądrowego’, w tym górne pokrywy zbiornika ciśnieniowego reaktora;

c) urządzenia manipulacyjne specjalnie zaprojektowane lub przystosowane do załadunku i wyładunku elementów paliwowych ‚reaktorów jądrowych’;

d) pręty regulacyjne specjalnie zaprojektowane lub przystosowane do sterowania procesem rozszczepienia w ‚reaktorze jądrowym’, odpowiednie elementy nośne lub zawieszenia, mechanizmy napędu oraz prowadnice rurowe do prętów regulacyjnych;

e) przewody ciśnieniowe reaktora specjalnie zaprojektowane lub wykonane z przeznaczeniem na elementy paliwowe i chłodziwo w ‚reaktorze jądrowym’, wytrzymałe na ciśnienia eksploatacyjne powyżej 5,1 MPa;

f) cyrkon metaliczny lub jego stopy w postaci rur lub zespołów rur specjalnie zaprojektowanych lub wykonanych z przeznaczeniem do ‚reaktorów jądrowych’, w których stosunek wagowy hafnu do cyrkonu wynosi poniżej 1:500;

g) pompy pierwotnego obiegu specjalnie zaprojektowane lub wykonane z przeznaczeniem do przetaczania chłodziwa w ‚reaktorach jądrowych’;

h) ‚zespoły wewnętrzne reaktora’ specjalnie zaprojektowane lub wykonane z przeznaczeniem do pracy w ‚reaktorze jądrowym’, w tym elementy nośne rdzenia, kanały paliwowe, osłony termiczne, przegrody, siatki dystansujące rdzenia i płyty rozpraszające; Uwaga: W pozycji 0A001.h ‚zespoły wewnętrzne reaktora’ oznaczają dowolną większą strukturę wewnątrz zbiornika reaktora wypełniającą jedną lub więcej funkcji, takich jak podtrzymywanie rdzenia, utrzymywanie osiowania elementów paliwowych, kierowanie przepływem chłodziwa w obiegu pierwotnym, zapewnienie osłon radiacyjnych zbiornika reaktora i oprzyrządowania wewnątrzrdzeniowego.

i) wymienniki ciepła (wytwornice pary) specjalnie zaprojektowane lub przystosowane do stosowania w obiegu pierwotnym ‚reaktora jądrowego’;

j) aparatura do detekcji i pomiaru promieniowania neutronowego specjalnie zaprojektowana lub przystosowana do określenia poziomu strumienia neutronów wewnątrz rdzenia ‚reaktora jądrowego’.

0B

Urządzenia testujące, kontrolne i produkcyjne

0B001

Następujące instalacje do separacji izotopów z „uranu naturalnego”, „uranu zubożonego” i „specjalnych materiałów rozszczepialnych” oraz urządzenia specjalnie do nich zaprojektowane lub wykonane:

a) następujące instalacje specjalnie przeznaczone do separacji izotopów „uranu naturalnego”, „uranu zubożonego” oraz „specjalnych materiałów rozszczepialnych”: 1) instalacje do rozdzielania gazów metodą wirowania; 2) instalacje do dyfuzyjnego rozdzielania gazów; 3) instalacje do rozdzielania metodami aerodynamicznymi; 4) instalacje do rozdzielania metodami wymiany chemicznej; 5) instalacje do rozdzielania techniką wymiany jonów; 6) instalacje do rozdzielania izotopów w postaci par metalu za pomocą „laserów”; 7) instalacje do rozdzielania izotopów w postaci molekularnej za pomocą „laserów”; 8) instalacje do rozdzielania metodami plazmowymi; 9) instalacje do rozdzielania metodami elektromagnetycznymi;

b) następujące wirówki gazowe oraz zespoły i urządzenia, specjalnie zaprojektowane lub wykonane do stosowania w procesach wzbogacania metodą wirowania gazów: Uwaga: W pozycji 0B001.b ‚materiał o wysokim stosunku wytrzymałości mechanicznej do gęstości’ oznacza którekolwiek z poniższych: a) stal maraging o wytrzymałości na rozciąganie równej 2 050 MPa lub większej; b) stopy aluminium o wytrzymałości na rozciąganie równej 460 MPa lub większej; lub c) „materiały włókniste lub włókienkowe” o „module właściwym” powyżej 3,18 × 106 m i „wytrzymałości właściwej na rozciąganie” powyżej 76,2 × 103 m. 1) wirówki gazowe; 2) kompletne zespoły rotorów; 3) cylindryczne zespoły rotorów o grubości 12 mm lub mniejszej, średnicy od 75 do 400 mm, wykonane z ‚materiałów o wysokim stosunku wytrzymałości mechanicznej do gęstości’; 4) pierścienie lub mieszki ze ściankami o grubości 3 mm lub mniejszej i średnicy od 75 mm do 400 mm przeznaczone do lokalnego osadzenia cylindra wirnika albo do połączenia ze sobą wielu cylindrów wirników, wykonane z ‚materiałów o wysokim stosunku wytrzymałości mechanicznej do gęstości’; 5) deflektory o średnicy od 75 mm do 400 mm przeznaczone do instalowania wewnątrz cylindra wirnika odśrodkowego, wykonane z ‚materiałów o wysokim stosunku wytrzymałości mechanicznej do gęstości’; 6) pokrywy górne lub dolne o średnicy od 75 mm do 400 mm pasujące do końców cylindra wirnika, wykonane z ‚materiałów o wysokim stosunku wytrzymałości mechanicznej do gęstości’; 7) łożyska na poduszce magnetycznej składające się z pierścieniowego magnesu zawieszonego w obudowie wykonanej z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub chronionej takimi materiałami, zawierającej wewnątrz czynnik tłumiący i posiadające magnes sprzężony z nabiegunnikiem lub drugim magnesem osadzonym w pokrywie górnej wirnika; 8) specjalnie wykonane łożyska składające się z zespołu czop-panewka osadzonego na amortyzatorze; 9) pompy molekularne zawierające cylindry z wewnętrznymi, obrobionymi techniką skrawania lub wytłoczonymi, spiralnymi rowkami i wewnętrznymi wywierconymi otworami; 10) pierścieniowe stojany silników do wysokoobrotowych wielofazowych silników histerezowych (lub reluktancyjnych) do pracy synchronicznej w próżni z częstotliwością 600–2 000 Hz i mocą od 50 do 1 000 woltoamperów; 11) obudowy (komory) wirówek, w których znajdują się zespoły wirników cylindrycznych wirówki gazowej, składające się ze sztywnego cylindra ze ściankami o grubości do 30 mm z precyzyjnie obrobionymi końcami i wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub też zabezpieczone takimi materiałami; 12) zbieraki składające się z rurek o średnicy wewnętrznej do 12 mm, przeznaczone do ekstrahowania gazowego UF6 z wirnika wirówki na zasadzie rurki Pitota, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub też zabezpieczone takimi materiałami; 13) przemienniki częstotliwości (konwertory lub inwentory) specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do zasilania stojanów silników wirówek gazowych do wzbogacania, posiadające wszystkie następujące cechy charakterystyczne i specjalnie do nich przeznaczone podzespoły: a) wyjście wielofazowe o częstotliwości od 600 do 2 000 Hz; b) regulacja częstotliwości z dokładnością lepszą niż 0,1 %; c) zniekształcenia harmoniczne poniżej 2 %; oraz d) sprawność powyżej 80 %; 14) zawory mieszkowe o średnicy od 10 do 160 mm wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo chronione takimi materiałami;

c) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do separacji metodą dyfuzji gazowej: 1) przegrody do dyfuzji gazowej wykonane z porowatych metalowych, polimerowych lub ceramicznych „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6”, posiadające pory o średnicach od 10 do 100 nm, grubość 5 mm lub mniejszą oraz, w przypadku elementów cylindrycznych, średnicę 25 mm lub mniejszą; 2) obudowy dyfuzorów gazowych wykonane lub chronione „materiałami odpornymi na korozyjne działanie UF6”; 3) sprężarki (wyporowe, odśrodkowe i osiowe) lub dmuchawy do gazów, o objętościowej pojemności ssania UF6 wynoszącej 1 m3/min lub więcej oraz o ciśnieniu wylotowym do 666,7 kPa, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo chronione takimi materiałami; 4) uszczelnienia wirujących wałów sprężarek lub dmuchaw wymienionych w pozycji 0B001.c.3, skonstruowane w taki sposób, żeby objętościowe natężenie przepływu gazu buforowego przez nieszczelności wynosiło poniżej 1 000 cm3/min; 5) wymienniki ciepła wykonane z aluminium, miedzi, niklu lub jego stopów zawierających ponad 60 % wagowych niklu, albo z kombinacji tych metali, takie jak rury platerowane, przeznaczone do pracy w warunkach podciśnienia przy zachowaniu natężenia przepływu przez nieszczelności na takim poziomie, że ogranicza ono wzrost ciśnienia do mniej niż 10 Pa na godzinę przy różnicy ciśnień rzędu 100 kPa; 6) zawory mieszkowe o średnicy od 40 do 1 500 mm wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo chronione takimi materiałami;

d) następujące urządzenia i podzespoły specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do aerodynamicznego wzbogacania materiałów: 1) dysze separujące składające się ze szczelinowych, zakrzywionych kanałów o promieniu krzywizny poniżej 1 mm, odporne na korozyjne działanie UF6, zawierające w środku ostre krawędzie rozdzielające gaz płynący w dyszach na dwa strumienie; 2) cylindryczne lub stożkowe rury napędzane stycznym strumieniem wlotowym (rurki wirowe) wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub też zabezpieczone takimi materiałami, mające średnicę od 0,5 cm do 4 cm i stosunek długości do średnicy 20:1 lub mniejszy oraz jeden lub kilka stycznych wlotów; 3) sprężarki (wyporowe, odśrodkowe i osiowe) lub dmuchawy do gazów, o objętościowej pojemności ssania 2 m3/min, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo zabezpieczone takimi materiałami oraz wirujące uszczelnienia wałów do nich; 4) wymienniki ciepła wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub zabezpieczone takimi materiałami; 5) obudowy aerodynamicznych elementów rozdzielających, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo zabezpieczone takimi materiałami, przeznaczone na rurki wirowe lub dysze rozdzielające; 6) zawory mieszkowe wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo zabezpieczone takimi materiałami, mające średnicę od 40 do 1 500 mm; 7) instalacje przetwórcze do oddzielania UF6 od gazu nośnego (wodoru lub helu) do zawartości 1 ppm UF6 lub mniejszej, w tym: a) kriogeniczne wymienniki ciepła i separatory zdolne do pracy w temperaturach 153 K (–120 °C) lub mniejszych; b) zamrażarki kriogeniczne zdolne do wytwarzania temperatur 153 K (–120 °C) lub niższych; c) dysze rozdzielające lub zespoły rurek wirowych do oddzielania UF6 od gazu nośnego; d) wymrażarki UF6 zdolne do pracy w temperaturach 253 K (–20 °C) lub niższych;

e) następujące urządzenia i podzespoły do nich, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do wzbogacania materiałów techniką wymiany chemicznej: 1) cieczowo-cieczowe kolumny impulsowe do szybkiej wymiany chemicznej z czasem przebywania czynnika w stopniu urządzenia rzędu 30 sekund lub krótszym oraz odporne na stężony kwas solny (np. wykonane z odpowiednich tworzyw sztucznych, takich jak polimery fluorowęglowe lub szkło, albo pokryte takimi materiałami); 2) cieczowo-cieczowe kontaktory odśrodkowe do szybkiej wymiany chemicznej z czasem przebywania czynnika w stopniu urządzenia rzędu 30 sekund lub krótszym oraz odporne na stężony kwas solny (np. wykonane z odpowiednich tworzyw sztucznych, takich jak polimery fluorowęglowe lub szkło, albo pokryte takimi materiałami); 3) elektrochemiczne ogniwa redukcyjne, odporne na działanie roztworów kwasu solnego, do obniżania wartościowości uranu; 4) urządzenia do zasilania elektrochemicznych ogniw redukcyjnych, pobierające U+4 ze strumieni substancji organicznych, wykonane w strefach kontaktu z przetwarzanym strumieniem z odpowiednich materiałów lub chronione takimi materiałami (na przykład szkło, polimery fluorowęglowe, polisiarczan fenylu, polisulfon eteru i grafit nasycany żywicą); 5) urządzenia do sporządzania półproduktów do wytwarzania roztworu chlorku uranu o wysokiej czystości, składające się z zespołów do rozpuszczania, ekstrakcji rozpuszczalnikowej i/lub wymiany jonowej, przeznaczone do oczyszczania, oraz ogniwa elektrolityczne do redukowania uranu U+6 lub U+4 do U+3; 6) urządzenia do utleniania uranu ze stanu U+3 do U+4;

f) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do wzbogacania materiałów techniką wymiany jonów: 1) szybko reagujące żywice jonowymienne, żywice błonkowate lub porowate makrosiatkowe, w których grupy chemiczne biorące aktywny udział w wymianie znajdują się wyłącznie w powłoce na powierzchni nieaktywnej porowatej struktury nośnej, oraz inne materiały kompozytowe w dowolnej stosownej formie, w tym w postaci cząstek lub włókien, ze średnicami rzędu 0,2 mm lub mniejszymi, odporne na stężony kwas solny i wykonane w taki sposób, że ich półczas wymiany wynosi poniżej 10 sekund, oraz zdolne do pracy w temperaturach w zakresie od 373 K (100 °C) do 473 K (200 °C); 2) kolumny jonitowe (cylindryczne) o średnicy powyżej 1 000 mm, wykonane z materiałów odpornych na stężony kwas solny lub chronione takimi materiałami (np. tytan lub tworzywa fluorowęglowe) i zdolne do pracy w temperaturach w zakresie od 373 K (100 °C) do 473 K (200 °C) i przy ciśnieniach powyżej 0,7 MPa; 3) jonitowe urządzenia zwrotne (urządzenia do chemicznego lub elektrochemicznego utleniania lub redukcji) przeznaczone do regeneracji substancji do chemicznej redukcji lub utleniania, stosowanych w jonitowych kaskadach do wzbogacania materiałów;

g) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do rozdzielania izotopów w postaci pary metalu za pomocą „laserów” (AVLIS): 1) dużej mocy działa elektronowe wytwarzające strumień elektronów w reakcji zdzierania albo skaningowe działa elektronowe o mocy wyjściowej powyżej 2,5 kW/cm, przeznaczone do urządzeń do przeprowadzania uranu w stan pary; 2) systemy operowania ciekłym uranem metalicznym dla stopionego uranu lub jego stopów składające się z tygli, wykonanych z materiałów odpornych na odpowiednie efekty korozyjne i ciepło (np. tantal, grafit powlekany tlenkiem itrowym, grafit powlekany tlenkami innych metali ziem rzadkich lub ich mieszanki) lub chronionych takimi materiałami oraz instalacji chłodniczych do tygli; NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJA 2A225. 3) urządzenia do gromadzenia produktów lub frakcji końcowych, wykonane z materiałów odpornych na działanie cieplne i korozyjne uranu w postaci pary lub cieczy, takich jak grafit powlekany tlenkiem itru lub tantal lub wyłożone takimi materiałami; 4) obudowy modułów urządzeń rozdzielających (zbiorniki cylindryczne lub prostopadłościenne) przeznaczone na źródła par uranu metalicznego, działa elektronowe oraz urządzenia do gromadzenia produktu i frakcji końcowych; 5) „lasery” lub systemy „laserów” do rozdzielania izotopów uranu wyposażone w stabilizatory częstotliwości przystosowane do pracy przez dłuższe okresy czasu; NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJE 6A005 I 6A205.

h) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do rozdzielania izotopów w postaci molekularnej za pomocą „laserów” (MLIS) lub reakcji chemicznej wywołanej selektywną laserową aktywacją izotopów (CRISLA): 1) naddźwiękowe dysze rozprężne do chłodzenia mieszanin UF6 z gazem nośnym do temperatur 150 K (–123 °C) lub niższych, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6”; 2) urządzenia do gromadzenia pięciofluorku uranu (UF5), składające się z kolektorów filtracyjnych, udarowych lub cyklonowych lub ich kombinacji, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF5/UF6”; 3) sprężarki wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” albo zabezpieczone takimi materiałami oraz uszczelnienia wirujących wałów do nich; 4) urządzenia do fluorowania UF5 (stałego) do UF6 (gazowego); 5) urządzenia przetwórcze do oddzielania UF6 od gazu nośnego (np. azotu lub argonu), w tym: a) kriogeniczne wymienniki ciepła i separatory zdolne do pracy w temperaturach 153 K (–120 °C) lub mniejszych; b) zamrażarki kriogeniczne zdolne do wytwarzania temperatur 153 K (–120 °C) lub niższych; c) wymrażarki UF6 zdolne do pracy w temperaturach 253 K (–20 °C) lub niższych; 6) „lasery” lub systemy „laserów” do rozdzielania izotopów uranu wyposażone w stabilizatory częstotliwości przystosowane do pracy przez dłuższe okresy czasu; NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJE 6A005 I 6A205.

i) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do plazmowego rozdzielania materiałów: 1) źródła mikrofal i anteny do wytwarzania lub przyspieszania jonów, o częstotliwości wyjściowej powyżej 30 GHz i średniej mocy wyjściowej powyżej 50 kW; 2) wysokoczęstotliwościowe cewki do wzbudzania jonów pracujące w zakresie częstotliwości powyżej 100 kHz i zdolne do pracy w warunkach średniej mocy powyżej 40 kW; 3) urządzenia do wytwarzania plazmy uranowej; 4) systemy operowania ciekłym metalem dla stopionego uranu lub jego stopów składające się z tygli, wykonanych z materiałów odpornych na odpowiednie efekty korozyjne i ciepło (np. tantal, grafit powlekany tlenkiem itrowym, grafit powlekany tlenkami innych metali ziem rzadkich lub ich mieszanki) lub chronionych takimi materiałami oraz instalacji chłodniczych do tygli; NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJA 2A225. 5) urządzenia do gromadzenia produktów lub frakcji końcowych, wykonane z materiałów odpornych na działanie cieplne i korozyjne par uranu, takich jak grafit powlekany tlenkiem itru lub tantal lub zabezpieczone takimi materiałami; 6) obudowy modułów separatorów (cylindryczne) na źródło plazmy uranowej, cewki na prądy wysokiej częstotliwości oraz kolektory do produktu i frakcji końcowych, wykonane z odpowiednich materiałów niemagnetycznych (np. ze stali nierdzewnej);

j) następujące urządzenia i podzespoły, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do wzbogacania materiałów metodami elektromagnetycznymi: 1) źródła jonów, pojedyncze lub wielokrotne, składające się ze źródła pary, jonizatora oraz akceleratora wiązki wykonane z odpowiednich materiałów niemagnetycznych (np. grafitu, stali nierdzewnej lub miedzi) i zdolne do wytwarzania wiązki jonów o całkowitym natężeniu 50 mA lub większym; 2) płytkowe kolektory jonów do gromadzenia wzbogaconych lub zubożonych wiązek jonów uranu, składające się z dwóch lub więcej szczelin i kieszeni i wykonane z odpowiednich materiałów niemagnetycznych (np. grafitu lub stali nierdzewnej); 3) obudowy próżniowe do elektromagnetycznych separatorów uranu wykonane z materiałów niemagnetycznych (np. z grafitu lub stali nierdzewnej) i skonstruowane z przeznaczeniem do pracy przy ciśnieniach 0,1 Pa lub niższych; 4) elementy biegunów magnesów o średnicy powyżej 2 m; 5) wysokonapięciowe zasilacze do źródeł jonów, posiadające wszystkie następujące cechy charakterystyczne: a) zdolność do pracy w trybie ciągłym; b) napięcie wyjściowe 20 000 V lub większe; c) natężenie prądu na wyjściu 1A lub większe; oraz d) regulacja napięcia z dokładnością lepszą niż 0,01 % w ciągu 8 godzin; NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJA 3A227. 6) zasilacze magnesów (wysokiej mocy, prądu stałego) mające wszystkie wymienione poniżej cechy charakterystyczne: a) zdolność do pracy w trybie ciągłym z prądem wyjściowym o natężeniu 500 A lub większym i napięciu 100 V lub większym; oraz b) regulacja natężenia lub napięcia prądu z dokładnością lepszą niż 0,01 % w ciągu 8 godzin. NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJA 3A226.

0B002

Następujące specjalnie zaprojektowane lub wykonane pomocnicze instalacje, urządzenia i podzespoły do instalacji separacji izotopów wymienionych w pozycji 0B001, wykonane z „materiałów odpornych na korozyjne działanie UF6” lub chronione materiałami tego typu:

a) autoklawy, piece lub instalacje do doprowadzania UF6 do instalacji do wzbogacania;

b) desublimatory lub wymrażarki do odprowadzania UF6 z instalacji przetwórczych i dalszego jego transportu po ogrzaniu;

c) instalacje do produktu lub frakcji końcowych do transportu UF6 do zbiorników;

d) instalacje do skraplania lub zestalania stosowane do usuwania UF6 z procesu wzbogacania drogą sprężania i przetwarzania UF6 w ciecz lub ciało stałe;

e) instalacje rurociągowe i zbiorniki specjalnie przeznaczone do transportu i manipulowania UF6 w procesach rozdzielania izotopów metodą dyfuzji, ultrawirowania lub kaskady aerodynamicznej;

f) 1) próżniowe instalacje rur rozgałęźnych lub zbiorników o wydajności ssania wynoszącej 5 m3 na minutę lub więcej; lub 2) pompy próżniowe specjalnie przeznaczone do pracy w atmosferze UF6;

g) spektrometry masowe (źródła jonów), specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do bieżącego (on-line) pobierania próbek surowca, produktu lub frakcji końcowych ze strumieni zawierających UF6, posiadające wszystkie wymienione poniżej cechy: 1) jednostkową rozdzielczość masy atomowej powyżej 320; 2) źródła jonów wykonane lub powlekane nichromem lub monelem albo niklowane; 3) elektronowe źródła jonizacyjne; i 4) wyposażenie w kolektory umożliwiające analizę izotopową.

0B003

Następujące instalacje do przetwarzania uranu i urządzenia specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do nich:

a) instalacje do przetwarzania koncentratów rudy uranowej na UO3;

b) instalacje do przetwarzania UO3 na UF6;

c) instalacje do przetwarzania UO3 na UO2;

d) instalacje do przetwarzania UO2 na UF4;

e) instalacje do przetwarzania UF4 na UF6;

f) instalacje do przetwarzania UF4 na metaliczny uran;

g) instalacje do przetwarzania UF6 na UO2;

h) instalacje do przetwarzania UF6 na UF4;

i) instalacje do przetwarzania UO2 na UCl4.

0B004

Następujące instalacje do produkcji lub stężania ciężkiej wody, deuteru i związków deuteru oraz specjalnie do nich zaprojektowane i wykonane urządzenia:

a) następujące instalacje do produkcji ciężkiej wody, deuteru i związków deuteru: 1) instalacje do produkcji metodą wymiany woda-siarkowodór; 2) instalacje do produkcji metodą wymiany amoniak-wodór;

b) następujące urządzenia i podzespoły: 1) kolumnowe wymienniki typu woda-siarkowodór wykonane z oczyszczonej stali węglowej (np. ASTM A516), mające średnicę od 6 m do 9 m i zdolność do pracy przy ciśnieniach równych lub większych niż 2 MPa oraz posiadające naddatek korozyjny o wartości 6 mm lub większy; 2) jednostopniowe, niskociśnieniowe (np. 0,2 MPa), odśrodkowe dmuchawy lub kompresory wymuszające cyrkulację gazowego siarkowodoru (tj. gazu zawierającego więcej niż 70 % H2S), o przepustowości równej lub większej niż 56 m3/sekundę podczas pracy przy ciśnieniach zasysania równych lub większych niż 1,8 MPa, posiadające uszczelnienia umożliwiające pracę w środowisku wilgotnego H2S; 3) kolumnowe wymienniki typu amoniak-wodór o wysokości równej lub większej niż 35 m i średnicy od 1,5 m do 2,5 m, zdolne do pracy przy ciśnieniach większych niż 15 MPa; 4) konstrukcje wewnętrzne kolumn włącznie z kontaktorami stopniowymi i pompami stopniowymi, w tym zanurzeniowymi, do produkcji ciężkiej wody w procesie wymiany amoniak-wodór; 5) instalacje do krakowania amoniaku zdolne do pracy przy ciśnieniach równych lub większych niż 3 MPa przy produkcji ciężkiej wody w procesie wymiany amoniak-wodór; 6) podczerwone analizatory absorpcyjne zdolne do bieżącej (on-line) analizy stosunku wodoru do deuteru w warunkach, w których stężenia deuteru są równe lub większe niż 90 %; 7) palniki katalityczne do konwersji wzbogaconego deuteru w ciężką wodę przy użyciu procesu wymiany amoniak-wodór; 8) kompletne systemy wzbogacania ciężkiej wody lub przeznaczone dla nich kolumny, przeznaczone do zwiększania koncentracji deuteru w ciężkiej wodzie do poziomu reaktorowego.

0B005

Instalacje specjalnie przeznaczone do wytwarzania elementów paliwowych do „reaktorów jądrowych” oraz specjalnie dla nich zaprojektowane lub przystosowane urządzenia.

Uwaga: Instalacje do wytwarzania elementów paliwowych do „reaktorów jądrowych” obejmujące w urządzenia, które:

a) pozostają w bezpośrednim kontakcie z materiałami jądrowymi albo bezpośrednio je przetwarzają lub sterują procesem ich produkcji;

b) uszczelniają materiały jądrowe wewnątrz ich koszulek;

c) kontrolują szczelność koszulek; lub

d) kontrolują końcową obróbkę paliwa stałego.

0B006

Instalacje do przerobu napromieniowanych (wypalonych w różnym stopniu) elementów paliwowych „reaktorów jądrowych” oraz specjalnie dla nich przeznaczone lub wykonane urządzenia i podzespoły.

Uwaga: Pozycja 0B006 obejmuje:

a) instalacje do przerobu napromieniowanych (wypalonych w różnym stopniu) elementów paliwowych „reaktorów jądrowych”, w tym urządzenia i podzespoły, które zazwyczaj wchodzą w bezpośredni kontakt z materiałami jądrowymi, służą do ich bezpośredniego przetwarzania lub sterowania ich przepływem;

b) maszyny do rozdrabniania lub kruszenia elementów paliwowych, tj. zdalnie sterowane urządzenia do cięcia, rozdrabniania lub krojenia napromieniowanych (wypalonych w różnym stopniu) zespołów, wiązek lub prętów paliwowych „reaktorów jądrowych”;

c) urządzenia do rozpuszczania, zbiorniki podkrytyczne (np. pierścieniowe lub płaskie zbiorniki o małych średnicach), specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do rozpuszczania napromieniowanego (wypalonego w różnym stopniu) paliwa do „reaktorów jądrowych”, odporne na działanie gorących, silnie żrących płynów oraz przystosowane do zdalnego załadunku i obsługi;

d) ekstraktory przeciwprądowe i urządzenia do separacji metodą wymiany jonów, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do przerobu napromieniowanego (wypalonego w różnym stopniu) „uranu naturalnego”, „uranu zubożonego” lub „specjalnych materiałów rozszczepialnych”;

e) zbiorniki technologiczne lub magazynowe, specjalnie zaprojektowane w taki sposób, że są podkrytyczne i odporne na żrące działanie kwasu azotowego; Uwaga: Zbiorniki technologiczne lub magazynowe mogą mieć następujące właściwości: 1) ścianki lub struktury wewnętrzne z co najmniej dwuprocentowym ekwiwalentem borowym (obliczonym dla wszystkich składowych pierwiastków w sposób zdefiniowany w uwadze do pozycji 0C004); 2) maksymalną średnicę rzędu 175 mm w przypadku zbiorników cylindrycznych; lub 3) maksymalną szerokość 75 mm w przypadku zbiorników płytowych lub pierścieniowych;

f) instrumenty do sterowania procesem przetwarzania, specjalnie przeznaczone lub wykonane z przeznaczeniem do monitorowania lub sterowania przerobem napromieniowanego (wypalonego w różnym stopniu) „uranu naturalnego”, „uranu zubożonego” lub „specjalnych materiałów rozszczepialnych”.

0B007

Instalacje do przetwarzania plutonu oraz specjalnie dla nich przeznaczone lub wykonane urządzenia i podzespoły.

a) Instalacje do przetwarzania azotanu plutonu na tlen;

b) instalacje do wytwarzania metalicznego plutonu.

0C

Materiały

0C001

„Uran naturalny” lub „uran zubożony” lub tor w formie metalu, stopu, związku chemicznego lub koncentratu i dowolnego innego materiału zawierającego jeden lub więcej z powyższych materiałów.

Uwaga: Pozycja 0C001 nie obejmuje kontrolą:

a) czterech gramów lub mniej „uranu naturalnego” lub „uranu zubożonego”, jeżeli znajduje się w czujnikach instrumentów pomiarowych;

b) „uranu zubożonego” specjalnie wyprodukowanego z przeznaczeniem do wyrobu następujących produktów cywilnych spoza dziedziny jądrowej: 1) osłony; 2) wypełnienia; 3) balasty o masie nieprzekraczającej 100 kg; 4) przeciwwagi o masie nieprzekraczającej 100 kg;

c) stopów zawierających mniej niż 5 % toru;

d) produktów ceramicznych zawierających tor, ale wykonanych do zastosowań poza dziedziną jądrową.

0C002

„Specjalne materiały rozszczepialne”

Uwaga: Pozycja 0C002 nie obejmuje kontrolą czterech „gramów efektywnych” lub mniej, w przypadku ich stosowania w czujnikach instrumentów pomiarowych.

0C003

Deuter, ciężka woda (tlenek deuteru) i inne związki deuteru oraz ich mieszaniny i roztwory, w których stosunek liczby atomów deuteru do atomów wodoru jest większy niż 1:5 000.

0C004

Grafit klasy jądrowej, o stopniu zanieczyszczenia poniżej 5 części na milion ‚ekwiwalentu boru’ oraz gęstości większej niż 1,50 g/cm3.

NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJA 1C107.

Uwaga 1: Pozycja 0C004 nie obejmuje kontrolą:

a) wyrobów grafitowych o masie mniejszej niż 1 kg, różnych od specjalnie zaprojektowanych lub przystosowanych do wykorzystania w reaktorach jądrowych;

b) proszku grafitowego.

Uwaga 2: W pozycji 0C004 ‚ekwiwalent boru’ (BE) zdefiniowany jest jako suma BEZ dla domieszek (z pominięciem BEC dla węgla, ponieważ węgiel nie jest uważany za domieszkę) z uwzględnieniem boru, gdzie:

BEZ (ppm) = CF × stężenie pierwiastka Z określane w ppm (częściach na milion)

gdzie CF jest współczynnikiem przeliczeniowym

a σB i σZ są przekrojami czynnymi na wychwyt neutronów termicznych (w barnach) odpowiednio dla boru pochodzenia naturalnego i pierwiastka Z, a AB i AZ są masami atomowymi odpowiednio boru naturalnego i pierwiastka Z.

0C005

Specjalnie wzbogacone związki lub proszki do wyrobu przegród do dyfuzji gazowej, odporne na korozyjne działanie UF6, np. nikiel lub stop zawierający 60 % wagowych lub więcej niklu, tlenek aluminium i całkowicie fluorowane polimery węglowodorowe o procentowym stopniu czystości w proporcji wagowej 99,9 lub powyżej i średniej wielkości cząstek poniżej 10 mikrometrów, mierzonej według normy Amerykańskiego Towarzystwa Materiałoznawczego (ASTM) B330 i wysokim stopniu jednorodności wymiarowej cząstek.

0D

Oprogramowanie

0D001

„Oprogramowanie” specjalnie opracowane lub zmodyfikowane z przeznaczeniem do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” towarów wymienionych w tej kategorii.

0E

Technologia

0E001

„Technologie” według uwagi do technologii jądrowej, do „rozwoju”, „produkcji” lub „użytkowania” towarów wymienionych w tej kategorii.

KATEGORIA 1

MATERIAŁY, SUBSTANCJE CHEMICZNE, „MIKROORGANIZMY” I „TOKSYNY”

1A

Systemy, urządzenia i części

1A001

Następujące elementy wykonane ze związków fluorowych:

a) uszczelnienia, uszczelki, masy uszczelniające lub przepony w układach paliwowych, które są specjalnie przeznaczone do „statków powietrznych” lub rakiet kosmicznych i w których ponad 50 % zawartości wagowej stanowi jeden z materiałów objętych kontrolą według pozycji 1.C009.b lub 1C009.c;

b) polimery i kopolimery piezoelektryczne wykonane z kopolimerów fluorku winylidenu wymienione w pozycji 1C009.a: 1) w postaci arkuszy albo folii; oraz 2) o grubości większej od 200 mikrometrów;

c) uszczelnienia, uszczelki, gniazda zaworów, przepony albo membrany wykonane z elastomerów fluorowych zawierających co najmniej jeden monomer eteru winylowego, specjalnie opracowane do „statków powietrznych”, rakiet kosmicznych lub ‚pocisków rakietowych’. Uwaga: W pozycji 1A001.c „pocisk rakietowy” oznacza kompletne systemy rakietowe i systemy bezpilotowych statków powietrznych.

1A002

Wyroby albo laminaty „kompozytowe” spełniające jakiekolwiek z poniższych kryteriów:

NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJE 1A202, 9A010 i 9A110.

a) składające się z „matrycy” organicznej i z materiałów objętych kontrolą według pozycji 1C010.c, 1C010.d lub 1C010.e; albo

b) składające się z „matrycy” metalowej lub węglowej i z jakichkolwiek z niżej wymienionych materiałów: 1) węglowych „materiałów włóknistych lub włókienkowych”, które spełniają wszystkie z poniższych kryteriów: a) ich „moduł właściwy” przekracza 10,15 × 106 m; oraz b) ich „wytrzymałość właściwa na rozciąganie” przekracza 17,7 × 104 m; lub 2) materiałów wymienionych w pozycji 1C010.c.

Uwaga 1: Pozycja 1A002 nie dotyczy wyrobów kompozytowych ani laminatów wykonanych z żywic epoksydowych impregnowanych węglowymi „materiałami włóknistymi lub włókienkowymi”, przeznaczonych do naprawy elementów lub laminatów „cywilnych statków powietrznych”, pod warunkiem że ich wielkość nie przekracza 100 cm × 100 cm.

Uwaga 2: Pozycja 1A002 nie obejmuje kontrolą całkowicie lub częściowo wykończonych produktów, specjalnie przeznaczonych do następujących, wyłącznie cywilnych, zastosowań:

a) sprzęt sportowy;

b) przemysł samochodowy;

c) przemysł obrabiarkowy;

d) zastosowania medyczne.

1A003

Wyroby z substancji polimerowych niefluorowanych, określonych w pozycji 1C008.a.3, w postaci folii, arkuszy, taśm lub wstęg, które spełniają jakiekolwiek z poniższych kryteriów:

a) mają grubość powyżej 0,254 mm; lub

b) są powlekane lub laminowane węglem, grafitem, metalami lub substancjami magnetycznymi.

Uwaga: Pozycja 1A003 nie obejmuje kontrolą wyrobów powlekanych lub laminowanych miedzią, przeznaczonych do produkcji elektronicznych płytek drukowanych.

1A004

Następujące urządzenia, wyposażenie i części ochronne i detekcyjne, różne od objętych kontrolą na podstawie Wykazu uzbrojenia:

NB.: ZOB. TAKŻE POZYCJE 2B351 i 2B352.

a) maski przeciwgazowe, pochłaniacze i wyposażenie dekontaminacyjne do nich, przeznaczone lub zmodyfikowane w celu ochrony przed jakimikolwiek z poniższych czynników, a także części specjalnie do nich zaprojektowane: 1) czynniki biologiczne „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; 2) materiały promieniotwórcze „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; 3) chemiczne środki bojowe; lub 4) „środki rozpraszania tłumu”, w tym: a) α-bromobenzenoacetonitryl (cyjanek bromobenzylu) (CA) (CAS 5798-79-8); b) dinitryl [(2-chlorofenylo)metyleno]propanu, (O-chlorobenzylidenomalanonitryl) (CS) (CAS 2698-41-1); c) 2-chloro-1-fenyloetanon, chlorek fenylacylu (ω-chloroacetofenon) (CN) (CAS 532-27-4); d) dibenzo-(b,f)-1,4-oksazepina (CR) (CAS 257-07-8); e) 10-chloro-5,10-dihydrofenarsazyna, (chlorek fenarsazyny), (adamsyt), (DM) (CAS 578-94-9); f) N-nonanoilomorfolina (MPA) (CAS 5299-64-9);

b) ubrania, rękawice i obuwie ochronne specjalnie zaprojektowane lub zmodyfikowane dla ochrony przed którymikolwiek z poniższych: 1) czynniki biologiczne „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; 2) materiały promieniotwórcze „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; lub 3) chemiczne środki bojowe;

c) jądrowe, biologiczne i chemiczne systemy detekcji, specjalnie zaprojektowane lub zmodyfikowane dla wykrywania lub identyfikacji jakichkolwiek z poniższych czynników, a także części specjalnie do nich zaprojektowane: 1) czynniki biologiczne „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; 2) materiały promieniotwórcze „przystosowane do użycia w działaniach wojennych”; lub 3) chemiczne środki bojowe.

Uwaga: Pozycja 1A004 nie obejmuje kontrolą:

a) osobistych monitorujących dozymetrów promieniowania jądrowego;

b) urządzeń i wyposażenia, ograniczonych projektowo lub funkcjonalnie do spełniania ochrony przed typowymi cywilnymi zagrożeniami przemysłowymi, np. w górnictwie, przemyśle wydobywczym, rolnictwie, przemyśle farmaceutycznym, medycynie, weterynarii, ochronie środowiska, zagospodarowaniu odpadów lub w przemyśle spożywczym.

Uwagi techniczne:

1. Pozycja 1A004 obejmuje wyposażenie i części, które uznano za skuteczne, przetestowano z wynikiem pozytywnym według norm krajowych lub w inny sposób dowiedziono ich skuteczności w zakresie wykrywania materiałów promieniotwórczych „przystosowanych do użycia w działaniach wojennych”, czynników biologicznych „przystosowanych do użycia w działaniach wojennych”, chemicznych środków bojowych, „nietoksycznych substancji zastępczych” lub „środków rozpraszania tłumu”, a także obrony przed wymienionymi materiałami, czynnikami i środkami, także wtedy, gdy takie wyposażenie lub części stosowane są w cywilnych gałęziach działalności, takich jak: górnictwo, przemysł wydobywczy, rolnictwo, przemysł farmaceutyczny, medycyna, weteryna