DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/61/WE

z dnia 13 lipca 2009 r.

odnosząca się do instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej na kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych

(wersja ujednolicona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

Dyrektywa Rady 78/933/EWG z dnia 17 października 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej na kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych (3) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (4) . W celu zapewnienia jasności i zrozumiałości tej dyrektywy należy ją zatem ujednolicić.

Dyrektywa 78/933/EWG jest jedną ze szczegółowych dyrektyw dotyczących systemu homologacji typu WE, przewidzianego w dyrektywie Rady 74/150/EWG, zastąpionej przez dyrektywę 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi (5) i określa normy techniczne dotyczące projektowania i budowy ciągników rolniczych i leśnych odnoszące się do instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej. Te normy techniczne dotyczą zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w celu umożliwienia stosowania dla wszystkich typów ciągników procedury homologacji typu WE przewidzianej dyrektywą 2003/37/WE. W związku z tym przepisy dyrektywy 2003/37/WE odnoszące się do ciągników rolniczych i leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i odrębnymi jednostkami technicznymi stosują się do niniejszej dyrektywy.

Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich odnoszących się do terminów transpozycji do prawa krajowego i stosowania dyrektyw określonych w załączniku III część B,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

1. „Ciągnik rolniczy lub leśny” oznacza każdy pojazd silnikowy, wyposażony w koła lub gąsienice, mający co najmniej dwie osie, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej, i który został specjalnie skonstruowany w celu holowania, pchania, przewożenia lub napędzania niektórych narzędzi, maszyn lub przyczep, przeznaczonych do stosowania w rolnictwie lub leśnictwie. Może on być wyposażony w celu przewożenia rzeczy i osób.

2. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie jedynie do ciągników określonych w ust. 1, które są wyposażone w ogumienie pneumatyczne i posiadają maksymalną prędkość konstrukcyjną między 6 a 40 km/godz.

Artykuł 2

1. Państwa członkowskie nie mogą odmówić udzielenia homologacji typu WE lub krajowej homologacji typu ciągnika z przyczyn dotyczących instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej, zarówno obowiązkowych, jak i nieobowiązkowych, wymienionych w załączniku I ppkt 1.5.7–1.5.21, jeśli te urządzenia te zostały zainstalowane zgodnie z wymogami określonymi w tym załączniku.

2. W odniesieniu do pojazdów, które nie spełniają wymogów określonych w niniejszej dyrektywie, państwa członkowskie, z przyczyn związanych z przedmiotem niniejszej dyrektywy:

nie udzielają homologacji typu WE,

3. W odniesieniu do nowych pojazdów, które nie spełniają wymogów określonych w niniejszej dyrektywie, państwa członkowskie, z przyczyn związanych z przedmiotem niniejszej dyrektywy:

mogą odmówić rejestracji, sprzedaży lub dopuszczenia do ruchu tych nowych pojazdów.

Artykuł 3

Państwa członkowskie nie mogą odmówić rejestracji lub zakazać sprzedaży albo odmówić dopuszczenia do ruchu lub eksploatacji ciągników z przyczyn dotyczących instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej, zarówno obowiązkowych, jak i nieobowiązkowych, wymienionych w załączniku I ppkt 1.5.7–1.5.21, jeśli te urządzenia zostały zainstalowane zgodnie z wymaganiami określonymi w tym załączniku.

Artykuł 4

Państwo członkowskie, które przyznało homologację typu WE przyjmuje niezbędne środki w celu zapewnienia, że będzie informowane o wszystkich zmianach jednej z części lub charakterystyk, o których mowa w załączniku I ppkt 1.1. Właściwe organy tego państwa członkowskiego określają, czy należy prowadzić dalsze badania zmienionego typu ciągnika i sporządzać nowe sprawozdanie. Jeśli takie testy stwierdzą niezgodność z wymaganiami niniejszej dyrektywy, zmiany nie są homologowane.

Artykuł 5

Zmiany niezbędne w celu dostosowania wymagań określonych w załącznikach I i II do postępu technicznego są dokonywane zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 20 ust. 3 dyrektywy 2003/37/WE.

Artykuł 6

Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, które przyjmują w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 7

Dyrektywa 78/933/EWG, zmieniona dyrektywami wymienionymi w załączniku III części A, traci moc, bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich odnoszących się do terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w załączniku III części B.

Odniesienia do uchylonej dyrektywy traktuje się jak odniesienia do niniejszej dyrektywy i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku IV.

Artykuł 8

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2010 r.

Artykuł 9

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 175 z 27.7.2007, s. 40.

(2) Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 19 lutego 2008 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z dnia 22 czerwca 2009 r.

(3) Dz.U. L 325 z 20.11.1978, s. 16.

(4) Zob. załącznik III część A.

(5) Dz.U. L 171 z 9.7.2003, s. 1.

ZAŁĄCZNIK I

INSTALACJA URZĄDZEŃ OŚWIETLENIOWYCH I SYGNALIZACJI ŚWIETLNEJ

1. DEFINICJE

1.1. Typ ciągnika ze względu na instalację urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej

„Typ ciągnika ze względu na instalację urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej” oznacza ciągniki, które nie różnią się między sobą w zasadniczym stopniu pod względem:

1.1.1. wymiaru i kształtu zewnętrznego ciągnika;

1.1.2. liczby i rozmieszczenia urządzeń. Nie zalicza się do ciągników innego typu: ciągników, które różnią się w rozumieniu ppkt 1.1.1 i 1.1.2, ale nie w takim stopniu, aby wymagało to zmiany rodzaju, liczby, rozmieszczenia i widoczności geometrycznej świateł przypisanych do typu ciągnika oraz ciągników z zainstalowanymi światłami dodatkowymi lub bez tych świateł.

1.2. Płaszczyzna poprzeczna

„Płaszczyzna poprzeczna” oznacza pionową płaszczyznę, prostopadłą do wzdłużnej płaszczyzny środkowej ciągnika.

1.3. Ciągnik nieobciążony

„Ciągnik nieobciążony” oznacza ciągnik gotowy do jazdy, określony w ppkt 2.1.1 załącznika I „wzory dokumentów informacyjnych” do dyrektywy 2003/37/WE.

1.4. Ciągnik obciążony

„Ciągnik obciążony” oznacza ciągnik obciążony do technicznie dopuszczalnej masy maksymalnej, określonej przez producenta. Producent powinien również określić rozkład tej masy na osie.

1.5. Światło

„Światło” oznacza urządzenie zaprojektowane do oświetlania drogi (reflektor) lub do wysyłania sygnału świetlnego. Tylne światła oświetlające tablice rejestracyjne oraz tylne światła odblaskowe również powinny być traktowane jako światła.

1.5.1. Światła równoważne

„Światła równoważne” oznaczają światła spełniające te same funkcje i dozwolone w kraju, w którym zarejestrowany jest ciągnik; światła te mogą mieć inne charakterystyki niż światła instalowane w ciągniku w chwili jego homologacji, pod warunkiem spełniania wymagań niniejszego załącznika.

1.5.2. Światła niezależne

„Światła niezależne” oznaczają światła mające indywidualne klosze, indywidualne źródła światła i indywidualne korpusy.

1.5.3. Światła zgrupowane

„Światła zgrupowane” oznaczają urządzenia mające indywidualne klosze i indywidualne źródła światła, lecz wspólny korpus.

1.5.4. Światła łączone

„Światła łączone” oznaczają urządzenia mające indywidualne klosze, lecz wspólne źródło światła i wspólny korpus.

1.5.5. Światła zespolone

„Światła zespolone” oznaczają urządzenia mające indywidualne źródła światła (lub jedno źródło światła funkcjonujące w różnych warunkach), całkowicie lub częściowo wspólne klosze oraz wspólny korpus.

1.5.6. Chowane światło oświetlające

„Chowane światło oświetlające” oznacza reflektor, który może być częściowo lub całkowicie schowany, gdy nie jest użytkowany. Może to być osiągnięte za pomocą ruchomej przysłony lub poprzez przemieszczenie reflektora, lub w inny stosowny sposób. Termin „światło wsuwane” częściej stosowany jest do określenia światła chowanego, którego przemieszczenie oznacza wsunięcie do karoserii.

1.5.6.1. Światła o zmiennych położeniach

„Światła o zmiennych położeniach” oznaczają światła zainstalowane w ciągniku, które mogą poruszać się w stosunku do niego i których klosze nie mogą być chowane.

1.5.7. Światło drogowe

„Światło drogowe” oznacza światło służące do oświetlania drogi na dużą odległość przed ciągnikiem.

1.5.8. Światło mijania

„Światło mijania” oznacza światło służące do oświetlania drogi przed ciągnikiem, niepowodujące oślepiania lub innej niewygody u kierowców nadjeżdżających pojazdów i innych użytkowników drogi.

1.5.9. Przednie światło przeciwmgielne

„Przednie światło przeciwmgielne” oznacza światło stosowane do oświetlania drogi w warunkach mgły, opadów śniegu, burzy lub chmur pyłu.

1.5.10. Światło cofania

„Światło cofania” oznacza światło stosowane do oświetlania drogi do tyłu od ciągnika oraz do ostrzeżenia innych użytkowników drogi, że ciągnik właśnie się cofa lub ma zamiar się cofać.

1.5.11. Lampa kierunkowskazów

„Lampa kierunkowskazów” oznacza lampę stosowaną do wskazania innym użytkownikom drogi zamiaru kierowcy zmiany kierunku w prawo lub w lewo.

1.5.12. Światła awaryjne

„Światła awaryjne” oznaczają urządzenie powodujące równoczesne działanie wszystkich świateł kierunkowskazów ciągnika, mające na celu zwrócenie uwagi na fakt, że ciągnik czasowo stanowi szczególne zagrożenie dla innych użytkowników drogi.

1.5.13. Światło stopu

„Światło stopu” oznacza światło stosowane do zasygnalizowania innym użytkownikom drogi, znajdującym się za ciągnikiem, że jego kierowca uruchamia hamulec główny.

1.5.14. Oświetlenie tylnej tablicy rejestracyjnej

„Oświetlenie tylnej tablicy rejestracyjnej” oznacza urządzenie stosowane do oświetlenia przestrzeni przeznaczonej do umieszczenia tylnej tablicy rejestracyjnej; może się ono składać z różnych elementów optycznych.

1.5.15. Przednie (boczne) światła pozycyjne

„Przednie (boczne) światła pozycyjne” oznaczają światła stosowane do sygnalizowania obecności i szerokości ciągnika, widzianego od przodu

1.5.16. Tylne (boczne) światła pozycyjne

„Tylne (boczne) światła pozycyjne” oznaczają światła stosowane do wskazania obecności i szerokości ciągnika widzianego od tyłu.

1.5.17. Tylne światła przeciwmgielne

„Tylne światła przeciwmgielne” oznaczają światła stosowane w celu zapewnienia lepszej widzialności ciągnika od tyłu w warunkach gęstej mgły.

1.5.18. Światła postojowe

„Światła postojowe” oznaczają światła stosowane do zwrócenia uwagi na obecność stojącego ciągnika, bez naczepy, na terenie zabudowanym. W tej sytuacji zastępują one przednie i tylne (boczne) światła pozycyjne.

1.5.19. Światła obrysowe

„Światła obrysowe” oznaczają światła umieszczone na najbardziej na zewnątrz wysuniętej krawędzi ciągnika, jak najbliżej jego szczytu, przeznaczone do jednoznacznego wskazywania całkowitej szerokości ciągnika. Sygnalizacja ta jest przeznaczona, w przypadku niektórych ciągników, do uzupełnienia przednich i tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych, jako sygnalizacja mająca zwrócić uwagę na gabaryty ciągnika.

1.5.20. Światła odblaskowe

„Światła odblaskowe” oznaczają urządzenie służące do wskazania obecności ciągnika obserwatorowi znajdującemu się w pobliżu źródła światła, odbijające światło wysyłane przez źródło światła, niepołączone z ciągnikiem.

Do celów niniejszej dyrektywy nie traktuje się jako światła odblaskowego:

— odblaskowych tablic rejestracyjnych,

— innych tablic i sygnałów odblaskowych, wymaganych przepisami państwa członkowskiego odnośnie do pojazdów szczególnej kategorii lub szczególnych metod działania.

1.5.21. Światło robocze

„Światło robocze” oznacza urządzenie do oświetlenia obszaru roboczego lub prac.

1.6. Powierzchnia świetlna światła

1.6.1. Powierzchnia świetlna urządzenia oświetlającego

„Powierzchnia świetlna urządzenia oświetlającego” (ppkt 1.5.7–1.5.10) oznacza rzut prostopadły pełnej apertury reflektora na płaszczyznę poprzeczną. Gdy szkło(-a) światła pokrywa(-ją) pełna aperturę reflektora, bierze się pod uwagę jedynie rzut tej części. W przypadku reflektora światła mijania, powierzchnia świetlna jest ograniczona z boku granicy światła–cienia przez widoczny rzut znajdującej się na kloszu linii granicy światła–cienia. Jeśli reflektor i szkła są regulowane, należy posłużyć się urządzeniem do ustawiania świateł.

1.6.2. Powierzchnia świetlna świateł sygnalizacyjnych innych niż światła odblaskowe

„Powierzchnia świetlna świateł sygnalizacyjnych innych niż światła odblaskowe” (ppkt 1.5.11–1.5.19) oznacza rzut prostopadły światła w płaszczyźnie prostopadłej do jego osi odniesienia i stycznej z zewnętrzną, wysyłającą światło powierzchnią lampy, przy czym rzut ten jest ograniczony przez krawędzie ekranów usytuowanych na tej płaszczyźnie, pozwalających na dalszą emisję tylko 98 % całkowitego natężenia światła wysyłanego w kierunku osi odniesienia. W celu określenia dolnego, górnego i bocznego zasięgu powierzchni świetlnej należy użyć ekranów z jedynie poziomymi lub pionowymi krawędziami.

1.6.3. Powierzchnia świetlna świateł odblaskowych

„Powierzchnia świetlna światła odblaskowego” (ppkt 1.5.20) oznacza rzut prostopadły płaszczyzny odbijającej światła odblaskowego w płaszczyźnie prostopadłej do jego osi odniesienia i ograniczonej przez inne płaszczyzny styczne z krawędziami powierzchni odbijającej światła odblaskowego oraz równoległej do tej osi. Aby określić górny, dolny i boczny zasięg powierzchni świetlnej należy użyć jedynie poziomych i pionowych płaszczyzn.

1.6.4. Zewnętrzne powierzchnie wysyłające światło

„Zewnętrzne powierzchnie wysyłające światło”, dla określonego kierunku obserwacji, oznaczają rzut prostopadły powierzchni wysyłającej światło w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku obserwacji (zob. rys. w dodatku 1).

1.7. Oś odniesienia

„Oś odniesienia” oznacza charakterystyczną oś sygnału świetlnego, określoną przez producenta lampy w celu stosowania jej jako kierunku odniesienia (H = 0°, V = 0°) dla pomiarów fotometrycznych oraz przy instalacji światła w ciągniku.

1.8. Środek odniesienia

„Środek odniesienia” oznacza przecięcie osi odniesienia, określonej przez producenta lampy, z zewnętrzną powierzchnią wysyłającą światło.

1.9. Kąty geometrycznej widoczności

„Kąty geometrycznej widoczności” oznaczają kąty, które wyznaczają pole minimalnego kąta przestrzennego, przy którym zewnętrzna powierzchnia lampy wysyłająca światło jest widoczna. Pole tego kąta przestrzennego wyznaczone jest przez wycinki kuli, której środek pokrywa się ze środkiem odniesienia światła, zaś równik jest równoległy do podłoża. Wycinki te są określone w stosunku do osi odniesienia. Kąty poziome β odnoszą się do długości, zaś kąty pionowe α do szerokości. Wewnątrz kątów geometrycznej widoczności nie może być żadnej przeszkody, która utrudniałaby rozprzestrzenienie się światła z jakiejkolwiek części powierzchni wysyłającej światło danej lampy.

Nie uwzględnia się żadnych przeszkód istniejących w momencie homologacji lampy, jeżeli homologacja jest wymagana.

1.10. Najdalsza krawędź zewnętrzna

„Najdalsza krawędź zewnętrzna” po każdej stronie ciągnika oznacza płaszczyznę równoległą do wzdłużnej płaszczyzny środkowej ciągnika i zbiegającą się z jego boczną krawędzią zewnętrzną, z pominięciem wystających części:

1.10.1. opon blisko punktu ich styku z podłożem oraz przyłączy ciśnieniomierzy ciśnienia w oponach;

1.10.2. jakichkolwiek urządzeń antypoślizgowych, które mogłyby być zamontowane na kołach;

1.10.3. bocznych lusterek wstecznych;

1.10.4. świateł kierunkowskazów, świateł obrysowych, przednich i tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych i świateł postojowych;

1.10.5. plomb celnych założonych na ciągniku oraz urządzeń zabezpieczających te plomby.

1.11. Szerokość całkowita

„Szerokość całkowita” oznacza odległość między dwoma pionowymi płaszczyznami określonymi w ppkt 1.10 powyżej.

1.12. Światło pojedyncze

„Światło pojedyncze” oznacza połączenie dwóch lub więcej lamp, identycznych lub nie, mających te same funkcje i kolor; jeśli posiada urządzenia, których rzut połączonych powierzchni wysyłających światło na daną płaszczyznę poprzeczną zajmuje co najmniej 60 % powierzchni najmniejszego prostokąta opisującego rzuty powierzchni wysyłających światło wyżej wymienionych lamp, pod warunkiem, że to połączenie zostało homologowane jako światło pojedyncze, jeżeli homologacja jest wymagana.

Powyższe połączenie nie stosuje się do świateł drogowych, świateł mijania i świateł przeciwmgielnych.

1.13. Dwa lub parzysta liczba świateł

„Dwa światła” lub „parzysta liczba świateł” oznacza jednolitą powierzchnię w kształcie pasma wysyłającego światło, jeżeli są rozmieszczone symetrycznie w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej ciągnika, zachowują długość nie mniejszą niż 800 mm i nie wystają w obrębie nie mniejszym niż 400 mm od skrajnych, zewnętrznych krawędzi ciągnika. Oświetlenie takiej powierzchni powinno być zasilane przez nie mniej niż dwa źródła światła umieszczone jak najbliżej jej końców. Powierzchnia wysyłająca światło może składać się z kilku umieszczonych obok siebie elementów, pod warunkiem że rzuty na tę samą płaszczyznę poprzeczną kilku indywidualnych powierzchni wysyłających światło zajmują nie mniej niż 60 % powierzchni najmniejszego prostokąta opisującego rzuty tych indywidualnych powierzchni wysyłających światło.

1.14. Odległość między dwoma światłami

„Odległość między dwoma światłami”, które zwrócone są w tę samą stronę, oznacza odległość między rzutami prostopadłymi na płaszczyznę prostopadłą do danego kierunku obrysów dwóch powierzchni świetlnych określonych w odniesieniu do przypadku wymienionego w ppkt 1.6.

1.15. Światło nieobowiązkowe

„Światło nieobowiązkowe” oznacza lampę, której istnienie jest pozostawione uznaniu producenta.

1.16. Ostrzegawczy wskaźnik działania

„Ostrzegawczy wskaźnik działania” oznacza wskaźnik ostrzegawczy pokazujący, czy urządzenie, które zostało podłączone, pracuje prawidłowo, czy nie.

1.17. Wskaźnik ostrzegawczy obiegu zamkniętego

„Wskaźnik ostrzegawczy obiegu zamkniętego” oznacza wskaźnik ostrzegawczy pokazujący, że urządzenie zostało włączone, lecz niepokazujący, czy pracuje ono prawidłowo, czy nie.

2. WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ TYPU WE

2.1. Wniosek o homologację typu WE ciągnika dotyczący instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej jest przedkładany przez producenta ciągnika lub jego upoważnionego przedstawiciela.

2.2. Do wniosku dołącza się trzy egzemplarze wymienionych poniżej dokumentów oraz następujące informacje: 2.2.1. opis typu ciągnika z uwzględnieniem szczegółów określonych w ppkt 1.1; 2.2.2. wykaz urządzeń przewidzianych przez producenta do instalacji urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej. Wykaz może zawierać kilka typów urządzenia dla każdej operacji. Każdy typ musi być dokładnie określony (w szczególności znak homologacji typu elementu, nazwa i adres producenta itd.). Wykaz może również zawierać następujące dodatkowe szczegóły odnośnie do każdej operacji: „lub równoważne urządzenia”; 2.2.3. rysunek rozmieszczenia oświetlenia i świetlnych urządzeń sygnalizacyjnych jako całość, pokazujący rozmieszczenie różnych świateł w ciągniku; 2.2.4. rysunek(-ki) złożeniowy(-e) każdego indywidualnego światła, pokazujący(-e) powierzchnię świetlną określoną w ppkt 1.6.

2.3. Do służby technicznej przeprowadzającej testy homologacji typu dostarcza się nieobciążony ciągnik, reprezentatywny dla typu ciągnika, który ma być homologowany, wyposażony w urządzenia oświetleniowe i sygnalizacji świetlnej, określone w ppkt 2.2.2.

2.4. Do dokumentu homologacji typu dołącza się dokument przewidziany w załączniku II.

3. SPECYFIKACJE OGÓLNE

3.1. Urządzenia oświetleniowe i sygnalizacji świetlnej muszą być tak zainstalowane, że przy normalnych warunkach stosowania, uwzględniając wibracje na jakie mogą być narażone, zachowują charakterystyki ustanowione w niniejszym załączniku i sprawiają, że ciągnik spełnia wymagania niniejszego załącznika. Urządzenia te powinny być w taki sposób zainstalowane, żeby nie można było przypadkowo zakłócić ich działania.

3.1.1. Ciągnik musi być wyposażony w złącza elektryczne w celu umożliwienia podłączenia osobnego systemu sygnalizacji świetlnej. W szczególności ciągnik musi być wyposażony w stałe wyjście gniazdowe, zalecane normą ISO R 1724 (przyłącza elektryczne dla pojazdów z systemem elektrycznym 6V lub 12V, stosowane głównie do samochodów osobowych, lżejszych przyczep i przyczep kempingowych) (wydanie pierwsze, kwiecień 1970 r.) lub ISO R 1185 (połączenia elektryczne między pojazdami holującymi i holowanymi, mającymi 24V system elektryczny, używanymi w międzynarodowym transporcie towarowym) (wydanie pierwsze, marzec 1970 r.). W przypadku normy ISO R 1185, funkcja styku 2 powinna być ograniczona do tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych oraz do lewostronnych świateł obrysowych.

3.2. Światła oświetlające opisane w ppkt 1.5.7, 1.5.8 i 1.5.9 muszą być tak zainstalowane, aby łatwo było dokonać ich właściwego ustawienia.

3.3. Dla wszystkich świetlnych urządzeń sygnalizacyjnych oś odniesienia światła zainstalowanego na ciągniku musi być równoległa do płaszczyzny kierunku ciągnika na drodze oraz do płaszczyzny wzdłużnej ciągnika. Dopuszcza się tolerancję ±3° w każdym kierunku. Dodatkowo należy spełniać wszystkie szczególne instrukcje instalacji, ustanowione przez producenta.

3.4. W przypadku braku tych instrukcji wysokość i osiowanie świateł powinno być sprawdzone przy nieobciążonym ciągniku, stojącym na płaskiej, poziomej powierzchni.

3.5. W przypadku braku wymagań specjalnych światła stanowiące parę są:

3.5.1. zainstalowane w ciągniku symetrycznie w stosunku do jego wzdłużnej płaszczyzny środkowej;

3.5.2. symetryczne względem siebie w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej;

3.5.3. mają taką samą charakterystykę kolorymetryczną;

3.5.4. mają bardzo zbliżoną charakterystykę fotometryczną.

3.6. W przypadku ciągników posiadających niesymetryczny kształt zewnętrzny, wymagania ppkt 3.5.1 i 3.5.2 powinny być spełnione w najbardziej możliwym stopniu. Wymagania te uważa się za spełnione jeśli odległość dwóch świateł od wzdłużnej płaszczyzny środkowej i płaszczyzny kierunku na podłożu jest taka sama.

3.7. Światła pełniące różne funkcje mogą być niezależne lub zgrupowane, łączone lub zespolone w jednym urządzeniu, zapewniając spełnianie stawianych im wymagań.

3.8. Wysokość maksymalna mierzona od podłoża powinna być mierzona od najwyższego punktu, a wysokość minimalna od najniższego punktu powierzchni świetlnej.

3.9. W przypadku braku wymagań szczególnych jedynie światła kierunkowskazów oraz światła awaryjne mogą wysyłać światło migające.

3.10. Żadne czerwone światło nie powinno być widoczne od przodu, zaś białe światło, z wyjątkiem świateł wstecznych i świateł roboczych, nie powinno być widoczne od tyłu.

Wymaganie to uważa się za spełnione, gdy:

3.10.1. dla widoczności czerwonego światła od przodu: jeżeli obserwator poruszający się w obrębie strefy 1 w płaszczyźnie poprzecznej usytuowanej 25m od przodu ciągnika (zob. dodatek 2, rys. 1) nie widzi bezpośrednio czerwonego światła;

3.10.2. dla widoczności białego od tyłu: jeżeli obserwator poruszający się w obrębie strefy 2 w płaszczyźnie poprzecznej usytuowanej 25m za tyłem ciągnika (zob. dodatek 2, rys. 2) nie widzi bezpośrednio białego światła.

3.10.3. Strefa 1 i 2, oglądane przez obserwatora, są ograniczone następującymi płaszczyznami: 3.10.3.1. ze względu na wysokość, przez dwie poziome płaszczyzny odpowiednio 1m oraz 2,2m nad podłożem; 3.10.3.2. ze względu na szerokość, przez dwie pionowe płaszczyzny tworzące kąt 15° rozwarty na zewnątrz ciągnika w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej. Kąt taki wyznaczany jest odpowiednio od przodu i od tyłu ciągnika, przechodząc przez punkt (lub punkty) styku z płaszczyznami pionowymi, które są równoległe do wzdłużnej płaszczyzny środkowej ciągnika i ograniczają szerokość całkowitą ciągnika przy szerokim rozstawie kół. Jeśli istnieje kilka punktów styku, najdalej położony do przodu powinien być wybrany dla strefy 1 oraz najdalej położony do tyłu powinien być wybrany dla strefy 2.

3.11. Połączenia elektryczne muszą być takie, aby przednie i tylne (boczne) światła pozycyjne, światła obrysowe (jeśli takie są) oraz oświetlenie tylnej tablicy rejestracyjnej mogły być włączane i wyłączane tylko jednocześnie.

3.12. Połączenia elektryczne muszą być takie, aby światła drogowe i światła mijania oraz światła przeciwmgielne przednie i tylne nie mogły być włączone, dopóki nie zostaną włączone światła określone w ppkt 3.11. Wymogu tego nie stosuje się do świateł drogowych i świateł mijania, gdy ich świecenie ostrzegające składa się z przerywanego świecenia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem świateł mijania bądź świateł drogowych, bądź świateł mijania i świateł drogowych.

3.13. Kolory światła wysyłanego przez światła i reflektory są następujące:

— światło drogowe: białe,

— światła mijania: białe,

— przednie światła przeciwmgielne: białe lub żółte,

— światła cofania: białe,

— lampy kierunkowskazów: bursztynowe.

— światła awaryjne: bursztynowe,

— światła stopu: czerwone,

— oświetlenie tylnej tablicy rejestracyjnej: białe,

— przednie (boczne) światła pozycyjne: białe,

— tylne (boczne) światła pozycyjne: czerwone,

— tylne światła przeciwmgielne: czerwone,

— światła postojowe: białe z przodu, czerwone z tyłu, bursztynowe jeśli połączone są z kierunkowskazami,

— światło robocze: brak specyfikacji,

— światła obrysowe: białe z przodu, czerwone z tyłu,

— tylne światła odblaskowe, nietrójkątne: czerwone.

3.14. Funkcje wskaźnika ostrzegawczego obwodu zamkniętego mogą być spełnione przez ostrzegawcze wskaźniki działania.

3.15. Światła chowane

3.15.1. Chowanie świateł jest zabronione, z wyjątkiem reflektorów świateł drogowych, reflektorów świateł mijania oraz przednich świateł przeciwmgielnych, które mogą być chowane jeśli nie są używane.

3.15.2. Urządzenie oświetlające w pozycji użycia powinno pozostawać w tej pozycji, jeżeli wadliwe działanie, określone w ppkt 3.15.2.1, występuje osobno lub w połączeniu z jednym z wadliwych działań określonych w ppkt 3.15.2.2. 3.15.2.1. Brak energii do operowania światłem. 3.15.2.2. Przerwa, opór lub zwarcie na uziemieniu w obwodzie elektrycznym, uszkodzenie w hydraulicznych lub pneumatycznych przewodach, linkach Bowdena, uszkodzenie elektromagnetycznych lub innych elementów sterujących lub wysyłających energię mającą powodować chowanie urządzenia.

3.15.3. W przypadku uszkodzenia urządzenia sterującego chowanie, istnieje możliwość umieszczenia schowanego urządzenia oświetlającego w pozycji użycia, bez konieczności stosowania w tym celu narzędzi.

3.15.4. Musi istnieć możliwość przemieszczania urządzenia oświetlającego do pozycji użycia oraz włączania za pomocą pojedynczego urządzenia sterującego, nie wykluczając możliwości przemieszczania tego urządzenia do pozycji użycia bez włączania go. W przypadku zgrupowanych świateł drogowych i świateł mijania urządzenie sterujące, o którym mowa powyżej, wymagane jest tylko w celu aktywowania świateł mijania.

3.15.5. Nie może istnieć możliwość, aby kierowca ze swego miejsca nieumyślnie spowodował zatrzymanie się ruchu włączonych świateł zanim osiągną one pozycję użycia. Jeżeli istnieje niebezpieczeństwo oślepiania innych użytkowników drogi przez wysuwające się światła, mogą one zapalać się tylko wtedy, gdy osiągną swoją pozycję końcową.

3.15.6. W temperaturach od – 30°C do + 50°C urządzenie oświetlające musi być w stanie osiągnąć pozycję całkowitego otwarcia w trzy sekundy od zainicjowania operacji przy pomocy sterownika.

3.16. Zmienne pozycje świateł

3.16.1. W przypadku ciągników mających szerokość rozstawu kół 1 150 mm i mniej, pozycja kierunkowskazów, przednich i tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych oraz świateł stopu może być zmienna, przy założeniu że: 3.16.1.1. światła te muszą być widoczne nawet przy zmianie ich pozycji; 3.16.1.2. światła te mogą być unieruchomione w pozycji wymaganej przez przepisy drogowe. Unieruchamianie musi być automatyczne.

4. WYMAGANIA DOTYCZĄCE POSZCZEGÓLNYCH URZĄDZEŃ

4.1. Reflektory świateł drogowych

4.1.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.1.2. Liczba

Dwa lub cztery.

4.1.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.1.4. Położenie

4.1.4.1. Szerokość

Zewnętrzne krawędzie powierzchni świetlnej nie mogą być bardziej zbliżone do zewnętrznej krawędzi ciągnika niż zewnętrzne krawędzie powierzchni świetlnej świateł mijania.

4.1.4.2. Wysokość

Brak wymagań szczególnych.

4.1.4.3. Długość

Jak najbliżej przodu ciągnika; jednakże światło wysyłane nie może w żadnym przypadku powodować niewygody u kierowcy patrzącego na nie bezpośrednio lub pośrednio przez lusterko wsteczne i/lub inne powierzchnie odbijające ciągnika.

4.1.5. Widoczność geometryczna

Widoczność powierzchni świetlnej, włączając w to widoczność w obszarach nieuważanych za oświetlone w danym kierunku obserwacji, musi być zapewniona w rozbieżnej przestrzeni zdefiniowanej przez wychodzące linie oparte na obwodzie płaszczyzny oświetlanej i tworzące kąt z osią odniesienia reflektora nie mniejszy niż 5°.

4.1.6. Ustawienie osiowe

Do przodu.

Niezależnie od urządzeń niezbędnych do utrzymania prawidłowego ustawienia, w przypadku gdy są dwie pary świateł drogowych, jedna para zawierająca reflektor funkcjonujący tylko jako światło drogowe, może obracać się zgodnie z kątem skrętu kierownicy, wokół osi bardzo zbliżonej do pionu.

4.1.7. Mogą być „zgrupowane”

ze światłami mijania i innymi światłami przednimi.

4.1.8. Nie mogą być „łączone”

z żadnymi innymi światłami.

4.1.9. Mogą być „zespolone”

4.1.9.1. ze światłami mijania, jeżeli reflektor światła drogowego nie obraca się zgodnie z kątem skrętu kierownicy;

4.1.9.2. z przednimi (bocznymi) światłami pozycyjnymi;

4.1.9.3. z przednimi światłami przeciwmgielnymi;

4.1.9.4. ze światłami postojowymi.

4.1.10. Połączenia elektryczne

4.1.10.1. Światła drogowe mogą być włączane zarówno jednocześnie jak i parami. W celu przełączenia ze świateł mijania na światła drogowe, co najmniej jedna para świateł długich musi być włączona. W celu przełączenia ze świateł drogowych na światła mijania, wszystkie reflektory świateł drogowych muszą zostać wyłączone jednocześnie.

4.1.10.2. Światła mijania mogą pozostać włączone w tym samym czasie co światła drogowe.

4.1.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Obowiązkowy.

4.1.12. Inne wymagania

4.1.12.1. Sumaryczne maksymalne natężenie świateł drogowych, które mogą być włączone równocześnie, nie może przekraczać 225 000 cd.

4.1.12.2. To maksymalne natężenie jest uzyskiwane przez dodanie maksymalnych natężeń indywidualnych, mierzonych w czasie homologacji typu elementu i pokazanych na stosownych świadectwach homologacji.

4.2. Światła mijania

4.2.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.2.2. Liczba

Dwa.

4.2.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.2.4. Położenie

4.2.4.1. Szerokość:

Brak wymagań szczególnych.

4.2.4.2. Wysokość ponad podłożem:

4.2.4.2.1. gdy zainstalowane są tylko dwa światła mijania: — minimum 500 mm, — maksimum 1 200 mm. Odległość ta może by zwiększona do 1 500 mm, jeśli wysokość 1 200 mm nie może być zachowana ze względu na konstrukcję, biorąc pod uwagę warunki eksploatowania ciągnika oraz jego narzędzi roboczych;

4.2.4.2.2. w przypadku ciągników wyposażonych w instalacje urządzeń przenośnych umieszczone z przodu, dwa reflektory świateł mijania dodatkowo w stosunku do świateł wymienionych w ppkt 4.2.4.2.1 są dopuszczone na wysokości nieprzekraczającej 3 000 mm, jeśli połączenia elektryczne są takie, że dwie pary reflektorów świateł mijania nie mogą być włączone w tym samym czasie.

4.2.4.3. Długość

Jak najbliżej przodu ciągnika; jednak światło wysyłane nie może w żadnym wypadku powodować niewygody u kierowcy patrzącego na nie bezpośrednio lub pośrednio przez lusterko wsteczne i/lub inne powierzchnie odbijające ciągnika.

4.2.5. Widoczność geometryczna

Zdefiniowana przez kąty α i β określone w ppkt 1.9.

α = 15° ku górze i 10° ku dołowi; β = 45° na zewnątrz i 5° do wewnątrz.

Wewnątrz tego obszaru prawie cała powierzchnia wysyłająca światło danego światła powinna być widoczna.

Obecność paneli lub innych części wyposażenia, znajdujących się w pobliżu światła nie może wywołać efektów ubocznych powodujących niewygodę u innych użytkowników drogi.

4.2.6. Ustawienie osiowe

4.2.6.1. Ustawienie osiowe reflektorów świateł mijania musi być niezmienne w odniesieniu do kąta skrętu kierownicy.

4.2.6.2. Jeśli wysokość reflektorów świateł mijania jest równa lub większa niż 500 mm i równa lub mniejsza niż 1 200 mm, musi istnieć możliwość opuszczenia świateł mijania o 0,5° i 4 %.

4.2.6.3. Jeśli wysokość reflektora świateł mijania jest większa niż 1 200 mm, lecz nieprzekraczająca 1 500 mm, granica 4 % ustanowiona w ppkt 4.2.6.2 powinna być zwiększona do 6 %; reflektory świateł mijania, określone w ppkt 4.2.4.2.2, muszą być ustawione osiowo w taki sposób, że, mierzona z odległości 15 m od światła, pozioma linia dzieląca strefę oświetloną od nieoświetlonej usytuowana jest na wysokości równej tylko połowie odległości między podłożem a środkiem światła.

4.2.7. Mogą być „zgrupowane”

z reflektorem światła drogowego lub innymi światłami przednimi.

4.2.8. Nie mogą być „łączone”

z żadnym innym światłem.

4.2.9. Mogą być „zespolone”

4.2.9.1. ze światłem drogowym, chyba że te ostatnie obracają się zgodnie z kątem skrętu kierownicy;

4.2.9.2. z innymi światłami przednimi.

4.2.10. Połączenia elektryczne

Przełącznik do zmiany na światła mijania musi jednocześnie wyłączać wszystkie światła drogowe.

Światła mijania mogą pozostać włączone w tym samym czasie co światła drogowe.

4.2.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Nieobowiązkowy.

4.2.12. Inne wymagania

Wymagania ppkt 3.5.2 nie stosują się do świateł mijania.

4.3. Przednie światła przeciwmgielne

4.3.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.3.2. Liczba

Dwa.

4.3.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.3.4. Położenie

4.3.4.1. Szerokość

Brak wymagań szczególnych.

4.3.4.2. Wysokość

Nie mniej niż 250 mm nad podłożem.

Żaden punkt na powierzchni świetlnej nie może być wyższy niż najwyższy punkt na powierzchni świetlnej reflektora światła mijania.

4.3.4.3. Długość

Najbliżej przodu ciągnika; jednakże światło wysyłane nie może w żadnym przypadku powodować niewygody u kierowcy patrzącego na nie bezpośrednio lub pośrednio przez lusterko wsteczne i/lub inne powierzchnie odbijające ciągnika.

4.3.5. Widoczność geometryczna

Zdefiniowana przez kąty α i β określone w ppkt 1.9:

α = 5° ku górze i 10° ku dołowi; β = 45° na zewnątrz i 5° do wewnątrz.

4.3.6. Ustawienie osiowe

Ustawienie osiowe nie może być różne w zależności od kąta skrętu kierownicy.

Muszą być tak skierowane do przodu, aby nie wywoływały niepożądanego oślepienia lub niewygody u nadjeżdżających kierowców i innych użytkowników drogi.

4.3.7. Mogą być „zgrupowane”

z innymi światłami przednimi.

4.3.8. Nie mogą być „łączone”

z innymi światłami przednimi.

4.3.9. Mogą być „zespolone”

4.3.9.1. ze światłami drogowymi, które nie obracają się zgodnie z kątem skrętu kierownicy kiedy są cztery reflektory;

4.3.9.2. z przednimi (bocznymi) światłami pozycyjnymi;

4.3.9.3. ze światłami postojowymi.

4.3.10. Połączenia elektryczne

Musi istnieć możliwość włączenia i wyłączenia świateł przeciwmgielnych niezależnie od świateł drogowych i świateł mijania i na odwrót.

4.3.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Nieobowiązkowy.

4.4. Światła wsteczne

4.4.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.4.2. Liczba

Jedno lub dwa.

4.4.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.4.4. Położenie

4.4.4.1. Szerokość

Brak wymagań szczególnych.

4.4.4.2. Wysokość

Nie mniej niż 250 mm i nie więcej niż 1 200 mm nad podłożem.

4.4.4.3. Długość

Z tyłu ciągnika.

4.4.5. Widoczność geometryczna

Określona przez kąty α i β określone w ppkt 1.9:

α = 15° ku górze i 5° ku dołowi; β = 45° na prawo i lewo, jeśli jest tylko jedno światło; β = 45° na zewnątrz i 30° do wewnątrz, jeśli są dwa światła.

4.4.6. Ustawienie osiowe

Do tyłu.

4.4.7. Mogą być „zgrupowane”

z dowolnymi światłami tylnymi.

4.4.8. Nie mogą być „łączone”

z innymi światłami.

4.4.9. Nie mogą być „zespolone”

z innymi światłami.

4.4.10. Połączenia elektryczne

Światło to może świecić tylko wtedy, gdy włączony jest bieg wsteczny oraz gdy urządzenie sterujące rozpoczęciem lub zatrzymaniem pracy silnika jest w pozycji umożliwiającej pracę silnika.

Światło to nie może zapalić się lub pozostać zapalone, jeśli oba z powyższych warunków nie są spełnione.

4.4.11. Wskaźniki ostrzegawcze

Nieobowiązkowe.

4.5. Światła kierunkowskazów

4.5.1. Występowanie (zob. dodatek 3).

Obowiązkowe. Typy kierunkowskazów podzielone są na kategorie (1, 2 i 5), których instalację w ciągniku przedstawia układ (A-D).

Układ A jest dozwolony tylko dla ciągników, których długość całkowita nie przekracza 4,60 m i w przypadku których odległość między zewnętrznymi krawędziami powierzchni świetlnej nie jest większa niż 1,60 m.

Układy B, C i D stosują się do wszystkich ciągników.

Dodatkowe światła kierunkowskazów są opcjonalne.

4.5.2. Liczba

Liczba urządzeń powinna być taka, aby mogły one wysyłać sygnały odpowiadające jednemu z układów, określonych w ppkt 4.5.3.

4.5.3. Układ (zob. dodatek 3).

A — Dwa przednie światła kierunkowskazów (kategoria 1), — dwa tylne światła kierunkowskazów (kategoria 2). Światła te mogą być niezależne, zgrupowane lub łączone.

B — Dwa przednie światła kierunkowskazów (kategoria 1), — dwa powtarzające się boczne światła kierunkowskazów (kategoria 5), — dwa tylne światła kierunkowskazów (kategoria 2). Przednie i boczne światła kierunkowskazów mogą być niezależne, zgrupowane lub łączone.

C — Dwa przednie światła kierunkowskazów (kategoria 1), — dwa tylne światła kierunkowskazów (kategoria 2), — dwa boczne światła kierunkowskazów (kategoria 5).

D — Dwa przednie światła kierunkowskazów (kategoria 1), — dwa tylne światła kierunkowskazów (kategoria 2).

4.5.4. Położenie

4.5.4.1. Szerokość

Krawędź powierzchni świetlnej najdalej odsunięta od środkowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika nie może być dalej niż 400 mm od najdalszej zewnętrznej krawędzi ciągnika.

Odległość między wewnętrznymi krawędziami dwóch powierzchni świetlnych wynosi nie mniej niż 500 mm.

Jeżeli odległość pionowa między tylnymi światłami kierunkowskazów i odpowiadającymi im tylnymi (bocznymi) światłami pozycyjnymi nie jest większa niż 300 mm, odległość między najbardziej zewnętrzną krawędzią ciągnika i zewnętrzną krawędzią tylnych kierunkowskazów nie może przekroczyć o więcej niż 50 mm odległości między najbardziej zewnętrzną krawędzią ciągnika i krawędzią zewnętrzną odpowiednich tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych.

Dla przednich świateł kierunkowskazów powierzchnia świetlna musi być nie bliżej niż 40 mm od powierzchni świetlnej reflektorów świateł mijania lub przednich świateł przeciwmgielnych, jeśli takie są zamontowane. Mniejsza odległość jest dopuszczalna, jeżeli natężenie światła w osi odniesienia świateł kierunkowskazów równa jest co najmniej 400 cd.

4.5.4.2. Wysokość

Nad ziemią:

— nie mniejsza niż 500 mm dla świateł kierunkowskazów kategorii 5,

— nie mniejsza niż 400 mm dla świateł kierunkowskazów kategorii 1 i 2,

— nie więcej niż 1 900 mm dla wszystkich kategorii. Jeżeli budowa ciągnika uniemożliwia utrzymanie tej maksymalnej liczby, najwyższy punkt powierzchni świetlnej może być na wysokości 2 300 mm dla świateł kierunkowskazów kategorii 5, kategorii 1 i 2 układu A oraz kategorii 1 i 2 układu B, kategorii 1 i 2 układu D; dla kategorii 1 i 2 pozostałych układów wysokość ta może wynosić 2 100 mm,

— do 4 000 mm dla opcjonalnych świateł kierunkowskazów.

4.5.4.3. Długość

Odległość między środkiem odniesienia powierzchni świetlnej bocznych świateł kierunkowskazów (układ B i C) a płaszczyzną poprzeczną, która określa przednią granicę całkowitej długości ciągnika, nie przekracza 1 800 mm. Jeżeli budowa ciągnika uniemożliwia zachowanie minimalnych kątów widoczności, odległość ta może być zwiększona do 2 600 mm.

4.5.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

(zob. dodatek 3).

Kąt pionowy

15° powyżej i poniżej poziomu. Kąt pionowy poniżej poziomu może być zmniejszony do 10° w przypadku bocznych powtarzających się świateł kierunkowskazów układu B i C, jeśli ich wysokość jest mniejsza niż 1 500 mm. To samo dotyczy kierunkowskazów kategorii 1 układu B i D.

4.5.6. Ustawienie osiowe

Jeżeli istnieją warunki szczególne ustanowione przez producenta muszą być one przestrzegane.

4.5.7. Mogą być „zgrupowane”

z jednym lub więcej światłami, które nie są światłami chowanymi.

4.5.8. Nie mogą być „łączone”

z innym światłem, zachowując zgodność z układami, o których mowa w sekcji 4.5.3.

4.5.9. Mogą być „zespolone”

tylko ze światłami postojowymi, lecz wyłącznie w przypadku świateł kierunkowskazów kategorii 5.

4.5.10. Połączenia elektryczne

Światła kierunkowskazów powinny być włączane niezależnie od innych świateł. Wszystkie światła kierunkowskazów po jednej stronie ciągnika powinny być włączane i wyłączane za pomocą jednego sterownika i muszą świecić fazowo.

4.5.11. Ostrzegawcze wskaźniki działania

Obowiązkowe dla wszystkich świateł kierunkowskazów niewidocznych bezpośrednio dla kierowcy. Mogą być optyczne lub akustyczne lub też jedne i drugie.

Jeżeli jest to wskaźnik optyczny, jest migającym światełkiem, które w przypadku niesprawności jakiegokolwiek ze świateł kierunkowskazów, innego niż boczne powtarzające się światła kierunkowskazów, jest albo zgaszone, albo pozostaje zapalone bez migotania lub wykazuje wyraźną zmianę w częstotliwości. Jeżeli jest całkowicie akustyczny jest wyraźnie słyszalny oraz wykazuje wyraźne zmiany w częstotliwości w przypadku niesprawności kierunkowskazów.

Jeżeli ciągnik jest przystosowany do ciągnięcia przyczepy, musi być wyposażony w specjalny optyczny ostrzegawczy wskaźnik działania świateł kierunkowskazów przyczepy, chyba że wskaźnik pojazdu holującego zapewnia wykrywanie i sygnalizowanie uszkodzeń jakiegokolwiek z kierunkowskazów pojazdu połączonego.

4.5.12. Inne wymagania

Światło jest światłem migającym z częstotliwością 90 ± 30 razy na minutę.

W przeciągu nie więcej niż jednej sekundy od zadziałania sterownika włączania kierunkowskazów pojawia się światło, zaś jego pierwsze zgaśnięcie następuje w czasie nie dłuższym niż po upływie półtorej sekundy.

Jeżeli ciągnik posiada zezwolenie na holowanie przyczepy, sterownik świateł kierunkowskazów w ciągniku powinien również uruchamiać kierunkowskazy przyczepy.

W przypadku innego niż zwarcie uszkodzenia jednego z kierunkowskazów, inne muszą kontynuować migotanie lecz częstotliwość w takiej sytuacji może być inna niż wymagana.

4.6. Światła awaryjne

4.6.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.6.2. Liczba Zgodne z przepisami odpowiednich rubryk w pkt 4.5. 4.6.3. Układ 4.6.4. Polożenie 4.6.4.1. Szerokość 4.6.4.2. Wysokość 4.6.4.3. Długość 4.6.5. Widzialność geometryczna 4.6.6. Ustawienie osiowe 4.6.7. Mogą/nie mogą być „zgrupowane” 4.6.8. Mogą/nie mogą być „łączone” 4.6.9. Mogą/nie mogą być „zespolone”

4.6.10. Połączenia elektryczne

Sygnał jest uruchamiany za pomocą osobnego sterownika, umożliwiającego funkcjonowanie w fazie wszystkich kierunkowskazów.

4.6.11. Wskaźnik ostrzegawczy obiegu zamkniętego

Obowiązkowy. Mrugające ostrzegawcze światło, które może działać w połączeniu ze wskaźnikiem ostrzegawczym (wskaźnikami ostrzegawczymi) określonym (i) w ppkt 4.5.11.

4.6.12. Inne wymagania

Jak to określono w ppkt 4.5.12, jeżeli ciągnik przystosowany jest do ciągnięcia przyczepy, sterownik świateł awaryjnych musi być również w stanie uruchomić światła kierunkowskazów przyczepy. Światła awaryjne muszą być w stanie funkcjonować nawet, gdy urządzenie uruchamiające silnik jest w pozycji uniemożliwiającej uruchomienie go.

4.7. Światła stopu

4.7.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.7.2. Liczba

Dwa.

4.7.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.7.4. Położenie

4.7.4.1. Szerokość

Nie mniej niż 500 mm od siebie. Odległość ta może zostać zmniejszona do 400 mm jeśli całkowita szerokość pojazdu jest mniejsza niż 1 400 mm.

4.7.4.2. Wysokość

Nad podłożem: nie mniej niż 400 mm, nie więcej niż 1 900 mm lub nie więcej niż 2 300 mm, jeżeli kształt nadbudowy uniemożliwia umieszczenie ich poniżej maksymalnej wysokości 1 900 mm.

4.7.4.3. Długość

Z tyłu ciągnika.

4.7.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

45° na zewnątrz i do wewnątrz.

Kąt pionowy

15° ponad i poniżej poziomu. Kąt pionowy poniżej poziomu może być zredukowany do 10° w przypadku świateł umieszczonych mniej niż 1 500 mm nad podłożem; do 5° w przypadku świateł umieszczonych mniej niż 750 mm nad podłożem.

4.7.6. Ustawienie osiowe

W kierunku tyłu ciągnika.

4.7.7. Mogą być „zgrupowane”

z jednym lub kilkoma innymi światłami tylnymi.

4.7.8. Nie mogą być „łączone”

z innym światłem.

4.7.9. Mogą być „zespolone”

z tylnym (bocznym) światłem pozycyjnym lub światłem postojowym.

4.7.10. Połączenia elektryczne

musi zapalać się, gdy używany jest hamulec główny.

4.7.11. Ostrzegawcze wskaźniki działania

Nieobowiązkowe. Jeżeli istnieją nie powinny być one ostrzegawczym sygnałem migającym, który zapala się w sytuacji uszkodzenia świateł stopu.

4.7.12. Inne wymagania

Natężenie światła świateł stopu musi być znacznie mocniejsze niż tylnych świateł pozycyjnych (bocznych).

4.8. Oświetlenie tylnej tablicy rejestracyjnej

4.8.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.8.2. Liczba Taka, aby urządzenie było w stanie oświetlić powierzchnię tablicy rejestracyjnej. 4.8.3. Układ 4.8.4. Położenie 4.8.4.1. Szerokość 4.8.4.2. Wysokość 4.8.4.3. Długość 4.8.5. Widoczność geometryczna 4.8.6. Ustawienie osiowe

4.8.7. Mogą być „zgrupowane”

z jednym lub kilkoma światłami tylnymi.

4.8.8. Mogą być „łączone”

z tylnymi (bocznymi) światłami pozycyjnymi.

4.8.9. Nie mogą być „zespolone”

z innym światłem.

4.8.10. Połączenia elektryczne

Urządzenie musi świecić się tylko w tym samym czasie co tylne światła pozycyjne.

4.8.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Nieobowiązkowy. Jeżeli istnieje, powinien spełniać wymagania wskaźnika ostrzegawczego przednich i tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych.

4.9. Przednie (boczne) światła pozycyjne

4.9.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.9.2. Liczba

Dwa lub cztery (zob. ppkt 4.2.4.2.2).

4.9.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.9.4. Położenie

4.9.4.1. Szerokość

Punkt na powierzchni świetlnej, który jest najdalej oddalony od środkowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika, nie może być dalej niż 400 mm od skrajnie zewnętrznej krawędzi ciągnika.

Odległość między krawędziami wewnętrznymi dwóch indywidualnych powierzchni świetlnych nie może być mniejsza niż 500 mm.

4.9.4.2. Wysokość

Ponad podłożem: nie mniej niż 400 mm, nie więcej niż 1 900 mm lub nie więcej niż 2 300 mm, jeżeli kształt nadbudowy uniemożliwia umieszczenie ich poniżej maksymalnej wysokości 1 900 mm.

4.9.4.3. Długość

Brak wymagań, pod warunkiem że światła są ustawione wzdłużnie oraz że kąty widoczności geometrycznej określone w ppkt 4.9.5 są spełnione.

4.9.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

Dla dwóch przednich (bocznych) świateł pozycyjnych: 10° do wewnątrz oraz 80° na zewnątrz. Jednak, wyjątkowo, kąt 10° do wewnątrz może być zredukowany do 5°, jeżeli kształt nadbudowy nie pozwala utrzymać kąta 10°. Dla ciągników o całkowitej szerokości nieprzekraczającej 1 400 mm, kąt ten może zostać zredukowany do 3°, jeżeli kształt nadbudowy powoduje, że nie można utrzymać kąta 10°.

Kąt pionowy

15° powyżej i poniżej poziomu. Kąt pionowy poniżej poziomu może zostać zredukowany do 10°, jeżeli światło jest umieszczone poniżej 1 500 mm nad ziemią oraz do 5°, jeśli światło umieszczone jest poniżej 750 mm nad podłożem.

4.9.6. Ustawienie osiowe

W kierunku przodu.

4.9.7. Mogą być „zgrupowane”

z dowolnymi światłami przednimi.

4.9.8. Nie mogą być „łączone”

z innymi światłami.

4.9.9. Mogą być „zespolone”

z dowolnymi światłami przednimi.

4.9.10. Połączenia elektryczne

Brak wymagań szczególnych.

4.9.11. Wskaźnik ostrzegawczy

Obowiązkowy. Wskaźnik ten nie jest migający. Nie jest wymagane aby oświetlenie tablicy rozdzielczej mogło być włączone tylko jednocześnie z przednimi (bocznymi) światłami pozycyjnymi.

4.10. Tylne (boczne) światła pozycyjne

4.10.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.10.2. Liczba

Dwa.

4.10.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.10.4. Położenie

4.10.4.1. Szerokość

Punkt na powierzchni świetlnej, który jest najbardziej oddalony od środkowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika, nie może być dalej niż 400 mm od skrajnej zewnętrznej krawędzi pojazdu.

Odległość między wewnętrznymi krawędziami dwóch powierzchni świetlnych jest nie mniejsza niż 500 mm. Odległość ta może być zredukowana do 400 mm tam gdzie szerokość całkowita ciągnika jest mniejsza niż 1 400 mm.

4.10.4.2. Wysokość

Nad podłożem: nie mniej niż 400 mm, nie więcej niż 1 900 mm lub nie więcej niż 2 300 mm, jeżeli kształt nadbudowy uniemożliwia umieszczenie ich poniżej maksymalnej wysokości 1 900 mm.

4.10.4.3. Długość

Z tyłu ciągnika.

4.10.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

Dla dwóch tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych:

— 45° do wewnątrz i 80° do na zewnątrz,

— lub 80° do wewnątrz i 45° na zewnątrz.

Kąt pionowy

15° powyżej i poniżej poziomu. Kąt poniżej poziomu może być zredukowany do 10°, jeśli wysokość świateł nad podłożem jest mniejsza niż 1 500 mm i do 5° jeśli wysokość ta jest mniejsza niż 750 mm.

4.10.6. Ustawienie osiowe

Do tyłu.

4.10.7. Mogą być „zgrupowane”

z dowolnymi innymi światłami tylnymi

4.10.8. Mogą być „łączone”

ze światłami oświetlającymi tylną tablicę rejestracyjną.

4.10.9. Mogą być „zespolone”

ze światłem stopu, z tylnym światłem przeciwmgielnym lub światłem postojowym.

4.10.10. Połączenia elektryczne

Brak wymagań szczególnych.

4.10.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Obowiązkowy. Musi być połączony ze wskaźnikiem ostrzegawczym przednich (bocznych) świateł pozycyjnych.

4.11. Tylne światło przeciwmgielne

4.11.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.11.2. Liczba

Jedno lub dwa.

4.11.3. Układ

Musi spełniać wymogi widoczności geometrycznej.

4.11.4. Położenie

4.11.4.1. Szerokość

Jeżeli jest tylko jedno tylne światło przeciwmgielne, musi być ono po przeciwnej stronie środkowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika w stosunku do kierunku jazdy obowiązującego w państwie rejestracji.

We wszystkich przypadkach odległość między tylnymi światłami przeciwmgielnymi i światłami stopu musi być większa niż 100 mm.

4.11.4.2. Wysokość

Ponad podłożem: nie mniej niż 400 mm, nie więcej niż 1 900 mm lub nie więcej niż 2 100 mm, jeżeli kształt nadbudowy uniemożliwia umieszczenie ich poniżej maksymalnej wysokości 1 900 mm.

4.11.4.3. Długość:

Z tyłu ciągnika.

4.11.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

25° do wewnątrz i na zewnątrz.

Kąt pionowy

5° powyżej i poniżej poziomu.

4.11.6. Ustawienie osiowe

Do tyłu.

4.11.7. Mogą być „zgrupowane”

z dowolnymi światłami tylnymi.

4.11.8. Nie mogą być „łączone”

z innymi światłami.

4.11.9. Mogą być „zespolone”

z tylnymi (bocznymi) światłami pozycyjnymi lub światłem postojowym.

4.11.10. Połączenia elektryczne

Muszą być takie, że tylne światło przeciwmgielne może się zapalić tylko wtedy, gdy zapalone są reflektory świateł mijania lub przednie światła przeciwmgielne.

Jeżeli są przednie światła przeciwmgielne, musi istnieć możliwość zgaszenia tylnego światła przeciwmgielnego niezależnie od przednich świateł przeciwmgielnych.

4.11.11. Wskaźnik ostrzegawczy obwodu zamkniętego

Obowiązkowy. Niezależne światło ostrzegawcze o stałym natężeniu.

4.12. Światło postojowe

4.12.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.12.2. Liczba

Zależna od układu.

4.12.3. Układ

— dwa światła przednie i dwa światła tylne;

— lub jedno światło po każdej stronie.

4.12.4. Położenie

4.12.4.1. Szerokość

Punkt na powierzchni świetlnej, który jest najbardziej oddalony od środkowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika nie może być dalej niż 400 mm od skrajnej zewnętrznej krawędzi pojazdu. Ponadto w przypadku pary świateł światła muszą być po bokach ciągnika.

4.12.4.2. Wysokość

Ponad podłożem: nie mniej niż 400 mm, nie więcej niż 1 900 mm lub nie więcej niż 2 100 mm, jeżeli kształt nadbudowy uniemożliwia umieszczenie ich poniżej maksymalnej wysokości 1 900 mm.

4.12.4.3. Długość

Brak wymagań szczególnych.

4.12.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

45° na zewnątrz, w stronę przodu i w stronę tyłu.

Kąt pionowy

15° powyżej i poniżej poziomu. Kąt pionowy poniżej poziomu może być zredukowany do 10°, jeżeli światło jest umieszczone na wysokości mniejszej niż 1 500 mm nad podłożem; oraz do 5° jeśli wysokość ta nad podłożem jest mniejsza niż 750 mm.

4.12.6. Ustawienie osiowe

Takie że światła spełniają warunki dotyczące widoczności w kierunku do przodu i do tyłu.

4.12.7. Mogą być „zgrupowane”

z dowolnymi światłami.

4.12.8. Nie mogą być „łączone”

z innymi światłami.

4.12.9. Mogą być „zespolone”

— z przodu: ze światłami pozycyjnymi (bocznymi), z reflektorami świateł mijania, z reflektorami świateł drogowych, z przednimi światłami przeciwmgielnymi,

— z tyłu: ze światłami pozycyjnymi (bocznymi), ze światłami stopu, z tylnymi światłami przeciwmgielnymi,

— ze światłami kierunkowskazów kategorii 5.

4.12.10. Połączenia elektryczne

Połączenia muszą umożliwiać zapalanie światła(-eł) postojowych po tej samej stronie ciągnika niezależne od innych świateł.

4.12.11. Wskaźnik ostrzegawczy

Nieobowiązkowy. Jeżeli jest, musi istnieć możliwość sprzężenia go ze wskaźnikiem świateł pozycyjnych (bocznych).

4.12.12. Inne wymagania

Funkcja tych świateł może być również osiągnięta przez jednoczesne włączenie przednich i tylnych (bocznych) świateł pozycyjnych po tej samej stronie ciągnika.

4.13. Światła obrysowe

4.13.1. Występowanie

Nieobowiązkowe dla ciągników przekraczających 2,10 m szerokości.

Zabronione dla pozostałych ciągników.

4.13.2. Liczba

Dwa widoczne z przodu i dwa widoczne z tyłu.

4.13.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.13.4. Położenie

4.13.4.1. Szerokość

Jak najbliżej skrajnej zewnętrznej krawędzi ciągnika.

4.13.4.2. Wysokość

Na maksymalnej wysokości zgodnej z wymaganiami odnośnie do położenia ze względu na szerokość i symetrię świateł.

4.13.4.3. Długość

Brak wymagań szczególnych.

4.13.5. Widoczność geometryczna

Kąt poziomy

80° na zewnątrz.

Kąt pionowy

5° powyżej i 20° poniżej poziomu.

4.13.6. Ustawienie osiowe

Takie że światła spełniają wymagania widoczności do przodu i do tyłu.

4.13.7. Nie mogą być „grupowane” Z innymi światłami z wyjątkiem przypadku w ppkt 4.2.4.2.2. 4.13.8. Nie mogą być „łączone” 4.13.9. Nie mogą być „zespolone”

4.13.10. Połączenia elektryczne

Brak wymagań szczególnych.

4.13.11. Wskaźnik ostrzegawczy

Nieobowiązkowy.

4.13.12. Inne wymagania

Spełnienie wszystkich innych warunków, światła widoczne od przodu i od tyłu, mogą być połączone w jedno urządzenie.

Położenie świateł obrysowych w stosunku do odpowiednich świateł pozycyjnych (bocznych) jest takie, że odległość między rzutami na pionową płaszczyznę poprzeczną punktów najbliższych powierzchniom świetlnym dwóch rozważanych świateł jest nie mniejsza niż 200 mm.

4.14. Tylne światło odblaskowe, nie trójkątne

4.14.1. Występowanie

Obowiązkowe.

4.14.2. Liczba

Dwa lub cztery (zob. ppkt 4.14.5.2).

4.14.3. Układ

Brak wymagań szczególnych.

4.14.4. Położenie

4.14.4.1. Szerokość

Punkt na powierzchni świetlnej, który jest najdalej od środkowej płaszczyzny symetrii wzdłużnej ciągnika nie może być dalej niż 400 mm od skrajnej zewnętrznej krawędzi ciągnika.

Odległość między wewnętrznymi krawędziami świateł odblaskowych wynosi minimum 600 mm. Odległość ta może być zredukowana do 400 mm, jeżeli szerokość całkowita ciągnika jest mniejsza niż 1 300 mm.

4.14.4.2. Wysokość

Nad podłożem: nie mniej niż 400 mm i nie więcej niż 900 mm. Górna granica może być zwiększona do 1 200 mm, jeżeli nie ma możliwości umieszczenia tych świateł na wysokości do 900 mm bez użycia urządzeń pomocniczych, które mogą być łatwo zgięte lub zniszczone.

4.14.4.3. Długość

Brak wymagań szczególnych.

4.14.5. Widoczność geometryczna

4.14.5.1. Kąt poziomy 30° do wewnątrz i na zewnątrz. Kąt pionowy 15° ponad i poniżej poziomu. Kąt pionowy poniżej poziomu może być zredukowany do 5°, jeżeli światła umieszczone są na wysokości mniejszej niż 750 mm.

4.14.5.2. Jeśli nie mogą być spełnione powyższe warunki położenia i wymaganej widoczności, cztery światła odblaskowe mogą być umieszczone zgodnie z następującymi wymaganiami instalacji: 4.14.5.2.1. Dwa światła odblaskowe muszą być umieszczone w obrębie wysokości 900 mm ponad podłożem, zachowana jest odległość między krawędziami wewnętrznymi co najmniej 400 mm oraz pionowy kąt widoczności nad poziomem ma wartość 15°. 4.14.5.2.2. Pozostałe dwa światła zachowują wysokość w granicach 2 300 mm ponad podłożem oraz spełniają wymagania ppkt 4.14.4.1 i 4.14.5.1.

4.14.6. Ustawienie osiowe

Do tyłu.

4.14.7. Mogą być „zgrupowane”

z każdymi innymi światłami.

4.14.8. Inne wymagania

Powierzchnia świetlna świateł odblaskowych może mieć części wspólne z każdym innym światłem tylnym.

4.15. Światło robocze

4.15.1. Występowanie

Nieobowiązkowe.

4.15.2. Liczba

Bez wymagań szczególnych.

4.15.3. Układ Bez wymagań szczególnych. 4.15.4. Położenie 4.15.4.1. Szerokość 4.15.4.2. Wysokość 4.15.4.3. Długość 4.15.5. Widoczność geometryczna 4.15.6. Ustawienie osiowe 4.15.7. Mogą być „zgrupowane” Z innymi światłami. 4.15.8. Nie mogą być „łączone” 4.15.9. Nie mogą być „zespolone”

4.15.10. Połączenia elektryczne

Światło to musi być zapalane niezależnie od innych świateł ze względu na to, że nie oświetla ono drogi oraz nie działa jako urządzenie sygnalizujące na drodze.

4.15.11. Wskaźnik ostrzegawczy

Nieobowiązkowy.

5. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

5.1. Wszystkie seryjnie produkowane ciągniki odpowiadają typowi ciągnika, który uzyskał homologację typu ze względu na instalację urządzeń oświetleniowych i sygnalizacji świetlnej oraz ich charakterystyk wyszczególnionych w niniejszej dyrektywie.

Dodatek 1

Dodatek 2