Decyzja Komisji

z dnia 24 lipca 1998 r.

w sprawie postępowania w przypadkach nadużyć finansowych w zakresie podatku VAT (rozbieżności między teoretycznymi wpływami z podatku VAT i rzeczywistymi wpływami z podatku VAT) dla celów zbiorczej rachunkowości narodowo-gospodarczej

(notyfikowana jako dokument nr C(1998) 2202)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(98/527/WE, Euratom)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

uwzględniając dyrektywę Rady 89/130/EWG, Euratom z dnia 13 lutego 1989 r. w sprawie harmonizacji obliczania produktu narodowego brutto w cenach rynkowych [1], w szczególności jej art. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

decyzja Komisji 94/168/WE, Euratom z dnia 22 lutego 1994 r. w sprawie środków, które należy podjąć należy w celu wykonania dyrektywy Rady 89/130/EWG, Euratom w sprawie harmonizacji obliczania produktu narodowego brutto w cenach rynkowych [2] dotyczy w szczególności uchylania się od zobowiązań podatkowych, lecz nie określa jednoznacznie, jak należy postępować w przypadkach uchylania się od podatku VAT; dlatego właściwe jest określenie w jaki sposób należy postępować w przypadkach uchylania się od podatku VAT;

w celu zapewnienia wyczerpujących prognoz ich PKB i PNB zgodnie z dyrektywą 89/130/EWG, Euratom, Państwa Członkowskie muszą dostosować te prognozy w taki sposób, aby uwzględnić uchylanie się od podatku VAT;

dostosowanie odnosi się do takiego przypadku rozbieżności między teoretycznymi wpływami z podatku VAT i rzeczywistymi wpływami z podatku VAT, który dotyczy uszczuplenia podatku w wyniku uchylania się od podatku z wyłączeniem porozumienia z nabywcą ("bez współudziału");

środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 6 dyrektywy 89/130/EWG, Euratom,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Państwa Członkowskie wyliczają wartość podatku VAT uszczuplonego w wyniku uchylania się od podatku "bez współudziału" poprzez zastosowanie metod wymienionych w Załączniku do niniejszej decyzji.

Do celów powyższego obliczenia Państwa Członkowskie ustalają teoretyczne wpływy z podatku VAT i rzeczywiste wpływy z podatku VAT oraz obliczają rozbieżność między tymi dwiema kwotami poprzez zastosowanie poniższego wzoru:

+++++ TIFF +++++

Państwa Członkowskie dostosowują, w razie konieczności, kwotę wartości dodanej zawartą w ich prognozach PKB i PNB dokonanych zgodnie z dyrektywą 89/130/EWG, Euratom poprzez dodanie do niej wartości obliczonej przy użyciu powyższego wzoru uchylania się "bez współudziału".

Artykuł 2

W celu dokonania dostosowania określonego w art. 1 Państwa Członkowskie mogą stosować metodę, która jest odpowiednikiem metody opisanej w art. 1 akapit pierwszy i która prowadzi do porównywalnych wyników.

Artykuł 3

Nie później niż dnia 1 października 1998 r. Państwa Członkowskie dostarczają Komisji wyjaśnienie dotyczące stosowanych źródeł i metod oraz stanu wartości dokonanych dostosowań. Zgodnie z art. 19 rozporządzenia Rady (EWG, Euratom) nr 1552/89 [3], Komisja bada ważność stosowanych źródeł i metod oraz dokonanych dostosowań, jak również porównywalność uzyskanych wyników, w szczególności w przypadkach, gdy zgodnie z art. 2 nie była stosowana metoda opisana w art. 1 akapit pierwszy.

Termin dla nowych Państw Członkowskich (Austria, Finlandia i Szwecja) ustala się na dzień 1 października 1999 r.

Artykuł 4

Jeżeli Państwo Członkowskie potrafi wykazać przed Komisją, że równoważne obliczenie zostało zawarte w jego rachunkach, art. 1 nie ma zastosowania. Każde Państwo Członkowskie, które chce skorzystać z tej możliwości dostarcza Komisji pełną dokumentację do dnia 1 października 1998 r. (termin dla Austrii, Finlandii i Szwecji: dzień 1 października 1999 r.).

Komisja informuje Komitet PNB o wyniku wdrażania niniejszej decyzji oraz, w szczególności, o metodach zastosowanych przez Państwa Członkowskie.

Artykuł 5

Niniejsza decyzja skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 24 lipca 1998 r.

W imieniu Komisji

Yves-Thibault De Silguy

Członek Komisji

[1] Dz.U. L 49 z 21.2.1989, str. 26.

[2] Dz.U. L 77 z 19.3.1994, str. 51.

[3] Dz.U. L 155 z 7.6.1989, str. 1.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

Wartość podatku VAT uszczuplonego w wyniku uchylania się bez porozumienia z nabywcą ("bez współudziału") oblicza się przy pomocy dwóch poniższych zmiennych:

1. wartość teoretycznych wpływów z podatku VAT;

2. rozbieżności pomiędzy teoretycznymi wpływami z podatku VAT i wpływami z podatku VAT rzeczywiście uzyskanymi w danym okresie.

Obliczanie teoretycznych wpływów z podatku VAT

Teoretycznymi wpływami z podatku VAT są kwoty podatku VAT, które zostałyby uzyskane, gdyby wszystkie jednostki podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT zapłaciły podatek zgodnie z przepisami.

Pierwszym etapem obliczania teoretycznych wpływów z podatku VAT jest doprowadzenie do zgodności podstawy opodatkowania podatkiem VAT z obowiązującymi przepisami: innymi słowy, zidentyfikowanie wszystkich transakcji, objętych podatkiem VAT, który nie podlega odliczeniu. Ostateczne spożycie w gospodarstwach domowych traktuje się jako całkowicie objęte podatkiem VAT niepodlegającym odliczeniu, podczas gdy inne rodzaje zużycia muszą zostać podzielone według stopnia, w jakim są objęte podatkiem VAT niepodlegającym odliczeniu. Obliczenia tego dokonuje się przy użyciu dostępnych najbardziej zdezagregowanych danych rachunków narodowych. Podstawa opodatkowania podatkiem VAT jest obliczana w świetle wszystkich aktualnych przepisów i zasad regulujących podatek VAT.

Drugim krokiem jest zastosowanie właściwej stawki podatku VAT do każdej transakcji stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem VAT, określonej według poprzedniego ustępu. Należy stosować stawki podatku VAT obowiązujące w roku, dla którego została obliczona podstawa podatku VAT. Teoretyczne wpływy z podatku VAT są obliczane w świetle wszystkich aktualnych ustaw i przepisów regulujących podatek VAT.

Obliczenia rozbieżności pomiędzy teoretycznymi wpływami z podatku VAT i wpływami z podatku VAT rzeczywiście uzyskanymi w okresie referencyjnym

Rozbieżności pomiędzy teoretycznymi wpływami z podatku VAT (obliczonymi w świetle wszystkich aktualnych ustaw i przepisów) a rzeczywistymi wpływami z podatku VAT obejmują cztery składniki:

1. różnice czasowe pomiędzy danymi skarbowymi i danymi zawartymi w rachunkach narodowych;

2. umorzenia ad hoc przez władze podatkowe niektórych roszczeń z tytułu podatku VAT w przypadkach niewypłacalności;

3. uchylanie się od podatku w porozumieniu z nabywcą (ze współudziałem) (przypadki, w których nabywca nie płaci podatku VAT sprzedawcy);

4. uchylania się od podatku bez porozumienia z nabywcą (bez współudziału) (przypadki, w których nabywca płaci podatek VAT sprzedawcy, lecz ten ostatni nie przekazuje go władzom podatkowym).

W rezultacie wartość uszczuplenia podatku w wyniku uchylania się bez porozumienia z nabywcą "bez współudziału" powstaje po odjęciu wartości uszczuplenia podatku w wyniku uchylania się w porozumieniu z nabywcą "ze współudziałem" i wartości umorzeń związanych z niewypłacalnością od rozbieżności pomiędzy teoretycznymi wpływami z podatku VAT i rzeczywistymi wpływami z podatku VAT, z uwzględnieniem różnic czasowych pomiędzy transakcją powodującą powstanie obowiązku podatkowego z tytułu podatku VAT i pobraniem wpływów z podatku VAT przez władze podatkowe.

+++++ TIFF +++++

Rzeczywistymi wpływami z podatku VAT są kwoty rzeczywiście pobrane przez władze podatkowe w okresie, do którego odnosi się obliczenie teoretycznych wpływów z podatku VAT.

Korekty uwzględniające różnice czasowe mają na celu skorygowanie wpływów w taki sposób, aby uwzględnić fakt, że niektóre płatności podatku VAT dokonywane w roku bieżącym n) dotyczą roku poprzedniego (n – 1), oraz że część podatku VAT płatnego za rok n w rzeczywistości nie jest pobrana aż do następnego roku (n + 1).

Mogą wystąpić sytuacje, gdy aktualne przepisy uprawniają władze podatkowe do umarzania ad hoc roszczeń z tytułu podatku VAT w przypadkach niewypłacalności. W takich sytuacjach wartość umorzeń należy odjąć od różnicy między teoretycznymi wpływami z podatku VAT a rzeczywistymi wpływami z podatku VAT (o ile nie została ona już wzięta pod uwagę w obliczeniu teoretycznych wpływów z podatku VAT).

W celu obliczenia wartości uszczuplenia podatku w wyniku uchylania się "ze współudziałem", należy brać pod uwagę tylko te elementy działalności, w odniesieniu do których dokonano dostosowania uwzględniającego nie zgłoszone nakłady pracy (brak zapisu w ewidencjach statystycznych dla jednostek czynnych gospodarczo).

Przy wykorzystaniu tej metody, stosując korekty niezgłoszonych nakładów pracy, dokonanych uprzednio w odniesieniu do wyników gałęzi działalności gospodarczej oraz mnożąc odpowiednie kwoty dodatkowej sprzedaży (niezgłoszonej sprzedaży) przez właściwe stawki podatku VAT, możliwe jest oszacowanie wartości "utraconych" wpływów z podatku VAT, których organy podatkowe zostały pozbawione skutkiem uchylania się "ze współudziałem".

Przykładowo, jeżeli po dokonaniu dostosowania uwzględniającego niezgłoszone nakłady pracy prognoza wielkości spożycia w gospodarstwach domowych danego wyrobu z wyłączeniem podatku VAT wzrasta o 15 % oraz jeżeli stawka podatku VAT stosowana do zakupów tego wyrobu wynosi 18,6 %, wówczas kwotę należną władzom podatkowym można obliczyć w następujący sposób:

Utracone wpływy z podatku VAT wynikające z uchylania się od podatku "ze współudziałem" = wartość sprzedaży wyrobu przed dostosowaniem × 15 % × 18,6 %.

--------------------------------------------------