PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 347/37

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2016/2249

z dnia 3 listopada 2016 r.

w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (EBC/2016/34)

(wersja przekształcona)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w szczególności art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 3 i art. 26 ust. 4,

uwzględniając udział Rady Ogólnej Europejskiego Banku Centralnego (EBC) zgodnie z art. 46 ust. 2 tiret drugie i trzecie Statutu Europejskiego Systemy Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Wytyczne EBC/2010/20 (1) były kilkakrotnie nowelizowane w znaczącym zakresie. Zważywszy na planowane dalsze nowelizacje tych wytycznych, konieczne jest sporządzenie ich przekształconej wersji.

(2) Europejski System Banków Centralnych (ESBC) podlega wymogom sprawozdawczym określonym w art. 15 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwanego dalej „Statutem ESBC”).

(3) Zgodnie z art. 26 ust. 3 Statutu ESBC Zarząd sporządza skonsolidowany bilans ESBC na potrzeby analitycznych i operacyjnych.

(4) Zgodnie z art. 26 ust. 4 Statutu ESBC w celu stosowania art. 26 Rada Prezesów określa zasady konieczne dla standaryzacji księgowania i sprawozdawania operacji przeprowadzanych przez krajowe banki centralne (KBC).

(5) Zakres informacji ujawnianych w publikowanych rocznych sprawozdaniach finansowych KBC w odniesieniu do banknotów euro w obiegu, oprocentowania z tytułu sald netto w ramach Eurosystemu z tytułu przydziału banknotów euro w ramach Eurosystemu oraz dochodów pieniężnych powinien zostać zharmonizowany,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Definicje

1. Użyte w niniejszych wytycznych określenia oznaczają:

a) „KBC”– krajowe banki centralne państw członkowskich, których walutą jest euro;

b) „cele rachunkowości i sprawozdawczości finansowej Eurosystemu”– cele, dla których EBC sporządza, zgodnie z art. 15 i 26 Statutu ESBC, sprawozdania finansowe wskazane w załączniku I;

c) „podmiot sprawozdawczy”– EBC bądź KBC;

d) „dzień kwartalnej aktualizacji wyceny”– ostatni dzień kalendarzowy danego kwartału;

e) „rok wymiany gotówkowej”– okres 12 miesięcy od dnia, w którym banknoty i monety euro stają się prawnym środkiem płatniczym w państwie członkowskim, którego walutą jest euro;

f) „klucz przydziału banknotów”– wartości procentowe, które wynikają z uwzględnienia udziału EBC w całkowitej emisji banknotów euro i zastosowania do udziału KBC w takiej całkowitej emisji klucza subskrybowanego kapitału, zgodnie z decyzją EBC/2010/29 (2);

g) „konsolidacja”– proces księgowy, w wyniku którego dane finansowe odrębnych podmiotów prawnych są łączone w taki sposób, jakby podmioty te stanowiły jeden podmiot;

h) „instytucja kredytowa”– a) instytucję kredytową w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 (3) podlegającą nadzorowi właściwego organu; lub b) inną instytucję kredytową w rozumieniu art. 123 ust. 2 Traktatu podlegającą nadzorowi o standardzie porównywalnym z nadzorem właściwego organu.

2. Definicje pozostałych terminów technicznych użytych w niniejszych wytycznych zostały zawarte w załączniku II.

Artykuł 2

Zakres zastosowania

1. Niniejsze wytyczne stosuje się do EBC oraz KBC dla realizacji celów rachunkowości i sprawozdawczości finansowej Eurosystemu.

2. Zakres zastosowania niniejszych wytycznych jest ograniczony do wymagań w zakresie rachunkowości i sprawozdawczości finansowej Eurosystemu określonych w Statucie ESBC. W związku z powyższym wytycznych nie stosuje się do sporządzania krajowych raportów i sprawozdań finansowych KBC. W celu zapewnienia spójności i porównywalności pomiędzy standardami Eurosystemu i standardami krajowymi zaleca się, aby przy sporządzaniu własnych krajowych raportów i sprawozdań finansowych KBC przestrzegały, o ile to możliwe, zasad ustanowionych w niniejszych wytycznych.

Artykuł 3

Cechy jakościowe

Stosuje się następujące cechy jakościowe:

1) rzeczywistość gospodarcza i przejrzystość: metody rachunkowości i sprawozdawczość finansowa odzwierciedlają rzeczywistość gospodarczą, są przejrzyste oraz posiadają cechy jakościowe zrozumiałości, przydatności, wiarygodności i porównywalności. Transakcje księguje się i przedstawia zgodnie z ich treścią i rzeczywistością gospodarczą, a nie tylko zgodnie z ich formą prawną;

2) zasada ostrożności: aktywa i pasywa wycenia się, a wynik finansowy ustala się, w sposób ostrożny. W kontekście niniejszych wytycznych oznacza to, że niezrealizowanych zysków nie zalicza się do przychodów w rachunku zysków i strat, lecz ujmuje bezpośrednio na rachunku różnic z wyceny, a niezrealizowane straty ujmuje się na koniec roku w rachunku zysków i strat, o ile przekraczają one uprzednie zyski z aktualizacji wyceny ujęte na odpowiednim rachunku różnic z wyceny. Tworzenie ukrytych rezerw lub celowe zniekształcanie pozycji bilansu lub rachunku zysków i strat jest niezgodne z zasadą ostrożności;

3) zasada istotności: odstępstwa od zasad rachunkowości, w tym także odstępstwa mające wpływ na sporządzanie rachunków zysków i strat poszczególnych KBC oraz EBC, dopuszczalne są jedynie wtedy, gdy można je racjonalnie uznać za nieistotne w ogólnym kontekście i sposobie prezentacji sprawozdań finansowych podmiotu sprawozdawczego;

4) zasada spójności i porównywalności: kryteria wyceny bilansowej i ustalania wyniku finansowego stosuje się w sposób spójny, zapewniając jednolitość i ciągłość metod stosowanych w ramach Eurosystemu w celu osiągnięcia porównywalności danych zawartych w sprawozdaniach finansowych.

Artykuł 4

Podstawowe zasady rachunkowości

Zastosowanie mają następujące podstawowe zasady rachunkowości:

1) zasada kontynuacji działania: rachunkowość prowadzi się przy założeniu, że dany podmiot będzie kontynuował działalność;

2) zasada memoriałowa: przychody i koszty ujmuje się w księgach w okresie obrachunkowym, w którym zostały osiągnięte lub poniesione, a nie w okresie, w którym zostały faktycznie otrzymane lub zapłacone;

3) zdarzenia następujące po dniu bilansowym: aktywa i pasywa koryguje się uwzględniając zdarzenia, które miały miejsce pomiędzy dniem bilansowym a dniem zatwierdzenia sprawozdań finansowych przez odpowiednie organy, o ile zdarzenia te mają wpływ na stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy. Jeżeli zdarzenia takie nie mają wpływu na stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy, jednak ich nieujawnienie mogłoby spowodować, że adresaci sprawozdań finansowych nie byliby w stanie właściwie ocenić sytuacji i podejmować odpowiednich decyzji, wówczas aktywów i pasywów nie koryguje się, a zdarzenia takie podlegają jedynie ujawnieniu.

Artykuł 5

Podejście ekonomiczne oraz podejście kasowe/rozliczeniowe

1. Podejście ekonomiczne stosuje się przy ujmowaniu transakcji walutowych, instrumentów finansowych w walutach obcych oraz związanych z nimi rozliczeń międzyokresowych. Wprowadza się dwie odrębne techniki realizacji tego podejścia:

a) „metoda standardowa”, określona w rozdziale III i IV oraz w załączniku III; oraz

b) „metoda alternatywna”, określona w załączniku III.

2. Transakcje, których przedmiotem są papiery wartościowe, w tym instrumenty udziałowe w walutach obcych, mogą być nadal ujmowane zgodnie z podejściem kasowym/rozliczeniowym. Naliczone od nich odsetki, w tym premie lub dyskonto, ujmuje się codziennie, począwszy od dnia rozliczenia kasowego.

3. Do ujmowania wszelkich denominowanych w euro transakcji, instrumentów finansowych oraz związanych z nimi rozliczeń międzyokresowych KBC mogą stosować zarówno podejście ekonomiczne, jak i podejście kasowe/rozliczeniowe.

4. Z wyjątkiem korekt kwartalnych i rocznych oraz składników pozycji „Pozostałe aktywa” i „Pozostałe zobowiązania”, kwoty ujawniane w ramach dziennej sprawozdawczości finansowej sporządzanej do celów sprawozdawczości finansowej Eurosystemu odzwierciedlają w pozycjach bilansu wyłącznie przepływy gotówkowe. Amortyzację uwzględnia się również w wartości bilansowej papierów wartościowych na koniec każdego kwartału i każdego roku.

Artykuł 6

Ujmowanie aktywów i zobowiązań

Aktywa lub zobowiązania finansowe i inne ujmuje się w bilansie podmiotu sprawozdawczego wyłącznie wtedy, gdy spełnione są wszystkie poniższe warunki:

1) jest prawdopodobne, że będzie miał miejsce wpływ do podmiotu sprawozdawczego albo wypływ z podmiotu sprawozdawczego przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z danym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem;

2) zasadniczo wszelkie rodzaje ryzyka i korzyści związane z danym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem zostały przeniesione na podmiot sprawozdawczy;

3) koszt lub wartość składnika aktywów dla podmiotu sprawozdawczego albo wysokość zobowiązania mogą być ustalone w wiarygodny sposób.

ROZDZIAŁ II

STRUKTURA BILANSU I ZASADY WYCENY BILANSOWEJ

Artykuł 7

Struktura bilansu

Struktura bilansu EBC oraz KBC sporządzanego do celów sprawozdawczości finansowej Eurosystemu opiera się na strukturze określonej w załączniku IV.

Artykuł 8

Rezerwa celowa na ryzyko kursowe, stopy procentowej, kredytowe i zmian ceny złota

Mając należyty wzgląd na charakter działalności KBC, banki te mogą ustanawiać w swoich bilansach rezerwę celową na ryzyko kursowe, stopy procentowej, kredytowe i zmian ceny złota. Przy podejmowaniu decyzji o wielkości i wykorzystaniu rezerw KBC opiera się na rozsądnym oszacowaniu ponoszonego ryzyka.

Artykuł 9

Zasady wyceny bilansowej

1. Na potrzeby wyceny bilansowej stosuje się bieżące kursy i ceny rynkowe, chyba że załącznik IV stanowi inaczej.

2. Aktualizacja wyceny złota, instrumentów walutowych, papierów wartościowych (innych niż papiery wartościowe zaklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności, nierynkowe papiery wartościowe i papiery wartościowe utrzymywane w celach związanych z polityką pieniężną, które ujmuje się według zamortyzowanego kosztu), a także instrumentów finansowych, zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych, jest dokonywana w dacie kwartalnej aktualizacji wyceny, po średnich kursach i cenach rynkowych. Nie uniemożliwia to podmiotom sprawozdawczym dokonywania aktualizacji wyceny portfeli z większą częstotliwością na potrzeby wewnętrzne, pod warunkiem że w ciągu kwartału będą one wykazywać pozycje w swoich bilansach jedynie według wartości transakcyjnej.

3. Nie wprowadza się rozróżnienia pomiędzy różnicami z wyceny cenowej i kursowej złota. Ujmuje się tylko jedną różnicę z wyceny złota na podstawie wyrażonej w euro ceny określonej jednostki wagi złota, obliczoną na podstawie kursu wymiany euro do dolara amerykańskiego z dnia kwartalnej aktualizacji wyceny. Dla walut obcych, zarówno dla transakcji bilansowych, jak i pozabilansowych, aktualizacji wyceny dokonuje się odrębnie dla każdej waluty. Na potrzeby niniejszego artykułu posiadane zasoby specjalnych praw ciągnienia (SDR), obejmujące desygnowane poszczególne zasoby walut obcych tworzące koszyk SDR, ujmuje się jako jeden zasób. Aktualizacja wyceny papierów wartościowych odbywa się odrębnie dla każdego kodu, tj. tego samego typu/międzynarodowego kodu identyfikacyjnego papierów wartościowych i nie wydziela się na potrzeby wyceny jakichkolwiek wbudowanych opcji. Papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej lub zaliczone do pozycji „Inne aktywa finansowe” lub „Pozycje różne” ujmuje się jako osobne zasoby.

4. Zapisy księgowe związane z aktualizacją wyceny odwraca się na koniec kolejnego kwartału, z wyjątkiem niezrealizowanych strat ujmowanych na koniec roku w rachunku zysków i strat; w ciągu kwartału wszystkie transakcje wykazuje się po cenach i kursach transakcyjnych.

5. Rynkowe papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej ujmuje się jako osobne zasoby i wycenia – w zależności od względów polityki pieniężnej – według ceny rynkowej albo według zamortyzowanego kosztu (z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości).

6. Papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności traktuje się jako osobne portfele i wycenia według zamortyzowanych kosztów (z uwzględnieniem utraty wartości). To samo podejście stosuje się do nierynkowych papierów wartościowych. Papiery wartościowe zaklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności oraz nierynkowe papiery wartościowe mogą zostać zbyte przed terminem zapadalności w wymienionych poniżej sytuacjach:

a) jeżeli zbywany pakiet uznaje się za nieznaczący w porównaniu do całkowitej wartości portfela papierów utrzymywanych do terminu zapadalności;

b) jeżeli papiery wartościowe zbywane są w miesiącu poprzedzającym termin zapadalności;

c) w wyjątkowych okolicznościach, takich jak znaczące pogorszenie wiarygodności kredytowej emitenta.

Artykuł 10

Transakcje odwracalne

1. Transakcje odwracalne na podstawie umów z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (umów repo) księguje się po stronie pasywów bilansu jako otrzymany depozyt zabezpieczony, natomiast przekazane zabezpieczenie pozostaje po stronie aktywów bilansu. Sprzedane papiery wartościowe podlegające odkupowi zgodnie z umową z udzielonym przyrzeczeniem odkupu są ujmowane przez podmiot sprawozdawczy zobowiązany do ich odkupu tak, jakby aktywa te były nadal częścią portfela, z którego zostały sprzedane.

2. Transakcje odwracalne na podstawie umów z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu (umów reverse repo) księguje się po stronie aktywów bilansu jako udzieloną pożyczkę zabezpieczoną, w kwocie równej wysokości pożyczki. Papiery wartościowe nabyte na podstawie umów z otrzymanym przyrzeczeniem (umów reverse repo) odkupu nie podlegają aktualizacji wyceny a podmiot sprawozdawczy udzielający pożyczki nie wykazuje zysków lub strat z tego tytułu w rachunku zysków i strat.

3. W przypadku pożyczek papierów wartościowych papiery te pozostają w bilansie pożyczkodawcy. Transakcje pożyczki papierów wartościowych, dla których złożono zabezpieczenie w gotówce, ujmuje się w taki sam sposób, jak operacje z udzielonym przyrzeczeniem odkupu. Transakcje pożyczki papierów wartościowych, dla których złożono zabezpieczenie w postaci papierów wartościowych, ujmuje się w bilansie jedynie wtedy, gdy gotówka:

a) podlega wymianie w ramach procesu rozliczenia; oraz

b) pozostaje na rachunku pożyczkodawcy lub pożyczkobiorcy.

Jeżeli w międzyczasie papiery te zostały sprzedane, pożyczkobiorca wykazuje zobowiązanie do zwrotu papierów wartościowych.

4. Transakcje zabezpieczone, których przedmiotem jest złoto, traktuje się jak umowy z przyrzeczeniem odkupu. Zmian stanu złota związanych z takimi transakcjami zabezpieczonymi nie wykazuje się w sprawozdaniach finansowych, a różnica pomiędzy kasową a terminową ceną transakcji jest rozliczana memoriałowo.

5. Transakcje odwracalne dokonywane w ramach automatycznego programu pożyczek papierów wartościowych (w tym transakcje pożyczki papierów wartościowych) ujmuje się w bilansie co najmniej na koniec okresu sprawozdawczego, jeżeli na rachunku właściwego KBC lub EBC złożono zabezpieczenie w gotówce i gotówka ta nie została zainwestowana.

Artykuł 11

Rynkowe instrumenty udziałowe

1. Niniejszy artykuł stosuje się do rynkowych instrumentów udziałowych, tj. akcji i udziałów lub funduszy akcji, bez względu na to, czy transakcje są przeprowadzane bezpośrednio przez podmiot sprawozdawczy czy też przez jego agenta, z wyjątkiem czynności związanych z funduszami emerytalnymi, udziałami partycypacyjnymi, inwestycjami w podmioty zależne lub znacznymi pakietami udziałów.

2. Instrumenty udziałowe w walutach obcych wykazywane w pozycji „Pozostałe aktywa” nie wchodzą w skład ogólnej pozycji walutowej, są natomiast częścią osobnego zasobu walutowego. Związane z tymi instrumentami zyski i straty z tytułu różnic kursowych wylicza się albo zgodnie z metodą kosztu średniego netto, albo metodą kosztu średniego.

3. Aktualizacji wyceny portfeli akcji dokonuje się zgodnie z postanowieniami art. 9 ust. 3. Aktualizacji wyceny dokonuje się odrębnie dla każdej pozycji. Aktualizacji wyceny cenowej funduszy akcji dokonuje się w ujęciu netto, a nie odrębnie dla każdej akcji. Nie kompensuje się różnych akcji lub różnych funduszy akcji.

4. Transakcje ujmuje się w bilansie według ceny transakcyjnej.

5. Prowizja maklerska może być ujęta jako koszt transakcyjny włączony do kosztu nabycia składnika aktywów albo jako koszt w rachunku zysków i strat.

6. Kwotę zakupionych dywidend uwzględnia się w koszcie nabycia instrumentu udziałowego. Po dniu ustalenia prawa do dywidendy kwota zakupionej dywidendy może być ujmowana jako osobna pozycja – aż do momentu otrzymania wypłaty dywidendy.

7. Narosłych dywidend nie księguje się na koniec okresu, ponieważ są one już uwzględnione w cenie rynkowej instrumentów udziałowych (z wyjątkiem akcji notowanych po dniu ustalenia prawa do dywidendy).

8. Emisję praw do akcji ujmuje się w momencie emisji jako osobny składnik aktywów. Koszt nabycia oblicza się na podstawie bieżącego średniego kosztu danego instrumentu udziałowego, ceny wykonania prawa do nabycia instrumentów udziałowych nowej emisji oraz proporcji pomiędzy istniejącymi a nowymi instrumentami udziałowymi. Cena praw do akcji może być także wyliczana na podstawie wartości rynkowej tych praw, bieżącego średniego kosztu instrumentów udziałowych oraz rynkowej ceny instrumentów udziałowych przed emisją praw do akcji.

Artykuł 12

Zabezpieczenie papierów wartościowych przed ryzykiem stopy procentowej z wykorzystaniem instrumentów pochodnych

1. Zabezpieczenie papierów wartościowych przed ryzykiem stopy procentowej z wykorzystaniem instrumentów pochodnych oznacza desygnowanie instrumentu pochodnego w taki sposób, aby zmiana jego wartości godziwej kompensowała wynikającą ze zmian stóp procentowych oczekiwaną zmianę wartości godziwej zabezpieczanego papieru wartościowego.

2. Instrumenty zabezpieczane oraz zabezpieczające ujmuje się i wycenia zgodnie z określonymi w niniejszych wytycznych przepisami ogólnymi, zasadami wyceny, zasadami ustalania wyniku finansowego oraz szczególnymi wymogami dotyczącymi określonych instrumentów.

3. W drodze wyjątku od postanowień art. 3 ust. 2, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 lit. b) i ust. 2 lit. d) oraz art. 17 ust. 2 wycena zabezpieczanego papieru wartościowego oraz zabezpieczającego instrumentu pochodnego może być dokonana w następujący alternatywny sposób:

a) na koniec każdego kwartału papier wartościowy oraz instrument pochodny podlegają aktualizacji wyceny i są wykazywane w bilansie w wartości rynkowej. Wartość netto niezrealizowanych zysków lub strat na instrumentach zabezpieczających i podlegających zabezpieczeniu podlega następującemu asymetrycznemu ujęciu: (i) niezrealizowaną stratę netto ujmuje się w rachunku zysków i strat na koniec roku, przy czym zaleca się jej amortyzację przez pozostały okres życia instrumentu podlegającego zabezpieczeniu; oraz (ii) niezrealizowany zysk netto ujmuje się na rachunku różnic z wyceny oraz odwraca w dacie następnej aktualizacji wyceny;

b) zabezpieczenie uprzednio nabytego papieru wartościowego: jeżeli średni koszt zabezpieczanego papieru wartościowego różni się od ceny rynkowej tego papieru wartościowego na moment ustanowienia zabezpieczenia, zastosowanie znajdują następujące zasady: (i) niezrealizowane zyski z tytułu tego papieru wartościowego na ten dzień ujmuje się w różnicach z wyceny, natomiast niezrealizowane straty ujmuje się w rachunku zysków i strat; oraz (ii) przepis lit. a) ma zastosowanie do zmian w wartości rynkowej następujących po dniu ustanowienia zabezpieczenia;

c) zaleca się, aby saldo niezamortyzowanych premii i dyskont na dzień ustanowienia zabezpieczenia podlegało amortyzacji przez pozostały okres życia instrumentu zabezpieczanego.

4. W przypadku zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń, od dnia tego zaprzestania papier wartościowy oraz instrument pochodny pozostałe w księgach podmiotu sprawozdawczego podlegają wycenie jako pojedyncze instrumenty zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w niniejszych wytycznych.

5. Metodę alternatywną określoną w ust. 3 można stosować tylko w przypadku, gdy spełnione są wszystkie z następujących warunków:

a) w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja ta obejmuje: (i) wskazanie instrumentu pochodnego użytego jako instrument zabezpieczający; (ii) wskazanie powiązanego zabezpieczanego papieru wartościowego; oraz (iii) ocenę efektywności instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu ekspozycji zabezpieczanego papieru wartościowego na zmiany wartości godziwej wynikające z ryzyka stopy procentowej;

b) oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne, a efektywność zabezpieczenia można będzie wiarygodnie ocenić. Ocenie podlega zarówno efektywność prospektywna, jak i retrospektywna. Zaleca się, aby: (i) efektywność prospektywną oceniać poprzez porównanie mających miejsce w przeszłości zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego i mających miejsce w przeszłości zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego, albo poprzez wykazanie wysokiej korelacji statystycznej pomiędzy wartością godziwą instrumentu zabezpieczanego a wartością godziwą instrumentu zabezpieczającego; oraz (ii) efektywność retrospektywną uznać za wykazaną, jeżeli stosunek pomiędzy faktycznymi zyskami/stratami z instrumentu zabezpieczanego a faktycznymi stratami/zyskami z instrumentu zabezpieczającego mieści się zakresie od 80 % do 125 %.

6. Do zabezpieczania grup papierów wartościowych stosuje się następujące zasady: papiery wartościowe o podobnym oprocentowaniu mogą podlegać grupowaniu i zabezpieczeniu jako grupa wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są wszystkie z poniższych warunków:

a) papiery wartościowe mają podobny czas trwania (duration);

b) grupa papierów wartościowych spełnia test efektywności, zarówno prospektywnie, jak i retrospektywnie;

c) dla każdego papieru wartościowego z grupy zmiana wartości godziwej wynikająca z zabezpieczanego ryzyka jest w przybliżeniu proporcjonalna do całkowitej zmiany wartości godziwej wynikającej z tego ryzyka.

Artykuł 13

Instrumenty syntetyczne

1. Instrumenty połączone w celu utworzenia instrumentu syntetycznego ujmuje się i wycenia oddzielnie od innych instrumentów, zgodnie z określonymi w niniejszych wytycznych przepisami ogólnymi, zasadami wyceny, ustalania wyniku finansowego i szczególnymi wymogami dotyczącymi określonych instrumentów.

2. W drodze wyjątku od przepisów art. 3 lit. b), art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 17 ust. 2 w odniesieniu do wyceny instrumentów syntetycznych można stosować następującą metodę alternatywną:

a) niezrealizowane zyski i straty na instrumentach połączonych w celu utworzenia instrumentu syntetycznego kompensuje się na koniec roku. W takim przypadku niezrealizowane zyski netto ujmuje się w różnicach z wyceny. Niezrealizowane straty netto ujmuje się w rachunku zysków i strat, jeżeli przewyższają one zyski netto z aktualizacji wyceny z poprzednich okresów ujęte na odpowiednim rachunku różnic z wyceny;

b) papiery wartościowe utrzymywane jako część instrumentu syntetycznego nie stanowią części ogólnego zasobu tych papierów wartościowych, ale część oddzielnego zasobu;

c) niezrealizowane straty ujęte w rachunku zysków i strat na koniec roku i odpowiadające im niezrealizowane zyski podlegają oddzielnej amortyzacji w kolejnych latach.

3. W razie wygaśnięcia, zbycia, przedterminowego zakończenia lub wykonania jednego z połączonych instrumentów podmiot sprawozdawczy zaprzestaje stosować od tego momentu metodę alternatywną określoną w ust. 2, a niezamortyzowane zyski z aktualizacji wyceny ujęte w poprzednich latach w rachunku zysków i strat podlegają natychmiastowemu odwróceniu.

4. Metodę alternatywną określoną w ust. 2 można stosować tylko w przypadku, gdy spełnione są wszystkie z następujących warunków:

a) zarządzanie poszczególnymi instrumentami i ocena ich wyników odbywają się jak dla jednego połączonego instrumentu, w oparciu o strategię zarządzania ryzykiem albo strategię inwestycyjną;

b) przy ujęciu początkowym poszczególne instrumenty są określane jako instrument syntetyczny i zostaje im nadana odpowiednia struktura;

c) zastosowanie metody alternatywnej eliminuje albo istotnie zmniejsza niespójność wyceny (niedopasowanie wyceny), która zaistniałaby przy zastosowaniu zasad ogólnych określonych w niniejszych wytycznych na poziomie poszczególnych instrumentów;

d) dostępność formalnej dokumentacji umożliwia weryfikację spełniania warunków określonych w lit. a), b) i c).

Artykuł 14

Banknoty

1. Na potrzeby wykonania art. 49 Statutu ESBC banknotów innych państw członkowskich, których walutą jest euro, będących w posiadaniu KBC nie ujmuje się jako banknoty w obiegu, lecz jako salda w ramach Eurosystemu. W odniesieniu do banknotów innych państw członkowskich, których walutą jest euro, stosuje się następującą procedurę:

a) KBC otrzymujący banknoty wyemitowane przez inny KBC denominowane w krajowych jednostkach walutowych strefy euro zawiadamia codziennie KBC będący ich emitentem o wartości banknotów wpłaconych w celu ich wymiany, z wyjątkiem przypadków, gdy dzienna wielkość takiego obrotu jest niska. KBC będący emitentem dokonuje odpowiedniej zapłaty na rzecz otrzymującego KBC za pośrednictwem systemu TARGET2; oraz

b) z chwilą otrzymania powyższego zawiadomienia KBC będący emitentem księguje korektę pozycji „Banknoty w obiegu”.

2. Wartość pozycji „Banknoty w obiegu” w bilansach KBC oblicza się na podstawie trzech składników:

a) nieskorygowanej wartości banknotów euro w obiegu, w tym – w roku wymiany gotówkowej – banknotów denominowanych w krajowych jednostkach walutowych strefy euro w przypadku KBC przyjmującego walutę euro; wartość powyższą oblicza się na podstawie jednej z dwóch następujących metod: metoda A: B = P – D – N – S metoda B: B = I – R – N gdzie: B – nieskorygowana wartość pozycji „Banknoty w obiegu”; P – wartość banknotów wyprodukowanych lub otrzymanych z drukarni lub od innego KBC; D – wartość banknotów zniszczonych; N – wartość banknotów krajowych KBC będącego emitentem znajdujących się w posiadaniu innego KBC (po dokonaniu odpowiedniego powiadomienia, a przed zwrotem banknotów do kraju pochodzenia); I – wartość banknotów wprowadzonych do obiegu; R – wartość banknotów otrzymanych; S – wartość banknotów w skarbcu;

b) pomniejszonej o wartość nieoprocentowanej należności do odpowiedniego banku uczestniczącego w programie poszerzonego depozytu powierniczego (Extended Custodial Inventory, ECI) w przypadku przeniesienia własności banknotów objętych takim programem;

c) powiększonej/pomniejszonej o wynik korekty wynikającej z zastosowania klucza przydziału banknotów.

ROZDZIAŁ III

USTALANIE WYNIKU FINANSOWEGO

Artykuł 15

Ustalanie wyniku finansowego

1. Do ustalania wyniku finansowego stosuje się następujące zasady:

a) zrealizowane zyski i straty ujmuje się w rachunku zysków i strat;

b) niezrealizowanych zysków nie ujmuje się jako przychody, lecz ujmuje bezpośrednio w różnicach z wyceny;

c) na koniec roku niezrealizowane straty ujmuje się w rachunku zysków i strat, jeżeli przekraczają one uprzednie zyski z aktualizacji wyceny ujęte na odpowiednim rachunku różnic z wyceny;

d) niezrealizowanych strat ujętych w rachunku zysków i strat nie odwraca się w kolejnych latach w przypadku wystąpienia nowych niezrealizowanych zysków;

e) nie kompensuje się niezrealizowanych strat z tytułu danego papieru wartościowego, waluty czy złota z niezrealizowanymi zyskami z tytułu innych papierów wartościowych, walut lub złota;

f) na koniec roku straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w rachunku zysków i strat; nie podlegają one odwróceniu w kolejnych latach, chyba że utrata wartości zmniejszy się, a zmniejszenie to będzie można przypisać zauważalnemu zdarzeniu, które miało miejsce po pierwszym ujęciu utraty wartości.

2. Premie i dyskonta z tytułu wyemitowanych i zakupionych papierów wartościowych oblicza się i ujmuje jako część dochodu odsetkowego; podlegają one w pozostałym okresie umownego życia tych papierów wartościowych amortyzacji liniowej lub amortyzacji zgodnie z metodą wewnętrznej stopy zwrotu (metoda IRR). Metoda IRR jest przy tym obowiązkowa w odniesieniu do papierów wartościowych z dyskontem, do wykupu których w momencie nabycia pozostaje więcej niż jeden rok.

3. Rozliczenia międzyokresowe dotyczące aktywów i zobowiązań finansowych, np. odsetki do zapłaty lub zamortyzowane premie/dyskonta denominowane w walucie obcej, oblicza się i księguje codziennie, na podstawie ostatniego dostępnego kursu. Rozliczenia międzyokresowe dotyczące aktywów i zobowiązań finansowych denominowanych w euro oblicza się i księguje nie rzadziej niż raz na kwartał. Rozliczenia międzyokresowe związane z innymi pozycjami oblicza się i księguje nie rzadziej niż raz w roku.

4. Niezależnie od częstotliwości obliczania rozliczeń międzyokresowych, lecz z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych art. 5 ust. 4, w ciągu kwartału podmioty sprawozdawcze wykazują dane według wartości transakcyjnej.

5. Rozliczenia międzyokresowe w walutach obcych podlegają przeliczeniu po kursach obowiązujących w dacie ujęcia i są uwzględniane w pozycji walutowej.

6. Do obliczania w trakcie roku rozliczeń międzyokresowych można zasadniczo stosować praktykę lokalną (tzn. mogą one być obliczane do ostatniego dnia roboczego lub ostatniego dnia kalendarzowego kwartału). Niemniej jednak obowiązującą datą rozliczenia na koniec roku jest 31 grudnia.

7. Wypływy walutowe, które wywołują zmianę zasobu danej waluty, mogą powodować powstanie zrealizowanych zysków lub strat kursowych.

Artykuł 16

Koszty transakcji

1. Do kosztów transakcji stosuje się następujące zasady ogólne:

a) w odniesieniu do złota, instrumentów walutowych i papierów wartościowych do wyliczenia kosztu pozycji sprzedanych stosuje się codziennie metodę kosztu średniego, przy uwzględnieniu wpływu zmian kursu lub ceny;

b) koszt średni nabycia składnika aktywów lub zobowiązań podlega zmniejszeniu lub zwiększeniu o niezrealizowane straty ujęte w rachunku zysków i strat na koniec roku;

c) w przypadku nabywania papierów wartościowych z kuponem wartość nabytego kuponu jest ujmowana jako odrębna pozycja. W przypadku papierów wartościowych denominowanych w walucie obcej stanowią one część zasobu tej waluty obcej, nie wpływają jednak na średni koszt papieru wartościowego lub danej waluty.

2. Do papierów wartościowych mają zastosowanie następujące zasady szczególne:

a) transakcje zapisuje się po cenach transakcyjnych i ujmuje w księgach rachunkowych po cenie czystej;

b) do kosztów transakcji nie zalicza się opłat powierniczych i za zarządzanie, opłat za prowadzenie rachunku bieżącego i innych kosztów pośrednich; ujmuje się je w rachunku zysków i strat. Opłaty te nie stanowią części kosztu średniego danego składnika aktywów;

c) dochód księguje się w ujęciu brutto; podatek u źródła oraz pozostałe podatki podlegające zwrotowi ujmuje się osobno;

d) w celu obliczenia średniego kosztu nabycia danego papieru wartościowego: (i) aby otrzymać nową średnią cenę ważoną, wszystkie transakcje kupna z danego dnia dodaje się według kosztu ich nabycia do zasobu z dnia poprzedniego przed uwzględnieniem sprzedaży z tego dnia; albo (ii) aby otrzymać skorygowany koszt średni, poszczególne transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych uwzględnia się w kolejności ich realizacji w ciągu dnia.

3. Do złota i walut obcych mają zastosowanie następujące zasady szczególne:

a) transakcje w walucie obcej niepowodujące zmian zasobu tej waluty przelicza się na euro po kursie obowiązującym w dniu zawarcia umowy lub w dniu rozliczenia; nie uwzględnia się ich w koszcie nabycia zasobu danej waluty;

b) transakcje w walucie obcej powodujące zmianę zasobu tej waluty przelicza się na euro po kursie obowiązującym w dniu zawarcia umowy;

c) przyjmuje się, że rozliczenie kwot kapitału wynikających z transakcji odwracalnych dotyczących papierów wartościowych denominowanych w walucie obcej lub w złocie nie wiąże się ze zmianą zasobu tej waluty lub złota;

d) faktyczne wpływy i wypływy gotówkowe przelicza się po kursie obowiązującym w dniu rozliczenia;

e) w przypadku pozycji długiej, aby uzyskać nowy średni ważony koszt, dzienne wpływy netto walut i złota dodaje się do zasobu z dnia poprzedniego po średnim dziennym kursie lub średniej dziennej cenie złota do wpływów każdej z walut i złota. W przypadku wypływów netto wyliczenia zrealizowanych zysków lub strat opierają się na średnim koszcie zasobów danej waluty lub złota z dnia poprzedniego, tak aby koszt średni pozostał niezmieniony. Różnice średniego kursu/średniej ceny złota pomiędzy wpływami i wypływami z danego dnia również skutkują powstaniem zrealizowanych zysków lub strat. W przypadku pozycji krótkiej w walucie lub złocie stosuje się metodę odwrotną do opisanej powyżej. Na średni koszt pozycji krótkiej wpływają zatem wypływy netto, natomiast wpływy netto zmniejszają wartość tej pozycji według istniejącego średniego ważonego kosztu i skutkują powstaniem zrealizowanych zysków lub strat;

f) koszty transakcji walutowych i inne koszty ogólne ujmuje się w rachunku zysków i strat.

ROZDZIAŁ IV

ZASADY RACHUNKOWOŚCI DLA INSTRUMENTÓW POZABILANSOWYCH

Artykuł 17

Zasady ogólne

1. Przy obliczaniu średniego kosztu oraz zysków i strat z tytułu różnic kursowych w pozycjach walutowych netto uwzględnia się walutowe transakcje terminowe, terminowe części swapów walutowych oraz inne instrumenty walutowe polegające na zamianie jednej waluty na inną w przyszłym terminie.

2. Swapy na stopę procentową, kontrakty futures, transakcje terminowe na stopę procentową, inne instrumenty na stopę procentową i opcje, z wyjątkiem opcji wbudowanych w papiery wartościowe, ujmuje się i dokonuje się ich aktualizacji wyceny odrębnie dla poszczególnych pozycji. Instrumenty te ujmuje się odrębnie od pozycji bilansowych.

3. Zyski i straty z tytułu instrumentów pozabilansowych ujmuje się i wycenia w podobny sposób jak instrumenty bilansowe.

Artykuł 18

Walutowe transakcje terminowe

1. Terminowe transakcje zakupu i sprzedaży ujmuje się na kontach pozabilansowych od dnia transakcji do dnia rozliczenia po kursie kasowym transakcji terminowej. Zrealizowane zyski i straty z transakcji sprzedaży oblicza się przy wykorzystaniu średniego kosztu pozycji walutowej na dzień transakcji, zgodnie z procedurą dziennej kompensacji zakupów i sprzedaży.

2. Różnicę pomiędzy kursem kasowym a kursem terminowym ujmuje się memoriałowo jako odsetki do zapłaty lub otrzymania.

3. W dniu rozliczenia zapisy na kontach pozabilansowych podlegają odwróceniu.

4. Transakcje terminowe uwzględnia się w pozycji walutowej, począwszy od dnia transakcji po kursie kasowym.

5. Pozycje terminowe wycenia się łącznie z pozycją kasową tej samej waluty, co równoważy różnice, które mogą powstać w ramach jednej pozycji walutowej. Strata netto obciąża rachunek zysków i strat, jeżeli przewyższa poprzednie zyski z aktualizacji wyceny ujęte w różnicach z wyceny. Kwotą zysku netto uznaje się rachunek różnic z wyceny.

Artykuł 19

Swapy walutowe

1. Terminowe i kasowe transakcje kupna i sprzedaży ujmuje się na kontach bilansowych w odpowiednim dniu rozliczenia.

2. Od dnia transakcji do dnia rozliczenia terminowe i kasowe transakcje kupna i sprzedaży ujmuje się na kontach pozabilansowych po kursie kasowym transakcji.

3. Transakcje sprzedaży ujmuje się po kursie kasowym danej transakcji. Nie powstają zatem w tym przypadku zyski ani straty.

4. Zarówno w odniesieniu do zakupów, jak i sprzedaży, różnicę pomiędzy kursem kasowym a kursem terminowym ujmuje się memoriałowo jako odsetki do zapłaty lub otrzymania.

5. W dniu rozliczenia zapisy na kontach pozabilansowych podlegają odwróceniu.

6. Pozycja walutowa ulega zmianie wyłącznie w wyniku ujmowania rozliczeń międzyokresowych w walutach obcych.

7. Pozycję terminową wycenia się łącznie z odpowiadającą jej pozycją kasową.

Artykuł 20

Kontrakty futures

1. Kontrakty futures ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji.

2. Początkowy depozyt zabezpieczający ujmuje się jako osobny składnik aktywów, jeżeli został złożony w gotówce. Jeżeli depozyt został złożony w formie papierów wartościowych, ich stan w bilansie pozostaje niezmieniony.

3. Dzienne zmiany wielkości zmiennego depozytu zabezpieczającego ujmuje się w rachunku zysków i strat i uwzględnia w pozycji walutowej. Taką samą procedurę stosuje się w dniu zamknięcia otwartej pozycji, bez względu na to, czy miała miejsce dostawa. Jeżeli dostawa miała miejsce, zakup lub sprzedaż ujmuje się po cenie rynkowej.

4. Opłaty ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Artykuł 21

Swapy na stopę procentową

1. Swapy na stopę procentową ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji.

2. Bieżące płatności odsetkowe otrzymane lub zapłacone ujmuje się zgodnie z zasadą memoriałową. Płatności mogą być rozliczane w ujęciu netto dla każdego swapu na stopę procentową, ale naliczone przychody i koszty odsetkowe wykazuje się w ujęciu brutto.

3. Opłaty ujmuje się w rachunku zysków i strat.

4. Swapy na stopę procentową, które nie podlegają rozliczeniu za pośrednictwem partnera centralnego, podlegają indywidualnej aktualizacji wyceny; w razie potrzeby przelicza się je na euro po kursie kasowym. Zaleca się, aby niezrealizowane straty ujęte na koniec roku w rachunku zysków i strat podlegały w kolejnych latach amortyzacji, aby w przypadku terminowych swapów na stopę procentową amortyzacja rozpoczynała się w dacie waluty transakcji oraz aby amortyzacja naliczana była metodą liniową. Niezrealizowane zyski z aktualizacji wyceny ujmuje się w różnicach z wyceny.

5. W odniesieniu do swapów na stopę procentową, które podlegają rozliczeniu za pośrednictwem partnera centralnego:

a) początkowy depozyt zabezpieczający ujmuje się jako osobny składnik aktywów, jeżeli został złożony w gotówce. Jeżeli depozyt został złożony w formie papierów wartościowych, ich stan w bilansie pozostaje niezmieniony;

b) dzienne zmiany wielkości zmiennego depozytu zabezpieczającego ujmuje się w rachunku zysków i strat i uwzględnia w pozycji walutowej;

c) składnik obejmujący odsetki naliczone oddziela się od zrealizowanego wyniku i ujmuje w kwocie brutto w rachunku zysków i strat.

Artykuł 22

Transakcje terminowe na stopę procentową (FRA)

1. Transakcje terminowe na stopę procentową ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji.

2. Należną w dniu rozliczenia jednej stronie od drugiej strony płatność rozliczeniową ujmuje się w dniu rozliczenia w rachunku zysków i strat. Płatności rozliczeniowych nie ujmuje się memoriałowo.

3. W przypadku transakcji terminowej na stopę procentową w walutach obcych płatności rozliczeniowe mają wpływ na pozycję walutową. Płatności rozliczeniowe przelicza się na euro po kursie kasowym w dniu rozliczenia.

4. Transakcje terminowe na stopę procentową podlegają indywidualnej aktualizacji wyceny; w razie potrzeby przelicza się je na euro po kursie kasowym. Niezrealizowane straty ujęte na koniec roku w rachunku zysków i strat nie podlegają w kolejnych latach odwróceniu w przypadku wystąpienia niezrealizowanych zysków, chyba że dany instrument został zamknięty lub przedterminowo zakończony. Niezrealizowane zyski z aktualizacji wyceny ujmuje się w różnicach z wyceny.

5. Opłaty ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Artykuł 23

Transakcje terminowe na papiery wartościowe

Transakcje terminowe na papiery wartościowe ujmuje się według jednej z dwóch poniższych metod:

1. Metoda A: a) od dnia transakcji do dnia rozliczenia transakcje terminowe na papiery wartościowe ujmuje się na kontach pozabilansowych po cenie terminowej transakcji terminowej; b) średni koszt zasobu papierów wartościowych będących przedmiotem transakcji nie zmienia się do dnia rozliczenia; wynik z transakcji terminowych sprzedaży papierów wartościowych oblicza się w dniu rozliczenia; c) w dniu rozliczenia odwraca się zapisy na kontach pozabilansowych, a ewentualnym saldem rachunku różnic z wyceny uznaje się rachunek zysków i strat. Zakupione papiery wartościowe ujmuje się po cenie kasowej obowiązującej w dniu zapadalności (rzeczywista cena rynkowa), natomiast różnicę w stosunku do pierwotnej ceny terminowej ujmuje się jako zrealizowany zysk lub stratę; d) w przypadku papierów wartościowych w walucie obcej średni koszt pozycji walutowej netto nie zmienia się, o ile podmiot sprawozdawczy posiada już pozycję w tej walucie. Jeżeli zakupiona w transakcji terminowej obligacja jest denominowana w walucie, w której podmiot sprawozdawczy nie posiada pozycji i konieczny jest zakup tej waluty, wówczas zastosowanie mają odpowiednie zasady dotyczące zakupu walut obcych określone w art. 16 ust. 3 lit. e); e) pozycje terminowe wycenia się odrębnie, według rynkowej ceny terminowej za pozostały okres trwania transakcji. Stratę z aktualizacji wyceny na koniec roku ujmuje się w rachunku zysków i strat, a zysk z aktualizacji wyceny odnosi się na rachunek różnic z wyceny. Niezrealizowane straty ujęte w rachunku zysków i strat na koniec roku nie podlegają odwróceniu w kolejnych latach w przypadku wystąpienia niezrealizowanych zysków, chyba że dany instrument został zamknięty lub przedterminowo zakończony.

2. Metoda B: a) od dnia transakcji do dnia rozliczenia transakcje terminowe na papiery wartościowe ujmuje się na kontach pozabilansowych po cenie terminowej transakcji terminowej. W dniu rozliczenia odwraca się zapisy na kontach pozabilansowych; b) na koniec kwartału dokonuje się aktualizacji wyceny papieru wartościowego na podstawie wartości pozycji netto wynikającej z bilansu oraz ze sprzedaży takich samych papierów wartościowych ujętych na kontach pozabilansowych. Kwota aktualizacji wyceny równa jest różnicy pomiędzy tą pozycją netto wycenioną po cenie aktualizacji wyceny a tą samą pozycją wycenioną po średnim koszcie pozycji bilansowej. Na koniec kwartału transakcje terminowe zakupu podlegają procesowi aktualizacji wyceny opisanemu w art. 9. Wynik aktualizacji wyceny jest równy różnicy pomiędzy ceną kasową a średnim kosztem zobowiązań do zakupu; c) wynik transakcji terminowej sprzedaży ujmuje się w tym roku finansowym, w którym zobowiązanie zostało podjęte. Wynik ten jest równy różnicy pomiędzy początkową ceną terminową a średnim kosztem pozycji bilansowej lub średnim kosztem pozabilansowych zobowiązań do zakupu, jeśli pozycja bilansowa okaże się niewystarczająca w momencie sprzedaży.

Artykuł 24

Opcje

1. Od dnia transakcji do dnia ich wykonania lub wygaśnięcia opcje ujmuje się na kontach pozabilansowych po cenie instrumentu bazowego przyjętej jako cena wykonania opcji.

2. Premie denominowane w walucie obcej przelicza się na euro po kursie z dnia zawarcia umowy albo z dnia rozliczenia. Premię zapłaconą ujmuje się jako oddzielny składnik aktywów, a premię otrzymaną jako oddzielny składnik pasywów.

3. W przypadku wykonania opcji instrument bazowy ujmuje się w bilansie po cenie wykonania opcji powiększonej lub pomniejszonej o wartość początkowej premii. Początkowa premia opcyjna podlega korekcie o niezrealizowane straty ujęte w rachunku zysków i strat na koniec roku.

4. W przypadku niewykonania opcji kwotę premii opcyjnej, skorygowaną o niezrealizowane straty z końca poprzedniego roku, ujmuje się w rachunku zysków i strat po przeliczeniu według dostępnego kursu z dnia wygaśnięcia opcji.

5. Na pozycję walutową mają wpływ zmienny depozyt zabezpieczający w przypadku opcji podobnych do transakcji futures, korekty wartości premii opcyjnej dokonane na koniec roku, przeprowadzona w dniu wykonania opcji transakcja mająca za przedmiot instrument bazowy lub w dniu wygaśnięcia opcji – premia opcyjna. Dzienne zmiany wysokości zmiennego depozytu zabezpieczającego ujmuje się w rachunku zysków i strat.

6. Z wyjątkiem opcji wbudowanych w papiery wartościowe, umowy opcji podlegają indywidualnej aktualizacji wyceny. Niezrealizowane straty ujęte w rachunku zysków i strat nie podlegają odwróceniu w kolejnych latach w przypadku wystąpienia niezrealizowanych zysków. Niezrealizowane zyski z aktualizacji wyceny ujmuje się w różnicach z wyceny. Nie kompensuje się niezrealizowanych strat z jednej opcji z przychodami niezrealizowanymi z innej opcji.

7. Do celów stosowania ust. 6 wartościami rynkowymi są notowane ceny, o ile są one dostępne na giełdzie, w domu maklerskim (dealer), u brokera lub podobnego podmiotu. Jeżeli notowania nie są dostępne, wartość rynkową określa się z zastosowaniem techniki wyceny. Technikę taką stosuje się konsekwentnie w czasie; powinno być przy tym możliwe wykazanie, że dostarcza ona wiarygodnych oszacowań cen, które byłyby uzyskiwane w rzeczywistych transakcjach rynkowych.

8. Opłaty ujmuje się w rachunku zysków i strat.

ROZDZIAŁ V

OBOWIĄZKI W ZAKRESIE SPRAWOZDAWCZOŚCI

Artykuł 25

Format sprawozdań

1. KBC przekazują do EBC dane dla celów sprawozdawczości finansowej Eurosystemu zgodnie z niniejszymi wytycznymi.

2. Format sprawozdań Eurosystemu zawiera wszystkie pozycje wyszczególnione w załączniku IV. Załącznik IV określa także treść pozycji uwzględnianych w różnych formatach bilansów.

3. Formaty poszczególnych rodzajów publikowanych sprawozdań finansowych powinny być zgodne z następującymi załącznikami:

a) załącznik V: publikowane skonsolidowane tygodniowe sprawozdania finansowe Eurosystemu po zakończeniu kwartału;

b) załącznik VI: publikowane skonsolidowane tygodniowe sprawozdania finansowe Eurosystemu w trakcie kwartału;

c) załącznik VII: skonsolidowany bilans roczny Eurosystemu.

ROZDZIAŁ VI

ROCZNY PUBLIKOWANY BILANS I RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Artykuł 26

Publikowane bilanse i rachunki zysków i strat

Zaleca się, aby KBC dostosowały swoje publikowane roczne bilanse i rachunki zysków i strat do załączników VIII i IX.

ROZDZIAŁ VII

ZASADY KONSOLIDACJI

Artykuł 27

Ogólne zasady konsolidacji

1. Bilanse skonsolidowane Eurosystemu zawierają wszystkie pozycje z bilansów EBC i KBC.

2. W ramach procesu konsolidacji powinna być zachowana spójność pomiędzy sprawozdaniami. Wszystkie sprawozdania finansowe Eurosystemu sporządza się według podobnych zasad i przy zastosowaniu tych samych metod i procesów konsolidacyjnych.

3. Bilanse skonsolidowane Eurosystemu sporządza EBC. Bilanse te powinny odpowiadać potrzebie istnienia jednolitych zasad i metod rachunkowości, zbieżności okresów obrachunkowych w Eurosystemie, korekt w ramach konsolidacji wynikających z transakcji i pozycji w ramach Eurosystemu, a także uwzględniać zmiany w składzie Eurosystemu.

4. Do celów konsolidacji poszczególne pozycje bilansów, poza saldami KBC i EBC w ramach Eurosystemu, podlegają agregowaniu.

5. Salda KBC i EBC ze stronami trzecimi są w ramach konsolidacji wykazywane w ujęciu brutto.

6. Salda w ramach Eurosystemu podlegają ujawnieniu w bilansach EBC i KBC w sposób wskazany w załączniku IV.

ROZDZIAŁ VIII

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 28

Tworzenie, stosowanie i wykładnia zasad

1. Komitet do spraw Rachunkowości i Dochodu Pieniężnego ESBC składa Radzie Prezesów za pośrednictwem Zarządu sprawozdania z tworzenia, stosowania i wprowadzania zasad rachunkowości i sprawozdawczości finansowej ESBC.

2. Przy dokonywaniu wykładni niniejszych wytycznych należy brać pod uwagę prace przygotowawcze, zasady rachunkowości ujednolicone w prawie Unii oraz powszechnie przyjęte standardy rachunkowości.

Artykuł 29

Przepisy przejściowe

1. KBC dokonują aktualizacji wyceny wszystkich aktywów i zobowiązań finansowych na dzień rozpoczęcia ich uczestnictwa w Eurosystemie. Niezrealizowane zyski powstałe do tego dnia włącznie zostają oddzielone od ewentualnych powstałych później niezrealizowanych zysków z aktualizacji wyceny i pozostają do dyspozycji KBC. Ceny i kursy rynkowe stosowane przez KBC w bilansie otwarcia na moment rozpoczęcia uczestnictwa w Eurosystemie uważa się za średni koszt aktywów i zobowiązań tych KBC.

2. Zaleca się, aby niezrealizowane zyski, które powstały przed albo w momencie rozpoczęcia uczestnictwa KBC w Eurosystemie, nie były uważane za dostępne do podziału w momencie zmiany statusu, lecz były ujmowane jako podlegające realizacji/dostępne do podziału dopiero w związku z transakcjami, które następują po wstąpieniu do Eurosystemu.

3. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych, zmian ceny złota i innych cen, powstałe w wyniku przekazania aktywów z KBC do EBC, uważa się za zrealizowane.

4. Niniejszy artykuł nie uchybia decyzjom wydawanym na podstawie art. 30 Statutu ESBC.

Artykuł 30

Uchylenie obowiązujących przepisów

1. Z dniem 31 grudnia 2016 r. tracą moc wytyczne EBC/2010/20.

2. Odniesienia do uchylonych wytycznych należy interpretować jako odniesienia do niniejszych wytycznych i odczytywać zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XI.

Artykuł 31

Skuteczność i implementacja

1. Niniejsze wytyczne stają się skuteczne z dniem zawiadomienia o nich krajowych banków centralnych państw członkowskich, których walutą jest euro.

2. Krajowe banki centralne państw członkowskich, których walutą jest euro, stosują się do postanowień niniejszych wytycznych od dnia 31 grudnia 2016 r.

Artykuł 32

Adresaci

Niniejsze wytyczne są skierowane do wszystkich banków centralnych Eurosystemu.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 3 listopada 2016 r. W imieniu Rady Prezesów EBC Mario DRAGHI Prezes EBC

(1) Wytyczne EBC/2010/20 z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (Dz.U. L 35 z 9.2.2011, s. 31).

(2) Decyzja EBC/2010/29 z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie emisji banknotów euro (Dz.U. L 35 z 9.2.2011, s. 26).

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).

ZAŁĄCZNIK I SPRAWOZDANIA FINANSOWE EUROSYSTEMU Rodzaj sprawozdania Wewnętrzne/publikowane Źródło obowiązku prawnego Cel sprawozdania 1 Dzienne sprawozdanie finansowe Eurosystemu Wewnętrzne Brak Głównie na potrzeby zarządzania płynnością (wykonanie postanowień art. 12 ust. 1 Statutu ESBC). Część danych z dziennych sprawozdań finansowych jest wykorzystywana do obliczania dochodu pieniężnego. 2 Niezagregowane tygodniowe sprawozdanie finansowe Wewnętrzne Brak Podstawa do sporządzania skonsolidowanego tygodniowego sprawozdania finansowego Eurosystemu. 3 Skonsolidowane tygodniowe sprawozdanie finansowe Eurosystemu Publikowane Art. 15 ust. 2 Statutu ESBC Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na potrzeby analizy monetarnej i ekonomicznej. Skonsolidowane tygodniowe sprawozdanie finansowe Eurosystemu jest sporządzane na podstawie dziennego sprawozdania finansowego na dzień sprawozdawczy. 4 Niezagregowane miesięczne sprawozdanie finansowe Eurosystemu Publikowane Brak Wzmocnienie przejrzystości i odpowiedzialności Eurosystemu poprzez umożliwienie łatwego dostępu do informacji na temat aktywów i pasywów poszczególnych banków centralnych Eurosystemu. Zharmonizowane zapewnienie informacji na temat zdecentralizowanej implementacji wspólnej polityki pieniężnej EBC, a także na temat działalności finansowej banków centralnych Eurosystemu niewchodzącej w zakres polityki pieniężnej. 5 Miesięczna i kwartalna informacja finansowa Eurosystemu Publikowane oraz wewnętrzne (1) Rozporządzenia statystyczne, zgodnie z którymi monetarne instytucje finansowe mają obowiązek przekazywania danych Analiza statystyczna 6 Skonsolidowany bilans roczny Eurosystemu Publikowane Art. 26 ust. 3 Statutu ESBC Bilans skonsolidowany wykorzystywany jest do celów analitycznych i operacyjnych (1) Dane miesięczne wchodzą w skład publikowanych zagregowanych danych statystycznych wymaganych od monetarnych instytucji finansowych (MIF) Unii. Ponadto, podobnie jak MIF, banki centralne są zobowiązane do dostarczania co kwartał bardziej szczegółowych informacji niż te przekazywane w danych miesięcznych.

ZAŁĄCZNIK II GLOSARIUSZ — Amortyzacja : systematyczne zmniejszanie w księgach premii lub dyskonta lub też wartości aktywów w czasie. — Automatyczny program pożyczek papierów wartościowych (ASLP) : program proponowany przez wyspecjalizowaną instytucję, np. bank, która organizuje i przeprowadza transakcje pożyczek papierów wartościowych pomiędzy uczestnikami programu w postaci transakcji repo, połączonych transakcji repo oraz transakcji reverse repo lub transakcji pożyczek papierów wartościowych. W przypadku bezpośredniego działania zleceniodawcy wyspecjalizowana instytucja oferująca ten program uznawana jest za partnera końcowego, podczas gdy w przypadku programu opartego na zasadzie pośrednictwa wyspecjalizowana instytucja oferująca program jest jedynie pośrednikiem, a partnerem końcowym jest podmiot, z którym faktycznie zawierana jest transakcja. — Awaryjne wsparcie płynnościowe : wsparcie udzielane wypłacalnej instytucji finansowej lub grupie wypłacalnych instytucji finansowych doświadczających tymczasowych problemów z płynnością. Awaryjne wsparcie płynnościowe jest udzielane przez KBC po zatwierdzeniu przez Radę Prezesów. — Cena czysta : cena transakcji bez rabatów/naliczonych odsetek, uwzględniająca jednak koszty transakcji, które stanowią część ceny. — Cena rynkowa : cena złota, instrumentów walutowych lub papierów wartościowych zwykle nieuwzględniająca naliczonych odsetek lub rabatów, notowana albo na rynku zorganizowanym, np. na giełdzie, albo na rynku niezorganizowanym, np. rynku pozagiełdowym. — Cena transakcji : cena ustalona między stronami w momencie zawierania umowy. — Cena wykonania : określona w umowie opcji cena, po której opcja może zostać wykonana. — Dłuższe operacje refinansujące : kategoria operacji otwartego rynku przeprowadzanych przez Eurosystem w formie transakcji odwracalnych, których celem jest dostarczanie sektorowi finansowemu płynności o dłuższym terminie zapadalności niż w przypadku podstawowych operacji refinansujących. — Dochód pieniężny : Dochód osiągany przez KBC w wyniku realizowania zadań polityki pieniężnej ESBC. Dochód pieniężny jest sumowany i rozdzielany pomiędzy KBC na koniec każdego roku obrachunkowego. — Dyskonto : różnica pomiędzy wartością nominalną papieru wartościowego a jego ceną w przypadku, gdy cena jest niższa od wartości nominalnej. — Dzień rozliczenia kasowego : dzień, w którym dochodzi do rozliczenia transakcji kasowej mającej za przedmiot instrumenty finansowe, w sposób zgodny z obowiązującą konwencją rynkową dla danego instrumentu finansowego. — Dzień rozliczenia : dzień, w którym ostateczne i nieodwołalne przekazanie wartości zostało zapisane w księgach odpowiedniej instytucji rozliczeniowej. Rozliczenie może nastąpić natychmiast (w czasie rzeczywistym), tego samego dnia (na koniec dnia) lub też w ustalonej dacie następującej po dniu zaciągnięcia zobowiązania. — Dzień transakcji : data dokonania transakcji. — Instrument syntetyczny : instrument finansowy utworzony sztucznie poprzez połączenie dwóch lub większej liczby instrumentów w celu replikacji schematów przepływów pieniężnych i schematów wyceny innego instrumentu. Operacji tej dokonuje się z reguły poprzez pośrednika finansowego. — Instrumenty udziałowe : papiery wartościowe dające prawo do dywidendy, tzn. akcje i udziały w spółkach oraz papiery wartościowe stwierdzające dokonanie inwestycji w fundusz akcji. — Klucz kapitałowy : procent udziałów każdego krajowego banku centralnego (KBC) w Europejskim Banku Centralnym. — Kontrakt futures : umowa terminowa zawierana na rynku zorganizowanym. Na jej mocy uzgadnia się w dniu zawarcia umowy, że w dacie przyszłej nastąpi zakup lub sprzedaż instrumentu bazowego po ustalonej cenie. Zwykle nie dochodzi do rzeczywistej dostawy, jako że umowa jest zamykana przed uzgodnionym terminem zapadalności. — Koszt średni : metoda średniej ważonej, zgodnie z którą koszt każdego zakupu jest dodawany do istniejącej wartości księgowej, dając nowy średni ważony koszt pozycji walutowej, złota, zobowiązań lub instrumentu udziałowego. — Koszty transakcyjne : koszty, które można zidentyfikować jako związane z określoną transakcją. — Kurs kasowy : kurs, według którego dochodzi do rozliczenia transakcji w dniu rozliczenia kasowego. W przypadku walutowych transakcji terminowych, w celu ustalenia kursu terminowego do kursu kasowego odnosi się tzw. punkty terminowe (forward points). — Kurs walutowy : wartość waluty podawana w celu jej przeliczenia na inną walutę. — Kwota wyrównawcza : korekta dokonana na potrzeby obliczenia dochodu pieniężnego zgodnie z decyzją Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2016/2248 [(EBC/2016/36) (1). — Mechanizm kursowy II (ERM II) : procedury operacyjne mechanizmu kursów walutowych na trzecim etapie unii gospodarczej i walutowej. — Metoda liniowa : amortyzacja jest wyznaczana na przestrzeni danego okresu poprzez podzielenie kosztu składnika aktywów, pomniejszonego o jego szacunkową wartość rezydualną, przez szacunkowy pozostały okres przydatności składnika aktywów, proporcjonalnie do upływu czasu. — Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej : Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, Międzynarodowe Standardy Rachunkowości oraz dotyczące ich interpretacje, np. Stałego Komitetu ds. Interpretacji oraz Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, które zostały przyjęte przez Unię Europejską. — Międzynarodowy numer identyfikacyjny papierów wartościowych (ISIN) : numer nadawany przez właściwy w tych sprawach organ. — Niezrealizowane zyski/straty : zyski lub straty wynikające z aktualizacji wyceny aktywów w stosunku do ich skorygowanego kosztu nabycia. — Ogólnie przyjęte zasady rachunkowości (GAAP) : wspólny zbiór zasad, standardów i procedur rachunkowości stosowanych przez podmioty w celu sporządzania sprawozdań finansowych. Ogólnie przyjęte zasady rachunkowości stanowią połączenie uznanych norm (ustalonych przez rady polityczne) i powszechnie akceptowanych sposobów ujmowania oraz przekazywania informacji księgowych. — Opcja podobna do kontraktu futures : notowana opcja, w przypadku której dochodzi do codziennej wpłaty albo otrzymania zmiennego depozytu zabezpieczającego. — Opcja : umowa przyznająca posiadaczowi prawo, ale nie obowiązek, do zakupu lub sprzedaży określonej liczby danych papierów wartościowych, towarów, walut obcych, indeksów albo wierzytelności po określonej cenie przez określony czas albo w dniu wygaśnięcia opcji. — Papier wartościowy z dyskontem : składnik aktywów, który nie przynosi odsetek z kuponu; dochód z niego jest osiągany z przyrostu kapitału, ponieważ składnik ten jest emitowany lub nabyty z dyskontem w stosunku do wartości nominalnej. — Papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności : papiery wartościowe z ustalonymi albo dającymi się określić płatnościami i ustalonym terminem zapadalności, które podmiot sprawozdawczy ma zamiar utrzymywać do terminu zapadalności. — Partner centralny : osoba prawna, która pośredniczy między partnerami transakcji w przypadku umów podlegających obrotowi na jednym lub wielu rynkach finansowych, stając się kupującym dla każdego sprzedającego i sprzedającym dla każdego kupującego. — Podejście ekonomiczne : podejście księgowe, zgodnie z którym zdarzenia gospodarcze są ujmowanie w dniu transakcji. — Podejście kasowe/rozliczeniowe : podejście księgowe, zgodnie z którym zdarzenia gospodarcze są ujmowane w dniu rozliczenia. — Podstawowa operacja refinansująca : regularna operacja otwartego rynku realizowana przez Eurosystem w formie transakcji odwracalnej. Podstawowe operacje refinansujące są przeprowadzane w ramach cotygodniowych przetargów standardowych i zazwyczaj mają tygodniowy termin zapadalności. — Premia : różnica pomiędzy wartością nominalną papieru wartościowego a jego ceną w przypadku, gdy cena jest wyższa od wartości nominalnej. — Program Rozszerzonego Depozytu Powierniczego (Extended Custodial Inventory – ECI) : program ustanawiający znajdujący się poza strefą euro i zarządzany przez bank komercyjny depozyt, w którym przechowywane są na rzecz Eurosystemu banknoty euro w celu organizacji zaopatrzenia w banknoty euro i ich przyjmowania. — Przejęcie na własność : akt przejęcia własności papierów wartościowych, pożyczek lub innych aktywów otrzymanych przez podmiot sprawozdawczy tytułem zabezpieczenia, mający na celu zaspokojenie zabezpieczonego roszczenia. — Rezerwy celowe : kwoty odłożone przed wyliczeniem kwoty zysku lub straty w celu zapewnienia pokrycia na znane lub oczekiwane zobowiązanie lub ryzyko, którego koszt nie może być dokładnie określony (zob. definicja terminu „Rezerwy kapitałowe”). Rezerwy na przyszłe zobowiązania i opłaty nie mogą być wykorzystywane do korygowania wartości aktywów. — Rezerwy kapitałowe : kwoty odłożone z zysku podlegającego podziałowi, nieprzeznaczone na pokrycie żadnego konkretnego zobowiązania, zobowiązania warunkowego lub spodziewanego spadku wartości aktywów znanych na dzień bilansowy. — Rozliczenie : czynność wypełnienia obowiązków poprzez przekazanie środków lub aktywów pomiędzy dwoma lub większą liczbą stron. W kontekście transakcji w ramach Eurosystemu termin „rozliczenie” odnosi się do eliminowania sald netto powstających w wyniku transakcji w ramach Eurosystemu i wymaga transferu aktywów. — Różnice z wyceny : rachunki bilansowe używane do ujmowania różnic wartości aktywów lub zobowiązań pomiędzy skorygowanym kosztem ich nabycia a wyceną dokonaną po cenie rynkowej na koniec okresu, w przypadku gdy cena rynkowa jest wyższa niż skorygowany koszt nabycia dla aktywów oraz niższa dla zobowiązań. Rachunki różnic z wyceny zawierają różnice związane z cenami giełdowymi lub rynkowymi kursami walutowymi. — Składnik aktywów finansowych : każdy składnik aktywów, który ma postać: a) gotówki; b) wynikającego z umowy prawa do otrzymania gotówki lub innego instrumentu finansowego od innego przedsiębiorstwa; c) wynikającego z umowy prawa do wymiany instrumentu finansowego z innym przedsiębiorstwem na potencjalnie korzystnych warunkach; lub d) instrumentu udziałowego innego przedsiębiorstwa. — Składnik aktywów : zasób kontrolowany przez podmiot sprawozdawczy w wyniku zdarzeń z przeszłości, z którego, według przewidywań, podmiot sprawozdawczy osiągnie w przyszłości korzyści ekonomiczne. — Swap na stopę procentową : umowa, na podstawie której dochodzi do wymiany z drugą stroną przepływów pieniężnych reprezentujących okresowe płatności odsetkowe, dokonywane w jednej lub (w przypadku transakcji dwuwalutowych) w dwóch różnych walutach. — Swap walutowy : równoczesne transakcje kasowego zakupu lub sprzedaży jednej waluty w zamian za drugą walutę (część kasowa) oraz terminowej sprzedaży/zakupu tej samej kwoty tej waluty w zamian za druga walutę (część terminowa). — Średnia cena rynkowa : wartość pośrednia pomiędzy oferowaną ceną kupna i oferowaną ceną sprzedaży papieru wartościowego wyznaczana na podstawie notowań transakcji dokonywanych przy normalnym rozmiarze rynku przez uznane podmioty działające na rynku lub uznane giełdy; cena ta jest wykorzystywana w procedurze kwartalnej aktualizacji wyceny. — Średnie kursy rynkowe : kursy referencyjne walut obcych wobec euro opierające się na regularnej procedurze uzgodnień pomiędzy bankami centralnymi w ramach i poza Europejski Systemem Banków Centralnych (ESBC), która ma zwykle miejsce o godz. 14:15 czasu środkowoeuropejskiego, używane do celów związanych z procedurą kwartalnej aktualizacji wyceny. — TARGET2 : transeuropejski zautomatyzowany błyskawiczny system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym, zgodnie z wytycznymi EBC/2012/27 (2). — Termin zapadalności : dzień, w którym wartość nominalna/kapitał stają się w pełni należne i płatne na rzecz uprawnionego. — Terminowa transakcja walutowa : umowa, na mocy której w określonym dniu zostaje uzgodniony bezwarunkowy zakup lub bezwarunkowa sprzedaż określonej kwoty w walucie obcej w zamian za inną walutę, zazwyczaj walutę krajową, natomiast dostarczenie tej kwoty ma nastąpić w określonej dacie przyszłej (więcej niż dwa dni robocze po dacie zawarcia umowy) i po określonej cenie. Taki terminowy kurs walutowy składa się z obowiązującego kursu kasowego powiększonego/pomniejszonego o uzgodnioną premię/dyskonto. — Transakcja odwracalna : operacja, w ramach której podmiot sprawozdawczy kupuje (transakcja z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu) lub sprzedaje (transakcja z udzielonym przyrzeczeniem odkupu) aktywa w ramach umowy z przyrzeczeniem odkupu lub prowadzi operacje pożyczkowe z zabezpieczeniem. — Transakcja terminowa na stopę procentową (FRA) : umowa, na mocy której dwie strony uzgadniają oprocentowanie, jakie ma być zapłacone w określonej dacie w przyszłości od hipotetycznego depozytu o określonej dacie wymagalności. W dniu rozliczenia jedna strona płaci drugiej stronie płatność rozliczeniową, która zależy od różnicy pomiędzy uzgodnionym oprocentowaniem a oprocentowaniem rynkowym z dnia rozliczenia. — Transakcje terminowe na papiery wartościowe : pozagiełdowa umowa, na mocy której uzgadnia się w dniu zawarcia umowy, że w dacie przyszłej nastąpi zakup lub sprzedaż instrumentu dłużnego (zwykle obligacji lub skryptu dłużnego) po ustalonej cenie. — Umowa z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu (reverse repo) : umowa, na mocy której posiadacz gotówki zgadza się zakupić składnik aktywów oraz jednocześnie zgadza się odsprzedać ten składnik po ustalonej cenie – na żądanie lub po określonym czasie lub też po zaistnieniu pewnego zdarzenia warunkowego. Czasami transakcja repo jest zawierana za pośrednictwem strony trzeciej (trójstronna transakcja repo). — Umowa z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (umowa repo) : porozumienie, którego celem gospodarczym jest pożyczenie pieniędzy, na mocy którego aktywa, zazwyczaj papiery wartościowe o stałym dochodzie, sprzedaje się kupującemu bez zachowania własności przez sprzedającego, a jednocześnie sprzedający uzyskuje prawo i zobowiązanie do odkupu równoważnych aktywów po określonej cenie w przyszłym terminie lub na żądanie. — Utrata wartości : spadek wartości odzyskiwalnej poniżej wartości bilansowej. — Wewnętrzna stopa zwrotu : stopa dyskontowa, przy której wartość księgowa papieru wartościowego jest równa bieżącej wartości przyszłego przepływu pieniężnego. — Wyodrębniony portfel : wyodrębnione inwestycje utrzymywane po stronie aktywów bilansu jako fundusz równoważący, obejmujące dłużne papiery wartościowe, instrumenty udziałowe, depozyty terminowe i rachunki bieżące oraz udziały lub inwestycje w podmioty zależne. Wyodrębniony portfel odpowiada dającemu się zidentyfikować składnikowi pasywów bilansu, niezależnie od ograniczeń natury prawnej, statutowej lub innego rodzaju ograniczeń. — Zabezpieczenie : proces wzajemnego kompensowania ryzyk z wykorzystaniem aktywów lub pasywów finansowych lub innych w celu zredukowania ogólnych konsekwencji niekorzystnych zmian ceny, stóp procentowych lub kursów walutowych. — Zasób waluty obcej : pozycja netto w danej walucie. W rozumieniu niniejszej definicji specjalne prawa ciągnienia (SDR) uważane są za odrębną walutę. Transakcjami powodującymi zmianę pozycji netto w SDR są transakcje denominowane w SDR albo transakcje walutowe replikujące kompozycję koszyka SDR (zgodnie z odpowiednią definicją oraz wagami koszyka). — Zobowiązanie finansowe : każde zobowiązanie będące prawnym obowiązkiem do przekazania innemu przedsiębiorstwu gotówki lub innego instrumentu finansowego lub też do wymiany instrumentu finansowego z innym przedsiębiorstwem na potencjalnie niekorzystnych warunkach. — Zobowiązanie : obecny obowiązek przedsiębiorstwa powstały w wyniku zdarzeń z przeszłości, którego wypełnienie według przewidywań spowoduje wypływ z przedsiębiorstwa zasobów ucieleśniających korzyści ekonomiczne. — Zrealizowane zyski lub straty : zyski lub straty wynikające z różnicy pomiędzy ceną sprzedaży pozycji bilansowej a jej skorygowanym kosztem. (1) Decyzja Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2016/2248 z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie podziału dochodów pieniężnych krajowych banków centralnych państw członkowskich, których walutą jest euro (EBC/2016/36) (zob. s. 26 niniejszego Dziennika Urzędowego). (2) Wytyczne EBC/2012/27 z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie transeuropejskiego automatycznego błyskawicznego systemu rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (TARGET2) (Dz.U. L 30 z 30.1.2013, s. 1).

ZAŁĄCZNIK III OPIS PODEJŚCIA EKONOMICZNEGO (w tym metody standardowej i alternatywnej, o których mowa w art. 5) 1. Księgowanie w dniu transakcji 1.1. Księgowanie w dniu transakcji może być prowadzone zgodnie z metodą standardową albo metodą alternatywną. 1.2. O metodzie standardowej mówi art. 5 ust. 1 lit. a). 1.2.1. Transakcje ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji. W dniu rozliczenia zapisy księgowe na kontach pozabilansowych odwraca się a transakcje te księguje się na kontach bilansowych. 1.2.2. Pozycje walut obcych ulegają zmianie w dniu transakcji. W konsekwencji zrealizowane zyski i straty wynikające ze sprzedaży netto są także wyliczane w dniu transakcji. Zakupy netto walut obcych wpływają na średni koszt zasobów walut obcych w dniu transakcji. 1.3. O metodzie alternatywnej mówi art. 5 ust. 1 lit. b). 1.3.1. W przeciwieństwie do metody standardowej, uzgodnionych transakcji, które są rozliczane w późniejszym terminie, nie księguje się codziennie na kontach pozabilansowych. Księgowanie zrealizowanego wyniku oraz obliczanie nowych kosztów średnich dokonywane jest w dniu rozliczenia (1). 1.3.2. W przypadku transakcji zawartych w danym roku, których zapadalność przypada w roku następnym, ustalanie wyniku następuje zgodnie z metodą standardową. Oznacza to, że zrealizowane skutki sprzedaży mają wpływ na rachunek zysków i strat tego roku, w którym transakcja została uzgodniona, oraz że zakupy zmieniają średnie koszty zasobu w tym roku, w którym transakcja została uzgodniona. 1.4. Poniższa tabela ilustruje główne cechy obydwu metod dla poszczególnych instrumentów walutowych i papierów wartościowych. KSIĘGOWANIE W DNIU TRANSAKCJI Metoda standardowa Metoda alternatywna Kasowe transakcje walutowe – postępowanie w trakcie roku Zakupy walut są księgowane na kontach pozabilansowych w dniu transakcji i od tego momentu wpływają na średni koszt pozycji walutowej. Zyski i straty ze sprzedaży uważa się za zrealizowane w dniu transakcji. W dniu rozliczenia odwraca się zapisy pozabilansowe i dokonuje się odpowiednich zapisów w bilansie. Zakupy walut są ujmowane na kontach pozabilansowych w dniu rozliczenia i od tego momentu wpływają na średni koszt pozycji walutowej. Zyski i straty ze sprzedaży uważa się za zrealizowane w dniu rozliczenia. W dniu transakcji nie dokonuje się ujęcia w bilansie. Terminowe transakcje walutowe – postępowanie w trakcie roku Transakcje terminowe ujmuje się w sposób opisany powyżej w odniesieniu do transakcji kasowych, czyli księguje po kursie kasowym transakcji. Zakupy walut ujmuje się w dniu rozliczenia kasowego transakcji na kontach pozabilansowych, od tego dnia wpływają one na średni koszt pozycji walutowej po kursie kasowym transakcji. Sprzedaż walut księguje się na kontach pozabilansowych w dniu rozliczenia kasowego transakcji. Zyski i straty uważa się za zrealizowane w dniu rozliczenia kasowego transakcji. W dniu rozliczenia odwraca się zapisy pozabilansowe i dokonuje się odpowiednich zapisów w bilansie. Sposób postępowania w odniesieniu do końca okresu – zob. poniżej. Terminowe i kasowe transakcje walutowe, które są inicjowane w roku 1, dla których dzień rozliczenia kasowego przypada w roku 2 Nie ma potrzeby stosowania szczególnego postępowania, ponieważ transakcje ujmuje się w dniu transakcji, w tym też dniu ujmuje się zyski i straty. Zastosowanie ma metoda standardowa (*1): — Sprzedaż walut ujmuje się na kontach pozabilansowych w roku 1 po to, aby ująć zrealizowane zyski i straty z transakcji walutowych w sprawozdaniu za ten rok finansowy, w którym transakcja została uzgodniona. — Zakupy walut ujmuje się na kontach pozabilansowych w roku 1 i od tego momentu wpływają na średni koszt pozycji walutowej. — Aktualizacja wyceny zasobu waluty na koniec roku musi uwzględniać zakupy/sprzedaże netto, których dzień rozliczenia kasowego przypada w roku następnym. Transakcje dotyczące papierów wartościowych – podejście stosowane w trakcie roku Zakupy i sprzedaże ujmuje się na kontach pozabilansowych w dniu transakcji. W tym dniu ujmuje się także zyski i straty. W dniu rozliczenia odwraca się zapisy pozabilansowe i dokonuje się ujęcia w bilansie (taki sam sposób postępowania, jak w przypadku kasowych transakcji walutowych). Wszystkie transakcje ujmuje się w dniu rozliczenia (z zastrzeżeniem poniższych uregulowań odnoszących się do postępowania na koniec okresu). W związku z tym wpływ na średni koszt (w przypadku zakupów) i zyski/straty (w przypadku sprzedaży) ujmuje się w dniu rozliczenia. Transakcje dotyczące papierów wartościowych, które są inicjowane w roku 1, dla których dzień rozliczenia kasowego przypada w roku 2 Nie ma potrzeby stosowania szczególnej metody postępowania, ponieważ transakcje i ich rezultaty są już zaksięgowane w dniu transakcji. Zrealizowane zyski i straty ujmuje się w roku 1 na koniec okresu (tzn. stosuje się taki sam sposób postępowania, jak dla kasowych transakcji walutowych) a zakupy uwzględnia się w procedurze aktualizacji wyceny na koniec roku (*1). 2. Codzienne księgowanie naliczonych odsetek, w tym premii i dyskonta 2.1. Naliczone odsetki, premię lub dyskonto związane z instrumentami finansowymi w walucie obcej oblicza się i księguje codziennie, niezależnie od rzeczywistych przepływów pieniężnych. Oznacza to, że pozycja walutowa zmienia się w momencie, gdy naliczone odsetki zostaną zaksięgowane, w przeciwieństwie do sytuacji, w której zmiana następuje jedynie wtedy, gdy odsetki są otrzymane lub zapłacone (2). 2.2. Naliczane odsetki kuponowe oraz amortyzację premii lub dyskonta oblicza się i księguje od dnia rozliczenia zakupu papieru wartościowego do dnia rozliczenia sprzedaży albo umownego terminu zapadalności. 2.3. Poniższa tabela określa wpływ codziennego księgowania rozliczeń międzyokresowych na zasób waluty obcej (np. odsetki do zapłaty oraz zamortyzowane premie/dyskonto): Dzienne księgowanie naliczanych odsetek w ramach podejścia ekonomicznego Rozliczenia międzyokresowe dotyczące instrumentów w walutach obcych wylicza się i księguje codziennie po kursie wymiany z dnia ujęcia. Wpływ na zasób waluty obcej Rozliczenia międzyokresowe wpływają na pozycję walutową w momencie ich zaksięgowania i nie są później odwracane. Kwoty rozliczeń międzyokresowych rozlicza się w momencie otrzymania lub dokonania rzeczywistej płatności gotówkowej. W związku z tym pozycja walutowa nie zmienia się w dniu rozliczenia, ponieważ rozliczenia międzyokresowe uwzględnia się w pozycji podlegającej okresowej aktualizacji wyceny. (1) W przypadku terminowych transakcji walutowych zasób waluty zmienia się w dniu rozliczenia kasowego (zwykle jest to dzień transakcji plus dwa dni). (*1) W sytuacji gdy transakcje takie nie mają istotnego wpływu na pozycję walutową lub rachunek zysków i strat, stosować można zasadę istotności. (2) Istnieją dwie możliwe metody ujmowania kwot rozliczeń międzyokresowych. Pierwsza metoda to metoda dnia kalendarzowego, która polega na tym, że kwoty rozliczeń międzyokresowych są ujmowane każdego dnia kalendarzowego, niezależnie od tego, czy dany dzień jest dniem roboczym, czy też nie. Druga metoda to metoda dnia roboczego, która polega na tym, że kwoty rozliczenia międzyokresowe księguje się jedynie w dni robocze. Brak jest zaleceń co do wyboru metody. Jeżeli jednak ostatni dzień roku nie jest dniem roboczym, tak czy inaczej musi być uwzględniony w obliczaniu rozliczeń międzyokresowych w każdej z metod.

ZAŁĄCZNIK IV STRUKTURA BILANSU ORAZ ZASADY WYCENY BILANSOWEJ (1) AKTYWA Pozycja bilansu (2) Klasyfikacja składników pozycji bilansu Zasada wyceny Zakres zastosowania (3) 1 1 Złoto i należności w złocie Złoto jako kruszec, tj. sztabki, monety, przedmioty pozłacane, samorodki, w skarbcu albo w transporcie do skarbca. Złoto nie w postaci kruszcu, np. salda na rachunkach złota a vista i na lokatach terminowych, należności w złocie z tytułu następujących transakcji: a) transakcje przeniesienia do wyższej/niższej kategorii jakości; oraz b) transakcje swapowe na lokalizację lub próbę złota – jeżeli pomiędzy dniem wydania a dniem otrzymania mija co najmniej jeden dzień roboczy Wartość rynkowa Obowiązkowe 2 2 Należności od nierezydentów strefy euro w walutach obcych Należności od kontrahentów spoza strefy euro, w tym instytucji międzynarodowych i ponadnarodowych oraz banków centralnych spoza strefy euro, w walutach obcych 2.1 2.1 Należności od Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) a) Prawa ciągnienia w ramach transzy rezerwowej (netto) Udział przypadający na dane państwo minus salda w euro znajdujące się w dyspozycji MFW. Rachunek MFW nr 2 (prowadzony w euro na wydatki administracyjne) może być zaliczony do tej pozycji lub do pozycji „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro” a) Prawa ciągnienia w ramach transzy rezerwowej (netto) Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe b) Specjalne prawa ciągnienia (SDR) Posiadane zasoby SDR (brutto) b) Specjalne prawa ciągnienia (SDR) Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe c) Pozostałe należności Ogólne porozumienia pożyczkowe, pożyczki udzielane na podstawie specjalnych porozumień, lokaty powiernicze zarządzane przez MFW c) Pozostałe należności Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 2.2 2.2 Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty zagraniczne i inne aktywa zagraniczne a) Środki na rachunkach w bankach, spoza strefy euro, nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe, transakcje reverse repo a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe b) Inwestycje w papiery wartościowe poza strefą euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Bony i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego, instrumenty udziałowe wchodzące w skład rezerw walutowych – wszystkie wyemitowane przez nierezydentów strefy euro b) (i) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (ii) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iii) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Obowiązkowe c) Kredyty zagraniczne (depozyty) poza strefą euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” c) Kredyty zagraniczne Depozyty – wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe d) Pozostałe aktywa zagraniczne Banknoty i monety spoza strefy euro d) Pozostałe aktywa zagraniczne Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 3 3 Należności od rezydentów strefy euro w walutach obcych a) Inwestycje w papiery wartościowe w strefie euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” Bony i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego, instrumenty udziałowe wchodzące w skład rezerw walutowych – wszystkie wyemitowane przez rezydentów strefy euro a) (i) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (ii) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iii) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji Obowiązkowe (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Obowiązkowe b) Pozostałe należności od rezydentów strefy euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” Kredyty, depozyty, transakcje reverse repo, kredyty różne b) Pozostałe należności Depozyty i pozostałe kredyty – wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 4 4 Należności od nierezydentów strefy euro w euro 4.1 4.1 Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty a) Środki na rachunkach w bankach, spoza strefy euro, nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe. Transakcje reverse repo dla celów związanych z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych w euro. a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro Wartość nominalna Obowiązkowe b) Inwestycje w papiery wartościowe poza strefą euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Instrumenty udziałowe, skrypty dłużne i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego – wszystkie wyemitowane przez nierezydentów strefy euro b) (i) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (ii) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iii) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa Obowiązkowe c) Kredyty poza strefą euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” c) Kredyty poza strefą euro Depozyty według wartości nominalnej Obowiązkowe d) Papiery wartościowe wyemitowane przez nierezydentów strefy euro, nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” oraz w pozycji 7.1 „Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej” Papiery wartościowe wyemitowane przez instytucje ponadnarodowe lub międzynarodowe, np. Europejski Bank Inwestycyjny, bez względu na ich położenie, nie nabyte na potrzeby polityki pieniężnej d) (i) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (ii) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe (iii) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe 4.2 4.2 Należności z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego (ERM) II Kredyty na warunkach ERM II Wartość nominalna Obowiązkowe 5 5 Należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej Pozycje od 5.1 do 5.5: transakcje stosownie do właściwych instrumentów polityki pieniężnej opisanymi w wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 (EBC/2014/60) (4) 5.1 5.1 Podstawowe operacje refinansujące Standardowe transakcje odwracalne zapewniające płynność finansową przeprowadzane z częstotliwością tygodniową i tygodniowym terminem zapadalności Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 5.2 5.2 Dłuższe operacje refinansujące Standardowe transakcje odwracalne zapewniające płynność finansową przeprowadzane z częstotliwością miesięczną i terminem zapadalności dłuższym niż termin zapadalności podstawowych operacji refinansujących Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 5.3 5.3 Odwracalne operacje dostrajające Transakcje odwracalne przeprowadzane jako transakcje ad hoc dla celów dostrajania Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 5.4 5.4 Odwracalne operacje strukturalne Transakcje odwracalne dostosowujące pozycję strukturalną Eurosystemu w stosunku do sektora finansowego Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 5.5 5.5 Kredyt w banku centralnym Jednodniowy instrument zapewniający płynność finansową po określonym z góry oprocentowaniu, zabezpieczony kwalifikowanymi aktywami (instrument o charakterze stałym) Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 5.6 5.6 Kredyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego Dodatkowe kredyty udzielone instytucjom kredytowym wynikające ze wzrostu wartości aktywów związanych z innymi kredytami udzielonymi tym instytucjom Wartość nominalna lub koszt Obowiązkowe 6 6 Pozostałe należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe, transakcje reverse repo związane z zarządzaniem papierami wartościowymi ujętymi w pozycji aktywów 7 „Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro”, w tym transakcje wynikające z przeniesienia byłych rezerw walutowych strefy euro oraz inne należności. Rachunki korespondencyjne w zagranicznych instytucjach kredytowych strefy euro. Pozostałe należności i operacje niezwiązane z operacjami polityki pieniężnej Eurosystemu, w tym awaryjnym wsparciem płynnościowym. Wszelkie należności wynikające z operacji polityki pieniężnej inicjowanych przez Krajowe Banki Centralne (KBC) przed wejściem do Eurosystemu Wartość nominalna lub koszt Obowiązkowe 7 7 Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro 7.1 7.1 Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej Papiery wartościowe utrzymywane w celach związanych z polityką pieniężną (w tym papiery wartościowe nabyte w celach związanych z polityką pieniężną, wyemitowane przez ponadnarodowe lub międzynarodowe organizacje lub wielostronne banki rozwoju, bez względu na ich położenie). Certyfikaty dłużne Europejskiego Banku Centralnego (EBC) zakupione w celach związanych z dostrajaniem a) Rynkowe dłużne papiery wartościowe Ujmowane w zależności od ustaleń polityki pieniężnej: (i) Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. (ii) Koszt z uwzględnieniem utraty wartości (koszt, gdy utrata wartości pokrywana jest przez rezerwę celową Eurosystemu zgodnie z pozycją pasywów 13b) „Rezerwy celowe”) Premia lub dyskonto podlegają amortyzacji Obowiązkowe b) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji Obowiązkowe 7.2 7.2 Pozostałe papiery wartościowe Papiery wartościowe nieujęte w pozycji aktywów 7.1 „Papiery wartościowe utrzymywane w celach związanych z polityką pieniężną” oraz w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe”; skrypty dłużne i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego utrzymywane na zasadzie pełnych praw, w tym rządowe papiery wartościowe pochodzące sprzed przystąpienia do unii gospodarczej i walutowej (UGW), w euro. Instrumenty udziałowe a) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Obowiązkowe b) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji Obowiązkowe c) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji Obowiązkowe d) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa Obowiązkowe 8 8 Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych w euro Należności od instytucji rządowych i samorządowych sprzed przystąpienia do UGW (nierynkowe papiery wartościowe, kredyty) Depozyty/kredyty według wartości nominalnej, nierynkowe papiery wartościowe po kosztach Obowiązkowe — 9 Należności w ramach Eurosystemu+) — 9.1 Udziały partycypacyjne w EBC+) Pozycja ta znajduje się jedynie w bilansach KBC Udziały danego KBC w kapitale EBC zgodnie z Traktatem oraz odpowiednim kluczem kapitałowym i wkładami określonymi w art. 48 ust. 2 Statutu ESBC Koszt Obowiązkowe — 9.2 Należności odpowiadające transferom rezerw walutowych+) Pozycja ta znajduje się jedynie w bilansach KBC Należności od EBC w euro związane z początkowymi i dodatkowymi transferami rezerw walutowych zgodnie art. 30 Statutu ESBC Wartość nominalna Obowiązkowe — 9.3 Należności wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC+) Pozycja ta znajduje się jedynie w bilansie EBC Należności w ramach Eurosystemu względem KBC wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC Koszt Obowiązkowe — 9.4 Należności netto z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie+) (*1) W odniesieniu do KBC: należności netto związane z zastosowaniem klucza przydziału banknotów, tj. obejmujące salda w ramach Eurosystemu związane z emisją banknotów przez EBC, kwotę wyrównawczą i odpowiadający jej bilansujący zapis księgowy w rozumieniu decyzji Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2016/2248 (EBC/2016/36) (5) W doniesieniu do EBC: należności związane z emisją banknotów przez EBC, zgodnie z decyzją EBC/2010/29 Wartość nominalna Obowiązkowe — 9.5 Pozostałe należności w ramach Eurosystemu (netto)+) Pozycja netto następujących kategorii: a) należności netto związane z saldami na rachunkach systemu TARGET2 oraz rachunkach korespondencyjnych KBC, tzn. kwota netto należności i zobowiązań (zob. także pozycja pasywów 10.4: „Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)”) a) Wartość nominalna Obowiązkowe b) należności wynikające z różnicy pomiędzy dochodami pieniężnymi, które mają być połączone i podlegają redystrybucji. Pozycja ta ma znaczenie tylko w okresie pomiędzy księgowaniem dochodów pieniężnych w ramach procedur na koniec roku, a ich rozliczeniem w ostatnim dniu roboczym miesiąca stycznia danego roku b) Wartość nominalna Obowiązkowe c) inne należności w ramach Eurosystemu w euro, w tym tymczasowy podział dochodu EBC (*1) c) Wartość nominalna Obowiązkowe 9 10 Pozycje w trakcie rozliczenia Salda rachunków rozliczeniowych (należności), w tym inkaso czeków Wartość nominalna Obowiązkowe 9 11 Pozostałe aktywa 9 11.1 Monety strefy euro Monety euro, o ile oficjalnym emitentem nie jest KBC Wartość nominalna Obowiązkowe 9 11.2 Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne Grunty i budynki, meble i sprzęt, w tym sprzęt komputerowy, oprogramowanie Koszt minus amortyzacja Okresy amortyzacji: — komputery i związane z nimi oprogramowanie i sprzęt oraz pojazdy mechaniczne: 4 lata — sprzęt, meble i instalacje w budynkach: 10 lat — budynki, kapitalizowane główne wydatki remontowe: 25 lat Kapitalizacja wydatków: oparta na limicie (poniżej 10 000 euro bez podatku VAT: brak kapitalizacji) Zalecane 9 11.3 Inne aktywa finansowe — Udziały i inwestycje w podmioty zależne; instrumenty udziałowe, których posiadanie jest uzasadnione względami strategii/polityki — Papiery wartościowe, w tym instrumenty udziałowe, oraz inne instrumenty finansowe i salda, np. depozyty terminowe i rachunki bieżące należące do wyodrębnionych portfeli — Transakcje reverse repo z instytucjami kredytowymi w związku z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych ujętych w ramach niniejszej pozycji a) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa Zalecane b) Udziały partycypacyjne i niepłynne akcje oraz pozostałe instrumenty utrzymywane jako stała inwestycja Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Zalecane c) Inwestycje w podmiotach zależnych lub znaczące udziały Wartość aktywów netto Zalecane d) Rynkowe dłużne papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji Zalecane e) Rynkowe dłużne papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności lub utrzymywane jako stała inwestycja Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji. Zalecane f) Nierynkowe dłużne papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji Zalecane g) Środki na rachunkach w bankach i kredyty Wartość nominalna, przeliczana po kursie rynkowym w przypadku środków lub depozytów w walutach obcych Zalecane 9 11.4 Różnice z aktualizacji wyceny instrumentów pozabilansowych Wyniki aktualizacji wyceny terminowych transakcji walutowych, swapów walutowych, swapów na stopę procentową (chyba że stosuje się dzienny depozyt zabezpieczający), transakcji FRA, transakcji terminowych na papiery wartościowe, kasowych transakcji walutowych od dnia transakcji do dnia rozliczenia Pozycja netto pomiędzy wartością terminową a wartością kasową, przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 9 11.5 Rozliczenia międzyokresowe czynne Dochód, który nie jest należny w okresie, którego dotyczy sprawozdanie, ale może być do niego przypisany. Wydatki opłacone z góry oraz naliczone odsetki zapłacone (tj. odsetki naliczone zakupione wraz z papierem wartościowym) Wartość nominalna, przeliczana po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 9 11.6 Pozycje różne a) Zaliczki, pożyczki, inne drobne pozycje. Kredyty udzielone na zasadzie powiernictwa. Monety (w strefie euro) denominowane w walutach krajowych. Dochody bieżące (zakumulowany zysk netto), zysk za rok poprzedni przed podziałem. a) Wartość nominalna lub koszt Zalecane b) Przejściowe rachunki z aktualizacji wyceny (pozycja bilansu tylko w trakcie roku: niezrealizowane straty w momencie aktualizacji wyceny w czasie roku, które nie zostały uwzględnione w ramach odpowiednich funduszów z aktualizacji wyceny w pozycji pasywów: „Rachunki z aktualizacji wyceny”) b) Różnica z aktualizacji wyceny pomiędzy kosztem średnim a wartością rynkową, waluty obce przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe c) Inwestycje związane z klientowskimi lokatami w złocie c) Wartość rynkowa Obowiązkowe d) Aktywa emerytalne netto d) Zgodnie z art. 28 ust. 2 Zalecane e) Zaległe należności wynikające z niewykonania zobowiązań przez kontrahentów Eurosystemu w kontekście operacji kredytowych Eurosystemu. e) Wartość nominalna/faktyczna (przed/po rozliczeniu strat) Obowiązkowe f) Aktywa bądź należności (względem podmiotów trzecich) przejęte lub nabyte w ramach realizacji zabezpieczenia złożonego przez kontrahentów Eurosystemu, którzy dopuścili się niewykonania zobowiązań f) Koszt (przeliczenie po kursie rynkowym w momencie nabycia w przypadku aktywów finansowych w walutach obcych) Obowiązkowe — 12 Strata za rok bieżący Wartość nominalna Obowiązkowe

PASYWA Pozycja bilansu (6) Klasyfikacja składników pozycji bilansu Zasada wyceny Zakres zastosowania (7) 1 1 Banknoty w obiegu (*2) a) Banknoty euro plus/minus korekty związane z zastosowaniem klucza przydziału banknotów zgodnie z decyzją (UE) 2016/2248 (EBC/2016/36) i decyzją EBC/2010/29 a) Wartość nominalna Obowiązkowe b) Banknoty denominowane w walutach krajowych krajów strefy euro w ciągu roku wymiany gotówkowej b) Wartość nominalna Obowiązkowe 2 2 Zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej Pozycje 2.1, 2.2, 2.3 i 2.5: depozyty w euro wymienione w wytycznych (UE) 2015/510 (EBC/2014/60) 2.1 2.1 Rachunki bieżące (w tym rachunki rezerw obowiązkowych) Rachunki w euro instytucji kredytowych znajdujących się na liście instytucji finansowych podlegających obowiązkowi odprowadzania rezerwy obowiązkowej zgodnie z postanowieniami Statutu ESBC. Pozycja ta zawiera głównie rachunki służące do utrzymywania rezerwy obowiązkowej Wartość nominalna Obowiązkowe 2.2 2.2 Depozyt w banku centralnym Depozyty bieżące z określonym oprocentowaniem (instrument o charakterze stałym) Wartość nominalna Obowiązkowe 2.3 2.3 Depozyty terminowe Przyjmowanie depozytów w celu absorpcji płynności w związku z operacjami dostrajania Wartość nominalna Obowiązkowe 2.4 2.4 Odwracalne operacje dostrajające Transakcje związane z polityką pieniężną, których celem jest absorpcja płynności Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 2.5 2.5 Depozyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego Depozyty instytucji kredytowych wynikające ze spadku wartości aktywów zabezpieczających kredyty udzielone tym instytucjom kredytowym Wartość nominalna Obowiązkowe 3 3 Pozostałe zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro Transakcje repo powiązane z jednoczesnymi transakcjami reverse repo, związane z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych w pozycji aktywów 7 „Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro”. Pozostałe operacje niezwiązane z operacjami polityki pieniężnej Eurosystemu. Nie obejmuje rachunków bieżących instytucji kredytowych. Wszelkie zobowiązania/depozyty wynikające z operacji polityki pieniężnej inicjowanych przez bank centralny przed wejściem do Eurosystemu Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 4 4 Zobowiązania z tytułu emisji certyfikatów dłużnych Pozycja ta znajduje się jedynie w bilansie EBC. Certyfikaty dłużne zgodnie z wytycznymi (UE) 2015/510 (EBC/2014/60). Papier wartościowy z dyskontem, wyemitowany w celu absorpcji płynności Koszt Dyskonto podlega amortyzacji Obowiązkowe 5 5 Zobowiązania wobec innych rezydentów strefy euro w euro 5.1 5.1 Sektor instytucji rządowych i samorządowych Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie Wartość nominalna Obowiązkowe 5.2 5.2 Pozostałe zobowiązania Rachunki bieżące pracowników, firm i klientów, w tym instytucji finansowych zwolnionych z obowiązku utrzymywania rezerwy (zob. pasywna pozycja 2.1 „Rachunki bieżące”); depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie Wartość nominalna Obowiązkowe 6 6 Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie, w tym rachunki prowadzone w celach płatniczych oraz rachunki prowadzone w celach związanych z zarządzaniem rezerwą: innych banków, banków centralnych, instytucji międzynarodowych i ponadnarodowych, w tym Komisji Europejskiej; rachunki bieżące innych deponentów. Transakcje repo powiązane z jednoczesnymi transakcjami reverse repo, związane z zarządzaniem papierami wartościowymi w euro. Salda rachunków w TARGET2 banków centralnych państw członkowskich, których walutą nie jest euro Wartość nominalna lub koszt transakcji Obowiązkowe 7 7 Zobowiązania wobec rezydentów strefy euro w walutach obcych Rachunki bieżące; zobowiązania z tytułu transakcji repo; zazwyczaj transakcje inwestycyjne przy wykorzystaniu aktywów w walutach obcych lub złocie Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 8 8 Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w walutach obcych 8.1 8.1 Depozyty, salda na rachunkach, pozostałe zobowiązania Rachunki bieżące. Zobowiązania z tytułu transakcji repo; zazwyczaj transakcje inwestycyjne przy wykorzystaniu aktywów w walutach obcych lub złocie Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 8.2 8.2 Zobowiązania z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego ERM II Kredyty zaciągane zgodnie z warunkami ERM II Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym Obowiązkowe 9 9 Odpowiednik specjalnych praw ciągnienia przyznawanych przez MFW Pozycja denominowana w specjalnych prawach ciągnienia (SDR) wskazująca kwotę SDR przydzielonych pierwotnie danemu państwu/KBC Wartość nominalna; przeliczane po kursie rynkowym Obowiązkowe — 10 Zobowiązania w ramach Eurosystemu+) — 10.1 Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw walutowych+) Pozycja w euro znajdująca się wyłącznie w bilansie EBC Wartość nominalna Obowiązkowe — 10.2 Zobowiązania wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC+) Pozycja ta znajduje się jedynie w bilansach KBC Zobowiązania w ramach Eurosystemu względem EBC wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC Koszt Obowiązkowe — 10.3 Zobowiązania netto w ramach Eurosystemu z tytułu przydziału banknotów euro+) (*2) Pozycja ta znajduje się jedynie w bilan