Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego

z dnia 7 marca 2002 r.

zmieniające wytyczne EBC/2000/7 w sprawie instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu

(EBC/2002/2)

(2002/553/WE)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (zwany dalej "Traktatem"), w szczególności jego art. 105 ust. 2 tiret pierwsze,

uwzględniając art. 12.1 i 14.3 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwanego dalej "Statutem"), w powiązaniu z art. 3.1 tiret pierwsze, art. 18.2 i art. 20 akapit pierwszy,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Jednolita polityka pieniężna wymaga określenia instrumentów i procedur stosowanych w Eurosystemie, składającym się z krajowych banków centralnych (KBC) Państw Członkowskich, które przyjęły euro zgodnie z Traktatem (zwanych dalej "uczestniczącymi Państwami Członkowskimi") oraz Europejskiego Banku Centralnego (EBC), w celu realizowania tej polityki w sposób jednolity we wszystkich uczestniczących Państwach Członkowskich.

(2) Istnieje konieczność odpowiedniego odzwierciedlenia dalszego rozwoju definiowania i realizacji jednolitej polityki pieniężnej w strefie euro.

(3) EBC posiada uprawnienia do ustanowienia niezbędnych wytycznych dla instrumentów i procedur stosowanych w celu realizacji jednolitej polityki pieniężnej, a KBC są zobowiązane do działania zgodnie z tymi wytycznymi.

(4) Zgodnie z art. 12.1 i 14.3 Statutu, wytyczne EBC stanowią integralną część prawa wspólnotowego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:

Artykuł 1

Zasady, instrumenty, procedury i kryteria realizacji jednolitej polityki pieniężnej

Załącznik do niniejszych wytycznych (Jednolita Polityka Pieniężna w strefie euro — Dokumentacja ogólna instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu) zastępuje załącznik 1 do wytycznych EBC/2000/7 z dnia 31 sierpnia 2000 r. w sprawie instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu [1] (Jednolita Polityka Pieniężna na Etapie Trzecim — Dokumentacja ogólna instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu).

Artykuł 2

Weryfikacja

KBC przesyłają szczegóły tekstów i środków, z pomocą których zamierzają dostosować się do niniejszych wytycznych, do EBC najpóźniej do dnia 25 kwietnia 2002 r.

Artykuł 3

Przepisy końcowe

1. Niniejsze wytyczne są skierowane do poszczególnych KBC uczestniczących Państw Członkowskich.

2. Niniejsze wytyczne nabierają mocy obowiązującej z dniem 7 lipca 2002 r.

3. Niniejsze wytyczne zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Frankfurt nad Menem, dnia 7 marca 2002 r.

W imieniu Rady Prezesów EBC

Willem F. Duisenberg

Prezes

[1] Dz.U. L 310 z 11.12.2000, str. 1.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA W STREFIE EURO

Dokumentacja ogólna instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu

Kwiecień 2002 r.

SPIS TREŚCI

Wstęp

1. Ogólny zarys ram polityki pieniężnej

1.1. Europejski system Banków Centralnych

1.2. Cele Eurosystemu

1.3. Instrumenty polityki pieniężnej Eurosystemu

1.3.1. Operacje otwartego rynku

1.3.2. Kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia

1.3.3. Rezerwy obowiązkowe

1.4. Kontrahenci

1.5. Aktywa podstawowe

1.6. Zmiany w ramach polityki pieniężnej

2. Uprawnieni kontrahenci

2.1. Ogólne kryteria kwalifikujące

2.2. Wybór kontrahentów do szybkich przetargów i operacji dwustronnych

2.3. Sankcje w przypadku niespełnienia zobowiązań przez kontrahenta

2.4. Zawieszenie lub wyłączenie ze względu na wymogi ostrożności

3. Operacje otwartego rynku

3.1. Transakcje warunkowe

3.1.1. Charakterystyka ogólna

3.1.2. Główne operacje refinansowe

3.1.3. Średniookresowe operacje refinansowe

3.1.4. Warunkoweperacje dostosowawcze

3.1.5. Strukturalne operacje warunkowe

3.2. Transakcje bezpośrednie

3.3. Emisja certyfikatów dłużnych EBC

3.4. Swapy walutowe

3.5. Przyjmowanie lokat terminowych

4. Kredyty i lokaty oferowane przez bank na koniec dnia

4.1. Kredyt marginalny

4.2. Lokata

5. Procedury

5.1. Procedury przetargowe

5.1.1. Charakterystyka ogólna

5.1.2. Kalendarz operacji przetargowych

5.1.3. Ogłoszenie operacji przetargowych

5.1.4. Przygotowanie i złożenie ofert przez kontrahentów

5.1.5. Procedury rozstrzygania przetargów

5.1.6. Ogłoszenie wyników przetargu

5.2. Procedury dla operacji dwustronnych

5.3. Procedury rozliczeń

5.3.1. Charakterystyka ogólna

5.3.2. Rozliczenie operacji otwartego rynku

5.3.3. Procedury końca dnia

6. Kwalifikowane aktywa

6.1. Charakterystyka ogólna

6.2. Aktywa poziomu 1

6.3. Aktywa poziomu 2

6.4. Środki kontroli ryzyka

6.4.1. Depozyty początkowe

6.4.2. Środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 1

6.4.3. Środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 2

6.5. Zasady wyceny dla aktywów podstawowych

6.6. Ponadgraniczne wykorzystywanie aktywów kwalifikowanych

6.6.1. Model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu (CCBM)

6.6.2. Powiązania ponadgraniczne

7. Rezerwy obowiązkowe

7.1. Charakterystyka ogólna

7.2. Instytucje podlegające systemowi rezerw obowiązkowych

7.3. Określenie rezerw obowiązkowych

7.4. Utrzymywanie rezerw

7.5. Sprawozdawczość i weryfikacja podstawy rezerw

7.6. Niespełnienie wymagań związanych z utrzymywaniem rezerw obowiązkowych

1.Przykłady operacji polityki pieniężnej i procedur

2.Glosariusz

3.Wybór kontrahentów do walutowych operacji interwencyjnych i swapów walutowych do celów polityki pieniężnej

4.Ramy sprawozdawczości w zakresie statystyk pieniężnych i bankowych Europejskiego Banku Centralnego

5. Strony internetowe Eurosystemu

6. Procedury i sankcje stosowane w przypadku niewywiązania się kontrahentów ze zobowiązań

1. Normalne ramy czasowe dla etapów operacyjnych w przetargach standardowych

2. Normalne ramy czasowe dla etapów operacyjnych w szybkich przetargach

3. Model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu (CCBM)

4. Powiązania pomiędzy systemami rozliczeń papierów wartościowych

1. Operacje polityki pieniężnej Eurosystemu

2. Normalne dni handlowe dla głównych i średniookresowych operacji refinansowych

3. Normalne terminy rozliczenia operacji otwartego rynku Eurosystemu

4. Aktywa kwalifikowane do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu

1. Emisja certyfikatów dłużnych EBC

2. Swapy walutowe

3. Etapy operacyjne procedur przetargowych

4. Rozstrzyganie przetargów kwotowych

5. Rozstrzyganie przetargów procentowych w euro

6. Rozstrzyganie przetargów na swapy walutowe po zmiennym kursie

7. Środki kontroli ryzyka

8. Poziomy cięć w wycenie stosowane wobec kwalifikowanych aktywów poziomu 1

9. Kalkulacja depozytów początkowych i cięć w wycenie

10. Poziomy cięć w wycenie stosowane wobec kwalifikowanych aktywów poziomu 2

11. Podstawa i współczynniki rezerw

12. Obliczanie odsetek od rezerw obowiązkowych

Skróty

CCBM | Correspondent central banking model (model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu) |

CET | Czas środkowoeuropejski |

CI | Instytucje kredytowe |

CSD | Centralny depozyt papierów wartościowych |

DVP | Wydanie po zapłacie |

WE | Wspólnota Europejska |

EBC | Europejski Bank Centralny |

EOG | Europejski Obszar Gospodarczy |

EWG | Europejska Wspólnota Gospodarcza |

EPM | Mechanizm płatności EBC |

ESBC | Europejski System Banków Centralnych |

UE | Unia Europejska |

FOP | Bez płatności |

FRN | Skrypt dłużny o zmiennym oprocentowaniu |

IDC | Kredyt spłacany w ciągu dnia |

ISIN | Numer identyfikacyjny międzynarodowych papierów wartościowych |

MFI | Pieniężna instytucja finansowa |

MMF | Fundusz rynku pieniężnego |

MMP | Papier wartościowy rynku pieniężnego |

MU | Unia walutowa |

MUMS | Państwa Członkowskie unii walutowej |

KBC | Krajowy bank centralny |

RoW | Reszta świata |

RTGS | Rozliczenie brutto w czasie rzeczywistym |

SSS | System rozliczania papierów wartościowych |

Strip | Oddzielny obrót odsetkami i kapitałem |

TARGET | Transeuropejski zautomatyzowany system rozliczeń przelewów ekspresowych brutto w czasie rzeczywistym |

UCITS | Przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe |

Wstęp

Niniejszy dokument przedstawia ramy operacyjne wybrane przez Eurosystem [1] dla jednolitej polityki pieniężnej w strefie euro. Dokument, który stanowi część ram prawnych Eurosystemu dla instrumentów i procedur polityki pieniężnej, ma służyć jako "Dokumentacja ogólna" instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu, w szczególności w celu dostarczenia kontrahentom informacji, jakich potrzebują w odniesieniu do ram polityki pieniężnej Eurosystemu.

Sama dokumentacja ogólna nie przyznaje żadnych praw ani nie nakłada żadnych zobowiązań na kontrahentów. Stosunek prawny między Eurosystemem a jego kontrahentami określają właściwe ustalenia umowne lub normatywne.

Niniejszy dokument jest podzielony na siedem rozdziałów. Rozdział 1 podaje ogólny zarys ram operacyjnych polityki pieniężnej Eurosystemu. W rozdziale 2 określone zostały kryteria kwalifikujące dla kontrahentów uczestniczących w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu. Rozdział 3 opisuje operacje otwartego rynku, podczas gdy rozdział 4 przedstawia dostępne dla kontrahentów kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia. Rozdział 5 określa procedury stosowane w realizacji operacji polityki pieniężnej. W rozdziale 6 określono kryteria kwalifikujące dla aktywów podstawowych w operacjach polityki pieniężnej. Rozdział 7 przedstawia system rezerw obowiązkowych Eurosystemu.

Załączniki zawierają przykłady operacji polityki pieniężnej, glosariusz, kryteria wyboru kontrahentów dla walutowych operacji interwencyjnych w ramach Eurosystemu, prezentację sprawozdawczości na temat statystyki pieniężnej i bankowej Europejskiego Banku Centralnego, wykaz stron internetowych Eurosystemu oraz opis procedur i sankcji stosowanych w przypadku niewykonania zobowiązań przez kontrahenta.

ROZDZIAŁ 1

1. OGÓLNY ZARYS RAM POLITYKI PIENIĘŻNEJ

1.1. Europejski System Banków Centralnych

Europejski System Banków Centralnych (ESBC) składa się z Europejskego Banku Centralnego (EBC) oraz krajowych banków centralnych Państw Członkowskich Unii Europejskiej (UE) [2]ESBC prowadzi działalność zgodnie z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską (Traktat) oraz Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (Statut ESBC). Na czele ESBC stoją organy decyzyjne EBC. W tym zakresie Rada Prezesów EBC jest odpowiedzialna za formułowanie polityki pieniężnej, podczas gdy Zarząd jest uprawniony do realizowania polityki pieniężnej zgodnie z decyzjami i wytycznymi Rady Prezesów. W zakresie uznanym za możliwy i właściwy oraz w celu zapewnienia efektywności operacyjnej, EBC może żądać od krajowych banków centralnych [3] realizowania operacji wchodzących w zakres zadań Eurosystemu. Operacje polityki pieniężnej Eurosystemu wykonywane są na jednolitych zasadach i warunkach we wszystkich Państwach Członkowskich [4].

1.2. Cele Eurosystemu

Głównym celem Eurosystemu jest utrzymywanie stabilności cenowej, określonej w art. 105 Traktatu. Bez uszczerbku dla głównego celu stabilności cenowej, Eurosystem musi wspierać ogólną politykę gospodarczą we Wspólnocie Europejskiej. Realizując te cele, Eurosystem musi działać zgodnie z zasadą otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjającą efektywnej alokacji zasobów.

1.3. Instrumenty polityki pieniężnej Eurosystemu

Aby osiągnąć swoje cele, Eurosystem ma do dyspozycji zestaw instrumentów polityki pieniężnej; Eurosystem prowadzi operacje otwartego rynku, oferuje kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia, oraz wymaga od instytucji kredytowych utrzymywania rezerw obowiązkowych na kontach w Eurosystemie.

1.3.1. Operacje otwartego rynku

Operacje na rynku otwartym odgrywają ważną rolę w polityce pieniężnej Eurosystemu w zakresie sterowania stopami procentowymi, zarządzania płynnością na rynku oraz sygnalizowania stanowiska polityki pieniężnej. Eurosystem dysponuje pięcioma rodzajami instrumentów do prowadzenia operacji otwartego rynku. Najważniejszym instrumentem są transakcje warunkowe (stosowane na podstawie umów odkupu lub zabezpieczonych kredytów). Eurosystem może również wykorzystywać transakcje bezpośrednie, emisję certyfikatów dłużnych, swapy walutowe i przyjmowanie lokat terminowych. Operacje otwartego rynku inicjowane są przez EBC, który również decyduje o stosowanych instrumentach oraz zasadach i warunkach ich wykonania. Można je wykonać w drodze przetargów standardowych, szybkich przetargów lub procedur dwustronnych [5]. Jeżeli chodzi o cele, uregulowania i procedury, przeprowadzane w ramach Eurosystemu operacje otwartego rynku można podzielić na następujące cztery kategorie (patrz również tabela 1):

- główne operacje refinansowe to regularne transakcje warunkowe zapewniające płynność o tygodniowej częstotliwości i zazwyczaj z terminem zapadalności dwa tygodnie. Operacje te wykonywane są przez krajowe banki centralne na podstawie przetargów standardowych. Główne operacje refinansowe odgrywają istotną rolę w dążeniu do realizacji celów operacji Eurosystemu na otwartym rynku i zapewniają duże ilości środków refinansowych dla sektora finansowego,

- średniookresowe operacje refinansowe to transakcje warunkowe zapewniające płynność o miesięcznej częstotliwości i z terminem zapadalności trzy miesiące. Te operacje mają na celu dostarczenie kontrahentom dodatkowych, średniookresowych środków refinansowych i są wykonywane przez krajowe banki centralne na podstawie przetargów standardowych. W tych operacjach Eurosystem zasadniczo nie zamierza przesyłać sygnałów na rynek i dlatego zazwyczaj występuje w nich jako akceptujący stopę procentową (rate taker),

- operacje dostosowawcze polityki finansowej są wykonywane doraźnie, w celu kontrolowania płynności na rynku oraz sterowania stopami procentowymi, w szczególności w celu złagodzenia wpływu niespodziewanych wahań płynności na rynku na stopy procentowe. Operacje dostosowawcze są wykonywane przede wszystkim jako transakcje warunkowe, ale mogą także przyjąć formę transakcji bezpośrednich, swapów walutowych i przyjmowania lokat terminowych. Instrumenty i procedury stosowane w przeprowadzaniu operacji dostosowawczych są dostosowane do rodzajów transakcji i konkretnych celów realizowanych w ramach tych operacji. Operacje dostosowawcze są zazwyczaj wykonywane przez krajowe banki centralne poprzez szybkie przetargi lub procedury dwustronne. Rada Prezesów EBC zadecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne operacje dostosowawcze mogą być realizowane przez EBC,

- ponadto Eurosystem może realizować operacje strukturalne poprzez emitowanie certyfikatów dłużnych, transakcje warunkowe i transakcje bezpośrednie. Te operacje wykonywane są w każdym przypadku gdy EBC pragnie dopasować strukturalną pozycję Eurosystemu wobec sektora finansowego (regularnie lub nieregularnie). Operacje strukturalne w formie transakcji warunkowych i emisji instrumentów dłużnych są wykonywane przez krajowe banki centralne poprzez przetargi standardowe. Operacje strukturalne w formie transakcji bezpośrednich są wykonywane poprzez procedury dwustronne.

1.3.2. Kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia

Kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia mają na celu dostarczyć i zaabsorbować bieżącą płynność, zasygnalizować generalne stanowisko polityki pieniężnej oraz ograniczyć stopy procentowe na rynku overnight. Uprawnieni kontrahenci mogą z własnej inicjatywy skorzystać z następujących lokat i kredytów oferowanych przez bank centralny na koniec dnia, pod warunkiem spełnienia pewnych warunków dostępu operacyjnego (patrz również tabela 1):

- kontrahenci mogą skorzystać z kredytu marginalnego w celu uzyskania bieżącej płynności z krajowego banku centralnego w zamian za kwalifikowane aktywa. W normalnych okolicznościach nie stosuje się limitów kredytowych ani innych ograniczeń dostępu kontrahentów do kredytu, z wyjątkiem wymogu przedstawienia wystarczających aktywów podstawowych. Oprocentowanie kredytu marginalnego zazwyczaj stanowi pułap dla stopy procentowej na rynku overnight,

- kontrahenci mogą skorzystać z udogodnienia depozytowego w celu dokonania lokaty w krajowym banku centralnym. W normalnych okolicznościach nie stosuje się limitów depozytowych ani innych ograniczeń dostępu kontrahentów do lokaty. Oprocentowanie lokaty zazwyczaj stanowi minimalny poziom dla stopy procentowej na rynku overnight.

Kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia są administrowane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne.

1.3.3. Rezerwy obowiązkowe

System rezerw obowiązkowych Eurosystemu dotyczy instytucji kredytowych w strefie euro i przede wszystkim ma na celu stabilizację stóp procentowych na rynku pieniężnym oraz stworzenie (lub powiększenie) strukturalnego niedoboru płynności. Rezerwa obowiązkowa dla każdej instytucje jest ustalana w stosunku do elementów jej bilansu. W celu stabilizowania stóp procentowych system rezerw obowiązkowych Eurosystemu umożliwia instytucjom wykorzystanie rezerw uśredniających. Spełnienie wymogów w zakresie rezerw obowiązkowych ustala się na podstawie przeciętnej dziennej wielkości rezerw instytucji w okresie jednego miesiąca. Rezerwy obowiązkowe instytucji kredytowych są oprocentowane według stopy procentowej głównych operacji refinansowych Eurosystemu.

1.4. Kontrahenci

Ramy polityki pieniężnej Eurosystemu formułuje się w celu zapewnienia szerokiego udziału kontrahentów. Instytucje podlegające wymaganiom w zakresie minimalnych rezerw obowiązkowych zgodnie z art. 19.1 Statutu ESBC mają dostęp do lokat i kredytów oferowanych przez bank centralny na koniec dnia oraz mogą uczestniczyć w operacjach otwartego rynku w oparciu o przetargi standardowe. Eurosystem może wybrać ograniczoną liczbę kontrahentowi do udziału w operacjach dostosowawczych. Dla transakcji bezpośrednich nie wprowadza się z góry żadnych ograniczeń co do kontrahentów. Dla swapów walutowych prowadzonych do celów polityki pieniężnej, wykorzystuje się aktywnych graczy na rynku walutowym. Grupa kontrahentów do udziału w tych operacjach ogranicza się do tych instytucji wybranych dla interwencji walutowych Eurosystemu, które usytuowane są w strefie euro.

1.5. Aktywa podstawowe

Na mocy art. 18.1 Statutu ESBC, wszystkie operacje kredytowe Eurosystemu (tzn. operacje zapewniające płynność) muszą opierać się na odpowiednim zabezpieczeniu. Eurosystem akceptuje szeroki zakres aktywów, na których opierają się te operacje. Rozróżnia się, głównie do celów wewnętrznych Eurosystemu, dwie kategorie kwalifikowanych aktywów: odpowiednio "poziomu 1" i "poziomu 2". Poziom 1 obejmuje zbywalne instrumenty dłużne spełniające jednolite dla całej strefy euro kryteria kwalifikujące określone przez EBC. Poziom 2 obejmuje aktywa dodatkowe, zbywalne i niezbywalne, które mają szczególne znaczenie dla krajowych rynków finansowych i systemów bankowych, oraz dla których kryteria kwalifikujące ustalają krajowe banki centralne, przy zatwierdzeniu przez EBC. Nie wprowadza się rozróżnienia pomiędzy obydwoma poziomami w odniesieniu do jakości aktywów i ich przydatności dla różnych rodzajów operacji polityki pieniężnej Eurosystemu (z tym wyjątkiem, że aktywa poziomu 2 są zazwyczaj wykorzystywane przez Eurosystem w transakcjach bezpośrednich). Kwalifikowane aktywa można wykorzystywać w operacjach ponadgranicznych, przy wykorzystaniu modelu CCBM albo poprzez kwalifikowane powiązania pomiędzy systemami rozliczeń papierów wartościowych (SSS) UE, w celu zabezpieczenia wszystkich rodzajów kredytów Eurosystemu [6]. Wszystkie aktywa kwalifikujące się do operacji polityki pieniężnej Eurosystemu można również wykorzystać jako aktywa podstawowe dla kredytu spłacanego w ciągu dnia.

1.6. Zmiany w ramach polityki pieniężnej

Rada Prezesów EBC może w każdym terminie zmienić instrumenty, warunki, kryteria i procedury realizacji operacji polityki pieniężnej Eurosystemu.

TABELA 1

Operacje polityki pieniężnej Eurosystemu

Operacje polityki pieniężnej | Rodzaje transakcji | Termin zapadalności | Częstotliwość | Procedura |

Zapewnienie płynności | Absorpcja płynności |

Operacje otwartego rynku

Główne operacje refinansowe | Transakcje warunkowe | — | Dwa tygodnie | Tygodniowo | Przetargi standardowe |

Średnio-terminowe operacje refinansowe | Transakcje warunkowe | — | Trzy miesiące | Miesięcznie | Przetargi standardowe |

Operacje dostosowawcze | Transakcje warunkoweSwapy walutowe | Swapy walutowePrzyjmowanie lokat terminowychTransakcje warunkowe | Nieznormalizowany | Nieregularne | Przetargi szybkieProcedury dwustronne |

Kupno w całości | Sprzedaż w całości | — | Nieregularne | Procedury dwustronne |

Operacje strukturalne | Transakcje warunkowe | Emisja certyfikatów dłużnych | Znormalizowany/nieznormalizowany | Regularne i nieregularne | Przetargi standardowe |

Kupno w całości | Sprzedaż w całości | — | Nieregularne | Dwustronny procedury |

Kredyty i lokaty oferowane przez bank centralny na koniec dnia

Kredyt marginalny | Transakcje warunkowe | — | Overnight | Dostęp według uznania kontrahentów |

Lokata | — | Lokaty | Overnight | Dostęp według uznania kontrahentów |

ROZDZIAŁ 2

2. UPRAWNIENI KONTRAHENCI

2.1. Ogólne kryteria kwalifikujące

Kontrahenci operacji polityki pieniężnej Eurosystemu muszą spełnić pewne kryteria kwalifikujące [7]. Kryteria te określa się w celu zapewnienia dostępu operacji polityki pieniężnej Eurosystemu jak największej liczbie instytucji, wzmacniając równość traktowania instytucji w całej strefie euro i zapewniając, że kontrahenci spełniają pewne wymogi operacyjne i ostrożnościowe:

- jedynie instytucje podlegające systemowi rezerw obowiązkowych Eurosystemu zgodnie z art. 19.1 Statutu ESBC kwalifikują się do bycia kontrahentami. Instytucje zwolnione z zobowiązań w ramach systemu rezerw obowiązkowych Eurosystemu (patrz sekcja 7.2) nie mogą korzystać z lokat i kredytów oferowanych przez bank centralny na koniec dnia oraz operacji otwartego rynku Eurosystemu,

- kontrahenci muszą posiadać dobrą kondycję finansową. Powinni oni podlegać przynajmniej jednej formie zharmonizowanego nadzoru UE/EOG wykonywanego przez organa krajowe [8]. Jednakże posiadające dobrą sytuację finansową instytucje podlegające niezharmonizowanemu nadzorowi krajowemu o porównywalnym standardzie również można zaakceptować jako kontrahentów, na przykład utworzone w strefie euro oddziały instytucje posiadające rzeczywistą siedzibę poza Europejskim Obszarem Gospodarczym (EOG),

- kontrahenci muszą spełniać wszelkie kryteria operacyjne określone w odpowiednich ustaleniach umownych lub normatywnych stosowanych przez dany krajowy bank centralny (lub EBC), aby zapewnić sprawne przeprowadzenie operacji polityki pieniężnej Eurosystemu.

Te ogólne kryteria kwalifikujące są jednolite dla całej strefy euro. Instytucje spełniające ogólne kryteria kwalifikujące mogą:

- korzystać z lokat i kredytów oferowanych przez bank centralny na koniec dnia w ramach Eurosystemu, oraz

- uczestniczyć w operacjach otwartego rynku Eurosystemu w oparciu o przetargi standardowe.

Instytucja może korzystać z lokat i kredytów oferowanych przez bank centralny na koniec dnia w ramach Eurosystemu w oparciu o przetargi standardowe wyłącznie za pośrednictwem krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym jest ustanowiona. Jeżeli instytucja posiada zakłady (rzeczywistą siedzibę lub oddziały) w więcej niż jednym Państwie Członkowskim, każdy podmiot ma dostęp do tych operacji za pośrednictwem krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym jest usytuowany, bez względu na fakt, że oferty przetargowe instytucji mogą być składane tylko przez jeden podmiot (rzeczywistą siedzibę albo wyznaczony oddział) w każdym Państwie Członkowskim.

2.2. Wybór kontrahentów do szybkich przetargów i operacji dwustronnych

Dla transakcji bezpośrednich nie wprowadza się z góry żadnych ograniczeń co do wyboru kontrahentów.

Dla walutowych transakcji swapowych realizowanych do celów polityki pieniężnej, kontrahenci musza być w stanie sprawnie wykonywać duże operacje walutowe we wszystkich warunkach rynkowych. Grupa potencjalnych kontrahentów swapów walutowych odpowiada grupie kontrahentów zlokalizowanych w strefie euro, którzy są wybrani do interwencyjnych operacji walutowych Eurosystemu. Kryteria i procedury stosowane wyborze kontrahentów do interwencyjnych operacji walutowych są przedstawione w załączniku 3.

Dla innych operacji opartych na szybkich przetargach i procedurach dwustronnych (dostosowawcze transakcje warunkowe i przyjmowanie lokat terminowych), każdy krajowy bank centralny wybiera grupę kontrahentów spośród instytucji ustanowionych w jego Państwie Członkowskim, które spełniają ogólne kryteria kwalifikujące. Pod tym względem działalność na rynku pieniężnym jest podstawowym kryterium selekcji. Inne kryteria, jakie można wziąć pod uwagę, to na przykład sprawność działu handlowego i potencjał ofertowy.

W szybkich przetargach i operacjach dwustronnych krajowe banki centralne mają do czynienie wyłącznie z kontrahentami, którzy wchodzą w skład ich odpowiednich grup kontrahentów operacji dostosowawczych. Jeżeli z powodów operacyjnych krajowy bank centralny nie może obsłużyć w każdej operacji wszystkich swoich kontrahentów operacji dostosowawczych, wybór kontrahentów w tym Państwie Członkowskim będzie opierać się na systemie rotacji w celu zapewnienia równoprawnego dostępu.

Rada Prezesów EBC zadecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne operacje dostosowawcze mogą być realizowane przez sam EBC. Gdyby EBC miał realizować operacje dwustronne, wybór kontrahentów byłby w takim przypadku dokonany przez EBC zgodnie z systemem rotacji spośród tych kontrahentów w strefie EURO, którzy kwalifikują się do szybkich przetargów i operacji dwustronnych w celu zapewnienia równoprawnego dostępu.

2.3. Sankcje w przypadku niewykonania zobowiązań przez kontrahenta

EBC nakłada sankcje, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2532/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczącym uprawnień EBC do nakładania sankcji, rozporządzeniem EBC z dnia 23 września 1999 r. w sprawie uprawnień EBC do nakładania sankcji (EBC/1999/4), rozporządzeniem Rady (WE) nr 2531/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące stosowania stóp rezerw obowiązkowych przez EBC oraz rozporządzeniem EBC z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie stosowania stóp rezerw obowiązkowych (EBC/1998/15), na instytucje, które nie wykonują zobowiązań wynikających z rozporządzeń i decyzji EBC dotyczących stosowania rezerw obowiązkowych. Odpowiednie sankcje i zasady proceduralne ich stosowania określone są w wyżej wspomnianych rozporządzeniach. Ponadto w przypadku poważnego naruszenia wymagań dotyczących rezerw obowiązkowych, Eurosystem może zawiesić udział kontrahentów w operacjach otwartego rynku.

Zgodnie z postanowieniami zawartymi w ustaleniach umownych lub normatywnych stosowanych przez odpowiedni krajowy bank centralny (lub przez EBC), Eurosystem nakłada kary finansowe na kontrahentów lub zawiesza ich udział w operacjach otwartego rynku, jeżeli kontrahenci nie wykonują swoich zobowiązań wynikających z ustaleń umownych lub normatywnych stosowanych przez krajowy bank centralny (lub przez EBC) jak określono poniżej.

Dotyczy to przypadków naruszenia zasad przetargowych (jeżeli kontrahent nie jest w stanie przekazać wystarczającej ilości aktywów podstawowych w celu rozliczenia wielkości płynności, jaką mu przyznano w ramach operacji zapewniającej płynność lub jeżeli nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej kwoty środków pieniężnych do rozliczenia wielkości, jaką mu przyznano w ramach operacji absorbującej płynność) i zasad transakcji dwustronnych (jeżeli kontrahent nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej ilości kwalifikowanych aktywów podstawowych lub jeżeli nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej kwoty środków pieniężnych do rozliczenia wielkości uzgodnionej w ramach transakcji dwustronnych).

Dotyczy to również przypadków niestosowania się kontrahenta do zasad wykorzystania aktywów podstawowych (jeżeli kontrahent wykorzystuje aktywa, które nie kwalifikują się lub przestały się kwalifikować, albo których kontrahent nie może użyć, na przykład z powodu bliskich powiązań lub identyczności remitenta/poręczyciela i kontrahenta) oraz nieprzestrzegania zasad procedur końca dnia i warunków dostępu do kredytu marginalnego (jeżeli kontrahent, który posiada saldo ujemne na rachunku rozliczeń na koniec dnia nie spełnia warunków dostępu do kredytu marginalnego).

Ponadto zawieszenie zastosowane w stosunku do naruszającego zasady kontrahenta może być stosowane do oddziałów tej samej instytucji usytuowanych w innych Państwach Członkowskich. Jeżeli jest to konieczne, jako środek wyjątkowy, zważywszy na powagę naruszenia, czego dowodem może być na przykład jego częstotliwość lub długotrwałość, kontrahent może zostać zawieszony od udziału we wszystkich przyszłych operacji polityki pieniężnej przez pewien okres czasu.

Kary finansowe nakładane przez krajowe banki centralne w przypadku naruszenia zasad dotyczących operacji przetargowych, transakcji dwustronnych, aktywów podstawowych, procedur końca dnia lub warunków dostępu do kredytu marginalnego oblicza się według określonej z góry stopy karnych odsetek (przedstawionej w załączniku 6).

2.4. Zawieszenie lub wyłączenie ze względu na wymogi ostrożności

Zgodnie z postanowieniami ustaleń umownych lub normatywnych stosowanych przez dany krajowy bank centralny (lub przez EBC), Eurosystem może zawiesić lub wyłączyć dostęp kontrahentów do instrumentów polityki pieniężnej ze względu na wymogi ostrożności.

Ponadto zawieszenie lub wyłączenie kontrahentów może być uzasadnione w pewnych przypadkach kwalifikujących się do określenia jako "niedotrzymanie warunków" przez kontrahenta określonych w ustaleniach umownych lub normatywnych stosowanych przez krajowe banki centralne.

ROZDZIAŁ 3

3. OPERACJE OTWARTEGO RYNKU

Operacje otwartego rynku odgrywają ważną rolę w polityce pieniężnej Eurosystemu, realizując cele sterowania stopami procentowymi, zarządzania sytuacją płynności na rynku i sygnalizowania pozycji polityki pieniężnej. Ze względu na ich cele, prawidłowości i procedury, operacje otwartego rynku Eurosystemu można podzielić na cztery kategorie: główne operacje refinansowe, średniookresowe operacje refinansowe, operacje dostosowawcze i operacje strukturalne. Jeżeli chodzi o stosowane instrumenty, transakcje warunkowe stanowią główny instrument otwartego rynku Eurosystemu i można je wykorzystywać we wszystkich czterech kategoriach operacji, podczas gdy certyfikaty dłużne można wykorzystywać w strukturalnych operacjach absorbowania płynności. Ponadto Eurosystem posiada trzy inne instrumenty dostępne do prowadzenia operacji dostosowawczych: transakcje bezpośrednie, swapy walutowe i przyjmowanie lokat terminowych. W następnych sekcjach szczegółowo przedstawiono charakterystykę poszczególnych rodzajów instrumentów otwartego rynku wykorzystywanych przez Eurosystem.

3.1. Transakcje warunkowe

3.1.1. Charakterystyka ogólna

a) Rodzaj instrumentu

Transakcje warunkowe dotyczą operacji, w ramach których Eurosystem kupuje lub sprzedaje kwalifikowane aktywa na podstawie umów odkupu lub prowadzi operacje kredytowe, wykorzystując kwalifikowane aktywa jako zabezpieczenie. Transakcje warunkowe wykorzystuje się w głównych operacjach refinansowych i średniookresowych operacjach refinansowych. Ponadto Eurosystem może wykorzystywać transakcje warunkowe w operacjach strukturalnych i dostosowawczych.

b) Charakter prawny

Krajowy bank centralny może wykonywać transakcje warunkowe w formie umów odkupu (tzn. własność aktywów cedowana jest na kredytodawcę, podczas gdy strony umawiają się na odwrócenie transakcji poprzez retrocesję aktywów na dłużnika w przyszłości) lub jako kredyty zabezpieczone (tzn. prawo do aktywów przykazywane jest tytułem zabezpieczenia kredytu, zakładając spełnienie zobowiązania kredytowego, własność aktywów zatrzymuje dłużnik). Dalsze postanowienia dotyczące transakcji odwróconych opartych na umowach odkupu są określone w ustaleniach umownych stosowanych przez dany krajowy bank centralny (lub EBC). Uzgodnienia dotyczące transakcji warunkowych opartych na kredytach zabezpieczonych uwzględniają różne procedury i formalności wymagane do ustanowienia i następnie realizacji danego zabezpieczenia (np. zastawu), które obowiązują w różnych jurysdykcjach.

c) Oprocentowanie

Różnica między ceną zakupu a ceną odkupu na podstawie umowy odkupu stanowi odsetki należne w stosunku do pożyczonej kwoty po terminie zapadalności operacji, tzn. cena odkupu obejmuje wielkość odsetek do zapłacenia. Oprocentowanie transakcji warunkowych w formie kredytu zabezpieczonego ustala się poprzez zastosowanie określonej stopy procentowej w stosunku do kwoty kredytu po terminie zapadalności operacji. Stopa procentowa stosowana w operacjach warunkowych otwartego rynku Eurosystemu to prosta stopa procentowa obliczana w stosunku dziennym według wzoru "faktyczna stopa procentowa/360".

3.1.2. Główne operacje refinansowe

Główne operacje refinansowe to najważniejsze operacje otwartego rynku prowadzone przez Eurosystem, odgrywające istotną rolę w realizacji celów sterowania stopami procentowymi, zarządzania sytuacją płynności na rynku i sygnalizowania pozycji polityki pieniężnej. Zapewniają one również większość środków refinansowych dla sektora finansowego. Cechy operacyjne głównych operacji refinansowych można podsumować następująco:

- są to operacje zapewniające płynność,

- wykonywane są regularnie co tydzień [9],

- zazwyczaj posiadają termin zapadalności dwa tygodnie [10], [11],

- mogą być wykonywane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne,

- są wykonywane poprzez przetargi standardowe (określone w sekcji 5.1),

- wszyscy kontrahenci spełniający ogólne kryteria kwalifikujące (określone w sekcji 2.1) mogą składać oferty przetargowe na główne operacje refinansowe, i

- aktywami kwalifikowanymi jako podstawowe dla głównych operacji refinansowych są aktywa poziomu 1 i 2 (określone w rozdziale 6).

3.1.3. Średniookresowe operacje refinansowe

Eurosystem wykonuje również regularne operacje refinansowe o terminie zapadalności trzy miesiące, których celem jest zapewnienie średniookresowego refinansowania dla sektora finansowego. Te operacje stanowią tylko ograniczoną część globalnej wielkości refinansowania. W tych operacjach Eurosystem z zasady nie zamierza przesyłać sygnałów na rynek i dlatego zazwyczaj działa jako akceptujący stopę procentową. Odpowiednio, średniookresowe operacje refinansowe wykonywane są zazwyczaj w formie przetargów procentowych i, od czasu do czasu, EBC wskazuje na wielkość operacji, jaka ma być przedmiotem przyszłych przetargów. W wyjątkowych okolicznościach Eurosystem może również wykonywać średniookresowe operacje r efinansowe poprzez przetargi kwotowe.

Cechy operacyjne średniookresowe operacje refinansowe można podsumować następująco:

- są to operacje zapewniające płynność,

- są wykonywane regularnie co miesiąc [12],

- zazwyczaj posiadają termin zapadalności trzy miesiące [13],

- są wykonywane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne,

- są wykonywane poprzez przetargi standardowe (określone w sekcji 5.1),

- wszyscy kontrahenci spełniający ogólne kryteria kwalifikujące (określone w sekcji 2.1) mogą składać oferty przetargowe na średniookresowe operacje refinansowe, i

- aktywami kwalifikowanymi jako podstawowe dla średniookresowych operacji refinansowych są aktywa poziomu 1 i 2 (określone w rozdziale 6).

3.1.4. Warunkowe operacje dostosowawcze

Eurosystem może wykonywać operacje dostosowawcze w formie transakcji warunkowych otwartego rynku. Celem operacji dostosowawczych jest zarządzanie sytuacją płynności na rynku i i sterowanie stopami procentowymi, w szczególności w celu złagodzenia wpływu niespodziewanych wahań płynności na rynku na stopy procentowe. Potencjalna konieczność szybkiego reagowania w przypadku nieoczekiwanego rozwoju sytuacji rynkowej powoduje, iż pożądane jest utrzymywanie wysokiego stopnia elastyczności w wyborze procedur i cech operacyjnych w przeprowadzaniu tych operacji:

- mogą występować w formie operacji zapewniających płynność lub absorbujących płynność,

- ich częstotliwość nie jest znormalizowana,

- ich termin zapadalności nie jest znormalizowany,

- zapewniające płynność warunkowe transakcje dostosowawcze zazwyczaj wykonuje się poprzez szybkie przetargi, chociaż nie wyklucza się możliwości wykorzystania procedur dwustronnych (patrz rozdział 5),

- absorbujące płynność warunkowe transakcje dostosowawcze są z zasady wykonywane poprzez procedury dwustronne (określone w sekcji 5.2),

- te operacje wykonywane są zazwyczaj w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne (Rada Prezesów EBC zdecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne warunkowe operacje dostosowawcze mogą być wykonywane przez EBC),

- Eurosystem może wybrać, zgodnie z kryteriami określonymi w sekcji 2.2, ograniczoną liczbę kontrahentów do udziału w warunkowych operacjach dostosowawczych, i

- aktywami kwalifikowanymi jako podstawowe dla warunkowychoperacji dostosowawczych typu są aktywa poziomu 1 i 2 (określone w rozdziale 6).

3.1.5. Strukturalne operacje warunkowe

Eurosystem może wykonywać działania strukturalne w formie warunkowych transakcji otwartego rynku w celu dostosowania pozycji strukturalnej Eurosystemu wobec sektora finansowe. Cechy operacyjne tych operacji można podsumować następująco:

- są to operacje zapewniające płynność,

- ich częstotliwość regularna lub nieregularna,

- ich termin zapadalności nie jest z góry znormalizowany,

- są wykonywane poprzez przetargi standardowe (określone w sekcji 5.1),

- są wykonywane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne,

- wszyscy kontrahenci spełniający ogólne kryteria kwalifikujące (określone w sekcji 2.1) mogą składać oferty przetargowe na strukturalne operacje warunkowe,

- aktywami kwalifikowanymi jako podstawowe dla strukturalnych operacji warunkowych są aktywa poziomu 1 i 2 (określone w rozdziale 6).

3.2. Transakcje bezpośrednie

a) Rodzaj instrumentu

Proste transakcje otwartego rynku to operacje, w ramach których Eurosystem kupuje lub sprzedaje kwalifikowane aktywa bezpośrednio na rynku. Takie operacje wykonywane są wyłącznie w celach strukturalnych i dostosowawczych.

b) Charakter prawny

Prosta transakcja implikuje pełne przeniesienie własności ze sprzedającego na nabywcę bez powiązanego odwróconego przeniesienia własności. Transakcje są wykonywane zgodnie z konwencjami rynkowymi dla instrumentu dłużnego wykorzystanego w transakcji.

c) Warunki cenowe

W kalkulacji cel Eurosystem działa zgodnie z najszerzej akceptowaną konwencją rynkową dla instrumentów dłużnych wykorzystanych w transakcji.

d) Inne cechy operacyjne

Cechy operacyjne transakcji bezpośrednich Eurosystemu można podsumować następująco:

- mogą przyjmować formę operacji zapewniających płynność (nabycie) lub absorbujących płynność (sprzedaż),

- ich częstotliwość nie jest znormalizowana,

- są wykonywane poprzez procedury dwustronne (określone w sekcji 5.2),

- są one zazwyczaj wykonywane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne (Rada Prezesów EBC zdecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne proste operacje dostosowawcze mogą być wykonywane przez EBC),

- nie nakłada się z góry żadnych ograniczeń co do kontrahentów uczestniczących w transakcjach bezpośrednich, i

- wyłącznie instrumenty poziomu 1 (określone w sekcji 6.1) zazwyczaj wykorzystywane jako aktywa podstawowe w transakcjach bezpośrednich.

3.3. Emisja certyfikatów dłużnych EBC

a) Rodzaj instrumentu

EBC może emitować certyfikaty dłużne w celu dostosowania strukturalnej pozycji Eurosystemu wobec sektora finansowego, aby stworzyć (lub zwiększyć) niedobór płynności na rynku.

b) Charakter prawny

Certyfikaty stanowią zobowiązanie dłużne EBC wobec posiadacze certyfikatu. Certyfikaty są emitowane i przechowywane w formie zapisów księgowych w depozytach papierów wartościowych w strefie EURO EBC nie nakłada żadnych ograniczeń, jeżeli chodzi o zbywalność certyfikatów. Dalsze przepisy dotyczące certyfikatów dłużnych EBC będą zawarte w zasadach i warunkach dla takich certyfikatów.

c) Oprocentowanie

Certyfikaty emitowane są z dyskontem, tzn. emitowane są poniżej ceny nominalnej i wykupywane są w terminie zapadalności po cenie nominalnej. Różnica między ceną emisyjną a ceną wykupu jest równa odsetkom narosłym od ceny emisyjnej, po uzgodnionej stopie procentowej, w okresie zapadalności certyfikatu. Stosowana stopa procentowa to prosta stopa procentowa obliczana w stosunku dziennym według wzoru "faktyczna stopa procentowa/360". Kalkulacja ceny emisyjnej pokazana jest w ramce 1.

+++++ TIFF +++++

d) Inne cechy operacyjne

Cechy operacyjne emisji certyfikatów dłużnych EBC można podsumować następująco:

- certyfikaty emituje się w celu zabsorbowania płynności z rynku,

- certyfikaty mogą być emitowane regularnie lub nieregularnie,

- certyfikaty posiadają termin zapadalności poniżej 12 miesięcy,

- certyfikaty emituje się poprzez przetargi standardowe (określone w ppkt 5.1),

- przetargów i rozliczeń certyfikatów dokonują w sposób zdecentralizowany krajowe banki centralne,

- wszyscy kontrahenci spełniający ogólne kryteria kwalifikujące (określone w ppkt 2.1) mogą składać oferty przetargowe na prawa poboru certyfikatów dłużnych EBC.

3.4. Walutowe transakcje swapowe

a) Rodzaj instrumentu

Swapy walutowe wykonywane do celów polityki pieniężnej obejmują równoczesne transakcje spot i forward na euro wobec obcej waluty. Wykorzystuje się je do celów dostosowawczych, głównie w celu zarządzania sytuacją płynności na rynku i sterowania stopami procentowymi.

b) Charakter prawny

Swapy walutowe wykonywane do celów polityki pieniężnej dotyczą operacji, w ramach których Eurosystem kupuje (lub sprzedaje) spoty euro wobec obcej waluty i jednocześnie odsprzedaje (lub odkupuje) je w ramach transakcji forward w określonym terminie. Dalsze przepisy dla swapów walutowych określone są w ustaleniach umownych stosowanych przez dany krajowy bank centralny (lub EBC).

c) Waluta i kurs wymiany

Zasadniczo Eurosystem działa wyłącznie w zakresie walut znajdujących się w szerokim obrocie i zgodnie ze standardową praktyką rynkową. W każdej operacji swapowej Eurosystem i kontrahenci uzgadniają punkty swapowe transakcji. Punkty swapowe to różnica między kursem transakcji forward i kursem transakcji spot. Punkty swapowe euro wobec obcej waluty są kwotowane zgodnie z ogólnymi konwencjami rynkowymi. Warunki kursowe swapów walutowych są określone w ramce 2.

+++++ TIFF +++++

d) Inne cechy operacyjne

Cechy operacyjne swapów walutowych można podsumować następująco:

- mogą przyjmować formę operacji zapewniających płynność lub absorbujących płynność,

- ich częstotliwość nie jest znormalizowana,

- ich termin zapadalności nie jest znormalizowany,

- są wykonywane poprzez szybkie przetargi lub procedury dwustronne (patrz rozdział 5),

- są zazwyczaj wykonywane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne (Rada Prezesów EBC zdecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne swapy walutowe mogą być wykonywane przez EBC),

- Eurosystem może wybrać, zgodnie z kryteriami określonymi w ppkt 2.2 i załączniku 3, ograniczoną liczbę kontrahentów do udziału w swapach walutowych.

3.5. Przyjmowanie lokat terminowych

a) Rodzaj instrumentu

Eurosystem może zaprosić kontrahentów do składania oprocentowanych lokat terminowych krajowym banku centralnym w Państwie Członkowskim, w którym kontrahent jest ustanowiony. Przyjmowanie lokat terminowych przewiduje się w celach dostosowawczych, aby zaabsorbować płynność na rynku.

b) Charakter prawny

Lokaty przyjmowane od kontrahentów są lokatami terminowymi i o stałej stopie odsetkowej. W zamian za lokaty krajowe banki centralne nie udzielają żadnych zabezpieczeń.

c) Oprocentowanie

Stopa procentowa stosowana dla lokat to prosta stopa procentowa obliczana w stosunku dziennym według wzoru "faktyczna stopa procentowa/360". Odsetki wypłacane są w terminie zapadalności lokaty.

d) Inne cechy operacyjne

Cechy operacyjne przyjmowanie lokat terminowych można podsumować następująco:

- lokaty przyjmuje się w celu zaabsorbowania płynność,

- częstotliwość przyjmowania lokat nie jest znormalizowana,

- termin zapadalności lokat nie jest znormalizowany,

- przyjmowanie lokat zazwyczaj dokonywane jest poprzez szybkie przetargi, chociaż nie jest wykluczona możliwość wykorzystania procedur dwustronnych (patrz rozdział 5),

- przyjmowanie lokat zazwyczaj dokonywane jest w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne (Rada Prezesów EBC zdecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach dwustronne przyjmowanie lokat terminowych może być wykonywane przez EBC) [14],

- Eurosystem może wybrać, zgodnie z kryteriami określonymi w ppkt 2.2, ograniczoną liczbę kontrahentów do udziału w przyjmowaniu lokat terminowych.

ROZDZIAŁ 4

4. KREDYTY I LOKATY OFEROWANE PRZEZ BANK CENTRALNY NA KONIEC DNIA

4.1. Kredyt marginalny

a) Rodzaj instrumentu

Kontrahenci skorzystać z kredytu marginalne dla uzyskania płynności overnight z krajowych banków centralnych przy z góry określonej stopie procentowej w zamian za kwalifikujące się aktywa (jak określono w rozdziale 6). Kredyt ma na celu zaspokojenie czasowego zapotrzebowania kontrahentów na płynność. W typowych okolicznościach oprocentowanie kredytu stanowi pułap dla rynkowej stopy procentowej overnight. Zasady i warunki kredytu są identyczne w całej strefie euro.

b) Charakter prawny

Krajowe banki centralne mogą zapewnić płynność w postaci kredytu marginalnego udzielanego w formie umów odkupu overnight (tzn. własność aktywów przechodzi na kredytodawcę, podczas gdy strony umawiają się ponownie przekazać aktywa dłużnikowi następnego dnia roboczego) lub jako zabezpieczone kredyty overnight (tzn. prawo do aktywów przykazywane jest tytułem zabezpieczenia kredytu, zakładając spełnienie zobowiązania kredytowego, własność aktywów zatrzymuje dłużnik). Dalsze przepisy dotyczące umów odkupu są określone w ustaleniach umownych stosowanych przez dany krajowy bank centralny. Uzgodnienia dotyczące zabezpieczenia płynności w formie zabezpieczonych kredytów uwzględniają różne procedury i formalności wymagane do ustanowienia i następnie realizacji danego zabezpieczenia (np. zastawu), które obowiązują w obrębie różnych jurysdykcji krajowych.

c) Warunki dostępu

Instytucje spełniające ogólne kryteria kwalifikujące określone w ppkt 2.1 mają dostęp do kredytu marginalnego. Dostęp do kredytu marginalnego udzielany jest przez krajowy bank centralny w Państwie Członkowskim, w którym instytucja jest ustanowiona. Dostęp do kredytu marginalnego udzielany jest wyłącznie w dniach, kiedy działa dany krajowy system rozliczeń brutto w czasie rzeczywistym (RTGS) i dany SSS.

Na koniec dnia, pozycje debetowe dnia bieżącego na kontach rozliczeń kontrahentów w krajowych bankach centralnych są automatycznie uwzględniane jako zlecenie udzielenia kredytu marginalnego. Procedury dla dostępu do kredytu marginalnego na koniec dnia określone są w ppkt 5.3.3.

Kontrahent może również uzyskać dostęp do kredytu marginalnego poprzez przesłanie zlecenia do krajowego banku centralnego w Państwie Członkowskim, w którym kontrahent jest ustanowiony. Aby krajowy bank centralny zrealizował zlecenie tego samego dnia, krajowy bank centralny musi otrzymać je najpóźniej 30 minut po faktycznym terminie zamknięcia systemu TARGET [15] [16]. Jako generalna zasada, termin zamknięcia systemu TARGET to godz. 18.00 czasu EBC (CET). Nieprzekraczalny termin żądania dostępu do kredytu marginalnego jest odroczony o dodatkowe 30 minut ostatniego dnia roboczego Eurosystemu okresu utrzymywania rezerwy. W zleceniu należy podać kwotę kredytu oraz, jeżeli aktywa podstawowe dla transakcji nie zostały jeszcze wstępnie złożone w krajowym banku centralnym, należy określić aktywa podstawowe, jakie zostaną dostarczone w ramach transakcji.

Oprócz wymogu dostarczenia wystarczających kwalifikowanych aktywów podstawowych, nie ma ograniczenia co do kwoty środków, jakie mogą zostać przekazane z tytułu kredytu marginalnego.

d) Termin zapadalności i oprocentowanie

Terminem zapadalności kredytu marginalnego jest następny dzień (overnight). Kontrahenci bezpośrednio uczestniczący w systemie TARGET spłacają kredyt następnego dnia, w którym działa odpowiedni krajowy system RTGS i odpowiedni SSS, w godzinach otwarcia tych systemów.

Stopa procentowa jest ogłaszana z góry przez Eurosystem jako prosta stopa procentowa obliczana w stosunku dziennym według wzoru "faktyczna stopa procentowa/360". EBC może w każdym czasie zmienić stopę procentową, ze skutkiem nie wcześniej niż następnego dnia roboczego Eurosystemu [17]. Odsetki od kredytu płatne są razem ze spłatą kredytu.

e) Zawieszenie kredytu

Dostępu do kredytu udziela się wyłącznie zgodnie z celami i ogólnymi przesłankami polityki pieniężnej EBC. EBC może dostosować warunki kredytu albo zawiesić go w każdym czasie.

4.2. Lokata

a) Rodzaj instrumentu

Kontrahenci mogą skorzystać z możliwości dokonywania lokat overnight w krajowym banku centralnym. Lokaty oprocentowane są według z góry określonej stopy procentowej. W typowych okolicznościach, oprocentowanie lokaty stanowi dolny poziom rynkowej stopy overnight. Zasady i warunki lokaty są identyczne w całej strefie EURO [18].

b) Charakter prawny

Lokaty overnight przyjmowane od kontrahentów są oprocentowane według stałej stopy procentowej. W zamian za lokatę kontrahent nie otrzymuje żadnego zabezpieczenia.

c) Warunki dostępu [19]

Instytucje spełniające ogólne kryteria kwalifikujące określone w ppkt 2.1 mają dostęp do lokaty. Dostęp do lokaty udzielany jest przez krajowy bank centralny w Państwie Członkowskim, w którym instytucja jest ustanowiona. Dostęp do lokaty udzielany jest wyłącznie w dniach, w których otwarty jest odpowiedni krajowy system RTGS.

Aby uzyskać dostęp do lokaty, kontrahent musi przesłać zlecenie do krajowego banku centralnego w Państwie Członkowskim, w którym kontrahent jest ustanowiony. Aby krajowy bank centralny zrealizował zlecenie tego samego dnia, krajowy bank centralny musi otrzymać je najpóźniej 30 minut po faktycznym terminie zamknięcia systemu TARGET, który, jako zasada generalna, zamykany jest o godz. 18.00 czasu EBC (CET) [20] [21]Nieprzekraczalny termin żądania dostępu do lokaty jest odroczony o dodatkowe 30 minut ostatniego dnia roboczego Eurosystemu okresu utrzymywania rezerwy. W zleceniu należy podać wielkość lokaty.

Nie ma ograniczeń co do wielkości lokaty, jaką może złożyć kontrahent.

d) Termin zapadalności i oprocentowanie

Terminem zapadalności lokat jest następny dzień (overnight). Dla kontrahentów bezpośrednio uczestniczących w systemie TARGET, lokaty zapadają następnego dnia, w którym działa odpowiedni krajowy system RTGS, w godzinach otwarcia tego systemu. Stopa procentowa jest ogłaszana z góry przez Eurosystem jako prosta stopa procentowa obliczana w stosunku dziennym według wzoru "faktyczna stopa procentowa/360". EBC może w każdym czasie zmienić stopę procentową, ze skutkiem nie wcześniej niż następnego dnia roboczego Eurosystemu. Odsetki od lokaty płatne są w terminie zapadalności lokaty.

e) Zawieszenie lokat

Dostępu do lokaty udziela się wyłącznie zgodnie z celami i ogólnymi przesłankami polityki pieniężnej EBC. EBC może dostosować warunki lokaty albo zawiesić ją w każdym czasie.

ROZDZIAŁ 5

5. PROCEDURY

5.1. Procedury przetargowe

5.1.1. Charakterystyka ogólna

Operacje otwartego rynku Eurosystemu są zazwyczaj wykonywane w formie procedury przetargowe. Procedury przetargowe Eurosystemu realizuje się w sześciu etapach operacyjnych określonych w ramce 3.

W Eurosystemie wyróżnia się dwa różne rodzaje procedur przetargowych: przetargi standardowe i przetargi szybkie. Procedury przetargów standardowych i szybkich są identyczne, z wyjątkiem ram czasowych i zakresu kontrahentów.

+++++ TIFF +++++

a) Przetargi standardowe

W przetargach standardowych od ogłoszenia przetargu do potwierdzenia wyniku mijają maksymalnie 24 godziny (czas między ostatecznym terminem złożenia ofert i ogłoszeniem wyniku przetargu wynosi ok. dwóch godzin). Na wykresie 1 przedstawiono ogólny zarys normalnych ram czasowych etapów operacyjnych przetargów standardowych. EBC może podjąć decyzję o dostosowaniu ram czasowych w poszczególnych operacjach, jeżeli uzna to za stosowne.

Główne operacje refinansowe, średniookresowe operacje refinansowe i działania strukturalne (z wyjątkiem transakcji bezpośrednich) zawsze wykonuje się w formie przetargów standardowych. Kontrahenci spełniający ogólne kryteria kwalifikujące określone w ppkt 2.1 mogą uczestniczyć w przetargach standardowych.

+++++ TIFF +++++

Uwaga:

Liczby dotyczą etapów operacyjnych określonych w rubryce 3.

b) Szybkie przetargi

Szybkie przetargi są zazwyczaj wykonywane w ciągu jednej godziny od ogłoszenia przetargu, przy czym potwierdzenie następuje niezwłocznie po ogłoszeniu rozstrzygnięcia przetargu. Normalne ramy czasowe dla etapów operacyjnych szybkich przetargów pokazane są na wykresie 2. EBC może podjąć decyzję o dostosowaniu ram czasowych w poszczególnych operacjach, jeżeli uzna to za stosowne. Szybkie przetargi są wykorzystywane wyłącznie do realizacji operacji dostosowawczych. Eurosystem może wybrać, zgodnie z kryteriami i procedurami określonymi w ppkt 2.2, ograniczoną liczbę kontrahentów do udziału w szybkich przetargach.

+++++ TIFF +++++

Uwaga:

Liczby dotyczą etapów operacyjnych określonych w rubryce 3.

c) Przetarg kwotowy i procentowy

Eurosystem posiada opcję przeprowadzania przetargów kwotowych lub procentowych. W przetargu kwotowym EBC określa stopę procentową z góry, a uczestniczący kontrahenci oferują kwotę do transakcji po ustalonej stopie procentowej [22]. W przetargu procentowym kontrahenci oferują kwoty i stopy procentowe, po których chcą wejść do transakcji z krajowymi bankami centralnymi [23].

5.1.2. Kalendarz operacji przetargowych

a) Główne i średniookresowe operacje refinansowe

Główne i średniookresowe operacje refinansowe są wykonywane zgodnie z kalendarzem publikowanym przez Eurosystem [24]. Kalendarz publikowany jest co najmniej na trzy miesiące przed rozpoczęciem roku, którego dotyczy. Normalne dni handlowe dla głównych i średniookresowych operacji refinansowych są określone w tabeli 2. EBC dąży do tego, aby kontrahenci we wszystkich Państwach Członkowskich mogli uczestniczyć w głównych i średniookresowych operacjach refinansowych. Dlatego przygotowując kalendarz operacji, EBC dokonuje właściwych dostosowań do normalnego harmonogramu, tak aby uwzględnić dni wolne od pracy w poszczególnych Państwach Członkowskich.

TABELA 2

Normalne dni handlowe dla głównych i średniookresowych operacji refinansowych

Rodzaj operacji | Normalny dzień handlowy (T) |

Główne operacje refinansowe | Każdy wtorek |

Średniookresowe operacje refinansowe | Pierwsza środa każdego okresu utrzymywania rezerwy obowiązkowej |

b) Operacje strukturalne

Operacje strukturalne poprzez przetargi standardowe nie są wykonywane zgodnie z żadnym z góry określonym kalendarzem. Jednakże są one zazwyczaj przeprowadzane i rozliczane wyłącznie w dniach, które są dniami roboczymi dla KBC [26] we wszystkich Państwach Członkowskich..

c) Operacje dostosowawcze

Operacje dostosowawcze nie są wykonywane zgodnie z żadnym z góry określonym kalendarzem. EBC może podjąć decyzję przeprowadzenia operacji dostosowawczych któregokolwiek dnia roboczego Eurosystemu. Wyłącznie krajowe banki centralne Państw Członkowskich, gdzie dzień handlowy, dzień rozliczenia i dzień płatności są dniami roboczymi KBC uczestniczą w takich operacjach.

5.1.3. Ogłoszenie operacji przetargowych

Przetargi standardowe Eurosystemu są ogłaszane publicznie za pośrednictwem serwisów agencyjnych. Ponadto krajowe banki centralne mogą ogłaszać operacje przetargowa bezpośrednio kontrahentom, którzy nie mają dostępu do serwisów agencyjnych. Publiczne ogłoszenie o przetargu zazwyczaj zawiera następujące informacje:

- numer referencyjny operacji przetargowej,

- dzień przeprowadzenia operacji przetargowej,

- rodzaj operacji (zapewnienie lub absorpcja płynności i rodzaj wykorzystanego instrumentu polityki pieniężnej),

- termin zapadalności operacji,

- rodzaj przetargu (przetarg kwotowy lub procentowy),

- sposób rozstrzygnięcia przetargu (przetarg "holenderski" lub "amerykański", jak określono w ppkt 5.1.5 lit. d)),

- przewidywana wielkość operacji (zazwyczaj wyłącznie w przypadku średniookresowych operacji refinansowych),

- określona przetargowa stopa procentowa/cena/punkt swapowy (w przypadku przetargu kwotowego),

- minimalna/maksymalna akceptowana stopa procentowa/cena/punkt swapowy (jeżeli dotyczy),

- termin rozpoczęcia i termin zapadalności operacji (jeżeli dotyczy) lub data waluty i termin zapadalności instrumentu (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych),

- waluty objęte operacją i waluta, której kwota utrzymywana jest na stałym poziomie (w przypadku swapów walutowych),

- referencyjny kurs kasowy wykorzystany do kalkulacji ofert (w przypadku swapów walutowych),

- maksymalny limit oferty (jeżeli dotyczy),

- minimalna indywidualnie przydzielona kwota (jeżeli dotyczy),

- minimalny współczynnik przydziału (jeżeli dotyczy),

- termin składania ofert,

- denominacja certyfikatów (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych), i

- kod ISIN emisji (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych).

W celu zwiększenia przejrzystości operacji dostosowawczych Eurosystem zazwyczaj ogłasza szybkie przetargi publicznie z wyprzedzeniem. Jednakże w wyjątkowych okolicznościach EBC może podjąć decyzję o nieogłaszaniu szybkich przetargów publicznie z wyprzedzeniem. Ogłoszenie szybkich przetargów dokonywane jest tym samym trybem, co przetargów standardowych. W szybkim przetargu, niezależnie od tego, czy jest ogłoszony publicznie czy nie, krajowe banki centralne kontaktują się bezpośrednio z wybranymi kontrahentami.

5.1.4. Przygotowanie i złożenie ofert przez kontrahentów

Oferty przetargowe kontrahentów muszą być w formie według wzoru dostarczonego przez krajowe banki centralne dla danej operacji. Oferty przetargowe należy składać do krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym instytucja posiada zakład (rzeczywistą siedzibę lub oddział). Oferty przetargowe instytucji mogą być składane wyłącznie przez jeden podmiot (rzeczywistą siedzibę lub wyznaczony oddział) w każdym Państwie Członkowskim.

W przetargach kwotowych kontrahenci określają w swoich ofertach kwotę, jaką oferują do transakcji z krajowymi bankami centralnymi [27].

W przetargach procentowych kontrahenci mogą składać oferty na do 10 różnych stóp procentowych/cen/poziomów punktu swapowego. W każdej ofercie określają kwotę, jaką oferują do transakcji z krajowymi bankami centralnymi i odpowiednią stopę procentową [28] [29]. Oferta procentowa musi być wyrażona jako wielokrotność 0,01 punktu procentowego. W przypadku przetargu na swap walutowy o zmiennej stopie procentowej, punkty swapowe należy kwotować zgodnie ze standardowymi konwencjami rynkowymi, a oferty muszą być wyrażone jako wielokrotności 0,01 punktu swapowego.

Dla głównych operacji refinansowych minimalna wielkość oferty wynosi 1000000 EUR. Oferty powyżej tej kwoty muszą być wyrażone jako wielokrotności 100000 EUR. Te same minimalne wielkości oferty i wielokrotności stosowane są w operacjach dostosowawczych i strukturalnych. Minimalna wielkość oferty dotyczy każdego indywidualnego poziomu stopy procentowej/ceny/punktu swapowego.

Dla średniookresowych operacji refinansowych każdy krajowy bank centralny określa minimalną wielkość oferty w zakresie od 10000 EUR do 1000000 EUR. Oferty przekraczające określoną minimalną wielkość muszą być wyrażone jako wielokrotności 10000 EUR. Minimalna wielkość oferty dotyczy każdego indywidualnego poziomu stopy procentowej.

EBC może wprowadzić maksymalny limit oferty, aby zapobiec składaniu nieproporcjonalnie wielkich ofert. Każdy taki maksymalny limit oferty jest zawsze określony w publicznym ogłoszeniu przetargowym.

Od kontrahentów oczekuje się, iż będą zawsze w stanie pokryć kwoty im przyznane odpowiednią ilością kwalifikowanych aktywów podstawowych [30]. Ustalenia umowne lub normatywne stosowane przez odpowiedni krajowy bank centralny umożliwiają nałożenie, jeżeli kontrahent nie jest w stanie przekazać wystarczającej ilości aktywów podstawowych lub środków pieniężnych w celu rozliczenia kwoty, jaką mu przyznano w wyniku operacji przetargowej.

Oferty można wycofać przed upłynięciem ostatecznego terminu składania ofert. Oferty złożone po terminie określonym w ogłoszeniu przetargowym są nieważne. Dotrzymanie terminu jest stwierdzane przez krajowe banki centralne. Krajowe banki centralne odrzucają wszystkie oferty kontrahenta, jeżeli łączna wielkość oferty przekracza jakikolwiek maksymalny limit ofertowy ustanowiony przez EBC. Krajowe banki centralne również odrzucają każdą ofertę, która jest poniżej minimalnej wielkości oferty lub poniżej minimalnego lub powyżej maksymalnego przyjętego poziomu stopy procentowej/ceny/punktu swapowego. Oprócz tego krajowe banki centralne mogą odrzucić oferty, które są niekompletne lub które nie są zgodne z podanym wzorem. Jeżeli oferta zostanie odrzucona, dany krajowy bank centralny informuje kontrahenta o swojej decyzji przed rozstrzygnięciem przetargu.

5.1.5. Procedury rozstrzygania przetargów

a) Operacje przetargu kwotowego

W rozstrzygnięciu przetargu kwotowego dodaje się oferty otrzymane od kontrahentów. Jeżeli łączna wielkość ofert przekracza całkowitą wielkość płynności będącej przedmiotem przetargu, przedstawione oferty uznaje się proporcjonalnie, zgodnie ze współczynnikiem kwoty będącej przedmiotem przetargu do łącznej wielkości ofertowej (patrz rubryka 4). Kwota przydzielona każdemu kontrahentowi zostaje zaokrąglona co najbliższego całego euro. Jednakże EBC może zdecydować, aby przyznać każdemu oferentowi minimalną kwotę/współczynnik w przetargach kwotowych.

+++++ TIFF +++++

b) Przetargi procentowe w euro

W rozstrzygnięciu zapewniających płynność przetargów procentowych w euro oferty szereguje się według zmniejszającej się wielkości oferowanych stóp procentowych. Oferty o najwyższych poziomach stopy procentowej są zaspokajane w pierwszej kolejności, a następnie akceptowane są oferty o kolejno zmniejszających się stopach procentowych do wyczerpania całej będącej przedmiotem przetargu płynności. Jeżeli przy najniższym poziomie zaakceptowanej stopy procentowej (tzn. marginalnej stopie procentowej), łączna kwota ofertowa przekracza pozostającą do przydziału kwotę będącą przedmiotem przetargu, pozostała kwota rozdzielana jest proporcjonalnie między oferty zgodnie ze współczynnikiem pozostałej do przydziału kwoty do całkowitej kwoty ofertowej po marginalnej stopie procentowej (patrz rubryka 5). Kwotę przydzieloną poszczególnym kontrahentom zaokrągla się do najbliższego całego euro.

+++++ TIFF +++++

W rozstrzygnięciu absorbujących płynność przetargach procentowych (które mogą być wykorzystane do emisji certyfikatów dłużnych i przyjmowania lokat terminowych) oferty szereguje się według zwiększającej się wielkości oferowanych stóp procentowych (lub według zwiększających się oferowanych cen). Oferty o najniższych poziomach stopy procentowej (najwyższej cenie) zaspokajane w pierwszej kolejności, a następnie akceptowane są oferty o kolejno zwiększających się stopach procentowych do wyczerpania całej będącej przedmiotem przetargu płynności. Jeżeli przy najwyższym poziomie zaakceptowanej stopy łączna kwota ofertowa przekracza pozostającą do przydziału kwotę będącą przedmiotem przetargu, pozostała kwota rozdzielana jest proporcjonalnie między oferty zgodnie ze współczynnikiem pozostałej do przydziału kwoty do całkowitej kwoty ofertowej po marginalnej stopie procentowej/cenie (patrz rubryka 5). Dla emisji certyfikatów dłużnych kwotę przydzieloną poszczególnym kontrahentom zaokrągla się do najbliższej wielokrotności denominacji certyfikatów dłużnych. Dla innych absorbujących płynność operacji, kwotę przydzieloną poszczególnym kontrahentom zaokrągla się do najbliższego całego euro.

EBC może zdecydować, aby przyznać minimalną kwotę każdemu wybranemu oferentowi przetargu procentowym.

c) Przetargi na swapy walutowe po zmiennym kursie

W rozstrzygnięciu zapewniających płynność przetargów na swapy walutowe o zmiennym kursie oferty szereguje się według zwiększającej się wielkości kwotowań punktu swapowego [31]. Oferty o najniższych kwotowaniach punktu swapowego są zaspokajane w pierwszej kolejności, a następnie akceptowane są kolejno wyższe kwotowania punktu swapowego do wyczerpania całej kwoty waluty będącej przedmiotem przetargu. Jeżeli przy najwyższym zaakceptowanym kwotowaniu punktu swapowego (tzn. marginalnym kwotowaniu punktu swapowego) łączna kwota ofertowa przekracza pozostającą do przydziału kwotę będącą przedmiotem przetargu, pozostała kwota rozdzielana jest proporcjonalnie między oferty zgodnie ze współczynnikiem pozostałej do przydziału kwoty do całkowitej kwoty ofertowej przy marginalnym kwotowaniu punktu swapowego (patrz rubryka 6). Kwotę przydzieloną poszczególnym kontrahentom zaokrągla się do najbliższego całego euro.

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

W rozstrzygnięciu absorbujących płynność przetargów na swapy walutowe o zmiennym kursie, oferty szereguje się według zmniejszającej się wielkości kwotowań punktu swapowego. Oferty o najwyższych kwotowaniach punktu swapowego są zaspokajane w pierwszej kolejności, a następnie akceptowane są kolejno niższe kwotowania punktu swapowego do wyczerpania całej kwoty waluty będącej przedmiotem przetargu. Jeżeli przy najniższym zaakceptowanym kwotowaniu punktu swapowego (tzn. marginalnym kwotowaniu punktu swapowego) łączna kwota ofertowa przekracza pozostającą do przydziału kwotę będącą przedmiotem przetargu, pozostała kwota rozdzielana jest proporcjonalnie między oferty zgodnie ze współczynnikiem pozostałej do przydziału kwoty do całkowitej kwoty ofertowej przy marginalnym kwotowaniu punktu swapowego (patrz rubryka 6). Kwotę przydzieloną poszczególnym kontrahentom zaokrągla się do najbliższego całego euro.

d) Rodzaj przetargu

Dla przetargów procentowych Eurosystem może stosować procedury przetargowe o jednej lub wielu stopach. W przetargu o jednolitej stopie (przetarg holenderski) przydział stopy procentowej/ceny/punktu swapowego dla wszystkich zaspokojonych ofert równa się marginalnej stopie procentowej/cenie/punktowi swapowemu (tzn. przy którym cały przydział zostaje wyczerpany). W przetargu o wielu stopach (przetarg amerykański) przydział stopy procentowej/ceny/punktu swapowego równa się stopie procentowej/cenie/punktowi swapowemu oferowanym dla każdej poszczególnej oferty.

5.1.6. Ogłoszenie wyników przetargu

Wyniki przetargów standardowych i szybkich są ogłaszane publicznie za pośrednictwem serwisów agencyjnych. Ponadto krajowe banki centralne mogą poinformować o wynikach przydziału bezpośrednio kontrahentów nieposiadających dostępu do serwisów agencyjnych. Publiczne ogłoszenia wyników przetargów zazwyczaj zawierają następujące informacje:

- numer referencyjny operacji przetargowej,

- dzień przeprowadzenia operacji przetargowej,

- rodzaj operacji,

- termin zapadalności operacji,

- całkowita wielkość ofert złożonych przez kontrahentów Eurosystemu,

- liczba oferentów,

- waluty będące przedmiotem przetargu (w przypadku swapów walutowych),

- całkowita wielkość przydziału,

- procent przydziału (w przypadku przetargu kwotowego),

- kurs kasowy (w przypadku swapów walutowych),

- marginalna zaakceptowana stopa procentowa/cena/punkt swapowy i procent przydziału przy marginalnej stopie procentowej/cenie/punkcie swapowym (w przypadku przetargu procentowego),

- minimalna stopa ofertowa, maksymalna stopa ofertowa i średnia ważona stopy przydziału (w przypadku przetargów o wielu stopach),

- termin rozpoczęcia i termin zapadalności daty operacji (jeżeli dotyczy) lub dzień waluty i termin zapadalności instrumentu (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych),

- minimalna indywidualna wielkość przydziału (jeżeli dotyczy),

- minimalny współczynnik przydziału (jeżeli dotyczy),

- denominacja certyfikatów (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych),

- kod ISIN emisji (w przypadku emisji certyfikatów dłużnych).

Krajowe banki centralne bezpośrednio potwierdzają indywidualny wynik przydziału zaakceptowanym kontrahentom.

5.2. Procedury dla operacji dwustronnych

a) Charakterystyka ogólna

Krajowe banki centralne mogą wykonywać operacje na podstawie procedur dwustronnych [32]. Procedury te można wykorzystać w operacjach dostosowawczych otwartego rynku i prostych operacjach strukturalnych. Definiuje się je w szerokim znaczeniu jako wszelkie procedury przeprowadzania transakcji przez Eurosystem z jednym lub kilkoma kontrahentami bez przetargu. Pod tym względem można wyróżnić dwa różne rodzaje procedur dwustronnych: operacje, w których Eurosystem bezpośrednio kontaktuje się z kontrahentami i operacje wykonywane poprzez giełdy i agentów rynkowych.

b) Bezpośredni kontakt z kontrahentami

W ramach tej procedury krajowe banki centralne bezpośrednio kontaktują się z jednym lub kilkoma kontrahentami, których wybiera się zgodnie z kryteriami określonymi w ppkt 2.2. Zgodnie z dokładnymi instrukcjami wydanymi przez EBC, krajowe banki centralne decydują, czy przeprowadzać transakcję z kontrahentami. Transakcje rozliczane są przez krajowe banki centralne.

Jeżeli Rada Prezesów EBC zadecyduje, że w wyjątkowych okolicznościach operacje dwustronne mogą być również wykonywane przez EBC (lub przez jeden lub kilka krajowych banków centralnych działających w imieniu EBC), procedury dla takich operacji zostaną odpowiednio zaadaptowane. W tym przypadku EBC (lub krajowy bank centralny działający w imieniu EBC) bezpośrednio skontaktuje się z jednym lub kilkoma kontrahentami w strefie euro, wybranymi zgodnie z kryteriami określonymi w ppkt 2.2. EBC (lub krajowy bank centralny działający w imieniu EBC) zdecyduje, czy przeprowadzać transakcję z tymi kontrahentami. Transakcje będą jednakże rozliczane w sposób zdecentralizowany przez krajowe banki centralne.

Operacje dwustronne poprzez bezpośredni kontakt z kontrahentami można stosować w transakcjach warunkowych, transakcjach bezpośrednich, swapach walutowych i przyjmowaniu lokat terminowych.

c) Operacje wykonywane poprzez giełdy i agentów rynkowych

Krajowe banki centralne mogą wykonywać transakcje bezpośrednie poprzez giełdy i agentów rynkowych. Dla tych operacji grupa kontrahentów nie jest z góry ograniczona i procedury są dostosowywane do konwencji rynkowych dla instrumentów dłużnych będących przedmiotem transakcji. Rada Prezesów EBC zdecyduje, czy w wyjątkowych okolicznościach EBC (lub jeden lub kilka krajowych banków centralnych działających w imieniu EBC) może wykonywać bezpośrednie operacje dostosowawcze poprzez giełdy i agentów rynkowych.

d) Ogłoszenie operacji dwustronnych

Operacji dwustronnych zazwyczaj nie ogłasza się publicznie z wyprzedzeniem. Ponadto EBC może zdecydować, że wyniki operacji dwustronnych nie będą publicznie ogłoszone.

e) Dni operacyjne

EBC może zdecydować, że dwustronne operacje dostosowawcze będą przeprowadzane każdego dnia roboczego Eurosystemu. W takich operacjach uczestniczą wyłącznie krajowe banki centralne Państw Członkowskich, gdzie dzień handlowy, dzień rozliczenia i dzień płatności są dniami roboczymi KBC.

Bezpośrednie operacje dwustronne do celów strukturalnych są zazwyczaj wyłącznie przeprowadzane i rozliczane w dniach będących dniami roboczymi KBC we wszystkich Państwach Członkowskich.

5.3. Procedury rozliczeń

5.3.1. Charakterystyka ogólna

Transakcje pieniężne związane z wykorzystaniem kredytów i lokat oferowanych w Eurosystemie lub udziałem w operacjach otwartego rynku są rozliczane na kontach kontrahentów w krajowych bankach centralnych (lub na kontach banków rozliczeniowych uczestniczących w systemie TARGET). Transakcje pieniężne są rozliczane wyłącznie po (lub w czasie) ostatecznym przekazaniu aktywów będących podstawą operacji. Oznacza to, że aktywa podstawowe muszą być albo uprzednio zdeponowane na rachunku depozytowym w krajowych bankach centralnych lub rozliczane w ciągu dnia na zasadach wykonania po zapłaceniu ze wspomnianymi krajowymi bankami centralnymi. Transfer aktywów podstawowych dokonywany jest za pośrednictwem rachunków rozliczeń papierów wartościowych kontrahentów w systemach SSS spełniających minimalne standardy EBC [33]. Kontrahenci nieposiadający rachunków depozytowych w krajowym banku centralnym lub rachunku rozliczenia papierów wartościowych w systemie SSS spełniającego minimalne standardy EBC mogą rozliczać transakcje aktywami podstawowymi poprzez rachunek rozliczenia papierów wartościowych lub rachunek depozytowy instytucji kredytowej będącej ich korespondentem.

Dalsze przepisy dotyczące procedur rozliczeń są określone w ustaleniach umownych stosowanych przez krajowe banki centralne (lub EBC) dla konkretnych instrumentów polityki pieniężnej. Procedury rozliczeń mogą nieco różnić się dla poszczególnych krajowych banków centralnych z powodu różnic w prawie krajowym i praktyce operacyjnej.

5.3.2. Rozliczenie operacji otwartego rynku

Operacje otwartego rynku oparte na przetargach standardowych (tzn. główne operacje refinansowe, średniookresowe operacje refinansowe i operacje strukturalne) rozlicza się zazwyczaj pierwszego dnia następującego po dniu handlowym, w którym działają wszystkie odpowiednie krajowe systemy RTGS i SSS. Z zasady Eurosystem dąży do rozliczenia transakcji związanych z jego operacjami otwartego rynku w tym samych czasie we wszystkich Państwach Członkowskich ze wszystkimi kontrahentami, którzy dostarczyli wystarczające aktywa podstawowe. Jednakże z powodu ograniczeń operacyjnych i właściwości technicznych SSS, czas rozliczenia w ciągu dnia operacji otwartego rynku może być różny dla strefy euro. Czas rozliczenia głównych i średniookresowych operacji refinansowych zazwyczaj zbiega się z czasem płatności w ramach poprzedniej operacji o zbieżnym terminie zapadalności.

Eurosystem dąży do rozliczenia operacji otwartego rynku opartych na szybkich przetargach i procedurach dwustronnych w trakcie dnia handlowego. Jednakże z powodów operacyjnych Eurosystem może okazjonalnie stosować inne terminy rozliczenia tych operacji, w szczególności transakcji bezpośrednich (dostosowawczych i strukturalnych) i swapów walutowych (patrz tabela 3).

TABELA 3

Normalne terminy rozliczenia operacji otwartego rynku Eurosystemu [34]

Instrument polityki pieniężnej | Termin rozliczenia transakcji dla operacji opartych o przetargi standardowe | Termin rozliczenia transakcji dla operacji opartych o szybkie przetargi lub procedury dwustronne |

Transakcje warunkowe | T+1 | T |

Transakcje bezpośrednie | — | Zgodnie konwencją rynkową dla aktywów podstawowych |

Emisja certyfikatów dłużnych | T+1 | — |

Swapy walutowe | — | T, T+1 lub T+2 |

Przyjmowanie lokat terminowych | — | T |

5.3.3. Procedury końca dnia

Procedury końca dnia są określone w dokumentacji dotyczącej krajowych systemów RTGS i systemu TARGET system. Z zasady, czas zamknięcia systemu TARGET to godzina 18.00 czasu EBC (CET). Po czasie zamknięcia nie są przyjmowane żadne dalsze zlecenia do realizacji w krajowych systemach RTGS, chociaż pozostałe zlecenia płatnicze przyjęte przed zamknięciem są realizowane. Zlecenia kontrahentów dotyczące dostępu do kredytu marginalnego lub lokat muszą zostać złożone w odpowiednim krajowym banku centralnym najpóźniej 30 minut po faktycznym zamknięciu systemu TARGET [36].

Wszelkie ujemne salda na rachunkach rozliczeń (w krajowych systemach RTGS) kwalifikowanych kontrahentów pozostałe po sfinalizowaniu procedur kontrolnych końca dnia automatycznie uważa się za zlecenie udzielenia kredytu marginalnego (patrz ppkt 4.1).

ROZDZIAŁ 6

6. KWALIFIKOWANE AKTYWA

6.1. Charakterystyka ogólna

Artykuł 18.1 Statutu ESBC zezwala EBC i krajowym bankom centralnym na prowadzenie transakcji na rynkach finansowych poprzez kupno i sprzedaż aktywów podstawowych bezpośrednio lub na podstawie umów odkupu i wymaga, aby wszystkie operacje kredytowe Eurosystemu posiadały odpowiednie zabezpieczenie. Co za tym idzie, wszystkie zapewniające płynność operacje Eurosystemu opierają się na aktywach podstawowych dostarczonych przez kontrahentów w formie cesji własności aktywów (w przypadku transakcji bezpośrednich lub umów odkupu) lub w formie zastawu udzielonego na danych aktywach (w przypadku zabezpieczonych kredytów) [37].

W celu zabezpieczenia Eurosystemu przed ponoszeniem strat w jego operacjach polityki pieniężnej, zapewnienia równości traktowania kontrahentów i zwiększenia efektywności operacyjnej, aktywa podstawowe muszą spełnić pewne kryteria w celu kwalifikowania się do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu.

Uznaje się, że harmonizacja kryteriów kwalifikujących w całej strefie euro przyczyniłaby się do zapewnienia równości traktowania i efektywności operacyjnej. Jednocześnie należy zwrócić odpowiednią uwagę na istniejące różnice w strukturze finansowej w różnych Państwach Członkowskich. Dlatego rozróżnia się — zasadniczo dla wewnętrznych celów Eurosystemu — dwie kategorie aktywów kwalifikowanych do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu. Te dwie kategorie określane są odpowiednio jako poziom 1 i poziom 2:

- poziom 1 obejmuje zbywalne instrumenty dłużne spełniające określone przez EBC kryteria kwalifikujące jednolite dla całej strefy euro,

- poziom 2 obejmuje aktywa dodatkowe, zbywalne i niezbywalne, które mają szczególne znaczenie dla krajowych rynków finansowych i systemów bankowych, i dla których kryteria kwalifikujące są ustanawiane przez krajowe banki centralne, z zastrzeżeniem minimalnych kryteriów kwalifikujących ustanowionych przez EBC. Konkretne kryteria kwalifikujące dla poziomu 2 stosowane przed odpowiednie krajowe banki centralne podlegają zatwierdzeniu przez EBC.

Nie wprowadza się żadnego rozróżnienia między obydwoma poziomami jeżeli chodzi o jakość aktywów i ich kwalifikowanie się do wykorzystania w różnych rodzajach operacji polityki pieniężnej Eurosystemu (z wyjątkiem faktu, że aktywa poziomu 2 nie są zazwyczaj wykorzystywane przez Eurosystem w transakcjach bezpośrednich). Aktywa kwalifikujące się do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu można również wykorzystać jako aktywa podstawowe dla kredytu spłacanego w ciągu dnia [38].

Aktywa poziomu 1 i poziomu 2 podlegają środkom kontroli ryzyka określonym w ppkt 6.4.

Kontrahenci Eurosystemu mogą wykorzystać kwalifikujące się aktywa w transakcjach ponadgranicznych, tzn. mogą uzyskać środki z krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym są ustanowieni, wykorzystując aktywa znajdujące się w innym Państwie Członkowskim (patrz ppkt 6.6).

6.2. Aktywa poziomu 1

EBC sporządza i prowadzi wykaz aktywów poziomu 1. Wykaz jest dostępny publicznie [39].

Certyfikaty dłużne wyemitowane przez EBC są notowane jako aktywa poziomu 1. Certyfikaty dłużne wyemitowane przez krajowe banki centralne przed przyjęciem euro w ich odpowiednich Państwach Członkowskich również objęte są wykazem aktywów poziomu 1.

Do innych aktywów poziomu 1 stosuje się następujące kryteria kwalifikujące (patrz również tabela 4):

- muszą to być instrumenty dłużne posiadające: a) określony z góry nominał i b) kupon, który nie może doprowadzić do ujemnego przepływu środków pieniężnych. Rozróżnia się następujące rodzaje kuponów: i) kupon zerowy; ii) kupon stałoodsetkowy; lub iii) kupon zmiennoodsetkowy powiązany z referencyjną stopą procentową. Kupon może być powiązany ze zmianą ratingu samego emitenta. Ponadto kwalifikują się obligacje indeksowane według inflacji. Te właściwości muszą być zachowane do momentu wykupu obligacji [40],

- muszą spełniać wysokie standardy kredytowe. W ocenie standardu kredytowego instrumentu dłużnego EBC bierze pod uwagę, między innymi, dostępne ratingi agencji rynkowych, gwarancje [41] udzielone przez gwarantów posiadających dobrą sytuację finansową [42], jak również pewne kryteria instytucjonalne, które zapewniają szczególnie wysoki poziom ochrony posiadaczy instrumentu [43],

- muszą być przenoszalne w postaci zapisu księgowego,

- muszą być zdeponowane/zarejestrowane (wyemitowane) w EOG w banku centralnym lub centralnym depozycie papierów wartościowych (CSD), który spełnia minimalne normy ustanowione przez EBC. Muszą być rozliczane w strefie euro poprzez rachunek w Eurosystemie lub w SSS, spełniający normy ustanowione przez EBC (realizacja podlega prawu kraju strefy EUR). Jeżeli CSD, gdzie aktywa są emitowane, i SSS, gdzie aktywa się znajdują, nie są tożsame, wówczas obie instytucje muszą posiadać powiązanie zatwierdzone przez EBC [44].

- muszą być denominowane w euro [45],

- muszą być wyemitowane (lub gwarantowane) przez podmioty ustanowione w EOG [46],

- muszą być notowane lub kwotowane na rynku regulowanym określonym w dyrektywie dotyczącej usług inwestycyjnych [47], albo być notowane, kwotowane lub być przedmiotem obrotu na pewnych rynkach nieregulowanych określonych przez EBC [48]. Ponadto przy ocenie kwalifikacji poszczególnych instrumentów dłużnych EBC może wziąć pod uwagę ich płynność rynkową.

[50] [51].

Pomimo włączenia do wykazu aktywów poziomu 1, krajowe banki centralne mogą podjąć decyzję o nieakceptowaniu następujących instrumentów jako aktywów podstawowych:

- instrumenty dłużne przypadające do wykupu przed terminem zapadalności operacji polityki pieniężnej, w której wykorzystane są jako aktywa podstawowe [52], i

- instrumenty dłużne o strumieniach dochodu (np. płatność kuponu) przypadającym w okresie przed terminem zapadalności operacji polityki pieniężnej, w której wykorzystane są jako aktywa podstawowe.

Wszystkie aktywa poziomu 1 można wykorzystać w kontekście ponadgranicznym, co oznacza, że kontrahent może otrzymać kredyt z krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym kontrahent jest ustanowiony, poprzez wykorzystanie instrumentów poziomu 1 znajdujących się w innym Państwie Członkowskim (patrz ppkt 6.6).

Aktywa poziomu 1 kwalifikują się do wszystkich operacji polityki pieniężnej opartych na aktywach podstawowych, tzn. transakcji warunkowych i bezpośrednich transakcji otwartego rynku i kredytu marginalnego.

6.3. Aktywa poziomu 2 [53]

Poza instrumentami dłużnymi spełniającymi kryteria kwalifikujące do poziomu 1, krajowe banki centralne mogą uznać za kwalifikowane inne aktywa, aktywa poziomu 2, które mają szczególne znaczenie dla swoich krajowych rynków finansowych i systemów bankowych. Kryteria kwalifikujące dla aktywów poziomu 2 ustanawiają krajowe banki centralne zgodnie z minimalnymi kryteriami kwalifikującymi przedstawionymi poniżej. Konkretne krajowe kryteria kwalifikujące dla aktywów poziomu 2 podlegają zatwierdzeniu przez EBC. Krajowe banki centralne sporządzają i prowadza krajowe wykazy kwalifikowanych aktywów poziomu 2. Te wykazy są dostępne publicznie [54].

Aktywa poziomu 2 muszą spełniać następujące minimalne kryteria kwalifikujące (patrz również tabela 4):

- mogą to być instrumenty dłużne posiadające: a) określony z góry nominał; i b) kupon, który nie może doprowadzić do ujemnego przepływu środków pieniężnych. Rozróżnia się następujące rodzaje kuponów: i) kupon zerowy; ii) kupon stałoodsetkowy; lub iii) kupon zmiennoodsetkowy powiązany z referencyjną stopą procentową. Kupon może być powiązany ze zmianą ratingu samego emitenta. Ponadto kwalifikowane obligacje indeksowane są według inflacji. Te właściwości muszą być zachowane do momentu wykupu obligacji. Mogą to być również akcje będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, określonym w dyrektywie dotyczącej usług inwestycyjnych [55]. Akcje emitowane przez instytucje kredytowe i instrumenty dłużne emitowane przez instytucje kredytowe, które nie spełniają ściśle kryteriów określonych w art. 22 ust. 4 dyrektywy UCITS, zazwyczaj nie kwalifikują się do włączenia do wykazów aktywów poziomu 2. Jednakże EBC może zezwolić krajowym bankom centralnym na włączenie takich aktywów do ich wykazów aktywów poziomu 2 z zastrzeżeniem pewnych warunków i ograniczeń.

TABELA 4

Aktywa kwalifikowane do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu

Kryteria | Poziom 1 | Poziom 2 |

Rodzaj aktywów | Certyfikaty dłużne EBCInne zbywalne instrumenty dłużne | Zbywalne instrumenty dłużneNiezbywalne instrumenty dłużneAkcje będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym |

Procedury rozliczeń | Instrumenty muszą być zdeponowane centralnie w postaci zapisu księgowego w krajowych bankach centralnych lub systemie SSS spełniającym minimalne standardy EBC | Aktywa muszą być łatwo dostępne dla krajowego banku centralnego, który włączył je do swojego wykazu aktywów poziomu 2 |

Rodzaj emitenta | Banki centralneSektor publicznySektor prywatnyInstytucje międzynarodowe i ponadnarodowe | Sektor publicznySektor prywatny |

Standard kredytowy | Aktywa muszą być uznane przez EBC za posiadające wysoką jakość kredytową (co może obejmować gwarancję gwaranta z EOG, który uznawany jest przez EBC za posiadającego dobrą sytuację finansową) | Aktywa muszą być uznane przez krajowy bank centralny, który włączył je do swojego wykazu aktywów poziomu za posiadające wysoką jakość kredytową (co może obejmować gwarancję gwaranta ze strefy euro uznawanego przez krajowy bank centralny, który włączył je do swojego wykazu aktywów poziomu 2, za posiadające dobrą sytuację finansową |

Miejsce ustanowienia emitenta (lub gwaranta) | EOG | Strefa euro |

Umiejscowienie aktywów | Miejsce emisji: EOGMiejsce rozliczenia: strefa EUR | Strefa euro |

Waluta | Euro | Euro |

Pozycja memorandum:Wykorzystanie ponadgraniczne | Tak | Tak |

- muszą to być zobowiązania dłużne wobec podmiotów lub akcje podmiotów (lub gwarantowane przez podmioty) [63] uznawanych przez krajowy bank centralny, który włączył je do swojego wykazu aktywów poziomu 2, za posiadające dobrą sytuację finansową,

- muszą być łatwo dostępne dla krajowego banku centralnego, który włączył je do swojego wykazu aktywów poziomu 2,

- muszą być umiejscowione w strefie euro (realizacja podlega prawu kraju strefy euro),

- muszą być denominowane w euro [64].

- muszą być wyemitowane (lub gwarantowane) przez podmioty ustanowione w strefie euro.

[66] [67].

Pomimo włączenia do wykazu aktywów poziomu 2, krajowe banki centralne mogą podjąć decyzję o nieakceptowaniu następujących instrumentów jako aktywów podstawowych:

- instrumenty dłużne przypadające do wykupu przed terminem zapadalności operacji polityki pieniężnej, w której wykorzystane są jako aktywa podstawowe [68],

- instrumenty dłużne o strumieniu dochodu (np. płatność kuponu) przypadającym w okresie przed terminem zapadalności operacji polityki pieniężnej, w której wykorzystane są jako aktywa podstawowe, lub

- akcje z jakimkolwiek rodzajem płatności lub obciążone jakimkolwiek tytułem, który może mieć wpływ na ich kwalifikowanie się jako aktywa podstawowe w okresie do terminu zapadalności operacji polityki pieniężnej, w której wykorzystane są jako aktywa podstawowe.

Aktywa poziomu 2 kwalifikujące się do wykorzystania w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu można wykorzystać w kontekście ponadgranicznym, co oznacza, że kontrahent może otrzymać kredyt z krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym kontrahent jest ustanowiony, poprzez wykorzystanie aktywów usytuowanych w innym Państwie Członkowskim. (patrz ppkt 6.6).

Aktywa poziomu 2 kwalifikują się do wykorzystania w warunkowych transakcjach otwartego rynku i kredytu marginalnego. Zazwyczaj nie są wykorzystywane w transakcjach bezpośrednich Eurosystemu.

6.4. Środki kontroli ryzyka

Środki kontroli ryzyka stosuje się do aktywów podstawowych wykorzystywanych w operacjach polityki pieniężnej Eurosystemu w celu ochrony Eurosystemu przed ryzykiem strat finansowych, jeżeli aktywa podstawowe muszą zostać zrealizowane z powodu niewywiązania się kontrahenta ze zobowiązań. Środki kontroli ryzyka w dyspozycji Eurosystemu przedstawione są w rubryce 7.

+++++ TIFF +++++

6.4.1. Depozyty początkowe

Eurosystem stosuje depozyty początkowe stanowiące pewien procent kwoty dostarczanej płynność, który zostaje dodany do wymaganej wartości aktywów podstawowych. Stosuje się dwa różne depozyty początkowe, biorąc pod uwagę czas ekspozycji Eurosystemu:

- depozyt w wysokości 1 % dla transakcji dokonywanych w ciągu dnia i dla transakcji overnight, oraz

- depozyt w wysokości 2 % dla transakcji o pierwotnym terminie zapadalności dłuższym niż jeden dzień roboczy.

W operacjach absorbujących płynność nie stosuje się depozytów początkowych.

6.4.2. Środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 1

Poza depozytami początkowymi w stosunku do dostarczanej kwoty płynności Eurosystem stosuje szczególne środki kontroli ryzyka zgodnie z rodzajami aktywów podstawowych oferowanych przez kontrahenta. Właściwe środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 1 ustala EBC, biorąc pod uwagę różnice w systemach prawnych Państw Członkowskich. Środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 1 są zharmonizowane w całej strefie euro [69]. Ramy kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 1 obejmują następujące główne elementy:

- poszczególne instrumenty dłużne podlegają szczególnym "cięciom w wycenie". Cięcia stosuje się poprzez odjęcie pewnego procentu od wartości rynkowej aktywów podstawowych. Cięcia różnią się w zależności od rezydualnego terminu zapadalności i struktury kuponowej instrumentów dłużnych jak pokazano w rubryce 8,

+++++ TIFF +++++

- w absorbujących płynność operacjach nie stosuje się cięć w wycenie,

- w zależności od jurysdykcji i krajowych systemów operacyjnych, krajowe banki centralne zezwalają na łączenie aktywów podstawowych i/lub wymagają deponowania aktywów wykorzystywanych w każdej poszczególnej transakcji. W systemach łączonych kontrahent udostępnia pulę wystarczających aktywów podstawowych bankowi centralnemu na pokrycie pokrewnych kredytów uzyskanych od banku centralnego, co oznacza, że poszczególne aktywa nie są przypisane konkretnym operacjom kredytowym. W odwrotnym przypadku do każdej operacji kredytowej są przypisane konkretne, łatwe do zidentyfikowania aktywa,

- aktywa podlegają codziennej wycenie. Codziennie krajowe banki centralne przeliczają wymaganą wartość aktywów podstawowych, uwzględniając zmiany w wielkości kwoty pozostających do spłaty kredytów, zasady wyceny przedstawione w ppkt 6.5 oraz wymagane depozyty początkowe i cięcia w wycenie,

- jeżeli po wycenie aktywa podstawowe nie spełniają wymagań skalkulowanych na ten dzień, wykonywane są symetryczne wezwania do uzupełnienia depozytu. W celu zmniejszenia częstotliwości takich wezwań, krajowe banki centralne mogą stosować tzw. punkt aktywacji. W takim przypadku punkt aktywacji wynosi 1 % dostarczanej kwoty płynności. W zależności od jurysdykcji, krajowe banki centralne mogą wymagać, aby wezwania do uzupełnienia depozytów były wykonywane poprzez dostarczenie dodatkowych aktywów lub wpłatę środków pieniężnych. Oznacza to, że jeżeli wartość rynkowa aktywów podstawowych spada poniżej punktu aktywacji kontrahenci muszą dostarczyć dodatkowe aktywa (lub środki pieniężne). Podobnie, gdyby wartość rynkowa aktywów podstawowych, po ich rewaluacji, przekroczyła górny punkt aktywacji, krajowy bank centralny zwróciłby nadwyżkę aktywów (lub środków pieniężnych) kontrahentowi (patrz rubryka 9),

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

- w systemach łącznych, z definicji, kontrahenci mogą codziennie zastępować aktywa podstawowe,

- w systemach indywidualnych krajowe banki centralne mogą zezwolić na zastępowanie aktywów podstawowych,

- EBC może w każdym czasie podjąć decyzję usunięcia poszczególnych instrumentów dłużnych z wykazu kwalifikowanych instrumentów poziomu 1 [70].

6.4.3. Środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 2

Właściwe środki kontroli ryzyka dla aktywów poziomu 2 są określane przez krajowy bank centralny, który włączył dane aktywa do swojego wykazu kwalifikowanych aktywów poziomu 2. Stosowanie środków kontroli ryzyka przez krajowy bank centralny podlega zatwierdzeniu przez EBC. Ustanawiając właściwe środki kontroli ryzyka, Eurosystem zmierza do zapewnienia niedyskryminujących warunków dla aktywów poziomu 2 w całej strefie euro. W tych ramach cięcia w wycenie stosowane do aktywów poziomu 2 odzwierciedlają szczególe ryzyko związane z tymi aktywami i są co najmniej tak ostre, jak cięcia w wycenie stosowane wobec aktywów poziomu 1. Aktywa poziomu 2 sklasyfikowane są w czterech różnych grupach cięć, odzwierciedlających różnice w wewnętrznych właściwościach i ich płynności (patrz rubryka 10). Środki kontroli ryzyka oparte są na zmienności stóp procentowych, poziomie stóp procentowych, zakładanym horyzoncie likwidacji i odpowiednim terminie zapadalności aktywów.

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

Włączenie aktywów poziomu 2 do jednej z następujących klas płynności proponują krajowe banki centralne i podlega ono zatwierdzeniu przez EBC.

1. Akcje

2. Zbywalne instrumenty dłużne o ograniczonej płynności

Większość aktywów poziomu 2 przypada na tę kategorię. Chociaż mogą występować pewne różnice w stopniu płynności, aktywa są generalnie podobne w tym, że mają niewielki rynek wtórny, ceny nie muszą być notowane codziennie i obrót normalnej wielkości może generować skutki cenowe.

3. Instrumenty dłużne o ograniczonej płynności i specjalnych cechach

Są to aktywa, które — chociaż posiadają pewne aspekty zbywalności — wymagają dodatkowego czasu w celu ich upłynnienia na rynku. Dotyczy to aktywów, które są generalnie niezbywalne, ale które posiadają specjalne cechy zapewniające pewną zbywalność, w tym procedury przetargów rynkowych (jeżeli występuje konieczność upłynnienia aktywów) i codzienne ustalanie ceny.

4. Niezbywalne instrumenty dłużne

Są to instrumenty w praktyce niezbywalne i dlatego mają niewielką lub żadną płynność.

Dla aktywów poziomu 2 o cechach ponownego ustalania stopy procentowej, gdzie ponownego ustalenia dokonuje się w sposób jednoznaczny i przejrzysty zgodnie z normami rynkowymi i z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez EBC, odpowiednim terminem zapadalności jest termin zapadalności dany poprzez ponowne ustalenie terminu zapadalności niezależnie od klasy płynności, w której mieszczą się aktywa.

Krajowe banki centralne stosują ten sam punkt aktywacji (jeżeli dotyczy) dla realizacji wezwań do uzupełnienia depozytów zabezpieczających dla aktywów poziomu 2 jak dla aktywów poziomu 1. Ponadto krajowe banki centralne mogą stosować ograniczenia swojej akceptacji aktywów poziomu 2, mogą żądać dodatkowych gwarancji i w każdym czasie mogą podjąć decyzję o usunięciu poszczególnych aktywów ze swoich wykazów aktywów poziomu 2.

6.5. Zasady wyceny dla aktywów podstawowych

Określając wartość aktywów podstawowych wykorzystanych w transakcjach warunkowych Eurosystem stosuje następujące zasady:

- dla poszczególnych zbywalnych kwalifikujących się aktywów poziomu 1 lub poziomu 2 Eurosystem określa jednolite źródło ceny referencyjnej. Oznacza to także, że dla aktywów notowanych, kwotowanych lub będących przedmiotem obrotu na więcej niż jednym rynku, wyłącznie jeden z tych rynków wykorzystywany jest jako źródło ceny danych aktywów,

- dla każdego rynku referencyjnego Eurosystem określa najbardziej reprezentatywną cenę stosowaną w obliczeniu wartości rynkowych. Jeżeli podawana jest więcej niż jedna cena, stosuje się najniższa z tych cen (zazwyczaj cenę ofertową),

- wartość zbywalnych aktywów oblicza się na podstawie najbardziej reprezentatywnej ceny w dniu roboczym poprzedzającym termin wyceny,

- przy braku ceny reprezentatywnej dla konkretnych aktywów w dniu roboczym poprzedzającym termin wyceny, stosuje się ostatnią cenę giełdową. Jeżeli niedostępna jest cena giełdowa, krajowy bank centralny określi cenę, z uwzględnieniem ostatniej ceny zidentyfikowanej dla tych aktywów na rynku referencyjnym,

- wartość rynkową instrumentu dłużnego oblicza się razem z narosłymi odsetkami,

- w zależności od różnic w krajowych systemach prawnych i praktyce operacyjnej, w podejściu do strumieni dochodu (np. płatności kuponów) związanych z aktywami, jakie otrzymuje się w okresie realizacji transakcji warunkowych mogą wystąpić różnice między krajowymi bankami centralnymi. Jeżeli strumień dochodu jest przekazywany kontrahentowi, krajowy bank centralny zapewnia, że odpowiednie operacje będą w dalszym ciągu pokryte wystarczająca ilością aktywów podstawowych zanim nastąpi transfer dochodu. Krajowe banki centralne zmierzają do zapewnienia, że skutek ekonomiczny podejścia do strumieni dochodu jest równoważny sytuacji, w której dochód przekazywany jest kontrahentowi w terminie płatności [71],

- dla niezbywalnych aktywów poziomu 2 krajowy bank centralny, który włączył te aktywa w swój wykaz aktywów poziomu 2, określa odrębne zasady wyceny,

6.6. Ponadgraniczne wykorzystanie kwalifikowanych aktywów

Kontrahenci Eurosystemu mogą wykorzystywać kwalifikujące się aktywa na zasadach ponadgranicznych, tzn. mogą uzyskiwać środki finansowe z krajowego banku centralnego Państwa Członkowskiego, w którym są ustanowieni poprzez wykorzystanie aktywów umiejscowionych w innym Państwie Członkowskim. Aktywa podstawowe można wykorzystywać na zasadach ponadgranicznych w rozliczeniu wszystkich rodzajów operacji, w ramach których Eurosystem zapewnia płynność w zamian za kwalifikujące się aktywa. Krajowe banki centralne (i EBC) wypracowały mechanizm zapewniający, że kwalifikujące się aktywa można wykorzystać na zasadach ponadgranicznych. Jest to model CCBM, w ramach którego krajowe banki centralne działają wzajemnie dla siebie (i dla EBC) jako depozytariusze ("korespondenci") w odniesieniu do aktywów akceptowanych przez ich lokalny system depozytowy lub rozliczeniowy. Model ten ma zastosowanie do wszystkich kwalifikowanych aktywów. Szczególne rozwiązania można zastosować do aktywów niezbywalnych lub aktywów poziomu 2 o ograniczonej płynności i szczególnych cechach, których nie można transferować poprzez SSS [72]. CCBM można wykorzystać do zabezpieczenia wszystkich rodzajów operacji kredytowych Eurosystemu [73]. Oprócz CCBM, do celów ponadgranicznego transferu papierów wartościowych można wykorzystać kwalifikowane powiązania między systemami SSS [74].

6.6.1. Model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu (CCBM)

Model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu (CCBM) ilustruje wykres 3.

+++++ TIFF +++++

WYKRES 3Model ponadgranicznego wykorzystania zabezpieczenia w operacjach kredytowych w ramach Eurosystemu (CCBM)

Wszystkie krajowe banki centralne prowadzą wzajemne rachunki papierów wartościowych do celów ponadgranicznego wykorzystania kwalifikowanych aktywów. Dokładna procedura CCBM zależy od tego, czy kwalifikowane aktywa przeznaczone są na zabezpieczenie poszczególnych transakcji, czy stanowią pulę aktywów podstawowych [75]:

- w systemie zabezpieczeń indywidualnych, bezpośrednio po zaakceptowaniu oferty przez krajowy bank centralny Państwa Członkowskiego, w którym kontrahent jest ustanowiony (tzn. "rodzimy bank centralny"), kontrahent przesyła zlecenie (w razie konieczności za pośrednictwem własnego depozytariusza) do systemu SSS w kraju, w którym znajdują się jego papiery wartościowe przekazania ich do banku centralnego tego kraju na rachunek rodzimego banku centralnego. W momencie poinformowania rodzimego banku centralnego przez bank centralny-korespondenta o otrzymaniu zabezpieczenia, przekazuje on środki kontrahentowi. Banki centralne nie przekazują środków finansowych dopóki nie upewnią się, że bank centralny-korespondent otrzymał papiery wartościowe kontrahentów. Jeżeli występuje konieczność dotrzymania ostatecznych terminów rozliczeń, kontrahenci mogą wstępnie zdeponować aktywa w bankach centralnych-korespondentach na rachunku ich