Dyrektywa Rady 2003/85/WE

z dnia 29 września 2003 r.

w sprawie wspólnotowych środków zwalczania pryszczycy, uchylająca dyrektywę 85/511/EWG i decyzje 89/531/EWG i 91/665/EWG oraz zmieniająca dyrektywę 92/46/EWG

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 37 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów [4],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Jednym z zadań Wspólnoty w dziedzinie weterynarii jest poprawa zdrowia żywego inwentarza oraz wzrost dochodowości produkcji zwierzęcej i ułatwienie w handlu zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego. Jednocześnie, Wspólnota kierując się swoimi kryteriami nie może zakładać polityki zwalczania chorób zwierząt jedynie w oparciu o interesy handlowe, ale także musi kierować się zasadami etycznymi.

(2) Pryszczyca to wysoce zaraźliwa choroba wirusowa zwierząt parzystokopytnych. Pomimo że pryszczyca nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia zdrowia publicznego, to ze względu na jej wyjątkowe znaczenie ekonomiczne znajduje się na pierwszym miejscu listy A chorób Międzynarodowego Biura Chorób Epizootycznych (OIE).

(3) Pryszczyca jest chorobą podlegającą obowiązkowi zgłaszania i odnośne Państwo Członkowskie musi powiadamiać o wszelkich jej ogniskach Komisję oraz inne Państwa Członkowskie, zgodnie z dyrektywą Rady 82/894/EWG z dnia 21 grudnia 1982 r. w sprawie zgłaszania chorób zwierząt we Wspólnocie [5].

(4) Wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy określone są w dyrektywie Rady 85/511/EWG z 18 listopada 1985 r. wprowadzającej wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy [6]. Powyższa dyrektywa została w znacznym stopniu zmieniona. Ponieważ obecnie przygotowuje się nowe zmiany do powyższej dyrektywy, jest wskazane, aby dla poprawy jej przejrzystości, przepisy tej dyrektywy zostały ponownie opracowane.

(5) W następstwie przyjęcia dyrektywy Rady 90/423/EWG z 26 czerwca 1990 r. zmieniającej dyrektywę 85/511/EWG, dyrektywy 64/432/EWG w sprawie problemów związanych ze zdrowiem zwierząt wpływających na handel bydłem i trzodą chlewną wewnątrz Wspólnoty oraz dyrektywy 72/462/EWG w sprawie problemów zdrowotnych i inspekcji weterynaryjnej przy przywozie z państw trzecich bydła, trzody chlewnej i świeżego mięsa lub produktów mięsnych [7], zabroniono profilaktycznych szczepień przeciwko pryszczycy w całej Wspólnocie od 1 stycznia 1992 r.

(6) Konieczne są środki zapobiegawcze w celu uniknięcia wprowadzenia pryszczycy na obszar Wspólnoty i do jej inwentarza żywego z państw sąsiadujących lub poprzez wprowadzenie na obszar Wspólnoty żywych zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego. Nie ma żadnych dowodów na to, że jakiekolwiek ogniska pryszczycy odnotowane od momentu wprowadzenia zakazu szczepień profilaktycznych mogły być spowodowane przywozem zgodnym z prawodawstwem Wspólnoty i podlegającym weterynaryjnej kontroli w punktach kontroli granicznej, ustanowionych zgodnie z dyrektywą Rady 91/496/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. ustanawiającą zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnej zwierząt wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich [8] oraz dyrektywą Rady 90/675/EWG z dnia 10 grudnia 1990 r. ustanawiającą zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnych produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich [9].

(7) Niemniej jednak należy położyć silny nacisk na ścisłe przestrzeganie przepisów Wspólnoty dotyczących przywozu produktów pochodzenia zwierzęcego, w celu zmniejszenia ryzyka, chociażby ze względu na wzrost handlu i przemieszczanie się ludzi na świecie. Państwa Członkowskie powinny upewnić się, że przepisy są wdrażane w całości i zapewnić wystarczającą liczbę personelu i dostępnych środków w celu zastosowania ścisłej kontroli na granicach zewnętrznych.

(8) Dodatkowo Tymczasowy Komitet ds. Pryszczycy przy Parlamencie Europejskim stwierdził, że w praktyce kontrole graniczne nie są w stanie zapobiec nielegalnemu wprowadzaniu na obszar Wspólnoty dużych ilości mięsa i produktów mięsnych.

(9) W warunkach wspólnego rynku i ogólnie zadowalającego stanu zdrowia stad zwierząt hodowlanych, wymiana zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego znacznie wzrosła i na niektórych obszarach Wspólnoty występuje duże zagęszczenie inwentarza żywego.

(10) Epidemia pryszczycy w 2001 r. w niektórych Państwach Członkowskich wykazała, że z powodu intensywnego przemieszczania oraz handlu zwierzętami wrażliwymi na pryszczycę, ognisko choroby może szybko przekształcić się w epizootię, powodując znaczne zmniejszenie dochodów z hodowli zwierząt wrażliwych na tę chorobę oraz innych dziedzin sektora rolnego, a także być przyczyną znacznych wydatków finansowych w związku z odszkodowaniami dla rolników oraz stosowanymi środkami kontroli.

(11) Podczas kryzysu spowodowanego przez pryszczycę w 2001 r. Komisja wzmocniła wspólnotowe środki kontroli w odniesieniu do pryszczycy ustanowione w dyrektywie 85/511/EWG poprzez zastosowanie środków ochrony zgodnie z dyrektywą Rady 90/425/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. dotyczącą kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie w handlu wewnątrzwspólnotowym niektórymi żywymi zwierzętami i produktami w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego [10], oraz dyrektywą Rady 89/662/EWG z dnia 11 grudnia 1989 r. dotyczącą kontroli weterynaryjnych w handlu wewnątrzwspólnotowym w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego [11].

(12) W 2001 r. Komisja przyjęła także decyzje w sprawie warunków stosowania szczepień interwencyjnych zgodnie z dyrektywą 85/511/EWG. Warunki te zostały ustanowione z uwzględnieniem zaleceń zawartych w raporcie Komitetu Naukowego ds. Zdrowia i Dobrostanu Zwierząt z 1999 r. odnośnie do strategii szczepień interwencyjnych przeciwko pryszczycy.

(13) Niniejsza dyrektywa powinna uwzględniać raport grupy ekspertów z Państw Członkowskich w sprawie weryfikacji prawodawstwa Wspólnoty odnośnie pryszczycy z 1998 r., który odzwierciedla doświadczenie zdobyte przez Państwa Członkowskie w czasie epidemii klasycznego pomoru świń w 1997 r. oraz wnioski z Międzynarodowej Konferencji w sprawie Zapobiegania i Zwalczania Pryszczycy, która odbyła się w Brukseli w grudniu 2001 r.

(14) Uchwała Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie epidemii pryszczycy w 2001 r. na obszarze Unii Europejskiej [12], oparta na wnioskach Tymczasowego Komitetu ds. Pryszczycy przy Parlamencie Europejskim, powinna być uwzględniona w niniejszej dyrektywie.

(15) Zalecenia zawarte w Raporcie z Trzydziestej Sesji Komisji Europejskiej ds. Zwalczania Pryszczycy przy Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa w sprawie minimalnych norm dla laboratoriów pracujących z wirusem pryszczycy in vitro i in vivo z 1993 r. powinny być wzięte pod uwagę.

(16) Niniejsza dyrektywa powinna także uwzględniać zmiany wprowadzone w Kodeksie Zdrowia Zwierząt oraz Podręczniku Norm dla Badań Diagnostycznych oraz Szczepionek OIE.

(17) W celu zapewnienia wczesnego wykrywania każdego ogniska pryszczycy, należy zastosować środki prawne zobowiązujące osoby będące w kontakcie z gatunkami wrażliwymi do powiadamiania stosownych władz o każdym podejrzanym przypadku. Należy przeprowadzać regularne kontrole w Państwach Członkowskich w celu zapewnienia, że rolnicy znają i stosują ogólne przepisy dotyczące zwalczania choroby i bezpieczeństwa biologicznego.

(18) Niezbędne jest podejmowanie natychmiastowych działań po stwierdzeniu podejrzenia pryszczycy oraz stosowanie natychmiastowych i skutecznych środków zwalczania po potwierdzeniu wystąpienia choroby. Środki takie powinny być dostosowywane przez właściwe władze zależnie od sytuacji epidemiologicznej w danym Państwie Członkowskim. Jednakże działania te powinny być wzmocnione przez zastosowanie określonych środków ochrony zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty.

(19) Należy przeprowadzać natychmiastową i szczegółową diagnostykę i identyfikację wirusa pryszczycy w krajowych laboratoriach w ramach sieci laboratoriów Państw Członkowskich. Jeśli to niezbędne, współpraca krajowych laboratoriów powinna być koordynowana przez laboratorium referencyjne Wspólnoty wyznaczone przez Komisję zgodnie z procedurą Stałego Komitetu ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt powołanego rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności [13].

(20) W odniesieniu do laboratoryjnej diagnostyki różnicowej w zakresie pryszczycy, należy uwzględnić decyzję Komisji 2000/428/WE z dnia 4 lipca 2000 r. ustanawiającą procedury diagnostyczne, metody pobierania próbek i kryteria oceny wyników badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia i diagnostyki różnicowej choroby pęcherzykowej świń [14].

(21) Wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy powinny przede wszystkim opierać się na likwidacji zakażonego stada. Należy natychmiast przeprowadzić ubój zwierząt gatunków wrażliwych zakażonych i podejrzanych o zakażenie zgodnie z dyrektywą Rady 93/119/EWG z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania [15]. Jeśli to możliwe, przetwarzanie zwłok zwierząt padłych lub zabitych powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi [16].

(22) Niezbędne jest zintegrowanie aspektów ochrony zdrowia publicznego i środowiska w przypadku stwierdzenia ogniska pryszczycy, w szczególności poprzez ustanowienie ścisłej współpracy pomiędzy władzami, weterynaryjną odpowiedzialną za zdrowie zwierząt oraz władzą odpowiedzialną za środowisko. Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli [17] wymaga zezwolenia zintegrowanego w zakresie instalacji do utylizacji zwłok lub przetwarzania zwłok i odpadów zwierzęcych z uwzględnieniem zdolności przerobowych. Należy unikać zbędnego ryzyka związanego z paleniem zwłok zwierzęcych na stosach czy masowym ich grzebaniem.

(23) Należy zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby natychmiast po stwierdzeniu każdego jej ogniska, poprzez dokładne monitorowanie przemieszczania zwierząt i stosowanie produktów, które mogły zostać skażone, i tam gdzie niezbędne, w szczególności w rejonach o dużej gęstości populacji żywego inwentarza, poprzez szczepienie interwencyjne.

(24) Działania podjęte w celu zwalczania epidemii pryszczycy, która dotknęła niektóre Państwa Członkowskie w 2001 r. wykazały, że przepisy międzynarodowe i Wspólnoty oraz stosowane procedury nie uwzględniły w wystarczającym stopniu możliwości wynikających ze stosowania szczepień interwencyjnych, a następnie badań w celu wykrycia zwierząt zakażonych w zaszczepionej populacji. Zbyt dużo uwagi poświęcono aspektom polityki handlowej, co spowodowało, że nie zastosowano szczepień ochronnych nawet gdy były dozwolone.

(25) Możliwe są różne strategie zwalczania pryszczycy. W przypadku epidemii wybór strategii zwalczania choroby powinien uwzględniać, która strategia powoduje najmniejsze straty gospodarcze dla sektorów nierolniczych.

(26) Dzięki zastosowaniu szczepień interwencyjnych bez następującego po nich wybijania zaszczepionych zwierząt, liczba zwierząt zabitych w celu zwalczenia choroby może być znacząco ograniczona. Aby udowodnić, że infekcja nie wystąpiła, należy przeprowadzić odpowiednie badania.

(27) Czyszczenie i dezynfekcja powinny stanowić integralny element wspólnotowej polityki zwalczania pryszczycy. Stosowanie środków dezynfekcyjnych powinno odbywać się zgodnie z dyrektywą 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu produktów biobójczych [18].

(28) Nasienie, komórki jajowe i zarodki pobrane od zwierząt gatunków wrażliwych na zakażenie wirusem pryszczycy mogą przyczyniać się do rozprzestrzeniania się choroby i dlatego powinny być poddawane ograniczeniom dodatkowym oprócz warunków zdrowotnych zwierząt ustanowionych dla handlu wewnątrzwspólnotowego w następujących dyrektywach:

- dyrektywa Rady 88/407/EWG z dnia 14 czerwca 1988 r. ustanawiająca warunki zdrowotne zwierząt wymagane w handlu wewnątrzwspólnotowym oraz w przywozie głęboko zamrożonego nasienia bydła domowego [19];

- dyrektywa Rady 89/556/EWG z dnia 25 września 1989 r. w sprawie warunków zdrowotnych zwierząt regulujących handel wewnątrzwspólnotowy oraz przywóz z państw trzecich zarodków bydła domowego [20];

- dyrektywa Rady 92/65/EWG z dnia 13 lipca 1992 r. ustanawiająca warunki zdrowia zwierząt regulujące handel i przywóz do Wspólnoty zwierząt, nasienia, komórek jajowych i zarodków nieobjętych warunkami zdrowia zwierząt ustanowionymi w szczególnych zasadach Wspólnoty określonych w załączniku A pkt I do dyrektywy 90/425/EWG [21].

(29) W przypadku stwierdzenia ogniska choroby, może okazać się niezbędne zastosowanie środków kontroli nie tylko w stosunku do zwierząt zakażonych gatunków wrażliwych na pryszczycę, lecz również zwierząt zarażonych gatunków niewrażliwych na chorobę, które mogą być nosicielem mechanicznym wirusa. Podczas epidemii pryszczycy w 2001 r. zastosowano restrykcje również w stosunku do przemieszczania koni pochodzących z gospodarstw hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych lub też sąsiadujących z takimi gospodarstwami, dodatkowo do wymogów dyrektywy Rady 90/426/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie warunków zdrowotnych zwierząt regulujących przemieszczanie i przywóz zwierząt z rodziny koniowatych z państw trzecich [22] były wymagane w celu kontroli handlu końmi z Państw Członkowskich dotkniętych pryszczycą.

(30) W odniesieniu do zdrowia zwierząt, warunki wprowadzania do obrotu, handlu oraz przywozu do Wspólnoty produktów zwierzęcych przeznaczonych do spożycia przez ludzi określone zostały w poniższych dyrektywach:

- dyrektywa Rady 64/433/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy świeżym mięsem [23],

- dyrektywa Rady 77/99/EWG z dnia 21 grudnia 1976 r. w sprawie problemów zdrowotnych wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy produktami mięsnymi [24],

- dyrektywa Rady 80/215/EWG z dnia 22 stycznia 1980 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierząt wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy produktami mięsnymi [25],

- dyrektywa Rady 91/495/EWG z dnia 27 listopada 1990 r. dotycząca zdrowia publicznego i problemów zdrowotnych zwierząt wpływających na produkcję i wprowadzanie do obrotu mięsa króliczego oraz dziczyzny hodowlanej [26],

- dyrektywa Rady 94/65/WE z dnia 14 grudnia 1994 r. ustanawiająca wymagania dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu mięsa mielonego oraz wyrobów mięsnych [27],

- dyrektywa Rady 2002/99/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiająca zasady zdrowia zwierząt regulujące produkcję, przetwarzanie, dystrybucję i wprowadzanie do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi [28].

(31) Powyższe dyrektywy są obecnie zastępowane. W celu ułatwienia znalezienia odnośników, obróbka mięsa i produktów mięsnych pochodzących z gatunków wrażliwych na pryszczycę wymagana w celu wyeliminowania ewentualnie występującego wirusa pryszczycy, jest określona w załącznikach VII-IX niniejszej dyrektywy, które są oparte na powyższych dyrektywach i zgodne z zaleceniami OIE.

(32) Przepisy zdrowotne zwierząt w odniesieniu do produkcji, przetwarzania, dystrybucji oraz wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi ustanowione są w dyrektywie Rady 2002/99/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. [29].

(33) Dyrektywa Rady 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r. ustanawiająca przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka [30] przewiduje obróbkę mleka pochodzącego od zwierząt trzymanych w obrębie okręgów zagrożonych, ustalonych zgodnie ze wspólnotowymi środkami kontroli pryszczycy. Wymogi tej dyrektywy nie są wystarczające, ponieważ nie przewidują obróbki mleka przeznaczonego do spożycia przez ludzi, pochodzącego z okręgów zapowietrzonych i od szczepionych zwierząt. Ponadto obróbka mleka przeznaczonego do spożycia przez ludzi przewidziana w tej dyrektywie wykracza poza wymogi kodeksu OIE w sprawie niszczenia wirusa pryszczycy w mleku i jest powodem problemów logistycznych związanych z usuwaniem znacznych ilości mleka, którego nie przyjmują zakłady mleczarskie. Dyrektywa powinna zawierać bardziej szczegółowe przepisy dotyczące zbierania i transportu mleka pochodzącego od zwierząt gatunków wrażliwych z obszarów podlegających środkom kontroli pryszczycy. Obróbka mleka i przetworów mlecznych określona w załączniku IX do niniejszej dyrektywy odpowiada zaleceniom OIE odnośnie do niszczenia wirusa pryszczycy w mleku i przetworach mlecznych. Dlatego też dyrektywa 92/46/EWG powinna zostać odpowiednio zmieniona.

(34) W odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego, należy uwzględnić dyrektywę Rady 92/118/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. ustanawiającą warunki zdrowotne zwierząt i zdrowia publicznego regulujące handel i przywóz do Wspólnoty produktów nieobjętych wyżej wymienionymi warunkami ustanowionymi w szczegółowych zasadach wspólnotowych określonych w załączniku A pkt I do dyrektywy 89/662/EWG oraz, w zakresie czynników chorobotwórczych, do dyrektywy 90/425/EWG [31]. Niektóre przepisy dyrektywy 92/118/EWG zostały uwzględnione w rozporządzeniu (WE) nr 1774/2002.

(35) Stosowanie zasady regionalizacji powinno umożliwić wdrożenie rygorystycznych środków kontroli, łącznie ze szczepieniami interwencyjnymi, w określonej części Wspólnoty bez jednoczesnego zagrożenia ogólnym interesom Wspólnoty. Przetwory mleczne i mięsne pochodzące od zaszczepionych zwierząt powinny byćwprowadzane do obrotu zgodnie z odnośnym prawodawstwem Wspólnoty, w szczególności z niniejszą dyrektywą.

(36) Dyrektywa 64/432/EWG podaje definicje regionów. Decyzja Komisji 2000/807/WE z dnia 11 grudnia 2000 r. ustanawiająca skodyfikowaną formę i kody zgłaszania chorób zwierząt na mocy dyrektywy Rady 82/894/EWG [32] określa obszary administracyjne w Państwach Członkowskich odnoszące się do środków kontroli choroby oraz jej zgłaszania.

(37) W celu ochrony przed zagrożeniami, Wspólnota, zgodnie z decyzją Rady 91/666/EWG z dnia 11 grudnia 1991 r. ustanawiającą wspólnotowe rezerwy szczepionek przeciwko pryszczycy [33], ustanowiła rezerwy inaktywowanego antygenu wirusa pryszczycy przechowywane w wyznaczonych miejscach oraz banku antygenów i szczepionek. Należy stworzyć przejrzyste i skuteczne procedury gwarantujące szybki dostęp do antygenu. Ponadto niektóre Państwa Członkowskie utworzyły i utrzymują krajowe banki antygenów i szczepionek.

(38) Dyrektywa 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do weterynaryjnych produktów leczniczych [34] wymaga, aby z małymi wyjątkami, wszystkie weterynaryjne produkty lecznicze wprowadzane do obrotu we Wspólnocie miały zezwolenie na wprowadzenie do obrotu. Dodatkowo dyrektywa ta ustanawia kryteria dla udzielania zezwoleń na wprowadzenie do obrotu weterynaryjnych produktów leczniczych, obejmujących weterynaryjne produkty immunologiczne. Dyrektywa ta uprawnia Państwa Członkowskie do wydawania zezwoleń na wprowadzenie na ich rynek produktu bez zezwolenia w przypadku poważnej epidemii w określonych okolicznościach. Pryszczyca może wywołać poważną epidemię. Biorąc pod uwagę dużą zmienność antygenową wirusa pryszczycy stosowanego do stymulacji skutecznej odporności u zwierząt gatunków wrażliwych w przypadkach zagrożenia, szczepionki przeciwko pryszczycy kwalifikują się do objęcia odstępstwem przewidzianym w niniejszej dyrektywie.

(39) Laboratorium Referencyjne Wspólnoty powinno powiadamiać Komisję i Państwa Członkowskie o zapotrzebowaniu na szczepionki i antygeny, w szczególności gdy wykryte zostały szczepy wirusów, dla których nie są skuteczne szczepionki sporządzone na bazie antygenów przechowywanych w banku antygenów i szczepionek Wspólnoty.

(40) W ramach środków ostrożności, w związku z ryzykiem umyślnego uwolnienia wirusa pryszczycy, należy zastosować określone procedury otrzymywania antygenów dla banku antygenów i szczepionek Wspólnoty oraz publikacji określonych szczegółów dotyczących środków kontroli choroby.

(41) Populacja zwierząt wrażliwych na pryszczycę w Państwach Członkowskich wymaga ciągłej gotowości i świadomości zagrożenia chorobą. Epidemia pryszczycy z 2001 r. kolejny raz udowodniła potrzebę przygotowania planów gotowości. Obecnie wszystkie Państwa Członkowskie mają plany gotowości zatwierdzone decyzją Komisji 93/455/EWG z dnia 23 lipca 1993 r. zatwierdzającą niektóre plany interwencyjne w zakresie zwalczania pryszczycy [35]. Takie plany powinny być regularnie weryfikowane, między innymi w świetle wyników ćwiczeń symulacyjnych przeprowadzanych w czasie rzeczywistym w Państwach Członkowskich, w świetle doświadczenia zdobytego podczas epidemii w 2001 r. oraz w celu włączenia środków ochrony środowiska. Państwa Członkowskie powinny być zachęcane do organizowania takich ćwiczeń w ścisłej współpracy z innymi państwami. Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi, powinna być zachęcana do udzielania pomocy technicznej, która mogłaby być dostępna Państwom Członkowskim dotkniętym epidemią.

(42) W celu ochrony inwentarza żywego Wspólnoty oraz w oparciu o ocenę ryzyka, należy stworzyć system pomocy dla sąsiadujących państw trzecich dotkniętych lub zagrożonych pryszczycą, w szczególności w odniesieniu do interwencyjnego dostarczania antygenów lub szczepionek. Jednakże pomoc taka powinna być stosowana bez uszczerbku dla porozumień zawartych pomiędzy odnośnym państwem trzecim, a Wspólnotą w sprawie dostępu do banku antygenów i szczepionek Wspólnoty.

(43) Decyzję Rady 90/424/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii [36] stosuje się w przypadku wystąpienia pryszczycy i przewiduje ona pomoc Wspólnoty dla laboratoriów referencyjnych oraz banków antygenów i szczepionek. Wszelkie odszkodowania wypłacone przez Wspólnotę Państwom Członkowskich za wydatki finansowe związane ze środkami kontroli w przypadku ognisk pryszczycy powinny podlegać ścisłej kontroli zgodnie z co najmniej minimalnymi wymogami ustanowionymi w tej dyrektywie.

(44) W celu zapewnienia ścisłej współpracy pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją w ramach zwalczania pryszczycy i biorąc pod uwagę przebieg tejchoroby, Komisja powinna być upoważniona do modyfikacji i dostosowania określonych aspektów technicznych środków kontroli. Gdzie to konieczne, Komisja powinna stosować takie modyfikacje lub dostosowania w oparciu o wyniki kontroli weterynaryjnych przeprowadzonych zgodnie z decyzją Komisji 98/139/WE z dnia 4 lutego 1998 r. ustanawiającą niektóre szczegółowe zasady dotyczące kontroli na miejscu, przeprowadzanych w dziedzinie weterynarii przez ekspertów Komisji w Państwach Członkowskich [37].

(45) Państwa Członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar nakładanych za niestosowanie się do przepisów niniejszej dyrektywy i zapewniać, że będą one stosowane. Kary takie muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

(46) Zgodnie z zasadą proporcjonalności, osiągnięcie podstawowego celu oraz jego utrzymanie i, w przypadku ogniska choroby, szybkie zwalczenie pryszczycy i odzyskanie statusu – wolny od choroby wszystkich Członków Wspólnoty, niezbędne jest jak najszybsze ustanowienie przepisów dotyczących środków zwiększenia gotowości w przypadku ognisk choroby oraz jej zwalczania, poprzez szczepienia interwencyjne, jeżeli tego wymaga sytuacja oraz ograniczania niekorzystnego wpływu choroby na produkcję i obrót zwierzętami hodowlanymi oraz produktami pochodzenia zwierzęcego. Dyrektywa niniejsza nie wnika dalej, niż jest to koniecznie, aby osiągnąć cele zgodne z akapitem trzecim art. 5 Traktatu.

(47) Środki niezbędne do wdrożenia niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [38],

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot i zakres

1. Niniejsza dyrektywa określa:

a) minimalne środki kontroli w przypadku ogniska pryszczycy wywołanego przez wirusa dowolnego serotypu;

b) określone środki zapobiegawcze mające na celu zwiększenie świadomości oraz przygotowanie właściwych władz oraz społeczności rolniczej na wypadek pryszczycy.

2. Państwom Członkowskim pozostawia się swobodę podejmowania bardziej rygorystycznych działań w zakresie objętym niniejszą dyrektywą.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy, stosuje się następujące definicje:

a) "zwierzę należące do gatunków wrażliwych" oznacza wszystkie zwierzęta domowe i dzikie z podrzędu Ruminantia, Suina, i Tylopoda rzędu Artiodactyla;

Dla określonych środków, szczególnie w stosowaniu art. 1 ust. 2, art. 15 i art. 85 ust. 2, inne zwierzęta, jak np. Rodentia lub Proboscidae, mogą być uznane za wrażliwe na pryszczycę zgodnie z dowodami naukowymi;

b) "gospodarstwo" oznacza teren rolniczy lub inny, łącznie z cyrkami, zlokalizowany na obszarze Państwa Członkowskiego, gdzie hoduje się gatunki wrażliwe lub trzyma czasowo bądź na stałe.

Jednakże do celów art. 10 ust. l definicja ta nie obejmuje domostw ludzkich na takich terenach, o ile zwierzęta gatunków wrażliwych, wymienionych w art. 85 ust. 2, są tam trzymane czasowo lub na stałe, rzeźni, środków transportu, punktów kontroli granicznej lub obszarów ogrodzonych, gdzie trzyma się i poluje na zwierzęta należące do gatunków wrażliwych, jeżeli takie tereny ogrodzone są takich rozmiarów, że nie stosuje się do nich środków przewidzianych w art. 10;

c) "stado" oznacza zwierzę lub grupę zwierząt w gospodarstwie stanowiących jednostkę epidemiologiczną; jeżeli w gospodarstwie znajduje się więcej niż jedno stado, każde z nich tworzy oddzielną jednostkę i ma taki sam status zdrowotny;

d) "właściciel" oznacza osobę lub osoby, prawne lub fizyczne, mające zwierzęta gatunków wrażliwych, lub którym powierzono opiekę nad takimi zwierzętami, niezależnie od tego, czy jest to w celach zarobkowych, czy też nie;

e) "właściwy organ" oznacza organ Państwa Członkowskiego uprawniony do przeprowadzania weterynaryjnych lub zootechnicznych kontroli albo wszelkie inne organy, którym takie uprawnienia zostały delegowane;

f) "urzędowy lekarz weterynarii" oznacza lekarza weterynarii wyznaczonego przez właściwy organ Państwa Członkowskiego;

g) "zezwolenie" oznacza pisemne zezwolenie wystawione przez właściwe organy, którego kopie muszą być dostępne dla kolejnych kontroli zgodnie z odpowiednim prawodawstwem odnośnego Państwa Członkowskiego;

h) "okres inkubacji" oznacza okres pomiędzy zakażeniem a wystąpieniem objawów klinicznych pryszczycy. Dla potrzeb niniejszej dyrektywy, okres ten wynosi 14 dni w przypadku bydła i świń i 21 dni w przypadku owiec i kóz oraz wszelkich innych zwierząt gatunków wrażliwych;

i) "zwierzę z podejrzeniem zakażenia" oznacza każde zwierzę gatunków wrażliwych wykazujące kliniczne objawy lub zmiany patologiczne pośmiertne lub wykazuje reakcje w badaniach laboratoryjnych, na podstawie których można podejrzewać pryszczycę;

j) "zwierzę podejrzane o zakażenie" oznacza każde zwierzę gatunków wrażliwych, które zgodnie z zebranymi informacjami epidemiologicznymi mogło być bezpośrednio lub pośrednio narażone na kontakt z wirusem pryszczycy;

k) "przypadek pryszczycy" lub "zwierzę zakażone pryszczycą" oznacza każde zwierzę gatunków wrażliwych lub zwłoki takich zwierząt, u których oficjalnie potwierdzono wystąpienie pryszczycy, uwzględniając definicje w załączniku I:

- oficjalnie potwierdzone objawy kliniczne lub zmiany patologiczne pośmiertne wskazujące na pryszczycę, lub

- wynik badań laboratoryjnych przeprowadzonych zgodnie z załącznikiem XIII;

l) "ognisko pryszczycy" oznacza gospodarstwo, w którym hoduje się zwierzęta gatunków wrażliwych, spełniające jedno lub więcej kryteriów określonych w załączniku I;

m) "ognisko pierwotne" oznacza ognisko w rozumieniu art. 2 lit. d) dyrektywy 82/894/EWG;

n) "zabicie" oznacza zabijanie zwierząt w rozumieniu art. 2 ust. 6 dyrektywy 93/119/EWG;

o) "ubój z konieczności" oznacza ubój w przypadkach koniecznych w rozumieniu art. 2 ust. 7 dyrektywy 93/119/EWG zwierząt, u których na podstawie danych epidemiologicznych lub diagnozy klinicznej lub wyników badań laboratoryjnych nie stwierdzono zakażenia lub zarażenia wirusem pryszczycy, łącznie z ubojem mającym na względzie dobrostan zwierząt;

p) "przetwarzanie" oznacza obróbkę materiału wysokiego ryzyka ustanowioną w rozporządzeniu (WE) nr 1774/2002, oraz wszelkie zastosowanie związanego z tym prawodawstwa, w taki sposób, aby uniknąć ryzyka rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy;

q) "regionalizacja" oznacza wytyczenie strefy ograniczonej, gdzie stosuje się obostrzenia dotyczące przemieszczania lub handlu zwierząt lub produktów zwierzęcych, jak określono w art. 45 w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się pryszczycy do stref wolnych, gdzie nie stosuje się żadnych obostrzeń zgodnych z niniejszą dyrektywą;

r) "region" oznacza obszar określony w art. 2 ust. 2 lit. p) dyrektywy 64/432/EWG;

s) "podregion" oznacza obszar określony w załączniku do decyzji 2000/807/WE;

t) "bank antygenów i szczepionek Wspólnoty" oznacza odpowiednie miejsca wyznaczone zgodnie z niniejszą dyrektywą do przechowywania rezerw skoncentrowanego aktywowanego antygenu wirusa pryszczycy Wspólnoty do produkcji szczepionek przeciwko pryszczycy oraz weterynaryjnych produktów immunologicznych (szczepionek) otrzymanych na bazie takich antygenów i zatwierdzony zgodnie z dyrektywą 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do weterynaryjnych produktów leczniczych [39];

u) "szczepienia interwencyjne" oznaczają szczepienia zgodnie z art. 50 ust. 1;

v) "szczepienia ochronne" oznaczają szczepienia interwencyjne, przeprowadzone w gospodarstwach w wyznaczonych obszarach w celu ochrony zwierząt gatunków wrażliwych na tym obszarze przed zakażeniem wirusem przenoszonym droga powietrzną lub na przedmiotach, i gdzie zamierza się utrzymać zwierzęta przy życiu po szczepieniu;

w) "szczepienia wygaszające" oznaczają szczepienia interwencyjne, które przeprowadza się w połączeniu z wybijaniem zwierząt w gospodarstwie i na obszarze, gdzie istnieje nagła konieczność zmniejszenia ilości wirusa pryszczycy krążącego w środowisku i zmniejszenia ryzyka szerzenia się wirusa poza granice gospodarstwa lub obszaru, i gdzie zwierzęta będą zabite po szczepieniu;

x) "zwierzę dzikie" oznacza zwierzę należące do gatunku wrażliwego żyjące poza gospodarstwem, jak określono w art. 2 lit. b) lub na terenach określonych w art. 15 i 16;

y) "przypadek pierwotny pryszczycy u zwierzęcia dzikiego" oznacza każdy przypadek pryszczycy stwierdzony u dzikiego zwierzęcia na obszarze, gdzie nie stosuje się żadnych środków przewidzianych w art. 85 ust. 3 lub 4.

ROZDZIAŁ II

ZWALCZANIE OGNISK PRYSZCZYCY

CZĘŚĆ 1

POWIADAMIANIE

Artykuł 3

Powiadamianie o pryszczycy

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby:

a) pryszczyca znalazła się na oficjalnej liście chorób podlegających obowiązkowi zgłaszania;

b) właściciel lub każda osoba zajmująca się zwierzętami, towarzysząca zwierzętom podczas transportu lub opiekująca się zwierzętami była zobowiązana do natychmiastowego zgłoszenia właściwym organom lub urzędowemu lekarzowi weterynarii wystąpienia lub podejrzenia pryszczycy i do trzymania zakażonych zwierząt lub zwierząt podejrzanych o zakażenie pryszczycą z dala od miejsc, gdzie przebywają inne zwierzęta gatunków wrażliwych, które są narażone na zakażenie lub zarażenie pryszczycą.

c) lekarze weterynarii, urzędowi lekarze weterynarii, kierownictwo laboratoriów weterynaryjnych, urzędowych lub prywatnych oraz inne osoby zawodowo zajmujące się zwierzętami gatunków wrażliwych lub produktami pochodzącymi od takich zwierząt zobowiązane były do natychmiastowego powiadamiania właściwych organów o wszelkich informacjach dotyczących wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia pryszczycy uzyskanych przed urzędową interwencją w ramach niniejszej dyrektywy.

2. Bez uszczerbku dla istniejącego prawodawstwa Wspólnoty w sprawie powiadamiania o ogniskach chorób zwierzęcych, Państwo Członkowskie, na terytorium którego stwierdzono ognisko pryszczycy lub przypadek pierwotny pryszczycy u zwierząt dzikich, powiadamia o wystąpieniu choroby i dostarcza informacje oraz pisemne raporty Komisji i innym Państwom Członkowskim zgodnie z załącznikiem II.

CZĘŚĆ 2

ŚRODKI W PRZYPADKU PODEJRZENIA OGNISKA PRYSZCZYCY

Artykuł 4

Środki w przypadku podejrzenia ogniska pryszczycy

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby środki przewidziane w ust. 2 i 3 były stosowane w przypadku gospodarstwa mającego jedno lub więcej zwierząt podejrzanych o zakażenie lub zarażenie pryszczycą.

2. Właściwy organ natychmiast przeprowadza urzędowe postępowanie mające na celu potwierdzenie wystąpienia pryszczycy lub jej wykluczenie oraz, w szczególności, pobranie próbek koniecznych do badań laboratoryjnych wymaganych dla potwierdzenia ogniska choroby zgodnie z definicją ogniska w załączniku I.

3. Właściwy organ obejmuje gospodarstwo wymienione w ust. 1 urzędowym nadzorem natychmiast po powiadomieniu o podejrzeniu zakażenia i upewnia się, że:

a) sporządzony jest wykaz wszystkich kategorii zwierząt w gospodarstwie i że w odniesieniu do każdej kategorii zwierząt gatunków wrażliwych zarejestrowana została liczba zwierząt padłych i zwierząt podejrzanych o zakażenie lub zarażenie;

b) wykaz wymieniony w lit. a) jest uaktualniany w celu uwzględnienia tych zwierząt gatunków wrażliwych, które urodziły się lub padły podczas okresu podejrzenia o chorobę. Informacje te przygotowywane są przez właściciela na żądanie właściwego organu i sprawdzane przez ten organ przy każdej wizycie;

c) wszystkie zapasy mleka, przetworów mlecznych, mięsa, produktów mięsnych, tusz, skór, skórek, wełny, nasienia, zarodków, komórek jajowych, gnojowicy, obornika oraz paszy i ściółki dla zwierząt znajdujące się w gospodarstwie muszą być zarejestrowane, a rejestry takie muszą być przechowywane;

d) żadne zwierzę należące do gatunku wrażliwego nie może być wprowadzone na teren gospodarstwa ani go opuścić, z wyjątkiem przypadków gospodarstw prowadzących inne epidemiologicznie jednostki produkcyjne wymienione w art. 18, wszystkie zwierzęta gatunków wrażliwych w gospodarstwie trzymane są w zagrodach lub innych miejscach, gdzie mogą być izolowane;

e) stosowane są odpowiednie środki dezynfekcyjne przy wejściach i wyjściach z budynków lub miejsc, gdzie przebywają zwierzęta gatunków wrażliwych oraz przy wejściach i wyjściach z terenu gospodarstwa;

f) przeprowadzane jest dochodzenie epidemiologiczne zgodnie z art. 13;

g) dla ułatwienia przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego pobiera się odpowiednie próbki do badań laboratoryjnych zgodnie z pkt 2.1.1.1 załącznika III.

Artykuł 5

Przemieszczanie się do gospodarstwa i z gospodarstwa w przypadku podejrzenia ogniska pryszczycy

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby oprócz środków przewidzianych w art. 4, całkowicie wstrzymany był jakikolwiek ruch do i z gospodarstwa podejrzanego o wystąpienie pryszczycy. Zakaz ten odnosi się w szczególności do:

a) przywożenia i wywożenia z terenu gospodarstwa mięsa lub tusz, produktów mięsnych, mleka lub przetworów mlecznych, nasienia, zarodków lub komórek jajowych zwierząt gatunków wrażliwych lub paszy zwierzęcej, narzędzi, przedmiotów i innych materiałów, jak wełny, skór, skórek, szczeciny lub odpadków zwierzęcych, gnojowicy, gnoju, obornika lub czegokolwiek, z czym może przenosić się wirus pryszczycy;

b) przemieszczania zwierząt gatunków niewrażliwych na pryszczycę;

c) przemieszczania się osób do i z gospodarstwa;

d) przemieszczania się pojazdów do i z gospodarstwa.

2. W drodze odstępstwa od zakazu przewidzianego w lit. a) ust. 1, właściwy organ w przypadku problemów z przechowywaniem mleka w gospodarstwie może zezwolić na zniszczenie mleka na terenie gospodarstwa lub na jego transport pod nadzorem weterynaryjnym i tylko środkami transportu odpowiednio wyposażonymi w urządzenia, które gwarantują, że nie dojdzie do rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy, z gospodarstwa do najbliższego możliwego miejsca w celu pozbycia się lub przetworzenia mleka, dla unieszkodliwienia wirusa pryszczycy.

3. W drodze odstępstwa od zakazu przewidzianego w lit. b), c) i d) ust. 1, właściwy organ może zezwolić na takie przemieszczanie do i z gospodarstwa po spełnieniu wszystkich niezbędnych warunków w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy.

Artykuł 6

Rozszerzenie środków na inne gospodarstwa

1. Właściwy organ rozszerza środki przewidziane w art. 4 i 5 na inne gospodarstwa, jeżeli ich lokalizacja, struktura oraz rozmieszczenie lub kontakt ze zwierzętami z gospodarstwa wymienionego w art. 4 dają powód do podejrzenia o zarażenie.

2. Właściwy organ stosuje przynajmniej środki przewidziane w art. 4 i 5 ust. 1 w stosunku do terenów lub środków transportu wymienionych w art. 16, jeżeli obecność zwierząt gatunków niewrażliwych daje powód do podejrzenia o zakażenie lub zarażenie wirusem pryszczycy.

Artykuł 7

Obszar kontroli tymczasowej

1. Właściwy organ może utworzyć obszar kontroli tymczasowej, jeżeli jest to podyktowane sytuacją epidemiologiczną, i w szczególności, w sytuacji dużej gęstości populacji zwierząt gatunków wrażliwych, lub jeśli występuje intensywne przemieszczanie zwierząt lub osób będących w kontakcie ze zwierzętami gatunków wrażliwych, gdy nastąpiły opóźnienia w powiadomieniu o podejrzeniu wystąpienia choroby, lub gdy nie dostarczono wystarczających informacji na temat możliwego źródła i sposobu wprowadzenia wirusa pryszczycy.

2. Jako niezbędne minimum, środki przewidziane w art. 4 ust. 2 i 3 lit. a), b) i d) oraz w art. 5 ust. 1 są stosowane w stosunku do gospodarstw w obszarze kontroli tymczasowej, gdzie trzyma się zwierzęta gatunków wrażliwych.

3. Środki stosowane w obszarze kontroli tymczasowej mogą być uzupełnione o tymczasowy zakaz przemieszczania wszystkich zwierząt na większych obszarach lub na całym terytorium Państwa Członkowskiego. Jednakże zakaz przemieszczania zwierząt z gatunków niewrażliwych na pryszczycę nie może trwać dłużej niż 72 godziny, o ile nie jest to podyktowane wyjątkowymi okolicznościami.

Artykuł 8

Program zapobiegawczy zwalczania

1. Jeżeli informacja epidemiologiczna lub inne dowody wskazują, właściwy organ może zastosować program zapobiegawczy zwalczania, obejmujący prewencyjne zabijanie zwierząt gatunków wrażliwych, które mogą być zakażone i, jeżeli to konieczne, zwierząt z jednostek produkcyjnych powiązanych epidemiologicznie lub z sąsiednich gospodarstw.

2. W takim wypadku pobranie próbek oraz badania kliniczne zwierząt gatunków wrażliwych powinny być przeprowadzane co najmniej zgodnie z pkt 2.1.1.1 załącznika III.

3. Właściwy organ powiadamia Komisję przed wdrożeniem środków przewidzianych w niniejszym artykułe.

Artykuł 9

Utrzymanie środków

Państwa Członkowskie nie zaprzestają stosowania środków przewidzianych w art. 4–7, dopóki oficjalnie nie wykluczy się podejrzenia wystąpienia pryszczycy.

CZĘŚĆ 3

ŚRODKI W PRZYPADKU POTWIERDZENIA

Artykuł 10

Środki w przypadku potwierdzenia ogniska pryszczycy

1. Natychmiast po potwierdzeniu ogniska pryszczycy Państwa Członkowskie zapewniają, aby oprócz środków przewidzianych w art. 4–6, w gospodarstwie stosowane były niezwłocznie następujące środki:

a) Wszystkie zwierzęta gatunków wrażliwych są zabijane na miejscu.

W wyjątkowych okolicznościach zwierzęta gatunków wrażliwych mogą być zabite w najbliższym odpowiednim do tego miejscu pod urzędowym nadzorem i w taki sposób, aby uniknąć ryzyka rozprzestrzenienia się wirusa pryszczycy podczas transportu i zabijania. Odnośne Państwo Członkowskie powiadamia Komisję o zaistnieniu takich wyjątkowych okoliczności i o podjętych działaniach.

b) Urzędowy lekarz weterynarii upewnia się, że przed lub w trakcie zabijania zwierząt gatunków wrażliwych pobierane są wszystkie właściwe próbki w ilościach niezbędnych dla przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego wymienionego w art. 13 zgodnie z pkt 2.1.1.1 załącznika III.

Właściwy organ może zdecydować, że art. 4 ust. 2 nie ma zastosowania w przypadkach wystąpienia ogniska wtórnego choroby powiązanego epidemiologicznie z ogniskiem pierwotnym, z którego pobrane już zostały próbki zgodnie z tym artykułem, pod warunkiem że pobrane zostały właściwe i wystarczające ilości próbek potrzebnych dla potrzeb dochodzenia epidemiologicznego wymienionego w art. 13.

c) Zwłoki zwierząt gatunków wrażliwych, które padły na terenie gospodarstwa i zwłoki zwierząt, które zostały zabite zgodnie z lit. a) są natychmiast przetwarzane pod urzędowym nadzorem w taki sposób, żeby wykluczyć ryzyko rozprzestrzenienia się wirusa pryszczycy. Jeżeli okoliczności dyktują potrzebę spalenia lub zakopania zwłok na miejscu lub poza gospodarstwem, operacja taka jest przeprowadzana zgodnie z instrukcjami przygotowanymi zawczasu w ramach planów gotowości wymienionych w art. 72.

d) Wszystkie produkty i materiały wymienione w art. 4 ust. 3 lit. c) są izolowane aż do chwili wykluczenia zakażenia lub poddawane obróbce lub przetwarzane zgodnie z instrukcjami urzędowego lekarza weterynarii w taki sposób, aby zapewnić zniszczenie wirusa pryszczycy.

2. Po zabiciu i przetworzeniu zwierząt gatunków wrażliwych oraz po zakończeniu stosowania środków przewidzianych w ust. 1 lit. d), Państwa Członkowskie zapewniają, aby:

a) budynki, w których trzymano zwierzęta gatunków wrażliwych, miejsca w ich pobliżu oraz pojazdy używane do ich transportu, jak również inne budynki i wyposażenie, które mogły zostać zarażone, były czyszczone i dezynfekowane zgodnie z art. 11;

b) ponadto, jeśli jest uzasadnione podejrzenie, że budynki mieszkalne lub pomieszczenia biurowe w gospodarstwie zostały zarażone wirusem pryszczycy, pomieszczenia te są także odpowiednio dezynfekowane;

c) ponowne wprowadzanie zwierząt musi być przeprowadzane zgodnie z załącznikiem V.

Artykuł 11

Czyszczenie i dezynfekcja

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby czyszczenie i dezynfekcja, jako integralne części środków przewidzianych w niniejszej dyrektywie, były odpowiednio dokumentowane i przeprowadzane pod urzędowym nadzorem oraz zgodnie z instrukcjami urzędowego lekarza weterynarii, przy użyciu środków dezynfekujących w stężeniach roboczych oficjalnie zatwierdzonych i zarejestrowanych do wprowadzenia do obrotu przez właściwy organ jako weterynaryjne produkty biobójcze zgodnie z dyrektywą 98/8/WE, w celu zapewnienia zniszczenia wirusa pryszczycy.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby czyszczenie i dezynfekcja, obejmujące odpowiednie zwalczanie szkodników, były przeprowadzane w taki sposób, aby maksymalnie zredukować wszelkie ich niepożądane działania na środowisko, związane z wykonywaniem tych czynności.

3. Państwa Członkowskie dokładają wszelkich starań, aby zapewnić, by wszelkie zastosowane środki dezynfekujące, oprócz ich skutecznego działania, wykazywały również najniższe z możliwych niekorzystne działanie na środowisko oraz zdrowie publiczne zgodnie z najlepszą dostępną technologią.

4. Państwa Członkowskie zapewniają, aby czyszczenie i dezynfekcja przeprowadzane były zgodnie z załącznikiem IV.

Artykuł 12

Śledzenie i obróbka produktów i materiałów, które pochodzą od zwierząt z ogniska pryszczycy lub będących w kontakcie z takimi zwierzętami

Państwa Członkowskie zapewniają, aby produkty i materiały wymienione w art. 4 ust. 3 lit. c), pochodzące od zwierząt gatunków wrażliwych, pobrane z gospodarstwa, na terenie którego potwierdzono ognisko pryszczycy, jak również nasienie, zarodki i komórki jajowe pobrane od zwierząt gatunków wrażliwych przebywających w takim gospodarstwie, w okresie pomiędzy prawdopodobnym wprowadzeniem choroby do gospodarstwa a zastosowaniem urzędowych środków, były śledzone i przetwarzane lub, w przypadku materiałów innych niż nasienie, embriony i komórki jajowe, poddawane obróbce pod urzędowym nadzorem i w taki sposób, aby zapewnić zniszczenie wirusa pryszczycy oraz aby uniknąć ryzyka jego dalszego rozprzestrzeniania.

Artykuł 13

Dochodzenie epidemiologiczne

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby dochodzenia epidemiologiczne w związku z ogniskami pryszczycy były przeprowadzane przez odpowiednio przeszkolonych lekarzy weterynarii na podstawie kwestionariuszy przygotowanych w ramach planów gotowości przewidzianych w art. 72, w celu zapewnienia znormalizowanych, szybkich i odpowiednio ukierunkowanych dochodzeń. Dochodzenia takie dotyczą co najmniej:

a) czasu, przez jaki pryszczyca mogła być obecna w gospodarstwie przed powzięciem podejrzenia lub powiadomieniem;

b) prawdopodobnego źródła wirusa pryszczycy w gospodarstwie i identyfikacji innych gospodarstw, w których przebywają zwierzęta podejrzane o zakażenie lub zwierzęta zakażone z tego samego źródła;

c) prawdopodobny stopień do jakiego zwierzęta gatunków wrażliwych innych niż bydło i świnie mogły być zakażone lub zarażone;

d) przemieszczanie zwierząt, ludzi, pojazdów i materiałów wymienionych w art. 4 ust. 3 lit. c), które mogły przenieść wirusa pryszczycy do lub z gospodarstwa.

2. Państwa Członkowskie informują i regularnie uaktualniają informacje przekazywane Komisji oraz innym Państwom Członkowskim o epidemiologii i rozprzestrzenianiu się wirusa pryszczycy.

Artykuł 14

Środki dodatkowe w przypadku potwierdzenia ogniska pryszczycy

1. Właściwy organ może zarządzić, aby oprócz zwierząt gatunków wrażliwych, zwierzęta gatunków niewrażliwych na pryszczycę z gospodarstwa, w którym potwierdzono ognisko pryszczycy także zostały zabite i przetworzone w taki sposób, aby uniknąć ryzyka rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy.

Jednakże przepisy zawarte w pierwszym akapicie nie mają zastosowania do zwierząt gatunków niewrażliwych na pryszczycę, które mogą być izolowane, skutecznie czyszczone i dezynfekowane, i indywidualnie identyfikowane, w przypadku koni, zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty, co pozwala na kontrolę ich przemieszczania.

2. Właściwy organ może zastosować środki przewidziane w art. 10 ust. 1 lit. a) w stosunku do jednostek produkcyjnych powiązanych epidemiologicznie lub sąsiednich gospodarstw, jeżeli informacja epidemiologiczna lub inne dowody dają powód do podejrzenia zakażenia tych gospodarstw. Komisja jest powiadamiana o zamiarze zastosowania takich środków, najlepiej przed ich zastosowaniem. W takim przypadku środki odnoszące się do pobrania próbek oraz badań klinicznych zwierząt są przeprowadzane przynajmniej w stopniu ustalonym w pkt 2.1.1.1 załącznika III.

3. Właściwy organ, natychmiast po potwierdzeniu pierwszego ogniska pryszczycy, przygotowuje wszystkie działania niezbędne do przeprowadzenia szczepień interwencyjnych na terenie równym co najmniej okręgowi zagrożonemu ustanowionemu zgodnie z art. 21.

4. Właściwy organ może zastosować środki przewidziane w art. 7 i 8.

CZĘŚĆ 4

ŚRODKI STOSOWANE W SYTUACJACH SPECJALNYCH

Artykuł 15

Środki stosowane w przypadku ogniska pryszczycy w sąsiedztwie lub w obrębie określonych terenów, gdzie przetrzymywane są tymczasowo lub na stałe zwierzęta gatunków wrażliwych

1. Jeżeli istnieje zagrożenie rozprzestrzenienia się pryszczycy na zwierzęta gatunków wrażliwych w laboratoriach, ogrodach zoologicznych, rezerwatach oraz terenach ogrodzonych, a także w organizacjach, instytutach lub centrach zatwierdzonych zgodnie z art. 13 ust. 2 dyrektywy 92/65/EWG i gdzie zwierzęta przetrzymywane są dla celów naukowych lub dla zachowania gatunku lub zasobów genetycznych zwierząt hodowlanych, odnośne Państwa Członkowskie zapewniają, aby podejmowane były wszystkie środki ochrony biologicznej odpowiednie dla ochrony zwierząt przed zakażeniem. Środki takie mogą obejmować ograniczenie dostępu do instytucji publicznych lub dostęp na określonych warunkach.

2. W przypadku potwierdzenia ogniska pryszczycy na terenie jednej z jednostek wymienionych w ust. 1, odnośne Państwo Członkowskie może podjąć decyzję o odstąpieniu od przepisów art. 10 ust. 1 lit. a), pod warunkiem że nie zagrozi to podstawowym interesom Wspólnoty, a w szczególności zdrowiu zwierząt w innych Państwach Członkowskich i że podjęte zostały wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia ryzyku rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy.

3. Decyzja wymieniona w ust. 2 jest natychmiast zgłaszana do Komisji. W przypadku zasobów genetycznych zwierząt hodowlanych, takie zgłoszenie uwzględnia odniesienie do listy obszarów ustanowionych zgodnie z art. 77 ust. 2 lit. f), na podstawie której właściwy organ ustalił z wyprzedzeniem te jednostki jako centra rozrodcze zwierząt gatunków wrażliwych niezbędne dla przetrwania rasy.

Artykuł 16

Środki podejmowane w rzeźniach, punktach kontroli granicznej oraz w środkach transportu

1. W przypadku potwierdzenia wystąpienia pryszczycy w rzeźni, punkcie kontroli granicznej ustanowionym zgodnie z dyrektywą 91/496/EWG lub w środkach transportu, właściwy organ zapewnia, aby podjęte zostały następujące środki w stosunku do dotkniętych obszarów lub środków transportu:

a) wszystkie zwierzęta gatunków wrażliwych w takich obszarach lub środkach transportu są natychmiast zabijane;

b) zwłoki zwierząt wymienionych w lit. a) są przetwarzane pod urzędowym nadzorem w taki sposób, aby uniknąć ryzyka rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy;

c) inne odpadki zwierzęce, wraz z pozostałościami od zwierząt zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub zarażonych są przetwarzane pod urzędowym nadzorem w taki sposób, aby uniknąć ryzyka rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy;

d) obornik, gnój i gnojowica są dezynfekowane i usuwane tylko w celu przetworzenia zgodnie z pkt 5 sekcji II części A rozdziału III załącznika VIII do rozporządzenia (WE) nr 1774/2002;

e) czyszczenie i dezynfekcja budynków i sprzętu, łącznie z pojazdami lub środkami transportu, jest przeprowadzana pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii zgodnie z art. 11 i z instrukcjami wydanymi przez właściwy organ;

f) dochodzenie epidemiologiczne jest przeprowadzane zgodnie z art. 13.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby środki przewidziane w art. 19 były stosowane w gospodarstwach sąsiadujących.

3. Państwa Członkowskie zapewniają, aby żadne zwierzęta nie były dostarczane do uboju, kontroli lub przewożone w tym obszarze lub środki transportu zgodnie z ust. 1 przez co najmniej 24 godziny po zakończeniu czyszczenia i dezynfekcji zgodnie z ust. 1 lit. e).

4. Gdzie tego wymaga sytuacja epidemiologiczna, szczególnie gdy należy powziąć podejrzenie zakażenia zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwach sąsiadujących z miejscami lub środkami transportu wymienionymi w ust. 1, Państwa Członkowskie zapewniają, aby w drodze odstępstwa od art. 2 lit. b) zdanie drugie, ogłoszono ognisko w gospodarstwie lub w środkach transportu wymienionych w ust. 1 i aby zastosowane zostały środki przewidziane w art. 10 i 21.

Artykuł 17

Przegląd środków

Komisja dokonuje przeglądu sytuacji odnośnie przypadków specjalnych wymienionych w art. 15 w ramach Stałego Komitetu ds. Łańcuch Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt przy najbliższej sposobności. Środki niezbędne do zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa pryszczycy, w szczególności w powiązaniu z regionalizacją zgodnie z art. 45 oraz ze szczepieniami interwencyjnymi zgodnie z art. 52, są przyjmowane zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3.

CZĘŚĆ 5

GOSPODARSTWA SKŁADAJĄCE SIĘ Z RÓŻNYCH EPIDEMIOLOGICZNIE JEDNOSTEK PRODUKCYJNYCH I GOSPODARSTWA KONTAKTOWE

Artykuł 18

Gospodarstwa składające się z różnych epidemiologicznie jednostek produkcyjnych

1. W przypadku gospodarstw składających się z dwóch lub więcej oddzielnych jednostek produkcyjnych, właściwy organ może, w wyjątkowych przypadkach oraz po analizie ryzyka, odstąpić od przepisów art. 10 ust. 1 lit. a), w stosunku do jednostek produkcyjnych w takich gospodarstwach niedotkniętych pryszczycą.

2. Odstępstwo przewidziane w ust. 1 jest udzielane jedynie wówczas, gdy urzędowy lekarz weterynarii potwierdzi w trakcie urzędowego dochodzenia wymienionego w art. 4 ust. 2, że w gospodarstwie spełnione zostały niżej wymienione warunki w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu wirusa pryszczycy pomiędzy jednostkami produkcyjnymi wymienionymi w ust. 1, przez co najmniej dwa okresy inkubacyjne od daty stwierdzenia ogniska pryszczycy:

a) struktura, łącznie z administracją, oraz wielkość gospodarstwa zezwalają na pełną izolację zwierząt gatunków wrażliwych, włączając rozdzielenie przestrzeni powietrznej;

b) działania w różnych jednostkach produkcyjnych, w szczególności zarządzanie pomieszczeniami dla zwierząt i pastwiskami, karmieniem, usuwaniem odchodów i obornika są prowadzone całkowicie oddzielnie i przez oddzielny personel;

c) maszyny, zwierzęta robocze gatunków niewrażliwych na pryszczycę, sprzęt, instalacje, narzędzia oraz urządzenia do dezynfekcji używane w jednostkach produkcyjnych są całkowicie oddzielne.

3. W odniesieniu do mleka, odstępstwo od art. 10 ust. 1 lit. d) może zostać udzielone dla gospodarstwa produkującego mleko, pod warunkiem że:

a) gospodarstwo takie odpowiada warunkom określonym w ust. 2, i

b) dojenie prowadzone jest oddzielnie w każdej jednostce, i

c) w zależności od przeznaczenia, mleko jest poddawane co najmniej jednemu sposobowi obróbki określonej w części A lub części B załącznika IX.

4. W przypadku udzielania odstępstwa zgodnie z ust. 1, Państwa Członkowskie ustanawiają z góry szczegółowe zasady przyznawania takich odstępstw. Państwa Członkowskie informują o tym fakcie Komisję i przedstawiają szczegóły przyjętych środków.

Artykuł 19

Gospodarstwa kontaktowe

1. Gospodarstwa są uznawane za kontaktowe, jeżeli urzędowy lekarz weterynarii stwierdza lub uznaje na podstawie potwierdzonych danych, że wirus pryszczycy mógł przedostać się w wyniku przemieszczania się osób, zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego, pojazdów lub w jakikolwiek inny sposób z innych gospodarstw do gospodarstwa wymienionego w art. 4 ust. 1 lub art. 10 ust. 1 lub z gospodarstwa wymienionego w art. 4 ust. 1 lub art. 10 ust. 1 do innych gospodarstw.

2. Gospodarstwa kontaktowe podlegają środkom przewidzianym w art. 4 ust. 3 i art. 5, a środki te są utrzymywane do momentu oficjalnego wykluczenia obecności wirusa pryszczycy w tych gospodarstwach zgodnie z definicją w załączniku I i z wymogami przeglądów przewidzianych w pkt 2.1.1.1 załącznika III.

3. Właściwy organ zabrania usuwania zwierząt z gospodarstw kontaktowych podczas okresu odpowiadającemu okresowi inkubacji określonemu dla właściwych gatunków w art. 2 lit. h). Jednakże właściwy organ może, w drodze odstępstwa od art. 4 ust. 3 lit. d), zezwolić na transport zwierząt gatunków wrażliwych pod urzędowym nadzorem bezpośrednio do najbliższej wyznaczonej rzeźni w celów uboju z konieczności.

Przed udzieleniem takiego odstępstwa urzędowy lekarz weterynarii przeprowadza co najmniej badania kliniczne przewidziane w pkt 1 załącznika III.

4. Jeżeli właściwy organ uznaje, że sytuacja epidemiologiczna na to pozwala, może ograniczyć uznanie gospodarstwa za kontaktowe zgodnie z ust. 1, do jednej określonej epidemiologicznie jednostki produkcyjnej w danym gospodarstwie oraz do zwierząt tam umieszczonych, pod warunkiem że epidemiologiczna jednostka produkcyjna odpowiada wymogom art. 18.

5. W przypadku gdy nie można wykluczyć powiązania epidemiologicznego pomiędzy ogniskiem pryszczycy i obszarami lub środkami transportu wymienionymi odpowiednio w art. 15 i 16, Państwa Członkowskie upewniają się, że środki przewidziane w art. 4 ust. 2 i 3 oraz w art. 5 są stosowane do takich obszarów czy środków transportu. Właściwy organ może podjąć decyzję o zastosowaniu środków przewidzianych w art. 8.

Artykuł 20

Koordynacja środków

Komisja może dokonać przeglądu sytuacji dotyczącej gospodarstw wymienionych w art. 18 i 19 w ramach Stałego Komitetu ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt w związku z przyjęciem, zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3, niezbędnych środków w celu zapewnienia koordynacji środków wdrożonych przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 18 i 19.

CZĘŚĆ 6

OKRĘGI ZAPOWIETRZONY I ZAGROŻONY

Artykuł 21

Ustalenie okręgów zapowietrzonego i zagrożonego

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby bez uszczerbku dla środków przewidzianych w art. 7 co najmniej środki ustanowione w ust. 2, 3 i 4 poniżej były przyjmowane natychmiast po potwierdzeniu ogniska pryszczycy.

2. Właściwy organ ustanawia okręg zapowietrzony o promieniu co najmniej 3 km oraz okręg zagrożony o promieniu co najmniej 10 km wokół ogniska pryszczycy wymienionego w ust. 1. Granice geograficzne tych okręgów powinny uwzględniać granice administracyjne, granice naturalne, środki ułatwiające kontrolę oraz postęp technologiczny umożliwiający przewidywanie rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy przez powietrze lub inne czynniki. Określenie takie jest weryfikowane w miarę potrzeby, w świetle powyższych elementów.

3. Właściwy organ zapewnia, aby okręgi zapowietrzony i zagrożony były odpowiednio oznakowane przez umieszczenie znaków o odpowiednich rozmiarach na drogach wiodących do tych okręgów.

4. W celu zapewnienia pełnej koordynacji wszystkich środków niezbędnych do jak najszybszego zwalczenia pryszczycy, ustanawia się krajowe i lokalne centra kryzysowe zwalczania choroby, jak określono w art. 74 i 76. Do celów przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego, jak określono w art. 13, centra takie są wspomagane przez grupę ekspertów, jak przewidziano w art. 78.

5. Państwa Członkowskie niezwłocznie prześledzą przemieszczanie się wszystkich zwierząt wywiezionych z okręgów w ciągu co najmniej 21 dni od uprzednio ustalonej daty najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym i o wynikach informują właściwe organa innych Państw Członkowskich oraz Komisję.

6. Państwa Członkowskie współpracują w śledzeniu świeżego mięsa, produktów mięsnych, surowego mleka i surowych przetworów mlecznych pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych wywodzących się z okręgu zapowietrzonego i wyprodukowanych pomiędzy przypuszczalną datą przedostania się wirusa pryszczycy do dnia zastosowania środków przewidzianych w ust. 2. Takie świeże mięso, przetwory mleczne, surowe mleko oraz surowe przetwory mleczne są poddawane obróbce odpowiednio zgodnie z art. 25, 26 i 27 lub zatrzymywane do momentu oficjalnego wykluczenia możliwości skażenia wirusem pryszczycy.

Artykuł 22

Środki stosowane w gospodarstwach w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby w okręgu zapowietrzonym były niezwłocznie stosowane przynajmniej środki wymienione poniżej:

a) jak najszybsza rejestracja wszystkich gospodarstw hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych oraz zarządzenie przeprowadzenia spisu wszystkich zwierząt obecnych w tych gospodarstwach oraz uaktualnianie takiego spisu;

b) wszystkie gospodarstwa mające zwierzęta gatunków wrażliwych podlegają okresowej kontroli weterynaryjnej, przeprowadzanej w taki sposób, aby uniknąć rozprzestrzeniania wirusa pryszczycy, którego obecność jest możliwa w tych gospodarstwach, i obejmującej sprawdzenie odpowiednich dokumentów, a w szczególności rejestrów wymienionych w lit. a) oraz środków stosowanych w celu zapobieżenia wprowadzeniu lub wydostaniu się wirusa pryszczycy, które mogą obejmować badania kliniczne, jak opisano w pkt 1 załącznika III lub pobranie próbek od zwierząt gatunków wrażliwych zgodnie z pkt 2.1.1.1 załącznika III;

c) zwierzęta gatunków wrażliwych nie mogą być usunięte z gospodarstw, w których są trzymane.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 lit. c), zwierzęta gatunków wrażliwych mogą być przewiezione pod urzędowym nadzorem w celu uboju z konieczności bezpośrednio do rzeźni zlokalizowanej w tym samym okręgu zapowietrzonym lub, jeżeli w tym okręgu nie ma żadnych rzeźni, do rzeźni poza tym okręgiem wyznaczonej przez właściwy organ przy pomocy środków transportu oczyszczonych i zdezynfekowanych po każdym transporcie pod urzędowym nadzorem.

Przemieszczanie opisane w pierwszym akapicie jest dozwolone jedynie wtedy, gdy właściwy organ upewni się, na podstawie badania klinicznego przeprowadzonego przez urzędowego lekarza weterynarii zgodnie z pkt 1 załącznika III wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych obecnych w gospodarstwie, i po ocenieniu okoliczności epidemiologicznych, że nie ma podstaw do podejrzenia obecności zakażonych lub zarażonych zwierząt w gospodarstwie. Mięso takich zwierząt jest poddawane środkom przewidzianym w art. 25.

Artykuł 23

Przemieszczanie i transport zwierząt i ich produktów w okręgu zapowietrzonym

Państwa Członkowskie zapewniają, aby w okręgu zapowietrzonym zabronione były następujące działania:

a) przemieszczanie pomiędzy gospodarstwami oraz transport zwierząt gatunków wrażliwych;

b) organizacja targów, pokazów oraz innych zgromadzeń zwierząt, łącznie z gromadzeniem i rozprowadzaniem gatunków wrażliwych;

c) objazdowe usługi hodowlane dla zwierząt gatunków wrażliwych;

d) sztuczne zapłodnienie i pobieranie komórek jajowych i zarodków od zwierząt gatunków wrażliwych.

Artykuł 24

Środki dodatkowe oraz odstępstwa

1. Właściwy organ może rozszerzyć zakazy z art. 23 na:

a) przemieszczanie lub transport zwierząt gatunków niewrażliwych pomiędzy gospodarstwami zlokalizowanymi w okręgu zapowietrzonym lub do albo z tego okręgu;

b) tranzyt zwierząt wszystkich gatunków poprzez okręg zapowietrzony;

c) zgromadzeń ludzi, którzy mogą kontaktować się ze zwierzętami gatunków wrażliwych, gdy istnieje ryzyko rozprzestrzeniania wirusa pryszczycy;

d) sztuczne zapłodnienie lub pobieranie komórek jajowych i zarodków od zwierząt gatunków niewrażliwych na pryszczycę;

e) przemieszczanie się środków transportu wyznaczonych do przewożenia zwierząt;

f) ubój na terenie gospodarstwa zwierząt gatunków wrażliwych przeznaczonych na własne potrzeby;

g) transport towarów wymienionych w art. 33 do gospodarstw trzymających zwierzęta gatunków wrażliwych.

2. Właściwy organ może zezwolić na:

a) tranzyt zwierząt wszystkich gatunków przez okręg zapowietrzony wyłącznie na głównych drogach lub połączeniach kolejowych;

b) transport zwierząt gatunków wrażliwych, które posiadają zaświadczenie od urzędowego lekarza weterynarii, że pochodzą z gospodarstw spoza okręgu zapowietrzonego i przewożone są po wyznaczonych trasach bezpośrednio do wyznaczonej rzeźni w celu natychmiastowego uboju, pod warunkiem że środki transportu zostały oczyszczone i zdezynfekowane po dostawie pod urzędowym nadzorem w rzeźni i że czynności te zostały odnotowane w księdze pojazdu transportującego;

c) sztuczne zapładnianie zwierząt w gospodarstwie przeprowadzane przez pracowników tego gospodarstwa przy użyciu nasienia pobranego od zwierząt z tego gospodarstwa lub nasienia przechowywanego w tym gospodarstwie lub nasienia dostarczanego z zakładu unasieniania spoza tego gospodarstwa;

d) przemieszczanie i transport koni z uwzględnieniem warunków ustanowionych w załączniku VI;

e) transport, w określonych warunkach, towarów wymienionych w art. 33 do gospodarstw trzymających gatunki wrażliwe.

Artykuł 25

Środki stosowane do świeżego mięsa wyprodukowanego w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu świeżego mięsa, mięsa mielonego oraz wyrobów mięsnych od zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zapowietrzonego.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu świeżego mięsa, mięsa mielonego oraz wyrobów mięsnych od zwierząt gatunków wrażliwych, wyprodukowanych w zakładach zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym.

3. Państwa Członkowskie zapewniają, aby świeże mięso, mięso mielone oraz wyroby mięsne jak określono w ust. 1, były wprowadzane do obrotu zgodnie z dyrektywą 2002/99/WE oraz transportowane w szczelnie zamkniętych pojemnikach do zakładu wyznaczonego przez właściwy organ w celu przetworzenia ich na produkty mięsne poddane obróbce zgodnie z pkt 1 część A załącznik VII do niniejszej dyrektywy.

4. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do świeżego mięsa, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych wyprodukowanych co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym i które od momentu produkcji przechowywane były i przewożone oddzielnie od mięsa produkowanego po tej dacie. Mięso takie musi być łatwe do odróżnienia od mięsa, którego nie wolno wywozić poza okręg zapowietrzony poprzez wyraźne oznakowanie ustalone zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty.

5. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 2 nie jest stosowany do świeżego mięsa, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych uzyskanych z zakładów zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym, pod warunkiem że:

a) zakład działa pod ścisłym nadzorem weterynaryjnym;

b) w zakładzie jest przetwarzane wyłącznie świeże mięso, mięso mielone lub wyroby mięsne jak określone w ust. 4, lub świeże mięso, mięso mielone lub wyroby mięsne uzyskane ze zwierząt hodowanych i ubitych poza okręgiem zapowietrzonym lub ze zwierząt przywiezionych do zakładu i ubitych na jego terenie zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2 lit. b);

c) wszelkie takie mięso świeże, mięso mielone lub wyroby mięsne muszą uzyskać znak jakości zdrowotnej zgodnie z rozdziałem XI załącznika I do dyrektywy 64/433/EWG lub w przypadku mięsa od innych parzystokopytnych, znak jakości zdrowotnej przewidziany w rozdziale III załącznika I do dyrektywy 91/495/EWG, lub też, w przypadku mięsa mielonego i wyrobów mięsnych znak jakości zdrowotnej, jak przewidziano w rozdziale VI załącznika I do dyrektywy 94/65/WE;

d) podczas całego procesu produkcji wszelkie takie mięso świeże, mielone lub wyroby mięsne muszą być wyraźnie oznakowane i przewożone oraz przechowywane oddzielnie od mięsa świeżego, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych, których nie wolno wywozić poza okręg zapowietrzony, zgodnie z niniejszą dyrektywą.

6. Zgodność z warunkami ust. 5 poświadczana jest przez właściwy organ w przypadku mięsa świeżego, mielonego i wyrobów mięsnych przeznaczonych na handel wewnątrz Wspólnoty. Właściwy organ nadzoruje kontrolę zgodności przeprowadzaną przez lokalne organy weterynaryjne i, w przypadku handlu wewnątrz Wspólnoty, przekazuje innym Państwom Członkowskim oraz Komisji listę tych zakładów, które zostały zatwierdzone dla potrzeb takiej certyfikacji.

7. Odstępstwo od zakazu przewidzianego w ust. 1 może być przyznane na specjalnych warunkach przyjętych zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3, w szczególności w odniesieniu do nadawania znaków jakości zdrowotnej dla mięsa ze zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgów zapowietrzonych, przetrzymywanego dłużej niż 30 dni.

Artykuł 26

Środki stosowane do produktów mięsnych wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu produktów mięsnych wyprodukowanych z mięsa zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zapowietrzonego.

2. W drodze odstępstwa, zakaz wymieniony w ust. 1 nie jest stosowany do produktów mięsnych, które zostały poddane obróbce określonej w pkt 1 części A załącznika VII lub które zostały wyprodukowane z mięsa wymienionego w art. 25 ust. 4.

Artykuł 27

Środki stosowane do mleka i przetworów mlecznych wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu mleka pochodzącego od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zapowietrzonego oraz przetworów mlecznych z takiego mleka.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu mleka i przetworów mlecznych pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych, wyprodukowanych w zakładach zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym.

3. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do mleka i przetworów mlecznych pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zapowietrzonego, wyprodukowanych co najmniej 21 dni przed ustalona datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym i które od chwili produkcji przechowywane są i przewożone oddzielnie od mleka i przetworów mlecznych wyprodukowanych po tej dacie.

4. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do mleka pochodzącego od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zapowietrzonego i przetworów mlecznych wyprodukowanych z takiego mleka, które zostały poddane jednemu ze sposobów obróbki określonych w części A lub B załącznika IX, w zależności od ich przeznaczenia. Obróbka przeprowadzana jest w warunkach określonych w ust. 6 w zakładach wymienionych w ust. 5 lub, jeżeli nie ma żadnego zakładu w obrębie okręgu zapowietrzonego, w zakładach zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym w warunkach określonych w ust. 8.

5. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 2 nie jest stosowany do mleka i przetworów mlecznych przygotowanych w zakładach znajdującym się w okręgu zapowietrzonym, w warunkach określonych w ust. 6.

6. Zakłady wymienione w ust. 4 i 5 spełniają następujące warunki:

a) zakład działa pod stałą i ścisłą kontrolą urzędową;

b) mleko przetwarzane w zakładzie spełnia warunki wymienione w ust. 3 lub 4, lub też surowe mleko pochodzi od zwierząt spoza okręgu zapowietrzonego;

c) podczas całego procesu produkcji mleko jest wyraźnie oznaczone i transportowane oraz przechowywane oddzielnie od surowego mleka i surowych przetworów mlecznych nieprzeznaczonych do wywiezienia poza okręg zapowietrzony;

d) transport surowego mleka z gospodarstw zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym do zakładów przeprowadzony jest pojazdami, które były oczyszczone i zdezynfekowane przed transportem i które następnie nie miały żadnych dalszych kontaktów z gospodarstwami w okręgu zapowietrzonym, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych.

7. Zgodność z warunkami ust. 6 poświadczana jest przez właściwy organ w przypadku mleka przeznaczonego do handlu wewnątrz Wspólnoty. Właściwy organ nadzoruje kontrolę zgodności przeprowadzaną przez lokalne organa weterynaryjne i, w przypadku handlu wewnątrz Wspólnoty, przekazuje innym Państwom Członkowskim oraz Komisji listę tych zakładów, które zostały zatwierdzone dla potrzeb takiej certyfikacji.

8. Transport surowego mleka z gospodarstw zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym do zakładów zlokalizowanych poza tym okręgiem oraz przetwarzanie takiego mleka podlega następującym warunkom:

a) przetwarzanie w zakładach zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym surowego mleka od zwierząt gatunków wrażliwych trzymanych w okręgu zapowietrzonym jest zatwierdzane przez właściwe organy;

b) zezwolenie uwzględnia instrukcje dotyczące transportu i trasy przewożenia do wyznaczonego zakładu;

c) transport odbywa się pojazdami, które zostały uprzednio oczyszczone i zdezynfekowane, które są skonstruowane i konserwowane w taki sposób, aby uniemożliwić wyciek mleka podczas transportu i które są odpowiednio wyposażone, aby uniknąć rozpraszania aerozolu podczas napełniania i opróżniania;

d) przed opuszczeniem gospodarstwa, z którego odebrane zostało mleko pochodzące od zwierząt gatunków wrażliwych, rury łączące, opony, korpusy przekładni, dolne części pojazdu oraz wszelkie wycieki mleka są czyszczone i dezynfekowane, a po ostatniej dezynfekcji i przed opuszczeniem okręgu zapowietrzonego, pojazd nie może mieć kontaktu z gospodarstwami w obrębie okręgu zapowietrzonego, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych;

e) środki transportu są ściśle przypisane do określonego obszaru geograficznego lub administracyjnego, są odpowiednio oznakowane i mogą być przemieszczane do innego obszaru jedynie po oczyszczeniu i dezynfekcji pod urzędowym nadzorem.

9. Pobranie i transport próbek surowego mleka od zwierząt gatunków wrażliwych z gospodarstw z okręgu zapowietrzonego do laboratorium innego niż weterynaryjne laboratorium diagnostyczne zatwierdzone dla celów diagnozowania pryszczycy oraz przetwarzanie mleka w takich laboratoriach jest zabronione.

Artykuł 28

Środki stosowane do nasienia, komórek jajowych i zarodków pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zapowietrzonego

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu nasienia, komórek jajowych i zarodków pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zapowietrzonego.

2. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do zamrożonego nasienia, komórek jajowych i zarodków pobranych i przechowywanych co najmniej 21 dni przed ustaloną datą pierwszego zakażenia pryszczycą w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym.

3. Zamrożone nasienie pobrane zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty po dacie zakażenia wymienionej w ust. 2 jest przechowywane oddzielnie i udostępniane jedynie po tym, jak:

a) wszystkie środki odnoszące się do ogniska pryszczycy zostały uchylone zgodnie z art. 36, i

b) wszystkie zwierzęta przetrzymywane w zakładzie unasieniania przeszły badania kliniczne, i próbki pobrane zgodnie z pkt 2.2 załącznika III zostały poddane badaniom serologicznym w celu potwierdzenia, że wirus nie występuje w odnośnym zakładzie unasieniania, i

c) zwierzęta-dawcy podlegały badaniom serologicznym w celu wykrycia przeciwciał wirusa pryszczycy w próbce pobranej nie wcześniej niż 28 dni po pobraniu nasienia, z wynikiem ujemnym.

Artykuł 29

Transport i dystrybucja obornika i gnoju zwierząt gatunków wrażliwych wyprodukowanego w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby w obrębie okręgu zapowietrzonego zabroniony był transport i dystrybucja obornika i gnoju z gospodarstw i miejsc lub środków transportu wymienionych w art. 16 zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych.

2. W drodze odstępstwa od zakazu wymienionego w ust. 1, właściwy organ może zezwolić na usunięcie gnoju od zwierząt gatunków wrażliwych z gospodarstwa zlokalizowanego w okręgu zapowietrzonym do wyznaczonego zakładu w celu przetworzenia zgodnie z pkt 5 sekcji II części A rozdział III załącznika VIII do rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 lub do tymczasowego składowania.

3. W drodze odstępstwa od zakazu wymienionego w ust. 1, właściwy organ może zezwolić na usunięcie gnoju od zwierząt gatunków wrażliwych z gospodarstw zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym, które nie podlegają środkom przewidzianym w art. 4–10 w celu dystrybucji na wyznaczonych polach na następujących warunkach:

a) cały gnój został wyprodukowany co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zarażenia w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym i gnój lub obornik są rozrzucane tuż nad ziemią i w odpowiedniej odległości od gospodarstw hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych i natychmiast zaorany ziemią, lub

b) w przypadku gnoju pochodzącego od bydła lub świń:

i) badanie przeprowadzone przez urzędowego lekarza weterynarii wszystkich zwierząt w gospodarstwie wykluczyło obecność zwierząt podejrzanych o zakażenie wirusem pryszczycy, i

ii) cały gnój został wyprodukowany co najmniej 4 dni przed badaniem wymienionym w ppkt i), i

iii) gnój został zaorany ziemią na wyznaczonych polach blisko gospodarstwa, z którego pochodzi i w odpowiedniej odległości od innych gospodarstw hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych w okręgu zapowietrzonym.

4. Państwa Członkowskie upewniają się, że wszelkie zezwolenia na usuwanie obornika lub gnoju z gospodarstwa hodującego zwierzęta gatunków wrażliwych podlegają obostrzonym środkom w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy, w szczególności poprzez zapewnienie czyszczenia i dezynfekcji uszczelnionych pojazdów transportowych po załadunku i przed opuszczeniem gospodarstwa.

Artykuł 30

Środki przyjmowane w stosunku do skór i skórek wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu skór i skórek zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zapowietrzonego.

2. W drodze odstępstwa, zakaz określony w ust. 1 nie jest stosowany do skór i skórek, które:

a) zostały wyprodukowane co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1, i że były przechowywane oddzielnie od skór i skórek wyprodukowanych po tej dacie; lub

b) odpowiadają wymogom ustanowionym w pkt 2 części A załącznika VII.

Artykuł 31

Środki przyjmowane w stosunku do wełny owczej, włosia przeżuwaczy i szczeciny świńskiej wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu wełny owczej, włosia przeżuwaczy oraz szczeciny świńskiej pochodzących z okręgu zapowietrzonego.

2. W drodze odstępstwa, zakaz określony w ust. 1 nie jest stosowany do nieprzetworzonej wełny, włosia i szczeciny, które:

a) zostały wyprodukowane co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1, i że były przechowywane oddzielnie od wełny, włosia i szczeciny wyprodukowanych po tej dacie; lub

b) odpowiadają wymogom ustanowionym w pkt 3 części A załącznika VII.

Artykuł 32

Środki przyjmowane w stosunku do innych produktów zwierzęcych wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu produktów zwierzęcych pochodzących od zwierząt gatunków wrażliwych niewymienionych w art. 25–31.

2. W drodze odstępstwa, zakazy przewidziane w ust. 1 nie są stosowane do produktów wymienionych w ust. 1, które:

a) zostały wyprodukowane co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1, i że były przechowywane oddzielnie od wełny, włosia i szczeciny wyprodukowanych po tej dacie; lub

b) odpowiadają wymogom ustanowionym w pkt 4 części A załącznika VII, lub

c) w przypadku określonych produktów, odpowiadają wymogom w pkt 5–9 części A załącznika VII, lub

d) są produktami złożonymi, które nie podlegają dalszej obróbce, zawierającymi produkty pochodzenia zwierzęcego, które albo zostały poddane obróbce zapewniającej zniszczenie wirusa pryszczycy lub zostały pozyskane od zwierząt niepodlegających ograniczeniom w ramach przepisów niniejszej dyrektywy, lub

e) są produktami paczkowanymi z przeznaczeniem do użycia jako środki diagnostyczne invitro lub odczynniki laboratoryjne.

Artykuł 33

Środki przyjmowane w stosunku do karmy, paszy, siana i trawy wyprodukowanych w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu karmy, paszy, siana i trawy pochodzących z okręgu zapowietrzonego.

2. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do karmy, paszy, siana i trawy, które:

a) zostały wyprodukowane co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1, i były przechowywane oddzielnie od karmy, paszy, siana i trawy wyprodukowanych po tej dacie; lub

b) przeznaczone są do użycia w okręgu zapowietrzonym, na podstawie zezwolenia właściwych organów; lub

c) wyprodukowane zostały na obszarach, gdzie nie hoduje się zwierząt gatunków wrażliwych; lub

d) wyprodukowane zostały w zakładach niehodujących zwierząt gatunków wrażliwych i zaopatrujących się w surowiec z obszarów wymienionych w lit. c) lub z obszarów znajdujących się poza okręgiem zapowietrzonym.

3. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do paszy i trawy wyprodukowanej w gospodarstwach hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych odpowiadającym wymogom w pkt 1 części B załącznika VII.

Artykuł 34

Przyznawanie odstępstw i dodatkowych świadectw

1. Wszelkie odstępstwa od zakazów przewidzianych w art. 24–33 są przyznawane określoną decyzją właściwego organu jedynie po tym, jak rzeczony organ upewni się, że spełnione zostały wszelkie niezbędne wymogi w określonym czasie, zanim produkty opuszczą okręg zapowietrzony, i że nie istnieje ryzyko rozprzestrzeniania wirusa pryszczycy.

2. Wszelkie odstępstwa od zakazów przewidzianych w art. 25–33 wymagają, w przypadku handlu wewnątrz Wspólnoty, dodatkowych świadectw wystawionych przez właściwy organ.

3. Szczegółowe zasady wdrażania środków przewidzianych w ust. 2 mogą być przyjęte zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 2.

Artykuł 35

Środki dodatkowe stosowane przez Państwa Członkowskie w okręgu zapowietrzonym

Oprócz środków stosowanych w okręgu zapowietrzonym zgodnie z niniejszą dyrektywą, Państwa Członkowskie mogą przyjąć dodatkowe środki krajowe, które uznają za niezbędne i odpowiednie dla potrzeb powstrzymania epidemii pryszczycy uwzględniając warunki epidemiologiczne, hodowlę zwierząt, warunki gospodarcze oraz społeczne występujące na obszarze dotkniętym chorobą. Państwa Członkowskie informują inne Państwa Członkowskie oraz Komisję o takich środkach dodatkowych.

Artykuł 36

Zniesienie środków w okręgu zapowietrzonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby środki zastosowane w okręgu zapowietrzonym były utrzymane dopóki nie spełnione zostaną następujące wymogi:

a) upłynęło co najmniej 15 dni od zabicia i bezpiecznego zniszczenia wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1 i od zakończenia wstępnego czyszczenia i dezynfekcji tego gospodarstwa, przeprowadzonego zgodnie z art. 11;

b) przeprowadzony przegląd zakończył się wynikiem ujemnym we wszystkich gospodarstwach hodujących zwierzęta gatunków wrażliwych i zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym.

2. Po zniesieniu środków określonych dla okręgu zapowietrzonego, środki stosowane w okręgu zagrożonym, jak przewidziano w art. 37–42 pozostaną w mocy przez co najmniej 15 dni dopóki nie zostaną zniesione zgodnie z art. 44.

3. Przeglądy wymienione w ust. 1 lit. b) są prowadzone w celu udowodnienia, że zakażenie nie występuje i w zgodzie przynajmniej z kryteriami zawartymi w pkt 1 załącznika III i obejmują środki przewidziane w pkt 2.3 załącznika III w oparciu o kryteria ustanowione w pkt 2.1.1 i 2.1.3 załącznika III.

Artykuł 37

Środki stosowane w gospodarstwach w okręgu zagrożonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby środki przewidziane w art. 22 ust. 1 stosowane były w okręgu zagrożonym.

2. W drodze odstępstwa od zakazu przewidzianego w art. 22 ust. 1 lit. c) i w przypadkach, gdy możliwości ubojowe rzeźni w okręgu zagrożonym są niewystarczające, właściwe władze mogą zezwolić na usunięcie z gospodarstw zlokalizowanych w okręgu zagrożonym zwierząt gatunków wrażliwych w celu przetransportowania ich bezpośrednio i pod urzędowym nadzorem do rzeźni zlokalizowanej poza okręgiem zagrożonym, na wymienionych poniżej warunkach:

a) rejestry wymienione w art. 22 ust. 1 zostały poddane urzędowej kontroli, a sytuacja epidemiologiczna w gospodarstwie nie wykazuje podstaw do podejrzeń zakażenia i zarażenia wirusem pryszczycy; i

b) wszystkie zwierzęta gatunków wrażliwych w gospodarstwie zostały poddane kontroli przeprowadzonej przez urzędowego lekarza weterynarii z wynikiem ujemnym; i

c) statystycznie reprezentatywna liczba zwierząt zgodnie z pkt 2.2 załącznika III została poddana starannemu badaniu klinicznemu w celu wykluczenia obecności lub podejrzenia zakażenia; i

d) rzeźnia wyznaczona jest przez właściwy organ i zlokalizowana jak najbliżej okręgu zagrożonego; i

e) mięso wyprodukowane z takich zwierząt jest poddawane obróbce określonej w art. 39.

Artykuł 38

Przemieszczanie zwierząt gatunków wrażliwych w okręgu zagrożonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zwierzęta gatunków wrażliwych nie były przemieszczane z gospodarstw w okręgu zagrożonym.

2. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do przemieszczania zwierząt w następujących celach:

a) przeprowadzania zwierząt bez styczności ze zwierzętami gatunków wrażliwych z innych gospodarstw na pastwiska zlokalizowane w okręgu zagrożonym nie wcześniej niż 15 dni po ostatnim zarejestrowanym ognisku pryszczycy w tym okręgu;

b) bezpośredniego transportu zwierząt pod urzędowym nadzorem na ubój do rzeźni znajdującej się w tym samym okręgu;

c) transportu zgodnie z art. 37 ust. 2;

d) transportu zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. a) i b).

3. Przemieszczanie zwierząt przewidziane w ust. 2 lit. a) jest zatwierdzane przez właściwy organ i tylko po badaniu przeprowadzonym przez urzędowego lekarza weterynarii wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwie, łącznie z badaniem próbek pobranych zgodnie z pkt 2.2 załącznika III, które wykluczyło obecność zwierząt zakażonych lub podejrzanych o zakażenie.

4. Przemieszczanie zwierząt przewidziane w pkt 2 lit. b) jest zatwierdzane przez właściwy organ tylko po zakończeniu stosowania środków przewidzianych w art. 37 ust. 2 lit. a) i b) z zadowalającymi wynikami.

5. Państwa Członkowskie niezwłocznie sprawdzają zwierzęta gatunków wrażliwych wywiezione z okręgu zagrożonego w ciągu 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zagrożonym i informują właściwe władze w innych Państwach Członkowskich o wynikach takiej operacji.

Artykuł 39

Środki stosowane do świeżego mięsa zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zagrożonego i produktów mięsnych wyprodukowanych z takiego mięsa

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu świeżego mięsa, mięsa mielonego oraz wyrobów mięsnych od zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zagrożonego.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu świeżego mięsa, mięsa mielonego oraz wyrobów mięsnych od zwierząt gatunków wrażliwych wyprodukowanych w zakładach zlokalizowanych w okręgu zagrożonym.

3. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do świeżego mięsa, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych wyprodukowanych co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zagrożonym, które od chwili produkcji przechowywane były i przewożone oddzielnie od mięsa produkowanego po tej dacie. Mięso takie musi być łatwo odróżnić od mięsa, którego nie wolno wywozić poza okręg zapowietrzony poprzez wyraźnie oznakowanie, ustalone zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty.

4. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do świeżego mięsa, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych wyprodukowanych ze zwierząt przywiezionych do rzeźni w warunkach co najmniej tak rygorystycznych, jak określone w art. 37 ust. 2 lit. a)–e), pod warunkiem że mięso jest poddawane środkom przewidzianym w ust. 5.

5. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 2 nie jest stosowany do świeżego mięsa, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych uzyskanych z zakładów zlokalizowanych w okręgu zapowietrzonym, pod warunkiem że:

a) zakład działa pod ścisłym nadzorem weterynaryjnym;

b) w zakładzie przetwarza się wyłącznie świeże mięso, mięso mielone lub wyroby mięsne jak określono w ust. 4 i poddawane dodatkowym warunkom wymienionym w części B załącznika VIII, lub świeże mięso, mięso mielone lub wyroby mięsne otrzymane ze zwierząt hodowanych i ubitych poza okręgiem zagrożonym lub ze zwierząt przywiezionych do zakładu i ubitych na jego terenie zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2 lit. b);

c) wszelkie takie mięso świeże, mięso mielone lub wyroby mięsne musi uzyskać znak jakości zdrowotnej zgodnie z rozdziałem XI załącznika I do dyrektywy 64/433/EWG lub w przypadku mięsa od innych parzystokopytnych, znak jakości zdrowotnej przewidziany w rozdziale III załącznika I do dyrektywy 91/495/EWG, lub też, w przypadku mięsa mielonego i wyrobów mięsnych znak jakości zdrowotnej, jak przewidziano w rozdziale VI załącznika I do dyrektywy 94/65/WE;

d) podczas całego procesu produkcji mięso świeże, mielone lub wyroby mięsne muszą być wyraźnie oznakowane i przewożone oraz przechowywane oddzielnie od mięsa świeżego, mięsa mielonego i wyrobów mięsnych, których nie wolno wywozić poza okręg zapowietrzony, zgodnie z niniejszą dyrektywą.

6. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie dotyczy produktów mięsnych ze świeżego mięsa otrzymanego ze zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zagrożonego, które uzyskało znak jakości zdrowotnej przewidziany w dyrektywie 2002/99/WE i przewiezione pod urzędowym nadzorem do wyznaczonego zakładu i poddane obróbce zgodnie z pkt 1 części A załącznika VII.

7. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 2 nie dotyczy produktów mięsnych wyprodukowanych w zakładach zlokalizowanych w okręgu zagrożonym wypełniających przepisy ust. 6 lub też wyprodukowanych zgodnie z ust. 5.

8. Zgodność z warunkami ust. 5 i 7 poświadczana jest przez właściwy organ w przypadku mięsa świeżego, mielonego i wyrobów mięsnych przeznaczonych na handel wewnątrz Wspólnoty. Właściwy organ nadzoruje kontrolę zgodności przeprowadzaną przez lokalne władze weterynaryjne i w przypadku handlu wewnątrz Wspólnoty przekazuje innym Państwom Członkowskim oraz Komisji listę tych zakładów, które zostały zatwierdzone do potrzeb takiej certyfikacji.

9. Odstępstwo od zakazu przewidzianego w ust. 1 może być przyznane na specjalnych warunkach przyjętych zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3, w szczególności w odniesieniu do nadawania znaków jakości zdrowotnej dla mięsa wyprodukowanego ze zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zapowietrzonego utrzymywanego dłużej niż przez 30 dni.

Artykuł 40

Środki stosowane do mleka i przetworów mlecznych od zwierząt gatunków wrażliwych wyprodukowanych w okręgu zagrożonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu mleka pochodzącego od zwierząt gatunków wrażliwych pochodzących z okręgu zagrożonego oraz przetworów z takiego mleka.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby zabronione było wprowadzanie do obrotu mleka i przetworów mlecznych od zwierząt gatunków wrażliwych wyprodukowanych w okręgu zagrożonym.

3. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do mleka i przetworów mlecznych od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zagrożonego, wyprodukowanych co najmniej 21 dni przed ustaloną datą najwcześniejszego zakażenia w gospodarstwie w okręgu zapowietrzonym i które od chwili produkcji przechowywane były i przewożone oddzielnie od mleka i przetworów mlecznych wyprodukowanych po tej dacie.

4. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 1 nie jest stosowany do mleka od zwierząt gatunków wrażliwych z okręgu zagrożonego i przetworów mlecznych wyprodukowanych z takiego mleka, które zostały poddane jednemu ze sposobów obróbki określonych w części A lub B załącznika IX, w zależności od ich przeznaczenia. Obróbka przeprowadzana jest w warunkach określonych w ust. 6 w zakładach wymienionych w ust. 5 lub, jeżeli nie ma żadnego zakładu w obrębie okręgu zagrożonego, w zakładach zlokalizowanych poza okręgiem zagrożonym zatwierdzonych przez właściwe organy.

5. W drodze odstępstwa, zakaz przewidziany w ust. 2 nie jest stosowany do mleka i przetworów mlecznych przygotowanych w zakładzie znajdującym się w okręgu zagrożonym w warunkach określonych w ust. 6.

6. Zakłady wymienione w ust. 4 i 5 spełniają następujące warunki:

a) zakład działa pod ścisłym nadzorem weterynaryjnym;

b) mleko przetwarzane w zakładzie spełnia warunki wymienione w ust. 4 lub też jest otrzymywane od zwierząt spoza okręgu zapowietrzonego i zagrożonego;

c) podczas całego procesu produkcji mleko jest wyraźnie oznaczone i przewożone oraz przechowywane oddzielnie od surowego mleka i surowych przetworów mlecznych nieprzeznaczonych do wywiezienia poza okręg zagrożony;

d) transport surowego mleka z gospodarstw zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym i zagrożonym do zakładów przeprowadzany jest pojazdami, które były oczyszczone i zdezynfekowane przed transportem i które nie miały żadnych dalszych kontaktów z gospodarstwami w okręgu zapowietrzonym i zagrożonym gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych.

7. Zgodność z warunkami ust. 6 poświadczana jest przez właściwy organ w przypadku mleka przeznaczonego na handel wewnątrz Wspólnoty. Właściwy organ nadzoruje kontrolę zgodności przeprowadzaną przez lokalne władze weterynaryjne i, w przypadku handlu wewnątrz Wspólnoty, przekazuje innym Państwom Członkowskim oraz Komisji listę tych zakładów, które zostały zatwierdzone do potrzeb takiej certyfikacji.

8. Transport surowego mleka z gospodarstw zlokalizowanych w okręgu zagrożonym do zakładów zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym i zagrożonym oraz przetwarzanie takiego mleka podlegają następującym warunkom:

a) przetwarzanie w zakładach zlokalizowanych poza okręgiem zapowietrzonym i zagrożonym surowego mleka wyprodukowanego przez zwierzęta gatunków wrażliwych trzymanych w okręgu zapowietrzonym jest zatwierdzane przez właściwe władze;

b) zezwolenie uwzględnia instrukcje dotyczące transportu i drogi przewożenia do wyznaczonego zakładu;

c) transport odbywa się pojazdami, które zostały uprzednio oczyszczone i zdezynfekowane, które są zbudowane i utrzymywane tak, aby uniemożliwić wyciek mleka podczas transportu i które są odpowiednio wyposażone, aby uniknąć rozpraszania aerozoli podczas napełniania i opróżniania;

d) przed opuszczeniem gospodarstwa, w którym zgromadzono mleko od zwierząt gatunków wrażliwych, rury łączące, opony, korpusy przekładni, dolne części pojazdu oraz wszelkie wycieki mleka są czyszczone i dezynfekowane, a po ostatniej dezynfekcji i przed opuszczeniem okręgu zagrożonego, pojazd nie może mieć kontaktu z gospodarstwami w obrębie okręgu zapowietrzonego, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych;

e) środki transportu są ściśle przypisane do określonego obszaru geograficznego lub administracyjnego, są odpowiednio oznakowane i mogą być przemieszczone do innego obszaru jedynie po wyczyszczeniu i odkażeniu pod urzędowym nadzorem.

9. Pobranie i transport próbek surowego mleka od zwierząt gatunków wrażliwych z gospodarstw z okręgu zagrożonego do laboratorium innego niż weterynaryjne laboratorium diagnostyczne zatwierdzonego dla celów diagnozowania pryszczycy oraz przetwarzanie mleka w takich laboratoriach podlega urzędowemu zezwoleniu i środkom w celu zapobieżenia możliwości rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy.

Artykuł 41

Transport i dystrybucja obornika i gnoju od zwierząt gatunków wrażliwych wyprodukowanego w okręgu zagrożonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby w obrębie okręgu zagrożonego i poza nim zabroniony był transport i dystrybucja obornika i gnoju z gospodarstw i innych miejsc wymienionych w art. 16 zlokalizowanych w okręgu zagrożonym, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych.

2. W drodze odstępstwa od zakazu wymienionego w ust. 1, właściwy organ może zezwolić na transport obornika i gnoju w środkach transportu dokładnie oczyszczonych i zdezynfekowanych przed i po użyciu w celu rozprowadzenia w wyznaczonych obszarach okręgu zagrożonego i w odpowiedniej odległości od gospodarstw, gdzie trzymane są zwierzęta gatunków wrażliwych na następujących warunkach:

a) badanie przeprowadzone przez urzędowego lekarza weterynarii wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwie wyklucza obecność zwierząt podejrzanych o zakażenie wirusem pryszczycy i obornik lub gnój są rozrzucane tuż nad ziemią, aby uniknąć tworzenia aerozoli i natychmiast zaorać ziemią; lub

b) badanie kliniczne przeprowadzone przez urzędowego lekarza weterynarii wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwie dało wynik ujemny i gnój jest wprowadzany do gruntu; lub

c) gnój podlega przepisom art. 29 ust. 2.

Artykuł 42

Środki przyjmowane w stosunku do innych produktów zwierzęcych wyprodukowanych w okręgu zagrożonym

Państwa Członkowskie zapewniają, aby wprowadzanie do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego innych niż te określone w art. 39–41 podlegało warunkom przewidzianym w art. 28 i 30–32.

Artykuł 43

Środki dodatkowe stosowane przez Państwa Członkowskie w okręgu zagrożonym

Oprócz środków przewidzianych w art. 37–42, Państwa Członkowskie mogą przyjąć dodatkowe środki, które są konieczne oraz proporcjonalne do stopnia skażenia wirusem pryszczycy uwzględniając warunki epidemiologiczne, hodowlę zwierząt, warunki gospodarcze oraz społeczne występujące na obszarze dotkniętym chorobą. Jeżeli niezbędne są środki ograniczenia przemieszczania koni, środki takie są uwzględniane zgodnie z załącznikiem VI.

Artykuł 44

Zniesienie środków w okręgu zagrożonym

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby środki zastosowane w okręgu zagrożonym były utrzymane dopóki nie spełnione zostaną następujące wymogi:

a) upłynęło co najmniej 30 dni od zabicia i bezpiecznego zniszczenia wszystkich zwierząt gatunków wrażliwych w gospodarstwie wymienionym w art. 10 ust. 1 i od zakończenia wstępnego czyszczenia i dezynfekcji tego gospodarstwa, przeprowadzonego zgodnie z art. 11;

b) wymagania przewidziane w art. 36 zostały spełnione w okręgu zapowietrzonym;

c) przeglądy zostały zakończone wynikiem ujemnym.

2. Przeglądy wymienione w ust. 1 lit. c) przeprowadzane są w celu udowodnienia, że zakażenie nie występuje w okręgu zagrożonym, zgodnie z kryteriami zawartymi w pkt 1 załącznika III i obejmują środki przewidziane w pkt 2.4 załącznika III w oparciu o kryteria ustanowione w pkt 2.1. załącznika III.

CZĘŚĆ 7

REGIONALIZACJA, KONTROLA PRZEMIESZCZANIA I IDENTYFIKACJA

Artykuł 45

Regionalizacja

1. Bez uszczerbku dla dyrektywy 90/425/WE, i w szczególności jej art. 10, jeżeli wirus pryszczycy rozprzestrzenia się pomimo środków przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i przy rozszerzaniu się epizootii, oraz we wszystkich przypadkach przeprowadzenia szczepień interwencyjnych, Państwa Członkowskie zapewniają, aby ich terytoria zostały poddane regionalizacji na strefy ograniczone i wolne.

2. Państwa Członkowskie informują natychmiast Komisję o szczegółach środków stosowanych w strefie ograniczonej, a Komisja weryfikuje i w miarę potrzeb poprawia i zatwierdza te środki zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3.

3. Bez uszczerbku dla zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących regionalizacji wymienionych w ust. 1, decyzja o regionalizacji i środkach stosowanych w strefie ograniczonej może być podjęta zgodnie z procedurą wymienioną w art. 89 ust. 3. Decyzja ta może być rozszerzona na sąsiednie Państwa Członkowskie, które nie zostały dotknięte pryszczycą w momencie przyjmowania środków.

4. Przed wyznaczeniem strefy ograniczonej przeprowadzana jest dokładna ocena sytuacji epidemiologicznej, szczególnie w odniesieniu do możliwego czasu i miejsca wprowadzenia choroby, możliwego jej rozprzestrzenienia i prawdopodobnego okresu niezbędnego do zniszczenia wirusa pryszczycy.

5. Strefa ograniczona jest wyznaczana w miarę możliwości na podstawie podziałów administracyjnych lub geograficznych. Regionalizacja rozpoczyna się od większych jednostek administracyjnych, a nie regionów. Strefa ograniczona może zostać zmniejszona w świetle wyników dochodzenia epidemiologicznego przewidzianego w art. 13 do obszaru o rozmiarze nie mniejszym niż podregion, a jeżeli niezbędne – niż sąsiednie podregiony. W przypadku rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy, strefa ograniczona jest powiększana o dodatkowe regiony lub podregiony.

Artykuł 46

Środki stosowane w strefie ograniczonej Państwa Członkowskiego

1. W przypadku stosowania regionalizacji, Państwa Członkowskie zapewniają, aby przyjęto przynajmniej poniższe środki:

a) kontrola w obrębie strefy ograniczonej transportu i przemieszczania zwierząt gatunków wrażliwych, produktów zwierzęcych i towarów oraz przemieszczanie środków transportu jako potencjalnych wektorów wirusa pryszczycy;

b) śledzenie i oznaczanie zgodnie z prawodawstwem Wspólnoty świeżego mięsa i surowego mleka oraz w miarę możliwości innych produktów nieprzeznaczonych do wywiezienia poza strefę ograniczoną;

c) określone świadectwa dla zwierząt gatunków wrażliwych i produktów od takich zwierząt oraz nadawanie znaku jakości zdrowot