ZAŁĄCZNIK

JEDNOLITY DOKUMENT

„AYRSHIRE NEW POTATOES”/„AYRSHIRE EARLIES”

Nr UE: PGI-GB-02286 – 31.1.2017

ChNP ( ) ChOG ( X )

1. Nazwa lub nazwy

„Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies”

2. Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Zjednoczone Królestwo

3. Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1. Typ produktu

Klasa 1.6. Owoce, warzywa i zboża, świeże lub przetworzone

3.2. Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

„Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” to nazwa nadana niedojrzałym ziemniakom z gatunku Solanum tuberosum z rodziny Solanaceae, uprawianym w hrabstwie Ayrshire w południowo-zachodniej Szkocji. Muszą one być sadzone, uprawiane i zbierane na określonym obszarze geograficznym.

„Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” są uprawiane z podstawowych odmian sadzeniaków skatalogowanych w krajowych rejestrach odmian państw członkowskich UE. Obecnie główne używane odmiany (i ich szacowany udział w rynku) to: Epicure (8 %), Casablanca (40 %), Isle of Jura (12 %) oraz Maris Peer (40 %). Odmiany mogą zmieniać się w miarę przystosowywania się cech uprawy, lecz ich włączenie do bazy odmian dla „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies”, w dużym stopniu zależy od opisanych poniżej cech, a także od tego, czy są gotowe do zbioru między majem a lipcem.

Zawartość suchej masy „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” jest stosunkowo niska i wynosi do 20 %. Różni się ona w zależności od odmiany, stopnia dojrzałości i sezonu.

Ziemniaki „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” są małe (15–65 mm średnicy), mają okrągły lub owalny kształt i delikatną skórkę. Charakteryzują się charakterystycznym, wyraźnie ziemistym i orzechowym smakiem i zapachem. Ze względu na niską zawartość skrobi (10–15 %) miąższ ma kremową i zwartą konsystencję. Zawartość skrobi jest różna w zależności od odmiany i sezonu. Dzięki tak niskiej zawartości skrobi „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” idealnie nadają się do gotowania i do zastosowań, w których pożądane jest zachowanie kształtu (np. w sałatkach). Kolor miąższu waha się od białego do kremowego w zależności od odmiany i jest jednolity w całym ziemniaku.

Zbiór „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” trwa od początku maja do końca lipca, przed wykopywaniem ziemniaków z głównych zbiorów. Ziemniaki z pierwszego majowego zbioru sprzedaje się niemyte, aby chronić ich delikatną skórkę. Maksymalna zawartość gleby stanowi 1 % masy bulw. W miarę trwania sezonu skórka staje się na tyle twarda, że można myć ziemniaki.

„Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” sprzedawane są luzem na wagę albo w opakowaniach o różnej masie, przy czym najpóźniejszym terminem sprzedaży produktu konsumentom końcowym jest ostatni dzień lipca.

3.3. Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

—

3.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

„Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” muszą być sadzone, uprawiane i zbierane na wyznaczonym obszarze.

3.5. Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

—

3.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

Etykieta musi zawierać nazwę „Ayrshire New Potatoes” albo „Ayrshire Earlies”.

4. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Region Ayrshire na zachodzie Szkocji w obrębie granic geograficznych jednostek samorządu terytorialnego North, East i South Ayrshire. Granice hrabstwa Ayrshire wyznacza od zachodu zatoka Firth of Clyde i rozciąga się ono od terenów przybrzeżnych Skelmorlie na północy do Ballantrae na południu i Glenbuck na wschodzie. Do hrabstwa należą również wyspa Arran i wyspy Cumbrae.

5. Związek z obszarem geograficznym

Związek „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” z obszarem geograficznym opiera się na jakości i renomie produktu. „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” od wielu lat cieszą się renomą jako produkty kojarzące się z początkiem dostaw nowych sezonowych ziemniaków w Szkocji. Mówi się, że liczne czynniki wpływają na smak „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies”, w tym: lekka gleba, łagodny klimat, nawozy, wczesna pora zbiorów i szybkość dostawy do sklepów.

Charakterystyczny smak „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” wynika z jego krótkiego okresu wegetacji. Dzięki łagodnemu klimatowi i wyjątkowym glebom hrabstwa Ayrshire możliwe jest sadzenie, uprawianie i zbieranie „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” bliżej początku roku, wcześniej niż w innych częściach Szkocji.

Ayrshire znajduje się w centrum szkockiego „zagłębia” ziemniaczanego (również całego Zjednoczonego Królestwa) od czasu, gdy w 1793 r. zarejestrowano w Szkocji pierwsze komercyjne uprawy. Z tego obszaru pochodzą pierwsze w roku ziemniaki z produkcji komercyjnej w Szkocji, a „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” cieszą się w kraju renomą dzięki ich jakości i smakowi oraz jako symbol nowego sezonu. W historycznych i aktualnych relacjach prasowych, a także w innych publikacjach, produkt ten jest znany również jako „South West Earlies” i „Early Ayrshires”.

Dzięki lekkiej piaszczystej glebie i wczesnemu ociepleniu przynoszonemu przez Prąd Zatokowy w gospodarstwach w Ayrshire, szczególnie tych leżących wzdłuż wybrzeża, zawsze można było sadzić ziemniaki kilka tygodni wcześniej niż w innych częściach Szkocji. W tradycyjnym cyklu uprawowym ziemniaki sadzono w czerwcu i wykopywano w połowie jesieni.

W książce pod tytułem „A Corner of Carrick” autorstwa Jamesa A. Guthriego znajduje się rozdział zatytułowany „The Early Ayrshires”. W rozdziale tym można znaleźć informacje o komercjalizacji wczesnych ziemniaków oraz o tym, jak w 1857 r. dwaj rolnicy (Dunlop i Hannah) odwiedzili Wyspy Normandzkie (gdzie rolnicy od wielu lat uprawiali wczesne ziemniaki), aby dowiedzieć się, jak uprawiać ziemniaki tak wcześnie w ciągu roku.

W 1881 r. opracowano nową metodę pomocną we wcześniejszym zbiorze ziemniaków, nazywaną podkiełkowywaniem, którą przyjęło i wdrożyło wielu rolników z regionu Ayrshire. Dzięki tej nowej metodzie uprawy cykl sadzenia rozpoczyna się na początku lutego. Pozwala to na pierwszy zbiór „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” w drugiej połowie maja na terenach przybrzeżnych Ayrshire i w miarę trwania sezonu zbiory stopniowo przesuwają się w głąb lądu.

Najwcześniejsze relacje prasowe dotyczące uprawy wczesnych ziemniaków w Ayrshire pochodzą z 1857 r., gdy w czasopismach „North British Agriculturalist” i „Edinburgh Evening News” wspomniano o produkcji ziemniaków „praktykowanej na szeroką skalę wzdłuż wybrzeża na lekkich glebach, które wcześnie nadają się do uprawy”. Prawie 100 lat później w artykule zatytułowanym South-West Earlies Win The Race [Ziemniaki wczesne z południowego zachodu wygrywają wyścig] opublikowanym w „The Glasgow Herald Agriculture Survey” (1 lutego 1956 r.) napisano: „Już prawie od wieku uprawa wczesnych ziemniaków odgrywa najważniejszą rolę w rolnictwie w południowo-zachodniej Szkocji”.

Zgodnie z opracowaniem Johna Strawhorna i Williama Boyda „The Statistical Account of Scotland” [„Szkocja w statystykach”] w 1951 r. uprawa „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies” stanowiła „główne zajęcie” mieszkańców dystryktu Ayrshire Maybole. Heather Holmes w swojej książce pt. „Tattie howkers” (2005 r.) cytowała: „uprawa wczesnych ziemniaków stała się synonimem hrabstwa Ayrshire, podobnie jak terminy »Ayrshires« i »ziemniaki Ayrshire«”, a ich produkcja stanowi „wyspecjalizowaną i intensywną gałąź rolnictwa Ayrshire”. W 1901 r. w czasopiśmie „North British Agriculturalist” doniesiono, że w Grivan ziemniak stanowi „najważniejszy (produkt) w dystrykcie”. Książka „Old West Kilbride” autorstwa Molly Blyth nosi podtytuł „The Tattie Toon” ze względu na związek tej przybrzeżnej miejscowości w Ayrshire z uprawą ziemniaków, a zwłaszcza z „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies”.

Również na stronie internetowej Farming UK zamieszczono artykuł, w którym napisano, że: „będące synonimem lata ziemniaki wczesne Ayrshire są powszechnie uznawane za jedne z najsmaczniejszych dostępnych ziemniaków, które są wręcz rozchwytywane w trakcie ośmiotygodniowego sezonu”.

Na wielu stronach internetowych można znaleźć przepisy, w których wykorzystuje się „Ayrshire New Potatoes”/„Ayrshire Earlies”. Na stronie Red. Book Recipes stwierdzono, że „[n]owe wczesne ziemniaki pochodzące z Ayrshire to jedne z najlepszych ziemniaków w całej Wielkiej Brytanii”. Na stronie można znaleźć szczegóły dotyczące tych wczesnych ziemniaków, jak również rady, jak ugotować idealne ziemniaki.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

(art. 6 ust. 1 akapit drugi niniejszego rozporządzenia)

https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/641216/protected-food-name-ayrshire-earlies-spec.pdf