ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2022/1372

z dnia 5 sierpnia 2022 r.

w sprawie środków tymczasowych zapobiegających zawleczeniu, przemieszczaniu i rozprzestrzenianiu oraz rozmnażaniu i uwalnianiu w Unii Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 228/2013, (UE) nr 652/2014 i (UE) nr 1143/2014 oraz uchylające dyrektywy Rady 69/464/EWG, 74/647/EWG, 93/85/EWG, 98/57/WE, 2000/29/WE, 2006/91/WE i 2007/33/WE (1) w szczególności jego art. 30 ust. 1 i art. 41 ust. 2,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (2), w szczególności jego art. 128 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) nie został wymieniony jako agrofag kwarantannowy dla Unii, agrofag kwarantannowy dla stref chronionych ani regulowany agrofag niekwarantannowy dla Unii w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/2072 (3).

(2) W 2016 r. Włochy poinformowały Komisję, że stwierdzono pierwsze wystąpienie Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) w obszarze upraw ryżu położonym w północnych Włoszech. Od tego czasu stwierdzono jego występowanie na kolejnych polach ryżowych, a najpoważniejsze porażenia doprowadziły do strat w uprawach na poziomie do 50 % normalnej produkcji.

(3) W 2017 r. Włochy przyjęły środki urzędowe w celu zapobieżenia dalszemu wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) na ich terytorium (4). Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) występuje głównie wraz z roślinami ukorzenionymi z gatunku Oryza sativa L. uprawianymi w glebie i przeznaczonymi do sadzenia. Występuje również z innymi roślinami żywicielskimi, takimi jak jęczmień, ale w mniejszym stopniu niż z roślinami ukorzenionymi z gatunku Oryza sativa L.

(4) Włochy są obecnie jedynym państwem członkowskim, w którym potwierdzono obecność Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield). W oparciu o ocenę ryzyka przeprowadzoną przez Włochy w 2018 r. (5) stwierdzono, że agrofag ten spełnia kryteria określone w sekcji 3 podsekcja 2 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2016/2031. Uznano zatem, że należy konieczne wprowadzić środki tymczasowe przeciwko temu agrofagowi. Środki te powinny obejmować główne drogi rozprzestrzeniania tego agrofaga, takie jak rośliny przeznaczone do sadzenia, gleba, maszyny i narzędzia oraz przenoszenie przy udziale człowieka.

(5) W jednym z regionów wspomnianego obszaru uprawy ryżu we Włoszech stwierdzono, że zwalczenie Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) nie jest już możliwe. Włochom należy zatem zezwolić na zastosowanie w tym regionie środków służących ograniczeniu rozprzestrzeniania agrofaga zamiast jego zwalczaniu. Celem tych środków powinno być utrzymanie stabilnego poziomu Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield). Jednak jeżeli z kontroli występowania wyniknie, że poziomy Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) rosną, należało będzie zastosować środki służącego jego zwalczaniu, aby ponownie zmniejszyć jego poziomy i zapobiec rozprzestrzenianiu.

(6) Aby działania wszystkich możliwych zainteresowanych stron były skuteczniejsze, państwa członkowskie powinny poinformować opinię publiczną i odpowiednie podmioty profesjonalne o zagrożeniu ze strony Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) oraz o środkach zastosowanych w celu zwalczania tego agrofaga. Państwa członkowskie powinny w szczególności zwiększyć świadomość zagrożenia rozprzestrzeniania się tego agrofaga za pośrednictwem obuwia i pojazdów, ponieważ są to sposoby, do których ogół społeczeństwa przyczynia się najczęściej.

(7) Aby wcześnie wykryć możliwe pojawienie się Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) na wczesnym etapie i zapobiec jego rozprzestrzenianiu się na resztę terytorium Unii, obszary wyznaczone i rośliny żywicielskie poza tymi obszarami należy objąć kontrolami występowania. Państwa członkowskie powinny przeprowadzać co roku kontrole występowania w oparciu o ocenę ryzyka wprowadzenia Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield).

(8) W świetle dowodów zebranych we Włoszech i szerokiego występowania Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) w państwach trzecich uprawiających ryż należy sprawdzać, czy w tych państwach trzecich przestrzega się określonych warunków w odniesieniu do roślin ukorzenionych z gatunku Oryza sativa L. przeznaczonych do sadzenia przed wprowadzeniem tych roślin do Unii. W szczególności warunki te powinny obejmować brak tego agrofaga w punkcie lub miejscu produkcji, przeprowadzanie kontroli urzędowych i niezbędne oświadczenia w ramach świadectw fitosanitarnych. Spełnienie tych warunków jest niezbędne do zapewnienia, aby rośliny te był wolne od Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield).

(9) Należy również poddać rośliny ukorzenione przeznaczone do sadzenia z gatunku Oryza sativa L. kontroli wzrokowej i – w przypadku stwierdzenia objawów porażenia Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) – pobraniu próbek i badaniom na obecność agrofaga w celu wykrycia jego ewentualnej obecności.

(10) Należy również przewidzieć środki dotyczące przemieszczania wewnątrz Unii roślin ukorzenionych z gatunku Oryza sativa L. pochodzących z Unii. Aby zapewnić odpowiedni poziom ochrony fitosanitarnej, przemieszczanie tych roślin i gleby z obszarów wyznaczonych do reszty terytorium Unii powinno zostać zakazane.

(11) Niniejsze rozporządzenie powinno obowiązywać przez odpowiedni okres, który umożliwi jego przegląd, jak również przegląd dotyczący obecności i rozprzestrzeniania Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield).

(12) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie określa przepisy zapobiegające zawleczeniu, przemieszczaniu i rozprzestrzenianiu oraz rozmnażaniu i uwalnianiu w Unii Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield).

Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „określony agrofag” oznacza Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield); 2) „określone rośliny” oznaczają rośliny przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, posiadające korzenie i należące do gatunku Oryza sativa L., które uprawia się w glebie; 3) „rośliny żywicielskie” oznaczają rośliny przeznaczone do sadzenia, posiadające korzenie i należące do rodzajów i gatunków wymienionych w załączniku I, które uprawia się w glebie; 4) „samosiejki roślin żywicielskich” oznaczają określone rośliny, które pojawiają się w miejscach produkcji bez uprzedniego sadzenia; 5) „określone nasiona” oznaczają nasiona Oryza sativa L.; 6) „określone przedmioty” oznaczają maszyny, narzędzia, pojazdy i urządzenia osobiste, które wykorzystywano w działalności z związanej z sadzeniem, obróbką lub zbiorami roślin żywicielskich; 7) „obszar wyznaczony” oznacza obszar obejmujący strefę porażenia i strefę buforową ustanowioną w momencie wykrycia określonego agrofaga; 8) „strefa porażenia” oznacza strefę, w której znajdują się pola Oryza sativa L. obejmujące: a) wszystkie rośliny żywicielskie, o których wiadomo, że są porażone przez określonego agrofaga; b) wszystkie rośliny żywicielskie wykazujące objawy wskazujące na możliwe porażenie przez określonego agrofaga; c) wszystkie inne rośliny, które mogą być lub są porażone przez określonegoagrofaga, w tym rośliny, które mogą zostać porażone ze względu na podatność na tego agrofaga oraz znajdowanie się w pobliżu porażonych określonych roślin, lub rośliny z nich wyhodowane; d) grunty, glebę lub inne elementy, które zostały porażone lub mogą zostać porażone przez określonego agrofaga; 9) „strefa buforowa” oznacza strefę o szerokości co najmniej 100 m otaczającą strefę porażenia; 10) „metoda uprawy pułapkowej” oznacza metodę zakładającą tymczasowe sadzenie określonych roślin w porażonym polu, aby przyciągnąć określonego agrofaga, po którym następuje ich usunięcie i zniszczenie w celu ochrony przed tym agrofagiem pozostałych określonych roślin rosnących w tym samym polu.

Artykuł 3 Zakaz wprowadzania do Unii i przemieszczania w obrębie Unii Określony agrofag nie może być wprowadzany, przemieszczany ani utrzymywany, rozmnażany ani uwalniany na terytorium Unii.

Artykuł 4 Ustanowienie obszarów wyznaczonych 1. W przypadku potwierdzenia obecności określonego agrofaga na terytorium Unii każde państwo członkowskie, którego to dotyczy, natychmiast ustanawia obszar wyznaczony. 2. W przypadku potwierdzenia obecności określonego agrofaga w strefie buforowej dane państwo członkowskie natychmiast przeprowadza przegląd granic strefy porażenia i strefy buforowej i odpowiednio zmienia te granice. 3. Dane państwo członkowskie przekazuje Komisji i pozostałym państwom członkowskim informacje dotyczące liczby i lokalizacji obszarów wyznaczonych ustanowionych w odniesieniu do określonego agrofaga zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) 2016/2031. 4. Jeżeli na podstawie kontroli występowania, o których mowa w art. 8, przez okres kolejnych trzech lat nie stwierdzi się na obszarze wyznaczonym obecności określonego agrofaga, można znieść ten obszar wyznaczony. W takich przypadkach dane państwo członkowskie powiadamia Komisję i pozostałe państwa członkowskie, że obszar wyznaczony został zniesiony zgodnie z art. 19 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/2031.

Artykuł 5 Środki zwalczania Dane państwo członkowskie stosuje na obszarach wyznaczonych wszystkie następujące środki w celu zwalczenia określonego agrofaga: 1) określone rośliny znajdujące się w strefie porażenia zostają usunięte i zniszczone na polach, na których miałyby niedługo nastąpić zbiory. Określone rośliny niszczy się na miejscu lub w pobliskiej lokalizacji w strefie porażenia wyznaczonej do tego celu, w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie się określonego agrofaga; 2) w strefie porażenia nie wysiewa się określonych nasion ani nie sadzi się roślin żywicielskich; 3) regularnie usuwa się samosiejki roślin żywicielskich; 4) pola w strefie porażenia muszą być stale zalane przez okres dłuższy niż 18 miesięcy. Jeżeli stałe zalanie nie jest możliwe, stosuje się metodę uprawy pułapkowej lub inne metody uniemożliwiające agrofagowi przejście całego cyklu życiowego; 5) określone rośliny stosowane w metodzie uprawy pułapkowej niszczy się w ciągu pięciu tygodni po sadzeniu; 6) określone przedmioty, które były używane w strefie porażenia, oczyszcza się z gleby i odpadów roślinnych przed przeniesieniem ich na sąsiednie pola. Podczas czyszczenia należy unikać rozniesienia odpadów poza porażone pole.

Artykuł 6 Środki ograniczające rozprzestrzenianie 1. Na obszarach wyznaczonych wymienionych w załączniku II właściwy organ stosuje wszystkie poniższe środki służące zatrzymaniu określonego agrofaga w tych obszarach i zapobieżeniu jego rozprzestrzenianiu się poza te obszary: a) określone nasiona można wysiewać, a określone rośliny można sadzić tylko wtedy, gdy zastosowano jeden z następujących środków fitosanitarnych: (i) stałe zalanie trwające co najmniej 6 miesięcy od ostatnich zbiorów; (ii) metoda uprawy pułapkowej, zgodnie z którą określone rośliny zostają zniszczone w ciągu pięciu tygodni od sadzenia; (iii) płodozmian z roślinami niebędącymi roślinami żywicielskimi lub uprawianymi roślinami żywicielskimi z rodzaju Brassica L. lub gatunków Allium cepa L., Glycine max (L.) Merr., Hordeum vulgare L., Panicum miliaceum L., Sorghum bicolor (L.) Moench, Triticum aestivum L. i Zea mays L. przeznaczonych do produkcji cebul, warzyw lub ziaren przeznaczonych dla użytkowników ostatecznych do wykorzystania innego niż jako rośliny przeznaczone do sadzenia; b) regularnie usuwa się samosiejki roślin żywicielskich; c) określone przedmioty, które były używane w porażonym polu, oczyszcza się z gleby i odpadów roślinnych przed przeniesieniem ich na sąsiednie pola. Podczas czyszczenia należy unikać rozniesienia odpadów poza porażone pole. 2. Jeżeli wyniki kontroli występowania wykażą, że liczebność określonego agrofaga wzrosła, właściwy organ stosuje środki, o których mowa w art. 5, na odpowiednich obszarach wyznaczonych.

Artykuł 7 Zwiększanie świadomości W odniesieniu do obszarów wyznaczonych, na których zastosowano środki zwalczania i środki ograniczające rozprzestrzenianie, o których mowa w art. 5 i 6, dane państwo członkowskie zwiększa świadomość społeczną na temat zagrożenia związanego z określonym agrofagiem oraz na temat środków zastosowanych w celu zapobieżenia jego dalszemu rozprzestrzenianiu się poza obszary wyznaczone. Zapewnia ono ogółowi społeczeństwa i odpowiednim podmiotom informacje na temat granic obszarów wyznaczonych, strefy porażenia i strefy buforowej.

Artykuł 8 Kontrole występowania określonego agrofaga na terytorium państw członkowskich 1. Państwa członkowskie przeprowadzają coroczne urzędowe kontrole występowania dotyczące obecności określonego agrofaga na roślinach żywicielskich na swoim terytorium, traktując w kontrolach występowania określone rośliny priorytetowo. Kontrole występowania oparte są na analizie ryzyka. Do 30 kwietnia każdego roku państwa członkowskie przekazują Komisji i pozostałym państwom członkowskim wyniki kontroli występowania przeprowadzonych poza obszarami wyznaczonymi na podstawie formularzy, o których mowa w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1231 (6). 2. Na obszarach wyznaczonych dane państwo członkowskie monitoruje rozwój występowania określonego agrofaga. Do 30 kwietnia każdego roku dane państwo członkowskie przekazuje Komisji i pozostałym państwom członkowskim wyniki kontroli występowania przeprowadzonych z wykorzystaniem formularza przedstawionego w załączniku III. 3. Kontrole występowania obejmują ocenę wizualną roślin żywicielskich, pobieranie próbek roślin żywicielskich wykazujących objawy, a także, w stosownych przypadkach, roślin żywicielskich niewykazujących objawów znajdujących się w pobliżu roślin żywicielskich wykazujących objawy oraz próbek gleby. System korzeniowy roślin, z których pobrano próbki, sprawdza się pod kątem obecności galasów określonego agrofaga. 4. Próbki gleby pobiera się w pobliżu roślin żywicielskich wykazujących objawy. Glebę pobiera się z głębokości 20–25 cm. Na polach objętych nadzorem próbki gleby pobiera się w oparciu o prostokątną siatkę pokrywającą całe pole, w której odległość między punktami pobrania próbek nie może przekraczać 20 m długości na 5 m szerokości. Wielkość próbki wynosi 500 ml do całkowitej powierzchni 1 ha.

Artykuł 9 Przemieszczanie określonych roślin, gleby, określonych nasion i określonych przedmiotów 1. Zabrania się przemieszczania określonych roślin poza obszary wyznaczone. 2. Zabrania się przemieszczania w obrębie obszarów wyznaczonych lub poza nie gleby, na której w ciągu ostatnich trzech lat uprawiano określone rośliny. 3. Przemieszczanie określonych nasion w obrębie obszarów wyznaczonych lub poza nie jest dozwolone tylko wtedy, gdy nasiona są wolne od gleby i odpadów roślinnych. 4. Przemieszczanie określonych przedmiotów poza obszary wyznaczone jest dozwolone tylko wtedy, gdy zostaną oczyszczone i uznane za wolne od gleby.

Artykuł 10 Wprowadzanie określonych roślin i określonych nasion do Unii Określone rośliny i określone nasiona pochodzące z państw trzecich można wprowadzać do Unii wyłącznie wtedy, gdy właściwe organy lub podmioty profesjonalne pod urzędowym nadzorem właściwych organów spełniają wszystkie poniższe wymogi: 1) określone rośliny, które zostały wyhodowane w miejscu produkcji wolnym od agrofagów lub w punkcie produkcji wolnym od agrofagów, zostaną poddane kontroli urzędowej w tym miejscu produkcji lub w punkcie produkcji w momencie najbardziej sprzyjającym wykryciu objawów zakażenia, podczas ostatniego pełnego cyklu wegetacyjnego przed wywozem, i zostaną uznane za wolne od określonego agrofaga; 2) kontrole urzędowe przeprowadzano w momencie najbardziej sprzyjającym wykryciu objawów zakażenia, podczas ostatniego pełnego cyklu wegetacyjnego przed wywozem, w strefie o szerokości co najmniej 100 m i otaczającej miejsce lub punkt produkcji, o którym mowa w pkt 1; 3) wszystkie określone rośliny w strefie otaczającej miejsce produkcji wolne od agrofaga lub punkt produkcji wolny od agrofaga wykazujące objawy infekcji podczas tych kontroli zostały natychmiast zniszczone; 4) określonym roślinom towarzyszy świadectwo fitosanitarne zawierające, zgodnie z art. 71 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/2031, w rubryce „Dodatkowa deklaracja”, jedno z następujących oświadczeń: a) „Krajowa organizacja ochrony roślin państwa pochodzenia określonych roślin uznała to państwo za wolne od określonego agrofaga zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi standardami dla środków fitosanitarnych”; b) „Określone rośliny pochodzą z obszaru wolnego od agrofagów, ustanowionego w odniesieniu do określonego agrofaga przez krajową organizację ochrony roślin państwa trzeciego, w którym znajduje się dany obszar, zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi standardami dla środków fitosanitarnych. Nazwa obszaru wolnego od szkodników zostanie podana w świadectwie fitosanitarnym w rubryce »Miejsce pochodzenia«”; c) „Określone rośliny wyprodukowano w miejscu produkcji wolnym od agrofagów lub w punkcie produkcji wolnym od agrofagów, ustanowionym w odniesieniu do określonego agrofaga przez krajową organizację ochrony roślin odnośnego państwa trzeciego zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi standardami dla środków fitosanitarnych (Wymogi dotyczące ustanowienia miejsc produkcji wolnych od agrofagów i punktów produkcji wolnych od agrofagów. ISPM nr 10 (1999), Rzym, IPPC, FAO 2016) i wyprodukowano je zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2022/1372 (*1); (*1) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1372 z dnia 5 sierpnia 2022 r. w sprawie środków tymczasowych zapobiegających zawleczeniu, przemieszczaniu i rozprzestrzenianiu oraz rozmnażaniu i uwalnianiu w Unii Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) (Dz.U. L 206 z 8.8.2022, s. 16).”;" 5) świadectwo fitosanitarne towarzyszące określonym nasionom pochodzącym z państw trzecich zawiera, w rubryce „Dodatkowa deklaracja”, informację, że nasiona są wolne od gleby i odpadów.

Artykuł 11 Pobieranie próbek i badanie określonych roślin wykazujących objawy obecności określonego agrofaga Z określonych roślin wprowadzanych do Unii z państwa trzeciego, w przypadku których po przeprowadzeniu kontroli wzrokowej stwierdzono, że wykazują objawy występowania określonego agrofaga, pobiera się próbki, które się bada w celu stwierdzenia obecności tego agrofaga.

Artykuł 12 Wejście w życie i stosowanie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 30 czerwca 2025 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 5 sierpnia 2022 r. W imieniu Komisji Przewodnicząca Ursula VON DER LEYEN

(1) Dz.U. L 317 z 23.11.2016, s. 4.

(2) Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1.

(3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072 z dnia 28 listopada 2019 r. ustanawiające jednolite warunki wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin i uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 690/2008 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2019 (Dz.U. L 319 z 10.12.2019, s. 1).

(4) Misure d’emergenza per impedire la diffusione di Meloidogyne graminicola Golden & Birchfield nel territorio della Repubblica italiana. Decreto 6 luglio 2017, Gazzetta ufficiale della Repubblica Italiana. Serie generale n. 202, 30.8.2017.

(5) Analiza ryzyka związanego z agrofagami dotycząca Meloidogyne graminicola (Golden & Birchfield) przeprowadzona przez Consiglio per la ricerca in agricoltura e l’analisi dell’economia agraria (CREA).

(6) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1231 z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie formatu i instrukcji dotyczących sprawozdań rocznych z wyników kontroli występowania i formatu wieloletnich programów kontroli występowania oraz praktycznych ustaleń, przewidzianych odpowiednio w art. 22 i 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 (Dz.U. L 280 z 28.8.2020, s. 1).