OŚWIADCZENIA KOMISJI

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej - Przyjęcie aktu ustawodawczego

(2021/C 269 I/01)

Oświadczenie w sprawie rozliczenia płatności zaliczkowych

Pułapy płatności określone w rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych uwzględniały założenie, że wszystkie płatności zaliczkowe będą rozliczane corocznie. Komisja uważa, że wskutek porozumienia dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów osiągniętego przez współprawodawców można przekroczyć pułapy obowiązujące na podstawie wieloletnich ram finansowych, przy uwzględnieniu oczekiwanych profili płatności. To może spowodować zaległości płatnicze w drugiej połowie następnego okresu.

Oświadczenie w sprawie ustrukturyzowanego dialogu w ramach środków tymczasowych dotyczących wykorzystania Funduszy w reakcji na wyjątkowe i nadzwyczajne okoliczności

W przepisach przyjętych przez współprawodawców zobowiązano Komisję do niezwłocznego informowania Parlamentu i Rady o ocenie sytuacji w odniesieniu do wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności. Współprawodawcy wymagają również, aby Komisja bezzwłocznie informowała ich o przewidywanych działaniach następczych w formie środków tymczasowych dotyczących wykorzystania Funduszy oraz aby uwzględniała przyjęte stanowiska oraz opinie wyrażone w ramach ustrukturyzowanego dialogu, do którego Parlament lub Rada mogą zaprosić Komisję.

Wymogi te nie są zgodne z art. 291 ust. 2 i 3 TFUE ani z rozporządzeniem nr 182/2011 dotyczącym procedury komitetowej, które nie przewidują udziału Parlamentu i Rady w kontroli realizacji uprawnień wykonawczych nadanych Komisji. Wymogi takie mogą prowadzić do sytuacji, w której uprawnienia wykonawcze Komisji zostałyby ograniczone. W związku z tym Komisja może zaakceptować te wymogi, o ile nie naruszają one uprawnień wykonawczych wynikających z art. 291 TFUE i rozporządzenia nr 182/2011 dotyczącego procedury komitetowej.

Przepisów tych nie można w żadnym razie przenosić do innych ram prawnych, które nie przewidują wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności.

Oświadczenie w sprawie dalszych działań mających na celu ochronę budżetu Unii i zasobów Next Generation EU przed nadużyciami finansowymi i nieprawidłowościami poprzez wprowadzenie obowiązku stosowania jednolitego narzędzia eksploracji danych udostępnionego przez Komisję

W pkt 30–33 Porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych, zobowiązano Komisję do udostępnienia zintegrowanego i interoperacyjnego systemu informowania i monitorowania, w tym jednolitego narzędzia eksploracji danych i punktowej oceny ryzyka służącego do dostępu do wymaganych danych i ich analizy z myślą o ich powszechnym stosowaniu przez państwa członkowskie. Ponadto wymienione trzy instytucje uzgodniły, że będą ściśle współpracować w trakcie procedury ustawodawczej dotyczącej odnośnych aktów podstawowych w celu zapewnienia podjęcia działań następczych w związku z konkluzjami Rady Europejskiej z lipca 2020 r. dotyczącymi tego elementu.

Komisja jest zdania, że porozumienie osiągnięte przez współprawodawców na podstawie art. 69 ust. 2 (obowiązki państw członkowskich) w sprawie obowiązkowego stosowania jednolitego narzędzia eksploracji danych oraz w sprawie gromadzenia i analizy danych dotyczących beneficjentów rzeczywistych odbiorców finansowania nie jest wystarczające do zwiększenia ochrony budżetu Unii i Next Generation EU przed oszustwami i nieprawidłowościami ani do zapewnienia skutecznych kontroli konfliktów interesów, nieprawidłowości, kwestii podwójnego finansowania i niezgodnego z prawem wykorzystywania środków finansowych. Dlatego podejście uzgodnione przez współprawodawców w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów nie odzwierciedla należycie pożądanego poziomu ambicji i ducha porozumienia międzyinstytucjonalnego.

Oświadczenie w sprawie ochrony budżetu UE poprzez zatrzymanie odsetkowej części płatności na rzecz programów objętych zarządzaniem dzielonym

Komisja uważa, że osiągnięte przez współprawodawców porozumienie, aby obniżyć poziom zatrzymania kwot dla płatności objętych zarządzaniem dzielonym z 10 % do 5 %, stwarza podwyższone ryzyko wypłacania z budżetu UE kwot narażonych na nieprawidłowości.

Aby zminimalizować to ryzyko, Komisja będzie wstrzymywać i zawieszać płatności na rzecz programów, gdy tylko uzna, że poziom zatrzymania 5 % nie wystarcza do pokrycia kwoty odpowiadającej potencjalnym nieprawidłowościom.