ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
(2)

Po trzech latach szybkiego rozwoju wzrost gospodarczy w Republice Czeskiej zmniejszył się w 2008 r. i przewiduje się jego dalsze spowolnienie w roku 2009. Słabnący w następstwie światowego kryzysu finansowego i gospodarczego popyt zewnętrzny znacząco przyczyni się do zmniejszenia wzrostu eksportu w przypadku w wysokim stopniu otwartej gospodarki czeskiej. Dodatkowo słabnie również popyt wewnętrzny, w szczególności inwestycje, w związku ze zmniejszającym się napływem zagranicznych inwestycji bezpośrednich, rygorystycznymi warunkami kredytowymi i pogarszającymi się nastrojami wśród podmiotów gospodarczych i konsumentów. W reakcji na spowolnienie gospodarcze rząd wprowadził pakiet budżetowych środków stymulacyjnych w budżecie na 2009 r. obejmujący szereg środków dotyczących dochodów i wydatków. Są one ukierunkowane na pobudzenie popytu wewnętrznego i zapewnienie wsparcia przedsiębiorstwom w czasie recesji. Począwszy od 2010 roku, gospodarka powinna stopniowo odzyskiwać dynamikę wraz ze spodziewaną poprawą warunków zewnętrznych. Niemniej jednak wzrost gospodarczy prawdopodobnie nie powróci do wysokiego poziomu sprzed kryzysu. Może to mieć negatywne skutki dla finansów publicznych, na które w ostatnich latach pozytywny wpływ miał wysoki wzrost dochodów i które obecnie, pomimo względnie niskiego deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, w dalszym ciągu wydają się stanowić zagrożenie dla długoterminowej stabilności budżetowej w związku z szybkim starzeniem się społeczeństwa. W drugiej połowie 2008 roku Narodowy Bank Czech poluzował politykę monetarną, obniżając sukcesywnie stopy procentowe (z poziomu 3,75 % w lipcu 2008 r. do poziomu 2,25 % w grudniu 2008 r.). Nominalny efektywny kurs korony czeskiej umocnił się nieznacznie (o ok. 1,3 %) na przestrzeni 2008 roku.
(6)

Przewiduje się, że deficyt nominalny spadnie w roku 2010 do poziomu 2,9 % PKB, a w roku 2011 — jeszcze do 2,3 % PKB. Również saldo pierwotne ma stopniowo się poprawiać — z deficytu o wartości 0,6 % PKB w roku 2009 do nadwyżki o wartości 0,4 % w roku 2010 i 1,1 % PKB w roku 2011. Celem nakreślonej w programie strategii budżetowej po roku 2009 jest wznowienie dążenia do celu średniookresowego, jakim jest saldo strukturalne (tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe) na poziomie –0,5 % PKB. Niemniej jednak w ostatnim roku okresu objętego programem deficyt strukturalny nadal przekraczać ma cel średniookresowy. Prognozowana na rok 2010 poprawa równowagi budżetowej wynika przede wszystkim z wygaśnięcia pakietu przejściowych środków stymulacyjnych uchwalonego na rok 2009. Ponadto zakłada się, że poprawa wyników prognozowana na lata 2010–2011 jest efektem dotychczasowych działań konsolidacyjnych mających na celu ograniczenie wydatków, mianowicie jest opóźnionym skutkiem działań podjętych w kontekście administracji publicznej służących zwłaszcza zahamowaniu wzrostu wynagrodzeń pracowników sektora instytucji rządowych i samorządowych, a także w kontekście reform systemów emerytalnych. W aktualizacji programu nie przedstawiono żadnych istotnych nowych środków konsolidacji budżetowej. I na koniec, program zakłada również spadek deficytu nominalnego ze względu na prognozowane ożywienie gospodarcze. Przewiduje się, że dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, szacowany w roku 2008 na 65,9 % PKB, osiągnie w roku 2010 maksimum wynoszące 70,5 % PKB na skutek pogłębienia deficytu, powolnego tempa wzrostu PKB i znacznej korekty przepływów kapitału w roku 2009, głównie w wyniku spłaty zadłużenia wobec banków komercyjnych oraz nabycia aktywów finansowych w kontekście pakietu pomocy finansowej wdrożonego przez władze Portugalii. Oczekuje się, że pewne odwrócenie tendencji wyznaczonych przez powyższe czynniki doprowadzi do nieznacznego obniżenia wskaźnika zadłużenia do poziomu 70 % PKB w roku 2011.
(6)

W aktualizacji nie przedstawiono średniookresowego celu budżetowego. Prognozy budżetowe zawarte w programie przewidują redukcję deficytu strukturalnego średnio o niemal 1 punkt procentowy rocznie w latach od 2010/11 do 2013/14. W programie, którego prognozy średniookresowe były tworzone przy założeniu niezmiennego kursu polityki, przewiduje się trwałe obniżanie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Zgodnie z programem przewiduje się, że w okresie od roku 2010/11 do roku 2013/14 deficyt nominalny będzie się poprawiał średnio o około 1,25 punktu procentowego w relacji do PKB rocznie — aby pod koniec okresu objętego programem osiągnąć poziom 3,4 % PKB. Około trzy piąte planowanego dostosowania salda nominalnego w latach 2010/11–2013/14 ma być spowodowane zmniejszeniem wskaźnika wydatków. Zakłada się, że roczna nominalna stopa wzrostu wydatków w okresie od roku 2011/12 do roku 2013/14 zmniejszy się do 4 % wobec średniej na poziomie 5,25 % w okresie trzech wcześniejszych lat, mimo iż gwałtowne spowolnienie tempa wzrostu wydatków nie ma jeszcze podstaw w szczegółowych planach wydatków poszczególnych resortów, odzwierciedlając uzgodniony proces przeglądu wydatków z trzech lat. Rząd zapowiedział podniesienie podatków oraz zwiększenie składek na ubezpieczenia społeczne, jak również zwiększenie planowanych oszczędności związanych ze wzrostem wydajności usług publicznych począwszy od roku 2010/11. Przewiduje się, że w okresie objętym programem zadłużenie sektora instytucji rządowych i samorządowych brutto wzrośnie o 15,5 punktu procentowego i wyniesie 68,5 % PKB w roku 2013/14. Celem programu jest obniżenie zadłużenia jako procentu PKB po zakończeniu okresu objętego programem, do roku 2015/16.
(7)

Głównym celem strategii budżetowej określonej w programie jest osiągnięcie nadwyżki strukturalnej, tj. nadwyżki w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne po skorygowaniu o działania jednorazowe i inne działania tymczasowe, w wysokości 1 % PKB na koniec okresu objętego programem. Tym samym przez cały okres objęty programem Niderlandy osiągałyby swój średniookresowy cel budżetowy, tzn. deficyt strukturalny wynoszący między 0,5 % a 1 % PKB. W programie zakłada się, że nominalna nadwyżka budżetowa zmniejszy się z poziomu 1,2 % w roku 2009 do poziomu 0,8 % PKB w roku 2010, by następnie wzrosnąć do 1,1 % PKB w roku 2011. Podobnie będzie się kształtowało saldo pierwotne. Przewiduje się, że dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, którego wysokość szacuje się w programie na 42,1 % PKB w roku 2008, zmniejszy się o 6 punktów procentowych w okresie objętym programem. Niemniej prognozy te zostały sporządzone przed podjęciem działań rządowych ukierunkowanych na stabilizację rynków finansowych, i tym samym nie uwzględniają tych działań. Wspomniane działania, takie jak zakup banku Fortis Bank Netherlands i operacje dokapitalizowania banków, przyczyniły się w roku 2008 do wzrostu wskaźnika długu w relacji do PKB o około 15 punktów procentowych. W szczególności, zgodnie ze śródokresową prognozą służb Komisji, wskaźnik zadłużenia osiągnął poziom 57,3 % w roku 2008, natomiast w roku 2009 spadnie do 53,2 % w związku ze spłatą pożyczki, by w roku 2010 ponownie wzrosnąć do poziomu 55,2 %. Stosownie do sugestii zawartych w dodatku z grudnia 2008 r. obecnie oczekuje się, że saldo nominalne w latach 2009–2010 osiągnie poziom znacznie niższy od wartości docelowych założonych w programie (przewidującym deficyt na poziomie — odpowiednio — 1,2 % i 2,4 %). Sugeruje to, że dane dotyczące planowanego salda na rok w 2011 mogą być również nieaktualne.
(5)

W programie przewiduje się, że w 2009 roku nadwyżka sektora instytucji rządowych i samorządowych spadnie o 2,3 punktu procentowego do poziomu 2,1 % PKB, co jest zasadniczo zgodne z przewidywaniami zawartymi w śródokresowej prognozie służb Komisji (2,0 % PKB). Mierząc pogorszenie salda strukturalnego w ujęciu rok do roku, zgodnie z obliczeniami przeprowadzonymi przez służby Komisji na podstawie informacji przedstawionych w programie, ocenia się, że kurs polityki budżetowej będzie ekspansywny na poziomie około 1 % PKB. Szacuje się, że wpływ automatycznych mechanizmów stabilizacyjnych spowoduje zmniejszenie nadwyżki budżetowej w 2009 roku o dodatkowe 1,5 % PKB. Przewidywania dotyczące kursu polityki budżetowej zasadniczo pokrywają się z wielkością zapowiedzianego w programie rządowego pakietu stymulacyjnego, która w 2009 roku wyniesie łącznie 1,2 % PKB. Ponad trzy czwarte z tej kwoty przeznaczone zostanie na sfinansowanie obniżki podatków celem wsparcia siły nabywczej konsumentów. Obniżki te służą też realizacji długoterminowego celu rządu, jakim jest zmniejszenie obecnie stosunkowo wysokiego poziomu obciążeń podatkowych związanych z zatrudnieniem i zwiększenie zachęt do podejmowania zatrudnienia. Wielkość pozostałej części środków stymulacyjnych uwzględnionych w aktualizacji programu jest stosunkowo ograniczona i wynosi około 0,3 % PKB. Środki te przeznaczone będą na różne inwestycje infrastrukturalne oraz na zabezpieczenie finansowania dla przedsiębiorstw. W dniu 30 stycznia 2009 r. rząd ogłosił dodatkowy pakiet stymulacyjny obejmujący zestaw różnorodnych środków na rzecz pobudzenia inwestycji infrastrukturalnych i mieszkaniowych (przede wszystkim celem utrzymania zatrudnienia), zwiększenia środków na edukację i badania naukowe oraz zmniejszenia kosztów pracy przez obniżenie składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracodawców. Szacuje się, że koszty budżetowe realizacji tych dodatkowych środków w 2009 roku wyniosą 0,5 % PKB, co oczywiście nie jest uwzględnione w celu zapisanym w programie (4).
(3)

Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu zakłada wzrost realnego PKB roku 2008 o 3,5 % i przewiduje jego gwałtowny spadek o 4,8 % w roku 2009, dalszy niewielki spadek o 0,2 % w roku 2010, a następnie powrót do tendencji wzrostowej (4,5 %) w roku 2011. Z dostępnych obecnie informacji (2) wynika, że scenariusz ten jest oparty na założeniach realistycznych w odniesieniu do wzrostu do roku 2009, natomiast wyraźnie optymistycznych w odniesieniu do lat kolejnych. Założenia dotyczące wzrostu począwszy od roku 2010 wydają się optymistyczne, ponieważ pogorszenie się perspektyw dotyczących wzrostu w krajach będących partnerami handlowymi Litwy oraz spadek popytu wewnętrznego w związku z ograniczoną dostępnością kredytów prawdopodobnie będą miały poważniejszy charakter i utrzymają się dłużej niż założono w programie. Szacunki dotyczące potencjalnego wzrostu w roku 2011 są raczej zawyżone. Zawarte w programie prognozy dotyczące inflacji są realistyczne w odniesieniu do roku 2009, natomiast w odniesieniu do roku 2010 mogą się okazać zbyt niskie, przede wszystkim ze względu na zmiany cen energii spowodowane zamknięciem elektrowni atomowej w Ignalinie, które jest planowane na koniec roku 2009. W porównaniu ze śródokresową prognozą służb Komisji ze stycznia 2009 roku program konwergencji zakłada dużo szybsze tempo likwidowania nierównowagi zewnętrznej w roku 2009, ponieważ przewiduje większy spadek popytu wewnętrznego i korzystniejszy rozwój sytuacji na rynkach eksportowych.
(2)

Po trwającym od końca lat dziewięćdziesiątych okresie stabilnego, wysokiego wzrostu, opierającego się w dużym stopniu na popycie krajowym, w latach 2005-2007 realny PKB Łotwy rósł w tempie dwucyfrowym, znacznie powyżej produktu potencjalnego. Motorem wzrostu był głównie intensywny wzrost akcji kredytowej zwiększający istotnie spożycie prywatne i inwestycje w nieruchomości; trend ten zakończył się jednak w połowie 2007 roku w związku z niemożnością utrzymania na dotychczasowym poziomie zbyt wysokich cen nieruchomości. W latach tych wysoki popyt krajowy stał się źródłem poważnego przegrzania gospodarki, której struktura zmieniła się na korzyść sektora dóbr niewymiennych kosztem sektora dóbr wymiennych, osłabiając tym samym równowagę zewnętrzną gospodarki. Światowy kryzys finansowy spotęgował wstrząs, jakim było dla Łotwy załamanie hossy na jej krajowym rynku kredytów i nieruchomości, ograniczając jeszcze bardziej dostęp do kredytu oraz zaostrzając warunki jego przyznawania, co w trakcie roku 2008 przyczyniło się do znacznego spadku popytu krajowego. W kontekście powiązania kursu wymiany łotewskiego łata względem euro, w 2008 roku warunki monetarne i kredytowe uległy zaostrzeniu w sytuacji, gdy ryzyko tego kraju było postrzegane jako podwyższone i postępowała aprecjacja efektywnego realnego kursu walutowego. Towarzyszące tym zjawiskom pogorszenie koniunktury na rynkach eksportowych uderzyło we względnie niewielki sektor dóbr wymiennych, osłabiony już we wcześniejszych latach przez niezwykle intensywny wzrost kosztów krajowych. W związku z gwałtownym spowolnieniem gospodarczym, w 2008 roku znacznie zmniejszyły się dochody budżetowe, pociągając za sobą zmianę salda budżetowego szacowaną na 4 punkty procentowe PKB. Wraz z postępującym pogarszaniem się nastrojów w stosunku do rynków wschodzących, ograniczenia w zakresie możliwości finansowania skłoniły rząd do podjęcia decyzji o wystąpieniu do instytucji międzynarodowych o udzielenie pomocy finansowej. Łotwa otrzymała od UE, MFW i innych pożyczkodawców międzynarodową pomoc finansową na bardzo wysoką kwotę (w sumie do 7,5 mld EUR rozłożonych na okres sięgający pierwszego kwartału 2011 roku) (2), z zastrzeżeniem wdrożenia uzgodnionego programu w zakresie polityki. Zgodnie z zobowiązaniami przyjętymi w stosunku do podmiotów udzielających międzynarodowej pomocy, polityka budżetowa Łotwy jest nastawiona na dokonanie korekt niezbędnych w związku ze znacznymi zaburzeniami równowagi gospodarczej występującymi w tym kraju.
(5)

Zakłada się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zwiększy się do 9,5 % PKB w 2009 r., głównie wskutek załamania gospodarczego. Rząd przeprowadził uznaniowe zmniejszenie wydatków o blisko 3 % PKB. Przyjęto zarazem pakiet środków na poziomie 0,5 % PKB zapewniających wsparcie gospodarki w reakcji na recesję. Razem oznaczają one ogólne zmniejszenie wydatków o ok. 2,5 % PKB. Obejmuje ono pakiet ogłoszony w dodatku, jednak ponieważ nie podano bliższych informacji nie został on uwzględniony w śródokresowej prognozie służb Komisji. Komisja szacuje, że może on spowodować w roku 2009 oszczędności wynoszące 0,8 % PKB — nieco poniżej 1 % PKB zapowiedzianego przez rząd (6). Mimo zmniejszenia wydatków szacuje się, że deficyt strukturalny (zgodnie z obliczeniami przeprowadzonymi przez służby Komisji na podstawie informacji przedstawionych w programie) zwiększy się o około 2 punkty procentowe PKB w związku z obecnym dostosowaniem na rynku nieruchomości, trudnościami w odpowiednio szybkim zmniejszeniu wzrostu wydatków w reakcji na zmienione warunki gospodarcze oraz znaczną korektę potencjalnego wzrostu w dół.
(2)

Zgodnie ze śródokresową prognozą służb Komisji ze stycznia 2009 roku wzrost realnego PKB w Hiszpanii obniży się w 2008 roku do 1,25 %. Hiszpania stoi obecnie przed wyzwaniami w sferze wewnętrznej i zewnętrznej, które wymagają odpowiednich dostosowań. W odniesieniu do sytuacji wewnętrznej kurczy się sektor budownictwa mieszkaniowego, a ceny mieszkań spadają. Co do sytuacji zewnętrznej utrzymujący się deficyt obrotów bieżących doprowadził do szybko rosnącego zadłużenia, co z kolei spowodowało wzrost płatności odsetkowych na rzecz zagranicy. Od pierwszej połowy 2008 roku władze Hiszpanii podejmują wiele środków w celu ożywienia działalności gospodarczej. Obejmują one tymczasowe i trwałe obniżenie podatków oraz plany inwestycyjne, o wartości ok. 2 % PKB w 2009 roku, a także szereg reform strukturalnych. Poza tymi działaniami dyskrecjonalnymi na pogorszenie stanu finansów publicznych dotkliwie wpłynęło również spowolnienie gospodarcze, co ogranicza możliwość wprowadzania dalszych bodźców fiskalnych bez szkody dla dobrego stanu finansów publicznych w perspektywie długoterminowej. Hiszpania stoi zatem przed wyzwaniem polegającym na zwiększeniu potencjalnego wzrostu w sytuacji przedłużającego się spowolnienia gospodarczego, przy jednoczesnym ułatwieniu bieżącej korekty istniejącej nierównowagi makroekonomicznej.
(6)

Program przewiduje dalsze pogorszenie się deficytu nominalnego sektora instytucji rządowych i samorządowych z 0,6 % PKB w roku 2009 do 1,5 % PKB w roku 2010, podczas gdy deficyt pierwotny wzrośnie z 0,3 % PKB do 1,2 %. Średniookresowym celem budżetowym Luksemburga jest deficyt strukturalny (tj. w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe) w wysokości 0,75 % PKB. W oparciu o scenariusz makroekonomiczny i prognozy budżetowe zawarte w programie przewiduje się, że powyższy cel średniookresowy będzie w pełni realizowany przez cały okres objęty programem — zgodnie z przewidywaniami saldo strukturalne przeliczone zgodnie z powszechnie przyjętą metodyką w oparciu o informacje zawarte w programie pozostanie dodatnie, przy czym nadwyżka nieznacznie spadnie z 0,6 % PKB w roku 2009 do 0,4 % PKB w roku 2010. Zgodnie z prognozami dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, który podwoił się z 7 % PKB w roku 2007 do 14,4 % PKB w roku 2008 w związku z finansowaniem pożyczek wspierających luksemburskie spółki zależne banków zagranicznych istotnych dla funkcjonowania systemu, zwiększy się do 15 % PKB w roku 2009 i do 17 % w roku 2010. Pomimo to dług publiczny brutto Luksemburga, nawet po jego podwojeniu się w roku 2008, będzie zdecydowanie najniższy w strefie euro.
(2)

Po wielu latach stosunkowo silnego wzrostu gospodarczego gospodarka szwedzka znacząco wyhamowała w 2008 r. w wyniku światowego spowolnienia gospodarczego będącego przyczyną osłabienia popytu zewnętrznego. Popyt krajowy utrzymywał się na dość dobrym poziomie do lata, kiedy to uległ znacznemu osłabieniu w świetle spadków głównych indeksów giełdowych, które doprowadziły do erozji zaufania konsumentów i podmiotów gospodarczych. Wydaje się, że w ostatnich miesiącach 2008 r. spowolnienie gospodarcze pogłębiło się, a bezrobocie zaczęło wzrastać. Częściowo ze względu na ogólnie dobre ramy makroekonomiczne Szwecja weszła w okres spowolnienia gospodarczego ze stosunkowo stabilnymi finansami publicznym i dzięki temu może zapewnić pole działania automatycznym stabilizatorom, a także podejmować uznaniowe środki stymulacyjne bez uszczerbku dla stabilności finansów w perspektywie długoterminowej. Ponieważ szwedzkie finanse publiczne były w przeszłości stosunkowo wrażliwe na zmiany koniunkturalne i zmiany na rynku pracy, głównym wyzwaniem w nadchodzących latach jest zapewnienie powrotu do pełnego zatrudnienia tak, aby zagwarantować, że oczekiwany nagły wzrost bezrobocia nie będzie miał trwałego niekorzystnego wpływu na finanse publiczne. Po trwającej do września 2008 r. serii podwyżek stóp procentowych, o których zadecydowano z powodu niepokojów związanych z inflacją, Riksbank złagodził politykę pieniężną, kilkakrotnie obniżając stopy procentowe (z poziomu 4,75 % do 1,00 % obecnie). Nominalny efektywny kurs korony spadł w 2008 roku o ok. 10 %.
(6)

W odniesieniu do średniookresowej strategii budżetowej w programie potwierdzono zobowiązanie do osiągnięcia celu średniookresowego polegającego na zrównoważonej sytuacji budżetowej w kategoriach strukturalnych, przy czym nie zakłada się osiągnięcia tego celu w 2011 roku. Spowolnienie gospodarcze oznacza opóźnienie w realizacji planu konsolidacji budżetowej przewidzianego w trzyletnim programie budżetowym przyjętym w lecie 2008 r. Potwierdzono zobowiązanie do korekty opierającej się na zmniejszaniu wydatków zawarte w tym pakiecie, w szczególności poprzez ogólne potwierdzenie średniookresowych prognoz w odniesieniu do poszczególnych kategorii wydatków i środków służących realizacji tego celu. Zakłada się wprawdzie, że pakiet środków naprawczych nie będzie miał wpływu na budżet, jednak jego wdrożenie doprowadzi do opóźnienia korekty opierającej się na zmniejszaniu wydatków, ze wzglądu na ożywienie inwestycji i jednorazowe wypłaty środków na rzecz gospodarstw domowych w 2009 roku. Po gwałtownym wzroście przewidywanym w 2009 roku wskaźnik stosunku wydatków pierwotnych do PKB stopniowo wróciłby do poziomu zakładanego dla 2008 roku dzięki lepszym warunkom gospodarczym i znacznie mniejszemu wzrostowi wydatków w latach 2010–2011 (średnio 0,8 % w ujęciu nominalnym). Przewiduje się, że wskaźnik stosunku dochodów do PKB nieznacznie wzrośnie w latach 2008–2011. Przewiduje się, że po osiągnięciu rekordowego poziomu w 2009 roku deficyt zasadniczy spadnie do 3,3 % PKB w 2010 roku i 2,9 % PKB w 2011 roku. Przewidywany wzrost wydatków z tytułu odsetek począwszy od 2010 roku oznacza, że oczekuje się, że saldo pierwotne będzie polepszało się w szybszym tempie. Przeliczone saldo strukturalne ulegałoby dalszej poprawie w latach 2010 i 2011, łącznie o 1 punkt procentowy PKB. Planowana konsolidacja budżetowa w latach 2010-2011 wynika z ograniczeń wynikających z bardzo wysokiego długu publicznego. Przewiduje się, że wskaźnik długu publicznego brutto — po wzroście do poziomu nieco poniżej 106 % PKB w 2008 roku, również w wyniku ostrożnościowego gromadzenia płynnych aktywów we włoskim banku centralnym — będzie nadal wzrastał w latach 2009 i 2010 do poziomu 112 % PKB, a następnie nieznacznie spadnie do 111,6 % PKB w 2011 roku. Głównymi czynnikami takiego rozwoju sytuacji są planowana niska nadwyżka pierwotna i niższy nominalny wzrost PKB. Przewidziana w programie korekta przepływów kapitału jest stosunkowo niewielka, ale nie uwzględnia ona możliwego wdrożenia programu dokapitalizowania banków przyjętego wraz z pakietem środków naprawczych, ponieważ jeszcze go nie wprowadzono.
(6)

Głównym celem średniookresowej strategii budżetowej przedstawionej w aktualizacji jest zmniejszenie deficytu nominalnego z 3,4 % PKB w 2008 roku do 2,6 % PKB w 2009 roku, po czym ma nastąpić jego nieznaczny spadek do 2,5 % w 2010 roku i dalsze zmniejszenie do 2,2 % PKB w 2011 roku. Ponieważ przewiduje się, że wydatki na odsetki wzrosną w 2009 roku o pół punktu procentowego PKB, na ten rok zapisano większą poprawę salda pierwotnego (przekraczającą 1 punkt procentowy), po której ma nastąpić poprawa o 0,3 % PKB do 2011 roku, kiedy to saldo pierwotne wykaże nadwyżkę na poziomie 2,2 % PKB. W okresie objętym programem nie przewiduje się osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego kraju w odniesieniu do sytuacji budżetowej (deficyt w wysokości 0,5 % PKB w ujęciu strukturalnym — tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe). Łączna konsolidacja budżetowa na poziomie 1,2 punktu procentowego PKB ma się odbywać zarówno po stronie dochodów, jak i wydatków. W programie nie przedstawiono szczegółowych środków wspierających planowane zmniejszenie deficytu po 2009 roku. W aktualizacji ocenia się, że poziom długu w relacji do PKB w 2008 roku znacznie wzrósł do poziomu nieco powyżej 71 %, co było przede wszystkim związane z wykorzystaniem pierwszej transzy pomocy finansowej udzielanej przez UE i MFW, przeznaczonej w dużej mierze na odbudowanie rezerw. W 2009 roku wskaźnik zadłużenia ma dalej rosnąć do 72,5 %, lecz w późniejszych latach przewiduje się coraz szybszy spadek jej wartości (do 69 %), do czego przyczyni się również stopniowe przyśpieszenie tempa wzrostu.
(5)

W programie konwergencji z grudnia 2008 roku zakłada się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszy się w 2009 roku do poziomu 2,5 % PKB, natomiast w opartej na mniej optymistycznym scenariuszu makroekonomicznym śródokresowej prognozie służb Komisji przewiduje się wzrost deficytu do 3,5 %. Szacuje się, że działania dyskrecjonalne doprowadzą do ekspansji budżetu o więcej niż 1 punkt procentowy netto. Dotyczy to także działań specjalnych podjętych w odpowiedzi na pogorszenie koniunktury („Plan stabilności i rozwoju” ogłoszony w dniu 30 listopada 2008 roku). Ze względu na zmianę struktury dochodów podatkowych w Polsce nie przyczynia się to do pogorszenia salda strukturalnego, szacowanego na ok. 1/3 punktu procentowego.