Wspólne stanowisko Rady 2003/805/WPZiB

z dnia 17 listopada 2003 r.

w sprawie upowszechnienia i wzmocnienia porozumień wielostronnych w dziedzinie nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz środków przenoszenia

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 15,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W Salonikach Rada Europejska oświadczyła, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia oraz środków przenoszenia stanowi rosnące zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa; ryzyko, że terroryści pozyskają materiały chemiczne, biologiczne, radiologiczne lub jądrowe, nadaje nowy wymiar temu zagrożeniu. Dlatego Rada Europejska postanowiła, że zbiorowe wysiłki UE skoncentrują się, między innymi, na działaniach na rzecz powszechnej ratyfikacji i przystępowania do kluczowych traktatów i porozumień dotyczących rozbrojenia i nierozprzestrzeniania oraz, jeżeli jest to konieczne, na rzecz ich wzmacniania.

(2) W swoim planie działań dotyczącym wykonywania podstawowych zasad strategii UE przeciwko rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, UE i jej Państwa Członkowskie podjęły się wspierania na poziomie politycznym powszechnego przystępowania do dokumentów odnoszących się do broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia.

(3) Ponowne określenie tej polityki służyłoby jako punkt odniesienia w negocjowaniu stanowiska UE na międzynarodowym forum i dlatego właściwe jest jej sformułowanie we wspólnym stanowisku Rady,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WSPÓLNE STANOWISKO:

Artykuł 1

Celami niniejszego wspólnego stanowiska są:

a) wspieranie powszechnej ratyfikacji i przystępowania do następujących porozumień wielostronnych oraz, gdzie niezbędne, wzmacnianie ich postanowień, w tym poprzez zapewnianie zgodności z nimi:

i) Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej oraz porozumienia o zabezpieczeniach (NPT);

ii) Protokoły dodatkowe Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (Protokoły dodatkowe MAEA);

iii) Konwencja o Zakazie Broni Chemicznej;

iv) Konwencja o Zakazie Broni Biologicznej i Toksycznej;

v) Haski kodeks postępowania przeciwko rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych;

b) wspieranie wcześniejszego wejścia w życie Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych.

Te kluczowe dokumenty stanowią podstawę dla wysiłków międzynarodowej wspólnoty na rzecz rozbrojenia i nierozprzestrzeniania, które przyczyniają się do międzynarodowego zaufania, stabilności i pokoju, włączając w to walkę z terroryzmem.

Artykuł 2

W dążeniu do osiągnięcia celów określonych w art. 1 UE i jej Państwa Członkowskie będą zwracać szczególną uwagę na potrzebę wzmocnienia zgodności z systemem traktatów wielostronnych poprzez:

- zwiększenie wykrywalności naruszeń, oraz

- wzmacnianie realizacji zobowiązań przewidzianych tym systemem traktatów.

W tym celu szczególny nacisk kładzie się na jak najlepsze wykorzystywanie istniejących mechanizmów weryfikacji oraz, gdzie niezbędne, ustanowienie dodatkowych instrumentów weryfikacji, jak również wzmacnianie roli Rady Bezpieczeństwa ONZ, która ponosi główną odpowiedzialność za utrzymywanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Artykuł 3

UE i jej Państwa Członkowskie skoncentrują swoje działania dyplomatyczne na dążeniu do osiągnięcia celów określonych w art. 1 i 2, zgodnie z zasadami określonymi poniżej.

Artykuł 4

Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) jest kamieniem milowym w światowym systemie nierozprzestrzeniania oraz istotnym fundamentem w dążeniu do rozbrojenia jądrowego, na mocy jego art. VI. Osiągnięcie powszechnego przystąpienia do NPT jest niezwykle ważne. W tym celu UE będzie:

- zachęcać wszystkie państwa, które nie są jeszcze stronami NPT, do bezwarunkowego przystąpienia do NPT jako państwa nieposiadające broni jądrowej oraz podporządkowanie wszystkich swoich obiektów jądrowych oraz działań w tym zakresie przepisom systemu zabezpieczeń całkowitych MAEA,

- wzywać państwa, które jeszcze nie podpisały porozumień o zabezpieczeniach z MAEA, do wypełniania ich zobowiązań zgodnie z art. III NPT oraz do zawierania takich porozumień niezwłocznie,

- promować wszystkie cele ustanowione w NPT,

- wspierać dokument końcowy Konferencji przeglądowej z roku 2000 oraz decyzje i rezolucje przyjęte podczas Konferencji przeglądowej i rozszerzeniowej NPT z roku 1995,

- wspierać bliższe rozpatrzenie gwarancji bezpieczeństwa,

- promować środki mające na celu zapewnienie, iż jakiekolwiek możliwe nadużycie cywilnych programów jądrowych do celów wojskowych zostanie skutecznie wykluczone.

Artykuł 5

UE uważa, że Protokoły dodatkowe MAEA stanowią integralną część systemu zabezpieczeń MAEA. Poprzez podnoszenie poziomu zgodności oraz ułatwianie wykrywania naruszeń Protokoły dodatkowe wzmacniają NPT. W celu wspierania powszechnego przyjęcia i wykonania Protokołów dodatkowych UE będzie:

- wzywać do wcześniejszej ratyfikacji Protokołów dodatkowych przez Państwa Członkowskie UE oraz państwa przystępujące do końca 2003 r.,

- wzywać do tego samego inne organizacje regionalne,

- działać na rzecz przekształcenia Protokołów dodatkowych oraz porozumień o zabezpieczeniach w standardy systemu weryfikacji MAEA oraz działać na rzecz powszechnego przystąpienia do Protokołów dodatkowych,

- zachęcać do silnego politycznego i finansowego wsparcia pracy MAEA.

Artykuł 6

Konwencja o Zakazie Broni Chemicznej jest unikalnym dokumentem dotyczącym rozbrojenia i nierozprzestrzeniania, którego integralność i ścisłe stosowanie musi być w pełni zagwarantowane. Skuteczne krajowe środki wykonawcze są istotne dla skutecznego funkcjonowania Konwencji. W celu wzmocnienia Konwencji UE będzie:

- zachęcać do niezwłocznego przystąpienia lub ratyfikowania Konwencji państwa, które jeszcze tego nie zrobiły,

- zachęcać wszystkie państwa, które są stronami Konwencji, do niezwłocznego ustanowienia niezbędnych krajowych środków wykonawczych, w tym ustawodawstwa karnego. Takie środki muszą odzwierciedlać ogólny charakter postanowień Konwencji,

- wzywać zainteresowane państwa do wypełniania ich obowiązku zniszczenia broni chemicznej oraz zniszczenia lub przekształcania urządzeń służących do produkcji broni chemicznej w terminach przewidzianych w Konwencji,

- działać na rzecz ustanowienia zakazów broni chemicznej powszechnie obowiązującymi regułami prawa międzynarodowego.

Artykuł 7

Konwencja o Zakazie Broni Biologicznej i Toksycznej (BTWC) jest kamieniem milowym w wysiłkach mających na celu zapobieganie używaniu czynników biologicznych lub toksyn jako broni. UE nadal wspiera zasadę weryfikacji BTWC.

W celu wzmocnienia Konwencji UE będzie:

- dokonywać szczególnych wysiłków, aby przekonać do przystąpienia lub ratyfikacji Konwencji państwa, które jeszcze tego nie zrobiły,

- działać na rzecz identyfikacji skutecznych mechanizmów mających na celu wzmacnianie i weryfikację zgodności w ramach BTWC,

- działać na rzecz zapewnienia konkretnych rezultatów wynikających z corocznych posiedzeń, które mają się odbyć między 2003 r. a 2005 r., przygotowujących szóstą Konferencję przeglądową w 2006 r.,

- kłaść nacisk, gdzie jest to niezbędne, na wzmacnianie krajowych środków wykonawczych, w tym ustawodawstwa karnego, oraz kontrolę nad drobnoustrojami chorobotwórczymi i toksynami w ramach BTWC,

- działać na rzecz ustanowienia zakazów broni biologicznej i toksycznej powszechnie obowiązującymi regułami prawa międzynarodowego.

Artykuł 8

Haski kodeks postępowania przeciwko rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych jest ważnym narzędziem przeciwdziałania wzrastającemu rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych zdolnych do przenoszenia broni masowego rażenia. Kodeks ustanawia podstawowe zasady, gdzie ich wcześniej nie było, oraz stanowi istotny krok w kierunku ewentualnego porozumienia wielostronnego mającego na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych. UE będzie:

- przekonywać możliwie jak najwięcej państw do jego podpisania, w szczególności tych, które mają możliwość posiadania rakiet balistycznych,

- działać wraz z innymi państwami, które podpisały Kodeks, na rzecz dalszego rozwoju i stosowania Kodeksu, w szczególności środków budujących zaufanie przewidzianych w Kodeksie,

- wspierać, gdzie jest to właściwe i możliwe, ściślejsze stosunki między Kodeksem a systemem ONZ.

Artykuł 9

UE będzie wspierać wcześniejsze wejście w życie Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Rady 2003/567/WPZiB z dnia 21 czerwca 2003 r. wykonującej wspólne stanowisko 1999/533/WPZiB odnoszące się do wkładu Unii Europejskiej w popieraniu szybkiego wejścia w życie Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT) [1].

Artykuł 10

Niniejsze wspólne stanowisko staje się skuteczne od daty jego przyjęcia.

Artykuł 11

Niniejsze wspólne stanowisko zostaje opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli, dnia 17 listopada 2003 r.

W imieniu Rady

F. Frattini

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 192 z 31.7.2003, str. 53.

--------------------------------------------------