Dyrektywa Rady

z dnia 22 lipca 1974 r.

w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wyposażenia wnętrza pojazdów silnikowych (wytrzymałość siedzeń i ich punktów mocowania)

(74/408/EWG)

RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 100,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

a także mając na uwadze, co następuje:

wymogi techniczne, które pojazdy silnikowe muszą spełniać w myśl obowiązujących przepisów krajowych, dotyczą między innymi wyposażenia wnętrza zapewniającego wytrzymałość siedzeń i ich punktów mocowania;

w związku z różnicami, jakie istnieją między przepisami krajowymi poszczególnych Państw Członkowskich, zachodzi konieczność przyjęcia przez wszystkie te państwa, w uzupełnieniu do ich obowiązujących obecnie przepisów krajowych lub w miejsce tych przepisów, jednolitych regulacji, które pozwolą na objęcie wszystkich typów pojazdów homologacją typu EWG, będącą przedmiotem dyrektywy Rady 70/156/EWG [2] z dnia 6 lutego 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep;

wspólne wymogi dotyczące wewnętrznych części kabiny, rozmieszczenia dźwigni, dachu, oparć i ich tylnych części zostały ustanowione w dyrektywie Rady 74/60/EWG [3] z dnia 17 grudnia 1973 r.; wymogi dotyczące wyposażenia wnętrza związane z zachowaniem układu kierowniczego w przypadku uderzenia zostały przewidziane w dyrektywie Rady 74/297/EWG [4] z dnia 4 czerwca 1974 r.; w późniejszym terminie zostaną przyjęte inne wymogi dotyczące wyposażenia wnętrz, w szczególności odnoszące się do zagłówków, mocowania pasów bezpieczeństwa i rozmieszczenia dźwigni;

jeśli chodzi o wymogi techniczne, wskazanym jest stosowanie tych, które zostały przyjęte przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ w jej rozporządzeniu nr 17 [5] ("ujednolicone przepisy dotyczące homologacji pojazdów w odniesieniu do wytrzymałości siedzeń i ich punktów mocowania"), stanowiącym Załącznik do Porozumienia z dnia 20 marca 1958 r. w sprawie przyjęcia ujednoliconych warunków homologacji i wzajemnego uznawania homologacji wyposażenia i podzespołów pojazdów silnikowych;

zbliżenie ustawodawstw krajowych, odnoszących się do pojazdów silnikowych pociąga za sobą wzajemne uznawanie przez Państwa Członkowskie wyników kontroli, przeprowadzanych w każdym z nich w oparciu o wspólne przepisy; dla sprawnego funkcjonowania takiego systemu musi on być stosowany we wszystkich Państwach Członkowskich jednocześnie,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

1. Do celów niniejszej dyrektywy "pojazd" oznacza pojazd silnikowy przeznaczony do użytkowania na drogach, z lub bez nadwozia, posiadający przynajmniej cztery koła i maksymalną prędkość konstrukcyjną przekraczającą 25 km/h, z wyjątkiem pojazdów, które poruszają się na szynach, ciągników leśnych lub rolniczych oraz maszyn i sprzętu do robót publicznych.

2. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do siedzeń z wbudowanymi punktami mocowania pasów bezpieczeństwa, do siedzeń składanych ("kładzionych"), do siedzeń zwróconych na boki lub do tyłu.

Artykuł 2

Żadne Państwo Członkowskie nie może odmówić przyznania homologacji typu EWG ani krajowej homologacji pojazdu, z przyczyn odnoszących się do wytrzymałości siedzeń i ich punktów mocowania, jeżeli spełniają one wymogi określone w załączniku I i II, kiedy pojazd należy do kategorii M1, oraz wymogi określone w załączniku III, kiedy pojazd należy do kategorii M2, M3, N1, N2 lub N3. Kategorie pojazdów zostały określone w załączniku I do dyrektywy 70/156/EWG.

Artykuł 3

Żadne Państwo Członkowskie nie może odmówić rejestracji pojazdu ani zakazać jego sprzedaży, dopuszczenia do ruchu lub użytkowania, z przyczyn odnoszących się do wytrzymałości siedzeń i ich punktów mocowania, jeżeli spełniają one wymogi określone w załączniku I i II, kiedy pojazd należy do kategorii M1, oraz wymogi określone w załączniku III, kiedy pojazd należy do kategorii M2, M3, N1, N2 lub N3.

Artykuł 4

Państwo Członkowskie, które przyznało homologację, podejmie niezbędne środki, aby zapewnić, że będzie informowane o wszystkich modyfikacjach poszczególnych podzespołów lub charakterystyk, określonych w załączniku I pozycja 2.2. Właściwe władze danego Państwa Członkowskiego określą, czy zachodzi konieczność powtórnego przeprowadzenia badań na zmodyfikowanym prototypie i sporządzenia nowego Protokołu. W przypadku gdy badania takie wykażą, że wymogi niniejszej dyrektywy nie zostały spełnione, zmiana nie zostaje zatwierdzona.

Artykuł 5

Zmiany niezbędne do dostosowania przepisów zawartych w załącznikach I-IV do postępu technicznego przyjmuje się zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 13 dyrektywy 70/156/EWG.

Artykuł 6

1. Państwa Członkowskie przyjmą i opublikują do dnia 1 marca 1975 r. przepisy konieczne do wykonania niniejszej dyrektywy i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

Państwa Członkowskie stosują te przepisy od dnia 1 października 1975 r.

2. Z chwilą notyfikacji niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie powiadomią Komisję, w terminie umożliwiającym jej zgłoszenie własnych uwag, o wszelkich projektach przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które zamierzają przyjąć w zakresie objętym niniejszą dyrektywą.

Artykuł 7

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 22 lipca 1974 r.

W imieniu Rady

J. Sauvagnargues

Przewodniczący

[1] Dz.U. C 108 z 10.12.1973, str. 75.

[2] Dz.U. L 42 z 23.2.1970, str. 1.

[3] Dz.U. L 38 z 11.2.1974, str. 2.

[4] Dz.U. L 165 z 20.6.1974, str. 16.

[5] Genewski dokument EWG.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I [1]

PRZEPISY OGÓLNE, DEFINICJE, WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ TYPU EWG, HOMOLOGACJA TYPU EWG, SPECYFIKACJE OGÓLNE, BADANIA, KONTROLA, ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

1. PRZEPISY OGÓLNE

1.1. Specyfikacje wymienione w niniejszym załączniku mają zastosowanie wyłącznie do pojazdów kategorii M1.

2. DEFINICJE

Do celów niniejszej dyrektywy:

(2.1.) 2.2. "typ pojazdu w odniesieniu do wytrzymałości siedzeń i ich punktów mocowania": pojazdy silnikowe nie różniące się od siebie pod istotnymi względami, takimi jak:

2.2.1. konstrukcja, kształt, wymiary i materiał, z jakiego wykonano siedzenia,

2.2.2. typy i wymiary układów regulacji i blokady oparcia,

2.2.3. typy i wymiary mocowania siedzenia i współzależnych części konstrukcji pojazdu;

2.3. "mocowanie" to układ, za pomocą którego całe siedzenie jest przymocowane do nadwozia pojazdu, łącznie z współzależnymi częściami konstrukcji pojazdu;

2.4. "układ regulacji" to urządzenie umożliwiające dopasowanie siedzenia lub jego części do pozycji siedzącej zajmującej je osoby, zgodnie z jej budową; urządzenie takie może w szczególności umożliwiać:

2.4.1. zmianę położenia w kierunku poziomym,

2.4.2. zmianę położenia w kierunku pionowym,

2.4.3. zmianę kąta ustawienia;

2.5. "układ zmiany położenia" oznacza urządzenie umożliwiające zmianę położenia siedzenia lub jego części, poprzez jego przemieszczenie kątowe lub poziome, bez stałego położenia pośredniego, celem ułatwienia dostępu pasażerom;

2.6. "układ blokujący" to urządzenie zapewniające utrzymanie siedzenia i jego części w pozycji użytkowania;

2.7. siedzenie składane ("kładzione") to siedzenie, którego oparcie można złożyć do przodu łącząc je z siedziskiem, i którego siedzisko można także obrócić do przodu w stosunku do podłogi.

3. WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ TYPU EWG

3.1. Wniosek o homologację EWG dla typu pojazdu w odniesieniu do wytrzymałości siedzeń i ich punktów mocowania składa producent lub jego upoważniony przedstawiciel.

3.2. Do wniosku należy dołączyć trzy egzemplarze wymienionych poniżej dokumentów oraz następujące informacje:

3.2.1. szczegółowy opis typu pojazdu w odniesieniu do konstrukcji siedzeń, ich punktów mocowania oraz układów regulacyjnych i blokujących,

3.2.2. rysunki siedzeń, ich punktów mocowania do pojazdu, oraz rysunki układów regulacyjnych i blokujących, we właściwej skali i dostatecznie szczegółowe.

3.3. Placówce technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych należy dostarczyć:

3.3.1. egzemplarz pojazdu, reprezentatywny dla typu pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację,

3.3.2. dodatkowy komplet siedzeń będących na wyposażeniu pojazdu, wraz z punktami mocowania.

4. HOMOLOGACJA TYPU EWG

(4.1.) (4.2.) 4.3. Do świadectwa homologacji typu EWG załącza się świadectwo zgodne ze wzorem przedstawionym w załączniku IV.

(4.4.) (4.4.1.) (4.4.2.) (4.5.) (4.6.) 5. SPECYFIKACJE OGÓLNE

5.1. Każdy układ regulacyjny i układ zmiany położenia musi być wyposażony w automatyczny układ blokujący.

5.2. Dźwignia odblokowująca urządzenie, określone w pozycji 2.5 musi być umieszczona na zewnętrznej stronie siedzenia, blisko drzwi. Musi być ona łatwo dostępna, nawet dla osoby zajmującej siedzenie położone bezpośrednio za danym siedzeniem.

6. BADANIA

6.1. Próba wytrzymałościowa oparcia i jego układów blokujących

6.1.1. W przypadku tej próby, jeżeli oparcie jest regulowane, należy je zablokować w pozycji odpowiadającej odchyleniu do tyłu, możliwie o 25o w stosunku do pionu linii odniesienia torsu manekina, opisanego w pozycji 3 załącznika II, o ile nie istnieją inne wskazówki producenta.

6.1.2. Do górnej części konstrukcji oparcia, za pomocą elementu symulującego plecy manekina, opisanego w pozycji 3 załącznika II, przykłada się siłę działającą w kierunku wzdłużnym, skierowaną do tyłu, wywołującą moment 53 MdaN względem punktu H.

6.2. Próba wytrzymałościowa mocowania siedzenia i jego układów blokujących

6.2.1. Układy te winny wytrzymywać, we wszystkich pozycjach siedzących, siły opisane w pozycji 6.2.2. Niemniej jednak, warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli próba przeprowadzona w położeniach określonych w pozycji 6.2.5 oraz, w stosownych przypadkach, w pozycji 6.2.6 jest zadowalająca.

6.2.2. Do konstrukcji siedzenia przykłada się skierowaną poziomo siłę wzdłużną, przechodzącą przez środek ciężkości całego siedzenia i równą 20-krotności ciężaru całego siedzenia. Na tym samym siedzeniu przeprowadza się dwie próby, przykładając siłę skierowaną ku przodowi, a następnie ku tyłowi. Jeżeli siedzenie składa się z oddzielnych części, z których każda jest przymocowana do konstrukcji, próby przeprowadza się na każdej części, w opisanych wyżej warunkach. Jeżeli siedzenie składa się z elementów częściowo przymocowanych do konstrukcji pojazdu i połączonych ze sobą za pomocą niektórych ich części, próby przeprowadza się jednocześnie, przykładając do środka ciężkości każdej części, siły odpowiadające każdemu z elementów z osobna.

6.2.3. Do celów próby, określonej w pozycji 6.2.1, dozwolone jest wzmocnienie połączenia oparcia z siedziskiem pod warunkiem, że elementy wzmocnienia są przymocowane do konstrukcji oparcia na wysokości punktu przyłożenia siły i do konstrukcji siedziska w punkcie najbardziej wysuniętym do przodu.

6.2.4. Warunki ustanowione w pozycji 6.2.2 można uznać za spełnione, jeżeli dwie siły, z których każda równa jest połowie zalecanej siły, przykłada się na wysokości środka ciężkości do bocznych elementów nośnych konstrukcji siedzenia.

6.2.5. Siedzenie należy poddać próbie:

6.2.5.1. w najbardziej wysuniętej do przodu pozycji osoby, która je zajmuje, przy czym siedzisko winno być ustawione w najwyższym położeniu do przodu, kiedy siłę przykłada się w kierunku do przodu,

6.2.5.2. w najbardziej odsuniętej do tyłu pozycji osoby, która je zajmuje, przy czym siedzisko winno być ustawione w najniższym położeniu do tyłu, kiedy siłę przykłada się w kierunku do tyłu.

6.2.6. W przypadkach, gdy z rozmieszczenia układów blokujących wynikałoby, że w pozycji innej niż te, które określono w pozycji 6.2.5.1 i 6.2.5.2, rozkład sił na układy blokujące i na mocowanie siedzenia byłby bardziej niekorzystny, niż wynikający z konfiguracji określonych w tych pozycjach, próby dla takiego położenia siedzenia należy powtórzyć.

6.3. Bezwładnościowe próby wytrzymałości układów blokujących

6.3.1. Kiedy do całego siedzenia przykłada się skierowane poziomo przyspieszenie wzdłużne o wartości 20 g, skierowane ku przodowi oraz ku tyłowi, zwolnienie układów blokujących nie powinno zostać stwierdzone.

6.3.2. Zamiast próby dynamicznej, określonej w pozycji 6.3.1, dopuszcza się obliczenie skutków działania sił bezwładności na wszystkie elementy układów blokujących. Przy obliczeniu tym nie uwzględnia się sił tarcia.

6.4. Zezwala się na stosowanie równoważnych metod badania pod warunkiem, że za pomocą próby zastępczej uzyskać można kompletne wyniki, określone w pozycjach 6.1, 6.2 i 6.3, bezpośrednio albo przez obliczenia wykonane na podstawie wyników próby zastępczej. W przypadku zastosowania metody innej niż ta opisana w pozycji 6.1, 6.2 i 6.3, należy wykazać jej równoważność.

7. KONTROLA

7.1. W czasie prób, określonych w pozycji 6.1 i 6.2, nie powinny zostać stwierdzone żadne usterki w konstrukcji siedzenia, w układach mocujących, regulacyjnych i zmiany położenia lub w ich blokadach. Niemniej jednak nie wymaga się, aby po przeprowadzeniu tych prób, układy regulacyjne, zmiany położenia i blokujące pozostawały w stanie gotowości do pracy. Układ zmiany położenia określony w pozycji 2.5 powinien jednak dać się odblokować po przeprowadzonym teście.

(8.) 9. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

(9.1.) 9.2. W celu sprawdzenia zgodności z zatwierdzonym typem, przeprowadza się odpowiednią ilość wyrywkowych kontroli na pojazdach produkowanych seryjnie.

9.3. Kontrole te ograniczają się w zasadzie do sprawdzenia wymiarów. Niemniej jednak pojazdy lub siedzenia poddawane są w razie konieczności próbom w zakresie wymogów wymienionych w pozycji 6.

[1] Tekst niniejszego załącznika jest w zasadzie analogiczny do tekstu rozporządzenia nr 17 Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ; taki sam jest w szczególności podział na punkty; W przypadku, gdy jakaś pozycja rozporządzenia nr 17 nie ma odpowiednika w niniejszym załączniku, jej numer podano dla przypomnienia w nawiasie.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

PROCEDURA OBOWIĄZUJĄCA PRZY WYZNACZANIU PUNKTU H I RZECZYWISTEGO KĄTA POCHYLENIA OPARCIA ORAZ PRZY SPRAWDZANIU ICH STOSUNKU DO PUNKTU R I DO KONSTRUKCYJNEGO KĄTA POCHYLENIA OPARCIA

0. PRZEPISY OGÓLNE

Wymogi niniejszego załącznika stosują się wyłącznie do pojazdów kategorii M1.

1. DEFINICJE

1.1. Punkt "H": patrz: pozycja 1.1 załącznika IV do dyrektywy 74/60/EWG.

1.2. Punkt "R": patrz: pozycja 1.2 załącznika IV do dyrektywy 74/60/EWG.

1.3. "Kąt pochylenia oparcia" oznacza pochylenie oparcia względem pionu.

1.4. "Rzeczywisty kąt pochylenia oparcia" oznacza kąt powstały między linią pionową przechodzącą przez punkt H, a linią odniesienia tułowia ludzkiego, zastąpionego manekinem opisanym w pozycji 3.

1.5. "Konstrukcyjny kąt pochylenia oparcia" oznacza kąt podany przez producenta, który:

1.5.1. wyznacza kąt nachylenia oparcia dla pozycji kierowcy lub pasażera, w pozycji najniższej i najbardziej odchylonej do tyłu, podanej dla każdego pojazdu przez producenta,

1.5.2. powstaje w punkcie R, między linią pionową a linią odniesienia tułowia ludzkiego,

1.5.3. teoretycznie odpowiada rzeczywistemu kątowi pochylenia.

2. WYZNACZANIE PUNKTÓW H

Patrz: pozycja 2 załącznika IV do dyrektywy 74/60/EWG.

3. OPIS MANEKINA

Patrz: pozycja 3 załącznika IV do dyrektywy 74/60/EWG.

4. UMIESZCZANIE MANEKINA

Patrz: pozycja 4 załącznika IV do dyrektywy 74/60/EWG.

5. WYNIKI

5.1. Po umieszczeniu manekina zgodnie z pozycją 4, punkt H siedzenia pojazdu pokrywa się z punktem H manekina.

5.2. Wszystkie współrzędne punktu H i rzeczywisty kąt pochylenia oparcia mierzy się z możliwie największą dokładnością. Dotyczy to również współrzędnych określających położenie charakterystycznych punktów przestrzeni pasażerskiej. Rzuty tych punktów na wzdłużną płaszczyznę pionową przenosi się na wykres, na którym dokładnie podaje się również zmierzony kąt pochylenia.

6. SPRAWDZENIE WZAJEMNEGO POŁOŻENIA PUNKTÓW R I H ORAZ ZALEŻNOŚCI MIĘDZY POŁOŻENIEM KONSTRUKCYJNYM A RZECZYWISTYM KĄTEM POCHYLENIA OPARCIA

6.1. Wyniki pomiarów przeprowadzonych zgodnie z pozycją 5.2 dla punktu H i rzeczywistego kąta pochylenia oparcia należy porównać z podanymi przez producenta pojazdu współrzędnymi punktu R i konstrukcyjnym kątem pochylenia oparcia..

6.2. Wynik sprawdzenia wzajemnego położenia obu punktów uznaje się za zadowalający dla danej pozycji siedzącej, jeżeli współrzędne punktu H znajdują się w prostokącie, którego boki poziome i pionowe mają odpowiednio 30 mm i 20 mm, a przekątne przecinają się w punkcie R. Wynik sprawdzenia kąta nachylenia oparcia uznaje się za zadowalający, jeżeli rzeczywisty kąt pochylenia oparcia nie odbiega od konstrukcyjnego kąta pochylenia o więcej niż 3o. W przypadku spełnienia tych warunków, punkt R i konstrukcyjny kąt pochylenia wykorzystuje się do próby, a manekina, w razie konieczności, ustawia się tak, aby punkt H pokrywał się z punktem R, a rzeczywisty kąt pochylenia oparcia był równy kątowi konstrukcyjnemu.

6.3. Jeżeli punkt H lub rzeczywisty kąt pochylenia nie spełnia wymogów wymienionych w pozycji 6.2, należy dodatkowo dwukrotnie wyznaczyć punkt H (w sumie trzykrotnie).

Jeżeli wyniki dwóch spośród trzech operacji wyznaczania spełniają wymogi, wynik próby uznaje się za zadowalający.

6.4. Jeżeli co najmniej dwa z trzech wyznaczonych punktów znajdują się poza prostokątem, wynik próby uznaje się za niedostateczny.

6.5. W przypadku, określonym w pozycji 6.3 lub w przypadku, gdy sprawdzenie jest niemożliwe ponieważ producent nie dostarczył informacji na temat położenia punktu R lub konstrukcyjnego kąta pochylenia oparcia, można posłużyć się średnią wyników trzech operacji wyznaczania, uznając ją za mającą zastosowanie do wszystkich przypadków, w których w niniejszej dyrektywie jest mowa o punkcie R.

6.6. Aby sprawdzić w pojeździe z produkcji bieżącej wzajemne położenie punktów R i H oraz stosunek kąta konstrukcyjnego do rzeczywistego kąta pochylenia oparcia, prostokąt, wymieniony w pozycji 6.2, zastępuje się kwadratem o boku 50 mm.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

SPECYFIKACJE OGÓLNE

1. PRZEPISY OGÓLNE

1.1. Wymogi określone w niniejszym załączniku mają zastosowanie do pojazdów kategorii M2, M3, N1, N2 lub N3.

2. SPECYFIKACJE OGÓLNE

2.1. Siedzenia i kanapy muszą być mocno przymocowane do pojazdu.

2.2. Siedzenia przesuwne i kanapy muszą się automatycznie blokować we wszystkich przewidzianych położeniach.

2.3. Regulowane oparcia muszą się blokować we wszystkich przewidzianych położeniach.

2.4. Wszystkie siedzenia odchylane ku przodowi oraz ich kładzione oparcia muszą się automatycznie blokować w normalnym położeniu.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IV

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------