Decyzja Rady

z dnia 25 marca 2002 r.

w sprawie zakończenia konsultacji z Liberią na mocy art. 96 i 97 Umowy o partnerstwie AKP–WE

(2002/274/WE)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 300 ust. 2 akapit drugi,

uwzględniając umowę wewnętrzną w sprawie przyjęcia środków i stosowania procedur w celu wykonania Umowy o partnerstwie AKP–WE [1], wprowadzoną do tymczasowego stosowania decyzją przedstawicieli rządów Państw Członkowskich z dnia 18 września 2000 r., w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rząd Liberii działał wielokrotnie w sposób, który wskazuje na niewypełnienie zobowiązań, wynikających z zasadniczych elementów art. 9 Umowy o partnerstwie AKP–WE. Działał on również z naruszeniem wymogów dobrych rządów, jako że wykryto poważne przypadki korupcji.

(2) Konsultacje z Liberią na mocy art. 96 i 97 Umowy o partnerstwie AKP–WE odbyły się dnia 9 listopada 2001 r., w których trakcie władze Liberii wyjaśniły swój punkt widzenia i podjęły konkretne zobowiązania, w szczególności, jeżeli chodzi o sytuację dotyczącą praw człowieka, zasad demokratycznych, zasady państwa prawa i dobrych rządów.

(3) Ostatnio podjęto pozytywne kroki w celu spełnienia tych zobowiązań. Niemniej jednak, nadal należy podjąć bardziej znaczące działania w celu spełnienia zobowiązań oraz utrzymania sytuacji na stałym poziomie,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Konsultacje z Liberią na mocy art. 96 i 97 Umowy o partnerstwie AKP–WE zostają niniejszym zakończone.

Artykuł 2

Środki określone w załączonym projekcie listu zostają niniejszym przyjęte jako właściwe środki w rozumieniu art. 96 ust. 2 lit. c) oraz art. 97 ust. 3 Umowy o partnerstwie AKP–WE. Środki te wygasną dwa lata po dacie przyjęcia niniejszej decyzji przez Radę.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej przyjęcia.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 25 marca 2002 r.

W imieniu Rady

A. M. Birulés y Bertrán

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 376.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

PROJEKT LISTU DO MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH

Bruksela …

H.E. Mr Monie CAPTAN

Minister Spraw Zagranicznych

Liberia

Szanowny Panie Ministrze,

Unia Europejska przywiązuje najwyższą wagę do postanowień artykułu 9 Umowy o partnerstwie AKP–WE. Jako zasadnicze elementy Umowy o partnerstwie, takie jak poszanowanie praw człowieka, instytucji demokratycznych i zasady państwa prawa oraz element podstawowy, dobre rządy, stanowią podstawę naszych stosunków.

W związku z tym Unia Europejska jest zaniepokojona sprawozdaniami dotyczącymi naruszania praw człowieka od końca wojny domowej oraz jawną bezkarnością sił bezpieczeństwa w ich relacjach z ludnością cywilną. Brak działalności opozycji politycznej w kraju, w szczególności w przedbiegu wyborów w roku 2003 oraz stwierdzone ograniczenia wolności słowa stanowią również źródło głębokiego niepokoju. Unia Europejska jest również w znacznym stopniu zaabsorbowana brakiem przejrzystości publicznego systemu rachunkowości oraz ryzykiem poważnej korupcji, w szczególności w zarządzaniu zasobami naturalnymi oraz wykorzystaniu monopoli. Ponadto pomoc, jaką Liberia zaoferowała organizacji Front uni révolutionnaire (RUF) z Sierra Leone, oskarżonej o poważne naruszenie praw człowieka na terytorium Sierra Leone, spowodowało, że Unia Europejska poparła sankcje nałożone przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych w marcu 2001 roku.

Dlatego Rada Unii Europejskiej podjęła dnia 23 lipca 2001 roku decyzję o otwarciu konsultacji z Rządem Liberii na podstawie artykułów 96 i 97 Umowy o partnerstwie AKP–WE, w celu szczegółowej oceny sytuacji i jej poprawy.

Spotkanie otwierające konsultacje odbyło się w Brukseli dnia 9 listopada 2001 r. Omawiano wiele kluczowych kwestii; przedstawiono punkt widzenia Rządu Liberii i podjęto szereg następujących zobowiązań:

- systematyczne wszczynanie dochodzenia prawnego za każdym razem, gdy zaistnieją poważne i potwierdzone sprawozdania, że funkcjonariusze służb mundurowych zaangażowani są w stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej, włączając strefę działań wojennych hrabstwa Lofa,

- poszerzanie trwającego programu szkolenia na temat praw człowieka dla wszystkich pracowników do spraw bezpieczeństwa,

- przegląd odnośnego ustawodawstwa w celu utworzenia wiarygodnej, niezależnej komisji praw człowieka, z reprezentacją społeczeństwa obywatelskiego,

- przegląd odnośnego ustawodawstwa w celu utworzenia wiarygodnej, niezależnej krajowej komisji rozjemczej, z reprezentacją społeczeństwa obywatelskiego,

- dalsze wspieranie powrotu głównych liderów opozycji, w szczególności poprzez wycofanie oskarżeń przeciwko nim; zagwarantowanie im ochrony osobistej,

- zapewnienie, że członkowie organizacji pozarządowych i dziennikarze nie będą prześladowani za wygłaszanie opinii przeciwko rządowi, który publicznie zobowiąże się do tego,

- zapewnienie, że procedury przyznawania pozwoleń radiowych w zakresie fal krótkich będą uproszczone i przyspieszone; przegląd prawa w celu wprowadzenia w nim zmian oraz przegląd spraw Radia Veritas i Star Radio na ich wniosek,

- przegląd odnośnego ustawodawstwa w celu utworzenia wiarygodnej, niezależnej komisji wyborczej w ścisłym uzgodnieniu z głównymi partnerami politycznymi,

- odnowienie organu kontroli sądowej tak, aby mógł udzielać porad i wydawać niezależne zalecenia rządowi,

- poprawa płatności właściwych wynagrodzeń i wydatków w służbie cywilnej, w szczególności w kwestii funkcjonowania administracji wymiaru sprawiedliwości,

- zapewnienie, że wszystkie przychody z przedsiębiorstw użyteczności publicznej i dochody parapaństwowe, włączając te, pochodzące z sektora leśnego, będą rozliczane w sposób przejrzysty,

- podejmowanie dalszej liberalizacji sektora paliwowego i sektora ryżu w celu zapewnienia konkurencji i przejrzystości,

- postępowanie zgodne z żądaniami ONZ w związku z zaangażowaniem Liberii w konflikt w Sierra Leone, w szczególności w kwestii odcięcia wszelkich powiązań z RUF.

Uzgodniono również, że prowadzony będzie intensywny dialog z władzami Liberii na różne tematy, poruszane w trakcie spotkań konsultacyjnych w celu zakończenia konsultacji. Aktualnie proces ten jest zakończony. Skupił się on na środkach, które rząd zaproponował jako możliwe do wykonania w celu spełnienia zobowiązań.

Władze Liberii wskazały na ich chęć dążenia do postępu w różnych kwestiach poruszanych przez Unię Europejską. W szczególności przyjmujemy z zadowoleniem, że:

- w ostatnim okresie niektórzy członkowie sił bezpieczeństwa byli przedmiotem dochodzeń prawnych w związku z ich zaangażowaniem w sprawy, które związane są z naruszeniem praw człowieka,

- plan poszerzenia szkoleń dotyczących praw człowieka dla wszystkich sił bezpieczeństwa jest w fazie przygotowań,

- przeglądy istniejących praw człowieka i Komisji rozjemczych są w trakcie przygotowań; w kwestii pojednania ogłoszono forum narodowe na lipiec 2002 roku, na które zaproszeni byliby wszyscy liderzy opozycji,

- prezydent Taylor publicznie wezwał liderów opozycji do powrotu do Liberii, zapewniając im ochronę,

- planuje się wzmocnienie i rozszerzenie komisji wyborczych,

- Radio Veritas ma odzyskać pozwolenie radiowe w zakresie fal krótkich oraz rozważa się wznowienie funkcjonowania Star Radio; urządzenia nadawcze na falach krótkich zostaną udostępnione politykom opozycji na okres wyborów,

- organ kontroli sądowej ("Komitet do spraw Reformy Sądowej") ma zostać ponownie powołany,

- planuje się podjęcie środków, mających na celu poprawę zarządzania publicznego przychodem fiskalnym, uzyskanym z sektora leśnego i rejestru morskiego,

- dalsza liberalizacja sektora ryżu jest w trakcie przeprowadzania, jako że pozycja dominująca głównego importera ulega osłabieniu,

- zasada kontroli zewnętrznych agencji parapaństwowych i instytucji finansowych Rządu została przyjęta.

Bardziej ogólnie rząd wskazał, że podtrzyma prawa podstawowe wszystkich obywateli i rezydentów w Liberii.

Jednakże następujące kwestie nadal stanowią powód do niepokoju mimo już podjętych zobowiązań:

- sytuacja dotycząca praw człowieka nadal wymaga poprawy,

- w związku z wyborami w 2003 roku nadal brakuje wystarczających gwarancji, że wszyscy kandydaci będą traktowani jednakowo,

- przejrzystość w zarządzaniu rachunkami publicznymi, w szczególności w kwestii zasobów uzyskanych z sektorów paliwowego, leśnego i ryżu, nie jest ustanowiona.

Ponadto Unia Europejska wzywa władze Liberii do dalszych wysiłków w celu spełnienia żądań ONZ w kwestii stosunków z RUF w Sierra Leone.

W świetle powyższego Wspólnota Europejska i jej Państwa Członkowskie podjęły decyzję o zakończeniu konsultacji prowadzonych na mocy artykułów 96 i 97 Umowy o partnerstwie AKP–WE. Do czasu podjęcia znaczących kroków w celu spełnienia zobowiązań podjętych w celu utrzymania zasad poszanowania praw człowieka, demokracji, państwa prawa i dobrych rządów podjęto decyzję o utrzymaniu procesu dialogu politycznego i bezpośrednich środków wspierania, jak również przygotowania do wyborów. Wraz z dokonanym postępem i warunkowo Unia Europejska mogłaby stopniowo poszerzać współpracę.

W szczególności Unia Europejska zachęca Rząd Liberii do podjęcia następujących środków w bliskiej przyszłości, na podstawie planu działań, jaki ma zostać uzgodniony w odniesieniu do:

- zapewnienia niezależności wydajnego i skutecznego sądownictwa,

- prowadzenia zewnętrznego, niezależnego audytu instytucji finansowych rządu i agencji parapaństwowych,

- skutecznego zagwarantowania bezpieczeństwa osobistego i swobodnego przepływu liderów opozycji w Liberii,

- ustanowienia niezależnej i skutecznej komisji praw człowieka,

- wprowadzenia programu szkolenia w zakresie praw człowieka, rozszerzonego na wszystkie siły bezpieczeństwa,

- ustanowienia niezależnej i wiarygodnej komisji rozjemczej, odpowiedzialnej za organizację i nadzorowanie forum pojednania (lipiec 2002 roku),

- wykonania decyzji podjętych w celu rozszerzenia dostępu do nadawania na falach krótkich,

- ustanowienia niezależnej i wiarygodnej komisji wyborczej,

- rozbicia monopolu dotyczącego przywozu paliw.

Oczekuje się, że kroki te będą częścią ogólnej tendencji, ukierunkowanej na poprawę praw człowieka, demokracji, zasad państwa prawa i dobrych rządów w Liberii, co pociągnęłoby za sobą:

- poprawę sytuacji dotyczącej praw człowieka i skutecznej walki z bezkarnością,

- stałe wspieranie i gwarantowanie wolności prasy,

- organizację wolnych i regularnych wyborów w 2003 roku, zgodnie z międzynarodowymi standardami, z udziałem wszystkich liderów opozycji na równi z kandydatami z rządzącej obecnie partii,

- zwiększoną przejrzystość sposobu, w jaki wydawane są publiczne koncesje i pozwolenia oraz przychodu z nich uzyskiwanego.

Oczekuje się również, że Liberia wkrótce będzie mogła zostać uznana za kraj, który stosuje się do żądań Rady Bezpieczeństwa ONZ w związku z sytuacją w Sierra Leone.

W kwestii realizacji pomocy wspólnotowej Wspólnota zadecydowała o podjęciu następujących środków, w rozumieniu art. 96 ust. 2 lit. c) i art. 97 ust. 3:

- regularna kontynuacja zostanie zapewniona poprzez ścisły dialog polityczny, obejmujący prezydencję Unii Europejskiej i Komisję Europejską, jak również przeglądy sytuacji politycznej co sześć miesięcy,

- będzie kontynuowane wykonanie bieżących projektów finansowanych na mocy artykułu 72 Umowy o partnerstwie AKP–WE, sięgających obecnie 25 mln EUR i przeznaczonych na potrzeby wysiedleńców,

- nie są naruszone: wkład w projekty regionalne, działania o charakterze humanitarnym, współpraca handlowa oraz preferencje handlowe,

- może zostać zapewnione wsparcie instytucjonalne w celu wykonania środków, mających na celu wypełnienie zobowiązań podjętych w ramach konsultacji,

- ósmy krajowy program indykatywny (NIP) EFR jest w fazie przygotowań; będzie on podzielony na dwie części: pierwsza będzie obejmowała rozwój instytucjonalny i bezpośrednie wsparcie dla ludności, druga natomiast bardziej strukturalną pomoc. Jego podpisanie i wykonanie pierwszej części będzie powiązane z faktycznym postępem, dokonanym w odbudowywaniu skutecznych struktur demokratycznych i w usprawnianiu publicznego zarządzania finansami. Wykonania drugiej części jest zależne od zorganizowania wolnych i sprawiedliwych wyborów w 2003 roku, poprawy sytuacji politycznej i dobrych rządów,

- wsparcie dla przygotowania wyborów zostanie zapewnione z zastrzeżeniem zgodności z normalnymi warunkami organizacji wolnych i sprawiedliwych wyborów,

- notyfikacja w sprawie dziewiątego rozdziału w ramach EFR zostanie dokonana po przeprowadzeniu wolnych i sprawiedliwych wyborów,

- Komisja będzie nadal pełnić funkcję krajowego urzędnika zatwierdzającego w imieniu tego ostatniego do czasu wykonania drugiej części ósmego krajowego programu indykatywnego (NIP) w ramach EFR.

Unia Europejska będzie nadal dokładnie obserwować sytuację w Liberii. Sugerujemy, aby nasz intensywny dialog polityczny trwał nadal, na podstawie artykułu 8 Umowy o partnerstwie AKP–WE.

Z poważaniem,

W imieniu Komisji

…

W imieniu Rady

…

--------------------------------------------------