Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/93/WE

z dnia 13 grudnia 1999 r.

w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 oraz art. 55 i 95,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dnia 16 kwietnia 1997 r. Komisja przedłożyła Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów komunikat w sprawie Inicjatywy Europejskiej dotyczącej handlu elektronicznego.

(2) Dnia 8 października 1997 r. Komisja przedłożyła Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów komunikat zatytułowany "Zapewnić bezpieczeństwo i zaufanie w komunikacji elektronicznej — W stronę ram europejskich w zakresie podpisów cyfrowych i szyfrowania".

(3) Dnia 1 grudnia 1997 r. Rada wezwała Komisję do przygotowania, możliwie najszybciej, projektu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podpisów cyfrowych.

(4) Komunikacja elektroniczna i handel elektroniczny wymagają "podpisów elektronicznych" i usług powiązanych umożliwiających uwierzytelnianie danych; rozbieżne reguły odnoszące się do prawnego uznawania podpisów elektronicznych i akredytacja podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne w Państwach Członkowskich mogą stanowić poważną przeszkodę w komunikacji elektronicznej i handlu elektronicznym; jasne ramy wspólnotowe dotyczące warunków stosowanych do podpisów elektronicznych wzmacniają zaufanie i ogólną akceptację nowych technologii; przepisy prawne Państw Członkowskich nie powinny ograniczać swobodnego przepływu towarów i usług na rynku wewnętrznym.

(5) Należy wspierać współdziałanie produktów podpisu elektronicznego; zgodnie z art. 14 Traktatu, rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych na którym zagwarantowany jest swobodny przepływ towarów; muszą być spełnione zasadnicze wymogi specyficzne dla produktów podpisu elektronicznego, aby w ten sposób zapewnić swobodny przepływ na rynku wewnętrznym i tworzyć zaufanie do podpisów elektronicznych, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 3381/94 z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania [5] oraz decyzji Rady 94/942/WPZiB z dnia 19 grudnia 1994 r. w sprawie przyjętego przez Radę wspólnego działania dotyczącego kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania [6].

(6) Niniejsza dyrektywa nie harmonizuje świadczenia usług w odniesieniu do poufności informacji, jeśli są one objęte przepisami krajowymi odnoszącymi się do porządku i bezpieczeństwa publicznego.

(7) Rynek wewnętrzny zapewnia swobodny przepływ osób, w wyniku czego obywatele Unii Europejskiej i osoby mające miejsce zamieszkania w Unii Europejskiej muszą coraz częściej wchodzić w kontakt z władzami Państwa Członkowskiego, innego niż to, w którym mają swoje miejsce zamieszkania; dostępność komunikacji elektronicznej mogłaby w tej sytuacji być bardzo użyteczna.

(8) Szybki rozwój technologiczny i globalny charakter Internetu wymagają podejścia które uwzględnia różne technologie i usługi pozwalające na uwierzytelnianie danych drogą elektroniczną.

(9) Podpisy elektroniczne wykorzystywane będą w wielu różnych aplikacjach komputerowych i okolicznościach, co spowoduje pojawienie się szeregu nowych usług i produktów, związanych lub stosujących podpisy elektroniczne; definicja takich produktów i usług nie powinna ograniczać się do wystawiania i zarządzania certyfikatami, lecz powinna zawierać wszystkie pozostałe usługi i produkty, które korzystają z podpisów elektronicznych lub są z nimi związane, takie jak usługi dotyczące rejestrowania, znakowania czasem, prowadzenia spisów, informatyczne lub konsultacyjne, związane z podpisami elektronicznymi.

(10) Rynek wewnętrzny umożliwia podmiotom świadczącym usługi certyfikacyjne rozwój ich międzynarodowej działalności, w celu zwiększenia ich konkurencyjności i tym samym daje konsumentom i przedsiębiorstwom nowe możliwości bezpiecznej wymiany informacji i bezpiecznego handlu drogą elektroniczną bez względu na granice; w celu pobudzania świadczenia usług certyfikacyjnych na poziomie wspólnotowym w otwartych sieciach, podmioty powinny mieć możliwość swobodnego świadczenia ich bez uprzedniego zezwolenia; uprzednie zezwolenie oznacza nie tylko zezwolenie, gdzie podmioty świadczące usługi certyfikacyjne musiałyby otrzymać decyzję władz krajowych przed dopuszczeniem do świadczenia usług certyfikacyjnych, ale również inne środki mające ten sam skutek.

(11) Systemy dobrowolnej akredytacji, które mają na celu zwiększenie poziomu świadczonych usług, mogą oferować podmiotom świadczącym usługi certyfikacyjne właściwe ramy dla poprawy ich usług w celu osiągnięcia wymaganego poziomu zaufania, bezpieczeństwa i jakości poprzez rozwój rynku; konieczne jest by systemy te zachęcały do rozwoju najlepszych praktyk podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne; podmioty świadczące usługi certyfikacyjne powinny mieć wolny wybór w odniesieniu do przystąpienia i korzystania z systemów akredytacji.

(12) Usługi certyfikacyjne mogą być świadczone przez organy publiczne, osoby prawne lub fizyczne, jeżeli działają zgodnie z prawem krajowym; Państwa Członkowskie nie zabraniają podmiotom świadczącym usługi certyfikacyjne działania poza dobrowolnym systemem akredytacji; należy zadbać, aby te systemy akredytacji nie ograniczały konkurencji w dziedzinie usług certyfikacyjnych.

(13) Państwa Członkowskie mogą decydować o tym, jak zapewnić nadzór nad przestrzeganiem przepisów niniejszej dyrektywy; niniejsza dyrektywa nie wyklucza możliwości tworzenia systemów nadzoru opartych o sektor prywatny; niniejsza dyrektywa nie zobowiązuje podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne do składania wniosku o nadzór w ramach jakiegokolwiek obowiązującego systemu akredytacji.

(14) Ważne jest uzyskanie równowagi między potrzebami konsumentów i potrzebami przedsiębiorców.

(15) Załącznik III zawiera wymogi dla bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisów w celu zapewnienia funkcjonalności zaawansowanych podpisów elektronicznych; nie obejmuje on całego środowiska systemowego, w którym działa urządzenie; funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga od Komisji oraz Państw Członkowskich szybkiego działania, aby umożliwić powołanie organów odpowiedzialnych za ocenę zgodności bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisów z wymogami załącznika III; aby sprostać wymaganiom rynku ocena ta musi być przeprowadzana skutecznie i w odpowiednim czasie.

(16) Niniejsza dyrektywa przyczynia się do stosowania i uznania prawnego podpisów elektronicznych we Wspólnocie; nie są konieczne żadne ramy regulacyjne w odniesieniu do podpisów elektronicznych stosowanych wyłącznie w systemach opierających się na dobrowolnych cywilnoprawnych porozumieniach między określoną liczbą uczestników; swoboda stron w ustalaniu zasad i warunków, zgodnie z którymi akceptują one elektronicznie podpisane dane, powinna być respektowana, w granicach dopuszczalnych przez prawo krajowe; należy uznać skuteczność prawną podpisów elektronicznych używanych w tych systemach i ich dopuszczalności jako dowodów w postępowaniu sądowym.

(17) Celem niniejszej dyrektywy nie jest harmonizowanie krajowych przepisów dotyczących prawa zobowiązań, w szczególności dotyczących zawierania i wykonywania umów lub innych pozaumownych przepisów formalnych dotyczących podpisów; dlatego przepisy w sprawie skuteczności prawnej podpisów elektronicznych nie naruszają krajowych przepisów formalnych dotyczących zawierania umów, ani zasad ustalania miejsca zawarcia umowy.

(18) Przechowywanie i kopiowanie danych do składania podpisu mogłoby stanowić zagrożenie dla prawnej skuteczności podpisów elektronicznych.

(19) Podpisy elektroniczne stosowane będą w sektorze publicznym w administracjach krajowych i wspólnotowych oraz w komunikacji między tymi administracjami, jak też między nimi i obywatelami oraz podmiotami gospodarczymi, np. przy zamówieniach publicznych, podatkach, ubezpieczeniach społecznych, opiece zdrowotnej i wymiarze sprawiedliwości.

(20) Zharmonizowane kryteria odnoszące się do skutków prawnych podpisów elektronicznych zagwarantują spójne ramy prawne w całej Wspólnocie; w prawie krajowym ustalone są różne wymogi dotyczące mocy prawnej podpisu odręcznego; certyfikaty mogą służyć potwierdzaniu tożsamości osoby podpisującej się elektronicznie; zaawansowane podpisy elektroniczne oparte o kwalifikowane certyfikaty mają na celu wysoki poziom bezpieczeństwa; zaawansowane podpisy elektroniczne oparte o kwalifikowane certyfikaty i stworzone przy użyciu bezpiecznego urządzenia służącego do składania podpisów, mogą zostać uznane za prawnie równoważne podpisom odręcznym tylko wtedy, gdy spełnione są wymogi dla podpisów odręcznych.

(21) W celu wspierania ogólnej akceptacji elektronicznych metod uwierzytelniania należy zapewnić, żeby podpisy elektroniczne mogły stanowić dowód w postępowaniu sądowym we wszystkich Państwach Członkowskich; uznanie prawne podpisów elektronicznych powinno opierać się na obiektywnych kryteriach i nie powinno być powiązane z zezwoleniem danego podmiotu świadczącego usługi certyfikacyjne; określenie obszarów prawa, w których można używać dokumentów elektronicznych i podpisów elektronicznych podlega prawu krajowemu; niniejsza dyrektywa nie narusza zdolności sądów krajowych do stanowienia o zgodności z wymaganiami niniejszej dyrektywy; nie narusza ona również reguł krajowych dotyczących swobody sądowej oceny dowodów.

(22) Podmioty świadczące usługi certyfikacyjne które świadczą powszechnie swoje usługi certyfikacyjne podlegają krajowym przepisom dotyczącym odpowiedzialności.

(23) Rozwój międzynarodowego handlu elektronicznego wymaga międzynarodowych porozumień z udziałem państw trzecich; w celu zapewnienia współdziałania na skale globalną, korzystne mogłoby być zawarcie porozumień z państwami trzecimi w sprawie reguł wielostronnych w zakresie wzajemnego uznawania usług certyfikacyjnych.

(24) Dla wzmocnienia zaufania użytkowników do komunikacji elektronicznej i do handlu elektronicznego podmioty świadczące usługi certyfikacyjne muszą przestrzegać przepisów dotyczących ochrony danych i prywatności.

(25) Przepisy dotyczące stosowania pseudonimów w certyfikatach nie stanowią przeszkody dla Państw Członkowskich przed wymaganiem potwierdzenia tożsamości osób zgodnie z prawem wspólnotowym lub krajowym.

(26) Środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy przyjmuje się zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r., ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [7].

(27) Komisja przeprowadzi, dwa lata po wykonaniu niniejszej dyrektywy, kontrolę, aby między innymi stwierdzić, czy postęp technologiczny lub zmiany w stanie prawnym nie stworzyły przeszkód w realizacji celów niniejszej dyrektywy; powinna zbadać wpływ powiązanych dziedzin technicznych, a następnie przedłożyć sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(28) Zgodnie z określonymi w art. 5 Traktatu zasadami pomocniczości i proporcjonalności, cel stworzenia zharmonizowanych ram prawnych odnoszących się do dostarczenia podpisów elektronicznych i świadczenia usług powiązanych, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez Państwa Członkowskie i tym samym możliwe jest osiągnięcie go w większym stopniu przez Wspólnotę; niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zakres

Celem niniejszej dyrektywy jest ułatwienie stosowania podpisów elektronicznych oraz przyczynienie się do ich uznania prawnego. Ustanawia ona ramy prawne odnoszące się do podpisów elektronicznych i niektórych usług certyfikacyjnych, w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Dyrektywa nie obejmuje aspektów związanych z zawieraniem i ważnością umów lub innych zobowiązań prawnych, dla których wymagana jest określona forma przewidziana przez prawo krajowe lub wspólnotowe, nie narusza ona również zasad i ograniczeń odnoszących się do stosowania z dokumentów określonych w prawie krajowym lub wspólnotowym.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy:

1. "podpis elektroniczny" oznacza dane w formie elektronicznej dodane do innych danych elektronicznych lub logicznie z nimi powiązane i służące jako metoda uwierzytelnienia;

2. "zaawansowany podpis elektroniczny" oznacza podpis elektroniczny spełniający następujące wymogi:

a) przyporządkowany jest wyłącznie podpisującemu;

b) umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego;

c) stworzony jest za pomocą środków, które podpisujący może mieć pod swoją wyłączną kontrolą; i

d) jest tak powiązany z danymi, do których się odnosi, że każda późniejsza zmiana danych jest wykrywalna;

3. "podpisujący" oznacza osobę posiadającą urządzenie służące do składania podpisów, która działa w imieniu własnym lub w imieniu osób prawnych lub fizycznych, lub podmiotu, którego jest przedstawicielem;

4. "dane służące do składania podpisu" oznacza niepowtarzalne dane, takie jak kody lub prywatne klucze kryptograficzne, które są używane przez podpisującego do składania podpisu elektronicznego;

5. "urządzenie służące do składania podpisów" oznacza skonfigurowane oprogramowanie lub sprzęt używane do wykorzystania danych służących do składania podpisu;

6. "bezpieczne urządzenie służące do składania podpisów" oznacza urządzenie służące do składania podpisów, które spełnia wymogi załącznika III;

7. "dane służące do weryfikacji podpisu" oznacza dane, takie jak kody lub publiczne klucze kryptograficzne, używane do celów weryfikacji podpisu elektronicznego;

8. "urządzenie służące do weryfikacji podpisów" oznacza skonfigurowane oprogramowanie lub sprzęt używane do wykorzystywania danych służących do weryfikacji podpisu;

9. "certyfikat" oznacza zaświadczenie elektroniczne, za pomocą którego dane służące do weryfikacji podpisu są przyporządkowane osobie i potwierdzają tożsamość tej osoby;

10. "certyfikat kwalifikowany" oznacza certyfikat spełniający wymogi ustanowione w załączniku I i wystawiany przez podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, który spełnia wymogi ustanowione w załączniku II;

11. "podmiot świadczący usługi certyfikacyjne" oznacza podmiot lub osobę prawną bądź fizyczną, która wystawia certyfikaty lub świadczy inne usługi związane z podpisami elektronicznymi;

12. "produkt podpisu elektronicznego" oznacza oprogramowanie lub sprzęt, względnie ich istotne składniki, które mają być użyte przez podmiot świadczący usługi certyfikacyjne do świadczenia usług podpisu elektronicznego lub do składania lub weryfikacji podpisów elektronicznych;

13. "dobrowolna akredytacja" oznacza jakiekolwiek zezwolenie, które ustala prawa i obowiązki związane ze świadczeniem usług certyfikacyjnych, przyznane na wniosek danego podmiotu świadczącego usługi certyfikacyjne przez organ publiczny bądź prywatny, który jest właściwy do ustalania tych praw i obowiązków oraz do nadzorowania ich przestrzegania, gdy podmiot świadczący usługi certyfikacyjne nie jest uprawniony do korzystania z praw wynikających z zezwolenia, zanim nie otrzyma decyzji tego organu.

Artykuł 3

Dostęp do rynku

1. Państwa Członkowskie nie uzależniają świadczenia usług certyfikacyjnych od uprzedniego zezwolenia.

2. Bez uszczerbku dla przepisu ust. 1, Państwa Członkowskie mogą wprowadzić lub utrzymywać, systemy dobrowolnej akredytacji, które mają na celu poprawę poziomu świadczonych usług certyfikacyjnych. Wszelkie wymogi związane z tym systemem muszą być obiektywne, przejrzyste, proporcjonalne i niedyskryminujące. Państwa Członkowskie nie mogą ograniczać liczby akredytowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne z powodów objętych zakresem niniejszej dyrektywy.

3. Państwa Członkowskie zapewniają stworzenie właściwego systemu umożliwiającego nadzór podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, które mają swoją siedzibę na ich terytorium i powszechnie wydają kwalifikowane certyfikaty.

4. Zgodność bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisu z wymogami ustanowionymi w załączniku III, stwierdzają właściwe organy publiczne lub prywatne, powołane przez Państwa Członkowskie. Komisja, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 9, formułuje kryteria do których Państwa Członkowskie się odwołują w celu ustalenia, czy taki organ może być powołany.

Zgodność z wymogami ustanowionymi w załączniku III stwierdzona przez organy określone w akapicie pierwszym, uznawana są przez wszystkie Państwa Członkowskie.

5. Komisja może, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 9, przyznać numery referencyjne dla powszechnie uznanych norm dotyczących produktów podpisu elektronicznego i opublikować je w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Jeśli produkt podpisu elektronicznego odpowiada tym normom, Państwa Członkowskie przyjmują domniemanie, że spełnia on wymogi o których mowa w załączniku II lit. f) i w załączniku III.

6. Państwa Członkowskie i Komisja działają wspólnie w celu wspierania rozwoju i stosowania urządzeń służących do weryfikacji podpisu, uwzględniając zalecenia w sprawie bezpiecznej weryfikacji podpisu zawarte w załączniku IV i w interesie konsumenta.

7. Państwa Członkowskie mogą poddać stosowanie podpisów elektronicznych w sektorze publicznym ewentualnym wymogom dodatkowym. Wymogi te muszą być obiektywne, przejrzyste, proporcjonalne i niedyskryminujące, i mogą odnosić się jedynie do szczególnych cech danych aplikacji. Wymagania te nie mogą stanowić przeszkód dla trans-granicznych usług dla obywateli.

Artykuł 4

Reguły rynku wewnętrznego

1. Każde Państwo Członkowskie stosuje przepisy krajowe, wydane na mocy niniejszej dyrektywy, do mających siedzibę na ich terytorium podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne i ich usług. Państwa Członkowskie nie mogą ograniczać świadczenia usług certyfikacyjnych pochodzących z innego Państwa Członkowskiego w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, że produkty podpisu elektronicznego, spełniające wymogi niniejszej dyrektywy, znajdują się w swobodnym obrocie na rynku wewnętrznym.

Artykuł 5

Skutki prawne podpisów elektronicznych

1. Państwa Członkowskie zapewnią, że zaawansowane podpisy elektroniczne oparte o kwalifikowany certyfikat i złożone za pomocą bezpiecznego urządzenia służącego do składania podpisu:

a) spełniają wymogi prawne podpisu w odniesieniu do danych w formie elektronicznej w ten sam sposób, co podpis odręczny w odniesieniu do danych znajdujących się na papierze; oraz

b) są dopuszczalne jako dowód w postępowaniu sądowym.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, żeby nie odmawiano podpisowi elektronicznemu skuteczności prawnej i dopuszczalności jako dowód w postępowaniu sądowym jedynie dlatego, że:

- jest w formie elektronicznej, lub

- nie jest oparty na kwalifikowanym certyfikacie, lub

- nie jest oparty na kwalifikowanym certyfikacie pochodzącym od akredytowanego podmiotu świadczącego usługi certyfikacyjne, lub

- nie jest złożony za pomocą bezpiecznego urządzenia służącego do składania podpisu.

Artykuł 6

Odpowiedzialność

1. Państwa Członkowskie zapewniają co najmniej, że podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, wystawiający powszechnie certyfikaty będące certyfikatami kwalifikowanymi lub gwarantujący powszechnie takie certyfikaty, odpowiada za szkody wyrządzone podmiotowi, osobie prawnej lub fizycznej, które w uzasadniony sposób pokładają zaufanie w certyfikacie:

a) w zakresie zgodności wszelkich informacji zawartych w kwalifikowanym certyfikacie w momencie jego wydania oraz w zakresie kompletności danych przewidzianych dla certyfikatu kwalifikowanego;

b) w odniesieniu do zapewnienia, w momencie wydania certyfikatu podpisujący określony w certyfikacie kwalifikowanym posiadał dane służące do składania podpisu, które odpowiadają podanym lub określonym w certyfikacie danym służącym do weryfikacji podpisu;

c) w odniesieniu do zapewnienia, że w przypadkach, gdy podmiot świadczący usługi certyfikacyjne tworzy zarówno dane służące do składania podpisu, jak i dane służące do weryfikacji podpisu, mogą być one użyte w sposób dopełniający;

chyba że podmiot świadczący usługi certyfikacyjne udowodni, że zachował należytą staranność.

2. Państwa Członkowskie zapewniają co najmniej, że podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, który wystawił certyfikat będący certyfikatem kwalifikowanym, odpowiada za szkodę wyrządzoną podmiotowi, osobie prawnej lub fizycznej, które w uzasadniony sposób pokładają zaufanie w certyfikacie, w przypadku niespełnienia obowiązku rejestracji odwołania certyfikatu, chyba że podmiot świadczący usługi certyfikacyjne udowodni, że zachował należytą staranność.

3. Państwa Członkowskie zapewniają, że podmioty świadczące usługi certyfikacyjne mogą podawać w certyfikacie kwalifikowanym ograniczenia zakresu użycia certyfikatu, pod warunkiem że ograniczenia te są rozpoznawalne dla osób trzecich. Podmiot świadczący usługi certyfikacyjne nie odpowiada za szkody, które wynikają z użycia wykraczającego za te ograniczenia.

4. Państwa Członkowskie zapewniają, że podmioty świadczące usługi certyfikacyjne mogą podawać w certyfikacie kwalifikowanym granicę wartości transakcji, do której może być użyty certyfikat; pod warunkiem że granica ta jest rozpoznawalna dla osób trzecich.

Podmiot świadczący usługi certyfikacyjne nie odpowiada ze szkody wynikające z przekroczenia górnej granicy.

5. Przepisy ust. 1-4 obowiązują bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r., w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich [8].

Artykuł 7

Aspekty międzynarodowe

1. Państwa Członkowskie zapewniają, że certyfikaty wystawiane powszechnie przez podmiot świadczący usługi certyfikacyjne z siedzibą w państwie trzecim jako certyfikaty kwalifikowane, są równoważne prawnie certyfikatom wystawianym przez podmiot świadczący usługi certyfikacyjne mający siedzibę na terenie Wspólnoty, jeśli:

a) podmiot świadczący usługi certyfikacyjne spełnia wymogi niniejszej dyrektywy i jest akredytowany w dobrowolnym systemie akredytacji jednego z Państw Członkowskich; lub

b) podmiot świadczący usługi certyfikacyjne mający siedzibę we Wspólnocie spełniający wymogi niniejszej dyrektywy, gwarantuje certyfikat; lub

c) certyfikat lub podmiot świadczący usługi certyfikacyjne uznawane są w ramach umowy dwustronnej lub wielostronnej między Wspólnotą i państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi.

2. W celu ułatwienia ponadgranicznych usług certyfikacyjnych z państwami trzecimi i prawnego uznania zaawansowanych podpisów elektronicznych pochodzących z państw trzecich, Komisja, w danym wypadku, przedkłada wnioski mające na celu osiągnięcie efektywnego stosowania norm i umów międzynarodowych mających zastosowanie do usług certyfikacyjnych. W szczególności, przedkłada w razie potrzeby Radzie wnioski o udzielenie stosownych mandatów negocjacyjnych umów dwu — i wielostronnych z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi. Rada stanowi większością kwalifikowaną.

3. W każdym przypadku, gdy Komisja zostanie powiadomiona o trudnościach, które napotykają przedsiębiorstwa Wspólnoty w odniesieniu do dostępu do rynku w państwach trzecich, może w razie konieczności przedstawić Radzie wnioski o stosowne pełnomocnictwa do negocjowania porównywalnych praw dla przedsiębiorstw wspólnotowych w tych państwach trzecich. Rada stanowi kwalifikowaną większością.

Środki podjęte na mocy tego ustępu nie naruszają zobowiązań Wspólnoty i Państw Członkowskich wynikających ze stosownych umów międzynarodowych.

Artykuł 8

Ochrona danych

1. Państwa Członkowskie zapewnią, że podmioty świadczące usługi certyfikacyjne i krajowe organy właściwe do akredytacji i nadzoru spełniają wymogi dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r., w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych [9].

2. Państwa Członkowskie zapewnią, że podmioty świadczące usługi certyfikacyjne, wydające powszechnie certyfikaty, mogą gromadzić dane osobowe tylko bezpośrednio od danej osoby, lub po wyraźnej zgodzie danej osoby i tylko, o ile jest to konieczne do wydania i utrzymania certyfikatu. Dane nie mogą być zbierane ani przetwarzane w żadnym innym celu bez wyraźnej zgody danej osoby.

3. Bez uszczerbku dla skuteczności prawnej pseudonimów na mocy prawa krajowego, Państwa Członkowskie nie zabraniają podmiotom świadczącym usługi certyfikacyjne wydawania certyfikatów z pseudonimem zamiast nazwiska.

Artykuł 9

Komitet

1. Komisja wspomagana jest przez "Komitet ds. Podpisów Elektronicznych", zwany dalej "Komitetem".

2. Tam gdzie dokonano odwołania do tego ustępu, mają zastosowanie art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów jej art. 8.

Okres określony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

3. Komitet przyjmuje swój regulamin.

Artykuł 10

Zadania Komitetu

Komitet precyzuje wymogi ustanowione w załącznikach do niniejszej dyrektywy, kryteria określone w art. 3 ust. 4 i ogólnie uznane normy dla produktów podpisu elektronicznego, które zostaną ustalone i opublikowane zgodnie z art. 3 ust. 5 zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 9 ust. 2.

Artykuł 11

Powiadomienie

1. Państwa Członkowskie przekazują Komisji i pozostałym Państwom Członkowskim następujące informacje:

a) dane o krajowych dobrowolnych systemach akredytacji włącznie z dodatkowymi wymogami na podstawie art. 3 ust. 7;

b) nazwy i adresy krajowych organów właściwych do akredytacji i nadzoru oraz organów o których mowa w art. 3 ust. 4;

c) nazwy i adresy wszystkich akredytowanych krajowych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne.

2. Informacje przedkładane zgodnie z ust. 1 i dotyczące zmian w zakresie tych informacji, Państwa Członkowskie przekazują w możliwie najkrótszym czasie.

Artykuł 12

Przegląd

1. Komisja sprawdza wykonanie niniejszej dyrektywy i sporządza sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady najpóźniej do dnia 19 lipca 2003 r.

2. Przy przeglądzie należy stwierdzić, między innymi, czy zakres stosowania niniejszej dyrektywy powinien zostać zmieniony w obliczu technologicznego i prawnego rozwoju oraz rozwoju rynku. Sprawozdanie obejmuje w szczególności ocenę aspektów harmonizacji na podstawie zebranych doświadczeń. Do sprawozdania należy dołączyć, w miarę potrzeb, projekty legislacyjne.

Artykuł 13

Wykonanie

1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy w terminie do dnia 19 lipca 2001 r. i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

Podejmowane przez Państwa Członkowskie wspomniane środki zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.

2. Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty głównych przepisów prawa krajowego, które przyjmą w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 14

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Artykuł 15

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 13 grudnia 1999 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

N. Fontaine

Przewodniczący

W imieniu Rady

S. Hassi

Przewodniczący

[1] Dz.U. C 325 z 23.10.1998, str. 5.

[2] Dz.U. C 40 z 15.2.1999, str. 29.

[3] Dz.U. C 93 z 6.4.1999, str. 33.

[4] Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 13 stycznia 1999 r. (Dz.U. C 104 z 14.4.1999, str. 49). Wspólne stanowisko Rady z dnia 28 czerwca 1999 r. (Dz.U. C 243 z 27.8.1999, str. 33) i decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 1999 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym). Decyzja Rady z dnia 30 listopada 1999 r.

[5] Dz.U. L 367 z 31.12.1994, str. 1. Ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 837/95 (Dz.U. L 90 z 21.4.1995, str. 1).

[6] Dz.U. L 367 z 31.12.1994, str. 8. Ostatnio zmieniona decyzją 99/193/WPZiB (Dz.U. L 73 z 19.3.1999, str. 1).

[7] Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.

[8] Dz.U. L 95 z 21.4.1993, str. 29.

[9] Dz.U. L 281 z 23.11.1995, str. 31.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

Wymogi dotyczące certyfikatów kwalifikowanych

Certyfikaty kwalifikowane muszą zawierać następujące dane:

a) wskazanie, że dany certyfikat został wystawiony jako certyfikat kwalifikowany;

b) dane określające podmiot świadczący usługi certyfikacyjne i państwo, w którym ma swoją siedzibę;

c) nazwę podpisującego lub pseudonim, który można jako taki rozpoznać;

d) zastrzeżenie szczególnej cechy podpisującego, włączane gdy jest to stosowne, w zależności od przeznaczenia certyfikatu;

e) dane służące do weryfikacji podpisu, które odpowiadają danym służącym do składania podpisu pozostającym pod kontrolą podpisującego;

f) dane dotyczące początku i końca okresu ważności certyfikatu;

g) kod identyfikacyjny certyfikatu;

h) zaawansowany podpis elektroniczny wystawiającego certyfikat podmiotu świadczącego usługi certyfikacyjne;

i) w odpowiednim przypadku, ograniczenia zakresu użycia certyfikatu; oraz

j) w odpowiednim przypadku, granice wartości transakcji, do których można stosować certyfikat.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

Wymogi wobec podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, wystawiających certyfikaty kwalifikowane

Podmioty świadczące usługi certyfikacyjne mają obowiązek:

a) udowodnić wiarygodność niezbędną do świadczenia usług certyfikacyjnych;

b) zapewnić świadczenie usług szybkich i niezawodnych spisów oraz niezawodnej i natychmiastowej usługi odwołania;

c) zapewnić aby określenie daty i godziny wystawienia lub cofnięcia certyfikatu mogło być precyzyjnie określone;

d) sprawdzić za pomocą stosownych środków zgodnych z prawem krajowym tożsamość i, w odpowiednim przypadku, cechy szczególne osoby, dla której wydają kwalifikowany certyfikat;

e) zatrudnić personel posiadający wiedzę fachową, doświadczenie i kwalifikacje niezbędne do świadczenia usług, w szczególności kompetencje na poziomie zarządzania, wiedze specjalistyczną w zakresie technologii podpisów elektronicznych i znajomość stosownych procedur bezpieczeństwa; muszą również stosować właściwe procedury i metody administracyjne i zarządzania, które odpowiadają uznanym normom;

f) stosować godne zaufania systemy i produkty, które są chronione przed zmianami i które zapewniają techniczne i kryptograficzne bezpieczeństwo działań do których służą;

g) podejmować środki przeciwko fałszowaniu certyfikatów oraz w przypadkach, gdy podmioty świadczące usługi certyfikacyjne tworzą dane służące do składania podpisu, zapewnić poufność podczas procesu tworzenia tych danych;

h) dysponować wystarczającymi środkami finansowymi, aby działać zgodnie z wymogami niniejszej dyrektywy, w szczególności aby ponosić ryzyko odpowiedzialności za szkody, na przykład, przez wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia;

i) przez odpowiedni okres przechowywać wszystkie istotne informacje dotyczące certyfikatu kwalifikowanego, w szczególności w celu udowodnienia certyfikacji w postępowaniu sądowym. Informacje mogą być przechowywane w formie elektronicznej;

j) nie gromadzić ani nie kopiować danych służących do składania podpisu osób, którym podmiot świadczący usługi certyfikacyjne świadczy usługi zarządzania kluczami;

k) przed powstaniem stosunku zobowiązaniowego z osobą ubiegającą się o certyfikat dla wspierania swojego podpisu elektronicznego, poinformować tę osobę za pomocą trwałego środka komunikacyjnego o dokładnych warunkach stosowania certyfikatu, do których należą, między innymi, ograniczenia użycia certyfikatu, istnienie systemu dobrowolnej akredytacji i postępowanie w przypadku skarg i rozstrzygania sporów. Informacja ta, które może być przekazywana w formie elektronicznej, musi być sporządzona w formie pisemnej w łatwo zrozumiałym języku. Istotne elementy tej informacji udostępnia się na wniosek stronom trzecim które powołują się na certyfikat.

l) stosować godne zaufania systemy do przechowywania certyfikatów w formie umożliwiającej weryfikację, tak że:

- tylko osoby uprawnione mogą wprowadzać i zmieniać dane;

- można sprawdzić prawdziwość informacji;

- certyfikaty są udostępniane publicznie do celów wyszukiwań tylko w wypadkach gdy właściciel certyfikatu wyraził na to zgodę;

- wszelkie zmiany techniczne, które naruszają te wymogi bezpieczeństwa, są widoczne dla operatora.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

Wymogi dotyczące bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisu elektronicznego

1. Bezpieczne urządzenia służące do składania podpisów muszą przez właściwe środki techniczne i proceduralne zapewnić co najmniej, że:

a) dane użyte do złożenia podpisu praktycznie stykają się tylko raz oraz zapewniona jest ich poufność w rozsądny sposób;

b) można mieć wystarczającą pewność, że dane służące do składania podpisu użyte do złożenia podpisu nie mogą, być pozyskane poprzez dedukcję oraz podpis jest chroniony przed fałszowaniem za pomocą aktualnie dostępnej technologii;

c) dane użyte do złożenia podpisu mogą być chronione przez uprawnionego podpisującego przed użyciem przez innych w sposób godny zaufania.

2. Bezpieczne urządzenia służące do składania podpisu nie mogą zmieniać danych które mają być podpisane ani nie mogą uniemożliwiać, by dane te zostały przedstawione podpisującemu przed złożeniem podpisu.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IV

Zalecenia dotyczące bezpiecznej weryfikacji podpisu

Podczas procesu weryfikacji podpisu należy zapewnić z wystarczającym marginesem bezpieczeństwa, żeby:

a) dane użyte do weryfikacji podpisu odpowiadały danym, które widzi weryfikujący;

b) podpis był weryfikowany w sposób godny zaufania, a wynik tej weryfikacji był właściwie przedstawiany;

c) weryfikujący mógł w razie potrzeby, w sposób godny zaufania określić treść podpisanych danych;

d) prawdziwość i ważność certyfikatu wymaganego w czasie weryfikacji były weryfikowalne w sposób godny zaufania;

e) wynik weryfikacji i tożsamość podpisującego były pokazywane we właściwy sposób;

f) użycie pseudonimu było jasno wskazane; oraz

g) wszelkie zmiany mające wpływ na bezpieczeństwo mogły zostać rozpoznane.

--------------------------------------------------