DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2018/2031

z dnia 19 grudnia 2018 r.

stwierdzająca, na ograniczony okres, że ramy regulacyjne mające zastosowanie do kontrahentów centralnych w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej są równoważne zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (1), w szczególności jego art. 25 ust. 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 29 marca 2017 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”) przekazało notyfikację o zamiarze wystąpienia z Unii na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Traktaty przestaną mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa od dnia wejścia w życie umowy o wystąpieniu lub, w przypadku jej braku, dwa lata po notyfikacji, tj. od dnia 30 marca 2019 r., chyba że Rada Europejska w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem podejmie jednomyślnie decyzję o przedłużeniu tego okresu.

(2) Jak wskazano w komunikacie Komisji z dnia 13 listopada 2018 r.„Przygotowania do wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej w dniu 30 marca 2019 r.: Plan działania awaryjnego” (2) („plan działania awaryjnego”), wystąpienie bez umowy może powodować zagrożenia dla stabilności finansowej Unii i jej państw członkowskich. Aby zapobiec tym zagrożeniom, uzasadnione jest i leży w interesie Unii i jej państw członkowskich zapewnienie przez ograniczony okres, aby kontrahenci centralni („CCP”), którzy uzyskali już zezwolenie w Zjednoczonym Królestwie („CCP ze Zjednoczonego Królestwa”), mogli nadal świadczyć usługi rozliczeniowe w Unii po dniu 29 marca 2019 r.

(3) Rozliczanie centralne zwiększa przejrzystość rynku, zmniejsza ryzyko kredytowe oraz ogranicza ryzyko wystąpienia efektu domina w przypadku niewykonania zobowiązania przez jednego uczestnika CCP lub większą ich liczbę. Świadczenie tego rodzaj usług ma zatem zasadnicze znaczenie dla zapewnienia stabilności finansowej. Zakłócenie w świadczeniu usług rozliczeniowych mogłoby również mieć wpływ na realizację polityki pieniężnej banków centralnych, w przypadku gdy transakcje są rozliczane w walucie emitowanej przez bank centralny Unii. Ponadto instrumenty finansowe rozliczane przez CCP mają również zasadnicze znaczenie dla pośredników finansowych i ich klientów, np. jako zabezpieczenie ryzyka stopy procentowej, a zatem zakłócenie w świadczeniu usług rozliczeniowych mogłoby również stwarzać ryzyko dla gospodarki realnej Unii.

(4) Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość nominalna nierozliczonych instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym wynosiła ponad 500 bln EUR w skali świata, z czego instrumenty pochodne na stopę procentową stanowiły ponad 75 %, a walutowe instrumenty pochodne – niemal 20 %. Około 30 % wszystkich instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jest denominowanych w euro i innych walutach Unii. Rynek centralnego rozliczania instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jest wysoce skoncentrowany, co w szczególności dotyczy rynku centralnego rozliczania instrumentów pochodnych na stopę procentową będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, z których około 97 % rozliczanych jest w jednym CCP ze Zjednoczonego Królestwa (3).

(5) Począwszy od dnia 30 marca 2019 r., CCP ze Zjednoczonego Królestwa będą „CCP z państw trzecich” i jako takie będą mogły świadczyć usługi rozliczeniowe wyłącznie wówczas, gdy są uznane przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych („ESMA”) zgodnie z art. 25 rozporządzenia (UE) nr 648/2012. W przypadku braku uznania CCP ze Zjednoczonego Królestwa kontrahenci mający siedzibę w Unii nie będą mogli rozliczać instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które podlegają obowiązkowi rozliczania zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, w CCP ze Zjednoczonego Królestwa. Taka sytuacja może skutkować dla tych kontrahentów przejściowymi trudnościami w wypełnianiu spoczywających na nich obowiązków rozliczania, co z kolei może stanowić zagrożenie dla stabilności finansowej i realizacji polityki pieniężnej Unii i jej państw członkowskich. Jak zaznaczono w planie działania awaryjnego, w tej wyjątkowej sytuacji konieczne jest zatem uznanie – na ściśle ograniczony okres i pod szczególnymi warunkami – ram prawnych i nadzorczych regulujących CCP ze Zjednoczonego Królestwa za równoważne, aby umożliwić tym CCP dalsze świadczenie usług rozliczeniowych w Unii.

(6) Zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, aby istniejące w państwie trzecim ramy prawne i nadzorcze dotyczące CCP, którzy uzyskali zezwolenie w tym państwie trzecim, zostały uznane za równoważne ramom ustanowionym w tym rozporządzeniu, muszą być spełnione trzy warunki.

(7) Po pierwsze, ramy prawne i nadzorcze państwa trzeciego muszą gwarantować, że CCP z tego państwa trzeciego spełniają prawnie wiążące wymogi równoważne z wymogami ustanowionymi w tytule IV rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Do dnia 29 marca 2019 r. rozporządzenie (UE) nr 648/2012 jest bezpośrednio stosowane w Zjednoczonym Królestwie i w związku z tym CCP, którzy uzyskali zezwolenie na podstawie art. 14 tego rozporządzenia, muszą spełniać jego wymogi. Ustawą o wystąpieniu z Unii Europejskiej z 2018 r. (European Union (Withdrawal) Act 2018) Zjednoczone Królestwo włączyło w dniu 26 czerwca 2018 r. przepisy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 do prawa krajowego Zjednoczonego Królestwa ze skutkiem od daty wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii.

(8) Po drugie, ramy prawne i nadzorcze państwa trzeciego muszą gwarantować, że CCP mający siedzibę w państwie trzecim podlegają na bieżąco skutecznemu nadzorowi i egzekwowaniu prawa. Do dnia 29 marca 2019 r. CCP ze Zjednoczonego Królestwa znajdują się pod nadzorem Banku Anglii, jak przewidziano w przepisach prawa krajowego Zjednoczonego Królestwa zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 (4). Włączenie przepisów rozporządzenia (UE) nr 648/2012 do prawa krajowego Zjednoczonego Królestwa wiąże się między innymi z tym, że Bank Anglii pozostaje odpowiedzialny za nadzór nad CCP, a jego uprawnienia w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów w odniesieniu do CCP pozostaną zasadniczo niezmienione.

(9) Po trzecie, ramy prawne państwa trzeciego muszą przewidywać skuteczny równoważny system uznawania CCP, którzy uzyskali zezwolenie na gruncie systemów prawnych państw trzecich. Skutek ten zostaje osiągnięty poprzez włączenie systemu równoważności ustanowionego w art. 25 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 do prawa krajowego Zjednoczonego Królestwa.

(10) Komisja stwierdza, że ramy prawne i nadzorcze Zjednoczonego Królestwa mające zastosowanie do CCP ze Zjednoczonego Królestwa w dniu następującym po dniu wystąpienia z Unii spełniają warunki określone w art. 25 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

(11) Podstawę niniejszej decyzji stanowią zatem ramy prawne i nadzorcze mające zastosowanie do CCP ze Zjednoczonego Królestwa w dniu następującym po dniu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii. Te ramy prawne i nadzorcze należy uznać za równoważne tylko wówczas, gdy wymogi mające zastosowanie do CCP przewidziane w prawie krajowym Zjednoczonego Królestwa są utrzymane i są nadal na bieżąco skutecznie stosowane i egzekwowane. Zasadniczym warunkiem utrzymania stwierdzenia równoważności jest zatem skuteczna wymiana informacji i koordynacja działań nadzorczych między ESMA a Bankiem Anglii.

(12) Taka wymiana informacji wymaga zawarcia kompleksowych i skutecznych uzgodnień o współpracy zgodnie z art. 25 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Te uzgodnienia o współpracy powinny również zapewniać możliwość wymiany wszelkich istotnych informacji z organami, o których mowa w art. 25 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, w tym z Europejskim Bankiem Centralnym i innymi członkami Europejskiego Systemu Banków Centralnych, do celów konsultowania się z tymi organami w kwestii status uznania CCP ze Zjednoczonego Królestwa lub w przypadku gdy informacje te są niezbędne tym organom do wykonywania ich zadań nadzorczych.

(13) W wyjątkowej sytuacji wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii bez umowy uzgodnienia o współpracy ustanowione zgodnie z art. 25 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 muszą zapewniać ESMA natychmiastowy dostęp na bieżąco do wszystkich informacji, o które ten urząd wystąpił. Informacje te obejmują między innymi informacje umożliwiające ocenę wszelkich istotnych rodzajów ryzyka, jakie dla Unii lub jej państw członkowskich stwarzają, bezpośrednio lub pośrednio, CCP ze Zjednoczonego Królestwa. W uzgodnieniach o współpracy należy zatem określić mechanizmy i procedury szybkiej wymiany informacji dotyczących: działalności rozliczeniowej CCP ze Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do instrumentów finansowych denominowanych w walutach Unii, systemów obrotu, uczestników rozliczających oraz jednostek zależnych unijnych instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, uzgodnień interoperacyjnych z innymi CCP, zasobów własnych, składu i kalibracji funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania, depozytów zabezpieczających, płynnych zasobów i portfeli zabezpieczeń, w tym kalibracji redukcji wartości i testów warunków skrajnych, a także mechanizmy i procedury szybkiego powiadamiania o wszelkich zmianach mających wpływ na CCP ze Zjednoczonego Królestwa lub ramy prawne i nadzorcze Zjednoczonego Królestwa mające zastosowanie do CCP ze Zjednoczonego Królestwa, jak również mechanizm szybkiego powiadamiania ESMA o wszelkich zmianach sytuacji CCP ze Zjednoczonego Królestwa, które mogłyby mieć wpływ na politykę pieniężną w Unii.

(14) Komisja, we współpracy z ESMA, będzie monitorować wszelkie zmiany wprowadzone w ramach prawnych i nadzorczych mające wpływ na CCP ze Zjednoczonego Królestwa, rozwój sytuacji rynkowej, jak również skuteczność współpracy w zakresie nadzoru, w tym szybką wymianę informacji między ESMA a Bankiem Anglii. Komisja może dokonać w dowolnym momencie przeglądu, jeżeli rozwój sytuacji powoduje konieczność przeprowadzenia przez Komisję ponownej oceny równoważności stwierdzonej niniejszą decyzją, w tym w przypadku gdy postanowienia uzgodnień o współpracy zawartych między ESMA a Bankiem Anglii nie są przestrzegane lub uniemożliwiają skuteczną ocenę ryzyka, jakie dla Unii lub jej państw członkowskich stwarzają CCP ze Zjednoczonego Królestwa.

(15) W świetle niepewności co do przyszłych stosunków między Zjednoczonym Królestwem a Unią, jak również potencjalnego wpływu tej niepewności na stabilność finansową Unii i jej państw członkowskich oraz integralność jednolitego rynku niniejsza decyzja powinna wygasnąć w dniu 30 marca 2020 r. Ocena zawarta w niniejszej decyzji nie przesądza zatem o jakiejkolwiek przyszłej ocenie ram prawnych i nadzorczych Zjednoczonego Królestwa mających zastosowanie do CCP i jako taka nie powinna być przywoływana do celów wykraczających poza zakres niniejszej decyzji.

(16) Niniejsza decyzja powinna wejść w życie w trybie pilnym i powinna być stosowana dopiero od dnia następującego po dniu, w którym Traktaty przestają mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie, chyba że umowa o wystąpieniu zawarta ze Zjednoczonym Królestwem wejdzie w życie przed tym dniem lub wydłużono dwuletni okres, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej.

(17) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Europejskiego Komitetu Papierów Wartościowych,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1 Do celów art. 25 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 ramy prawne i nadzorcze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, na które składają się ustawa o usługach i rynkach finansowych z 2000 r. (Financial Services and Markets Act 2000) oraz ustawa o wystąpieniu z Unii Europejskiej z 2018 r. (European Union (Withdrawal) Act 2018), mające zastosowanie do kontrahentów centralnych, którzy mają siedzibę i uzyskali już zezwolenie w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, uznaje się za równoważne z wymogami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012.

Artykuł 2 Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejszą decyzję stosuje się od dnia następującego po dniu, w którym Traktaty przestają mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie na podstawie art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Niniejszej decyzji nie stosuje się jednak w którymkolwiek z następujących przypadków: a) umowa o wystąpieniu zawarta ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zgodnie z art. 50 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej weszła w życie przed tym dniem; b) podjęto decyzję o przedłużeniu dwuletniego okresu, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Niniejsza decyzja wygasa w dniu 30 marca 2020 r.

Sporządzono w Brukseli dnia 19 grudnia 2018 r. W imieniu Komisji Jean-Claude JUNCKER Przewodniczący

(1) Dz.U. L 201 z 27.7.2012, s. 1.

(2) COM(2018) 880 final.

(3) Bank Rozrachunków Międzynarodowych, sprawozdanie statystyczne: OTC derivatives statistics at end December 2017 (Dane statystyczne dotyczące instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym według stanu na koniec grudnia 2017 r.) z dnia 3 maja 2018 r. (https://www.bis.org/publ/otc_hy1805.pdf).

(4) Część 5 rozporządzenia w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji z 2013 r. do ustawy o usługach i rynkach finansowych (Financial Services and Markets Act 2000 (Over the Counter Derivatives, Central Counterparties and Trade Repositories) Regulations 2013).