„ZAŁĄCZNIK

KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ZAKRESIE PRODUKCJI MASY WŁÓKNISTEJ, PAPIERU I TEKTURY

ZAKRES STOSOWANIA 79

INFORMACJE OGÓLNE 80

POZIOMY EMISJI POWIĄZANE Z BAT 80

OKRESY UŚREDNIENIA DLA EMISJI DO WODY 80

WARUNKI REFERENCYJNE DLA EMISJI DO POWIETRZA 80

OKRESY UŚREDNIENIA DLA EMISJI DO POWIETRZA 81

DEFINICJE 81

1.1. Ogólne konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do przemysłu celulozowo-papierniczego 84

1.1.1. System zarządzania środowiskiem 84

1.1.2. Zarządzanie materiałami i dobre gospodarowanie 85

1.1.3. Gospodarka wodna i ściekowa 86

1.1.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna 87

1.1.5. Emisje zapachu 88

1.1.6. Monitorowanie kluczowych parametrów procesów oraz emisji do wody i powietrza 89

1.1.7. Gospodarowanie odpadami 91

1.1.8. Emisje do wody 92

1.1.9. Emisje hałasu 93

1.1.10. Wycofanie z eksploatacji 94

1.2. Konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do procesu roztwarzania metodą siarczynową 94

1.2.1. Ścieki i emisje do wody 94

1.2.2. Emisje do powietrza 96

1.2.3. Wytwarzanie odpadów 102

1.2.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna 103

1.3. Konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do procesu roztwarzania siarczynowego 104

1.3.1. Ścieki i emisje do wody 104

1.3.2. Emisje do powietrza 106

1.3.3. Zużycie energii i efektywność energetyczna 108

1.4. Konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do wytwarzania mas mechanicznych i chemiczno-mechanicznych 109

1.4.1. Ścieki i emisje do wody 109

1.4.2. Zużycie energii i efektywność energetyczna 110

1.5. Konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do przerobu makulatury 111

1.5.1. Gospodarka materiałowa 111

1.5.2. Ścieki i emisje do wody 112

1.5.3. Zużycie energii i efektywność energetyczna 114

1.6. Konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do produkcji papieru i powiązanych procesów 114

1.6.1. Ścieki i emisje do wody 114

1.6.2. Emisje do powietrza 117

1.6.3. Wytwarzanie odpadów 117

1.6.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna 117

1.7. Opis technik 118

1.7.1. Opis technik służących zapobieganiu emisjom do powietrza i ich ograniczaniu 118

1.7.2. Opis technik służących ograniczeniu zużycia świeżej wody/przepływu ścieków i ładunku zanieczyszczeń w ściekach 121

1.7.3. Opis technik dotyczących zapobiegania wytwarzaniu odpadów i gospodarowania odpadami 126

ZAKRES STOSOWANIA

Niniejsze konkluzje dotyczą rodzajów działalności określonych w sekcji 6.1 lit. a) i b) załącznika I do dyrektywy 2010/75/UE, tj. zintegrowanej i niezintegrowanej produkcji w instalacjach przemysłowych:

a) masy włóknistej z drewna lub z innych materiałów włóknistych;

b) papieru lub tektury, o wydajności przekraczającej 20 ton na dobę.

W szczególności niniejsze konkluzje obejmują następujące procesy i rodzaje działalności:

(i) roztwarzanie na masy celulozowe: a. proces roztwarzania siarczanowego; b. proces roztwarzania siarczynowego;

(ii) roztwarzanie mechaniczne i chemo-mechaniczne;

(iii) przerób makulatury z odbarwianiem i bez odbarwiania;

(iv) produkcja papieru i związane z nią procesy;

(v) wszystkie kotły regeneracyjne i piece do wypalania wapna używane w celulozowniach i papierniach.

Niniejsze konkluzje nie obejmują następujących rodzajów działalności:

(i) produkcji masy włóknistej z surowca włóknistego innego niż drewno (np. masa włóknista z roślin jednorocznych);

(ii) stacjonarnych silników spalinowych wewnętrznego spalania;

(iii) obiektów energetycznego spalania wytwarzających parę technologiczną lub energię elektryczną innych niż kotły regeneracyjne;

(iv) suszarni z wewnętrznymi palnikami stosowanymi w maszynach papierniczych i powlekarkach.

Inne dokumenty referencyjne istotne dla rodzajów działalności objętych niniejszymi konkluzjami:

Dokumenty referencyjne Rodzaj działalności Przemysłowe systemy chłodzenia (ICS) Przemysłowe systemy chłodzenia, np. wieże chłodnicze, płytowe wymienniki ciepła Gospodarka i wzajemne powiązania pomiędzy różnymi komponentami środowiska (ECM) Gospodarka i wzajemne powiązania pomiędzy różnymi komponentami środowiska w odniesieniu do technik Emisje z magazynowania (EFS) Emisje ze zbiorników, rurociągów i magazynowanych chemikaliów Efektywność energetyczna (ENE) Ogólna efektywność energetyczna Duże obiekty energetycznego spalania Wytwarzanie pary technologicznej i energii elektrycznej w celulozowniach i papierniach przez obiekty energetycznego spalania Ogólne zasady monitorowania (MON) Monitorowanie emisji Spalanie odpadów (WI) Spalanie i współspalanie odpadów na miejscu Przetwarzanie odpadów (WT) Przygotowanie paliwa z odpadów

INFORMACJE OGÓLNE

Techniki wymienione i opisane w niniejszych konkluzjach nie mają ani nakazowego, ani wyczerpującego charakteru. Dopuszcza się stosowanie innych technik, o ile zapewniają co najmniej równoważny poziom ochrony środowiska.

O ile nie stwierdzono inaczej, konkluzje dotyczące BAT mają ogólne zastosowanie.

POZIOMY EMISJI POWIĄZANE Z BAT

Jeżeli poziomy emisji powiązane z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT-AEL) dla tego samego okresu uśrednienia zostały podane w różnych jednostkach (np. jako wartości stężenia i ładunków jednostkowych (tj. odniesionych do tony produkcji netto)), takie różne sposoby wyrażenia wartości BAT-AEL uznaje się za równoważne rozwiązania alternatywne.

W przypadku zintegrowanych i wieloproduktowych celulozowni i papierni wartości BAT-AEL określone dla poszczególnych procesów (roztwarzanie, produkcja papieru) lub produktów należy odpowiednio łączyć stosownie do zasady opartej na addytywnych udziałach zrzutu zanieczyszczeń z tych składowych procesów.

OKRESY UŚREDNIENIA DLA EMISJI DO WODY

O ile nie stwierdzono inaczej, okresy uśrednienia powiązane z wartościami BAT-AEL dla emisji do wody określa się następująco:

Średnia dobowa Średnia z 24-godzinnego okresu pobierania próbek jako próbka zbiorcza proporcjonalna do przepływu (1) lub, jeżeli wykaże się wystarczającą stabilność przepływu, próbka proporcjonalna do czasu (1) Średnia roczna Średnia wszystkich średnich dobowych uzyskanych w ciągu roku, ważona według produkcji dobowej i wyrażona jako masa wyemitowanych substancji na jednostkę masy wytworzonych lub przetworzonych produktów lub materiałów

WARUNKI REFERENCYJNE DLA EMISJI DO POWIETRZA

Wartości BAT-AEL dla emisji do powietrza odnoszą się do warunków standardowych: gaz suchy, temperatura 273,15 K i ciśnienie 101,3 kPa. Jeżeli wartości BAT-AEL podano jako wartości stężenia, podaje się referencyjny poziom O2 (% objętościowo).

Konwersja na referencyjne stężenie tlenu

Poniżej podano wzór do obliczania stężenia emitowanych zanieczyszczeń przy referencyjnym poziomie tlenu.

gdzie:

ER (mg/Nm3) : stężenie emisyjne odnoszące się do referencyjnego poziomu tlenu OR OR (vol %) : referencyjny poziom tlenu EM (mg/Nm3) : zmierzone stężenie emisyjne odnoszące się do zmierzonego poziomu tlenu OM OM (vol %) : zmierzony poziom tlenu.

OKRESY UŚREDNIENIA DLA EMISJI DO POWIETRZA

O ile nie stwierdzono inaczej, okresy uśrednienia powiązane z poziomami BAT-AEL dla emisji do powietrza określa się następująco:

Średnia dobowa Średnia z 24-godzinnego okresu na podstawie prawidłowych średnich godzinnych z pomiarów ciągłych Średnia z okresu pobierania próbek Średnia wartość uzyskana na podstawie trzech kolejnych pomiarów, z których każdy trwa co najmniej 30 minut Średnia roczna W przypadku pomiaru ciągłego: średnia ze wszystkich prawidłowych średnich godzinnych. W przypadku pomiarów okresowych: średnia ze wszystkich »średnich z okresu pobierania próbek« uzyskanych w ciągu jednego roku

DEFINICJE

Do celów niniejszych konkluzji zastosowanie mają następujące definicje:

Zastosowany termin Definicja Nowy zespół urządzeń Zespół urządzeń na terenie instalacji, dla którego pozwolenie jest wydawane po raz pierwszy po publikacji niniejszych konkluzji lub całkowita wymiana zespołu urządzeń z wykorzystaniem istniejącego posadowienia instalacji, która nastąpiła po publikacji niniejszych konkluzji Istniejący zespół urządzeń Zespół urządzeń, który nie jest nowym zespołem urządzeń Poważna modernizacja Istotna zmiana w konstrukcji lub technologii zespołu urządzeń/systemu redukcji emisji połączona z wprowadzeniem istotnych zmian w jednostkach technologicznych i powiązanych urządzeniach lub z ich wymianą Nowy system redukcji emisji pyłów System redukcji emisji pyłów wprowadzony do eksploatacji na terenie instalacji po raz pierwszy po publikacji niniejszych konkluzji Istniejący system redukcji emisji pyłów System redukcji emisji pyłów, który nie jest nowym systemem redukcji emisji pyłów Niekondensujące gazy złowonne (NCG) Niekondensujące gazy złowonne, oznaczające gazy o przykrym zapachu powstające w procesie roztwarzania siarczanowego Stężone niekondensujące gazy złowonne (CNCG) Stężone niekondensujące gazy złowonne (lub »mocne gazy złowonne«): gazy zawierające TRS pochodzące z procesów gotowania, zagęszczania ługów i odpędzania kondensatów Mocne gazy złowonne Stężone niekondensujące gazy złowonne (CNCG) Słabe gazy złowonne Rozcieńczone niekondensujące gazy złowonne: gazy zawierające TRS, inne niż mocne gazy złowonne (np. gazy pochodzące ze zbiorników, filtrów do mycia masy, zasobników zrębków, filtrów szlamu pokaustyzacyjnego, maszyn do suszenia) Słabe gazy resztkowe Słabe gazy, których źródło emisji jest inne niż kocioł regeneracyjny, piec do wypalania wapna lub piec do spalania TRS Pomiar ciągły Pomiary dokonywane przy zastosowaniu automatycznych systemów pomiarowych zainstalowanych na stałe na miejscu Pomiar okresowy Określenie wielkości mierzonej (określona wielkość, której wartość należy określić poprzez pomiar) w określonych odstępach czasu z zastosowaniem metod ręcznych lub automatycznych Emisje rozproszone Emisje wynikające z bezpośredniego (nieskanalizowanego) kontaktu substancji lotnych lub pyłu ze środowiskiem naturalnym w normalnych warunkach eksploatacji Produkcja zintegrowana Produkcja masy włóknistej i papieru/tektury w jednym miejscu. Masy włóknistej zazwyczaj nie suszy się przed skierowaniem do produkcji papieru/tektury Produkcja niezintegrowana a) Produkcja towarowej masy włóknistej (na sprzedaż) w zakładach produkcyjnych, w których nie stosuje się maszyn papierniczych, albo b) produkcja papieru/tektury z zastosowaniem wyłącznie masy włóknistej wyprodukowanej w innych zakładach (towarowa masa włóknista) Produkcja netto (i) W odniesieniu do papierni: sprzedawana produkcja bez pakowania po ostatniej krajarko-zwijarce, tj. przed procesami przetwórczymi. (ii) W odniesieniu do powlekarki pracującej w trybie off-line: produkcja po powlekaniu. (iii) W odniesieniu do zakładów produkcji bibułki: produkcja sprzedawana po maszynie do produkcji bibułki, przed wszelkimi procesami odwijania i z wyłączeniem jakiejkolwiek gilzy nawojowej. (iv) W odniesieniu do zakładów produkujących towarową masę włóknistą: produkcja po pakowaniu (ADt). (v) W odniesieniu do zakładów zintegrowanych: produkcja masy włóknistej netto oznacza produkcję po pakowaniu (ADt) wraz z przekazaniem masy włóknistej do papierni (masa włóknista obliczana przy suchości na poziomie 90 %, tj. powietrznie sucha). Produkcja papieru netto: podobnie jak w ppkt (i) Zakład produkujący papiery specjalne Zakład produkujący wiele gatunków papieru i tektury przeznaczonych do specjalnych celów (przemysłowych lub nieprzemysłowych), charakteryzujących się szczególnymi właściwościami, stosunkowo małym rynkiem zastosowań końcowych lub niszowych, które często są specjalnie przeznaczone dla konkretnego klienta lub grupy użytkowników końcowych. Przykładowo papierami specjalnymi są bibułki papierosowe, bibuły filtracyjne, papier metalizowany, papier termoczuły, papier samokopiujący, etykiety samoprzylepne, papier powlekany metodą odlewu, a także tektura do płyt gipsowo-kartonowych i papiery specjalne do woskowania, izolacji, pokrywania dachu, asfaltowania i innych specjalnych zastosowań lub obróbki. Wszystkie te gatunki nie należą do standardowych kategorii papieru Drewno liściaste Grupa gatunków drewna, w tym na przykład osina, buk czerwony, brzoza i eukaliptus. Pojęcie »drewno liściaste« stosuje się jako przeciwstawne do pojęcia »drewno iglaste« Drewno iglaste Drewno pochodzące z drzew iglastych, w tym na przykład z sosny i świerku. Pojęcie »drewno iglaste« stosuje się jako przeciwstawne do pojęcia »drewno liściaste« Kaustyzacja Proces w obiegu wapna, w którym następuje odzyskanie wodorotlenku (ług biały) w wyniku reakcji Ca(OH)2 + CO3 2- → CaCO3 (s) + 2 OH-

AKRONIMY

Zastosowany termin Definicja ADt Tona powietrznie suchej masy włóknistej oznacza masę o suchości 90 % AOX Adsorbowalne związki halogenoorganiczne w ściekach mierzone zgodnie z metodą podaną w normie EN ISO: 9562 BZT Biochemiczne zapotrzebowanie tlenu. Ilość rozpuszczonego tlenu niezbędna do rozkładu tlenowego materii organicznej w ściekach przez mikroorganizmy CMP Masa chemomechaniczna CTMP Masa chemo-termomechaniczna ChZT Chemiczne zapotrzebowanie tlenu. Ilość chemicznie utlenialnej materii organicznej w ściekach (zazwyczaj odnosi się do analizy z zastosowaniem utleniania za pomocą dichromianu) DS Sucha substancja wyrażona jako % masowy DTPA Kwas dietylenotriaminopentaoctowy (czynnik kompleksujący/chelatujący stosowany w bieleniu nadtlenkiem) ECF Bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego EDTA Kwas etylenodiaminotetraoctowy (czynnik kompleksujący/chelatujący) H2S Siarkowodór LWC Papier powlekany o niskiej gramaturze NOX Suma tlenku azotu (NO) i dwutlenku azotu (NO2) wyrażona jako NO2 NSSC Metoda półchemiczna obojętnosiarczynowa RCF Włókna wtórne SO2 Dwutlenek siarki TCF Bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego i związków chloru Azot ogólny (Tot-N) Azot ogólny (Tot-N) wyrażony jako N, obejmuje azot organiczny, amoniak wolny i azot amonowy (NH4+-N), azotyny (NO2 --N) i azotany (NO3 --N) Fosfor ogólny (Tot-P) Fosfor ogólny (Tot-P) wyrażony jako P, obejmuje rozpuszczony fosfor wraz z każdym nierozpuszczalnym fosforem przeniesionym do ścieków w postaci osadów lub w mikroorganizmach TMP Masa termomechaniczna TOC Ogólny węgiel organiczny TRS Całkowita siarka zredukowana. Suma następujących zredukowanych złowonnych związków siarki wytworzonych w procesie roztwarzania: siarkowodór, merkaptan metylu, siarczek dimetylu i disiarczek dimetylu, wyrażona jako siarka TSS Zawiesina ogólna (w ściekach). Zawiesina składa się z małych fragmentów włókien, wypełniaczy, frakcji drobnej, nieustabilizowanej biomasy (skupisko mikroorganizmów) i innych małych cząstek LZO Lotne związki organiczne zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 45 dyrektywy 2010/75/UE

1.1. OGÓLNE KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO PRZEMYSŁU CELULOZOWO-PAPIERNICZEGO

Poza ogólnymi konkluzjami dotyczącymi BAT, o których mowa w niniejszej sekcji, zastosowanie mają ponadto konkluzje dotyczące BAT w odniesieniu do określonego procesu technologicznego zawarte w sekcjach 1.2–1.6.

1.1.1. System zarządzania środowiskiem

BAT 1. Aby poprawić ogólną efektywność środowiskową zespołów urządzeń do produkcji masy włóknistej, papieru i tektury, w ramach BAT należy wdrażać i przestrzegać zasad systemu zarządzania środowiskiem (EMS) obejmującego wszystkie następujące elementy:

a) zaangażowanie kierownictwa, w tym kadry kierowniczej wyższego szczebla;

b) określenie polityki ochrony środowiska, która obejmuje ciągłe doskonalenie instalacji przez kierownictwo;

c) planowanie i ustalenie niezbędnych procedur, celów i zadań w powiązaniu z planami finansowymi i inwestycjami;

d) wdrożenie procedur ze szczególnym uwzględnieniem: (i) struktury i odpowiedzialności; (ii) szkoleń, świadomości i kompetencji; (iii) komunikacji; (iv) zaangażowania pracowników; (v) dokumentacji; (vi) skutecznej regulacji procesu; (vii) programów konserwacji; (viii) gotowości na sytuacje awaryjne i reagowania na nie; (ix) zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi środowiska;

e) sprawdzanie efektywności i podejmowanie działań naprawczych, ze szczególnym uwzględnieniem: (i) monitorowania i pomiarów (zob. też dokument referencyjny dotyczący ogólnych zasad monitorowania); (ii) działań naprawczych i zapobiegawczych; (iii) prowadzenia rejestrów; (iv) niezależnego (jeżeli jest to możliwe) audytu wewnętrznego i zewnętrznego w celu określenia, czy system zarządzania środowiskiem jest zgodny z zaplanowanymi ustaleniami oraz czy jest właściwie wdrażany i utrzymywany;

f) przegląd systemu zarządzania środowiskiem przeprowadzony przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla pod kątem stałej przydatności systemu, jego adekwatności i skuteczności;

g) podążanie za rozwojem czystszych technologii;

h) uwzględnienie – na etapie projektowania nowego zespołu urządzeń i przez cały okres jego eksploatacji – skutków dla środowiska wynikających z ostatecznego wycofania instalacji z eksploatacji;

i) regularne stosowanie sektorowej analizy porównawczej.

Możliwość zastosowania

Zakres (np. poziom szczegółowości) oraz charakter systemu zarządzania środowiskiem (np. standaryzowany lub nie) będzie zasadniczo odnosić się do charakteru, skali i złożoności instalacji oraz do zasięgu oddziaływania takiej instalacji na środowisko.

1.1.2. Zarządzanie materiałami i dobre gospodarowanie

BAT 2. Aby minimalizować wpływ procesu produkcji na środowisko, w ramach BAT należy stosować zasady dobrego gospodarowania poprzez stosowanie kombinacji następujących technik.

Technika a Staranny dobór i skrupulatna kontrola chemikaliów i dodatków b Analiza substancji wchodzących i wychodzących wraz z wykazem chemikaliów, uwzględniającym ilości i właściwości toksykologiczne c Minimalizacja zużycia chemikaliów do możliwie najniższego poziomu wymaganego w specyfikacjach jakościowych produktu końcowego d Unikanie stosowania substancji szkodliwych (np. środków dyspergujących lub czyszczących albo środków powierzchniowo czynnych zawierających etoksylan nonylofenolu) i zastępowanie ich alternatywnymi substancjami o mniejszym stopniu szkodliwości e Ograniczenie do minimum przenikania substancji do gleby spowodowanego wyciekami, depozycją atmosferyczną oraz niewłaściwym magazynowaniem surowców, produktów lub pozostałości f Ustanowienie programu zarządzania wyciekami i poszerzenie zabezpieczenia istotnych źródeł, zapobiegając w ten sposób skażeniu gleby i wód podziemnych g Prawidłowo wykonany projekt rurociągów i systemów magazynowania, aby utrzymywać powierzchnie w czystości i ograniczyć konieczność płukania i czyszczenia

BAT 3. Aby ograniczyć uwalnianie organicznych czynników chelatujących, które nie ulegają łatwo biodegradacji, takich jak EDTA lub DTPA, pochodzących z bielenia nadtlenkiem, w ramach BAT należy stosować kombinację następujących technik.

Technika Możliwość zastosowania a Określenie ilości czynników chelatujących uwalnianych do środowiska, dokonywane za pomocą pomiarów okresowych Nie dotyczy zakładów, w których nie wykorzystuje się czynników chelatujących b Zoptymalizowanie procesów w celu ograniczenia zużycia i emisji czynników chelatujących, które nie ulegają łatwo biodegradacji Nie dotyczy zespołów urządzeń, które eliminują co najmniej 70 % EDTA/DTPA w swoich oczyszczalniach ścieków lub w procesie technologicznym c Stosowanie w pierwszej kolejności czynników chelatujących ulegających biodegradacji lub możliwych do wyeliminowania, stopniowo wycofując produkty nieulegające biodegradacji Możliwość zastosowania zależy od dostępności odpowiednich zamienników (czynników ulegających biodegradacji spełniających np. wymogi dotyczące białości masy włóknistej)

1.1.3. Gospodarka wodna i ściekowa

BAT 4. Aby ograniczyć powstawanie i ładunek zanieczyszczeń ścieków w wyniku magazynowania i przygotowywania drewna, w ramach BAT należy stosować kombinację następujących technik.

Technika Możliwość zastosowania a Korowanie suche (opis znajduje się w sekcji 1.7.2.1) Ograniczona możliwość stosowania, jeżeli w przypadku bielenia bez udziału związków chloru wymagany jest wysoki poziom czystości i białości b Postępowanie z kłodami drewna w taki sposób, aby uniknąć zanieczyszczenia kory i drewna piaskiem i kamieniami Ogólna możliwość zastosowania c Utwardzenie placu drzewnego, a zwłaszcza powierzchni stosowanych do magazynowania zrębków Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na wielkość placu drzewnego i powierzchni magazynowej d Kontrola przepływu wody zraszającej i ograniczenie do minimum spływu wody z powierzchni placu drzewnego Ogólna możliwość zastosowania e Gromadzenie zanieczyszczonej wody spływającej z placu drzewnego i oddzielenie zawiesiny w odpływie przed oczyszczaniem biologicznym Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na stopień zanieczyszczenia spływającej wody (niskie stężenie) lub wielkość oczyszczalni ścieków (duże objętości)

Powiązany z BAT przepływ ścieków z procesu suchego korowania wynosi 0,5 – 2,5 m3/ADt.

BAT 5. Aby ograniczyć zużycie świeżej wody i powstawanie ścieków, w ramach BAT należy stosować układ zamknięty obiegu wody w stopniu możliwym z technicznego punktu widzenia, z uwzględnieniem gatunku produkowanej masy włóknistej i produkowanego papieru, przy zastosowaniu kombinacji poniższych technik.

Technika Możliwość zastosowania a Monitorowanie i optymalizacja zużycia wody Ogólna możliwość zastosowania b Ocena możliwości recyrkulacji wody c Bilansowanie stopnia zamknięcia obiegów wody i potencjalnych wad tego rozwiązania; w razie potrzeby dodawanie urządzeń uzupełniających d Oddzielenie mniej zanieczyszczonej wody uszczelniającej z pomp do wytwarzania próżni i jej ponowne wykorzystanie e Oddzielenie czystej wody chłodzącej od zanieczyszczonej wody procesowej i jej ponowne wykorzystanie f Ponowne wykorzystanie wody procesowej w celu zastąpienia nią wody świeżej (recyrkulacja wody i zamknięcie obiegów wody) Dotyczy nowych zespołów urządzeń i poważnych modernizacji. Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na jakość wody lub wymogi w zakresie jakości produktu lub ze względu na ograniczenia techniczne (takie jak wytrącanie/inkrustacja w układzie obiegu wody) lub zwiększenie przykrych zapachów g Uzdatnianie in-line (części) wody procesowej w celu poprawy jakości wody, tak aby nadawała się do recyrkulacji lub ponownego wykorzystania Ogólna możliwość zastosowania

Powiązany z BAT przepływ ścieków w punkcie zrzutu po oczyszczeniu ścieków, wyrażony jako średnie roczne:

Sektor Przepływ ścieków powiązany z BAT Bielona siarczanowa masa celulozowa 25 – 50 m3/ADt Niebielona siarczanowa masa celulozowa 15 – 40 m3/ADt Bielona siarczynowa masa papiernicza 25 – 50 m3/ADt Masa celulozowa wytworzona metodą Magnefite 45 – 70 m3/ADt Masa celulozowa do przerobu chemicznego 40 – 60 m3/ADt Masa celulozowa wytworzona metodą NSSC 11 – 20 m3/ADt Masa mechaniczna 9 – 16 m3/t CTMP i CMP 9 – 16 m3/ADt Zakłady produkujące papier z włókien wtórnych bez odbarwiania 1,5 – 10 m3/t (wyższe wartości tego zakresu związane są głównie z produkcją tektury pudełkowej) Zakłady produkujące papier z włókien wtórnych z odbarwianiem 8 – 15 m3/t Zakłady produkujące bibułkę na bazie włókien wtórnych z odbarwianiem 10 – 25 m3/t Papiernie niezintegrowane 3,5 – 20 m3/t

1.1.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 6. Aby ograniczyć zużycie paliwa i energii w celulozowniach i papierniach, w ramach BAT należy stosować technikę a) i kombinację pozostałych poniższych technik.

Technika Możliwość zastosowania a Stosowanie systemu zarządzania energią obejmującego wszystkie poniższe elementy: (i) ocena ogólnego zużycia i wytwarzania energii w zakładzie (ii) zlokalizowanie, ilościowe określenie i optymalizacja możliwości odzysku energii (iii) monitorowanie i zabezpieczenie optymalnych warunków zużycia energii Ogólna możliwość zastosowania b Odzysk energii poprzez spalanie tych odpadów i pozostałości z produkcji masy włóknistej i papieru, które charakteryzują się wysoką zawartością związków organicznych i wartością opałową, biorąc pod uwagę BAT 12 Dotyczy wyłącznie sytuacji, w których nie ma możliwości recyklingu ani ponownego wykorzystania odpadów i pozostałości z produkcji masy włóknistej i papieru, które charakteryzują się wysoką zawartością związków organicznych i wysoką wartością opałową c Pokrywanie zapotrzebowania procesów produkcyjnych na parę technologiczną i energię w miarę możliwości w ramach skojarzonej gospodarki energetycznej (CHP) Dotyczy wszystkich nowych zespołów urządzeń i poważnych modernizacji elektrowni. Możliwość zastosowania w istniejących zespołach urządzeń może być ograniczona ze względu na rozplanowanie zakładu i dostępność miejsca d Wykorzystanie nadwyżki ciepła do suszenia biomasy i osadów ściekowych, do podgrzewania wody zasilającej kocioł i wody przemysłowej, do ogrzewania budynków itp. Możliwość zastosowania tej techniki może być ograniczona w przypadkach, w których źródła ciepła i urządzenia są od siebie znacznie oddalone e Stosowanie sprężarek termicznych Dotyczy zarówno nowych, jak i istniejących zespołów urządzeń w odniesieniu do wszystkich gatunków papieru i do powlekarek, o ile dostępna jest para średnioprężna f Izolacja armatury przyłączeniowej rurociągów pary i kondensatów Ogólna możliwość zastosowania g Stosowanie energooszczędnych układów próżniowych do odwadniania h Stosowanie wysokowydajnych silników elektrycznych, pomp i mieszadeł i Stosowanie falowników częstotliwości dla wentylatorów, sprężarek i pomp j Dopasowanie poziomów ciśnienia pary do faktycznego zapotrzebowania na parę

Opis

Technika c): Jednoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej lub mechanicznej w ramach jednego procesu, określane jako skojarzona gospodarka energetyczna (CHP). W ramach CHP w przemyśle celulozowo-papierniczym zazwyczaj stosuje się turbiny parowe lub turbiny gazowe. Rentowność (osiągalne oszczędności i okres zwrotu) będzie zależeć głównie od kosztów elektryczności i paliw.

1.1.5. Emisje zapachu

Jeżeli chodzi o emisje złowonnych gazów zawierających siarkę, pochodzących z celulozowni produkujących masę siarczanową i siarczynową, zob. BAT w odniesieniu do określonego procesu technologicznego podane w 1.2.2 i 1.3.2.

BAT 7. Aby zapobiec emisji związków złowonnych pochodzących z układu ściekowego i ograniczyć taką emisję, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika I. Mająca zastosowanie do zapachów związanych z układami zamkniętego obiegu wody a Zaprojektowanie procesów w papierni, zbiorników magazynowych masy papierniczej i wody, rur i kadzi w taki sposób, aby uniknąć przedłużonego czasu retencji, martwych stref i obszarów o słabym mieszaniu w obiegach wody i powiązanych urządzeniach, w celu uniknięcia tworzenia się niekontrolowanych osadów oraz zagniwania i rozkładu materii organicznej i biologicznej b Wykorzystanie produktów biobójczych, środków dyspergujących lub środków utleniających (np. dezynfekcja katalityczna za pomocą nadtlenku wodoru) w celu ograniczania zapachu i wzrostu bakterii gnilnych c Wprowadzenie wewnętrznych procesów uzdatniania (»nerki«) w celu zmniejszenia stężeń materii organicznej i ograniczenia w ten sposób ewentualnych problemów związanych z zapachami w układzie wody obiegowej II. Mająca zastosowanie do zapachów związanych z oczyszczaniem ścieków i obróbką osadów ściekowych, aby zapobiec wystąpieniu warunków beztlenowych w ściekach lub osadach ściekowych a Wdrożenie zamkniętych układów kanalizacyjnych z regulowanymi otworami wentylacyjnymi, w których w niektórych przypadkach stosuje się chemikalia do ograniczenia tworzenia się siarkowodoru i w celu jego utlenienia w układach kanalizacyjnych b Unikanie nadmiernego napowietrzania zbiorników wyrównawczych przy jednoczesnym utrzymaniu wystarczającego mieszania c Zapewnienie wystarczającej wydajności napowietrzania i warunków mieszania w komorach napowietrzania, regularne przeglądy układu napowietrzania d Zagwarantowanie prawidłowego działania układu odbioru osadów z osadnika wtórnego i pompowania osadów powrotnych e Ograniczenie czasu zatrzymywania osadów ściekowych w miejscach ich magazynowania poprzez przesyłanie osadów do urządzeń odwadniających w sposób ciągły f Unikanie przechowywania ścieków w zbiornikach na wycieki dłużej niż jest to konieczne, utrzymywanie pustego zbiornika na wycieki g W przypadku stosowania urządzeń do suszenia osadów, oczyszczanie gazów odlotowych z urządzenia do termicznego suszenia osadów za pomocą przemywania lub biofiltracji (na przykład filtry wypełnione kompostem) h Unikanie wież chłodniczych w odniesieniu do nieoczyszczonych ścieków, a w zamian stosowanie płytowych wymienników ciepła

1.1.6. Monitorowanie kluczowych parametrów procesów oraz emisji do wody i powietrza

BAT 8. W ramach BAT należy monitorować kluczowe parametry procesów zgodnie z poniższą tabelą.

I. Monitorowanie kluczowych parametrów procesów, istotnych w przypadku emisji do powietrza Parametr Częstotliwość monitorowania Ciśnienie, temperatura, zawartość tlenu, CO i pary wodnej w spalinach w przypadku procesów spalania W trybie ciągłym II. Monitorowanie kluczowych parametrów procesów, istotnych w przypadku emisji do wody Parametr Częstotliwość monitorowania Przepływ wody, temperatura i pH W trybie ciągłym Zawartość P i N w biomasie, indeks objętościowy osadu, nadmiar amoniaku i ortofosforanu w ściekach oraz badania mikroskopowe biomasy Okresowo Objętościowe natężenie przepływu i zawartość CH4 w biogazie wytworzonym podczas beztlenowego oczyszczania ścieków W trybie ciągłym Zawartość H2S and CO2 w biogazie wytworzonym podczas beztlenowego oczyszczania ścieków Okresowo

BAT 9. W ramach BAT należy regularnie monitorować i dokonywać pomiaru emisji do powietrza, jak podano poniżej, z uwzględnieniem podanej częstotliwości oraz zgodnie z normami EN. Jeżeli normy EN nie są dostępne, w ramach BAT należy stosować normy ISO, normy krajowe lub inne międzynarodowe normy zapewniające uzyskiwanie danych o równorzędnej jakości naukowej.

Parametr Częstotliwość monitorowania Źródło emisji Monitorowanie związane z a NOX i SO2 W trybie ciągłym Kocioł regeneracyjny BAT 21 BAT 22 BAT 36 BAT 37 Okresowo lub w trybie ciągłym Piec do wypalania wapna BAT 24 BAT 26 Okresowo lub w trybie ciągłym Dedykowany piec do spalania TRS BAT 28 BAT 29 b Pył Okresowo lub w trybie ciągłym Kocioł regeneracyjny (metoda siarczanowa) i piec do wypalania wapna BAT 23 BAT 27 Okresowo Kocioł regeneracyjny (metoda siarczynowa) BAT 37 c TRS (w tym H2S) W trybie ciągłym Kocioł regeneracyjny BAT 21 a. Okresowo lub w trybie ciągłym Piec do wypalania wapna i dedykowany piec do spalania TRS BAT 24 BAT 25 BAT 28 a. Okresowo Emisje rozproszone z różnych źródeł (np. linia włókien, zbiorniki, zasobniki zrębków itp.) oraz słabe gazy resztkowe BAT 11 BAT 20 d NH3 Okresowo Kocioł regeneracyjny wyposażony w SNCR BAT 36

BAT 10. W ramach BAT należy monitorować emisje do wody, jak podano poniżej, z uwzględnieniem podanej częstotliwości oraz zgodnie z normami EN. Jeżeli normy EN nie są dostępne, w ramach BAT należy stosować normy ISO, normy krajowe lub inne międzynarodowe normy zapewniające uzyskiwanie danych o równorzędnej jakości naukowej.

Parametr Częstotliwość monitorowania Monitorowanie związane z a Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) lub Ogólny węgiel organiczny (TOC) (2) Codziennie (3) (4) BAT 19 BAT 33 BAT 40 BAT 45 BAT 50 b BOD5 lub BOD7 Cotygodniowo (raz w tygodniu) c Zawiesina ogólna (TSS) Codziennie (3) (4) d Azot ogólny Cotygodniowo (raz w tygodniu) (3) e Fosfor ogólny Cotygodniowo (raz w tygodniu) (3) f EDTA, DTPA (5) Co miesiąc (raz w miesiącu) g AOX (zgodnie z EN ISO 9562:2004) (6) Co miesiąc (raz w miesiącu) BAT 19: bielona siarczanowa masa celulozowa a. Raz na dwa miesiące BAT 33: z wyjątkiem wytwórni mas TCF i NSSC BAT 40: z wyjątkiem wytwórni CTMP i CMP BAT 45 BAT 50 h Istotne metale (np. Zn, Cu, Cd, Pb, Ni) Raz w roku

BAT 11. W ramach BAT należy regularnie monitorować i oceniać emisje rozproszone całkowitej siarki zredukowanej pochodzące z odnośnych źródeł.

Opis

Ocena emisji rozproszonych całkowitej siarki zredukowanej może odbywać się w drodze pomiarów okresowych oraz ocen emisji rozproszonych pochodzących z różnych źródeł (np. ciąg masy włóknistej, zbiorniki, zasobniki zrębków itp.) realizowanych w drodze pomiarów bezpośrednich.

1.1.7. Gospodarowanie odpadami

BAT 12. Aby ograniczyć ilość odpadów przesyłanych do unieszkodliwienia, w ramach BAT należy wdrożyć system oceny odpadów (w tym zestawienia odpadów) i gospodarowania odpadami, którego celem jest ułatwienie wtórnego wykorzystania odpadów lub, jeżeli to niemożliwe, recyklingu odpadów lub, jeżeli to niemożliwe, »innych sposobów odzyskiwania«, w tym kombinację poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Oddzielne gromadzenie różnych frakcji odpadów (w tym oddzielenie i klasyfikacja odpadów niebezpiecznych) Zob. sekcja 1.7.3. Ogólna możliwość zastosowania b Łączenie odpowiednich frakcji odpadów (pozostałości poprocesowych) w celu uzyskania mieszanin, które można lepiej wykorzystać Ogólna możliwość zastosowania c Wstępna obróbka pozostałości poprocesowych przed ich ponownym wykorzystaniem lub recyklingiem Ogólna możliwość zastosowania d Odzysk materiałów i recykling pozostałości poprocesowych na miejscu Ogólna możliwość zastosowania e Odzysk energii na miejscu lub poza terenem zakładu z odpadów o wysokiej zawartości związków organicznych W przypadku wykorzystania poza terenem zakładu możliwość zastosowania zależy od dostępności strony trzeciej f Zewnętrzne wykorzystanie materiałów W zależności od dostępności strony trzeciej g Wstępna obróbka odpadów przed ich unieszkodliwieniem Ogólna możliwość zastosowania

1.1.8. Emisje do wody

Dalsze informacje dotyczące oczyszczania ścieków w celulozowniach i papierniach oraz wartości BAT-AEL w odniesieniu do określonego procesu technologicznego podano w sekcjach 1.2–1.6.

BAT 13. Aby ograniczyć emisje składników odżywczych (azot i fosfor) do odbiorników wodnych, w ramach BAT należy zastępować chemiczne środki pomocnicze o wysokiej zawartości azotu i fosforu środkami o niskiej zawartości azotu i fosforu.

Możliwość zastosowania

Ma to zastosowanie do przypadków, w których azot zawarty w chemicznych środkach pomocniczych nie jest biologiczne przyswajalny (tj. nie może służyć jako środek odżywczy w oczyszczaniu biologicznym), lub do przypadków, w których występuje nadwyżka środków odżywczych.

BAT 14. Aby ograniczyć emisje zanieczyszczeń do odbiornika wodnego, w ramach BAT należy stosować wszystkie poniższe techniki.

Technika Opis a Wstępne oczyszczanie (fizyko-chemiczne) Zob. sekcja 1.7.2.2. b Wtórne oczyszczanie (biologiczne) (7)

BAT 15. Jeżeli konieczne jest dalsze usunięcie substancji organicznych, azotu lub fosforu, w ramach BAT należy stosować trzeci stopień oczyszczania zgodnie z opisem w sekcji 1.7.2.2.

BAT 16. Aby ograniczyć emisje zanieczyszczeń do odbiornika wodnego z biologicznych oczyszczalni ścieków, w ramach BAT należy stosować wszystkie poniższe techniki.

Technika a Właściwe opracowanie i funkcjonowanie oczyszczalni biologicznej b Regularne kontrolowanie aktywnej biomasy c Dostosowanie dostaw środków odżywczych (azotu i fosforu) do faktycznego zapotrzebowania na aktywną biomasę

1.1.9. Emisje hałasu

BAT 17. Aby ograniczyć emisje hałasu przy produkcji masy włóknistej i papieru, w ramach BAT należy stosować kombinację następujących technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Program redukcji hałasu Program redukcji hałasu obejmuje określenie źródeł i obszarów hałasu, obliczenia i pomiary poziomów hałasu w celu zaszeregowania źródeł według poziomów hałasu, a także określenie najbardziej efektywnej kosztowo kombinacji technik, ich wdrożenie i monitorowanie Ogólna możliwość zastosowania b Strategiczne planowanie umiejscowienia urządzeń, jednostek i budynków Poziomy hałasu można ograniczyć, zwiększając odległość między źródłem emisji a odbiornikiem oraz wykorzystując budynki jako ekrany chroniące przed hałasem Ogólne zastosowanie do nowych zespołów urządzeń. W przypadku istniejących zespołów urządzeń zmiana położenia urządzeń i jednostek produkcyjnych może być ograniczona ze względu na brak miejsca lub nadmierne koszty c Techniki operacyjne i techniki zarządzania w budynkach, w których znajdują się urządzenia emitujące hałas Obejmuje to: — udoskonaloną kontrolę i lepsze utrzymanie urządzeń w celu zapobiegania awariom, — zamykanie drzwi i okien w budynkach na przedmiotowym terenie, — obsługę urządzeń przez doświadczony personel, — unikanie przeprowadzania hałaśliwych działań w nocy, — zapewnienie ograniczenia hałasu podczas czynności konserwacyjnych Ogólna możliwość zastosowania d Osłonięcie urządzeń i jednostek emitujących hałas Umieszczenie hałaśliwych urządzeń, takich jak zespoły do obróbki drewna, urządzenia hydrauliczne i sprężarki, w oddzielnych konstrukcjach, takich jak budynki lub dźwiękoszczelne obudowy, w których zastosowano wewnętrzne i zewnętrzne wykładziny z materiałów pochłaniających energię uderzeń e Stosowanie urządzeń o niskim poziomie hałasu i tłumików hałasu w urządzeniach i kanałach f Izolacja wibracyjna Izolacja wibracyjna maszyn i stosowanie takiego układu źródeł hałasu i potencjalnie rezonujących elementów, aby były one od siebie oddzielone g Izolacja dźwiękoszczelna budynków Może to obejmować stosowanie: — materiałów pochłaniających dźwięki w ścianach i sufitach, — drzwi dźwiękoszczelnych, — okien z podwójnymi szybami h Redukcja hałasu Rozchodzenie się hałasu można ograniczyć, umieszczając bariery między źródłami emisji a odbiornikami. Odpowiednimi barierami są na przykład chroniące przed hałasem ściany, wały i budynki. Odpowiednie techniki redukcji hałasu obejmują montowanie tłumików w hałaśliwych urządzeniach, takich jak upusty pary i wyciągi suszarni Ogólne zastosowanie do nowych zespołów urządzeń. W przypadku istniejących zespołów urządzeń wstawienie barier może być ograniczone ze względu brak miejsca i Stosowanie większych maszyn do przenoszenia drewna w celu ograniczenia czasu podnoszenia i transportu oraz hałasu powodowanego zrzucaniem kłód na stertę lub podajnik kłód Ogólna możliwość zastosowania j Udoskonalone metody pracy, na przykład opuszczanie kłód na stertę lub podajnik kłód z mniejszej wysokości, udzielanie pracownikom bezpośredniej informacji zwrotnej na temat poziomu hałasu

1.1.10. Wycofanie z eksploatacji

BAT 18. Aby uniknąć ryzyka zanieczyszczenia w związku z wycofaniem zespołu urządzeń z eksploatacji, w ramach BAT należy stosować poniższe ogólne techniki.

Technika a Unikanie stosowania podziemnych zbiorników i rurociągów na etapie projektu albo zapewnienie, że ich lokalizacja jest dobrze znana i udokumentowana b Ustanowienie instrukcji dotyczących opróżniania urządzeń, zbiorników i rurociągów c Zapewnienie czystego zamknięcia w przypadku zakończenia produkcji, na przykład uporządkowanie terenu zakładu i jego rekultywacja. Jeżeli jest to możliwe, należy zabezpieczyć naturalne funkcje gleby d Stosowanie programu monitorowania, zwłaszcza w odniesieniu do wód podziemnych, w celu wykrycia ewentualnych przyszłych oddziaływań na terenie zakładu lub na okolicznych terenach e Opracowanie i utrzymywanie – w oparciu o analizę ryzyka – schematu zakończenia lub zaprzestania działalności, który obejmuje przejrzystą organizację prac związanych z zaprzestaniem produkcji, z uwzględnieniem odpowiednich warunków lokalnych

1.2. KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO PROCESU ROZTWARZANIA METODĄ SIARCZANOWĄ

Oprócz konkluzji dotyczących BAT przedstawionych w niniejszej sekcji, w przypadku zintegrowanych zakładów produkujących siarczanową masę celulozową i papier zastosowanie mają konkluzje dotyczące BAT specyficzne dla procesu wytwarzania papieru, podane w sekcji 1.6.

1.2.1. Ścieki i emisje do wody

BAT 19. Aby ograniczyć emisje zanieczyszczeń do odbiornika wodnego z całego zakładu, w ramach BAT należy stosować bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego i związków chloru (TCF) lub nowoczesne bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego (ECF) (zob. opis w sekcji 1.7.2.1) oraz odpowiednią kombinację technik określonych w BAT 13, BAT 14, BAT 15 i BAT 16 oraz poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Zmodyfikowany proces gotowania przed bieleniem Zob. sekcja 1.7.2.1 Ogólna możliwość zastosowania b Delignifikacja tlenowa przed bieleniem c Sortowanie masy niebielonej w układzie zamkniętym i skuteczne mycie masy niebielonej d Częściowy recykling wody procesowej w bielarni Recykling wody może być ograniczony ze względu na inkrustację urządzeń bielarni e Skuteczne monitorowanie i ograniczanie wycieków za pomocą odpowiedniego systemu odzysku Ogólna możliwość zastosowania f Utrzymanie wydajności wyparki ługu czarnego i kotła regeneracyjnego wystarczającej do sprostania obciążeniom szczytowym Ogólna możliwość zastosowania g Odpędzanie zanieczyszczonych (skażonych) kondensatów i ponowne wykorzystanie oczyszczonych kondensatów w procesie

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabele 1 i 2. Poziomy emisji powiązane z BAT nie mają zastosowania do zakładów produkujących siarczanową masę celulozową do przerobu chemicznego.

Referencyjny przepływ ścieków dla zakładów produkujących siarczanową masę celulozową określono w BAT 5.

Tabela 1

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z zakładu produkującego bieloną siarczanową masę celulozową

Parametr Średnia roczna kg/ADt (8) Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 7 – 20 Zawiesina ogólna (TSS) 0,3 – 1,5 Azot ogólny 0,05 – 0,25 (9) Fosfor ogólny 0,01 – 0,03 (9) Eukaliptus: 0,02 – 0,11 kg/ADt (10) Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) (11) (12) 0 – 0,2





Tabela 2

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z zakładu produkującego niebieloną siarczanową masę celulozową

Parametr Średnia roczna kg/ADt (13) Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 2,5 – 8 Zawiesina ogólna (TSS) 0,3 – 1,0 Azot ogólny 0,1 – 0,2 (14) Fosfor ogólny 0,01 – 0,02 (14)

Oczekuje się niskiego stężenia BZT w oczyszczonych ściekach (około 25 mg/l jako 24-godzinna próbka zbiorcza).

1.2.2. Emisje do powietrza

1.2.2.1. Redukcja emisji w mocnych i słabych gazach złowonnych

BAT 20. Aby ograniczyć emisje zapachów i całkowitej siarki zredukowanej pochodzące z mocnych i słabych gazów złowonnych, w ramach BAT należy zapobiegać emisjom rozproszonym, wychwytując wszystkie technologiczne gazy odlotowe zawierające siarkę, w tym wszystkie odpowietrzenia odprowadzające emisje zawierające siarkę, poprzez stosowanie wszystkich poniższych technik.

Technika Opis a Systemy zbierania mocnych i słabych gazów złowonnych o następujących cechach: — pokrywy, okapy odciągowe, kanały i układ ekstrakcji o wystarczającej wydajności, — układ wykrywania nieszczelności o działaniu ciągłym, — środki i urządzenia bezpieczeństwa b Spalanie mocnych i słabych gazów niekondensujących Spalanie można prowadzić, wykorzystując w tym celu: — kocioł regeneracyjny, — piec do wypalania wapna (15), — dedykowany piec do spalania TRS wyposażony w mokre skrubery do usuwania SOX, albo — kocioł energetyczny (16). Aby zapewnić stałą dostępność spalania w odniesieniu do mocnych gazów złowonnych, instaluje się systemy rezerwowe. Piece do wypalania wapna mogą służyć jako system rezerwowy w stosunku do kotłów regeneracyjnych. Innymi urządzeniami rezerwowymi są pochodnie i kocioł przewoźny. c Zapisywanie braku dostępności systemu spalania i wszystkich wynikłych stąd emisji (17)

Możliwość zastosowania

Ogólne zastosowanie do nowych zespołów urządzeń i poważnych modernizacji istniejących zespołów urządzeń. Zastosowanie niezbędnych urządzeń może być trudne w przypadku istniejących zespołów urządzeń ze względu na ich rozmieszczenie i ograniczenia przestrzenne. Możliwość zastosowania spalania może być ograniczona ze względów bezpieczeństwa. W tym przypadku można zastosować mokre skrubery.

Powiązany z BAT poziom emisji całkowitej siarki zredukowanej (TRS) w emitowanych słabych gazach resztkowych wynosi 0,05 kg S/ADt – 0,2 kg S/ADt.

1.2.2.2. Redukcja emisji z kotła regeneracyjnego

Emisje SO2 i TRS

BAT 21. Aby ograniczyć emisje SO2 i TRS z kotła regeneracyjnego, w ramach BAT należy stosować kombinację następujących technik.

Technika Opis a Zwiększenie zawartości suchej substancji (DS) w ługu czarnym Ług czarny można zagęścić w procesie odparowywania przed spalaniem b Zoptymalizowane spalanie Warunki spalania można poprawić na przykład poprzez odpowiednie mieszanie powietrza z paliwem, regulację obciążenia kotła itp. c Mokry skruber Zob. sekcja 1.7.1.3

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 3.

Tabela 3

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji SO2 i TRS z kotła regeneracyjnego

Parametr Średnia dobowa (18) (19) mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna (18) mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna (18) kg S/ADt SO2 DS < 75 % 10 – 70 5 – 50 — DS 75 – 83 % (20) 10 – 50 5 – 25 — Całkowita siarka zredukowana (TRS) 1 – 10 (21) 1 – 5 — Siarka gazowa (TRS-S + SO2-S) DS < 75 % — — 0,03 – 0,17 DS 75 – 83 % (20) 0,03 – 0,13

Emisje NOX

BAT 22. Aby ograniczyć emisje NOX z kotła regeneracyjnego, w ramach BAT należy stosować optymalny system opalania posiadający wszystkie poniższe cechy.

Technika a Komputerowa regulacja spalania b Odpowiednie mieszanie paliwa z powietrzem c Systemy stopniowego dozowania powietrza, na przykład poprzez stosowanie różnych zaworów regulacyjnych powietrza i portów wlotu powietrza

Możliwość zastosowania

Technika c) ma zastosowanie do nowych kotłów regeneracyjnych oraz w przypadku poważnej modernizacji kotłów regeneracyjnych, ponieważ wymaga znacznych zmian w układach dopływu powietrza i w piecu.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 4.

Tabela 4

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji NOX z kotła regeneracyjnego

Parametr Średnia roczna (22) mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna (22) kg NOX/ADt NOX Drewno iglaste 120 – 200 (23) DS < 75 %: 0,8 – 1,4 DS 75 – 83 % (24): 1,0 – 1,6 Drewno liściaste 120 – 200 (23) DS < 75 %: 0,8 – 1,4 DS 75 – 83 % (24): 1,0 – 1,7

Emisje pyłów

BAT 23. Aby ograniczyć emisje pyłów z kotła regeneracyjnego, w ramach BAT należy stosować elektrofiltr (ESP) lub połączenie elektrofiltru i mokrego skrubera.

Opis

Zob. sekcja 1.7.1.1.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 5.

Tabela 5

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji pyłów z kotła regeneracyjnego

Parametr System redukcji emisji pyłów Średnia roczna mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna kg pyłu/ADt Pył Nowa instalacja lub istotna renowacja 10 – 25 0,02 – 0,20 Istniejąca instalacja 10 – 40 (25) 0,02 – 0,3 (25)

1.2.2.3. Redukcja emisji z pieca do wypalania wapna

Emisje SO2

BAT 24. Aby ograniczyć emisje SO2 z pieca do wypalania wapna, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Opis a Wybór paliwa/paliwo o niskiej zawartości siarki Zob. sekcja 1.7.1.3 b Ograniczenie spalania mocnych gazów złowonnych zawierających siarkę w piecu do wypalania wapna c Ograniczenie zawartości Na2S w szlamie pokaustyzacyjnym doprowadzanym do pieca d Skruber alkaliczny

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 6.

Tabela 6

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji SO2 i siarki z pieca do wypalania wapna

Parametr (26) Średnia roczna mg SO2/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna kg S/ADt SO2, gdy w piecu do wypalania wapna nie są spalane mocne gazy 5 – 70 — SO2, gdy w piecu do wypalania wapna są spalane mocne gazy 55 – 120 — Siarka gazowa (TRS-S + SO2-S), gdy w piecu do wypalania wapna nie są spalane mocne gazy — 0,005 – 0,07 Siarka gazowa (TRS-S + SO2-S), gdy w piecu do wypalania wapna są spalane mocne gazy — 0,055 – 0,12

Emisje TRS

BAT 25. Aby ograniczyć emisje TRS z pieca do wypalania wapna, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Opis a Regulacja nadmiaru tlenu Zob. sekcja 1.7.1.3 b Ograniczenie zawartości w Na2S w szlamie pokaustyzacyjnym doprowadzanym do pieca c Połączenie elektrofiltru i skrubera alkalicznego Zob. sekcja 1.7.1.1

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 7.

Tabela 7

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji TRS z pieca do wypalania wapna

Parametr Średnia roczna mg S/Nm3 przy 6 % O2 Całkowita siarka zredukowana (TRS) < 1 – 10 (27)

Emisje NOx

BAT 26. Aby ograniczyć emisje NOX z pieca do wypalania wapna, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Opis a Optymalne spalanie i regulacja spalania Zob. sekcja 1.7.1.2 b Odpowiednie mieszanie paliwa z powietrzem c Palnik z niskim poziomem emisji NOx d Wybór paliwa/paliwo o niskiej zawartości azotu

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 8.

Tabela 8

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji NOX z pieca do wypalania wapna

Parametr Średnia roczna mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna kg NOX/ADt NOX Paliwa ciekłe 100 – 200 (28) 0,1 – 0,2 (28) Paliwa gazowe 100 – 350 (29) 0,1 – 0,3 (29)

Emisje pyłów

BAT 27. Aby ograniczyć emisje pyłów z pieca do wypalania wapna, w ramach BAT należy stosować elektrofiltr (ESP) lub połączenie elektrofiltru i mokrego skrubera.

Opis

Zob. sekcja 1.7.1.1.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 9.

Tabela 9

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji pyłów z pieca do wypalania wapna

Parametr System redukcji emisji pyłów Średnia roczna mg/Nm3 przy 6 % O2 Średnia roczna kg pyłu/ADt Pył Nowa instalacja lub poważne modernizacje 10 – 25 0,005 – 0,02 Istniejąca instalacja 10 – 30 (30) 0,005 – 0,03 (30)

1.2.2.4. Redukcja emisji z pieca do spalania mocnych gazów złowonnych (dedykowany piec do spalania TRS)

BAT 28. Aby ograniczyć emisje SO2 ze spalania mocnych gazów złowonnych w dedykowanym piecu do spalania TRS, w ramach BAT należy stosować skruber alkaliczny SO2.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 10.

Tabela 10

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji SO2 i TRS ze spalania mocnych gazów w dedykowanym piecu do spalania TRS

Parametr Średnia roczna mg/Nm3 przy 9 % O2 Średnia roczna kg S/ADt SO2 20 – 120 — TRS 1 – 5 Siarka gazowa (TRS-S + SO2-S) — 0,002 – 0,05 (31)

BAT 29. Aby ograniczyć emisje NOX ze spalania mocnych gazów złowonnych w dedykowanym piecu do spalania TRS, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Optymalizacja pieca/procesu spalania Zob. sekcja 1.7.1.2 Ogólna możliwość zastosowania b Spalanie stopniowe Zob. sekcja 1.7.1.2 Ogólne zastosowanie do nowych zespołów urządzeń i poważnych modernizacji. W przypadku istniejących zakładów, możliwość zastosowania wyłącznie w przypadku dostępności miejsca na umieszczenie urządzeń

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 11.

Tabela 11

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji NOX ze spalania mocnych gazów w dedykowanym piecu do spalania TRS

Parametr Średnia roczna mg/Nm3 przy 9 % O2 Średnia roczna kg NOX/ADt NOX 50 – 400 (32) 0,01 – 0,1 (32)

1.2.3. Wytwarzanie odpadów

BAT 30. Aby zapobiec wytwarzaniu odpadów i ograniczyć do minimum ilość odpadów stałych, które należy unieszkodliwić, w ramach BAT należy ponownie wprowadzić do procesu pył zatrzymany w elektrofiltrach kotła regeneracyjnego.

Możliwość zastosowania

Ponowne wprowadzanie do obiegu pyłu może być ograniczone ze względu na obecność w nim pierwiastków innych niż procesowe.

1.2.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 31. Aby ograniczyć zużycie energii cieplnej (pary), uzyskać największe korzyści ze stosowanych nośników energii i ograniczyć zużycie energii elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika a Wysoka zawartość suchej substancji w korze poprzez zastosowanie wydajnych pras lub suszenia b Wysoka sprawność kotłów parowych, np. niskie temperatury spalin c Efektywny system ogrzewania wtórnego d Zamknięcie obiegów wodnych, w tym w bielarni e Wysokie stężenie masy celulozowej (technika średniego lub wysokiego stężenia) f Wysoko wydajna wyparka ługu czarnego g Odzysk ciepła ze zbiorników do rozpuszczania stopu, np. za pomocą skruberów gazów odlotowych h Odzysk i wykorzystanie strumieni o niskiej temperaturze pochodzących z odcieków i innych źródeł ciepła odpadowego do celów ogrzewania budynków, wody zasilającej kocioł i wody procesowej i Odpowiednie zastosowanie ciepła wtórnego i kondensatu wtórnego j Monitorowanie i regulacja procesów z zastosowaniem zaawansowanych systemów sterowania k Optymalizacja zintegrowanej sieci wymienników ciepła l Odzysk ciepła ze spalin z kotła regeneracyjnego między elektrofiltrem a wentylatorem m Zapewnienie jak najwyższego stężenia masy celulozowej przy sortowaniu i oczyszczaniu n Regulacja prędkości różnych dużych silników o Stosowanie wydajnych pomp próżniowych p Właściwe wymiarowanie rurociągów, pomp i wentylatorów q Optymalne poziomy w zbiornikach

BAT 32. Aby zwiększyć wydajność wytwarzania energii elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika a Wysoka zawartość suchej substancji w ługu czarnym (zwiększa sprawność kotła, wytwarzanie pary, a w konsekwencji wytwarzanie energii elektrycznej) b Wysokie ciśnienie i temperatura w kotle regeneracyjnym; w nowych kotłach regeneracyjnych ciśnienie może wynosić co najmniej 100 barów, a temperatura – 510 °C c Ciśnienie pary wylotowej w turbinie przeciwprężnej tak niskie jak to technicznie wykonalne d Turbina kondensacyjna do produkcji energii elektrycznej z nadmiaru pary e Wysoka efektywność turbiny f Wstępne podgrzewanie wody zasilającej do temperatury bliskiej temperaturze wrzenia g Wstępne podgrzewanie powietrza do spalania i paliwa wprowadzanego do kotłów

1.3. KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO PROCESU ROZTWARZANIA SIARCZYNOWEGO

Oprócz BAT przedstawionych w niniejszej sekcji, w przypadku zintegrowanych zakładów produkujących siarczynową masę celulozową i papier zastosowanie mają konkluzje dotyczące BAT specyficzne dla procesu wytwarzania papieru podane w sekcji 1.6.

1.3.1. Ścieki i emisje do wody

BAT 33. Aby zapobiec emisjom zanieczyszczeń do odbiornika wodnego z całego zakładu i ograniczyć takie emisje, w ramach BAT należy stosować odpowiednią kombinację technik określonych w BAT 13, BAT 14, BAT 15 i BAT 16 oraz poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Pogłębiony zmodyfikowany proces warzenia przed bieleniem Zob. sekcja 1.7.2.1 Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na wymogi dotyczące jakości masy celulozowej (jeżeli wymagana jest wysoka wytrzymałość) b Delignifikacja tlenowa przed bieleniem c Sortowanie masy niebielonej w układzie zamkniętym i skuteczne mycie masy niebielonej Ogólna możliwość zastosowania d Zatężanie odcieków z etapu ekstrakcji alkalicznej na gorąco i spalanie koncentratów w kotle sodowym Ograniczona możliwość zastosowania w przypadku zakładów produkujących masę celulozową do przerobu chemicznego, jeżeli korzystniejszą ogólną sytuację ekologiczną osiąga się, stosując wieloetapowe oczyszczanie biologiczne ścieków e Bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego i związków chloru (TCF) Ograniczona możliwość zastosowania w przypadku zakładów produkujących towarową masę papierniczą o dużej białości oraz zakładów produkujących specjalną masę celulozową do zastosowań chemicznych f Bielenie w układzie zamkniętym Ma zastosowanie wyłącznie do zespołów urządzeń, w których stosuje się tę samą zasadę w procesie roztwarzania (ług warzelny) i do korekty pH przy bieleniu g Bielenie wstępne z wykorzystaniem MgO i zawracanie cieczy myjących z bielenia wstępnego do układu mycia masy niebielonej Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na takie czynniki jak jakość produktu (np. czystość, brak zanieczyszczeń i białość), liczba kappa po warzeniu, przepustowość hydrauliczna instalacji i pojemność zbiorników, wyparek, kotłów regeneracyjnych oraz możliwość czyszczenia urządzeń do mycia masy h Korekta pH ługu słabego przed wyparką/w wyparce Ogólne zastosowanie do celulozowni wykorzystujących zasadę magnezową. Potrzebna jest rezerwowa pojemność kotła regeneracyjnego i obieg popiołu i Beztlenowe oczyszczanie kondensatów z wyparek Ogólna możliwość zastosowania j Odpędzanie i odzysk SO2 z kondensatów z wyparek Technika ma zastosowanie, jeżeli zachodzi konieczność ochrony procesu beztlenowego oczyszczania ścieków k Skuteczne monitorowanie i ograniczenie wycieków, także za pomocą układu odzysku chemikaliów i energii Ogólna możliwość zastosowania

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabele 12 i 13. Przedmiotowe poziomy emisji powiązane z BAT nie mają zastosowania do zakładów produkujących masę celulozową do przerobu chemicznego ani do produkcji specjalnej masy celulozowej do zastosowań chemicznych.

Referencyjny przepływy ścieków dla celulozowni siarczynowych określono w BAT 5.

Tabela 12

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z zakładu produkującego bieloną siarczynową masę papierniczą i masę papierniczą wytwarzaną w procesie Magnefite

Parametr Bielona siarczynowa masa papiernicza (33) Masa papiernicza wytwarzana w procesie Magnefite (33) Średnia roczna kg/ADt (34) Średnia roczna kg/ADt Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 10 – 30 (35) 20 – 35 Zawiesina ogólna (TSS) 0,4 – 1,5 0,5 – 2,0 Azot ogólny 0,15 – 0,3 0,1 – 0,25 Fosfor ogólny 0,01 – 0,05 (35) 0,01 – 0,07 Średnia roczna mg/l Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) 0,5 – 1,5 (36) (37)





Tabela 13

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z zakładu produkującego masę siarczynową metodą NSSC

Parametr Średnia roczna kg/ADt (38) Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 3,2 – 11 Zawiesina ogólna (TSS) 0,5 – 1,3 Azot ogólny 0,1 – 0,2 (39) Fosfor ogólny 0,01 – 0,02

Oczekuje się niskiego stężenia BZT w oczyszczonych ściekach (około 25 mg/l jako 24-godzinna próbka zbiorcza).

1.3.2. Emisje do powietrza

BAT 34. Aby zapobiec emisjom SO2 i je ograniczyć, w ramach BAT należy gromadzić wszystkie strumienie gazów o wysokim stężeniu SO2 pochodzące z produkcji kwaśnych ługów, z warników, dyfuzorów lub ze zbiorników wydmuchowych, a także należy odzyskiwać składniki zawierające siarkę.

BAT 35. Aby zapobiec emisjom rozproszonym zawierającym siarkę i związki złowonne z mycia, sortowania i wyparek oraz aby ograniczać te emisje, w ramach BAT należy gromadzić takie słabe gazy i stosować jedną z poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Spalanie w kotle regeneracyjnym Zob. sekcja 1.7.1.3 Nie ma zastosowania do celulozowni produkujących masę siarczynową przy wykorzystaniu zasady wapniowej. W takich celulozowniach nie stosuje się kotła regeneracyjnego b Mokry skruber Zob. sekcja 1.7.1.3 Ogólna możliwość zastosowania

BAT 36. Aby ograniczyć emisje NOX z kotła regeneracyjnego, w ramach BAT należy stosować zoptymalizowany system spalania, w tym jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Optymalizacja pracy kotła regeneracyjnego za pomocą regulacji warunków spalania Zob. sekcja 1.7.1.2 Ogólna możliwość zastosowania b Stopniowany wtrysk ługu powarzelnego Zastosowanie w nowych dużych kotłach regeneracyjnych i po poważnych modernizacjach kotłów regeneracyjnych c Selektywna niekatalityczna redukcja (SNCR) Modernizacja istniejących kotłów regeneracyjnych może być ograniczona ze względu na tworzenie się kamienia kotłowego i związane z tym wymogi w zakresie czyszczenia i konserwacji. W przypadku celulozowni prowadzących roztwarzanie siarczynowe z zasadą amonową nie zgłoszono żadnego zastosowania, ze względu jednak na szczególne warunki gazu odlotowego, oczekuje się braku oddziaływania SNCR. Nie ma zastosowania do celulozowni prowadzących roztwarzanie siarczynowe z zasadą sodową ze względu na ryzyko eksplozji

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 14.

Tabela 14

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji NOx i NH3 z kotła regeneracyjnego

Parametr Średnia dobowa mg/Nm3 przy 5 % O2 Średnia roczna mg/Nm3 przy 5 % O2 NOX 100 – 350 (40) 100 – 270 (40) NH3 (wyciek amoniaku dla SNCR) < 5

BAT 37. Aby ograniczyć emisje pyłu i SO2 z kotła regeneracyjnego, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik oraz ograniczyć »operacje w środowisku kwaśnym« skruberów do minimum wymaganego dla zapewnienia ich właściwego funkcjonowania.

Technika Opis a Elektrofiltr lub multicyklony z wielostopniowymi płuczkami Venturiego Zob. sekcja 1.7.1.3 b Elektrofiltr lub multicyklony z wielostopniowym, współprądowo-przeciwprądowym zespołem skruberów

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 15.

Tabela 15

Poziomy emisji powiązane z BAT dla emisji pyłów i SO2 z kotła regeneracyjnego

Parametr Średnia z okresu pobierania próbek mg/Nm3 przy 5 % O2 Pył 5 – 20 (41) (42) Średnia dobowa mg/Nm3 przy 5 % O2 Średnia roczna mg/Nm3 przy 5 % O2 SO2 100 – 300 (43) (44) (45) 50 – 250 (43) (44)

Poziom efektywności środowiskowej powiązanej z BAT to okres prowadzenia operacji w środowisku kwaśnym, wynoszący około 240 godzin rocznie w przypadku skruberów oraz mniej niż 24 godziny miesięcznie w przypadku ostatniego skrubera z roztworem monosiarczynu.

1.3.3. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 38. Aby ograniczyć zużycie energii cieplnej (pary), uzyskać największe korzyści ze stosowanych nośników energii i ograniczyć zużycie energii elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika a Wysoka zawartość suchej substancji w korze dzięki zastosowaniu wydajnych pras lub suszenia b Wysoka sprawność kotłów parowych, np. niskie temperatury spalin c Efektywny system ogrzewania wtórnego d Zamknięcie obiegów wodnych, w tym w bielarni e Wysokie stężenie masy celulozowej (techniki średniego lub wysokiego stężenia) f Odzysk i wykorzystanie strumieni o niskiej temperaturze pochodzących z odcieków i innych źródeł ciepła odpadowego do celów ogrzewania budynków, wody zasilającej kocioł i wody przemysłowej g Odpowiednie zastosowanie ciepła wtórnego i kondensatu wtórnego h Monitorowanie i kontrola procesów z zastosowaniem zaawansowanych systemów kontroli i Optymalizacja zintegrowanej sieci wymienników ciepła j Zapewnienie jak najwyższego stężenia masy celulozowej przy sortowaniu i oczyszczaniu k Optymalne poziomy w zbiornikach

BAT 39. Aby zwiększyć wydajność wytwarzania energii elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika a Wysokie ciśnienie i temperatura w kotle regeneracyjnym b Ciśnienie pary wylotowej w turbinie przeciwprężnej tak niskie jak to technicznie wykonalne c Turbina kondensacyjna do produkcji energii elektrycznej z nadmiaru pary d Wysoka efektywność turbiny e Wstępne podgrzewanie wody zasilającej do temperatury bliskiej temperaturze wrzenia f Wstępne podgrzewanie powietrza do spalania i paliwa wprowadzanego do kotłów

1.4. KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO WYTWARZANIA MAS MECHANICZNYCH I CHEMOMECHANICZNYCH

Konkluzje dotyczące BAT zawarte w niniejszej sekcji mają zastosowanie do wszystkich zintegrowanych zakładów produkujących masę mechaniczną, papier i tekturę oraz do zakładów produkujących masy mechaniczne, chemotermomechaniczne (CTMP) i chemomechaniczne (CMP). Poza konkluzjami dotyczącymi BAT, o których mowa w niniejszej sekcji, w odniesieniu do produkcji papieru w zintegrowanych zakładach produkujących masę mechaniczną, papier i tekturę mają również zastosowanie BAT 49, BAT 51, BAT 52c i BAT 53.

1.4.1. Ścieki i emisje do wody

BAT 40. Aby ograniczyć zużycie wody świeżej, przepływ ścieków i ładunek zanieczyszczeń, w ramach BAT należy stosować odpowiednią kombinację technik określonych w BAT 13, BAT 14, BAT 15 i BAT 16 oraz poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Przeciwprądowy przepływ wody procesowej i rozdzielenie układów obiegu wody Zob. sekcja 1.7.2.1 Ogólna możliwość zastosowania b Bielenie przy wysokim stężeniu masy c Stopień mycia przed rafinowaniem masy mechanicznej z drewna iglastego przy zastosowaniu wstępnej obróbki zrębków d Stosowanie Ca(OH)2 lub Mg(OH)2 zamiast NaOH jako zasad w procesie bielenia nadtlenkami Możliwość zastosowania w przypadku najwyższych poziomów białości może być ograniczona e Odzysk włókien i wypełniaczy oraz oczyszczanie wody obiegowej (produkcja papieru) Ogólna możliwość zastosowania f Optymalny projekt i konstrukcja zbiorników i kadzi (produkcja papieru)

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabela 16. Przedmiotowe wartości BAT-AEL mają również zastosowanie do zakładów wytwarzającym masy mechaniczne. Referencyjny przepływ ścieków dla zakładów wytwarzających masy mechaniczne, chemotermomechaniczne i chemomechaniczne określono w BAT 5.

Tabela 16

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego w ramach zintegrowanej produkcji papieru i tektury z mas mechanicznych produkowanych na terenie zakładu

Parametr Średnia roczna kg/t Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 0,9 – 4,5 (46) Zawiesina ogólna (TSS) 0,06 – 0,45 Azot ogólny 0,03 – 0,1 (47) Fosfor ogólny 0,001 – 0,01





Tabela 17

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z zakładu produkującego masy chemotermomechaniczne lub chemomechaniczne

Parametr Średnia roczna kg/ADt Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 12 – 20 Zawiesina ogólna (TSS) 0,5 – 0,9 Azot ogólny 0,15 – 0,18 (48) Fosfor ogólny 0,001 – 0,01

Oczekuje się niskiego stężenia BZT w oczyszczonych ściekach (około 25 mg/l jako 24-godzinna próbka zbiorcza).

1.4.2. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 41. Aby ograniczyć zużycie energii cieplnej i elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Możliwość zastosowania a Stosowanie efektywnych energetycznie rafinerów Zastosowanie w przypadku wymiany, przebudowy lub modernizacji urządzeń technologicznych b Ekstensywny odzysk ciepła wtórnego z rafinerów TMP i CTMP oraz ponowne użycie odzyskanej pary do suszenia papieru lub masy włóknistej Ogólna możliwość zastosowania c Minimalizowanie strat włókien poprzez stosowanie efektywnych systemów rafinowania odrzutu (rafinery wtórne) d Zastosowanie energooszczędnych urządzeń, w tym automatycznych systemów sterowania procesami zamiast systemów ręcznych e Ograniczenie zużycia wody świeżej dzięki zastosowaniu wewnętrznych układów oczyszczania i recyrkulacji wody procesowej f Ograniczenie bezpośredniego zużycia pary dzięki starannej integracji procesów, np. w wyniku zastosowania optymalizacji gospodarki energią cieplną (analiza punktów zbliżenia)

1.5. KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO PRZEROBU MAKULATURY

Konkluzje dotyczące BAT zawarte w niniejszej sekcji mają zastosowanie do wszystkich zintegrowanych zakładów wykorzystujących włókna wtórne oraz do zakładów wytwarzających masy z włókien wtórnych (RCF). Poza konkluzjami dotyczącymi BAT, o których mowa w niniejszej sekcji, w odniesieniu do produkcji papieru w zintegrowanych zakładach produkujących masę włóknistą, papier i tekturę z wykorzystaniem włókien wtórnych mają również zastosowanie BAT 49, BAT 51, BAT 52c i BAT 53.

1.5.1. Gospodarka materiałowa

BAT 42. Aby zapobiec skażeniu gleby i wód podziemnych lub ograniczyć ryzyko takiego skażenia oraz aby ograniczyć unoszenie przez wiatr makulatury oraz rozproszone emisje pyłów z placu składowania makulatury, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Możliwość zastosowania a Utwardzenie powierzchni, na której składowana jest makulatura Ogólna możliwość zastosowania b Gromadzenie zanieczyszczonej wody spływającej z placu składowania makulatury i oczyszczanie w oczyszczalni ścieków (niezanieczyszczone wody opadowe, np. z dachów, mogą być odprowadzane oddzielnie) Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na stopień zanieczyszczenia wody spływającej z obszaru składowania makulatury (niskie stężenie) lub wielkość oczyszczalni ścieków (duże ilości) c Otoczenie placu składowania makulatury ogrodzeniem chroniącym przed unoszeniem jej przez wiatr Ogólna możliwość zastosowania d Regularne czyszczenie placu składowania i zamiatanie dróg usytuowanych w pobliżu oraz opróżnianie osadników wpustów ulicznych w celu redukcji rozproszonych emisji pyłów. Ogranicza to ilość porwanych przez wiatr fragmentów makulatury, włókien oraz rozjeżdżanie papieru przez pojazdy na terenie zakładu, co może powodować dodatkową emisję pyłów, szczególnie w suchym sezonie Ogólna możliwość zastosowania e Magazynowanie bel lub papieru luzem pod dachem, aby chronić materiał przed oddziaływaniem pogody (wilgocią, procesami degradacji mikrobiologicznej itp.) Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na wielkość obszaru

1.5.2. Ścieki i emisje do wody

BAT 43. Aby ograniczyć zużycie świeżej wody, przepływ ścieków i ładunek zanieczyszczeń, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Opis a Rozdzielenie obiegów wodnych Zob. sekcja 1.7.2.1 b Przeciwprądowy przepływ wody procesowej i recyrkulacja wody c Częściowy recykling oczyszczonych ścieków po oczyszczaniu biologicznym W wielu zakładach produkujących papier z włókien wtórnych zawraca się część strumienia biologicznie oczyszczonych ścieków do obiegu wody, szczególnie w zakładach produkujących papiery na warstwy faliste tektury lub Testliner d Klarowanie wody obiegowej Zob. sekcja 1.7.2.1

BAT 44. Aby utrzymać zaawansowane technologicznie zamknięcie obiegu wody w zakładach przetwarzających makulaturę oraz aby uniknąć ewentualnych negatywnych skutków zwiększonego recyklingu wody procesowej, w ramach BAT należy stosować jedną z poniższych technik lub ich kombinację.

Technika Opis a Monitorowanie i ciągła kontrola jakości wody procesowej Zob. sekcja 1.7.2.1 b Zapobieganie powstawaniu biofilmów i ich usuwanie przy pomocy metod minimalizujących emisje produktów biobójczych c Usuwanie wapnia z wody procesowej dzięki kontrolowanemu wytrącaniu węglanu wapnia

Możliwość zastosowania

Techniki a)–c) mają zastosowanie do zakładów produkujących papier z włókien wtórnych posiadających zaawansowane technologicznie zamknięcie obiegu wody.

BAT 45. Aby zapobiec zrzutom ładunku zanieczyszczeń w ściekach do odbiornika wodnego z całego zakładu i ograniczyć ten ładunek, w ramach BAT należy stosować odpowiednią kombinację technik określonych w BAT 13, BAT 14, BAT 15, BAT 16, BAT 43 i BAT 44.

W odniesieniu do zakładów zintegrowanych produkujących papier z włókien wtórnych wartości BAT-AEL obejmują emisje pochodzące z produkcji papieru, ponieważ obiegi wody obiegowej maszyny papierniczej są ściśle powiązane z obiegami wody z przygotowania masy papierniczej.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabele 18 i 19.

Poziomy emisji powiązane z BAT zawarte w tabeli 18 mają również zastosowanie do zakładów produkujących masę papierniczą z włókien wtórnych bez odbarwiania, natomiast poziomy emisji powiązane z BAT zawarte w tabeli 19 mają również zastosowanie do zakładów produkujących masę papierniczą z włókien wtórnych z odbarwianiem.

Referencyjny przepływ ścieków dla zakładów wykorzystujących włókna wtórne określono w BAT 5.

Tabela 18

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiorników wodnych w przypadku zintegrowanej produkcji papieru i tektury z masy z włókien wtórnych wyprodukowanej bez odbarwiania na terenie zakładu

Parametr Średnia roczna kg/t Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 0,4 (49) – 1,4 Zawiesina ogólna (TSS) 0,02 – 0,2 (50) Azot ogólny 0,008 – 0,09 Fosfor ogólny 0,001 – 0,005 (51) Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) 0,05 dla papieru wodotrwałego





Tabela 19

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiorników wodnych w przypadku zintegrowanej produkcji papieru i tektury z masy z włókien wtórnych, wyprodukowanej z odbarwianiem na terenie zakładu

Parametr Średnia roczna kg/t Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 0,9 – 3,0 0,9 – 4,0 dla bibuły Zawiesina ogólna (TSS) 0,08 – 0,3 0,1 – 0,4 dla bibuły Azot ogólny 0,01 – 0,1 0,01 – 0,15 dla bibuły Fosfor ogólny 0,002 – 0,01 0,002 – 0,015 dla bibuły Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) 0,05 dla papieru wodotrwałego

Oczekuje się niskiego stężenia BZT w oczyszczonych ściekach (około 25 mg/l jako 24-godzinna próbka zbiorcza).

1.5.3. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 46. W ramach BAT należy ograniczyć zużycie energii elektrycznej w zakładach produkujących papier z włókien wtórnych, stosując kombinację poniższych technik.

Technika Możliwość zastosowania a Rozwłóknianie wysokostężeniowe w celu rozdrobnienia makulatury na oddzielne włókna Ogólne zastosowanie do nowych zespołów urządzeń i istniejących zespołów urządzeń w przypadku poważnej modernizacji b Efektywne sortowanie wstępne i dosortowanie dzięki optymalizacji konstrukcji wirnika, sit i pracy sit, co pozwala stosować mniejsze urządzenia o niższym jednostkowym zużyciu energii elektrycznej c Energooszczędne koncepcje przygotowania masy papierniczej z usuwaniem zanieczyszczeń na jak najwcześniejszym etapie procesu rozwłókniania przy zastosowaniu mniejszej liczby i zoptymalizowanych urządzeń, co prowadzi do ograniczenia energochłonnej obróbki włókien

1.6. KONKLUZJE DOTYCZĄCE BAT W ODNIESIENIU DO PRODUKCJI PAPIERU I POWIĄZANYCH PROCESÓW

Konkluzje dotyczące BAT zawarte w niniejszej sekcji mają zastosowanie do wszystkich niezintegrowanych zakładów produkujących papier i zakładów produkujących tekturę oraz do produkcji papieru i tektury w zintegrowanych zakładach wytwarzających masy celulozowe siarczanowe i siarczynowe oraz masy chemotermomechaniczne (CTMP) i chemomechaniczne (CMP).

BAT 49, BAT 51, BAT 52c i BAT 53 mają zastosowanie do wszystkich zintegrowanych zakładów celulozowo-papierniczych.

Poza BAT, o których mowa w niniejszej sekcji, w przypadku zintegrowanych zakładów wytwarzających masy celulozowe siarczanowe i siarczynowe, masy chemotermomechaniczne i chemomechaniczne oraz papier zastosowanie mają najlepsze dostępne techniki (BAT) odnoszące się do określonego procesu wytwarzania tych mas.

1.6.1. Ścieki i emisje do wody

BAT 47. Aby ograniczyć powstawanie ścieków, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Optymalny projekt i konstrukcja zbiorników i kadzi Zob. sekcja 1.7.2.1 Zastosowanie do nowych zespołów urządzeń i istniejących zespołów urządzeń w przypadku poważnej modernizacji b Odzysk włókien i wypełniaczy oraz oczyszczanie wody obiegowej Ogólna możliwość zastosowania c Recyrkulacja wody Ogólna możliwość zastosowania. Ponowne wykorzystanie wody w sekcji sitowej mogą ograniczać rozpuszczone w niej materiały organiczne, nieorganiczne i koloidalne d Optymalizacja natrysków w maszynie papierniczej Ogólna możliwość zastosowania

BAT 48. Aby ograniczyć zużycie świeżej wody i emisje do wody z zakładów produkujących papiery specjalne, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Opis Możliwość zastosowania a Poprawa planowania produkcji papieru Lepsze planowanie w celu optymalizacji kombinacji i długości serii produkcyjnych Ogólna możliwość zastosowania b Zarządzanie obiegami wody w celu dostosowania ich do zmian Dostosowanie obiegów wody, tak aby uwzględniały zmiany gatunków papieru, pigmentów i zastosowanych dodatków chemicznych c Oczyszczalnie ścieków przygotowane do uwzględnienia zmian Dostosowanie oczyszczalni ścieków, tak aby były w stanie przyjmować różne przepływy, niskie stężenia oraz różne rodzaje i ilości chemicznych środków pomocniczych d Dostosowanie układu braku maszynowego i pojemności kadzi e Ograniczenie do minimum emisji chemicznych środków pomocniczych (np. środków nadających tłuszczoodporność/wodoodporność) zawierających związki per- lub polifluorowane lub przyczyniających się do ich tworzenia Zastosowanie wyłącznie do zespołów urządzeń, w których wytwarza się papier o właściwościach tłuszczo- i wodoodpornych f Przejście na środki pomocnicze o niskiej zawartości AOX (np. zastąpienie stosowania środków zwiększających wytrzymałość w stanie mokrym wytworzonych na bazie żywic epichlorohydrynowych) Zastosowanie wyłącznie do zespołów urządzeń, w których wytwarza się gatunki papieru o wysokiej wytrzymałości w stanie mokrym

BAT 49. Aby ograniczyć ładunki emisyjne mieszanek powlekających i środków wiążących, które mogą zakłócać pracę biologicznej oczyszczalni ścieków, w ramach BAT należy stosować poniższą technikę a) lub, jeżeli jest to technicznie niemożliwe, poniższą technikę b).

Technika Opis Możliwość zastosowania a Odzysk mieszanek powlekających/recykling pigmentów Odcieki zawierające mieszanki powlekające są gromadzone oddzielnie. Chemikalia do powlekania są regenerowane poprzez np.: (i) ultrafiltrację; (ii) proces sortowania–flokulacji–odwadniania z zawracaniem pigmentów do procesu powlekania. W tym procesie można ponownie wykorzystać sklarowaną wodę W przypadku ultrafiltracji możliwość zastosowania może być ograniczona z powodu: — bardzo małych ilości odcieków, — powstawania odcieków z powlekania w różnych miejscach na terenie zakładu, — występowania znacznej zmienności procesu powlekania; lub — braku kompatybilności składu różnych mieszanek powlekających b Wstępne oczyszczanie odcieków zawierających mieszanki powlekające Oczyszczanie odcieków zawierających mieszanki powlekające odbywa się na przykład w procesie flokulacji, co stanowi ochronę dla następującego po nim procesu biologicznego oczyszczania ścieków Ogólna możliwość zastosowania

BAT 50. Aby zapobiec zrzutom ładunku zanieczyszczeń w ściekach do odbiornika wodnego z całego zakładu i ograniczyć ten ładunek, w ramach BAT należy stosować odpowiednią kombinację technik określonych w BAT 13, BAT 14, BAT 15, BAT 47, BAT 48 i BAT 49.

Poziomy emisji powiązane z BAT

Zob. tabele 20 i 21.

Poziomy BAT-AEL zawarte w tabelach 20 i 21 mają także zastosowanie produkcji papieru i tektury w zintegrowanych zakładach wytwarzających celulozowe masy siarczanowe i siarczynowe, masy chemotermomechaniczne i chemomechaniczne oraz papier.

Referencyjny przepływ ścieków dla niezintegrowanych zakładów produkujących papier i tekturę określono w BAT 5.

Tabela 20

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z niezintegrowanego zakładu produkującego papier i tekturę (wyłączając papiery specjalne)

Parametr Średnia roczna kg/t Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 0,15 – 1,5 (52) Zawiesina ogólna (TSS) 0,02 – 0,35 Azot ogólny 0,01 – 0,1 0,01 – 0,15 dla bibułki Fosfor ogólny 0,003 – 0,012 Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) 0,05 dla papieru dekoracyjnego i wodotrwałego

Oczekuje się niskiego stężenia BZT w oczyszczonych ściekach (około 25 mg/l jako 24-godzinna próbka zbiorcza).

Tabela 21

Poziomy emisji powiązane z BAT dla bezpośredniego zrzutu ścieków do odbiornika wodnego z niezintegrowanego zakładu produkującego papiery specjalne

Parametr Średnia roczna kg/t (53) Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT) 0,3 – 5 (54) Zawiesina ogólna (TSS) 0,10 – 1 Azot ogólny 0,015 – 0,4 Fosfor ogólny 0,002 – 0,04 Adsorbowalne związki halogenoorganiczne (AOX) 0,05 dla papieru dekoracyjnego i wodotrwałego

1.6.2. Emisje do powietrza

BAT 51. Aby ograniczyć emisje LZO z powlekarek pracujących w trybie off-line lub on-line, w ramach BAT należy dokonać wyboru mieszanek powlekających (zestawów składników), które zapewniają ograniczenie emisji LZO.

1.6.3. Wytwarzanie odpadów

BAT 52. Aby ograniczyć do minimum ilość odpadów stałych, które należy unieszkodliwić, w ramach BAT należy zapobiegać wytwarzaniu odpadów i prowadzić działania w zakresie recyklingu, stosując kombinację poniższych technik (zob. ogólne BAT 20).

Technika Opis Możliwość zastosowania a Odzysk włókien i wypełniaczy oraz oczyszczanie wody obiegowej Zob. sekcja 1.7.2.1 Ogólna możliwość zastosowania b System recyrkulacji braku maszynowego Brak maszynowy z różnych punktów/etapów procesu produkcji papieru jest gromadzony, ponownie rozwłókniany i zawracany do zawiesiny masy zasilającej maszynę papierniczą Ogólna możliwość zastosowania c Odzysk mieszanek powlekających/recykling pigmentów Zob. sekcja 1.7.2.1 d Ponowne wykorzystanie włóknistych osadów ściekowych pochodzących ze wstępnego oczyszczania ścieków Osady ściekowe o dużej zawartości włókien ze wstępnego oczyszczania ścieków można ponownie wykorzystać w procesie produkcji Możliwość zastosowania może być ograniczona ze względu na wymogi dotyczące jakości produktu

1.6.4. Zużycie energii i efektywność energetyczna

BAT 53. Aby ograniczyć zużycie energii cieplnej i elektrycznej, w ramach BAT należy stosować kombinację poniższych technik.

Technika Możliwość zastosowania a Energooszczędne techniki sortowania (optymalizacja konstrukcji wirnika, sit i pracy sit) Ma zastosowanie do nowych zakładów lub poważnych modernizacji b Najlepsza praktyka polegająca na rafinowaniu z odzyskiem ciepła z rafinerów c Optymalizacja odwadniania w części prasowej maszyny papierniczej/prasie o szerokiej strefie docisku Nie ma zastosowania do bibułki i wielu gatunków papierów specjalnych d Odzysk skroplonej pary i stosowanie układów odzysku ciepła z powietrza wylotowego Ogólna możliwość zastosowania e Ograniczenie bezpośredniego zużycia pary dzięki starannej integracji procesów, np. w wyniku zastosowania optymalizacji gospodarki energią cieplną (analiza punktów zbliżenia) f Rafinery o dużej wydajności Zastosowanie do nowych zespołów urządzeń g Optymalizacja trybów pracy w istniejących rafinerach (np. ograniczenie wymagań dotyczących zasilania przy braku obciążenia) Ogólna możliwość zastosowania h Optymalizacja konstrukcji pomp, regulacja napędu bezstopniowego w pompach, napędy bezprzekładniowe i Nowatorskie technologie rafinowania j Ogrzewanie wstęgi papieru z zastosowaniem skrzyni parowej w celu poprawy właściwości odprowadzania cieczy/wydajności odwadniania Nie ma zastosowania do bibułki i wielu gatunków papierów specjalnych k Optymalny układ próżniowy (np. turbowentylatory zamiast pomp z pierścieniem wodnym) Ogólna możliwość zastosowania l Optymalizacja wytwarzania i konserwacja sieci dystrybucyjnej m Optymalizacja odzysku ciepła, układu powietrza, izolacji n Stosowanie silników o dużej sprawności (EFF1) o Wstępne ogrzewanie wody do natrysków za pomocą wymiennika ciepła p Wykorzystanie ciepła odpadowego do suszenia osadów ściekowych lub uszlachetniania odwodnionej biomasy q Odzysk ciepła z wentylatorów osiowych (jeżeli je zastosowano) na potrzeby zasilania powietrzem osłony suszarni r Odzysk ciepła z powietrza wylotowego z osłony cylindra Yankee przy wykorzystaniu wieży zraszającej s Odzysk ciepła z powietrza wylotowego podgrzewanego promieniowaniem podczerwonym

1.7. OPIS TECHNIK

1.7.1. Opis technik służących zapobieganiu emisjom do powietrza i ich ograniczaniu

1.7.1.1. Pył

Technika Opis Elektrofiltr (ESP) Działanie elektrofiltrów polega na naelektryzowaniu i wydzielaniu cząstek ze strumienia gazów pod wpływem pola elektrycznego. Elektrofiltry mogą działać w szerokim zakresie warunków pracy Skruber alkaliczny Zob. sekcja 1.7.1.3 (mokry skruber)

1.7.1.2. NOX

Technika Opis Redukcja stosunku powietrza do paliwa Technika ta głównie polega na: — ścisłej kontroli powietrza potrzebnego do spalania (nieduży nadmiar tlenu), — zminimalizowaniu wycieków powietrza do pieca, — zmodyfikowanej konstrukcji komory spalania pieca Zoptymalizowane spalanie i regulacja spalania W technice tej wykorzystuje się technologię regulacji w celu osiągnięcia najlepszych warunków spalania w oparciu o stałe monitorowanie odpowiednich parametrów spalania (np. zawartość O2, CO, stosunek powietrza do paliwa, elementy niespalone). Powstawanie i emisje NOX można ograniczyć, korygując parametry pracy, rozprowadzanie powietrza, nadmiar tlenu, formowanie płomienia i profil temperaturowy Spalanie stopniowe Spalanie stopniowe opiera się na wykorzystaniu dwóch stref spalania o kontrolowanych współczynnikach powietrza i temperaturach w pierwszej komorze. Praca w pierwszej strefie spalania przebiega w warunkach substechiometrycznych w celu rozłożenia związków amonowych na azot pierwiastkowy w wysokiej temperaturze. W drugiej strefie spalanie zostaje ukończone w niższej temperaturze dzięki doprowadzeniu dodatkowego powietrza. Po dwustopniowym spalaniu gazy spalinowe przepływają do drugiej komory, gdzie odzyskuje się z nich ciepło, wytwarzając parę na potrzeby procesu technologicznego Wybór paliwa/paliwo o niskiej zawartości azotu Stosując paliwa o niskiej zawartości azotu, ogranicza się emisje NOX pochodzących z utleniania azotu zawartego w paliwie podczas spalania. Spalanie CNCG lub paliw na bazie biomasy powoduje zwiększenie emisji NOX w porównaniu z olejowym opałowym i gazem ziemnym, ponieważ CNCG i wszystkie paliwa drzewne zawierają więcej azotu niż olej opałowy i gaz ziemny. Ze względu na wyższe temperatury spalania stosowanie paliwa gazowego prowadzi do wyższych poziomów NOX niż w przypadku oleju opałowego Palnik niskoemisyjny Działanie palników niskoemisyjnych opiera się na zasadzie ograniczania szczytowych temperatur płomienia, opóźniania spalania i zarazem doprowadzenia do pełnego spalenia oraz zwiększania przenoszenia ciepła (zwiększona zdolność emisyjna płomienia). Zastosowanie palnika niskoemisyjnego może wymagać modyfikacji konstrukcji komory spalania pieca Stopniowany wtrysk ługu powarzelnego Wtrysk powarzelnego ługu siarczynowego do kotła na różnych poziomach w pionie zapobiega powstawaniu NOX i prowadzi do całkowitego spalenia Selektywna niekatalityczna redukcja (SNCR) Technika polega na redukcji NOX do azotu w wyniku reakcji z amoniakiem lub mocznikiem w wysokiej temperaturze. Technika obejmuje wtryskiwanie wody amoniakalnej (do 25 % NH3), prekursorów amoniaku lub roztworu mocznika do gazów spalinowych w celu redukcji NO do N2. Reakcja ta daje najlepsze efekty w przybliżonym zakresie temperatur 830 °C – 1 050 °C; należy również zapewnić wystarczający czas retencji wtryskiwanych czynników, aby zaszła ich reakcja z NO. Należy kontrolować dozowanie amoniaku lub mocznika, aby utrzymać resztkową zawartość NH3 na niskich poziomach

1.7.1.3. Zapobieganie emisjom SO2/TRS i ich ograniczanie

Technika Opis Ług czarny o wysokiej zawartości suchej substancji Temperatura spalania wzrasta wraz z wyższą zawartością suchej substancji w ługu czarnym. Powoduje to odparowanie większej ilości sodu (Na), który może wiązać się z SO2, tworząc Na2SO4, w ten sposób redukując emisje SO2 z kotła regeneracyjnego. Niekorzystnym skutkiem wyższej temperatury jest możliwość zwiększenia emisji NOX Wybór paliwa/paliwo o niskiej zawartości siarki Stosowanie paliw o niskiej zawartości siarki wynoszącej wagowo 0,02 % – 0,05 % (np. biomasa leśna, kora, olej opałowy o niskiej zawartości siarki, gaz) redukuje emisje SO2 pochodzące z utleniania siarki w paliwie podczas spalania Optymalne spalanie Techniki, takie jak efektywny system sterowania obciążeniem cieplnym (współczynnik nadmiaru powietrza, temperatura, czas przebywania), kontrola nadmiaru tlenu lub dobre mieszanie powietrza z paliwem Ograniczenie zawartości w Na2S w szlamie doprowadzanym do pieca wapiennego Efektywne mycie i filtrowanie szlamu pokaustyzacyjnego ogranicza stężenie Na2S, zmniejszając tym samym tworzenie się siarkowodoru w piecu podczas procesu wypalania wapna Gromadzenie i odzysk emisji SO2 Gromadzone są strumienie gazów o dużym stężeniu SO2 pochodzące z produkcji kwaśnych ługów warzelnych, z warników, dyfuzorów lub ze zbiorników wydmuchowych. Odzysk SO2 odbywa się w zbiornikach absorpcyjnych o różnych poziomach ciśnienia zarówno ze względów ekonomicznych, jak środowiskowych Spalanie gazów złowonnych i TRS Zgromadzone mocne gazy można unieszkodliwiać, spalając je w kotle regeneracyjnym, dedykowanych piecach do spalania TRS lub w piecu do wypalania wapna. Zgromadzone słabe gazy mogą być spalane w kotle regeneracyjnym, piecu do wypalania wapna, kotle energetycznym lub w piecu do spalania TRS. Gazy odlotowe ze zbiornika do rozpuszczania stopu można spalać w nowoczesnych kotłach regeneracyjnych Gromadzenie i spalanie słabych gazów w kotle regeneracyjnym Spalanie słabych gazów (duże ilości, niskie stężenia SO2) w połączeniu z systemami rezerwowymi. Słabe gazy i inne złowonne składniki są jednocześnie gromadzone w celu ich spalenia w kotle regeneracyjnym. Następnie ze spalin z kotła regeneracyjnego za pomocą wielostopniowych przeciwprądowych skruberów zostaje odzyskany dwutlenek siarki i ponownie wykorzystany jako chemikalia warzelne. Jako system rezerwowy stosuje się skrubery Mokry skruber Zawarte w gazach związki rozpuszcza się w odpowiedniej cieczy (woda lub roztwór zasadowy). Jednocześnie można usuwać cząstki stałe i związki gazowe. Po przejściu przez mokry skruber spaliny są nasycone wodą i konieczne jest oddzielenie kropelek wody przed odprowadzeniem gazów do atmosfery. Uzyskaną ciecz należy oczyszczać w procesie oczyszczania ścieków, a substancje nierozpuszczalne usuwa się na drodze sedymentacji lub filtracji Elektrofiltr lub multicyklony z wielostopniowymi płuczkami Venturiego lub wielostopniowym, współprądowo-przeciwprądowym zespołem skruberów Wydzielenie pyłu przebiega w elektrofiltrze lub w wielostopniowym odpylaczu cyklonowym. W procesie z wykorzystaniem siarczynu magnezowego pył zatrzymany w elektrofiltrze składa się głównie MgO, lecz także w mniejszym stopniu ze związków K, Na lub Ca. Odzyskany popiół MgO tworzy zawiesinę w wodzie i zostaje oczyszczony przez płukanie i gaszenie w celu uzyskania Mg(OH)2, który zostaje następnie wykorzystany jako alkaliczny roztwór natryskowy w wielostopniowych skruberach w celu odzyskania zawierających siarkę składników chemikaliów warzelnych. W procesie z wykorzystaniem siarczynu amonowego zasada amonowa (NH3) nie jest odzyskiwana, ponieważ w procesie spalania ulega rozkładowi do azotu. Po usunięciu pyłu spaliny zostają schłodzone w skruberze zasilanym wodą chłodzącą. Następnie spaliny zostają wprowadzone do trzy lub więcej stopniowego skrubera spalin, w którym emisje SO2 są oczyszczane za pomocą roztworu alkalicznego Mg(OH)2 w przypadku procesu z wykorzystaniem siarczynu magnezu, i za pomocą 100 % świeżego roztworu NH3 w przypadku procesu z zastosowaniem siarczynu amonowego

1.7.2. Opis technik służących ograniczeniu zużycia świeżej wody/przepływu ścieków i ładunku zanieczyszczeń w ściekach

1.7.2.1. Techniki zintegrowane z procesem

Technika Opis Korowanie suche Korowanie suche kłód drzewnych w bębnach korujących (wody używa się jedynie do płukania kłód, po czym jest ona poddawana recyklingowi i jedynie minimalna ilość jest odprowadzana do oczyszczalni ścieków) Bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego i związków chloru (TCF) W bieleniu TCF całkowicie unika się stosowania chemikaliów bielących zawierających chlor, dzięki czemu unika się także emisji substancji organicznych i substancji halogenoorganicznych z bielenia Nowoczesne bielenie bez użycia chloru pierwiastkowego (ECF) W nowoczesnym bieleniu ECF ogranicza się do minimum zużycie dwutlenku chloru, stosując jeden z następujących stopni bielenia lub ich kombinację: stopień tlenowy, stopień gorącej hydrolizy kwasowej, stopień ozonowy przy średnim i wysokim stężeniu, stopnie zastosowania nadtlenku wodoru pod ciśnieniem atmosferycznym i nadtlenku wodoru w warunkach podwyższonego ciśnienia lub stopień z zastosowaniem dwutlenkiem chloru w podwyższonej temperaturze Pogłębiona delignifikacja Pogłębiona delignifikacja, polegająca na a) zmodyfikowanym procesie warzenia lub b) delignifikacji tlenowej, pozwala zwiększyć stopień delignifikacji masy celulozowej (obniżając liczbę kappa) przed bieleniem, w ten sposób ograniczając stosowanie chemikaliów do bielenia i ładunek ChZT w ściekach. Obniżenie liczby kappa o jedną jednostkę przed bieleniem może skutkować ograniczeniem ChZT emitowanego z bielarni o około 2 kg ChZT/ADt. Usuniętą ligninę można odzyskać i przesłać do systemu odzysku chemikaliów i energii a) Pogłębione zmodyfikowane roztwarzanie Pogłębione roztwarzanie (systemy okresowe lub ciągłe) obejmuje dłuższy czas warzenia w optymalnych warunkach (np. stężenie alkaliów w ługu warzelnym jest dostosowane tak, aby było niższe na początku i wyższe na końcu procesu) w celu usunięcia maksymalnej ilości ligniny przed bieleniem, bez niepożądanej degradacji węglowodanów lub nadmiernego obniżenia właściwości wytrzymałościowych masy celulozowej. W związku z tym można ograniczyć stosowanie chemikaliów w późniejszym etapie bielenia oraz ładunek organiczny w ściekach z bielarni b) Delignifikacja tlenowa Delignifikacja tlenowa jest rozwiązaniem alternatywnym mającym na celu usunięcie znacznej części ligniny pozostałej w masie po warzeniu w przypadku gdy warzelnia musi działać przy wyższych wartościach liczby kappa. W warunkach alkalicznych zachodzi reakcja z tlenem, dzięki której usunięciu ulega część resztkowej ligniny Sortowanie masy niebielonej w układzie zamkniętym i skuteczne mycie Do sortowania masy niebielonej stosuje się ciśnieniowe sortowniki szczelinowe w wieloetapowym cyklu zamkniętym. W ten sposób na wczesnym etapie procesu usuwane są zanieczyszczenia i drzazgi. Podczas mycia masy niebielonej następuje oddzielanie rozpuszczonych związków organicznych i nieorganicznych od włókien masy celulozowej. Mycie masy niebielonej może odbywać się najpierw w warniku, następnie w wysokosprawnych urządzeniach myjących przed delignifikacją tlenową i po jej przeprowadzeniu, tj. przed bieleniem. Obniżeniu ulegają pozostałości związków chemicznych w masie, zużycie chemikaliów przy bieleniu i ładunek odprowadzany do ścieków. Dodatkowo możliwy jest odzysk chemikaliów warzelnych z wody myjącej (filtratów). Skuteczne mycie osiąga się w procesie wielostopniowym przeciwprądowym z zastosowaniem filtrów i pras. Układ wodny w instalacji do sortowania masy niebielonej jest całkowicie zamknięty Częściowy recykling wody procesowej w bielarni Filtraty kwaśne i alkaliczne są ponownie wprowadzane do obiegu w bielarni w przeciwprądzie do przepływu masy celulozowej. Nadmiar wody jest kierowany do oczyszczalni ścieków lub, w pewnych przypadkach, do mycia masy po stopniu tlenowym. Warunkiem wstępnym do uzyskania niskich poziomów emisji jest zastosowanie skutecznych urządzeń myjących na pośrednich etapach mycia. Przepływ ścieków z bielarni w wydajnych zakładach (produkujących siarczanową masę celulozową) mieści się w zakresie 12 – 25 m3/ADt. Skuteczne monitorowanie i ograniczanie wycieków, także za pomocą systemu odzysku chemikaliów i energii. Skuteczny system kontroli, gromadzenia i odzysku wycieków, który zapobiega przypadkowemu uwalnianiu wysokich ładunków związków organicznych, niekiedy związków toksycznych lub wycieków o wysokim pH (do biologicznej oczyszczalni ścieków) obejmuje: — monitorowanie przewodności lub pH w strategicznych miejscach w celu wykrywania strat i wycieków, — gromadzenie wycieków ługu, przy jak najwyższym stężeniu substancji stałych w tym ługu, — ponowne zawracanie zebranego ługu i włókna do procesu w odpowiednich miejscach, — zapobieganie przedostawaniu się wycieków stężonych lub szkodliwych mediów z krytycznych obszarów procesu (w tym oleju talowego i terpentyny) do biologicznej oczyszczalni ścieków, — zbiorniki buforowe o odpowiednich wymiarach do gromadzenia i magazynowania toksycznych lub gorących stężonych ługów Utrzymanie wydajności wyparki ługu czarnego i kotła regeneracyjnego wystarczającej do sprostania obciążeniom szczytowym Wystarczająca wydajność urządzenia do odparowywania ługu czarnego oraz kotła regeneracyjnego umożliwia przyjmowanie dodatkowych ładunków cieczy i suchej substancji pochodzących z zebranych wycieków lub ścieków z bielarni. Dzięki temu ograniczone zostają straty ługu czarnego słabego, innych stężonych odcieków procesowych i ewentualnie filtratów z bielarni. W wielostopniowej wyparce zatężany jest ług czarny słaby pochodzący z mycia masy niebielonej i, w niektórych przypadkach, również biologiczny osad ściekowy z oczyszczalni ścieków lub siarczan sodu z instalacji ClO2. Dodatkowa zdolność odparowywania, przekraczająca potrzeby podczas normalnego działania, stanowi wystarczającą rezerwę do celów odzysku wycieków i obróbki potencjalnych zrzutów recyrkulowanego filtratu z bielenia Odpędzanie zanieczyszczonych (skażonych) kondensatów i ponowne wykorzystanie oczyszczonych kondensatów w procesie Odpędzanie zanieczyszczonych (skażonych) kondensatów i ponowne ich wykorzystanie w procesie ogranicza pobór wody świeżej w zakładzie oraz organiczny ładunek trafiający do oczyszczalni ścieków. W kolumnie odpędowej para przepływa w przeciwprądzie przez wcześniej przefiltrowane kondensaty technologiczne, zawierające zredukowane związki siarki, terpeny, metanol i inne związki organiczne. Substancje lotne zawarte w kondensacie gromadzą się w górnej części jako gazy niekondensujące i metanol i są usuwane z systemu. Oczyszczone kondensaty można ponownie wykorzystać w procesie, np. do mycia masy w bielarni, do mycia masy niebielonej, w rejonie kaustyzacji (mycie i rozcieńczanie szlamu, natryski filtrów szlamu pokaustyzacyjnego), jako roztwór natryskowy TRS dla pieców do wypalania wapna lub jako woda uzupełniająca w układzie ługu białego. Gazy niekondensujące usunięte z najbardziej stężonych kondensatów są odprowadzane do systemu gromadzenia mocnych gazów złowonnych, a następnie do spalania. Gazy usunięte z umiarkowanie zanieczyszczonych kondensatów są gromadzone w układzie gazów o małej objętości i wysokim stężeniu (LVHC) i spalane Zatężanie i spalanie odcieków z etapu ekstrakcji alkalicznej na gorąco Odcieki są najpierw zatężane w drodze odparowania, a następnie spalane jako biopaliwo w kotle regeneracyjnym. Pyły i stop z paleniska kotła zawierające węglan sodu są rozpuszczane w celu odzyskania roztworu węglanu sodu Zawracanie cieczy myjących z bielenia wstępnego do mycia masy niebielonej i procesu zatężania w celu redukcji emisji z bielenia wstępnego na bazie MgO Warunki wstępne do zastosowania tej techniki obejmują stosunkowo niską liczbę kappa po warzeniu (np. 14–16), wystarczającą pojemność zbiorników, wyparek i kotła regeneracyjnego do sprostania dodatkowym przepływom, możliwość czyszczenia urządzeń myjących z osadów oraz średni poziom białości masy celulozowej (≤ 87 % ISO), ponieważ w niektórych przypadkach technika ta może powodować nieznaczną utratę białości. W przypadku producentów rynkowej masy celulozowej papierniczej lub innych podmiotów, które muszą uzyskać bardzo wysoki poziom białości (> 87 % ISO), zastosowanie wstępnego bielenie MgO może okazać się trudne Przeciwprądowy przepływ wody procesowej W zakładach zintegrowanych woda świeża jest wprowadzana głównie na natryski w maszynie papierniczej, skąd jest kierowana przeciwprądowo do wydziału wytwarzania masy włóknistej Rozdzielenie obiegów wodnych Obiegi wodne poszczególnych jednostek procesowych (np. celulozowni, bielarni i maszyny papierniczej) są rozdzielone na etapach mycia i odwadniania masy celulozowej (np. na prasach myjących). Takie rozdzielenie zapobiega przenoszeniu zanieczyszczeń na kolejne etapy procesu i umożliwia usunięcie substancji zakłócających z mniejszych objętości cieczy Bielenie (nadtlenkami) przy wysokim stężeniu masy W przypadku bielenia wysokostężeniowego masa zostaje odwodniona na przykład na prasie dwusitowej lub innej prasie przed dodaniem chemikaliów do bielenia. W ten sposób możliwe jest bardziej wydajne stosowanie chemikaliów do bielenia i uzyskuje się czystszą masę celulozową, przenoszenie mniejszych ilości substancji szkodliwych do maszyny papierniczej oraz powstaje niższy ładunek ChZT. Pozostałość nadtlenku może zostać zawrócona do obiegu i wykorzystana Odzysk włókien i wypełniaczy oraz oczyszczanie wody obiegowej Wodę obiegową z maszyny papierniczej można oczyszczać, stosując następujące techniki: a) wyławiacze włókien (zazwyczaj filtr bębnowy lub tarczowy, lub flotatory drobnopęcherzykowe itp.), które oddzielają substancje stałe (włókna i wypełniacze) od wody przemysłowej. Flotacja drobnopęcherzykowa w wodzie obiegowej pozwala przekształcić zawieszone substancje stałe, frakcję drobną, drobny materiał koloidalny i substancje anionowe we flokuły, które są następnie usuwane. Odzyskane włókna i wypełniacze zostają zawrócone do procesu. Czystą wodę obiegową można ponownie wykorzystać w natryskach o mniej rygorystycznych wymogach dotyczących jakości wody; b) dodatkowa ultrafiltracja wstępnie przefiltrowanej wody obiegowej prowadzi do uzyskania idealnie przejrzystego filtratu o jakości wystarczającej do wykorzystania go w natryskach wysokociśnieniowych jako wody uszczelniającej oraz do rozcieńczania środków pomocniczych Klarowanie wody obiegowej Systemy klarowania wody stosowane niemal wyłącznie w prze