WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 20 lipca 2012 r.

w sprawie wymiany danych dotyczących usług gotówkowych

(EBC/2012/16)

(2012/502/UE)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 128 ust. 1 i ust. 2,

uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w szczególności art. 16,

a także mając na uwadze, co następuje:

System wymiany danych dotyczących usług gotówkowych (DECS – Data Exchange for Cash Services) ma na celu dalszą harmonizację usług gotówkowych w Eurosystemie. Maksymalizuje on sprawność dostarczania i wycofywania gotówki oraz funkcjonowania cyklu obiegu gotówki w strefie euro. Jako że usługi gotówkowe oferowane obecnie przez KBC w znacznym stopniu się różnią, DECS zapewnia możliwość wymiany danych dotyczących transgranicznych transakcji gotówkowych i transportów banknotów euro pomiędzy KBC stosującymi różne systemy zarządzania gotówką. DECS nie ma wpływu na świadczenie usług gotówkowych przez KBC na poziomie krajowym.

Z uwagi na to, że proces osiągania konwergencji usług gotówkowych KBC będzie wymagał pewnej elastyczności, niezbędna jest uproszczona procedura wprowadzania do niniejszych wytycznych zmian o charakterze technicznym. Uprawnienie do wprowadzania takich zmian należy zatem przekazać Zarządowi,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:

Artykuł 1

Przedmiot i zakres regulacji

Niniejsze wytyczne określają wymogi obowiązujące KBC w związku ze stosowaniem DECS. Wytyczne stosuje się tylko do wymiany danych pomiędzy KBC.

Artykuł 2

Definicje

Użyte w wytycznych określenia oznaczają:

a) „DECS”– wspólny interfejs komunikujący się z systemem zarządzania gotówką KBC, pozwalający na mapowanie, przekierowywanie i przekształcanie elektronicznych komunikatów pomiędzy KBC stosującymi różne systemy zarządzania gotówką lub specyfikacje zarządzania gotówką dotyczące transakcji gotówkowych i transportu banknotów;

b) „format komunikacji”– zestaw plików oparty na formacie Cash Single Shared Platform (CashSSP), Global Standards One (GS1) albo innych formatach komunikacji;

c) „system zarządzania gotówką”– informatyczny system logistycznego zarządzania gotówką stosowany przez KBC, oparty na CashSSP, GS1 albo innych formatach komunikacji;

d) „specyfikacje zarządzania gotówką”– specyfikacje techniczne danego systemu zarządzania gotówką;

e) „gotówka”– banknoty euro i monety euro, z wyłączeniem monet kolekcjonerskich;

f) „wpłata gotówki”– nieodpłatną transgraniczną transakcję wpłaty gotówki między klientem a obcym KBC;

g) „wypłata gotówki”– nieodpłatną transgraniczną transakcję wypłaty gotówki między klientem a obcym KBC;

h) „transakcja gotówkowa”– nieodpłatną transgraniczną wpłatę lub wypłatę gotówki;

i) „transport banknotów”– każdy transgraniczny transport banknotów euro między dwoma KBC albo między zakładem drukarskim a KBC, który jest zgłoszony w Systemie Informacji Walutowej 2 (CIS 2) (1);

j) „miejscowy KBC”– KBC udostępniający klientom mającym siedzibę w jego państwie członkowskim interfejs dostępu do swojego systemu zarządzania gotówką dla celów transakcji gotówkowych;

k) „obcy KBC”– KBC zawierający transakcje gotówkowe z klientem mającym siedzibę poza państwem członkowskim tego KBC;

l) „dostarczający KBC”– w zakresie związanym z transportem banknotów euro – KBC odpowiedzialny za dostarczenie otrzymującemu KBC banknotów euro: (i) z produkcji przydzielonej temu dostarczającemu KBC; (ii) z zapasów logistycznych tego dostarczającego KBC; (iii) ze strategicznych zapasów Eurosystemu;

m) „otrzymujący KBC”– KBC, który otrzymuje banknoty euro z dostarczającego KBC albo z zakładu drukarskiego w związku z transportem banknotów euro;

n) „przedsiębiorstwo transportu gotówki”– podmiot świadczący instytucjom kredytowym usługi w zakresie transportu, przechowywania oraz obsługi banknotów i monet;

o) „klient”– instytucję kredytową świadczącą usługi gotówkowe, zarejestrowaną w państwie członkowskim, którego walutą jest euro, lub – w stosownych przypadkach – przedsiębiorstwo transportu gotówki zarejestrowane w państwie członkowskim, którego walutą jest euro, wpisane do bazy danych miejscowego KBC na użytek jego systemu zarządzania gotówką i DECS;

p) „komunikat zlecenia transakcji”– komunikat transakcyjny przekazany przy użyciu DECS przez miejscowy/dostarczający KBC za pośrednictwem jego systemu zarządzania gotówką obcemu/otrzymującemu KBC. Komunikatem tym jest: (i) w przypadku wypłat gotówki – „zlecenie wypłaty gotówki” wysłane przez klienta; (ii) w przypadku wpłat gotówki – „powiadomienie o wpłacie” wysłane przez klienta; (iii) w przypadku transportu banknotów – „komunikat o transporcie” wysłany przez dostarczający KBC;

q) „zwrotny komunikat potwierdzający”– komunikat transakcyjny przekazany przy użyciu DECS przez obcy/otrzymujący KBC miejscowemu/dostarczającemu KBC za pośrednictwem systemu zarządzania gotówką miejscowego/dostarczającego KBC po otrzymaniu komunikatu zlecenia transakcji;

r) „komunikat potwierdzenia transakcji”– komunikat transakcyjny przekazany po przeprowadzeniu transakcji: (i) w przypadku transakcji gotówkowych – klientowi; lub (ii) w przypadku transportu banknotów przy użyciu DECS za pośrednictwem systemu zarządzania gotówką miejscowego/dostarczającego KBC – dostarczającemu KBC. Komunikatem tym jest: (i) w przypadku wypłat gotówki – „pokwitowanie wypłaty” wysłane przez obcy KBC; (ii) w przypadku wpłat gotówki – „pokwitowanie wpłaty” wysłane przez obcy KBC; (iii) w przypadku transportu banknotów – „pokwitowanie transportu banknotów” wysłane przez otrzymujący KBC;

s) „komunikat transakcyjny”– komunikat zlecenia transakcji, zwrotny komunikat potwierdzający lub komunikat potwierdzenia transakcji;

t) „zakład drukarski”– zakład drukarski, który zawarł z KBC umowę dotyczącą produkcji banknotów euro;

u) „przyszły KBC Eurosystemu”– krajowy bank centralny państwa członkowskiego, które spełnia kryteria przyjęcia waluty euro oraz w odniesieniu do którego podjęto decyzję o uchyleniu derogacji zgodnie z art. 140 ust. 2 Traktatu.

Artykuł 3

Obowiązki KBC

1. KBC połączą swoje systemy zarządzania gotówką z DECS w celu: a) umożliwienia klientom wymiany elektronicznych komunikatów dotyczących transakcji gotówkowych z obcym KBC za pośrednictwem systemu zarządzania gotówką ich miejscowego KBC; oraz b) ułatwienia wymiany elektronicznych komunikatów dotyczących transportu banknotów między KBC lub, z zastrzeżeniem art. 1, między zakładem drukarskim a otrzymującym KBC, za pośrednictwem systemu zarządzania gotówką dostarczającego KBC.

2. KBC stosujący system zarządzania gotówką oparty na formatach komunikacji innych niż CashSSP lub GS1 jest zobowiązany do zmiany formatu komunikacji tego systemu zarządzania gotówką na CashSSP albo GS1 przed przekazaniem do DECS elektronicznego komunikatu dotyczącego transakcji gotówkowych lub transportów banknotów.

3. KBC zapewniają, aby elektroniczne komunikaty dotyczące transakcji gotówkowych oraz transportów banknotów wymieniane przy użyciu DECS były oparte na formacie komunikacji CashSSP lub GS1.

4. KBC zapewniają przechowywanie komunikatów transakcyjnych przez co najmniej 10 lat.

5. KBC ustanawiają połączenie pomiędzy swoimi systemami zarządzania gotówką a DECS niezwłocznie po uzyskaniu takiej możliwości technicznej.

Artykuł 4

Obowiązki miejscowych KBC związane z transakcjami gotówkowymi

1. Miejscowe KBC mają obowiązek spełniania technicznych wymogów komunikacji przy użyciu DECS.

2. Miejscowe KBC wprowadzają ustalenia umowne ze swoimi klientami przewidujące, że transakcje gotówkowe w rozumieniu niniejszych wytycznych podlegają przetwarzaniu za pośrednictwem DECS.

3. Miejscowe KBC tworzą, utrzymują i regularnie aktualizują bazę danych klientów, którzy wyrazili zgodę na zastosowanie DECS, jego warunki oraz wymogi techniczne. Miejscowe KBC zapewniają niezwłoczne informowanie ich przez klientów o wszelkich istotnych zmianach w tym zakresie.

4. Przed przekazaniem komunikatu zlecenia transakcji od klienta do DECS miejscowy KBC podejmuje odpowiednie kroki w celu zweryfikowania, czy klient jest wpisany do bazy danych, o której mowa w ust. 3, oraz czy komunikat zlecenia transakcji został wysłany przez użytkownika technicznego upoważnionego do tego przez klienta.

5. Miejscowe KBC ponoszą odpowiedzialność wyłącznie za nieprzestrzeganie obowiązków określonych w ust. 4. Miejscowe KBC nie ponoszą odpowiedzialności za treść komunikatu transakcyjnego.

6. Miejscowe KBC nie są stronami transakcji gotówkowych między klientami a obcymi KBC i nie ponoszą odpowiedzialności z tytułu tych transakcji.

Artykuł 5

Obowiązki obcych KBC związane z transakcjami gotówkowymi

Gdy tylko będzie to operacyjnie wykonalne, obce KBC zawierają umowy z klientami miejscowych KBC, którzy zamierzają zawierać transakcje gotówkowe z tym obcym KBC przy użyciu DECS. Umowy te dotyczą w szczególności:

Artykuł 6

Transporty banknotów

W odniesieniu do transportu banknotów KBC zapewniają stosowanie przez zakłady drukarskie formatu komunikacji określonego w umowie między KBC a zakładem drukarskim.

Artykuł 7

Wymogi dotyczące komunikatów transakcyjnych

1. Komunikaty transakcyjne są przetwarzane przy użyciu DECS w sposób określony w załączniku I.

2. W komunikatach zlecenia transakcji i komunikatach potwierdzenia transakcji KBC wskazują miejscową datę i czas, chyba że data i czas zostały automatycznie dodane przez DECS z zastosowaniem czasu środkowoeuropejskiego (CET).

3. Komunikat zlecenia transakcji spełnia w szczególności następujące wymogi:

Artykuł 8

Spełnianie wymogów DECS przez przyszłe KBC Eurosystemu

W umowach zawieranych z przyszłymi KBC Eurosystemu zgodnie z art. 3 ust. 3 wytycznych EBC/2006/9 z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie niektórych przygotowań do wymiany pieniądza gotówkowego związanych z wprowadzeniem waluty euro oraz w sprawie zaopatrzenia wstępnego i zaopatrzenia wtórnego w banknoty i monety euro podmiotów poza strefą euro (2), przy uwzględnieniu art. 5 wytycznych EBC/2008/8, KBC wprowadzają szczególne postanowienia wymagające od przyszłych KBC Eurosystemu spełniania wymogów niniejszych wytycznych.

Artykuł 9

Współpraca między KBC

KBC prowadzą należytą współpracę w zakresie wymiany informacji dotyczących działania DECS, w szczególności w sytuacji, gdy KBC uczestniczy w sporze prawnym wszczętym przez klienta w związku z transakcją przetworzoną przez DECS albo jest narażony na ryzyko takiego sporu.

Artykuł 10

Rola Zarządu

1. Zgodnie z art. 17 ust. 3 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego (3) Zarząd jest upoważniony do wprowadzania do załączników do niniejszych wytycznych, po zasięgnięciu opinii Komitetu ds. Banknotów oraz Komitetu ds. Prawnych, zmian o charakterze technicznym.

2. Zarząd niezwłocznie zawiadamia Radę Prezesów o wszelkich zmianach wprowadzonych na podstawie ust. 1 oraz stosuje się do decyzji Rady Prezesów w tym przedmiocie.

Artykuł 11

Wejście w życie

Niniejsze wytyczne wchodzą w życie z dniem 1 października 2012 r.

Artykuł 12

Adresaci

Niniejsze wytyczne są skierowane do KBC.

(1) Wytyczne EBC/2008/8 z dnia 11 września 2008 r. w sprawie zbierania danych dotyczących euro oraz działania Systemu Informacji Walutowej 2 (Dz.U. L 346 z 23.12.2008, s. 89).

(2) Dz.U. L 207 z 28.7.2006, s. 39.

(3) Dz.U. L 80 z 18.3.2004, s. 33.

Komunikaty odnoszą się do palet zawierających kartony albo do samych kartonów (bez palet)

Banknoty nadające się do obiegu, nowe banknoty, niesprawdzone banknoty i banknoty nienadające się do obiegu.

GLOSARIUSZ

Glosariusz zawiera definicje terminów technicznych użytych w niniejszych wytycznych oraz w załącznikach do nich.

„Banknoty nadające się do obiegu”: (i) banknoty euro, które zostały zwrócone do krajowych banków centralnych (KBC) i które nadają się do obiegu zgodnie z odrębnym aktem prawnym Europejskiego Banku Centralnego (EBC) dotyczącym przetwarzania banknotów przez KBC; lub (ii) banknoty euro, które zostały zwrócone do instytucji kredytowych, w tym do podmiotów prowadzących systemy banknotów na zlecenie oraz do banków prowadzących rozszerzone depozyty powiernicze, i które nadają się do obiegu zgodnie z minimalnymi standardami sortowania banknotów określonymi w decyzji EBC/2010/14 (1).

„Banknoty nienadające się do obiegu”: (i) banknoty euro, które zostały zwrócone do KBC, ale które nie nadają się do obiegu zgodnie z odrębnym aktem prawnym EBC dotyczącym przetwarzania banknotów przez KBC; lub (ii) banknoty euro, które zostały zwrócone do instytucji kredytowych, w tym do podmiotów prowadzących systemy banknotów na zlecenie oraz do banków prowadzących rozszerzone depozyty powiernicze, ale które nie nadają się do obiegu zgodnie z minimalnymi standardami sortowania banknotów określonymi w decyzji EBC/2010/14 z dnia 16 września 2010 r. w sprawie weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej oraz powtórnego wprowadzania do obiegu banknotów euro.

„Niesprawdzone banknoty”: (i) banknoty euro, które zostały zwrócone do KBC, ale których autentyczność i jakość obiegowa nie zostały sprawdzone zgodnie z odrębnym aktem prawnym EBC dotyczącym przetwarzania banknotów przez KBC; lub (ii) banknoty euro, które zostały zwrócone do instytucji kredytowych, w tym do podmiotów prowadzących systemy banknotów na zlecenie oraz do banków prowadzących rozszerzone depozyty powiernicze, ale których autentyczność i jakość obiegowa nie zostały sprawdzone zgodnie z decyzją EBC/2010/14.

„Nowe banknoty”: banknoty euro, które nie zostały jeszcze wprowadzone do obiegu przez KBC, jednostki prowadzące systemy banknotów na zlecenie lub banki prowadzące rozszerzone depozyty powiernicze oraz nie zostały jeszcze objęte zaopatrzeniem wstępnym przez przyszłe KBC Eurosystemu.

„Program rozszerzonych depozytów powierniczych” (ECI – extended custodial inventory programme) lub „program ECI”: program składający się z umów pomiędzy EBC, KBC a indywidualnymi instytucjami kredytowymi (zwanymi dalej „bankami prowadzącymi rozszerzone depozyty powiernicze”), na podstawie których KBC: (i) dostarcza bankom prowadzącym rozszerzone depozyty powiernicze banknoty euro, które są przez te banki przechowywane w depozycie poza Europą w celu wprowadzenia ich do obiegu; oraz (ii) uznaje rachunki banków prowadzących rozszerzone depozyty powiernicze wartością banknotów euro, które zostały zdeponowane przez klientów tych banków, zostały sprawdzone co do ich autentyczności i jakości obiegowej, są przechowywane w depozycie oraz o których zawiadomiono KBC. Banknoty przechowywane w depozycie przez banki prowadzące rozszerzone depozyty powiernicze, w tym banknoty będące w przewozie pomiędzy KBC a bankami prowadzącymi rozszerzone depozyty powiernicze, są w pełni objęte zabezpieczeniem do chwili ich wprowadzenia do obiegu przez banki prowadzące rozszerzone depozyty powiernicze lub do chwili ich zwrotu do KBC. Banknoty przetransportowane z KBC do banków prowadzących rozszerzone depozyty powiernicze stanowią część wytworzonych banknotów danego KBC (pozycja danych 1.1). Banknoty przechowywane w depozycie przez banki prowadzące rozszerzone depozyty powiernicze nie stanowią części krajowej emisji banknotów netto danego KBC.

„Seria banknotów”: liczba nominałów banknotów euro określona jako seria w decyzji EBC/2003/4 z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, wymiany i wycofania banknotów euro (2) lub w późniejszym akcie prawnym EBC. Pierwsza seria banknotów euro wprowadzona do obiegu w dniu 1 stycznia 2002 r. składa się z nominałów 5 EUR, 10 EUR, 20 EUR, 50 EUR, 100 EUR, 200 EUR oraz 500 EUR. Banknoty euro, które posiadają zmienioną specyfikację techniczną lub zmieniony wygląd (np. odmienny podpis każdego z prezesów EBC), stanowią nową serię banknotów tylko jeżeli tak przewiduje nowelizacja decyzji EBC/2003/4 lub późniejszy akt prawny EBC.

„Strategiczne zapasy Eurosystemu” (ESS – Eurosystem Strategic Stock): zapasy nowych, nadających się do obiegu banknotów euro przechowywanych przez określone KBC w celu pokrycia popytu na banknoty euro, który nie może zostać pokryty z zapasów logistycznych (3).

„System banknotów na zlecenie” (NHTO – notes-held-to-order scheme) lub „system NHTO”: system składający się z umów pomiędzy KBC a jednym lub większą liczbą podmiotów (zwanych dalej „podmiotami prowadzącymi systemy banknotów na zlecenie”) w uczestniczącym państwie członkowskim danego KBC, na podstawie których KBC: (i) dostarcza do podmiotów prowadzących systemy banknotów na zlecenie banknoty euro, które są przechowywane przez te podmioty w depozycie poza tym KBC w celu wprowadzenia ich do obiegu; oraz (ii) uznaje albo obciąża bezpośrednio rachunki KBC prowadzone przez podmioty prowadzące systemy banknotów na zlecenie lub przez instytucje kredytowe będące klientami tych podmiotów wartością banknotów, które zostały zdeponowane w pomieszczeniach depozytowych albo wycofane z tych pomieszczeń przez podmioty prowadzące systemy banknotów na zlecenie lub przez klientów podmiotów, i o których zawiadomiono KBC. Banknoty przetransportowane z KBC do podmiotów prowadzących systemy banknotów na zlecenie stanowią część wytworzonych banknotów danego KBC (pozycja danych 1.1). Banknoty przetrzymywane w depozycie przez podmioty prowadzące systemy banknotów na zlecenie nie stanowią części krajowej emisji banknotów netto danego KBC.

„Zapasy logistyczne” (LS – logistical stocks): ogół zapasów wszystkich nowych, nadających się do obiegu banknotów euro, które nie stanowią strategicznych zapasów Eurosystemu, przechowywanych przez KBC oraz, dla celów wytycznych EBC/2008/8, przez podmioty prowadzące systemy banknotów na zlecenie oraz banki prowadzące rozszerzone depozyty powiernicze (4).

„Zatwierdzony typ opakowania”: torba zabezpieczona, torba zapieczętowana, pudło wielokrotnego użytku, karton tekturowy, europaleta i półpaleta, spełniające wymogi określone przez Radę Prezesów EBC.

(1) Dz.U. L 267 z 9.10.2010, s. 1.

(2) Dz.U. L 78 z 25.3.2003, s. 16.

(3) Zgodnie z odrębnym aktem prawnym EBC dotyczącym zarządzania zapasami banknotów.

(4) Zgodnie z odrębnym aktem prawnym EBC dotyczącym zarządzania zapasami banknotów.