Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 31 marca 2004 r.

koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

PARLAMENT EUROPEJSKI i RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2, oraz art. 55 i art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],

działając zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4], w świetle wspólnego projektu przyjętego przez Komitet Pojednawczy w dniu 9 grudnia 2003 r.,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Z uwagi na wprowadzanie nowych zmian do dyrektywy Rady 93/38/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynującej procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji [5], które są niezbędne do spełnienia postulatów uproszczenia i unowocześnienia, zgłaszanych zarówno przez podmioty zamawiające, jak i wykonawców w odpowiedzi na Zieloną Księgę przyjętą przez Komisję w dniu 27 listopada 1996 r., dyrektywa powinna zostać przeredagowana w celu zapewnienia jej przejrzystości. Niniejsza dyrektywa oparta jest na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, w szczególności na orzecznictwie dotyczącym kryteriów udzielania zamówień, wyjaśniającym możliwości zaspokajania przez podmioty zamawiające potrzeb zainteresowanych odbiorców publicznych, w tym w zakresie aspektów ochrony środowiska lub aspektów społecznych, pod warunkiem że kryteria takie są związane z przedmiotem zamówienia, nie przyznają nieograniczonej swobody wyboru podmiotowi zamawiającemu, są wyraźnie określone i zgodne z podstawowymi zasadami, o których mowa w motywie 9.

(2) Główną przyczyną wprowadzenia zasad koordynujących procedury udzielania zamówień w tych sektorach jest różnorodność sposobów, przy pomocy których instytucje krajowe mogą wywierać wpływ na zachowanie wspomnianych podmiotów, łącznie z udziałem w ich kapitale i członkostwem w organach administrujących, zarządzających lub nadzorczych tych podmiotów.

(3) Inną istotną przyczyną skoordynowania procedur udzielania zamówień, stosowanych przez podmioty działające w tych sektorach, jest zamknięty charakter rynków, na których prowadzą one działalność, ze względu na istnienie specjalnych lub wyłącznych praw przyznawanych przez Państwa Członkowskie w zakresie dostaw, zapewniania lub obsługi sieci do świadczenia omawianych usług.

(4) Przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Rady (EWG) nr 3975/87 z dnia 14 grudnia 1987 r. ustanawiające procedurę stosowania reguł konkurencji do przedsiębiorstw w sektorze transportu lotniczego [6] i rozporządzenie (EWG) nr 3976/87 z dnia 14 grudnia 1987 r. w sprawie stosowania art. 85 ust. 3 Traktatu do pewnych kategorii porozumień i praktyk uzgodnionych w sektorze transportu lotniczego [7], ma na celu wprowadzenie większej konkurencji pomiędzy przewoźnikami świadczącymi usługi publicznego transportu lotniczego. Nie jest zatem celowe włączanie tego rodzaju podmiotów do zakresu niniejszej dyrektywy. Mając na uwadze konkurencyjną pozycję żeglugi Wspólnoty, nie byłoby również celowe podporządkowanie zamówień udzielanych w tym sektorze zasadom niniejszej dyrektywy.

(5) Zakres dyrektywy 98/38/EWG obejmuje obecnie niektóre zamówienia udzielone przez podmioty zamawiające działające w sektorze telekomunikacji. Ramy legislacyjne, wspomniane w Czwartym raporcie dotyczącym wykonania rozporządzeń dotyczących telekomunikacji z dnia 25 listopada 1998 r., zostały przyjęte w celu otwarcia tego sektora. Jedną z konsekwencji tego było wprowadzenie efektywnej konkurencji, zarówno de iure, jak i de facto, w tym sektorze. W celach informacyjnych i w świetle takiej sytuacji Komisja opublikowała wykaz usług telekomunikacyjnych [8], które mogą już zostać wykluczone z zakresu wspomnianej dyrektywy na mocy jej art. 8. Dalszy postęp był potwierdzony w Siódmym raporcie dotyczącym wykonania rozporządzeń dotyczących telekomunikacji z dnia 26 listopada 2001 r. Nie ma zatem potrzeby dalszego regulowania zakupów dokonywanych przez podmioty działające w tym sektorze.

(6) Nie jest zatem celowe dalsze utrzymywanie Komitetu Doradczego ds. Udzielania Zamówień w Telekomunikacji, powołanego na mocy dyrektywy Rady 90/531/EWG z dnia 17 września 1990 r. w sprawie procedur udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji [9].

(7) Niemniej jednak celowe jest kontynuowanie monitorowania rozwoju w sektorze telekomunikacji oraz ponowne przeanalizowanie sytuacji w przypadku stwierdzenia, że w tym sektorze nie występuje efektywna konkurencja.

(8) Dyrektywa 93/38/EWG wyłącza ze swojego zakresu zakupy w zakresie telefonii głosowej, teleksów, telefonii komórkowej, usług przywoławczych i satelitarnych. Wyłączenia te wprowadzono w celu uwzględnienia faktu, że wspomniane powyżej usługi mogłyby być często świadczone tylko przez jednego usługodawcę w danym obszarze geograficznym z powodu braku efektywnej konkurencji oraz istnienia praw specjalnych lub wyłącznych. Wprowadzenie efektywnej konkurencji w sektorze telekomunikacji sprawia, że brak jest uzasadnienia dla powyższych wyłączeń. Niezbędne zatem jest włączenie udzielania zamówień na wspomniane usługi telekomunikacyjne do zakresu niniejszej dyrektywy.

(9) W celu zagwarantowania otwarcia zamówień publicznych udzielanych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych na konkurencję, zalecane jest opracowanie przepisów dotyczących koordynacji przez Wspólnotę zamówień powyżej określonej wartości. Koordynacja taka oparta jest na wymaganiach wynikających z art. 14, 28 i 49 Traktatu WE oraz z art. 97 Traktatu Euratom, to znaczy na zasadzie równego traktowania, której zasada niedyskryminacji jest jedynie szczególnym wyrażeniem, na zasadzie wzajemnego uznania, na zasadzie proporcjonalności, jak również na zasadzie przejrzystości. Z uwagi na charakter sektorów objętych taką koordynacją powinna ona, zapewniając zastosowanie powyższych zasad, określić ramy dobrych praktyk handlowych oraz umożliwiać maksymalną elastyczność.

Dla zamówień publicznych, których wartość jest niższa od wartości zobowiązującej do stosowania koordynujących przepisów wspólnotowych, wskazane jest odwołanie się do orzecznictwa wypracowanego przez Trybunał Sprawiedliwości, zgodnie z którym zastosowanie mają wymienione wyżej reguły i zasady Traktatów.

(10) W celu zapewnienia rzeczywistego otwarcia rynku i odpowiedniej równowagi w stosowaniu reguł udzielania zamówień w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych niezbędne jest określenie podmiotów należących do powyższych sektorów na innej podstawie niż ich status prawny. Należy zatem zapewnić, aby nie zostało naruszone traktowanie podmiotów zamawiających działających w sektorze publicznym oraz podmiotów działających w sektorze prywatnym. Konieczne jest także zapewnienie, z zachowaniem art. 295 Traktatu, że nie zostaną naruszone reguły regulujące system praw majątkowych w Państwach Członkowskich.

(11) Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby udział podmiotu prawa publicznego jako oferenta w procedurze udzielania zamówienia nie powodował zakłóceń konkurencji w stosunku do oferentów prywatnych.

(12) Zgodnie z art. 6 Traktatu wymogi ochrony środowiska powinny być włączane w określanie i wdrażanie wspólnotowych polityk i działań o których mowa w art. 3 Traktatu, w szczególności w celu promowania zrównoważonego rozwoju. Niniejsza dyrektywa wyjaśnia zatem, w jaki sposób podmioty zamawiające mogą przyczynić się do ochrony środowiska oraz promowania zrównoważonego rozwoju, zapewniając jednocześnie możliwość uzyskania zamówień o najkorzystniejszej relacji jakości do ceny.

(13) Żadne z postanowień niniejszej dyrektywy nie powinno uniemożliwiać zastosowania lub egzekwowania środków niezbędnych do ochrony moralności publicznej, polityki publicznej, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia, życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, w szczególności mając na względzie zrównoważony rozwój, pod warunkiem że wspomniane środki są zgodne z Traktatem.

(14) Decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej, w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) [10], zatwierdzono w szczególności Porozumienie w sprawie zamówień rządowych w ramach Światowej Organizacji Handlu (zwane dalej "Porozumieniem"), którego celem jest ustanowienie wielostronnych ram zrównoważonych praw i obowiązków w zakresie zamówień publicznych w celu osiągnięcia liberalizacji rozwoju światowego handlu. Z uwagi na międzynarodowe prawa i zobowiązania Wspólnoty wynikające z przyjęcia Porozumienia, rozwiązania stosowane wobec oferentów i produktów pochodzących z krajów trzecich sygnatariuszy Porozumienia są zdefiniowane w tym Porozumieniu. Porozumienie nie ma skutku bezpośredniego. Podmioty zamawiające objęte Porozumieniem, przestrzegające przepisów niniejszej dyrektywy i stosujące je wobec wykonawców z krajów trzecich będących sygnatariuszami Porozumienia, powinny zatem postępować w sposób zgodny z postanowieniami Porozumienia. Wskazane jest także, aby niniejsza dyrektywa zagwarantowała wykonawcom Wspólnoty warunki udziału w zamówieniach publicznych równie korzystne jak warunki przyznane wykonawcom z krajów trzecich będących sygnatariuszami Porozumienia.

(15) Przed rozpoczęciem procedury udzielania zamówienia podmioty zamawiające mogą, przy wykorzystaniu dialogu technicznego, poszukiwać lub korzystać z doradztwa, które może znaleźć zastosowanie w trakcie przygotowywania specyfikacji, pod warunkiem jednak, że takie doradztwo nie spowoduje ograniczenia konkurencji.

(16) Z uwagi na różnorodność zamówień na roboty budowlane podmioty zamawiające powinny mieć możliwość oddzielnego lub łącznego udzielania zamówień na zaprojektowanie oraz wykonanie robót budowlanych. Nie jest zamierzeniem niniejszej dyrektywy przesądzenie o łącznym lub oddzielnym udzielaniu zamówień. Decyzja o udzieleniu zamówień oddzielnie lub łącznie powinna być podjęta w oparciu o kryteria jakościowe i ekonomiczne, które mogą być określone przez prawo krajowe.

Zamówienie może zostać uznane za zamówienie na roboty budowlane, tylko jeżeli jego przedmiot obejmuje jednoznacznie wykonanie czynności wymienionych w załączniku XII, nawet jeżeli zamówienie obejmuje również świadczenie innych usług niezbędnych do wykonania tych czynności. Zamówienia na usługi, zwłaszcza w zakresie usług zarządzania mieniem, mogą w pewnych okolicznościach obejmować roboty budowlane. Jednakże o ile roboty takie mają charakter dodatkowy w stosunku do głównego przedmiotu zamówienia oraz stanowią jego ewentualną konsekwencję lub uzupełnienie, fakt włączenia takich robót w zakres zamówienia nie uzasadnia zakwalifikowania zamówienia jako zamówienia na roboty budowlane.

W celu obliczenia szacunkowej wartości zamówienia na roboty budowlane należy przyjąć jako podstawę wartość samych robót budowlanych, jak również szacunkową wartość ewentualnych dostaw i usług, którą podmioty zamawiające oddają do dyspozycji przedsiębiorcom budowlanym, pod warunkiem że wspomniane usługi lub dostawy są niezbędne do wykonania danych robót budowlanych. Należy rozumieć, że do celów niniejszego ustępu usługi, o których mowa, są usługami świadczonymi przez podmioty zamawiające za pośrednictwem ich własnego personelu. Z drugiej strony, obliczenie wartości zamówień na usługi, niezależnie od tego, czy zostaną one oddane do dyspozycji przedsiębiorcy budowlanego w celu wykonania następnie robót budowlanych, dokonywane jest zgodnie z zasadami dotyczącymi zamówień na usługi.

(17) Do celów zastosowania reguł proceduralnych niniejszej dyrektywy oraz do celów monitorowania najlepszym sposobem definicji usług jest ich podział na kategorie odpowiadające poszczególnym pozycjom wspólnej klasyfikacji oraz wskazanie ich w dwóch załącznikach, XVII A i XVII B, w zależności od zasad, którym podlegają. W odniesieniu do usług wymienionych w załączniku XVII B stosuje się odpowiednie przepisy niniejszej dyrektywy bez uszczerbku dla wspólnotowych zasad szczególnych odnoszących się do tych usług.

(18) W odniesieniu do zamówień publicznych na usługi, pełne zastosowanie niniejszej dyrektywy powinno zostać ograniczone, w okresie przejściowym, do zamówień, w przypadku których zastosowanie jej przepisów pozwoli na pełne wykorzystanie możliwości zwiększenia obrotu transgranicznego. Zamówienia na inne usługi powinny być monitorowane przez okres przejściowy zanim podjęta zostanie decyzja dotycząca pełnego zastosowania niniejszej dyrektywy. Z uwagi na to należy określić mechanizm tego monitorowania. Mechanizm ten powinien jednocześnie umożliwiać zainteresowanym stronom uzyskanie dostępu do odpowiednich informacji.

(19) Należy unikać stwarzania przeszkód dla świadczenia usług. A zatem usługodawcy mogą być zarówno osobami fizycznymi, jak również osobami prawnymi. Niniejsza dyrektywa nie powinna jednakże wykluczać zastosowania na szczeblu krajowym zasad dotyczących warunków wykonywania działalności lub zawodu, pod warunkiem że są one zgodne z prawem wspólnotowym.

(20) Nieustannie rozwijane są pewne nowe elektroniczne techniki zakupów. Techniki takie pomagają w zwiększaniu konkurencji oraz usprawnianiu dokonywania zakupów publicznych, szczególnie pod względem oszczędności czasu i środków pieniężnych, które możliwe są dzięki ich zastosowaniu. Podmioty zamawiające mogą korzystać z elektronicznych technik dokonywania zakupów, pod warunkiem że ich wykorzystanie będzie zgodne z regułami niniejszej dyrektywy oraz zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości. W tym zakresie oferta złożona przez oferenta, w szczególności na podstawie umowy ramowej lub w przypadku korzystania z dynamicznego systemu zakupów, może przyjąć postać elektronicznego katalogu tego oferenta, jeżeli korzysta on ze środków komunikacji wybranych przez podmiot zamawiający zgodnie z art. 48.

(21) Z uwagi na szybki rozwój elektronicznych systemów zakupów należy obecnie wprowadzić odpowiednie reguły, umożliwiające podmiotom zamawiającym pełne wykorzystanie możliwości stwarzanych przez te systemy. W tym kontekście niezbędne jest zdefiniowanie w pełni elektronicznego, dynamicznego systemu zakupów dla zakupów bieżącego użytku oraz określenia szczególnych reguł tworzenia i funkcjonowania takiego systemu, aby zapewnić równe traktowanie każdego wykonawcy, który chciałby do niego przystąpić. Każdy wykonawca, który złoży ofertę orientacyjną zgodnie ze specyfikacją i spełnia kryteria kwalifikacji, powinien mieć możliwość przystąpienia do takiego systemu. Taka technika zakupów umożliwia podmiotowi zamawiającemu, poprzez stworzenie wykazu zakwalifikowanych oferentów i umożliwienie udziału nowym oferentom, uzyskanie szerokiego wachlarza ofert, dzięki dostępnym udogodnieniom elektronicznym, a poprzez to zapewnienie optymalnego wykorzystania środków dzięki szerokiej konkurencji.

(22) Ponieważ wykorzystanie techniki aukcji elektronicznych będzie prawdopodobnie rosło, należy opracować wspólnotową definicję takich aukcji, a także rządzące nimi szczególne reguły w celu zapewnienia, że działają one w pełnej zgodności z zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości. W tym celu należy wprowadzić przepisy stanowiące, że takie aukcje elektroniczne stosowane będą wyłącznie do zamówień na roboty budowlane, dostawy lub usługi, w przypadku których możliwe jest precyzyjne określenie specyfikacji. Może to dotyczyć, w szczególności, powtarzających się zamówień na dostawy, roboty budowlane i usługi. W tym samym celu powinna również istnieć możliwość stworzenia odpowiedniego rankingu oferentów na dowolnym etapie aukcji elektronicznej. Korzystanie z aukcji elektronicznych umożliwia podmiotom zamawiającym domaganie się od oferentów, aby przedstawili niższe zaktualizowane ceny, zaproszenie oferentów do przedstawienia nowych, obniżonych cen oraz w przypadku udzielania zamówienia na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, także zaproszenie do ulepszenia innych niż cena elementów ofert. W celu zagwarantowania przestrzegania zasady przejrzystości przedmiotem aukcji elektronicznych mogą być jedynie elementy odpowiednie do automatycznej oceny za pomocą środków elektronicznych, bez jakiejkolwiek ingerencji lub oceny ze strony podmiotu zamawiającego, to znaczy jedynie elementy, które są wymierne, a zatem mogą być wyrażone w postaci liczbowej lub procentowej. Z drugiej strony, te aspekty ofert, które wymagają oceny niewymiernych elementów, nie powinny być przedmiotem aukcji elektronicznych. W konsekwencji niektóre zamówienia na roboty budowlane oraz niektóre zamówienia na usługi, których przedmiotem są świadczenia intelektualne, takie jak zaprojektowanie robót budowlanych, nie powinny być przedmiotem aukcji elektronicznych.

(23) W Państwach Członkowskich opracowano pewne scentralizowane techniki zakupów. Niektóre podmioty zamawiające odpowiadają za nabywanie lub udzielanie zamówień publicznych lub umów ramowych dla innych podmiotów zamawiających. Z uwagi na duże wolumeny zakupów, techniki te pomagają w zwiększeniu konkurencji i usprawnieniu procesu dokonywania zakupów publicznych. Należy zatem przewidzieć w przepisach wspólnotową definicję centralnych jednostek zakupujących obsługujących podmioty zamawiające. Należy także zdefiniować warunki, na podstawie których można uznać, zgodnie z zasadami niedyskryminacji oraz równego traktowania, że podmioty zamawiające dokonujące zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej postępują zgodnie z niniejszą dyrektywą.

(24) Z uwagi na różne okoliczności występujące w Państwach Członkowskich, należy pozostawić im wybór, czy podmioty zamawiające mogą korzystać z centralnych jednostek zakupujących, dynamicznych systemów zakupów, czy aukcji elektronicznych, zdefiniowanych i uregulowanych niniejszą dyrektywą.

(25) Należy odpowiednio zdefiniować koncepcję specjalnych lub wyłącznych praw. Konsekwencją definicji jest to, że fakt, że dla celów budowania sieci lub urządzeń portu lub portu lotniczego podmiot może korzystać z procedury wywłaszczenia lub korzystania z majątku lub może umieszczać urządzenia sieciowe na, pod lub ponad publiczną autostradą, nie stanowi praw wyłącznych lub specjalnych w rozumieniu niniejszej dyrektywy. Również fakt, że podmiot realizuje dostawy wody pitnej, energii elektrycznej, gazu lub ciepła do sieci, która jest obsługiwana przez podmiot posiadający specjalne lub wyłączne prawa przyznane przez właściwy organ danego Państwa Członkowskiego, nie stanowi prawa wyłącznego lub specjalnego w rozumieniu niniejszej dyrektywy. Prawa przyznane przez Państwo Członkowskie w jakiejkolwiek formie, w tym udzielenie koncesji, ograniczonej liczbie podmiotów na podstawie obiektywnych, proporcjonalnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, które umożliwiają jakiejkolwiek zainteresowanej osobie spełnienie powyższych kryteriów korzystania z praw, nie mogą także być uważane za specjalne lub wyłączne prawa.

(26) Podmioty zamawiające powinny stosować wspólne procedury udzielania zamówień w odniesieniu do ich działalności związanej z gospodarką wodną, a wspomniane zasady powinny również obowiązywać w przypadku udzielania zamówień przez instytucje zamawiające, w rozumieniu niniejszej dyrektywy, w zakresie realizowanych przez nie przedsięwzięć w obszarze budownictwa wodnego, irygacji, melioracji lub odprowadzania i oczyszczania ścieków. Niemniej jednak zasady udzielania zamówień tego rodzaju, jak zamówienia proponowane w przypadku dostaw towarów, nie mają zastosowania do zakupów wody, biorąc pod uwagę konieczność zapewniania dostaw wody ze źródeł znajdujących się w pobliżu miejsca, w którym będzie wykorzystywana.

(27) Określone podmioty świadczące powszechnie dostępne usługi transportu autobusowego zostały już wcześniej wyłączone z zakresu dyrektywy 93/38/EWG. Wspomniane podmioty powinny być również wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy. Aby uniknąć mnożenia szczegółowych ustaleń dotyczących tylko określonych sektorów, ogólna procedura umożliwiająca uwzględnienie skutków otwarcia na konkurencję powinna także obowiązywać wszystkie podmioty świadczące usługi transportu autobusowego, które nie zostały wyłączone z zakresu dyrektywy 93/38/EWG, zgodnie z jej art. 2 ust. 4.

(28) Biorąc pod uwagę dalsze otwarcie usług pocztowych Wspólnoty na konkurencję oraz fakt, że usługi tego rodzaju świadczone są poprzez sieć przez instytucje zamawiające, przedsiębiorstwa publiczne i inne przedsiębiorstwa, zamówienia udzielone przez podmioty zamawiające świadczące usługi pocztowe powinny podlegać zasadom niniejszej dyrektywy, łącznie z zasadami określonymi w art. 30, które gwarantując zastosowanie zasad wymienionych w motywie 9, tworzą podstawy prawidłowej praktyki handlowej i umożliwiają większą elastyczność, niż proponuje dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi [11]. W celu zdefiniowania omawianej działalności niezbędne jest uwzględnienie definicji zawartych w dyrektywie 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług [12].

Niezależnie od ich statusu prawnego, podmioty świadczące usługi pocztowe nie podlegają obecnie zasadom określonym w dyrektywie 93/38/EWG. Dostosowanie procedur udzielania zamówień do niniejszej dyrektywy mogłoby zatem wymagać dłuższego okresu wdrożenia w przypadku takich podmiotów niż podmiotów objętych wcześniej wspomnianymi zasadami, które dostosują jedynie swoje procedury do zmian wprowadzanych przez niniejszą dyrektywę. Powinno być zatem dopuszczalne odroczenie zastosowania niniejszej dyrektywy, aby zapewnić dodatkowy czas niezbędny do celów wspomnianego dostosowania. Biorąc pod uwagę zróżnicowaną sytuację wspomnianych podmiotów, Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość uregulowania okresu przejściowego zastosowania niniejszej dyrektywy w przypadku podmiotów zamawiających działających w sektorze usług pocztowych.

(29) Zamówienia mogą być udzielane w celu spełnienia wymagań związanych z różnymi rodzajami działalności, podlegającymi ewentualnie różnym reżimom prawnym. Należy wyjaśnić, że reżim prawny obowiązujący w przypadku pojedynczego zamówienia, które ma obejmować szereg różnych czynności, powinien podlegać zasadom dotyczącym głównej planowanej działalności. Określenie działalności stanowiącej główny przedmiot zamówienia będzie mogło być oparte na analizie wymagań, jakie powinno spełniać określone zamówienie, przeprowadzonej przez podmiot zamawiający w celu określenia wartości zamówienia i sporządzenia specyfikacji zamówienia. W niektórych przypadkach, takich jak zakup elementu wyposażenia przeznaczonego do wykonywania działalności, dla których niedostępne byłyby informacje umożliwiające oszacowanie odpowiednich stawek za użytkowanie, obiektywnie niemożliwe mogłoby być określenie, jakie czynności stanowią główny przedmiot zamówienia. Należałoby określić zasady obowiązujące w takich przypadkach.

(30) Bez uszczerbku dla zobowiązań międzynarodowych Wspólnoty, niezbędne jest uproszczenie zasad wykonywania niniejszej dyrektywy, w szczególności poprzez uproszczenie progów i udostępnienie wszystkim podmiotom zamawiającym, niezależnie od sektora, w jakim prowadzą działalność, regulacji dotyczących informacji, jakie powinny być przekazywane uczestnikom w zakresie decyzji podjętych w sprawie procedur udzielania zamówień oraz ich wyników. Ponadto w ramach Unii Walutowej wspomniane powyżej progi należy określić w euro w taki sposób, aby uprościć zastosowanie tych regulacji, zapewniając zarazem zgodność z progami określonymi w Porozumieniu, które są wyrażone w Specjalnych Prawach Ciągnienia (SDR). W tym kontekście należy również przewidzieć okresowe korekty progów wyrażonych w euro, aby dostosować je w razie potrzeby do odchyleń kursu euro w stosunku do SDR. Oprócz tego, progi dotyczące konkursów powinny być takie same jak progi dotyczące zamówień na usługi.

(31) Należy przewidzieć sytuacje, w których możliwe jest wstrzymanie się od stosowania środków służących koordynacji procedur w sytuacjach związanych z bezpieczeństwem państwa lub tajemnicą państwową, lub też z uwagi na zastosowanie zasad szczególnych dotyczących udzielania zamówień wynikających z umów międzynarodowych w sprawie stacjonowania oddziałów wojsk lub też właściwych organizacjom międzynarodowym.

(32) Należy wyłączyć określone zamówienia na usługi, dostawy i roboty budowlane udzielane przedsiębiorstwom powiązanym, których podstawowa działalność obejmuje realizowanie tego rodzaju usług, dostaw lub robót na rzecz grupy, której jest członkiem, niż oferowanie ich na rynku. Należy również wyłączyć określone zamówienia na usługi, dostawy i roboty budowlane udzielane przez podmiot zamawiający spółce joint venture, którą tworzy kilka podmiotów zamawiających w celu realizowania działań objętych niniejszą dyrektywą i do której należy ten podmiot. Niemniej jednak należy zapewnić, że wspomniane wyłączenie nie powoduje ograniczania konkurencji na korzyść przedsiębiorstw lub spółek joint venture, które są powiązane z podmiotami zamawiającymi; należy opracować odpowiednie zasady dotyczące, w szczególności, maksymalnych limitów, w ramach których przedsiębiorstwa mogą uzyskać część ich obrotów z rynku i powyżej których stracą możliwość otrzymania zamówień bez przeprowadzania procedury przetargowej, składu spółek joint venture i trwałości powiązań pomiędzy wspomnianymi spółkami joint venture oraz podmiotami zamawiającymi, które wchodzą w ich skład.

(33) W kontekście usług zamówienia na zakup lub wynajem nieruchomości lub praw do tego rodzaju mienia mają charakterystyczne cechy, które powodują, że zasady dotyczące udzielania zamówień nie znajdują zastosowania.

(34) Usługi arbitrażowe i pojednawcze są zwykle świadczone przez podmioty lub osoby prywatne wyznaczone lub wybrane w sposób, który nie może być regulowany przy pomocy zasad dotyczących udzielania zamówień.

(35) Zgodnie z Porozumieniem usługi finansowe podlegające niniejszej dyrektywie nie obejmują zamówień dotyczących emisji, nabycia, sprzedaży lub przeniesienia papierów wartościowych, lub innych instrumentów finansowych; w szczególności wyłączone są transakcje zawierane przez podmioty zamawiające w celu pozyskania funduszy lub kapitału.

(36) Niniejsza dyrektywa powinna obejmować świadczenie usług wyłącznie w przypadku gdy oparte są one na zamówieniach.

(37) Zgodnie z art. 163 Traktatu zachęcanie do działalności badawczej i rozwoju technologicznego stanowi jeden ze środków wzmacniania naukowej i technologicznej bazy przemysłu Wspólnoty, zaś otwieranie zamówień publicznych na usługi przyczynia się do osiągnięcia tego celu. Niniejsza dyrektywa nie powinna obejmować przypadków współfinansowania programów badawczych i rozwojowych; nie są w związku z tym objęte niniejszą dyrektywą zamówienia na usługi badawcze i rozwojowe, jeżeli korzyści przypadają wyłącznie podmiotowi zamawiającemu dla użytku zgodnego z jego działalnością, o ile usługi te są w całości opłacane przez podmioty zamawiające.

(38) W celu uniknięcia rozprzestrzeniania się szczegółowych ustaleń dotyczących wyłącznie określonych sektorów, obowiązujące obecnie szczegółowe ustalenia zawarte w art. 3 dyrektywy 93/38/EWG oraz w art. 12 dyrektywy 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów [13], obowiązujących podmioty eksploatujące określony obszar geograficzny w celu wydobywania ropy naftowej, gazu, węgla lub innych paliw stałych powinny zostać zastąpione przez ogólną procedurę umożliwiającą wyłączenie sektorów bezpośrednio podlegających konkurencji. Należy jednakże zapewnić, że nie będzie to naruszeniem decyzji Komisji 93/676/EWG z dnia 10 grudnia 1993 r., ustanawiającej, że eksploatacja obszarów geograficznych do celów poszukiwania lub wydobywania ropy naftowej lub gazu nie stanowi w Niderlandach działalności określonej w art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt i) dyrektywy Rady 90/531/EWG oraz że podmioty prowadzące tego rodzaju działalność nie powinny być w Niderlandach uznawane za prowadzące działalność na podstawie specjalnych lub wyłącznych praw w rozumieniu art. 2 ust. 3 lit. b) dyrektywy [14], decyzji Komisji 97/367/WE z dnia 30 maja 1997 r., ustanawiającej, że eksploatacja obszarów geograficznych do celów poszukiwania lub wydobywania ropy naftowej lub gazu nie stanowi w Zjednoczonym Królestwie działalności określonej w art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt i) dyrektywy Rady 93/38/EWG oraz że podmioty prowadzące taką działalność nie powinny być w Zjednoczonym Królestwie uznawane za prowadzące działalność na podstawie specjalnych lub wyłącznych praw w rozumieniu art. 2 ust. 3 lit. b) dyrektywy [15], decyzji Komisji 2002/205/WE z dnia 4 marca 2002 r., wynikającej z wniosku złożonego przez Austrię ubiegającą się o przyznanie specjalnego systemu przewidzianego w art. 3 dyrektywy 93/38/EWG [16] i decyzji Komisji 2004/73/WE na podstawie wniosku złożonego przez Niemcy ubiegające się o przyznanie specjalnej procedury określonej w art. 3 dyrektywy 93/38/EWG [17].

(39) Zatrudnienie i praca stanowią kluczowe elementy gwarantujące wszystkim równe szanse i przyczyniają się do integracji społeczeństwa. W tym kontekście zakłady pracy chronionej i programy pracy chronionej skutecznie przyczyniają się do integracji lub reintegracji osób niepełnosprawnych na rynku pracy. Jednakże zakłady takie mogą być niezdolne do uzyskania zamówień w normalnych warunkach konkurencji. W konsekwencji należy umożliwić Państwom Członkowskim zastrzeżenie prawa takich zakładów do udziału w procedurach udzielania zamówień lub zagwarantowanie im realizacji zamówień w ramach programów pracy chronionej.

(40) Niniejsza dyrektywa nie powinna dotyczyć zamówień mających na celu zezwolenie na wykonywanie działalności wymienionej w art. 3–7 ani też konkursów organizowanych w celu wykonania wspomnianej działalności, jeżeli w Państwie Członkowskim, w którym wspomniana działalność jest wykonywana, bezpośrednio podlega ona konkurencji na rynkach, do których dostęp nie jest ograniczony. Należy zatem wprowadzić procedurę dotyczącą wszystkich sektorów objętych niniejszą dyrektywą, która umożliwi uwzględnienie skutków obecnego lub przyszłego otwarcia na konkurencję. Tego rodzaju procedura powinna zapewniać gwarancje prawne zainteresowanym podmiotom i odpowiedni proces decyzyjny umożliwiający w krótkim okresie czasu jednolite zastosowanie przepisów prawnych Wspólnoty w tym obszarze.

(41) Bezpośrednie podleganie konkurencji powinno być oceniane na podstawie obiektywnych kryteriów, uwzględniających specyficzną charakterystykę danego sektora. Wprowadzenie i zastosowanie odpowiedniej legislacji Wspólnoty, powodującej otwarcie danego sektora lub jego części, zostanie uznane za zapewniające wystarczające podstawy do przyjęcia, że istnieje swobodny dostęp do wspomnianego rynku. Wspomniana legislacja powinna być określona w załączniku, który może być uaktualniany przez Komisję. Przy aktualizacji Komisja bierze w szczególności pod uwagę ewentualne zastosowanie środków powodujących faktyczne otwarcie na konkurencję innych sektorów, oprócz sektorów, w przypadku których legislacja jest zawarta w załączniku XI, takich jak na przykład transport szynowy. W przypadku gdy swobodny dostęp do danego rynku nie wynika z zastosowania odpowiedniej legislacji Wspólnoty, należy wykazać, że wspomniane dostęp jest nieograniczony de iure i de facto. W tym celu rozważenie zastosowania przez Państwo Członkowskie dyrektywy, takiej jak dyrektywa 94/22/WE powodująca otwarcie danego sektora na konkurencję w stosunku do innego sektora, takiego jak na przykład sektor górnictwa, stanowi okoliczność, jaką należy wziąć pod uwagę do celów art. 30.

(42) Specyfikacje techniczne opracowywane przez nabywców powinny umożliwić otwarcie procesu udzielania zamówień publicznych na konkurencję. W tym celu należy umożliwić składanie ofert, które odzwierciedlają różnorodność rozwiązań technicznych. A zatem należy umożliwić sporządzanie specyfikacji technicznych na podstawie charakterystyki i wymagań funkcjonalnych, a w przypadku odniesienia się do normy europejskiej lub w przypadku jej braku, do normy krajowej, oferty oparte na innych równoważnych ustaleniach, które spełniają wymagania podmiotów zamawiających i są równoważne pod względem bezpieczeństwa, powinny być rozpatrywane przez podmioty zamawiające. W celu wykazania równoważności oferentom należy umożliwić przedstawienie dowodów w dowolnej formie. Podmioty zamawiające powinny być w stanie uzasadnić każdą swoją decyzję stwierdzającą brak równoważności w danym przypadku. Podmioty zamawiające, które chcą zdefiniować wymagania dotyczące ochrony środowiska w ramach specyfikacji technicznych danego zamówienia, mogą określić aspekty środowiskowe, obejmujące metody produkcji lub specyficzny wpływ grupy produktów lub usług na środowisko. Mogą oni wykorzystywać, lecz nie są do tego zobowiązane odpowiednie specyfikacje zdefiniowane na oznakowaniach ekologicznych, takich jak Europejskie Oznakowanie Ekologiczne, wielonarodowe oznakowania ekologiczne lub każde inne oznakowanie ekologiczne, pod warunkiem że wymagania dotyczące takich etykiet są opracowane i przyjęte na podstawie informacji naukowych, przy zastosowaniu procedury, w której mogą uczestniczyć zainteresowane strony, takie jak organy rządowe, konsumenci, producenci, dystrybutorzy i organizacje związane z ochroną środowiska, oraz pod warunkiem że etykieta jest dostępna dla wszystkich zainteresowanych stron. Jeżeli jest to możliwe, podmioty zamawiające powinny określić specyfikacje techniczne, tak aby uwzględnić kryteria dostępności dla osób niepełnosprawnych lub przeznaczenie dla wszystkich użytkowników. Specyfikacje techniczne powinny być jasno wskazane, aby wszyscy oferenci wiedzieli jakie wymagania określone przez podmiot zamawiający należy spełnić.

(43) W celu zachęcenia małych i średnich przedsiębiorstw do udziału w rynku zamówień publicznych zaleca się uwzględnienie przepisów dotyczących podwykonawstwa.

(44) Warunki realizacji zamówienia zgodne są z dyrektywą, pod warunkiem że nie są bezpośrednio lub pośrednio dyskryminujące oraz są określone w ogłoszeniu stanowiącym zaproszenie do ubiegania się o zamówienie lub w specyfikacjach. Mogą one w szczególności zachęcać do organizowania wewnętrznych szkoleń zawodowych, zatrudniania osób mających szczególne trudności z integracją, zwalczania bezrobocia lub ochrony środowiska. Można na przykład ustanowić wymóg – dotyczący okresu realizacji zamówienia – co do zatrudnienia osób długotrwale poszukujących pracy, co do przeprowadzenia szkoleń dla bezrobotnych lub młodocianych, co do przestrzeganie postanowień Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO), o ile przepisy te nie zostały wdrożone do prawa krajowego, oraz co do zatrudniania większej liczby osób niepełnosprawnych, niż przewiduje to ustawodawstwo krajowe.

(45) Ustawy, rozporządzenia i układy zbiorowe na szczeblu krajowym i wspólnotowym, które obowiązują w zakresie warunków zatrudnienia oraz bezpieczeństwa pracy, mają zastosowanie podczas realizacji zamówienia, pod warunkiem że zarówno przepisy te, jak ich stosowanie zgodne są prawem wspólnotowym. W sytuacjach transgranicznych, gdy pracownicy jednego Państwa Członkowskiego świadczą usługi w innym Państwie Członkowskim w celu realizacji zamówienia, dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług [18] określa warunki minimalne, które muszą być spełnione przez kraj przyjmujący w stosunku do takich oddelegowanych pracowników. Jeżeli prawo krajowe zawiera regulacje w tym zakresie, wówczas nieprzestrzeganie tych obowiązków można uznać za poważne naruszenie lub wykroczenie dotyczące zasad etyki zawodowej przez danego wykonawcę, które może prowadzić do wykluczenia tego wykonawcy z udziału w procedurze udzielenia zamówienia.

(46) Z uwagi na postęp w dziedzinie technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych oraz ułatwienia, które niesie on w dziedzinie publikacji ogłoszeń, jak również zwiększenia efektywności i przejrzystości procedur udzielania zamówień, elektroniczne środki komunikacji powinny być traktowane na równi z tradycyjnymi środkami komunikacji i wymiany informacji. Wybrane środki i technologia powinny być w maksymalnym stopniu kompatybilne z technologiami wykorzystywanymi w innych Państwach Członkowskich.

(47) Wykorzystanie środków elektronicznych prowadzi do oszczędności czasu. Należy zatem wprowadzić przepisy dotyczące skrócenia minimalnych terminów w przypadku zastosowania środków elektronicznych z zastrzeżeniem, że są one kompatybilne z określonym sposobem transmisji przewidzianym na poziomie wspólnotowym. Niemniej jednak niezbędne jest zapewnienie, że łączny efekt skrócenia terminów nie prowadzi do wprowadzenia terminów zbyt krótkich.

(48) Dyrektywa 1999/93/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych [19] oraz dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego, w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) [20] powinny, w kontekście niniejszej dyrektywy, mieć zastosowanie do przesyłania informacji za pomocą środków elektronicznych. Procedury udzielania zamówień publicznych oraz zasady dotyczące konkursów na usługi wymagają wyższego poziomu bezpieczeństwa i poufności niż wymagany na podstawie wspomnianych dyrektyw. W związku z tym urządzenia do elektronicznego składania ofert, wniosków o udział oraz planów i projektów powinny spełniać określone wymagania dodatkowe. W tym celu zaleca się wykorzystywanie podpisów elektronicznych, w szczególności zaawansowanych podpisów elektronicznych, jeżeli istnieje taka możliwość. Ponadto istnienie dobrowolnych systemów akredytacji mogłoby stanowić korzystne ramy dla podniesienia poziomu usług certyfikacyjnych świadczonych dla takich urządzeń.

(49) Uczestnicy procedury udzielania zamówień powinni być informowani o decyzjach dotyczących zawierania umowy ramowej lub udzielenia zamówienia lub unieważnienia procedury w terminach, które są wystarczająco krótkie, aby nie uniemożliwiać składania odwołań; wspomniane powyżej informacje powinny być zatem przekazywane w możliwie najkrótszym terminie oraz zasadniczo w terminie 15 dni od podjęcia decyzji.

(50) Należy wyjaśnić, że podmioty zamawiające, które określają kryteria kwalifikacji w ramach otwartego postępowania, powinny to uczynić zgodnie z obiektywnymi zasadami i kryteriami, podobnie jak kryteria kwalifikacji w procedurach zastrzeżonych i negocjacyjnych powinny być obiektywne. Wspomniane powyżej obiektywne zasady i kryteria, podobnie jak kryteria kwalifikacji, niekoniecznie wymagają ocen wagowych.

(51) Istotnym jest uwzględnienie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w sprawach, w których wykonawca powołuje się na możliwości ekonomiczne, finansowe lub techniczne innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego powiązań łączących go z tymi podmiotami, w celu spełnienia kryteriów kwalifikacji lub w kontekście systemów kwalifikowania, jako dodatkowy argument na rzecz swojego wniosku w procesie kwalifikacji. W tym drugim przypadku obowiązkiem wykonawcy jest wykazanie, że wspomniane zasoby będą faktycznie dostępne dla niego w całym okresie obowiązywania kwalifikacji. Do celów kwalifikacji podmiot zamawiający może zatem określić poziom wymagań, które powinny być spełnione oraz w szczególności, na przykład w sytuacji gdy podmiot powołuje się na sytuację finansową innego podmiotu, może domagać się, aby ów podmiot ponosił odpowiedzialność, w razie potrzeby również solidarnie.

Systemy kwalifikowania powinny być stosowane zgodnie z obiektywnymi zasadami i kryteriami, które według uznania podmiotów zamawiających mogą dotyczyć możliwości wykonawców lub charakterystyki robót budowlanych, dostaw lub usług objętych systemem. Do celów kwalifikacji podmioty zamawiające mogą przeprowadzić własne testy w celu oceny charakterystyki odpowiednich robót budowlanych, dostaw lub usług, w szczególności w odniesieniu do zgodności i bezpieczeństwa.

(52) Odpowiednie przepisy wspólnotowe dotyczące wzajemnego uznawania dyplomów, certyfikatów i innych dowodów formalnych kwalifikacji mają zastosowanie, gdy dowód posiadania konkretnych kwalifikacji wymagany jest do celów udziału w procedurze udzielania zamówień lub konkursie.

(53) W uzasadnionych przypadkach, gdy charakter robót budowlanych lub usług uzasadnia zastosowanie środków lub systemów zarządzania środowiskiem podczas realizacji zamówienia, może być wymagane zastosowanie takich środków lub systemów. Systemy zarządzania ochroną środowiska, niezależnie od faktu, czy są zarejestrowane zgod nie z instrumentami wspólnotowymi, takimi jak rozporządzenie (WE) nr 761/2001 (EMAS) [21], mogą wykazać, że wykonawca posiada możliwości techniczne niezbędne do wykonania zamówienia. Ponadto opis środków stosowanych przez wykonawcę w celu zapewnienia tego samego poziomu ochrony środowiska powinien zostać zaakceptowany jako alternatywny rodzaj dowodu w stosunku do zarejestrowanych systemów zarządzania środowiskiem.

(54) Nie należy udzielać zamówień publicznych wykonawcom, którzy byli członkami organizacji przestępczej lub którzy zostali uznani za winnych korupcji lub oszustwa ze szkodą dla interesów finansowych Wspólnot Europejskich, lub za pranie pieniędzy. Biorąc pod uwagę fakt, że podmioty zamawiające, które nie są instytucjami zamawiającymi, mogą nie mieć dostępu do niepodważalnego dowodu w tej sprawie, wybór w sprawie zastosowania kryteriów wykluczenia, wymienionych w art. 45 ust. 1 dyrektywy 2004/18/WE, należy pozostawić takim podmiotom zamawiającym. Obowiązek zastosowania art. 45 ust. 1 powinien być zatem ograniczony wyłącznie do podmiotów zamawiających, które są instytucjami zamawiającymi. W stosownych przypadkach podmioty zamawiające powinny zwracać się do ubiegających się o zakwalifikowanie kandydatów lub oferentów o dostarczenie odpowiednich dokumentów oraz w przypadku wątpliwości dotyczących sytuacji podmiotowej wspomnianych wykonawców, mogą zwrócić się o współpracę do właściwych organów danego Państwa Członkowskiego. Wykluczenie takich wykonawców powinno nastąpić niezwłocznie po uzyskaniu przez instytucję zamawiającą informacji o prawomocnym wyroku w sprawie o takie przestępstwo, wydanym zgodnie z prawem krajowym.

Jeżeli istnieją stosowne przepisy prawa krajowego, nieprzestrzeganie ustawodawstwa z zakresu ochrony środowiska, lub ustawodawstwa dotyczącego niezgodnych z prawem porozumień w ramach procedur udzielania zamówień, które stanowiło przedmiot ostatecznego orzeczenia sądowego lub decyzji mającej równoważny skutek, może zostać uznane za przestępstwo w zakresie etyki zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.

Nieprzestrzeganie krajowych przepisów wdrażających dyrektywy Rady 2000/78/WE [22] oraz 76/207/EWG [23] dotyczących równego traktowania pracowników, które było przedmiotem ostatecznego orzeczenia sądowego lub decyzji mającej równoważny skutek, może być uznane za przestępstwo w zakresie etyki zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.

(55) Zamówienia powinny być udzielane na podstawie obiektywnych kryteriów, zapewniających zgodność z zasadami przejrzystości, niedyskryminacji i równego traktowania oraz gwarantujących, że oferty są oceniane w warunkach efektywnej konkurencji. Należy zatem dopuszczać stosowanie tylko dwóch kryteriów udzielania zamówień: "najniższa cena" oraz "oferta najkorzystniejsza ekonomicznie".

W celu zapewnienia przestrzegania zasady równego traktowania przy udzielaniu zamówień należy wprowadzić obowiązek – ustanowiony przez orzecznictwo – zapewnienia niezbędnej przejrzystości, umożliwiający uzyskanie przez wszystkich oferentów wiarygodnych informacji dotyczących kryteriów i ustaleń, które będą stosowane w celu wyłonienia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty. Obowiązkiem podmiotów zamawiających jest określenie kryteriów udzielenia zamówienia oraz przypisanie poszczególnym kryteriom wagi w odpowiednim czasie, umożliwiającym oferentom wzięcie ich pod uwagę podczas przygotowywania swoich ofert. Podmioty zamawiające mogą odstąpić od określenia wagi kryteriów udzielania zamówienia w należycie uzasadnionych przypadkach, których przyczyny muszą być w stanie uzasadnić, gdy takiej wagi kryteriów nie można ustalić z góry, w szczególności ze względu na złożoność zamówienia. W takich przypadkach muszą określić kryteria w kolejności od najważniejszego do najmniej ważnego.

Jeżeli podmioty zamawiające udzielają zamówienia na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, wówczas powinny one dokonać oceny ofert w celu wyłonienia oferty prezentującej najlepszą relację wartości do ceny. W tym celu powinny one określić kryteria ekonomiczne i jakościowe, które łącznie muszą umożliwiać wyłonienie najkorzystniejszej ekonomicznie oferty dla podmiotu zamawiającego. Określenie powyższych kryteriów uzależnione jest od przedmiotu zamówienia, gdyż muszą one umożliwić ocenę poziomu wykonania przedstawionego w każdej ofercie w świetle przedmiotu zamówienia, zdefiniowanego w specyfikacjach technicznych, oraz ocenę relacji jakości w stosunku do ceny każdej z ofert. W celu zagwarantowania równego traktowania kryteria udzielenia zamówienia powinny umożliwiać porównanie i obiektywną ocenę ofert. Jeżeli warunki te zostaną spełnione, ekonomiczne i jakościowe kryteria udzielania zamówień, takie jak spełnienie wymagań dotyczących środowiska, mogą umożliwić podmiotowi zamawiającemu zaspokojenie potrzeb danych odbiorców publicznych określonych w specyfikacjach zamówienia. Na tych samych warunkach podmiot zamawiający może stosować kryteria mające na celu spełnienie wymagań społecznych, w szczególności dla zaspokojenia potrzeb – określonych w specyfikacjach zamówienia – grup ludzi znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, do których należą odbiorcy robót budowlanych, dostaw lub usług stanowiących przedmiot zamówienia.

(56) Kryteria udzielania zamówień nie mogą wpływać na zastosowanie krajowych regulacji dotyczących wynagrodzenia za określone usługi, takie jak usługi świadczone przez architektów, inżynierów lub prawników.

(57) Rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów [24], powinno obowiązywać w przypadku obliczania limitów czasowych przewidzianych w niniejszej dyrektywie.

(58) Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla istniejących zobowiązań międzynarodowych Wspólnoty lub Państw Członkowskich i powinna pozostawać bez uszczerbku dla stosowania postanowień Traktatu, w szczególności jego art. 81 i 86.

(59) Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać limitów czasowych określonych w załączniku XXV, w ramach których Państwa Członkowskie powinny dokonać transpozycji i zastosować dyrektywę 93/38/EWG.

(60) Środki niezbędne do wprowadzenia w życie niniejszej dyrektywy powinny zostać podjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [25],

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

SPIS TREŚCI

TYTUŁ I

Rozdział I

Artykuł 1

Rozdział II

Sekcja 1

Artykuł 2

Sekcja 2

Artykuł 3

Artykuł 4

Artykuł 5

Artykuł 6

Artykuł 7

Artykuł 8

Artykuł 9

Rozdział III

Artykuł 10

Tytuł II

Rozdział I

Artykuł 11

Artykuł 12

Artykuł 13

Artykuł 14

Artykuł 15

Rozdział II

Sekcja 1

Artykuł 16

Artykuł 17

Sekcja 2

Podsekcja 1

Artykuł 18

Podsekcja 2

Artykuł 19

Artykuł 20

Artykuł 21

Artykuł 22

Artykuł 23

Podsekcja 3

Artykuł 24

Artykuł 25

Podsekcja 4

Artykuł 26

Podsekcja 5

Artykuł 27

Artykuł 28

Artykuł 29

Artykuł 30

Rozdział III

Artykuł 31

Artykuł 32

Artykuł 33

Rozdział IV

Artykuł 34

Artykuł 35

Artykuł 36

Artykuł 37

Artykuł 38

Artykuł 39

Rozdział V

Artykuł 40

Rozdział VI

Sekcja 1

Artykuł 41

Artykuł 42

Artykuł 43

Artykuł 44

Sekcja 2

Artykuł 45

Artykuł 46

Artykuł 47

Sekcja 3

Artykuł 48

Artykuł 49

Artykuł 50

Rozdział VII

Artykuł 51

Sekcja 1

Artykuł 52

Artykuł 53

Artykuł 54

Sekcja 2

Artykuł 55

Artykuł 56

Artykuł 57

Sekcja 3

Artykuł 58

Artykuł 59

Tytuł III

Artykuł 60

Artykuł 61

Artykuł 62

Artykuł 63

Artykuł 64

Artykuł 65

Artykuł 66

Tytuł IV

Artykuł 67

Artykuł 68

Artykuł 69

Artykuł 70

Artykuł 71

Artykuł 72

Artykuł 73

Artykuł 74

Artykuł 75

Załącznik I

Załącznik II

Załącznik III

Załącznik IV

Załącznik V

Załącznik VI

Załącznik VII

Załącznik VIII

Załącznik IX

Załącznik X

Załącznik XI

Załącznik XII

Załącznik XIII

A. Procedury otwarte

B. Procedury ograniczone

C. Procedury negocjacyjne

D. Uproszczone ogłoszenie o zamówieniu w ramach dynamicznego systemu zakupów

Załącznik XIV

Załącznik XV A

Załącznik XV B

Załącznik XVI

Załącznik XVII A

Załącznik XVII B

Załącznik XVIII

Załącznik XIX

Załącznik XX

Załącznik XXI

Załącznik XXII

Załącznik XXIII

Załącznik XXIV

Załącznik XXV

Załącznik XXVI

TYTUŁ I

OGÓLNE POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE ZAMÓWIEŃ I KONKURSÓW

ROZDZIAŁ I

Podstawowe terminy

Artykuł 1

Definicje

1. Do celów niniejszej dyrektywy mają zastosowanie definicje podane w niniejszym artykule.

2. a) "Zamówienia na dostawy, roboty budowlane i usługi" oznaczają odpłatne umowy zawarte na piśmie pomiędzy jednym lub wieloma podmiotami zamawiającymi, wymienionymi w art. 2 ust. 2, oraz jednym lub wieloma przedsiębiorcami budowlanymi, dostawcami, lub usługodawcami.

b) "Zamówienia na roboty budowlane" oznaczają zamówienia, których przedmiotem jest wykonanie lub zarówno zaprojektowanie, jak i wykonanie robót budowlanych związanych z jednym z rodzajów działalności w rozumieniu załącznika XII, lub dzieło, lub realizacja za pomocą dowolnych metod dzieła spełniającego wymagania określone przez podmiot zamawiający. "Dzieło" oznacza wynik robót budowlanych lub inżynieryjnych, traktowanych jako całość, które może samodzielnie spełniać określoną funkcję ekonomiczną lub techniczną.

c) "Zamówienia na dostawy" oznaczają zamówienia inne niż wymienione w lit. b), których przedmiotem jest kupno, dzierżawa, najem lub leasing, z opcją lub bez opcji wykupu, produktów.

Zamówienie, którego przedmiotem jest dostawa produktów, obejmujące dodatkowo ich rozmieszczenie i instalację, uważa się za "zamówienie na dostawy";

d) "Zamówienia na usługi" oznaczają zamówienia inne niż zamówienia na roboty budowlane lub dostawy, których przedmiotem jest świadczenie usług wymienionych w załączniku XVII.

Zamówienie, którego przedmiotem są zarówno produkty, jak i usługi w rozumieniu załącznika XVII, uważa się za "zamówienie na usługi", jeżeli wartość usług przekracza wartość produktów objętych zamówieniem.

Zamówienie, którego przedmiotem są usługi w rozumieniu załącznika XVII i które obejmuje działalności w rozumieniu załącznika XII, które mają jedynie dodatkowy charakter w stosunku do głównego przedmiotu zamówienie, uważa się za zamówienie na usługi.

3. a) "Koncesja na roboty budowlane" oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie na roboty budowlane, z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za roboty budowlane, które mają być wykonane, stanowi wyłącznie prawo do eksploatacji obiektu budowlanego albo takie prawo wraz z płatnością;

b) "Koncesja na usługi" oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie na usługi, z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za świadczenie usług obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z usług, albo takie prawo wraz z płatnością.

4. "Umowa ramowa" oznacza umowę zawartą pomiędzy jednym lub więcej podmiotami zamawiającymi, wymienionymi w art. 2 ust. 2 oraz jednym lub więcej wykonawcami, której celem jest określenie warunków dotyczących zamówień, które zostaną udzielone w danym okresie, w szczególności w odniesieniu do ceny oraz, o ile ma to zastosowanie, przewidywanych ilości.

5. "Dynamiczny system zakupów" oznacza w pełni elektroniczny proces dokonywania bieżących zakupów, których cechy, jako ogólnie dostępnych na rynku, spełniają wymagania podmiotu zamawiającego, i który ma ograniczony czas trwania oraz jest otwarty przez cały swój okres ważności dla każdego wykonawcy, który spełnia kryteria kwalifikacji oraz złożył ofertę orientacyjną zgodną ze specyfikacją.

6. "Aukcja elektroniczna" oznacza powtarzalny proces obejmujący zastosowanie urządzenia elektronicznego do przedstawiania nowych, obniżanych cen lub nowych wartości dotyczących niektórych elementów ofert, realizowany po przeprowadzeniu wstępnej pełnej oceny ofert, umożliwiającej ich klasyfikację za pomocą metod automatycznej oceny. W konsekwencji niektóre zamówienia na usługi i niektóre zamówienia na roboty budowlane, których przedmiotem są świadczenia o charakterze intelektualnym, takie jak zaprojektowanie robót budowlanych, nie mogą być przedmiotem aukcji elektronicznych.

7. Terminy "przedsiębiorca budowlany", "dostawca" lub "usługodawca" oznaczają osobę fizyczną lub prawną, lub podmiot zamawiający w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) lub b), lub grupę takich osób lub podmiotów, które oferują na rynku odpowiednio wykonanie robót budowlanych lub obiektu budowlanego, produkty lub usługi.

Termin "wykonawca" obejmuje w równym stopniu pojęcia przedsiębiorcy budowlanego, dostawcy oraz usługodawcy. Jest on stosowany wyłącznie w celu uproszczenia tekstu.

"Oferent" oznacza wykonawcę, który składa ofertę, a "kandydat" oznacza wykonawcę ubiegającego się o dopuszczenie do udziału w procedurze ograniczonej lub negocjacyjnej.

8. "Centralna jednostka zakupująca" oznacza instytucję zamawiającą w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) lub instytucję zamawiającą w rozumieniu art. 1 ust. 9 dyrektywy 2004/18/WE, która:

- nabywa dostawy lub usługi przeznaczone dla podmiotów zamawiających, lub

- udziela zamówień publicznych lub zawiera umowy ramowe na roboty budowlane, dostawy lub usługi przeznaczone dla podmiotów zamawiających.

9. "Procedury otwarte, ograniczone i negocjacyjne" oznaczają procedury udzielania zamówień stosowane przez podmioty zamawiające, w ramach których:

a) w przypadku procedur otwartych każdy zainteresowany wykonawca może złożyć ofertę;

b) w przypadku procedur ograniczonych każdy wykonawca może ubiegać się o udział, a jedynie kandydaci zaproszeni przez podmiot zamawiający mogą złożyć ofertę;

c) w przypadku procedur negocjacyjnych podmiot zamawiający konsultuje się z wybranymi przez siebie wykonawcami i negocjuje warunki zamówienia z jednym lub wieloma z nich.

10. "Konkursy" oznaczają procedury, które umożliwiają podmiotowi zamawiającemu uzyskanie, głównie w dziedzinie urbanistyki i planowania przestrzennego, architektury, inżynierii lub przetwarzania danych, planu lub projektu wybranego przez sąd konkursowy po przeprowadzeniu postępowaniu konkursowego z przyznaniem nagród lub bez nagród.

11. "Pisemne" lub "na piśmie" oznacza każde wyrażenie złożone ze słów lub cyfr, które można odczytać, powielić, a następnie przekazać. Może obejmować informacje przekazywane i przechowywane za pomocą środków elektronicznych.

12. "Środki elektroniczne" oznaczają środki wykorzystujące sprzęt elektroniczny w celu przetwarzania (w tym także kompresji cyfrowej) i przechowywania danych, które są przesyłane, przenoszone i odbierane za pomocą przewodów, fal radiowych, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych.

13. "Wspólny Słownik Zamówień (CPV)" oznacza nomenklaturę odniesienia stosowaną w zamówieniach publicznych, przyjętą na podstawie rozporządzenia (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) [26] przy zapewnieniu zbieżności z innymi obowiązującymi nomenklaturami.

W przypadku różnic w interpretacji zakresu niniejszej dyrektywy z powodu ewentualnych różnic pomiędzy nomenklaturami CPV i NACE, wskazanymi w załączniku XII, lub pomiędzy nomenklaturami CPV i CPC (wersja wstępna), wskazanymi w załączniku XVII, charakter nadrzędny posiada odpowiednio nomenklatura NACE lub CPC.

ROZDZIAŁ II

Zakres obowiązywania: określenie działalności i podmiotów objętych dyrektywą

Sekcja 1

Podmioty

Artykuł 2

Podmioty zamawiające

1. Do celów niniejszej dyrektywy,

"instytucje zamawiające" - ustanowiony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego lub handlowego,

- posiadający osobowość prawną, oraz

- finansowany w przeważającej części przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub przez inne podmioty prawa publicznego; lub taki, którego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych podmiotów; lub taki, w którym ponad połowa członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez Państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub przez inne podmioty prawa publicznego;

"przedsiębiorstwo publiczne" - posiadają większość subskrybowanego kapitału tego przedsiębiorstwa, lub

- kontrolują większość głosów przypadających na akcje emitowane przez to przedsiębiorstwo, lub

- mogą powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego tego przedsiębiorstwa.

2. Niniejsza dyrektywa dotyczy podmiotów zamawiających:

a) będących instytucjami zamawiającymi lub przedsiębiorstwami publicznymi oraz prowadzących jeden z rodzajów działalności wymienionych w art. 3–7;

b) które, w przypadku gdy nie są instytucjami zamawiającymi lub przedsiębiorstwami publicznymi, wykonują pośród prowadzonych przez nie działalności jakąkolwiek z działalności wymienionych w art. 3–7 i korzystają z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych przez właściwy organ Państwa Członkowskiego.

3. Do celów niniejszej dyrektywy "specjalne lub wyłączne prawa" oznaczają prawa przyznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego w drodze jakichkolwiek przepisów ustawodawczych, wykonawczych lub administracyjnych, których wynikiem jest zastrzeżenie wykonywania działalności określonej w art. 3–7 do jednego lub kilku podmiotów oraz które wywierają istotny wpływ na możliwość wykonywania wspomnianej działalności przez inne podmioty.

Sekcja 2

Sektory działalności

Artykuł 3

Gaz, energia cieplna i energia elektryczna

1. W odniesieniu do gazu i energii cieplnej niniejsza dyrektywa dotyczy następujących rodzajów działalności:

a) udostępniania lub obsługi stałych sieci przeznaczonych do świadczenia usług dla odbiorców publicznych w związku z produkcją, transportem lub dystrybucją gazu lub energii cieplnej; lub

b) dostaw gazu lub energii cieplnej do takich sieci.

2. Dostawy gazu lub energii cieplnej do sieci zapewniających usługi dla odbiorców publicznych przez podmiot zamawiający inny niż instytucja zamawiająca nie są uważane za odpowiednią działalność w rozumieniu ust. 1, jeżeli:

a) produkcja gazu lub energii cieplnej przez dany podmiot stanowi nieuniknioną konsekwencję prowadzenia innych rodzajów działalności, niż wymienione w ust. 1 lub 3 niniejszego artykułu lub w art. 4–7; oraz

b) dostawy do publicznej sieci mają na celu wyłącznie ekonomiczną eksploatację wspomnianej produkcji i obejmują nie więcej niż 20 % obrotów podmiotu w odniesieniu do średniego poziomu w trzech poprzednich latach, łącznie z rokiem bieżącym.

3. W odniesieniu do energii elektrycznej niniejsza dyrektywa dotyczy następujących rodzajów działalności:

a) dostarczania lub obsługi stałych sieci przeznaczonych do świadczenia usług dla odbiorców publicznych w związku z produkcją, transportem lub dystrybucją energii elektrycznej; lub

b) dostaw energii elektrycznej do takich sieci.

4. Dostawy energii elektrycznej do sieci, które zapewniają usługi odbiorcom publicznym przez podmiot zamawiający inny niż instytucja zamawiająca, nie są uważane za odpowiednią działalność w rozumieniu ust. 3, jeżeli:

a) produkcja energii elektrycznej przez dany podmiot ma miejsce, ponieważ jej zużycie jest konieczne do prowadzenia innych rodzajów działalności niż wymienione w ust. 1 lub 3 niniejszego artykułu lub w art. 4–7; oraz

b) dostawy do publicznej sieci uzależnione są wyłącznie od własnego zużycia danego podmiotu i nie przekraczają 30 % łącznej produkcji podmiotu w odniesieniu do średniego poziomu w trzech poprzednich latach, łącznie z rokiem bieżącym.

Artykuł 4

Gospodarka wodna

1. Niniejsza dyrektywa dotyczy następujących rodzajów działalności:

a) dostarczanie lub obsługa stałych sieci przeznaczonych do świadczenia usług dla odbiorców publicznych w związku z produkcją, transportem lub dystrybucją wody pitnej; lub

b) dostawy wody pitnej do takich sieci.

2. Niniejsza dyrektywa dotyczy również zamówień lub konkursów, udzielanych lub organizowanych przez podmioty, które wykonują rodzaje działalności wymienione w ust. 1 oraz które:

a) są związane z projektami dotyczącymi inżynierii wodnej, nawadniania lub melioracji, pod warunkiem że ilość wody wykorzystywanej do celów dostaw wody pitnej stanowi ponad 20 % łącznej ilości wody dostępnej dzięki wspomnianym projektom lub instalacjom nawadniającym lub melioracyjnym; lub

b) są związane z odprowadzaniem lub oczyszczaniem ścieków.

3. Dostawy wody pitnej do sieci, świadczących usługi dla odbiorców publicznych przez podmiot zamawiający inny niż instytucja zamawiająca, nie są uważane za odpowiednią działalność w rozumieniu ust. 1, jeżeli:

a) produkcja wody pitnej przez dany podmiot ma miejsce, gdyż jej zużycie jest niezbędne do prowadzenia innej działalności niż wymienione w art. 3–7; oraz

b) dostawy do sieci publicznej uzależnione są jedynie od własnego zużycia podmiotu oraz nie przekraczają 30 % łącznej produkcji wody przez podmiot w odniesieniu do średniego poziomu w trzech poprzednich latach, łącznie z rokiem bieżącym.

Artykuł 5

Usługi transportowe

1. Niniejsza dyrektywa dotyczy działalności obejmującej dostawy lub obsługę sieci świadczących usługi dla odbiorców publicznych w obszarze transportu kolejowego, systemów automatycznych, tramwajów, trolejbusów, autobusów lub kolei linowych.

Odnośnie do usług transportowych istnienie sieci zostanie stwierdzone, jeżeli usługi są dostarczane zgodnie z warunkami określonymi przez właściwy organ Państwa Członkowskiego, takimi jak warunki na obsługiwanych trasach, wymagana zdolność przewozowa lub częstotliwość usług.

2. Niniejsza dyrektywa nie dotyczy podmiotów świadczących usługi transportu autobusowego odbiorcom publicznym, które zostały wyłączone z zakresu dyrektywy 93/38/EWG zgodnie z jej art. 2 ust. 4.

Artykuł 6

Usługi pocztowe

1. Niniejsza dyrektywa dotyczy działalności obejmującej świadczenie usług pocztowych lub usług innych niż usługi pocztowe, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 2 lit. c).

2. Do celów niniejszej dyrektywy oraz bez naruszania przepisów dyrektywy 97/67/WE:

"przesyłka pocztowa" : oznacza przesyłkę zaadresowaną w ostatecznej formie, w jakiej ma być wysłana, niezależnie od wagi. Oprócz przesyłek listowych, wspomniane przesyłki obejmują również np. książki, katalogi, gazety, czasopisma i paczki pocztowe zawierające towary posiadające wartość handlową lub nieposiadające wartości handlowej, niezależnie od wagi;

"usługi pocztowe" - "zastrzeżone usługi pocztowe": usługi pocztowe, które są lub mogą być zastrzeżone na podstawie art. 7 dyrektywy 97/67/WE,

- "inne usługi pocztowe": usługi pocztowe, które nie mogą być zastrzeżone na podstawie art. 7 dyrektywy 97/67/WE; oraz

"inne usługi niż usługi pocztowe" - usługi zarządzania usługami pocztowymi (usługi zarówno poprzedzające, jak i następujące po wysyłce, takie jak "usługi zarządzania kancelarią pocztową"),

- usługi o wartości dodanej, związane z pocztą elektroniczną i dostarczane wyłącznie za pośrednictwem środków elektronicznych (w tym bezpieczne przesyłanie kodowanych dokumentów za pośrednictwem środków elektronicznych, usługi zarządzania adresami i przesyłanie poleconej poczty elektronicznej),

- usługi dotyczące przesyłek pocztowych nieuwzględnionych w lit. a), takich jak bezpośrednia poczta bezadresowa,

- usługi finansowe, określone w kategorii 6 załącznika XVII A oraz w art. 24 lit. c) oraz obejmujące w szczególności przekazy pocztowe i pocztowe przelewy na konto,

- usługi filatelistyczne, oraz

- usługi logistyczne (usługi stanowiące połączenie fizycznego doręczenia lub magazynowania z innymi nie pocztowymi funkcjami),

pod warunkiem że wspomniane usługi są dostarczane przez podmiot, który również świadczy usługi pocztowe w rozumieniu lit. b) akapit pierwszy i drugi, oraz jeżeli warunki określone w art. 30 ust. 1 nie są spełnione w zakresie usług objętych powyższymi akapitami.

Artykuł 7

Postanowienia dotyczące poszukiwania i wydobycia ropy naftowej, gazu, węgla lub innych paliw stałych, oraz portów i portów lotniczych

Niniejszą dyrektywę stosuje się do działalności związanej z eksploatacją obszaru geograficznego w celu:

a) poszukiwania lub wydobycia ropy naftowej, gazu, węgla lub innych paliw stałych; lub

b) udostępniania przewoźnikom powietrznym, morskim lub śródlądowym portów lotniczych, portów morskich i śródlądowych lub innych terminali.

Artykuł 8

Wykazy podmiotów zamawiających

Niewyczerpujące wykazy podmiotów zamawiających w rozumieniu niniejszej dyrektywy przedstawione są w załącznikach I–X. Państwa Członkowskie przekazują okresowo Komisji informacje dotyczące zmian w swoich wykazach.

Artykuł 9

Zamówienia obejmujące kilka działalności

1. Zamówienie obejmujące kilka różnych rodzajów działalności podlega zasadom dotyczącym działalności, która stanowi działalność główną.

Jednakże wybór między udzieleniem jednego zamówienia a kilku odrębnych zamówień nie może być dokonany w celu wyłączenia go z zakresu niniejszej dyrektywy, lub dyrektywy 2004/18/WE, jeżeli ma ona zastosowanie w tym przypadku.

2. Jeżeli jeden z rodzajów działalności, który ma stanowić przedmiot zamówienia, podlega niniejszej dyrektywie, a inny rodzaj działalności podlega wyżej wymienionej dyrektywie 2004/18/WE, oraz jeżeli nie ma obiektywnej możliwości określenia, która z działalności stanowi główny przedmiot zamówienia, wówczas zamówienie udzielane jest zgodnie z wyżej wymienioną dyrektywą 2004/18/WE.

3. Jeżeli jeden z rodzajów działalności, który ma stanowić przedmiot zamówienia podlega niniejszej dyrektywie, a inny rodzaj działalności nie podlega niniejszej dyrektywie ani wyżej wymienionej dyrektywie 2004/18/WE, oraz jeżeli nie ma obiektywnej możliwości określenia, który z rodzajów działalności stanowi główny przedmiot zamówienia, wówczas zamówienie udzielane jest zgodnie z niniejszą dyrektywą.

ROZDZIAŁ III

Ogólne zasady

Artykuł 10

Zasady udzielania zamówień

Podmioty zamawiające traktują wykonawców jednakowo i w sposób niedyskryminujący oraz postępują w sposób przejrzysty.

TYTUŁ II

ZASADY STOSOWANE DO ZAMÓWIEŃ

ROZDZIAŁ I

Postanowienia ogólne

Artykuł 11

Wykonawcy

1. Kandydaci lub oferenci, którzy zgodnie z prawem Państwa Członkowskiego, w którym mają siedzibę, są uprawnieni do świadczenia danych usług, nie mogą zostać odrzuceni jedynie na podstawie tego, że zgodnie z prawem Państwa Członkowskiego, w którym zamówienie jest udzielane, wymagane byłoby posiadanie przez nich statusu osób fizycznych lub prawnych.

Niemniej jednak w przypadku zamówień na usługi i roboty budowlane oraz zamówień na dostawy obejmujące ponadto usługi lub prace dotyczące rozmieszczenia i instalacji, osoby prawne mogą podlegać obowiązkowi określenia, w ofercie lub we wniosku o dopuszczenie do udziału, nazwisk i odpowiednich kwalifikacji zawodowych osób, które będą odpowiedzialne za wykonanie danego zamówienia.

2. Grupy wykonawców mogą składać oferty lub kandydować. W celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału, podmioty zamawiające nie mogą wymagać, aby grupy wykonawców przybierały określaną formę prawną, jednakże można wymagać, aby wybrana grupa podlegała wspomnianemu wymogowi w przypadku gdyby udzielono jej zamówienia, w zakresie w jakim zmiana taka niezbędna jest do zadowalającej realizacji zamówienia.

Artykuł 12

Warunki dotyczące Porozumień zawartych w ramach Światowej Organizacji Handlu

W celu udzielania zamówień przez podmioty zamawiające Państwa Członkowskie stosują we wzajemnych relacjach równie korzystne warunki jak warunki, które przyznają wykonawcom krajów trzecich przy realizacji Porozumienia. W tym celu Państwa Członkowskie konsultują się wzajemnie w ramach Komitetu Doradczego ds. Zamówień Publicznych w zakresie środków, jakie należy podjąć na podstawie Porozumienia.

Artykuł 13

Poufność

1. Podczas przekazywania specyfikacji technicznych zainteresowanym wykonawcom, kwalifikacji i wyboru wykonawców oraz podczas udzielania zamówień, podmioty zamawiające mogą nałożyć wymogi dotyczące ochrony poufnego charakteru udostępnianych przez nie informacji.

2. Bez uszczerbku dla przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności tych dotyczących obowiązków publikacji ogłoszeń o udzielonych zamówieniach i przekazywania informacji kandydatom i oferentom, określonych w art. 43 i 49, jak również zgodnie z prawem krajowym, któremu podlega podmiot zamawiający, podmiot ten nie ujawnia informacji przekazanych mu przez wykonawców, które zostały wskazane jako poufne; wspomniane informacje obejmują w szczególności tajemnice techniczne lub handlowe oraz poufne aspekty ofert.

Artykuł 14

Umowy ramowe

1. Podmioty zamawiające mogą traktować umowę ramową jako zamówienie w rozumieniu art. 1 ust. 2 i zawierać ją zgodnie z niniejszą dyrektywą.

2. Jeżeli podmioty zamawiające zawarły umowę ramową zgodnie z niniejszą dyrektywą, wówczas mogą skorzystać z art. 40 ust. 3 lit. i) przy udzielaniu zamówień na podstawie tej umowy ramowej.

3. Jeżeli umowa ramowa nie została zawarta zgodnie z niniejszą dyrektywą, wówczas podmioty zamawiające nie mogą skorzystać z art. 40 ust. 3 lit. i).

4. Podmioty zamawiające nie mogą wykorzystywać umów ramowych do utrudniania, ograniczania lub zakłócania konkurencji.

Artykuł 15

Dynamiczne systemy zakupów

1. Państwa Członkowskie mogą postanowić, że podmioty zamawiające mogą korzystać z dynamicznych systemów zakupów.

2. W celu utworzenia dynamicznego systemu zakupów, podmioty zamawiające przestrzegają zasad procedury otwartej na wszystkich etapach aż do udzielenia zamówień w ramach tego systemu. Wszyscy oferenci, którzy spełniają kryteria kwalifikacji i złożyli ofertę orientacyjną zgodną ze specyfikacją i wszelkie dodatkowe dokumenty, zostaną dopuszczeni do systemu; oferty orientacyjne mogą być ulepszane w dowolnym czasie pod warunkiem że pozostają zgodne ze specyfikacją. Na potrzeby utworzenia systemu i udzielania zamówień w ramach tego systemu podmioty zamawiające, korzystają wyłącznie ze środków elektronicznych, zgodnie z art. 48 ust. 2–5.

3. W celu utworzenia dynamicznego systemu zakupów, podmioty zamawiające:

a) publikują ogłoszenie o zamówieniu zaznaczając wyraźnie, że dotyczy ono dynamicznego systemu zakupów;

b) określają w specyfikacji, między innymi, charakter zakupów objętych systemem, jak również wszystkie niezbędne informacje dotyczące systemu zakupów, wykorzystywanego sprzętu elektronicznego oraz uzgodnień i specyfikacji dotyczących połączeń technicznych;

c) oferują za pomocą środków elektronicznych, od momentu opublikowania ogłoszenia aż do upływu terminu funkcjonowania systemu, nieograniczony, bezpośredni i pełny dostęp do specyfikacji i wszelkich dodatkowych dokumentów oraz wskazują w ogłoszeniu adres internetowy, pod którym można zapoznać się z takimi dokumentami.

4. Podmioty zamawiające zapewniają każdemu wykonawcy, w całym okresie funkcjonowania dynamicznego systemu zakupów, możliwość złożenia oferty orientacyjnej i dopuszczenia do systemu na warunkach określonych w ust. 2. Dokonują one oceny oferty orientacyjnej w maksymalnym terminie 15 dni od daty jej złożenia. Jednakże mogą one przedłużyć okres oceny pod warunkiem że w międzyczasie nie zostało dokonane żadne zaproszenie do składania ofert.

Podmioty zamawiające informują oferenta, o którym mowa w pierwszym akapicie, w najbliższym możliwym terminie, o dopuszczeniu go do dynamicznego systemu zakupów lub o odrzuceniu jego oferty orientacyjnej.

5. Każde konkretne zamówienie stanowi przedmiot zaproszenia do składania ofert. Przed dokonaniem zaproszenia do składania ofert, podmioty zamawiające publikują uproszczone ogłoszenie o zamówieniu, zapraszając wszystkich zainteresowanych wykonawców do złożenia oferty orientacyjnej, zgodnie z ust. 4, w terminie, który nie może być krótszy niż 15 dni od daty wysłania uproszczonego ogłoszenia. Podmioty zamawiające nie mogą kontynuować postępowania ofertowego do momentu zakończenia oceny wszystkich ofert orientacyjnych otrzymanych w tym terminie.

6. Podmioty zamawiające zapraszają wszystkich oferentów dopuszczonych do systemu do złożenia oferty na każde konkretne zamówienie, które ma zostać udzielone w ramach systemu. W tym celu wyznaczają one termin składania ofert.

Udzielają one zamówienia oferentowi, który przedstawił najlepszą ofertę według kryteriów udzielenia zamówienia określonych w ogłoszeniu o zamówieniu dotyczącym utworzenia dynamicznego systemu zakupów. Kryteria te mogą, o ile jest to właściwe, zostać sformułowane bardziej precyzyjnie w zaproszeniu, o którym mowa w pierwszym akapicie.

7. Dynamiczny system zakupów nie może obowiązywać dłużej niż cztery lata, z wyjątkiem należycie uzasadnionych wyjątkowych przypadków.

Podmioty zamawiające nie mogą wykorzystywać tego systemu w celu utrudniania, ograniczania lub zakłócania konkurencji.

Zainteresowani wykonawcy lub uczestnicy systemu nie mogą być obciążani żadnymi opłatami.

ROZDZIAŁ II

Progi i przepisy dotyczące wykluczania

Sekcja 1

Progi

Artykuł 16

Progi dotyczące zamówień

Z wyjątkiem przypadków wykluczeń na podstawie art. 19–26 lub zgodnie z art. 30, dotyczących prowadzenia określonej działalności, niniejsza dyrektywa dotyczy zamówień, których szacunkowa wartość bez podatku od towarów i usług (VAT), jest równa lub większa od następujących progów:

a) 499000 EUR w przypadku zamówień na dostawy i usługi;

b) 6242000 EUR w przypadku zamówień na roboty budowlane.

Artykuł 17

Metody obliczania szacunkowej wartości zamówień, umów ramowych i dynamicznych systemów zakupów

1. Obliczenia szacunkowej wartości zamówienia dokonuje się na podstawie całkowitej kwoty do zapłaty, bez VAT, obliczonej przez podmiot zamawiający. Obliczenie uwzględni szacunkową całkowitą kwotę, łącznie z jakąkolwiek formą opcji oraz odnowienia zamówienia.

Jeżeli podmiot zamawiający przewiduje nagrody lub płatności dla kandydatów lub oferentów, wówczas uwzględni je przy obliczaniu szacunkowej wartości zamówienia.

2. Podmioty zamawiające nie mogą unikać stosowania niniejszej dyrektywy, dzieląc na części projekty budowlane lub planowane zakupy określonych ilości dostaw lub usług, lub wykorzystując specjalne metody obliczania szacunkowej wartości zamówień.

3. Odnośnie do umów ramowych i dynamicznych systemów zakupów, szacunkowa wartość, jaką należy uwzględnić stanowić będzie maksymalną szacunkową wartość VAT, wszystkich przewidzianych zamówień łącznie w ramach danej umowy lub w ramach danego systemu.

4. Do celów art. 16 podmioty zamawiające uwzględnią w szacunkowej wartości zamówień na roboty budowlane zarówno koszty robót budowlanych, jak i wartość jakichkolwiek dostaw lub usług niezbędnych do wykonania robót budowlanych, które udostępniają przedsiębiorcy budowlanemu.

5. Wartość dostaw lub usług, które nie są niezbędne do wykonania konkretnego zamówienia na roboty budowlane nie może być dodana do wartości zamówienia na roboty budowlane, jeżeli spowodowałoby to wyłączenie udzielenia zamówienia na wspomniane dostawy lub usługi z zakresu niniejszej dyrektywy.

6. a) Jeżeli proponowane roboty budowlane lub zakup usług może prowadzić do równoczesnego udzielenia zamówień w formie odrębnych części, wówczas należy uwzględnić łączną szacunkową wartość wszystkich tych części.

Jeżeli łączna wartość części jest równa lub przekracza wartość progową określoną w art. 16, niniejsza dyrektywa stosuje się do udzielania zamówień na każdą z tych części.

Niemniej jednak podmioty zamawiające mogą odstąpić od stosowania dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT jest mniejsza niż 80000 EUR dla usług lub 1 mln EUR dla robót budowlanych, pod warunkiem że łączna wartość tych części nie przekracza 20 % łącznej wartości części jako całości.

b) Jeżeli propozycja zakupienia podobnych dostaw może prowadzić do równoczesnego udzielenia zamówień w formie odrębnych części, wówczas zostanie wzięta pod uwagę łączna szacunkowa wartość wszystkich tych części przy zastosowaniu art. 16.

Jeżeli łączna wartość części jest równa lub większa niż wartość progowa określona w art. 16, niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielania zamówień na każdą z tych części.

Niemniej jednak, podmioty zamawiające mogą odstąpić od stosowania dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT, jest mniejsza niż 80000 EUR, pod warunkiem że łączny koszt tych części nie przekracza 20 % łącznej wartości części jako całości.

7. W przypadku zamówień na dostawy lub usługi powtarzających się lub podlegających odnowieniu w oznaczonym czasie, podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest:

a) rzeczywista łączna wartość kolejnych zamówień podobnego typu, udzielonych w ciągu poprzednich dwunastu miesięcy lub w poprzednim roku budżetowym, dostosowana, tam gdzie to możliwe, do zmian w ilości lub w wartości, które mogą się pojawić w ciągu dwunastu miesięcy następujących od udzielenia pierwszego zamówienia; albo

b) szacunkowa całkowita wartość zamówień udzielanych kolejno przez dwanaście miesięcy następujących po realizacji pierwszej dostawy lub przez rok budżetowy, jeżeli jest on dłuższy niż dwanaście miesięcy.

8. Podstawę obliczania szacunkowej wartości zamówienia obejmującego zarówno dostawy, jak i usługi stanowi całkowita wartość dostaw i usług, niezależnie od ich udziału. Obliczenie obejmować będzie wartość prac związanych z rozmieszczeniem i instalacją.

9. W odniesieniu do zamówień na dostawy dotyczących dzierżawy, najmu lub leasingu produktów, wartością, którą należy przyjąć jako podstawę obliczania szacunkowej wartości zamówienia będzie:

a) w przypadku zamówień na czas określony, jeżeli czas ten jest krótszy lub wynosi 12 miesięcy, całkowitą szacunkową wartość dla okresu realizacji zamówienia lub jeżeli okres realizacji zamówienia jest dłuższy niż 12 miesięcy, całkowitą wartość łącznie z szacunkową pozostałą wartością;

b) w przypadku zamówień na czas nieokreślony lub na czas, którego nie można określić, wartość miesięczna pomnożona przez 48.

10. Do celów obliczania szacunkowej wartości zamówienia na usługi, uwzględnione zostaną, w stosownych przypadkach, następujące kwoty:

a) należna składka oraz inne formy wynagrodzenia w przypadku usług ubezpieczeniowych;

b) opłaty, prowizje, odsetki i inne formy wynagrodzenia w przypadku usług bankowych i innych usług finansowych;

c) opłaty, należne prowizje i inne formy wynagrodzenia w przypadku zamówień obejmujących zadania projektowe.

11. W przypadku zamówień na usługi, które nie określają całkowitej ceny, wartość, jaką należy przyjąć za podstawę obliczania szacunkowej wartości zamówienia, stanowi:

a) w przypadku zamówień na czas określony, jeżeli czas ten jest krótszy lub wynosi 48 miesięcy: całkowita wartość za cały okres;

b) w przypadku zamówień na czas nieokreślony lub na czas dłuższy niż 48 miesięcy: miesięczna wartość pomnożona przez 48.

Sekcja 2

Zamówienia i koncesje oraz zamówienia podlegające specjalnym postanowieniom

PODSEKCJA 1

Artykuł 18

Koncesje na roboty budowlane i usługi

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do koncesji na roboty budowlane i usługi, które są udzielane przez podmioty zamawiające prowadzące jedną lub kilka działalności wymienionych w art. 3–7, jeżeli wspomniane koncesje przyznawane są w celu prowadzenia tych działalności.

PODSEKCJA 2

Wyłączenia stosowane do wszystkich podmiotów zamawiających i wszystkich rodzajów zamówień

Artykuł 19

Zamówienia udzielone w celu odsprzedaży lub najmu osobom trzecim

1. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień udzielonych w celu odsprzedaży lub najmu osobom trzecim, pod warunkiem że podmiot zamawiający nie posiada żadnego specjalnego lub wyłącznego prawa do sprzedaży lub wynajmu przedmiotu zamówienia, a inne podmioty mogą go bez ograniczeń sprzedawać lub wynajmować, na takich samych warunkach jak podmiot zamawiający.

2. Podmioty zamawiające powiadomią Komisję na jej wniosek o wszystkich kategoriach produktów lub działalnościach, które uważają za wyłączone na podstawie ust. 1. Komisja może okresowo publikować w celach informacyjnych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wykazy kategorii produktów i działalności, które uznaje za objęte omawianym wyłączeniem. Czyniąc to Komisja, respektuje wrażliwe aspekty handlowe, które podmioty zamawiające mogą wskazać przekazując informacje.

Artykuł 20

Zamówienia udzielone w innym celu niż wykonywanie odnośnej działalności lub w celu wykonywania takiej działalności w kraju trzecim

1. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień, których podmioty zamawiające udzielają w innym celu niż wykonywanie ich działalności, określonej w art. 3–7 lub w celu wykonywania takiej działalności w kraju trzecim, w warunkach niewymagających fizycznego wykorzystania sieci lub obszaru geograficznego w ramach Wspólnoty.

2. Podmioty zamawiające powiadomią Komisję na jej wniosek o wszystkich działalnościach, które uważają za wyłączone na podstawie ust. 1. Komisja może okresowo publikować w celach informacyjnych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wykazy rodzajów działalności, które uznaje za objęte tym wyłączeniem. Czyniąc to, Komisja respektuje wrażliwe aspekty handlowe, które podmioty zamawiające mogą wskazać przekazując informacje.

Artykuł 21

Zamówienia tajne lub zamówienia wymagające szczególnych środków bezpieczeństwa

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień, określonych jako tajne przez Państwo Członkowskie, jeżeli ich realizacji muszą towarzyszyć szczególne środki bezpieczeństwa, zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi obowiązującymi w danym Państwie Członkowskim, lub jeżeli wymaga tego ochrona podstawowych interesów bezpieczeństwa Państwa Członkowskiego.

Artykuł 22

Zamówienia udzielane na podstawie procedur międzynarodowych

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień podlegających innym regułom proceduralnym i udzielanych:

a) na podstawie umowy międzynarodowej zawartej zgodnie z Traktatem pomiędzy Państwem Członkowskim a jednym lub wieloma państwami trzecimi oraz obejmującej dostawy, roboty budowlane, usługi lub konkursy mające na celu wspólną realizację lub eksploatację przez Państwa-sygnatariuszy; o każdej takiej umowie należy poinformować Komisję, która może skonsultować ją z Komitetem Doradczym ds. Zamówień Publicznych, o którym w art. 68;

b) na podstawie zawartej umowy międzynarodowej związanej ze stacjonowaniem wojsk i dotyczącej przedsiębiorstw Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego;

c) na podstawie szczególnej procedury organizacji międzynarodowej.

Artykuł 23

Zamówienia udzielone przedsiębiorstwu powiązanemu, spółce joint venture lub podmiotowi zamawiającemu stanowiącemu część spółki joint venture

1. Do celów niniejszego artykułu "przedsiębiorstwo powiązane" oznacza każde przedsiębiorstwo, którego sprawozdanie roczne jest skonsolidowane ze sprawozdaniem podmiotu zamawiającego, zgodnie z wymaganiami Siódmej dyrektywy Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. wydanej na podstawie art. 44 ust. 2 lit. g) Traktatu w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych [27] [28] lub w przypadku podmiotów niepodlegających wyżej wymienionej dyrektywie, każde przedsiębiorstwo, w stosunku do którego podmiot zamawiający może wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) niniejszej dyrektywy, lub który może wywierać dominujący wpływ w stosunku do podmiotu zamawiający lub który, wspólnie z podmiotem zamawiającym, podlega dominującemu wpływowi innego przedsiębiorstwa na podstawie prawa własności, udziału finansowego lub obowiązujących go przepisów.

2. Pod warunkiem że spełnione zostały warunki określone w ust. 3, niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień udzielonych:

a) przez podmiot zamawiający przedsiębiorstwu powiązanemu; lub

b) przez spółkę joint venture, utworzoną wyłącznie przez kilka podmiotów zamawiających w celu prowadzenia działalności w rozumieniu art. 3–7, na rzecz przedsiębiorstwa powiązanego z jednym z tych podmiotów zamawiających.

3. Ustęp 2 stosuje się do:

a) zamówień na usługi, pod warunkiem że co najmniej 80 % średnich obrotów przedsiębiorstwa powiązanego dotyczących usług za poprzednie trzy lata pochodzi ze świadczenia takich usług przedsiębiorstwom, z którymi jest ono powiązane;

b) zamówień na dostawy, pod warunkiem że co najmniej 80 % średnich obrotów przedsiębiorstwa powiązanego dotyczących dostaw za poprzednie trzy lata pochodzi ze świadczenia takich dostaw przedsiębiorstwom z którymi jest ono powiązane;

c) zamówień na roboty budowlane, pod warunkiem że co najmniej 80 % średnich obrotów przedsiębiorstwa powiązanego dotyczących robót budowlanych za poprzednie trzy lata pochodzi z realizacji takich robót budowlanych dla przedsiębiorstw z którymi jest ono powiązane.

Jeżeli, ze względu na datę utworzenia przedsiębiorstwa powiązanego lub rozpoczęcia jego działalności, nie są dostępne obroty za poprzednie trzy lata, wystarczy, że przedsiębiorstwo wykaże, że obroty wymienione w lit. a), b) lub c) są wiarygodne, szczególnie za pomocą prognoz handlowych.

Jeżeli więcej niż jedno przedsiębiorstwo powiązane z podmiotem zamawiającym świadczy te same lub podobne usługi, dostawy lub roboty budowlane, powyższe dane procentowe są obliczane po uwzględnieniu całkowitych obrotów pochodzących odpowiednio ze świadczenia usług, dostaw lub robót budowlanych przez takie przedsiębiorstwa powiązane.

4. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień udzielonych:

a) przez spółkę joint venture, utworzoną wyłącznie przez kilka podmiotów zamawiających w celu prowadzenia działalności w rozumieniu art. 3–7, jednemu z tych podmiotów zamawiających; lub

b) przez podmiot zamawiający takiej spółce joint venture, której jest członkiem, pod warunkiem że spółka joint venture została utworzona w celu wykonywania określonej działalności w okresie co najmniej trzech lat oraz dokument powołujący spółkę joint venture przewiduje, że podmioty zamawiające, które tworzą spółkę, pozostaną jej członkami co najmniej przez ten sam okres.

5. Podmioty zamawiające przekażą Komisji, na jej wniosek, następujące informacje dotyczące stosowania postanowień zawartych w ust. 2, 3 i 4:

a) nazw odpowiednich przedsiębiorstw lub spółek joint venture;

b) charakteru i wartości zamówień;

c) wymaganego przez Komisję udokumentowania faktu, że relacje pomiędzy podmiotem zamawiającym a przedsiębiorstwem lub spółką joint venture, którym udzielone są zamówienia są zgodne z wymaganiami określonymi w niniejszym artykule.

PODSEKCJA 3

Wyłączenia mające zastosowanie do wszystkich podmiotów zamawiających, przy zamówieniach na usługi

Artykuł 24

Zamówienia na określone usługi wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień na usługi dotyczące:

a) nabycia lub dzierżawy gruntów, istniejących budynków lub innych nieruchomości lub praw do nich, bez względu na sposób finansowania; jednakże niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do zamówień na usługi finansowe, zawartych w dowolnej formie w momencie zawarcia umowy nabycia lub dzierżawy, bądź też przed lub po zawarciu takiej umowy;

b) usług arbitrażowych i pojednawczych;

c) usług finansowych związanych z emisją, sprzedażą, nabyciem lub przeniesieniem papierów wartościowych lub innych instrumentów finansowych, a w szczególności transakcje dokonywane przez podmioty zamawiające w celu uzyskania środków pieniężnych lub kapitału;

d) nawiązania stosunku pracy;

e) usług badawczych i rozwojowych oprócz umów, z których pożytki przypadają wyłącznie podmiotowi zamawiającemu i są wykorzystywane dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności, pod warunkiem że usługa taka jest w całości opłacona przez podmiot zamawiający.

Artykuł 25

Zamówienia na usługi udzielane na podstawie praw wyłącznych

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień na usługi udzielanych podmiotowi, który jest instytucją zamawiającą w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) bądź też związkowi instytucji zamawiających, na podstawie praw wyłącznych przysługującego im na mocy opublikowanych przepisów prawnych lub administracyjnych zgodnych z postanowieniami Traktatu.

PODSEKCJA 4

Wyłączenia mające zastosowanie tylko do niektórych podmiotów zamawiających

Artykuł 26

Zamówienia udzielane przez niektóre podmioty zamawiające na zakup wody oraz dostawę energii lub paliw do produkcji energii

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

a) zamówień na zakup wody, jeżeli udzielane są przez podmioty zamawiające prowadzące jedną lub obie działalności, o których mowa w art. 4 ust. 1.

b) zamówień na dostawę energii lub paliw do produkcji energii, jeżeli udzielane są przez podmioty zamawiające prowadzące działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, w art. 3 ust. 3 lub w art. 7 lit. a).

PODSEKCJA 5

Zamówienia podlegające szczególnym ustaleniom, przepisy dotyczące centralnych jednostek zakupujących oraz ogólna procedura w przypadku bezpośredniego podlegania konkurencji

Artykuł 27

Zamówienia podlegające szczególnym ustaleniom

Bez uszczerbku dla art. 30, Królestwo Niderlandów, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republika Austrii oraz Republika Federalna Niemiec zapewniają, poprzez stworzenie odpowiednich sposobów nadawania uprawnień lub inne właściwe działania, że każdy podmiot prowadzący działalność w sektorach wskazanych w decyzjach: 93/676/EWG, 97/367/EWG, 2002/205/WE oraz 2004/73/WE:

a) przestrzega zasad niedyskryminacji i konkurencji przy udzielaniu zamówień na dostawy, roboty budowlane i usługi, w szczególności w zakresie dostępności informacji o planowanych zamówieniach;

b) przekazuje Komisji informacje na temat udzielanych zamówień, na zasadach określonych w decyzji Komisji 93/327/EWG określającej warunki, na jakich podmioty zamawiające, eksploatujące obszary geograficzne w celu poszukiwania lub wydobywania ropy naftowej, gazu ziemnego, węgla lub innych paliw stałych, muszą przekazywać Komisji informacje dotyczące udzielanych przez nie zamówień [29].

Artykuł 28

Zamówienia zastrzeżone

Państwa Członkowskie mogą zastrzec prawo do uczestnictwa w procedurach udzielania zamówień dla zakładów pracy chronionej lub zdecydować, aby takie zamówienia były realizowane w ramach programów pracy chronionej, gdzie większość pracowników jest niepełnosprawna i ze względu na charakter lub stopień niepełnosprawności nie może wykonywać pracy w normalnych warunkach.

Ogłoszenie stanowiące zaproszenie do ubiegania się o zamówienie powinno zawierać odniesienie do niniejszego artykułu.

Artykuł 29

Zamówienia oraz umowy ramowe zawierane przez centralne jednostki zakupujące

1. Państwa Członkowskie mogą przewidzieć możliwość zakupu przez podmioty zamawiające robót budowlanych, dostaw lub usług od lub za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej.

2. Uznaje się, że podmioty zamawiające, które dokonują zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług od lub za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej w przypadkach określonych w art. 1 ust. 8, stosują się do niniejszej dyrektywy, o ile centralne jednostki zakupujące stosują się do niej, lub jeśli ma to zastosowanie, do dyrektywy 2004/18/WE.

Artykuł 30

Procedura stwierdzająca, czy dana działalność jest bezpośrednio poddana konkurencji

1. Zamówienia mające na celu umożliwienie prowadzenia działalności wymienionej w art. 3–7 nie podlegają niniejszej dyrektywie, jeżeli w Państwie Członkowskim, w którym ta działalność jest wykonywana, bezpośrednio podlega ona konkurencji na rynkach, do których dostęp nie jest ograniczony.

2. Do celów ust. 1 do określenia, czy dana działalność podlega bezpośrednio konkurencji, są brane pod uwagę kryteria zgodne z przepisami Traktatu dotyczącymi konkurencji, takie jak: cechy danych towarów lub usług, istnienie alternatywnych towarów lub usług, ceny oraz rzeczywista lub potencjalna obecność więcej niż jednego dostawcy omawianych towarów lub usług.

3. Do celów ust. 1 uważa się, że dostęp do rynku nie jest ograniczony, jeżeli Państwo Członkowskie wdrożyło i stosuje przepisy prawa wspólnotowego wymienione w załączniku XI.

Jeżeli na podstawie akapitu pierwszego nie da się stwierdzić, czy dostęp do danego rynku jest wolny, wówczas należy wykazać, że jest on wolny de facto i de jure.

4. Jeżeli Państwo Członkowskie uważa, że zgodnie z ust. 2 i 3 do danej działalności ma zastosowanie ust. 1, powiadamia ono o tym Komisję, podając wszelkie istotne fakty, a w szczególności informacje na temat wszelkich przepisów prawnych i administracyjnych lub umów dotyczących spełnienia warunków określonych w ust. 1 oraz jeżeli ma to zastosowanie, informacje na temat stanowiska przyjętego przez niezależny organ państwowy właściwy w zakresie tego typu działalności.

Zamówienia mające na celu umożliwienie prowadzenia danej działalności nie będą dłużej podlegały niniejszej dyrektywie, jeżeli Komisja:

- przyjęła, zgodnie z ust. 6 oraz w terminie określonym w tym ustępie, decyzję stanowiącą, że ust. 1 ma zastosowanie, lub

- nie przyjęła w określonym terminie decyzji stanowiącej, że ustęp ten ma zastosowanie.

Jednakże w przypadkach gdy można domniemywać, że dostęp do danego rynku jest wolny na podstawie ust. 3 akapit pierwszy oraz jeżeli niezależny organ państwowy właściwy w zakresie danej działalności ustalił, że ust. 1 ma zastosowanie, wówczas zamówienia mające na celu umożliwienie prowadzenia danej działalności nie podlegają dłużej niniejszej dyrektywie, o ile Komisja nie postanowiła, że ust. 1 nie ma zastosowania na mocy decyzji, przyjętej zgodnie z ust. 6 oraz w terminie określonym w tym ustępie.

5. Jeżeli ustawodawstwo danego Państwa Członkowskiego przewiduje taką możliwość, podmiot zamawiający może wnioskować do Komisji o zgodę na zastosowanie ust. 1 do danej działalności, poprzez wydanie decyzji zgodnie z ust. 6. w takim przypadku Komisja niezwłocznie powiadamia dane Państwo Członkowskie o tym fakcie.

Państwo Członkowskie, uwzględniając postanowienia ust. 2 i 3, informuje Komisję o wszelkich istotnych faktach, a w szczególności o wszelkich przepisach prawnych i administracyjnych lub umowach odnoszących się do spełnienia warunków określonych w ust. 1, podając, tam gdzie stosowne, informacje na temat stanowiska przyjętego przez niezależny organ państwowy właściwy w zakresie danej działalności.

Komisja może również z własnej inicjatywy rozpocząć procedurę podjęcia decyzji określającej zastosowanie ust. 1 do danej działalności. W takim przypadku Komisja niezwłocznie poinformuje o tym dane Państwo Członkowskie.

Jeżeli do końca okresu, o którym mowa w ust. 6, Komisja nie podjęła decyzji określającej zastosowanie ust. 1 do danej działalności, przyjmuje się, że ust. 1 ma zastosowanie.

6. Zgodnie z procedurą określoną w art. 68 ust. 2, Komisji przysługuje termin trzech miesięcy na podjęcie decyzji na mocy niniejszego artykułu, począwszy od pierwszego dnia roboczego następującego po dacie otrzymania odpowiedniego zawiadomienia lub wniosku. Termin ten może być przedłużony w należycie uzasadnionych przypadkach jeden raz o maksymalnie trzy miesiące szczególnie, gdy informacje zawarte w zawiadomieniu lub we wniosku lub w załączonej dokumentacji są niepełne lub niedokładne, lub jeżeli przytoczone fakty podlegają istotnym zmianom. Okres przedłużenia będzie ograniczony do jednego miesiąca, jeżeli niezależny organ państwowy właściwy w zakresie działalności zadecyduje, że ust. 1 ma zastosowanie w przypadkach określonych w ust. 4 akapit trzeci.

Jeżeli w danym Państwie Członkowskim dana działalność jest już przedmiotem postępowania przeprowadzanego zgodnie z niniejszym artykułem, wówczas kolejne wnioski odnoszące się do tej samej działalności prowadzonej w tym samym Państwie Członkowskim, które wpłyną przed upływem okresu ustanowionego dla pierwszego wniosku, nie będą traktowane jako powód do wszczęcia nowego postępowania, lecz będą rozpatrywane w kontekście pierwszego wniosku w tej sprawie.

Komisja przyjmie szczegółowe zasady stosowania ust. 4, 5 i 6 zgodnie z procedurą określoną w art. 68 ust. 2.

Zasady te będą obejmowały co najmniej:

a) opublikowanie do celów informacyjnych w Dzienniku Urzędowym daty, od której biegnie termin trzymiesięczny wspomniany w akapicie pierwszym, oraz – w przypadku jego przedłużenia – datę przedłużenia oraz okres, na jaki zostaje przedłużony;

b) opublikowanie informacji na temat ewentualnego zastosowania ust. 1 zgodnie z ust. 4 akapit drugi i trzeci lub zgodnie z ust. 5 akapit czwarty; oraz

c) ustalenia w zakresie przekazania stanowisk przyjętych przez niezależny organ właściwy w zakresie danej działalności dotyczących kwestii poruszonych w ust. 1 i 2.

ROZDZIAŁ III

Zasady stosowane do zamówień na usługi

Artykuł 31

Zamówienia na usługi wymienione w załączniku XVII A

Zamówienia, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku XVII A, są udzielane zgodnie z przepisami art. 34–59.

Artykuł 32

Zamówienia na usługi wymienione w załączniku XVII B

Do zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku XVII B, mają zastosowanie wyłącznie przepisy art. 34 i 43.

Artykuł 33

Zamówienia na usługi mieszane obejmujące usługi wymienione w załączniku XVII A oraz usługi wymienione w załączniku XVII B

Zamówienia, których przedmiotem są usługi wymienione zarówno w załączniku XVII A, jak i w załączniku XVII B, są udzielane zgodnie z art. 34–59, jeżeli wartość usług wymienionych w załączniku XVII A jest większa niż wartość usług wymienionych w załączniku XVII B. W pozostałych przypadkach zamówienia są udzielane zgodnie z przepisami art. 34 i 43.

ROZDZIAŁ IV

Szczegółowe zasady mające zastosowanie do specyfikacji oraz dokumentacji zamówień

Artykuł 34

Specyfikacje techniczne

1. Specyfikacje techniczne według definicji w pkt 1 załącznika XXI powinny być przedstawione w dokumentacji zamówienia, takiej jak: ogłoszenie o zamówieniu, dokumenty zamówienia lub dodatkowe dokumenty. Tam gdzie jest to możliwe specyfikacje techniczne powinny być zdefiniowane w sposób uwzględniający kryteria dostępności dla osób niepełnosprawnych lub zaprojektowane dla wszystkich użytkowników.

2. Specyfikacje techniczne powinny umożliwić równy dostęp dla oferentów i nie powinny tworzyć nieuzasadnionych przeszkód dla otwarcia procedury zamówienia publicznego na konkurencję.

3. Bez uszczerbku dla obowiązujących krajowych zasad technicznych oraz w zakresie, w jakim są one zgodne z prawem wspólnotowym, specyfikacje techniczne powinny być sformułowane w następujący sposób:

a) przez odniesienie do specyfikacji technicznych zdefiniowanych w załączniku XXI oraz, w kolejności, poprzez odniesienie do: norm krajowych przenoszących normy europejskie, europejskich aprobat technicznych, wspólnych specyfikacji technicznych, norm międzynarodowych, innych systemów referencji technicznych ustanowionych przez europejskie organy normalizacyjne lub – jeżeli takie nie istnieją – do norm krajowych, krajowych aprobat technicznych lub krajowych specyfikacji technicznych obejmujących zasady projektowania, wyliczeń i wykonania obiektu budowlanego oraz wykorzystania produktów. Przy każdym odniesieniu powinny pojawić się słowa "lub równoważ