ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2020/977

z dnia 7 lipca 2020 r.

wprowadzające odstępstwa od rozporządzeń (WE) nr 889/2008 i (WE) nr 1235/2008 w odniesieniu do kontroli produkcji produktów ekologicznych w związku z pandemią COVID-19

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (1), w szczególności jego art. 28 ust. 6, art. 30 ust. 2 akapit trzeci i art. 38 lit. c), d) i e),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Pandemia COVID-19 oraz znaczne ograniczenia przemieszczania wprowadzone w państwach członkowskich i państwach trzecich w formie środków krajowych stanowią dla państw członkowskich i podmiotów gospodarczych wyjątkowe i bezprecedensowe wyzwanie związane z przeprowadzaniem kontroli zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 834/2007 oraz rozporządzeniami Komisji (WE) nr 889/2008 (2) i (WE) nr 1235/2008 (3).

(2) Na podstawie informacji otrzymanych od państw członkowskich należy odstąpić od niektórych przepisów rozporządzeń (WE) nr 889/2008 i (WE) nr 1235/2008.

(3) W odniesieniu do kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych objętych zakresem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 (4) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/466 (5) zezwala państwom członkowskim na stosowanie środków tymczasowych w celu ograniczenia ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin oraz dobrostanu zwierząt w konkretnej sytuacji związanej z COVID-19 do dnia 1 sierpnia 2020 r.

(4) W szczególności niektóre państwa członkowskie i zainteresowane strony poinformowały Komisję, że ich zdolność do weryfikowania integralności produktów ekologicznych jest utrudniona ze względu na te ograniczenia i wynikające z nich zakłócenia. Zazwyczaj w celu przeprowadzenia kontroli fizycznych do celów kontroli urzędowych pracownicy właściwych organów lub w stosownych przypadkach organów kontrolnych i jednostek certyfikujących muszą przeprowadzać wizyty u podmiotów gospodarczych lub pokonywać duże odległości. Jako że podróżowanie i przeprowadzanie kontroli fizycznych nie jest obecnie dozwolone lub jest znacznie ograniczone ze względu na środki krajowe, właściwy organ lub w stosownych przypadkach organ kontrolny lub jednostka certyfikująca powinny mieć zamiast tego możliwość oparcia swoich kontroli na kontroli dokumentów i stosowania wszelkich dostępnych środków porozumiewania się na odległość w tym okresie. W odniesieniu do podmiotów gospodarczych niskiego ryzyka, określonych w ramach procedury oceny ryzyka przeprowadzonej przez właściwy organ lub w stosownych przypadkach przez organ kontrolny lub jednostkę certyfikującą, jak określono w art. 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 834/2007, kontrole fizyczne należy zastąpić takimi kontrolami dokumentów. Ponadto ograniczenia przemieszczania opóźniły coroczne wizyty kontrolne, utrudniając tym samym właściwym organom lub w stosownych przypadkach organom kontrolnym lub jednostkom certyfikującym wypełnianie obowiązków w zakresie przeprowadzania dodatkowych wyrywkowych wizyt kontrolnych i niezapowiedzianych inspekcji oraz pobierania próbek w odniesieniu do określonych podmiotów gospodarczych.

(5) Podmioty gospodarcze powinny nadal mieć możliwość przystąpienia do systemu produkcji ekologicznej. W oczekiwaniu na wznowienie normalnych działań kontrolnych po zakończeniu stosowania środków krajowych związanych z pandemią COVID-19 właściwy organ lub w stosownych przypadkach organ kontrolny lub jednostka certyfikująca powinny jednak mieć możliwość odroczenia kontroli fizycznych i oparcia się na kontrolach dokumentów, w tym kontrolach przeprowadzanych przy użyciu dostępnych środków porozumiewania się na odległość do czasu, gdy dane działania będą mogły zostać wznowione.

(6) Sprawą najwyższej wagi jest kontynuowanie przeprowadzania na czas postępowań wyjaśniających w sprawie domniemanych naruszeń i nieprawidłowości związanych z regułami produkcji ekologicznej. W związku z tym należy zapewnić, aby takie postępowania były przeprowadzane z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków, a jednocześnie dać organom kontrolnym i jednostkom certyfikującym możliwość przeprowadzenia niezbędnych kontroli fizycznych na późniejszym etapie.

(7) Ograniczenia przemieszczania stosowane przez państwa członkowskie w związku z pandemią COVID-19 uniemożliwiają obecnie terminową komunikację między państwami członkowskimi, między organami kontrolnymi a państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją w sprawie postępowań wyjaśniających prowadzonych w celu ustalenia pochodzenia stwierdzonych nieprawidłowości lub naruszeń. W związku z tym należy przedłużyć niektóre terminy.

(8) Ograniczenie przemieszczania stosowane obecnie przez państwa członkowskie w związku z pandemią COVID-19 może mieć również wpływ na możliwość przeprowadzania przez właściwe organy corocznych inspekcji jednostek certyfikujących, którym zostały przekazane zadania związane z kontrolą. Konieczne jest wyjaśnienie, że właściwy organ może zamiast tego stosować tymczasowo audyt nadzorczy.

(9) Ponadto, w związku ze środkami wprowadzonymi w celu ochrony zdrowia ludzi, poważne ograniczenia nałożone na transport wpływają na usługi kurierskie, w ramach których dostarczana jest wydrukowana i ręcznie podpisana wersja papierowa świadectwa kontroli wymaganego dla przywożonych przesyłek. Z tego powodu konieczne jest również odstąpienie od odpowiednich przepisów rozporządzenia (WE) nr 1235/2008 w odniesieniu do obowiązku posiadania papierowej wersji świadectwa kontroli.

(10) Niniejsze rozporządzenie powinno obowiązywać do końca września 2020 r. Należy jednak zezwolić, by – w odniesieniu do podmiotów gospodarczych niskiego ryzyka, określonych w ramach procedury oceny ryzyka przeprowadzonej przez właściwy organ lub w stosownych przypadkach przez organ kontrolny lub jednostkę certyfikującą jak określono w art. 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 – odnośne kontrole fizyczne zostały zastąpione kontrolami dokumentów do końca grudnia 2020 r. W świetle informacji otrzymanych od kilku państw członkowskich należy przewidzieć stosowanie niniejszego rozporządzenia z mocą wsteczną od dnia 1 marca 2020 r. Ponadto w roku 2020 oblicza się liczbę próbek, dodatkowych wyrywkowych wizyt kontrolnych i niezapowiedzianych inspekcji. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(11) Po wybuchu pandemii COVID-19 w Chinach państwo to wprowadziło ograniczenia dotyczące podróży od początku stycznia 2020 r. Z tego powodu należy przewidzieć wcześniejszą datę rozpoczęcia stosowania w odniesieniu do działań kontrolnych, które miały miejsce w Chinach.

(12) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Produkcji Ekologicznej,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1 Odstępstwa od rozporządzenia (WE) nr 889/2008 1. Na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 889/2008, w odniesieniu do podmiotów gospodarczych niskiego ryzyka określonych w ramach procedury oceny ryzyka przeprowadzonej przez właściwy organ lub w stosownych przypadkach przez organ kontrolny lub jednostkę certyfikującą, jak określono w art. 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 834/2007, w przypadku ograniczeń przemieszczania spowodowanych środkami krajowymi związanymi z pandemią COVID-19 kontrole fizyczne do celów corocznych inspekcji i odnawiania certyfikatów podmiotów prowadzących produkcję ekologiczną mogą zostać zastąpione kontrolami dokumentów. Wspomniane kontrole dokumentów mogą być w razie konieczności przeprowadzane również za pomocą wszelkich dostępnych środków porozumiewania się na odległość w odniesieniu do podmiotów gospodarczych niskiego ryzyka określonych w ramach procedury oceny ryzyka przeprowadzonej przez właściwy organ lub w stosownych przypadkach przez organ kontrolny lub jednostkę certyfikującą, jak określono w art. 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 834/2007. 2. W odniesieniu do podmiotów gospodarczych innych niż te, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz w odniesieniu do podmiotów gospodarczych, które chcą przystąpić do systemu produkcji ekologicznej po raz pierwszy, oraz we wszystkich innych przypadkach, takich jak uznawanie z mocą wsteczną, w przypadku ograniczeń przemieszczania spowodowanych środkami krajowymi związanymi z pandemią COVID-19 fizyczna kontrola, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 889/2008, ma miejsce, gdy tylko w danych państwach członkowskich i w kraju trzecim będą mogły zostać wznowione działania w zakresie kontroli i certyfikacji po zakończeniu stosowania środków krajowych związanych z pandemią COVID-19. Do tego czasu kontrole dokumentów do celu corocznej inspekcji, wydawania i odnawiania certyfikatów podmiotów prowadzących produkcję ekologiczną oraz uznawania z mocą wsteczną mogą być przeprowadzane w razie konieczności również za pomocą wszelkich dostępnych środków porozumiewania się na odległość. 3. Na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 889/2008 liczba próbek, które mają zostać pobrane i poddane analizie każdego roku przez jednostkę certyfikującą lub organ kontrolny, odpowiada co najmniej 2 % liczby podmiotów gospodarczych objętych kontrolą tej jednostki lub organu. 4. Na zasadzie odstępstwa od art. 92a ust. 4 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia (WE) nr 889/2008 odpowiedź na powiadomienie dotyczące produktów niezgodnych z wymogami, o której mowa w tym zdaniu, przesyłana jest w ciągu 60 dni kalendarzowych od daty pierwotnego powiadomienia. 5. Na zasadzie odstępstwa od art. 92c ust. 2 akapit drugi lit. b) rozporządzenia (WE) nr 889/2008 dodatkowe wyrywkowe wizyty kontrolne przeprowadzane zgodnie z art. 65 ust. 4 tego rozporządzenia obejmują 5 % podmiotów gospodarczych objętych umową zgodnie z kategorią ryzyka. 6. Na zasadzie odstępstwa od art. 92c ust. 2 akapit drugi lit. c) rozporządzenia (WE) nr 889/2008 co najmniej 5 % wszystkich inspekcji i wizyt kontrolnych przeprowadzonych zgodnie z art. 65 ust. 1 i 4 jest niezapowiedzianych. 7. Na zasadzie odstępstwa od art. 92e rozporządzenia (WE) nr 889/2008 „coroczna inspekcja” jednostki certyfikującej, o której mowa w tym artykule, planowana do dnia 30 września 2020 r., może zostać zastąpiona „corocznym audytem nadzorczym”, przeprowadzanym również za pomocą wszelkich dostępnych środków porozumiewania się na odległość, o ile krajowe środki nadzwyczajne w związku z pandemią COVID-19 w danym państwie członkowskim uniemożliwią właściwemu organowi przeprowadzenie tej inspekcji.

Artykuł 2 Odstępstwa od rozporządzenia (WE) nr 1235/2008 1. Na zasadzie odstępstwa od art. 13 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1235/2008 świadectwo kontroli wystawia odpowiedni organ kontroli lub jednostka certyfikująca poprzez wprowadzenie wszystkich niezbędnych informacji i potwierdzenie pola 18 w zintegrowanym skomputeryzowanym systemie weterynaryjnym (TRACES). Świadectwo kontroli zatwierdza odpowiedni właściwy organ państwa członkowskiego poprzez potwierdzenie pola 20 w systemie TRACES, a wypełnia je pierwszy odbiorca w systemie TRACES. 2. Na zasadzie odstępstwa od art. 13 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1235/2008 podczas sprawdzania przesyłki odpowiedni właściwy organ państwa członkowskiego zatwierdza świadectwo kontroli, potwierdzając pole 20 w systemie TRACES. 3. Na zasadzie odstępstwa od art. 15 ust. 4 akapit pierwszy zdanie drugie rozporządzenia (WE) nr 1235/2008 odpowiedź na powiadomienie dotyczące produktów niewykazujących zgodności, o której mowa w tym zdaniu, przesyłana jest w ciągu 60 dni kalendarzowych od daty wysłania pierwotnego powiadomienia.

Artykuł 3 Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r. Art. 1 ust. 1 stosuje się jednak od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Art. 1 ust. 3, 5 i 6 stosuje się od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2020 r. W odniesieniu do działań kontrolnych prowadzonych w Chinach niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 września 2020 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 7 lipca 2020 r. W imieniu Komisji Ursula VON DER LEYEN Przewodnicząca

(1) Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1.

(2) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz.U. L 250 z 18.9.2008, s. 1).

(3) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1235/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w odniesieniu do ustaleń dotyczących przywozu produktów ekologicznych z krajów trzecich (Dz.U. L 334 z 12.12.2008, s. 25).

(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1.

(5) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/466 w sprawie środków tymczasowych mających na celu ograniczenie ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin oraz dobrostanu zwierząt podczas określonych poważnych zakłóceń w systemach kontroli państw członkowskich z powodu choroby koronawirusowej (COVID-19) (Dz.U. L 98 z 31.3.2020, s. 30).