ZAŁĄCZNIK

DOKUMENT PROJEKTOWY

KOMPLEKSOWY PROGRAM OBWE WSPIERANIA WYSIŁKÓW NA RZECZ ZAPOBIEGANIA NIELEGALNEMU HANDLOWI BSIL I AMUNICJĄ KONWENCJONALNĄ ORAZ ZWALCZANIA TEGO HANDLU W EUROPIE POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ– HR(2021) 138

1. Kontekst

Od ponad trzech dziesięcioleci państwa Europy Południowo-Wschodniej stoją w obliczu poważnych zagrożeń i wyzwań związanych z destabilizującym gromadzeniem i niekontrolowanym rozprzestrzenianiem się nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej (BSiL) oraz amunicji konwencjonalnej przez ich granice i na całym ich terytorium. Zagrożenia te mają szersze negatywne skutki dla całej Europy i poza nią.

Europa Południowo-Wschodnia pozostaje obszarem, z którym związane są pewne obawy, i jest jednym z istotnych wyzwań uwzględnionych w strategii UE na rzecz zwalczania nielegalnej broni palnej, broni strzeleckiej i lekkiej (BSiL) oraz amunicji do tych rodzajów broni (zwanej dalej „strategią UE dotyczącą BSiL”). W strategii UE dotyczącej BSiL stwierdzono, że „chociaż w ostatnich latach poczyniono znaczne postępy, szczególnie w Europie Południowo-Wschodniej, skala gromadzenia BSiL i amunicji, nieodpowiednie warunki składowania, rozpowszechnione nielegalne posiadanie i luki we wdrażaniu nadal ograniczają skuteczność działań w zakresie kontroli broni palnej i BSiL w niektórych częściach Bałkanów Zachodnich”.

W związku z tym, odnosząc się do Bałkanów Zachodnich, w strategii UE dotyczącej BSiL określono kompleksowy zestaw działań, takich jak [...] zmniejszenie nadwyżek zapasów BSiL i amunicji, ograniczenie nielegalnego posiadania broni, zwalczanie przenikania broni i nielegalnego handlu bronią, poprawa kontroli granic, usprawnienie znakowania, rejestracji i śledzenia BSiL, a także rozbudowa zdolności w zakresie unieszkodliwiania broni, zwiększanie świadomości i wspieranie zdolności w zakresie egzekwowania prawa [...] oraz utrzymanie wsparcia dla krajowych systemów kontroli i uwzględnienie odpowiednich inicjatyw regionalnych w zakresie zwalczania nielegalnej BSiL i amunicji do tych rodzajów broni, takich jak regionalny plan działania na rzecz trwałego rozwiązania kwestii nielegalnego posiadania i niewłaściwego wykorzystywania BSiL i broni palnej oraz amunicji do tych rodzajów broni, a także nielegalnego handlu taką bronią i amunicją na Bałkanach Zachodnich do 2024 r.; jest to inicjatywa wspierana przez Francję i Niemcy.

Spuścizna poprzednich konfliktów w regionie, niepowodzenia w terminowym i należytym wprowadzeniu w życie demobilizacji, rozbrojenia i reintegracji, a także nieodpowiednio wdrożone scentralizowane systemy kontroli BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej skutkowały:

• nielegalnym handlem BSiL i amunicją konwencjonalną oraz rozprzestrzenianiem ich w Europie Południowo-Wschodniej i poza nią;

• nielegalnym przenikaniem BSiL i amunicji konwencjonalnej;

• wykorzystywaniem nielegalnej/przemycanej BSiL i amunicji konwencjonalnej w działaniach terrorystycznych, przestępczych i przestępstwach z użyciem przemocy w regionie i poza nim;

• przypadkami utraty i kradzieży BSiL i amunicji konwencjonalnej z oficjalnych magazynów i składów (a przez to ich nielegalnym rozprzestrzenianiem);

• niską rozliczalnością i przejrzystością w zakresie zapobiegania, zarządzania, egzekwowania i kontroli BSiL i amunicji konwencjonalnej.

Państwa uczestniczące OBWE zgodziły się współpracować w celu rozwiązania tych problemów w sposób kompleksowy. W szczególności państwa uczestniczące OBWE zobowiązały się do zwalczania nielegalnego handlu BSiL i amunicją konwencjonalną oraz ich niekontrolowanego rozprzestrzeniania się zgodnie z postanowieniami dokumentów OBWE dotyczących BSiL (FSC.DOC/1/00/Rev.1) oraz zapasów amunicji konwencjonalnej (FSC.DOC/1/03/Rev.1).

Aby sprostać tym wyzwaniom i obawom, w 2019 r. państwa Europy Południowo-Wschodniej skierowały do OBWE oficjalne wnioski o pomoc w dziedzinie kontroli BSiL i amunicji konwencjonalnej (1). Wnioski te zostały przedłożone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Albanii, Ministerstwo Bezpieczeństwa Bośni i Hercegowiny, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Macedonii Północnej, Ministerstwo Obrony Czarnogóry oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Serbii.

2. Cel ogólny

Zmniejszenie ryzyka nielegalnego handlu BSiL i jej niekontrolowanego rozprzestrzeniania w Europie Południowo-Wschodniej,oraz do i z jej terytorium, które to ryzyko podważa bezpieczeństwo i ochronę, utrudniając trwałe budowanie pokoju i rozwój społeczno-gospodarczy, a także przyczyniając się do rozkładu porządku, podsycając terroryzm i przemoc o charakterze przestępczym lub prowadząc do wznowienia konfliktu.

3. Opis działania

Działanie opiera się na systematycznych procesach oceny potrzeb wdrożonych w latach 2019–2021. Procesy te posłużyły zweryfikowaniu wniosków o pomoc i potwierdziły zapotrzebowanie na wsparcie ze strony OBWE, mianowicie we wzmacnianiu zdolności upoważnionych organów w zakresie:

• zarządzania informacjami i wymiany informacji na temat zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i zwalczania go;

• zdolności kynologicznych (K9) obejmujących wykrywanie i przechwytywanie nielegalnej BSiL i amunicji konwencjonalnej;

• podnoszenia świadomości i wspierania działań na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną oraz zwalczania tego procederu;

• ram regulacyjnych i operacyjnych dotyczących pozbawiania BSiL cech użytkowych;

• zarządzania zapasami i bezpieczeństwa BSiL.

Działanie – kompleksowy program OBWE wspierania wysiłków na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną oraz zwalczania tego handlu w Europie Południowo-Wschodniej – składający się z siedmiu projektów OBWE, odpowiada na powyższe wymogi w sposób kompleksowy, również poprzez wzmocnienie dynamiki transgranicznej/regionalnej w celu skuteczniejszego, efektywniejszego i wywierającego większy wpływ zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną oraz zwalczania tego procederu. Projekty te zostały opracowane w ścisłej współpracy między upoważnionymi organami/instytucjami, Centrum OBWE Zapobiegania Konfliktom i operacjami OBWE na terenie Europy Południowo-Wschodniej.

Kompleksowy program OBWE wspiera, poprzez swoje projekty, strategię UE dotyczącą BSiL, w szczególności międzynarodową współpracę i pomoc związaną z Bałkanami Zachodnimi.

Projekty mają również na celu złagodzenie negatywnego wpływu nielegalnego handlu BSiL i amunicją do niej na zrównoważony rozwój i zapobieganie takiemu wpływowi, a tym samym wzmocnienie celów zrównoważonego rozwoju ONZ, takich jak:

• Cel 05: Osiągnięcie równości płci i wzmocnienie pozycji wszystkich kobiet i dziewcząt (np. cel 5.2); oraz

• Cel 16: Promowanie pokojowych i inkluzywnych społeczeństw na rzecz zrównoważonego rozwoju, zapewnienie wszystkim dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz tworzenie na wszystkich szczeblach instytucji, które będą skuteczne, odpowiedzialne i będą sprzyjały włączeniu społecznemu (np. cele 16.1, 16.4 i 16.a).

Ponadto, wnioski te zharmonizowano z „planem działania na rzecz trwałego rozwiązania kwestii nielegalnego posiadania i niewłaściwego wykorzystywania BSiL oraz amunicji do tych rodzajów broni, a także nielegalnego handlu taką bronią i amunicją na Bałkanach Zachodnich do 2024 r.” (2), a także skoordynowano z odpowiednimi zainteresowanymi stronami wspierającymi ten plan działania i monitorującymi jego realizację. Wniosek stanowi również uzupełnienie Strategii UE na rzecz zwalczania nielegalnej broni palnej, broni strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni (2018 r.), w szczególności działań na Bałkanach Zachodnich.

3.1. Projekt 1: Wspieranie władz Republiki Albanii w zmniejszaniu ryzyka rozprzestrzeniania i niewłaściwego wykorzystywania BSiL

3.1.1. Cel

Celem projektu jest zmniejszenie ryzyka rozprzestrzeniania i niewłaściwego wykorzystywania BSiL w Republice Albanii.

3.1.2. Opis

Wpływ niekontrolowanego rozprzestrzeniania i posiadania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych nadal stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego oraz rozwoju społecznego i gospodarczego Albanii. Słabo kontrolowana i nielegalna BSiL podtrzymuje elementy przestępcze i przestępczość zorganizowaną, przyczyniając się do przemocy i braku bezpieczeństwa. Wszystkie te aspekty mają negatywny wpływ na bezpieczeństwo i środki budowy zaufania w kraju i regionie. Albania zwróciła się o pomoc w październiku 2019 r. na Forum OBWE ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa.

OBWE zweryfikowała braki w zdolnościach w zakresie:

a) ram prawnych i regulacyjnych dotyczących pozbawiania broni palnej cech użytkowych oraz ich właściwego wdrożenia wraz z poprawą infrastruktury, wyposażenia i elementów szkoleniowych;

b) służb kynologicznych (K9) albańskiej policji państwowej działających w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych;

c) podnoszenia świadomości społecznej na temat zagrożeń związanych z niewłaściwym wykorzystaniem i rozprzestrzenianiem BSiL.

Środki finansowe Rady UE zostaną wykorzystane do wyeliminowania luk w zdolnościach w ramach lit. a) – c).

Beneficjentami projektu są, oprócz ludności Albanii, liczne organy krajowe posiadające mandat w dziedzinie kontroli BSiL, w szczególności Krajowa Komisja ds. BSiL, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Albanii oraz albańska policja państwowa.

3.1.3. Oczekiwane rezultaty

Rezultat 1: Wzmocnione ramy prawne Republiki Albanii w kwestiach BSiL i pozbawiania jej cech użytkowych.

Wskaźniki:

— Istnienie ram normatywnych dotyczących kontroli BSiL zgodnie ze standardami międzynarodowymi

— Istnienie obiektów i praktyk w zakresie pozbawiania BSiL cech użytkowych zgodnie z zobowiązaniami podjętymi w ramach OBWE i standardami międzynarodowymi

— Liczba szkoleń i liczba osób przeszkolonych w zakresie pozbawiania cech użytkowych lub nadzorowania procesu pozbawiania cech użytkowych

Rezultat 2: Wzmocnione zdolności albańskiej policji w zakresie wykrywania broni i materiałów wybuchowych.

Wskaźniki:

— Istnienie ram normatywnych promujących zdolności K9 zgodnie ze standardami międzynarodowymi

— Istnienie obiektów i infrastruktury K9 zgodnych ze standardami międzynarodowymi i zaleceniami OBWE

— Liczba szkoleń i liczba osób przeszkolonych

Rezultat 3: Zwiększona świadomość społeczna na temat zagrożeń i BSiL oraz kwestii związanych z kontrolą BSiL.

Wskaźniki:

— Liczba dokumentów ze wskazówkami lub regulacjami w sprawie działań uświadamiających i informacyjnych na miejscu (tj. strategia komunikacyjna dotycząca BSiL)

— Liczba aktualnych kampanii uświadamiających i informacyjnych na temat znaczenia kontroli BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych oraz zagrożeń związanych z ich nielegalnym posiadaniem i niewłaściwym wykorzystaniem, zgodnie z przyjętą strategią komunikacyjną dotyczącą BSiL

— Odsetek docelowych odbiorców (w podziale według płci), świadomych zagrożeń związanych z niewłaściwym wykorzystaniem BSiL

3.1.4. Działania

3.1.4.1 Działania związane ze wzmocnieniem ram prawnych Republiki Albanii w kwestiach BSiL i pozbawiania jej cech użytkowych.

Działanie obejmie:

— Wsparcie na rzecz opracowania zarządzenia dotyczącego pozbawiania cech użytkowych i planu działania na rzecz wdrożenia tego zarządzenia

— Wsparcie na rzecz ustanowienia mechanizmów należytego procesu wdrażania i nadzoru w odniesieniu do pozbawiania BSiL cech użytkowych

— Wsparcie na rzecz opracowania podręcznika szkoleniowego dotyczącego pozbawiania BSiL cech użytkowych oraz zapewnienie praktykom lokalnym szkoleń krajowych i międzynarodowych

3.1.4.2 Działania związane ze zwiększeniem zdolności albańskiej policji w zakresie wykrywania nielegalnej broni i materiałów wybuchowych.

Działanie obejmie:

— Opracowanie standardowych procedur działania służących do wykorzystania zdolności K9 w zakresie wykrywania BSiL, a także centralnego planu K9 na rzecz modernizacji tej zdolności

— Program szkoleniowy dotyczący stosowania standardowych procedur działania służących do wykorzystania zdolności K9 do wykrywania BSiL

— Pomoc w zakresie wyposażenia i modernizacja infrastruktury jednostki K9

— Wprowadzenie w życie modernizacji infrastruktury, jeśli chodzi o kojce, pomieszczenia biurowe i wybieg dla psów K9, a także zakup i przekazanie sprzętu dla jednostek K9 w celu zwiększenia zdolności wykrywania

— Zapewnienie platformy służącej promowaniu wykorzystania zdolności K9 poprzez organizowanie zawodów na szczeblu krajowym i regionalnym

3.1.4.2 Działanie związane z podnoszeniem świadomości społecznej na temat zagrożeń dotyczących BSiL oraz kwestii związanych z kontrolą BSiL

Działanie obejmie:

— Wsparcie dla opracowania skoordynowanej strategii podnoszenia świadomości i komunikacji

— Wsparcie dla realizacji strategii podnoszenia świadomości i komunikacji

3.2. Projekt 2: Wyeliminowanie zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z nielegalnym posiadaniem i niewłaściwym wykorzystywaniem BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlem nimi w Bośni i Hercegowinie

3.2.1. Cel

Celem projektu jest wspieranie Bośni i Hercegowiny w ograniczaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z nielegalnym posiadaniem i niewłaściwym wykorzystywaniem BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlem nimi.

3.2.2. Opis

Projekt jest odpowiedzią na priorytetowe potrzeby określone we wniosku o pomoc złożonym przez Ministerstwo Bezpieczeństwa (2019 r.) i ma na celu wspieranie Bośni i Hercegowiny w ograniczaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z nielegalnym posiadaniem i niewłaściwym wykorzystywaniem BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych oraz nielegalnym handlem nimi, co przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa i stabilności w tym kraju i w całym regionie.

OBWE zweryfikowała braki w zdolnościach w zakresie:

a) infrastruktury magazynowej BSiL i amunicji organów ścigania, w tym procedur i praktyk dotyczących bezpieczeństwa fizycznego i zarządzania zapasami;

b) podnoszenia świadomości instytucji i prowadzenia działań informacyjnych na temat kontroli BSiL w ramach wsparcia Rady Koordynacyjnej ds. Kontroli BSiL (CCB), w tym podejścia metodologicznego oraz zestawu narzędzi monitorowania i oceny;

c) zdolności organów ścigania w zakresie kynologii służbowej w celu wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, w tym dotyczących planowania, ram prawnych i operacyjnych, sprzętu i infrastruktury, a także elementów szkoleniowych;

d) dostępności i porównywalności danych dotyczących BSiL niezbędnych do skutecznego kształtowania polityki i reagowania operacyjnego;

e) pozbawiania BSiL cech użytkowych, w tym w odniesieniu do ram prawnych i regulacyjnych, szkoleń, wyposażenia i elementów infrastruktury.

Środki finansowe Rady UE zostaną wykorzystane do wyeliminowania luk w zdolnościach w ramach lit. c) i d).

Beneficjentami projektu są, oprócz ludności Bośni i Hercegowiny, liczne organy krajowe posiadające mandat w dziedzinie BSiL, a mianowicie organy ścigania, w tym podmioty i kantonalne ministerstwa spraw wewnętrznych / agencje policyjne, Rada Koordynacyjna ds. Kontroli BSiL, Ministerstwo Bezpieczeństwa Bośni i Hercegowiny, a także prokuratury, sądy i służby penitencjarne.

3.2.3. Oczekiwane rezultaty

Rezultat 1: Wzmocnienie zdolności K9, jakimi dysponują organy ścigania, w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych.

Wskaźniki:

— Stopień wdrożenia opracowanego centralnego planu dotyczącego opracowania niezbędnych ram legislacyjnych, infrastrukturalnych i operacyjnych dla jednostek K9

— Odsetek osób wyszkolonych, które wykazują się umiejętnościami wymaganymi do skutecznego stosowania standardowych procedur działania

— Liczba jednostek/obiektów K9 zmodernizowanych zgodnie z oceną potrzeb OBWE

Rezultat 2: Opracowanie zintegrowanych międzyinstytucjonalnych bazy danych przypadków i systemu śledzenia BSiL i amunicji.

Wskaźniki:

— Stopień interoperacyjności/zgodności metodologii gromadzenia danych

— Istnienie funkcjonalnego międzyinstytucjonalnego systemu informatycznego, umożliwiającego zintegrowane gromadzenie i analizę danych dotyczących spraw związanych z BSiL i amunicją

3.2.4. Działania

3.2.4.1. Działanie związane ze wzmocnieniem zdolności K9, jakimi dysponują organy ścigania w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych.

Działanie obejmie:

— Wspieranie organizowania grup roboczych i spotkań koordynacyjnych w celu opracowania centralnego planu budowania zdolności K9

— Wspieranie opracowywania wymaganych ram prawnych i operacyjnych w celu wykorzystania zdolności K9 w zakresie wykrywania BSiL

— Modernizację infrastruktury K9 i zapewnienie wymaganego sprzętu

— Zorganizowanie programu szkoleniowego dotyczącego stosowania standardowych procedur działania służących do wykorzystania zdolności K9 w zakresie wykrywania BSiL

— Utworzenie platformy służącej promowaniu wykorzystania zdolności K9 poprzez organizowanie zawodów na szczeblu krajowym i regionalnym

3.2.4.2. Działanie związane z opracowaniem zintegrowanych międzyinstytucjonalnych: bazy danych i systemu śledzenia BSiL i amunicji.

Działanie obejmie:

— Pomoc w ocenie odpowiednich modeli prawnych i statystycznych wykorzystywanych przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości w celu stworzenia zintegrowanego zapisu międzyinstytucjonalnych wyników w zakresie śledzenia BSiL i amunicji

— Wspieranie utworzenia systemu zapisu wyników Bośni i Hercegowiny w zakresie śledzenia BSiL

— Organizowanie szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania korzystających z systemu śledzenia BSiL

3.3. Projekt 3: Wspieranie wzmocnienia istniejących zdolności K9 policji kosowskiej (*) w zakresie wykrywania i konfiskowania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych

3.3.1. Cel

Celem projektu jest wspieranie wzmocnienia istniejących zdolności K9 policji kosowskiej oraz jej bezpośredniego wkładu w zapobieganie niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, a także nielegalnemu handlowi, zwalczanie tego procederu i prowadzenie dochodzeń w tej sprawie na Bałkanach Zachodnich.

3.3.2. Opis

Projekt został opracowany w kontekście strategii Kosowa w zakresie kontroli BSiL towarzyszącej planowi działania. Ma na celu wspieranie wzmocnienia istniejących zdolności K9 policji kosowskiej oraz jej bezpośredniego wkładu w zapobieganie niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, a także nielegalnemu handlowi, zwalczanie tego procederu i prowadzenie dochodzeń w tej sprawie na Bałkanach Zachodnich.

Projekt będzie miał na celu wyeliminowanie zweryfikowanych braków w zdolnościach służb K9 w zakresie zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL, a także nielegalnemu handlowi, zwalczania tego procederu i prowadzenia dochodzeń w tej sprawie, w tym w zakresie ram regulacyjnych, wykorzystania operacyjnego zespołów K9, niedoboru zasobów ludzkich, infrastrukturalnych i transportowych.

Beneficjentem projektu jest, oprócz ludności Kosowa, kosowska policja.

3.3.3. Oczekiwany rezultat

Rezultat 1: Poprawa ram regulacyjnych i szkoleniowych, a także infrastruktury i wyposażenia jednostki K9 w celu efektywniejszego i skuteczniejszego zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, a także nielegalnemu handlowi i prowadzenia dochodzeń w tej sprawie

Wskaźniki:

— Istnienie ram regulacyjnych i szkoleniowych jednostki K9

— Istnienie zmodernizowanej infrastruktury i wyposażenia jednostki K9

3.3.4. Działania

3.3.4.1. Działanie związane ze wzmocnieniem ram regulacyjnych i szkoleniowych, a także infrastruktury i wyposażenia jednostki K9 w celu efektywniejszego i skuteczniejszego zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, a także nielegalnemu handlowi.

Działanie obejmie:

— Ustanowienie i działalność grupy roboczej ds. poprawy zdolności K9

— Przeprowadzenie wizyt studyjnych u partnerów posiadających zaawansowany system wykorzystywania psów do wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych

— Zapewnienie wsparcia działowi szkoleń beneficjenta przy sporządzaniu planu szkoleń, opracowanie metodyki szkoleń, która zostanie w pełni włączona do standardowej procedury działania jednostek K9 w zakresie szkoleń i operacji K9, a także stworzenie kręgu ekspertów ds. szkoleń

— Wsparcie zapewnienia niezbędnej infrastruktury i wyposażenia koniecznych do zadań szkoleniowych, taktycznych i operacyjnych jednostki K9

— Zapewnienie specjalistycznych i zaawansowanych szkoleń dla przewodników psów

3.4. Projekt 4: Wspieranie władz Republiki Macedonii Północnej w zmniejszaniu ryzyka rozprzestrzeniania broni i niewłaściwego wykorzystywania BSiL

3.4.1. Cel

Celem projektu jest zmniejszenie ryzyka rozprzestrzeniania i niewłaściwego wykorzystywania BSiL w Republice Macedonii Północnej poprzez zwiększenie zdolności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i innych organizacji rządowych w zakresie zapobiegania, wykrywania, analizy i prowadzenia dochodzeń.

3.4.2. Opis

Projekt opracowano w odpowiedzi na wniosek o pomoc złożony przez rząd Republiki Macedonii Północnej (2019 r.) w celu wzmocnienia zdolności Krajowej Komisji ds. BSiL i budowania zdolności policyjnej jednostki K9 w zakresie wykrywania broni i materiałów wybuchowych.

OBWE zweryfikowała braki w zdolnościach w zakresie:

a) zdolności operacyjnych K9 przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w zakresie wykrywania nielegalnego rozprzestrzeniania BSiL;

b) mechanizmu koordynacji wewnątrz- i międzyinstytucjonalnej oraz transgranicznej współpracy w zakresie zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i zwalczania tego procederu;

c) analizy kwestii kontroli BSiL na poziomie strategicznym i operacyjnym;

d) skoordynowanych działań informacyjnych i uświadamiających społeczeństwo na temat zagrożeń związanych z niewłaściwym wykorzystaniem BSiL w Republice Macedonii Północnej, w tym działań podejmowanych przez Krajową Komisję ds. BSiL.

Środki finansowe Rady UE zostaną wykorzystane do wyeliminowania luk w zdolnościach w ramach lit. a), b) i c).

Beneficjentami projektu są, oprócz ludności Republiki Macedonii Północnej, liczne organy krajowe posiadające mandat w dziedzinie kontroli BSiL, mianowicie Krajowa Komisja ds. BSiL (3), Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i policja.

3.4.3. Oczekiwany rezultat

Rezultat 1: Zwiększona zdolność Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Macedonii Północnej oraz Komisji ds. BSiL w zakresie regulacyjnym, operacyjnym, a także zdolność do współpracy między agencjami w celu zwalczania rozprzestrzeniania BSiL i zajęcia się tym problemem.

Wskaźniki:

— Istnienie ram regulacyjnych dotyczących K9

— Liczba wdrożonych służb regionalnych K9 o zdolności funkcjonalnej

— Istnienie wymiany informacji w czasie rzeczywistym w ramach policji i z centrum współpracy policyjno-celnej – państwa Europy Południowo-Wschodniej

— Odsetek docelowych odbiorców (w podziale według płci), świadomych zagrożeń związanych z niewłaściwym wykorzystaniem BSiL i broni palnej

— Liczba kobiet i mężczyzn, do których dotarły działania poświęcone podnoszeniu świadomości

3.4.4. Działania

3.4.4.1. Wsparcie na rzecz zwiększenia zdolności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych do wykrywania nielegalnej BSiL poprzez skuteczne rozmieszczanie zasobów K9

Działanie obejmie:

— Pomoc w zakresie wyposażenia i modernizacja infrastruktury jednostek K9 na szczeblu centralnym i regionalnym, w tym zmodernizowanie infrastruktury magazynowania BSiL i infrastruktury informatycznej w maksymalnie (5) miejscach (składnicach broni) zajmowanych wspólnie z jednostkami K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Macedonii Północnej

— Opracowanie standardowych procedur działania służących do wykorzystania zdolności K9 w zakresie wykrywania BSiL

— Program szkoleniowy dotyczący stosowania standardowych procedur działania służących do wykorzystania zdolności K9 do wykrywania BSiL

— Zapewnienie platformy służącej promowaniu wykorzystania zdolności K9 poprzez organizowanie zawodów na szczeblu krajowym i regionalnym

3.4.4.2. Wsparcie fazy pilotażowej systemu wymiany informacji w czasie rzeczywistym na potrzeby zwalczania nielegalnego handlu BSiL

Działanie obejmie:

— Pomoc w zakresie modernizacji sprzętu, infrastruktury fizycznej i technologii informacyjno-komunikacyjnych w ramach systemów wymiany informacji w pięciu (5) wybranych centrach współpracy policyjno-celnej (PCCC)

— Opracowanie standardowej procedury działania dotyczącej incydentów związanych z BSiL

— Program szkoleniowy dotyczący stosowania standardowej procedury działania w przypadku wymiany w czasie rzeczywistym informacji o incydentach dotyczących BSiL

— Program wymiany pracowników (staże)

— Zorganizowanie konferencji Centrum Współpracy Policyjno-Celnej

3.4.4.3. Wsparcie na rzecz zwiększenia zdolności operacyjnych i analitycznych Krajowej Komisji ds. BSiL w zakresie zwalczania nielegalnego handlu BSiL

Działanie obejmie:

— Zorganizowanie warsztatów dotyczących współpracy między agencjami w zakresie systemu kontroli BSiL

— Opracowanie podręcznika z wytycznymi dla członków komisji

— Analiza stanu kontroli BSiL, w tym opracowanie standardowej procedury działania w zakresie gromadzenia danych, śledzenia informacji oraz sprawozdawczości, a także opracowanie systemu zarządzania sprawami w celu ułatwienia analizy dotyczącej BSiL

3.5. Projekt 5: Ograniczanie zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej w Czarnogórze

3.5.1. Cel

Celem projektu jest zmniejszenie ryzyka nieplanowanych eksplozji w składach amunicji oraz przenikania BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej z magazynów Ministerstwa Obrony Czarnogóry.

3.5.2. Opis

Czarnogóra narażona jest na nieplanowane eksplozje w składach amunicji, nielegalny handel BSiL i amunicją konwencjonalną oraz ich niekontrolowane rozprzestrzenianie. Zostało to potwierdzone podczas różnych wizyt ekspertów OBWE w ostatnich latach. Ministerstwo Obrony Czarnogóry poruszyło te kwestie w swoim dokumencie centralnym, który przedstawia pożądany efekt końcowy. Usuwanie nadwyżek broni i amunicji wybuchowej w przejrzysty sposób oraz opracowanie zrównoważonego systemu zarządzania cyklem życia w odniesieniu do broni, materiałów wybuchowych i amunicji wybuchowej (WEO). Czarnogóra zwróciła się o pomoc w 2019 r. na Forum OBWE ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa.

OBWE zweryfikowała braki w zdolnościach w zakresie:

a) zapewnienia podejścia uwzględniającego zarządzanie cyklem życia w odniesieniu do BSiL i amunicji konwencjonalnej, w tym w zakresie stałego szkolenia i transferu wiedzy, ram nadzoru nad amunicją oraz międzyinstytucjonalnej koordynacji i współpracy;

b) b) bezpiecznego transportu amunicji konwencjonalnej zgodnie z międzynarodowymi normami.

Środki finansowe Rady UE zostaną wykorzystane do wyeliminowania luk w zdolnościach w ramach lit. a) i b).

Beneficjentami projektu są, oprócz ludności Czarnogóry, Ministerstwo Obrony i Siły Zbrojne Czarnogóry.

3.5.3. Oczekiwane rezultaty

Rezultat 1: Zwiększenie zdolności strategicznych, szkoleniowych i koordynacyjnych Ministerstwa Obrony oraz innych odpowiednich organów rządowych odpowiedzialnych za zarządzanie BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej

Wskaźniki:

— Liczba personelu Ministerstwa Obrony w odpowiednich instytucjach edukacyjnych/szkoleniowych i jednostkach operacyjnych o zaawansowanych zdolnościach w zakresie wspierania zarządzania BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej i postępowania z nimi;

— Liczba działań w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej koordynowanych przez Czarnogórę za pośrednictwem wyznaczonych organów;

— Istnienie tymczasowego organu kontrolującego

Rezultat 2: Zwiększenie zdolności do bezpiecznego i chronionego transportu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej zgodnie z Umową europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (umową ADR).

Wskaźniki:

— Liczba pracowników beneficjenta projektu o zwiększonych kompetencjach w zakresie transportu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej

— Istnienie systemu transportu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej wbudowanego w ramy organizacyjne

— Analiza wymogów zgodności z umową ADR wraz z zaleceniami przedstawionymi Ministerstwu Obrony Czarnogóry

3.5.4. Działania

3.5.4.1 Działanie związane ze zwiększeniem zdolności strategicznych, szkoleniowych i koordynacyjnych Ministerstwa Obrony oraz innych odpowiednich organów rządowych odpowiedzialnych za zarządzanie BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej.

Działanie obejmie:

— Przekazywanie wiedzy i międzynarodowych dobrych praktyk w dziedzinie zarządzania BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej

— Doradztwo i koordynowanie programu Ministerstwa Obrony Czarnogóry w wybranych obszarach zrównoważonego zarządzania cyklem życia w odniesieniu do BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej

— Doradztwo techniczne w zakresie krajowych mechanizmów zarządzania BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej

3.5.4.2 Działania związane z programem dotyczącym szkolenia i wyposażenia w celu ustanowienia zdolności w zakresie transportu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej w Czarnogórze, zgodnie z umową ADR.

Działanie obejmie:

— Sporządzenie wspólnie z Ministerstwem Obrony Czarnogóry analizy wymogów w celu zapewnienia pełnej zgodności z umową ADR

— Zamówienie dwóch samochodów ciężarowych zgodnych z umową ADR, w tym szkolenie zapoznawcze, konserwacja i zamówienie na części zamienne

3.6. Projekt 6: Zmniejszenie zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z nielegalnym posiadaniem i niewłaściwym wykorzystywaniem BSiL oraz handlem nią w Serbii

3.6.1. Cel

Celem projektu jest zmniejszenie zagrożeń dla bezpieczeństwa i ochrony związanych z nielegalnym posiadaniem BSiL, nadużyciami legalnej BSiL i nielegalnym handlem nią.

3.6.2. Opis

Projekt opracowano w odpowiedzi na wniosek o pomoc złożony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Serbii (2019 r.) w celu sprostania wyzwaniom związanym z niekontrolowanym rozprzestrzenianiem i nielegalnym posiadaniem BSiL, co stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i ochrony w Serbii. Zjawiska te przyczyniają się do szerzenia się przestępczości i poważnej przestępczości zorganizowanej, działając jako czynniki sprzyjające przemocy, stosowaniu gróźb i terroryzmowi. Wywierają one również podobny negatywny wpływ na środki budowy zaufania w tym kraju oraz stanowią zagrożenie w kontekście przemocy uwarunkowanej płcią.

OBWE sprawdziła potrzeby w zakresie zwalczania nielegalnego handlu BSiL; chodzi o:

a) wzmocnienie zdolności policji do prowadzenia kampanii uświadamiających na temat kontroli i gromadzenia BSiL i tym samym przyczynienie się do zmniejszenia ilości broni będącej w nielegalnym posiadaniu, utrudnienie niewłaściwego wykorzystywania BSiL, a jednocześnie zwiększenie bezpieczeństwa obywateli Serbii;

b) wzmocnienie zdolności K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w zakresie wykrywania broni i materiałów wybuchowych poprzez: i) ustanowienie niezbędnych ram prawnych, ii) ocenę i rozwój zdolności oraz iii) zamówienie specjalnego sprzętu i infrastruktury budowlanej;

c) zmiany do ustawy o broni i amunicji oraz zbioru przepisów dotyczących pozbawiania broni cech użytkowych poprzez a) ocenę zdolności i możliwości technicznych; oraz b) zapewnienie pomocy technicznej przy opracowywaniu zbioru przepisów.

Środki finansowe Rady UE zostaną wykorzystane do wyeliminowania luk w zdolnościach w ramach lit. a) – c).

Beneficjentami projektu są, oprócz ludności Serbii, Rada BSiL, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, policja i organizacje społeczeństwa obywatelskiego zaangażowane w kwestie związane z kontrolą BSiL.

3.6.3. Oczekiwane rezultaty

Rezultat 1: Ustanowienie partnerstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz mechanizmu uświadamiającego służącego do zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL.

Wskaźniki:

— Liczba inicjatyw uświadamiających na szczeblu krajowym i lokalnym na temat zagrożeń związanych z rozprzestrzenianiem BSiL

— Istnienie i stosowanie mechanizmów współpracy między wieloma agencjami

— Liczba publicznych ogłoszeń społecznych nadawanych przez krajowe i lokalne stacje telewizyjne i radiowe

— Liczba młodych osób – z docelowych miast – poinformowanych o zagrożeniach związanych z BSiL przy pomocy seminariów i materiałów informacyjnych

Rezultat 2: Ulepszenie ram prawnych dotyczących pozbawiania cech użytkowych i zharmonizowanie ich z międzynarodowymi normami i optymalnymi rozwiązaniami

Wskaźniki:

— Zapoznanie grupy roboczej z międzynarodowymi normami i optymalnymi rozwiązaniami

— Istnienie projektów przepisów uwzględniających wkłady i zalecenia

— Konsultowanie projektów przepisów z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego

Rezultat 3: Zwiększenie zdolności jednostek K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, zgodnie ze standardami praw człowieka

Wskaźniki:

— Istnienie planu prac na rzecz zwiększenia zdolności jednostek K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

— Liczba spotkań dotyczących współpracy między agencjami, wymiany informacji i interoperacyjności jednostek policyjnych K9 oraz innych kluczowych zainteresowanych organów ścigania w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych

— Istnienie ulepszonej metodologii i programów szkoleń K9 zgodnie z międzynarodowymi normami

— Liczba szkoleniowców K9 i przewodników przeszkolonych zgodnie z międzynarodowymi normami

3.6.4. Działania

3.6.4.1. Działanie związane z ustanowieniem partnerstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz mechanizmu uświadamiającego służącego do zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL.

Działanie obejmie:

— Spotkanie ekspertów na temat budowania partnerstw z mediami elektronicznymi i drukowanymi oraz wskazania mechanizmów zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu BSiL

— Ustanowienie platformy mediów społecznościowych i wspieranie kampanii medialnych na rzecz zapobiegania rozprzestrzenianiu BSiL i posiadania broni w sposób odpowiedzialny

— Prowadzenie działań doradczych na szczeblu krajowym i lokalnym

3.6.4.2. Działanie związane z ulepszeniem i zharmonizowaniem ram prawnych dotyczących pozbawiania cech użytkowych z międzynarodowymi normami i optymalnymi rozwiązaniami

Działanie obejmie:

— Udzielanie porad eksperckich i wsparcia logistycznego na potrzeby posiedzeń grupy roboczej ds. pozbawiania cech użytkowych

— Ocena obecnych przepisów dotyczących pozbawiania cech użytkowych i ewaluacja ich praktycznego wdrożenia

— Warsztaty na temat optymalnych rozwiązań i wniosków wyciągniętych podczas opracowywania i wdrażania ram normatywnych dotyczących pozbawiania cech użytkowych

— Program w zakresie szkolenia i wyposażenia dotyczący pozbawienia BSiL cech użytkowych

3.6.4.3. Działania związane ze zwiększeniem zdolności jednostek K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych, zgodnie ze standardami praw człowieka

Działanie obejmie:

— Udzielanie porad eksperckich i wsparcia na posiedzeniach grupy roboczej odnośnie do zwiększenia zdolności K9

— Opracowanie planu prac na rzecz zwiększenia zdolności jednostek K9 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

— Budowa, zakup i dostawa sprzętu i usług dla jednostek K9

— Budowanie zdolności w zakresie wykorzystywania i rozmieszczania jednostek K9 w celu zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL, amunicją i materiałami wybuchowymi oraz prowadzenia dochodzeń w tej dziedzinie poprzez rozwój wsparcia doradczego, programu wymiany i metodologii szkoleniowej

— Organizowanie specjalistycznych kursów szkoleniowych dla psów służbowych i ich przewodników w zakresie rozmieszczania oraz w zakresie wykrywania BSiL, amunicji i materiałów wybuchowych

— Przeprowadzenie regionalnych warsztatów konsultacyjnych na temat dobrych praktyk w zakresie rozmieszczania i udziału w działaniach policji

3.7. Projekt 7: Wzmocnienie działań OBWE przeciwko nielegalnemu rozprzestrzenianiu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej – faza 2 (4)

3.7.1. Cel

Celem projektu jest wspieranie państw uczestniczących OBWE w lepszym planowaniu, wdrażaniu i, w razie konieczności, wzmacnianiu ich zobowiązań przeciwko nielegalnemu rozprzestrzenianiu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej.

3.7.2. Opis

Projekt został opracowany w związku z tym, że Rada Ministerialna OBWE powierzyła Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa (MC.DEC/10/17), zgodnie z jego mandatem, zadanie obejmujące w szczególności:

— dalsze wzmożenie wysiłków na rzecz pełnego wdrożenia istniejących środków i zobowiązań określonych w dokumencie OBWE dotyczącym BSiL, dokumencie OBWE dotyczącym zapasów amunicji konwencjonalnej i powiązanych decyzjach Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa;

— dalsze działania na rzecz poprawy skuteczności i wyników projektów dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej służących zapewnieniu jak największej wartości w ramach radzenia sobie z wyzwaniami związanymi z BSiL i zapasami amunicji konwencjonalnej, zgodnie z mechanizmami pomocy OBWE określonymi w dokumentach OBWE dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej oraz w odpowiednich decyzjach Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa;

— przeanalizowanie sposobów na zapobieganie przenikaniu BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej na nielegalne rynki;

— przeanalizowanie sposobów uzupełnienia istniejących środków OBWE mających na celu rozwiązanie problemu nielegalnego handlu BSiL;

— dalsze wnoszenie wkładów pozabudżetowych na zasadzie dobrowolności w celu wspierania projektów pomocowych Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej;

— przeanalizowanie możliwości zapewnienia, w stosownych przypadkach, dobrowolnego doradztwa eksperckiego w ramach projektów pomocowych OBWE dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej przez państwa uczestniczące posiadające określoną wiedzę.

Chociaż struktura projektu wiąże się z szerszym zaangażowaniem wszystkich państw uczestniczących w odniesieniu do Europy Południowo-Wschodniej, celem jest ocena potrzeb i wymogów państw uczestniczących OBWE i operacji w terenie prowadzonych w tym regionie w celu wsparcia realizacji projektów pomocy praktycznej w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej oraz doradczego wsparcia programowego. Państwa uczestniczące i misje w terenie w Europie Południowo-Wschodniej również skorzystają z systemu informatycznego przedmiotowego projektu w celu wsparcia monitorowania, przeglądu i realizacji projektów pomocy praktycznej w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej.

Ponadto projekt zapewni wsparcie w zakresie koordynacji i zarządzania projektami sześciu (6) operacji w terenie OBWE w ramach wdrażania kompleksowego programu OBWE dotyczącego wspierania wysiłków na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną w Europie Południowo-Wschodniej oraz zwalczania tego procederu.

Beneficjentami projektu, oprócz ludności państw uczestniczących z Europy Południowo-Wschodniej, są organy rządowe posiadające mandat w dziedzinie kontroli BSiL (takie jak Komisja ds. BSiL, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, policja, Ministerstwo Obrony) oraz operacje OBWE w terenie.

3.7.3. Oczekiwany rezultat

Rezultat 1: Poczynienie postępów w zakresie ram normatywnych OBWE dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej oraz w zakresie realizacji powiązanych projektów pomocy praktycznej.

Wskaźniki:

— Istnienie podstawy i mechanizmu ciągłej weryfikacji potrzeb i wymogów w dziedzinie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej

— Istnienie internetowej platformy informatycznej zawierającej informacje dostępne w czasie rzeczywistym związane z portfelem projektów pomocowych OBWE dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej

3.7.4. Działania

3.7.4.1. Ocena potrzeb i wymogów państw uczestniczących OBWE, Sekretariatu OBWE i operacji w terenie w celu wsparcia realizacji projektów pomocy praktycznej w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej w Europie Południowo-Wschodniej

Działanie obejmie:

— Ocenę potrzeb państw OBWE zwracających się o praktyczną pomoc w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej oraz wspieranie procesu przeglądu

— Ocenę potrzeb państw OBWE będących darczyńcami i dostarczających zasoby w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej oraz wspieranie procesu przeglądu

— Doradztwo strategiczne i wsparcie programowe dla państw uczestniczących OBWE i operacji OBWE w terenie za pośrednictwem mechanizmu wyciągania wniosków z projektów pomocy praktycznej

— Całościową koordynację i wsparcie zarządzania w zakresie projektów kontrolnych i działań dotyczących BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej w Europie Południowo-Wschodniej

3.7.4.2. Opracowanie, testowanie i uruchomienie systemu informatycznego w celu wsparcia monitorowania, przeglądu i realizacji projektów pomocy praktycznej w zakresie BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej

Działanie obejmie:

— Opracowanie nowoczesnej i dostępnej aplikacji internetowej w celu zintegrowania informacji na temat wszystkich projektów pomocowych OBWE z wielu źródeł, w tym danych technicznych, finansowych, geograficznych i tematycznych, a także dokumentów je potwierdzających. Informacje te pozwolą darczyńcom i państwom uczestniczącym w Europie Południowo-Wschodniej lepiej planować, realizować i wzmacniać swoje zobowiązania polityczne i finansowe w walce z nielegalnym rozprzestrzenianiem BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej.

4. Zarządzanie projektem i wsparcie administracyjne na rzecz realizacji działania

Specjalny personel Sekretariatu OBWE w jednostce wspierającej Centrum Zapobiegania Konfliktom (CPC) / Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa (FSC) oraz w sześciu (6) misjach OBWE w terenie rozmieszczonych w Europie Południowo-Wschodniej będzie zarządzał realizacją działania i powiązanych z nim działań w ramach projektów, jak określono w sekcji 3. Jednostka wspierająca Centrum Zapobiegania Konfliktom / Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa zapewni koordynację z misjami OBWE w terenie rozmieszczonym w Europie Południowo-Wschodniej i zapewni im doradztwo w kwestiach merytorycznych w ramach projektu 7; będzie to obejmować monitorowanie i ocenę programu.

Jednostka wspierająca Centrum Zapobiegania Konfliktom / Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa i misje w terenie będą – za pośrednictwem specjalnego personelu projektowego, zorganizowanego w ramach zespołów ds. realizacji projektów – w dalszym ciągu wspierać współpracę i koordynację ze społecznością międzynarodową na szczeblu regionalnym i jurysdykcyjnym, m.in. w ramach planu działania w zakresie kontroli BSiL dla Bałkanów Zachodnich.

Specjalny personel ds. projektów będzie wykonywać następujące zadania:

— zarządzanie projektami na wszystkich etapach cyklu projektu,

— prowadzenie bieżącej kontroli finansowej projektów,

— zapewnianie fachowej wiedzy technicznej i prawnej, wspieranie zamówień publicznych w ramach projektów,

— nawiązywanie kontaktów i koordynacja z innymi organizacjami i programami międzynarodowymi,

— zapewnianie jakości i prowadzenie kontroli jakości wyników zatwierdzonych projektów,

— wspieranie jurysdykcji w Europie Południowo-Wschodniej w opracowywaniu nowych środków mających na celu zwiększenie zdolności i zbiorowych wysiłków na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną oraz zwalczania tego procederu.

5. Aspekt płci

Perspektywa uwzględniania aspektu płci została uwzględniona na wszystkich etapach opracowywania, rozwoju i realizacji projektów. Głównym założeniem było to, że wykorzystywanie, niewłaściwe wykorzystywanie oraz skutki BSiL i amunicji konwencjonalnej w różny sposób wpływają na kobiety i mężczyzn, chłopców i dziewczęta. Uwzględnianie potrzeb związanych z płcią zostało dostosowane do konkretnych kontekstów i rodzaju pomocy przewidzianej w ramach projektów, a także opierało się na analizie sytuacyjnej uwzględniającej perspektywę płci.

Narzędzie OBWE „wskaźnik równości płci” zastosowano przy opracowywaniu projektów, ale także w monitorowaniu postępów we wdrażaniu uwzględniania aspektu płci przez cykl zarządzania projektem. Znaczna większość proponowanych projektów uznaje równość płci za istotny cel lub w pełni uwzględnia aspekt płci.

6. Beneficjenci

Bezpośrednimi beneficjentami przedmiotowego działania będą organy w Europie Południowo-Wschodniej posiadające mandat i odpowiedzialne za zapobieganie nielegalnemu handlowi BSiL i amunicją konwencjonalną oraz zwalczanie tego procederu. Główne organy, które zostaną objęte działaniem, to: Komisja/Rada ds. BSiL, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i organy ścigania, takie jak policja. Inne zaangażowane organy to Ministerstwo Bezpieczeństwa, prokuratury, sądy i służby penitencjarne w Bośni i Hercegowinie, a także Ministerstwo Obrony Czarnogóry. W Serbii natomiast projekt przewiduje współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego zajmującymi się kwestiami kontroli BSiL.

Niebezpośrednimi beneficjentami działania są mieszkańcy jurysdykcji w Europie Południowo-Wschodniej i w jej sąsiedztwie europejskim, zagrożeni zjawiskiem wykorzystywania nielegalnej BSiL i amunicji konwencjonalnej do działalności przestępczej, terroryzmu i nadużywania przemocy.

UE i upoważnione organy jej państw członkowskich również będą niebezpośrednimi beneficjentami projektów, ponieważ będą korzystać ze zwiększonych zdolności w zakresie kontroli BSiL i amunicji konwencjonalnej w Europie Południowo-Wschodniej, m.in. poprzez lepszą wymianę informacji oraz środki koordynacji i współpracy, takie jak identyfikacja ryzyka, dochodzenia i śledzenie, wykrywanie i konfiskata nielegalnej BSiL i amunicji konwencjonalnej.

7. Wyeksponowanie działań Unii

OBWE podejmuje wszystkie odpowiednie działania w celu upublicznienia faktu, że działanie zostało sfinansowane przez Unię. Działania takie będą realizowane zgodnie z podręcznikiem „Informowanie o działaniach zewnętrznych Unii Europejskiej i ich eksponowanie” sporządzonym przez Komisję. OBWE zapewni zatem wyeksponowanie wkładu Unii, stosując odpowiednie logo i działania promocyjne, podkreślając rolę Unii, zapewniając przejrzystość jej działań i podnoszenie świadomości na temat przyczyn przyjęcia niniejszej decyzji oraz powodów wspierania tej decyzji przez Unię, a także rezultatów tego wsparcia. Na materiałach wyprodukowanych w ramach tego projektu w widocznym miejscu zostanie umieszczona flaga Unii Europejskiej zgodnie z unijnymi wytycznymi dotyczącymi prawidłowego wykorzystywania i reprodukcji flagi.

Z uwagi na fakt, że planowane działania znacznie różnią się zakresem i charakterem, zastosowany zostanie zestaw narzędzi promocyjnych obejmujących: tradycyjne media; strony internetowe; media społecznościowe; oraz materiały informacyjne i promocyjne, w tym infografiki, ulotki, biuletyny, komunikaty prasowe i – w stosownych przypadkach – inne materiały. Odpowiednio oznaczone zostaną publikacje, imprezy publiczne, kampanie, wyposażenie i obiekty budowlane nabywane w ramach każdego projektu. Aby dodatkowo zwiększyć oddziaływanie projektu poprzez szerzenie wiedzy wśród różnych jurysdykcji i wśród społeczeństwa, społeczności międzynarodowej oraz mediów lokalnych i międzynarodowych, do każdej z grup, do której projekt ma dotrzeć, kierowane będą informacje we właściwym języku.

Wyeksponowanie działań Unii będzie realizowane na szczeblu jurysdykcji poprzez zaangażowanie misji OBWE w terenie, a także na szczeblu całej OBWE za pośrednictwem Sekretariatu.

8. Czas trwania

W oparciu o doświadczenia z wdrażania decyzji Rady (WPZiB) 2017/1424 i decyzji Rady (WPZiB) 2019/2009 oraz z uwzględnieniem szerokiego zakresu przedmiotowego działania, liczby beneficjentów oraz liczby i stopnia skomplikowania planowanych działań, czas realizacji projektu wyznaczono na 36 miesięcy.

9. Wykonawcza jednostka techniczna

Realizację techniczną tego programu powierza się jednostce wspierającej Centrum Zapobiegania Konfliktom (CPC) / Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa (FSC) w ramach Sekretariatu OBWE oraz sześciu (6) misjom OBWE w terenie rozmieszczonym w Europie Południowo-Wschodniej, przy czym ta pierwsza pełni również rolę koordynatora. W stosownych przypadkach wsparcie doradcze zapewni Departament ds. Zwalczania Zagrożeń Transnarodowych (TNTD) w ramach Sekretariatu OBWE. Dział Wsparcia Programowania i Oceny, funkcjonujący w ramach Centrum Zapobiegania Konfliktom (CPC) sekretariatu OBWE, uczestniczy w charakterze obserwatora w Komitecie Sterującym.

10. Komitet Sterujący

Komitet Sterujący tego działania będzie się składał z przedstawicieli Wysokiego Przedstawiciela, delegatur UE w jurysdykcjach oraz jednostek wykonawczych, o których mowa w części 4 niniejszego załącznika.

Jednostka realizująca, wspomagana przez Komitet Sterujący, dopilnuje, by realizacja projektu była koordynowana z inną pomocą ze strony UE na rzecz jurysdykcji w Europie Południowo-Wschodniej, np. pomocą ze strony niemieckiego Federalnego Urzędu Gospodarki i Kontroli Eksportu (BAFA) (wspieraną decyzjami Rady (WPZiB) 2018/101 (5) i (WPZiB) 2017/915 (6)), pomocą w ramach współpracy regionalnej z Bałkanami Zachodnimi w dziedzinie kontroli BSiL realizowanej przez UNDP/SEESAC (wspieraną decyzjami Rady (WPZiB) 2019/2111 (7), (WPZiB) 2018/1788 (8) i (WPZiB) 2016/2356 (9)) oraz pomocą w ramach współpracy organów ścigania UE i Europy Południowo-Wschodniej, jeśli chodzi o przeciwdziałanie nielegalnemu handlowi bronią palną (wspieraną przez DG HOME Komisji, Europol i jednostkę EMPACT ds. broni palnej).

Komitet Sterujący będzie regularnie zapraszać przedstawicieli partnerów jurysdykcji w Europie Południowo-Wschodniej. Komitet Sterujący może również zapraszać przedstawicieli podmiotów zaangażowanych w projekty w Europie Południowo-Wschodniej, które mają podobny lub powiązany cel. Komitet Sterujący będzie regularnie dokonywać przeglądu wdrażania niniejszej decyzji, nie rzadziej niż co sześć miesięcy, w tym przy pomocy środków komunikacji elektronicznej.

11. Sprawozdawczość

Sprawozdania, opisowe, a także finansowe, obejmują całość działania opisanego w odpowiedniej umowie dotyczącej konkretnego wkładu oraz w załączonym do niej budżecie, niezależnie do tego, czy to działanie jest w całości finansowane czy też współfinansowane na mocy decyzji Rady.

OBWE uwzględni sprawozdawczość dla KE/UE za pośrednictwem jednostki wspierającej Centrum Zapobiegania Konfliktom (CPC) / Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa (FSC), a mianowicie zespół ds. realizacji projektu w ramach projektu 7.

(1) W odniesieniu do Kosowa*, ze względu na jego status, ograniczenia i wymogi formalnej procedury OBWE jako takie nie mają zastosowania do tamtejszych potencjalnych projektów. W związku z tym zgodnie ze wskazówkami misji OBWE w Kosowie (OMIK) realizowane będą liczne projekty w odpowiedzi na wnioski o pomoc składane przez lokalne organy i instytucje. (*Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją RB ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa).

(2) Plan działania opracowano na podstawie wspólnego oświadczenia wiceministrów spraw wewnętrznych i wiceministrów spraw zagranicznych w Europie Południowo-Wschodniej, jak również elementów planu działania; oba dokumenty przyjęto na posiedzeniu w Podgoricy 1 lutego 2018 r. Plan działania został oficjalnie przyjęty na szczycie UE i Bałkanów Zachodnich w Londynie 10 lipca 2018 r.

(*) Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją RB ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

(3) Organy krajowe uczestniczące w Krajowej Komisji ds. BSiL: Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Handlu i Polityki Społecznej, Ministerstwo Obrony, Ministerstwo Edukacji i Nauki, Ministerstwo Finansów, organy celne, Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej.

(4) Elementy projektu wspierające wysiłki dotyczące BSiL i zapasów amunicji konwencjonalnej w Europie Południowo-Wschodniej.

(5) Decyzja Rady (WPZiB) 2018/101 w sprawie propagowania skutecznych kontroli wywozu broni (Dz.U. L 17 z 23.1.2018, s. 40).

(6) Decyzja Rady (WPZiB) 2017/915 w sprawie działań informacyjnych Unii wspierających wdrożenie Traktatu o handlu bronią (Dz.U. L 139 z 30.5.2017, s. 38).

(7) Decyzja Rady (WPZiB) 2019/2111 z dnia 9 grudnia 2019 r. wspierająca działania SEESAC w zakresie rozbrojenia i kontroli zbrojeń w Europie Południowo-Wschodniej zmniejszające zagrożenie związane z nielegalną bronią strzelecką i lekką oraz amunicją do tych rodzajów broni (Dz.U. L 318 z 10.12.2019, s. 147).

(8) Decyzja Rady (WPZiB) 2018/1788 z dnia 19 listopada 2018 r. w sprawie wsparcia Centrum Kontroli Broni Strzeleckiej i Lekkiej dla Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej (SEESAC) w realizacji regionalnego planu działania w sprawie zwalczania nielegalnego handlu bronią na Bałkanach Zachodnich (Dz.U. L 293 z 20.11.2018, s. 11).

(9) Decyzja Rady (WPZiB) 2016/2356 z dnia 19 grudnia 2016 r. wspierająca działania SEESAC w zakresie rozbrojenia i kontroli zbrojeń w Europie Południowo-Wschodniej w ramach strategii UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i lekkiej i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi (Dz.U. L 348 z 21.12.2016, s. 60).