PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 39/5

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2018/209

z dnia 8 lutego 2018 r.

przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

(notyfikowana jako dokument nr C(2018) 624)

(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (1), w szczególności jej załącznik III pkt 2 akapit trzeci,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dyrektywa 91/676/EWG dotyczy ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego. Jeśli ilość nawozu naturalnego, które państwo członkowskie zamierza pozwolić stosować w przeliczeniu na hektar rocznie, różni się od ilości określonej w pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze w załączniku III do tej dyrektywy, należy ją ustalić w taki sposób, by nie stanowiła przeszkody w realizacji celów określonych w art. 1 dyrektywy 91/676/EWG, oraz uzasadnić na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak istnienie długich okresów wegetacji i charakter upraw o wysokim poborze azotu.

(2) W dniu 22 października 2007 r. Komisja przyjęła decyzję 2007/697/WE (2) przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG na potrzeby zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego w maksymalnej ilości 250 kg azotu na hektar rocznie, na określonych warunkach, w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, w powiązaniu z irlandzkim programem działań zatytułowanym Irish Action Programme as implemented in the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument No 378 of 2006).

(3) W dniu 24 lutego 2011 r. Komisja przyjęła decyzję 2011/127/UE (3) zmieniającą decyzję 2007/697/WE i przedłużającą odstępstwo do dnia 31 grudnia 2013 r. w powiązaniu z irlandzkim programem działań zatytułowanym Irish Action Programme as implemented in the European Communities (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2010 (Statutory Instrument No 610 of 2010).

(4) W dniu 27 lutego 2014 r. Komisja przyjęła decyzję 2014/112/UE (4) przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą 91/676/EWG na potrzeby zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego w maksymalnej ilości 250 kg azotu na hektar rocznie, na określonych warunkach, w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, w powiązaniu z irlandzkim programem działań zatytułowanym Irish Action Programme as implemented in the European Communities (Good Agricultural Practices for Protection of waters) Regulations 2014 (Statutory Instrument No 31 of 2014). Decyzja 2014/112/UE traci moc z dniem 31 grudnia 2017 r.

(5) Odstępstwo przyznane decyzją 2014/112/UE dotyczyło 6 802 gospodarstw rolnych w 2016 r., co odpowiada około 5,4 % całkowitej liczby gospodarstw posiadających zwierzęta wypasane, 20,2 % całkowitej liczby dużych jednostek przeliczeniowych i 9,3 % całkowitej powierzchni gruntów rolnych netto w Irlandii.

(6) W dniu 7 marca 2017 r. Irlandia złożyła do Komisji wniosek o przedłużenie odstępstwa na mocy pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG.

(7) Zgodnie z art. 3 ust. 5 dyrektywy 91/676/EWG Irlandia realizuje plan działania na całym swoim terytorium.

(8) Dane przekazane przez Irlandię w kontekście obowiązku sprawozdawczego wymaganego na podstawie art. 10 dyrektywy 91/676/EWG wskazują, że w latach 2012–2015 wody były na ogół dobrej jakości. W Irlandii w przypadku wód gruntowych we wszystkich stacjach monitorowania odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 50 mg/l, a w 87 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l. W Irlandii w przypadku wód powierzchniowych we wszystkich stacjach monitorowania odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 40 mg/l, a w 99,5 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l.

(9) W ciągu ostatnich kilku lat pogłowie zwierząt gospodarskich w Irlandii zwiększyło się. W latach 2012–2015, w porównaniu z okresem 2008–2011, pogłowie bydła, świń i owiec wzrosło odpowiednio o 3,8 %, 3,7 % i 5,1 %, co odwróciło tendencję spadkową z poprzedniego roku sprawozdawczego. Średnia ilość azotu pochodzącego z nawozu naturalnego w latach 2012–2015 wyniosła 104 kg/ha, czyli podobnie jak w okresie 2008–2011. Średnia ilość fosforu w latach 2012–2015 wyniosła 15 kg/ha, czyli podobnie jak w okresie 2008–2011. Średnie zużycie chemicznych nawozów azotowych w latach 2012–2015 zwiększyło się o 5 % w porównaniu z okresem 2008–2011. Średnie zużycie chemicznych nawozów fosforowych w latach 2012–2015 zwiększyło się o 32,7 % w porównaniu z okresem 2008–2011. Średnie zużycie chemicznych nawozów fosforowych w latach 2012–2015 było nadal o 9,5 % niższe niż średnie zużycie tego nawozu w okresie 2004–2008 (5).

(10) W Irlandii 92 % gruntów rolnych przeznaczonych jest na użytki zielone. Zasadniczo w przypadku gospodarstw posiadających użytki zielone 50 % gruntów uprawianych jest ekstensywnie, a zatem charakteryzuje się stosunkowo małą liczebnością stad oraz ograniczonym stosowaniem nawozów, 21 % gruntów uprawia się w ramach programów rolno-środowiskowych, a tylko 9,3 % uprawianych jest intensywnie. 8 % wykorzystuje się jako grunty orne. Średnie zużycie nawozów chemicznych na użytkach zielonych wynosi 80 kg azotu na hektar i 8 kg fosforu na hektar (5).

(11) Klimat w Irlandii, charakteryzujący się rocznymi opadami równomiernie rozłożonymi w ciągu roku oraz stosunkowo wąskim zakresem temperatur, sprzyja długiemu okresowi wegetacji od 330 dni w roku na południowym zachodzie do około 250 dni w roku na północnym wschodzie (6).

(12) Po zbadaniu wniosku Irlandii zgodnie z pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG oraz w związku z irlandzkim programem i doświadczeniem zdobytym w wyniku odstępstwa przewidzianego w decyzjach 2007/697/WE i 2014/112/UE, Komisja uważa, że ilość nawozu naturalnego proponowana przez Irlandię, odpowiadająca 250 kg azotu na hektar rocznie, nie będzie stanowiła przeszkody w realizacji celów dyrektywy 91/676/EWG, z zastrzeżeniem pewnych ściśle określonych warunków indywidualnych, które powinny mieć zastosowanie do rolników objętych zezwoleniem.

(13) Według dodatkowych informacji przedstawionych przez Irlandię proponowana ilość 250 kg azotu na hektar rocznie, stosowana w gospodarstwach posiadających co najmniej 80 % użytków zielonych, jest uzasadniona na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak długie okresy wegetacji i wysokie plony trawy o wysokim poborze azotu.

(14) Decyzja 2014/112/UE traci moc z dniem 31 grudnia 2017 r. Aby zapewnić zainteresowanym rolnikom możliwość dalszego korzystania z odstępstwa, należy przyjąć niniejszą decyzję.

(15) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds. Azotanów ustanowionego na podstawie art. 9 dyrektywy 91/676/EWG,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Odstępstwo

Odstępstwo, o przyznanie którego Irlandia złożyła wniosek pismem z dnia 7 marca 2017 r. w celu zezwolenia na stosowanie na gruntach większej ilości nawozu naturalnego od ilości określonej w pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG, przyznaje się z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:

a) „gospodarstwa rolne posiadające użytki zielone” oznaczają gospodarstwa, w których co najmniej 80 % powierzchni gruntów rolnych, na której można stosować nawóz naturalny, stanowi trawa;

b) „wypasane zwierzęta gospodarskie” oznaczają bydło (z wyjątkiem cieląt), owce, zwierzynę płową, kozy i konie;

c) „trawa” oznacza trwałe lub krótkotrwałe użytki zielone (krótkotrwałe użytki zielone zakładane są na okres krótszy niż cztery lata);

d) „działka” oznacza pojedyncze pole lub grupę pól, jednolitych pod względem upraw, typu gleby i praktyk nawożenia;

e) „plan nawożenia” oznacza kalkulację planowanego wykorzystania i dostępności składników odżywczych

f) „rejestr nawożenia” oznacza bilans składników pokarmowych w oparciu o rzeczywiste wykorzystanie składników odżywczych.

Artykuł 3

Zakres

Niniejsze odstępstwo stosuje się do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, którym zostało udzielone zezwolenie zgodnie z art. 4.

Artykuł 4

Roczne wnioski i zobowiązania

1. Rolnicy posiadający użytki zielone mogą złożyć do właściwych organów wniosek o roczne zezwolenie na stosowanie nawozu naturalnego zawierającego do 250 kg azotu na hektar rocznie. Wniosek zawiera oświadczenie stwierdzające, że rolnik posiadający użytki zielone poddaje się wszystkim kontrolom przewidzianym w art. 9.

2. W corocznym wniosku, o którym mowa w ust. 1, rolnicy zobowiązują się na piśmie do spełnienia warunków określonych w art. 6 i 7.

Artykuł 5

Przyznanie zezwoleń

Zezwolenia na stosowanie nawozu naturalnego, zawierającego do 250 kg azotu na hektar rocznie, przyznawane są zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 6 i 7.

Artykuł 6

Stosowanie nawozu naturalnego i innych nawozów

1. Ilość nawozu naturalnego pochodzącego od wypasanych zwierząt gospodarskich (w tym nawozu naturalnego pochodzącego bezpośrednio od zwierząt) stosowana na użytkach rolnych każdego roku w gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone nie przekracza ilości nawozu naturalnego zawierającej 250 kg azotu na hektar, z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2–8.

2. Całkowita dawka azotu nie przekracza przewidywalnego zapotrzebowania na substancje odżywcze poszczególnych roślin uprawnych ani maksymalnego poziomu nawożenia mającego zastosowanie do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, ustanowionego w programie działania dotyczącym azotanów (Nitrates Action Programme), oraz uwzględnia zawartość tej substancji w glebie. Całkowita stosowana ilość azotu jest zróżnicowana na podstawie liczebności stad oraz wydajności użytków zielonych.

3. Każde gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone opracowuje i realizuje swój plan nawożenia opisujący płodozmian roślin uprawnych w gospodarstwie i planowane stosowanie nawozu naturalnego oraz innych nawozów. Plan ten na każdy rok kalendarzowy jest dostępny w każdym gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone przed dniem 1 marca każdego roku. Plan nawożenia zawiera co najmniej następujące elementy:

a) plan płodozmianu określający powierzchnię działek, na których uprawia się trawę, oraz działek z innymi uprawami, wraz ze szkicową mapką określającą położenie poszczególnych działek;

b) liczbę zwierząt gospodarskich w gospodarstwie posiadającym użytki zielone, opis systemu magazynowania i przechowywania nawozu naturalnego wraz z pojemnością dostępną do celów przechowywania nawozu naturalnego;

c) obliczenie ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozu naturalnego wytworzonych w gospodarstwie posiadającym użytki zielone;

d) ilość, rodzaj i cechy nawozu dostarczonego poza gospodarstwo posiadające użytki zielone lub do niego;

e) przewidywalne wymagania upraw w zakresie azotu i fosforu w podziale na poszczególne działki;

f) wyniki analizy gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu, jeżeli są dostępne;

g) charakter nawozu, który ma zostać zastosowany;

h) obliczenie stosowanych ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozu naturalnego w podziale na poszczególne działki;

i) obliczenie stosowanych ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozów chemicznych i innych nawozów w podziale na poszczególne działki.

Plan nawożenia musi zostać poddany przeglądowi najpóźniej do siedmiu dni od wprowadzenia wszelkich zmian w praktykach rolniczych stosowanych w gospodarstwie posiadającym użytki zielone.

4. Rejestr nawożenia w odniesieniu do każdej działki, w tym informacje związane z gospodarowaniem dawkami stosowanego azotu i fosforu i gospodarowaniem wodami zanieczyszczonymi należy opracować i prowadzić w każdym gospodarstwie posiadającym użytki zielone. Przedkłada się je właściwemu organowi w odniesieniu do każdego roku kalendarzowego do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego.

5. Okresową analizę ilości azotu i fosforu w glebie przeprowadza się w każdym gospodarstwie posiadającym użytki zielone.

Pobieranie próbek oraz analizę przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata w odniesieniu do każdego obszaru gospodarstwa rolnego posiadającego użytki zielone, jednolitego pod względem płodozmianu i cech gleby.

Wymagana jest co najmniej jedna analiza na każde pięć hektarów użytków rolnych.

Wyniki analizy gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu są dostępne w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone.

6. Nie rozrzuca się nawozu naturalnego w okresie jesiennym przed uprawą trawy.

7. Co najmniej 50 % gnojowicy wytworzonej w gospodarstwie stosuje się do dnia 15 czerwca. Niskoemisyjne urządzenia do rozrzucania gnojowicy są wykorzystywane do wszelkich zastosowań gnojowicy po dniu 15 czerwca.

Artykuł 7

Gospodarowanie gruntami

1. Krótkotrwałe użytki zielone należy zaorać na wiosnę.

2. Na wszystkich rodzajach gleb bezpośrednio po zaoraniu trawy następuje uprawa roślin o wysokim poborze azotu;

3. System płodozmianu nie zawiera roślin strączkowych ani innych roślin wiążących azot atmosferyczny. Nie dotyczy to jednak koniczyny na użytkach zielonych, na których jej zawartość wynosi mniej niż 50 %, ani innych roślin strączkowych, które są podsiane trawą.

Artykuł 8

Monitorowanie

1. Właściwe organy dopilnowują, by mapy określające odsetek gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, odsetek zwierząt gospodarskich oraz odsetek gruntów rolnych objętych zezwoleniami w każdym powiecie oraz mapy miejscowego użytkowania gruntów były sporządzane i aktualizowane co roku.

2. Właściwe organy monitorują glebę, wody powierzchniowe i wody gruntowe i dostarczają Komisji danych na temat stężeń azotu i fosforu w wodzie glebowej, na temat azotu mineralnego w profilu glebowym i stężeń azotanów w wodach gruntowych i powierzchniowych, zarówno w warunkach objęcia odstępstwem, jak i nieobjęcia odstępstwem. Monitorowanie prowadzi się na poziomie pola w gospodarstwie rolnym i w zlewniach rolniczych objętych monitorowaniem. Punkty monitorowania są charakterystyczne dla głównych typów gleby, poziomów intensywności, praktyk nawożenia i upraw.

3. Właściwe organy prowadzą monitorowanie wody w zlewniach rolniczych umiejscowionych w pobliżu najbardziej narażonych części wód.

4. Właściwe organy przeprowadzają badania na temat miejscowego użytkowania gruntów, systemu płodozmianu i praktyk rolniczych objętych zezwoleniami w odniesieniu do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone.

5. Zebrane informacje i dane pochodzące z analizy składników pokarmowych, o której mowa w art. 6 ust. 5, oraz z monitorowania, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, są stosowane w modelowych obliczeniach wielkości strat azotanów i fosforu z gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone i korzystających z zezwoleń.

Artykuł 9

Kontrole

1. Właściwe organy dopilnowują, aby wszystkie wnioski o przyznanie zezwolenia poddano kontroli administracyjnej. W przypadku gdy kontrola ta wykaże, że warunki przewidziane w art. 6 i 7 nie zostaną spełnione, wnioski należy odrzucić, a wnioskodawcę poinformować o przyczynach takiej decyzji.

2. Właściwy organ, na podstawie analizy ryzyka, wyników kontroli z poprzednich lat i wyników ogólnych kontroli wyrywkowych dotyczących stosowania irlandzkich przepisów wdrażających dyrektywę 91/676/EWG ustala program kontroli w terenie przeprowadzanych w gospodarstwach posiadających użytki zielone. Kontrole w terenie obejmują sprawdzenie zgodności z warunkami określonymi w art. 6 i 7 niniejszej decyzji i obejmują co najmniej 5 % gospodarstw korzystających z zezwoleń.

3. Jeżeli kontrole wskazują na niezgodność z niniejszą decyzją, właściwe organy podejmują niezbędne działania naprawcze. Rolnicy, którzy nie przestrzegają art. 6 i 7 zostaną ukarani karą pieniężną zgodnie z przepisami krajowymi i mogą zostać wyłączeni z uzyskania zezwolenia w kolejnym roku.

4. Właściwe organy muszą otrzymać odpowiednie uprawnienia i środki niezbędne do weryfikacji zgodności z warunkami zezwolenia przyznanego na mocy niniejszej decyzji.

Artykuł 10

Sprawozdawczość

Co roku, najpóźniej do dnia 30 czerwca, właściwe organy przedkładają Komisji sprawozdanie zawierające następujące informacje:

a) mapy określające odsetek gospodarstw rolnych, odsetek zwierząt gospodarskich oraz odsetek gruntów rolnych objętych zezwoleniem w każdym powiecie rolniczym oraz mapy miejscowego użytkowania gruntów, o których mowa w art. 8 ust. 1;

b) wyniki monitorowania wód gruntowych i powierzchniowych w odniesieniu do stężeń azotanów, jak określono w art. 8 ust. 2, łącznie z informacjami na temat tendencji w zakresie jakości wody w warunkach objęcia odstępstwem i nieobjęcia odstępstwem dotyczącym jakości wody przyznanym na podstawie niniejszej decyzji;

c) wyniki monitorowania gleby w odniesieniu do stężeń azotu i fosforu w wodzie glebowej i azotu mineralnego w profilu glebowym w warunkach objęcia odstępstwem i nieobjęcia odstępstwem, o którym mowa w art. 8 ust. 2;

d) streszczenie i ocenę danych uzyskanych ze szczególnego monitorowania wody, o którym mowa w art. 8 ust. 3;

e) wyniki badań miejscowego użytkowania gruntów, systemu płodozmianu i praktyk rolniczych, o których mowa w art. 8 ust. 4;

f) wyniki modelowych obliczeń wielkości strat azotanów i fosforu, o których mowa w art. 8 ust. 5;

g) ocenę realizacji warunków zezwolenia na podstawie wyników kontroli administracyjnych i kontroli w terenie, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2;

h) analizę porównawczą kontroli irlandzkich gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, objętych zezwoleniami i irlandzkich gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, nieobjętych zezwoleniami. Analiza obejmuje dane dotyczące corocznych inspekcji, kontroli administracyjnych, inspekcji rolnych w kontekście ustaleń w ramach zasady wzajemnej zgodności oraz statystyk dotyczących jej naruszania.

Artykuł 11

Stosowanie

Niniejszą decyzję stosuje się w powiązaniu z irlandzkim programem działań zatytułowanym European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2017 (Statutory Instrument No 605 of 2017).

Niniejszą decyzję stosuję się do dnia 31 grudnia 2021 r.

Artykuł 12

Adresat

Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.

Sporządzono w Brukseli dnia 8 lutego 2018 r. W imieniu Komisji Karmenu VELLA Członek Komisji

(1) Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1.

(2) Decyzja Komisji 2007/697/WE z dnia 22 października 2007 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 284 z 30.10.2007, s. 27).

(3) Decyzja Komisji 2011/127/UE z dnia 24 lutego 2011 r. zmieniająca decyzję 2007/697/WE przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 51 z 25.2.2011, s. 19).

(4) Decyzja wykonawcza Komisji 2014/112/UE z dnia 27 lutego 2014 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 61 z 1.3.2014, s. 7).

(5) Department of Agriculture, Food and the Marine [Ministerstwo Rolnictwa, Żywności i Gospodarki Morskiej], Irlandia.

(6) Teagasc – Agriculture and Food Development Authority, Irlandia.