Dyrektywa 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 20 grudnia 1994 r.

w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 100a,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189b Traktatu [3],

a także mając na uwadze, co następuje:

należy zharmonizować różniące się od siebie krajowe środki dotyczące gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w celu, z jednej strony, zapobiegania ich wpływowi na środowisko lub zmniejszania tego wpływu, zapewniając w ten sposób wysoki poziom ochrony środowiska, a z drugiej strony w celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz uniknięcia przeszkód w handlu i zakłócenia oraz ograniczenia konkurencji we Wspólnocie;

najlepszym sposobem zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych jest ogólne zmniejszenie ilości opakowań;

istotne jest, w odniesieniu do celów niniejszej dyrektywy, przestrzeganie ogólnej zasady, według której środki podejmowane na rzecz ochrony środowiska w jednym Państwie Członkowskim nie powinny negatywnie wpływać na możliwość osiągania celów dyrektywy przez inne Państwa Członkowskie;

zmniejszenie ilości odpadów jest istotne dla trwałego wzrostu, do którego wyraźnie wzywa Traktat o Unii Europejskiej;

niniejsza dyrektywa powinna obejmować wszystkie rodzaje opakowań wprowadzanych do obrotu oraz wszystkie odpady opakowaniowe; dlatego dyrektywa Rady 85/339/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie pojemników na płyny przeznaczone do spożycia przez ludzi [4] powinna zostać uchylona;

opakowania pełnią istotną społeczną i gospodarczą funkcję i dlatego środki przewidziane w niniejszej dyrektywie powinny stosować się bez uszczerbku dla innych wymogów legislacyjnych wpływających na jakość i transport opakowań lub wyrobów opakowanych;

zgodnie ze strategią Wspólnoty dotyczącą gospodarowania odpadami, wymienioną w rezolucji Rady z dnia 7 maja 1990 r. w sprawie polityki dotyczącej odpadów [5] oraz w dyrektywie Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów [6], gospodarowanie opakowaniami i odpadami opakowaniowymi powinno obejmować w pierwszym rzędzie zapobieganie powstawaniu odpadów opakowaniowych, oraz w ramach dodatkowych zasad podstawowych, wielokrotne użycie opakowań, recykling oraz inne formy odzysku odpadów opakowaniowych, a co za tym idzie zmniejszenie ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów;

do chwili osiągnięcia odpowiedniego poziomu postępu naukowo-technicznego w dziedzinie odzysku odpadów, wielokrotny użytek i recykling należy traktować jako bardziej pożądane pod względem wpływu na środowisko; wymaga to ustanowienia w Państwach Członkowskich systemów gwarantujących zwrot zużytych opakowań i/lub odpadów opakowaniowych; należy jak najszybciej przeprowadzić oceny cyklu życia pozwalające na ustanowienie jasnej hierarchii między opakowaniami przeznaczonymi do wielokrotnego użytku, do recyklingu i do odzysku;

zapobieganie powstawaniu odpadów opakowaniowych jest dokonywane za pomocą właściwych środków, w tym inicjatyw podejmowanych w Państwach Członkowskich zgodnie z celami niniejszej dyrektywy;

Państwa Członkowskie mogą wspierać, zgodnie z Traktatem, wykorzystanie systemów wielokrotnego użytku opakowań, które mogą być wielokrotnie używane w sposób przyjazny dla środowiska, w celu wykorzystania przyczyniania się tego typu systemów do ochrony środowiska;

z punktu widzenia środowiska recykling należy uznać za ważny element odzysku, mając szczególnie na względzie zmniejszenie zużycia energii i surowców, a także ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów;

odzysk energii jest jednym ze skutecznych sposobów odzysku odpadów opakowaniowych;

określone przez Państwa Członkowskie wielkości docelowe dla odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych powinny zawierać się w określonych przedziałach uwzględniających zróżnicowane warunki w Państwach Członkowskich i zapobiegających powstawaniu przeszkód w handlu oraz zakłóceń konkurencji;

w celu osiągnięcia wyników w perspektywie średnioterminowej oraz wskazania podmiotom gospodarczym, konsumentom i władzom publicznym niezbędnej perspektywy długoterminowej, należy określić termin osiągnięcia wyżej wymienionych wielkości docelowych w perspektywie średnioterminowej, a także bardziej odległy termin dla wielkości docelowych, określonych na późniejszym etapie, w celu znacznego zwiększenia tych wielkości;

Parlament Europejski i Rada powinny zbadać, na podstawie sprawozdań Komisji, doświadczenia praktyczne, jakie zdobyły Państwa Członkowskie w działaniach na rzecz osiągnięcia wyżej wymienionych wielkości docelowych, a także wyniki badań naukowych i techniki oceny, na przykład ekobilanse;

Państwa Członkowskie, które wprowadziły lub zamierzają wprowadzić programy wykraczające poza te przedziały docelowe, powinny mieć możliwość ich realizacji w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska, pod warunkiem że takie środki nie doprowadzą do zaburzeń na rynku wewnętrznym i pozwolą innym Państwom Członkowskim na wykonanie niniejszej dyrektywy; Komisja powinna zatwierdzić takie środki po przeprowadzeniu właściwej oceny;

z drugiej strony niektóre Państwa Członkowskie mogą pozwolić na przyjęcie niższych wielkości docelowych ze względu na szczególne okoliczności występujące w tych Państwach Członkowskich, pod warunkiem że osiągną docelowe wielkości minimalne w dziedzinie odzysku w normalnym terminie, a następnie osiągną wielkości standardowe w terminie późniejszym;

gospodarowanie opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wymaga wprowadzenia przez Państwa Członkowskie systemów zwrotu, zbiórki i odzysku; systemy te powinny być otwarte dla udziału wszystkich zainteresowanych stron oraz skonstruowane w sposób nie pozwalający na dyskryminację wyrobów przywożonych, tworzenie przeszkód w handlu i zakłóceń konkurencji, a także gwarantujące zwrot możliwie największej ilości opakowań i odpadów opakowaniowych, zgodnie z Traktatem;

kwestia wspólnotowego oznakowania opakowań wymaga dalszych badań, ale Wspólnota powinna ją rozstrzygnąć w najbliższej przyszłości;

w celu zmniejszenia wpływu opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko oraz w celu uniknięcia przeszkód w handlu i zakłóceń konkurencji, konieczne jest też określenie zasadniczych wymogów dotyczących składu opakowań oraz właściwości decydujących o możliwości ich wielokrotnego użytku lub odzysku (w tym recyklingu);

obecność szkodliwych metali i innych substancji w opakowaniach powinna być ograniczona ze względu na ich wpływ na środowisko (szczególnie w świetle prawdopodobieństwa ich występowania w emisjach i popiele powstających w procesie spalania opakowań, a także w odciekach, gdy opakowania są składowane); jako pierwszy krok na drodze do zmniejszenia toksyczności odpadów opakowaniowych konieczne jest zapobieganie dodawaniu szkodliwych metali ciężkich do opakowań oraz zapewnienie, by substancje te nie przedostawały się do środowiska, z uwzględnieniem odpowiednich zwolnień ustalonych przez Komisję w szczególnych przypadkach zgodnie z procedurą komitetu;

jeżeli przewiduje się osiągnięcie wysokiego poziomu recyklingu oraz unikanie problemów dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa tych, którzy dokonują zbierania i przetwarzania odpadów opakowaniowych, konieczne jest sortowanie odpadów u źródła ich powstawania;

wymogi dotyczące produkcji opakowań nie powinny dotyczyć opakowań użytych dla danego wyrobu przed dniem wejścia w życie niniejszej dyrektywy; konieczny jest też okres przejściowy dla wprowadzenia opakowań do obrotu;

termin wprowadzenia przepisu dotyczącego wprowadzania do obrotu opakowań spełniających wszystkie zasadnicze wymogi powinien uwzględniać fakt opracowywania norm europejskich przez właściwe organy normalizacyjne; jednakże przepisy w sprawie środków służących do badania zgodności z normami krajowymi powinny być stosowane niezwłocznie;

należy wspierać opracowanie norm europejskich dotyczących zasadniczych wymogów i innych związanych z nimi kwestii;

środki przewidziane w niniejszej dyrektywie zakładają rozwój możliwości odzysku i recyklingu oraz rynku zbytu przetworzonych materiałów opakowaniowych;

zastosowanie przetworzonych materiałów w produkcji opakowań nie powinno być sprzeczne z odpowiednimi przepisami dotyczącymi higieny, zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów;

w celu monitorowania realizacji celów określonych w niniejszej dyrektywie, konieczne jest gromadzenie danych dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych na poziomie całej Wspólnoty;

konieczne jest uzyskanie przez wszystkie strony zaangażowane w produkcję, użytkowanie, przywóz i dystrybucję opakowań oraz wyrobów opakowanych, większej świadomości na temat roli opakowań w powstawaniu odpadów oraz przejęcie odpowiedzialności za takie odpady zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci"; opracowywanie i realizacja środków przewidzianych w niniejszej dyrektywie powinna się odbywać i wymaga ścisłej współpracy wszystkich partnerów, gdzie stosowne, w duchu współodpowiedzialności;

konsumenci odgrywają kluczową rolę w gospodarowaniu opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, dlatego muszą być odpowiednio informowani, aby mogli dostosować swoje zachowania i postawy;

umieszczenie specjalnego rozdziału na temat gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w planach gospodarowania odpadami, jakich wymaga dyrektywa 75/442/EWG, przyczyni się do skutecznego wykonania niniejszej dyrektywy;

dla ułatwienia osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy, może być właściwe wykorzystanie instrumentów ekonomicznych przez Wspólnotę i Państwa Członkowskie, zgodnie z przepisami Traktatu w taki sposób, aby uniknąć nowych form protekcjonizmu;

Państwa Członkowskie powinny, bez uszczerbku dla dyrektywy Rady 83/189/EWG z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych [7], notyfikować Komisji projekty środków, które zamierzają podjąć, zanim zostaną one podjęte, aby można było ustalić, czy są zgodne z dyrektywą;

Komisja zapewnia dostosowanie do postępu naukowo-technicznego systemu identyfikacji opakowań oraz formatów odnoszących się do systemu bazy danych, zgodnie z procedurą komitetu;

należy przewidzieć możliwość podjęcia szczególnych środków w celu pokonania trudności powstałych w trakcie wykonywania niniejszej dyrektywy, gdzie stosowne, zgodnie z tą samą procedurą komitetu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Cele

1. Niniejsza dyrektywa ma na celu zharmonizowanie krajowych środków dotyczących gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, z jednej strony w celu zapobiegania ich wpływowi na środowisko wszystkich Państw Członkowskich oraz państw trzecich lub zmniejszenia takiego wpływu, zapewniając w ten sposób wysoki poziom ochrony środowiska, a z drugiej strony w celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz uniknięcia przeszkód w handlu i zakłócenia oraz ograniczenia konkurencji we Wspólnocie.

2. W tym celu niniejsza dyrektywa ustanawia środki zmierzające w pierwszym rzędzie do zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych oraz w ramach dodatkowych zasad podstawowych, do wielokrotnego użytku opakowań, recyklingu oraz innych form odzysku odpadów opakowaniowych, a co za tym idzie zmniejszenia ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów.

Artykuł 2

Zakres

1. Niniejsza dyrektywa stosuje się do wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu Wspólnoty i wszystkich odpadów opakowaniowych używanych lub powstających na poziomie przemysłowym, handlowym, w biurach, sklepach, placówkach usługowych, gospodarstwach domowych lub na jakimkolwiek innym poziomie, niezależnie od zastosowanego surowca.

2. Niniejszą dyrektywę stosuje się bez uszczerbku dla istniejących wymogów jakości dla opakowań, takich jak dotyczących warunków bezpieczeństwa, ochrony zdrowia oraz sanitarnych wyrobów pakowanych, a także istniejących wymogów transportowych oraz przepisów dyrektywy Rady 91/689/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych [8].

Artykuł 3

Definicją

Do celów niniejszej dyrektywy:

1) "opakowania" oznaczają wszystkie wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów, przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania i prezentacji wszelkich towarów, od surowców do produktów przetworzonych, od producenta do użytkownika lub konsumenta. Wyroby "niezwrotne" przeznaczone do tych samych celów uważa się również za opakowania.

"Opakowania" obejmują wyłącznie:

a) opakowania handlowe lub opakowania podstawowe tj. mające stanowić towar jednostkowy, sprzedawany użytkownikowi końcowemu lub konsumentowi w miejscu zakupu;

b) opakowania zbiorcze lub opakowania drugorzędne tj. stanowiące w miejscu zakupu zestaw określonej liczby towarów jednostkowych, niezależnie od tego czy są one sprzedawane w takiej postaci użytkownikowi końcowemu czy konsumentowi, czy też służą zaopatrywaniu punktów sprzedaży; można je zdjąć ze sprzedawanego produktu bez naruszania jego cech;

c) opakowania transportowe lub opakowania trzeciorzędne tj. mające ułatwić przenoszenie i transport pewnej liczby towarów jednostkowych lub opakowań zbiorczych, zapobiegając powstaniu uszkodzeń przy przenoszeniu i transporcie. Opakowanie transportowe nie obejmuje kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego i lotniczego;

2) "odpady opakowaniowe" oznaczają wszelkie opakowania lub materiały opakowaniowe objęte definicją odpadów zawartą w dyrektywie 75/442/EWG, z wyjątkiem pozostałości powstających w procesie produkcji;

3) "gospodarowanie odpadami opakowaniowymi" oznacza gospodarowanie odpadami zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie 75/442/EWG;

4) "zapobieganie" oznacza zmniejszenie ilości i szkodliwości dla środowiska:

- materiałów i substancji zawartych w opakowaniach i odpadach opakowaniowych,

- opakowań i odpadów opakowaniowych na poziomie procesu produkcyjnego oraz podczas wprowadzania do obrotu, dystrybucji, utylizacji i unieszkodliwiania,

w szczególności poprzez tworzenie "czystych" wyrobów i technologii;

5) "wielokrotny użytek" oznacza każde działanie, w trakcie którego opakowanie przeznaczone i zaprojektowane do osiągnięcia w ramach jego cyklu życia minimalnej liczby rotacji jest powtórnie napełniane lub wykorzystywane do tego samego celu, do którego było pierwotnie przeznaczone, z pomocą lub bez pomocy wyrobów pomocniczych dostępnych na rynku umożliwiających powtórne wykorzystanie opakowania; takie opakowanie wielokrotnego użytku staje się odpadem opakowaniowym z chwilą, gdy przestaje być przedmiotem wielokrotnego użytku;

6) "odzysk" oznacza wszelkie stosowane działania, przewidziane w załączniku II.B do dyrektywy 75/442/EWG;

7) "recykling" oznacza powtórne przetwarzanie materiałów odpadowych w procesach produkcyjnych w celu uzyskania materiałów o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii;

8) "odzysk energii" oznacza użycie palnych odpadów opakowaniowych jako środka do wytworzenia energii poprzez bezpośrednie spalanie wraz z innymi odpadami lub bez nich, ale z odzyskiem ciepła;

9) "recykling organiczny" oznacza obróbkę tlenową (kompostowanie) lub beztlenową (biometanizacja) tej części odpadów opakowaniowych, która ulega rozkładowi biologicznemu w kontrolowanych warunkach przy wykorzystaniu mikroorganizmów, w wyniku której powstają osady organiczne lub metan. Składowanie na składowisku odpadów nie jest traktowane jako forma recyklingu organicznego;

10) "unieszkodliwianie" oznacza wszelkie stosowane działania, przewidziane w załączniku II.A do dyrektywy 75/442/EWG;

11) "podmioty gospodarcze" w odniesieniu do opakowań oznaczają dostawców materiałów opakowaniowych, producentów i przetwórców opakowań, podmioty zajmujące się napełnianiem, użytkowników, importerów, handlowców i dystrybutorów, władze i organizacje publiczne;

12) "umowa dobrowolna" oznacza formalną umowę zawartą między właściwymi władzami publicznymi Państwa Członkowskiego a zainteresowanym sektorem gospodarczym, która to umowa musi być otwarta dla wszystkich stron chcących spełniać jej warunki, w celu podjęcia środków zmierzających do realizacji celów niniejszej dyrektywy.

Artykuł 4

Zapobieganie

1. Państwa Członkowskie zapewniają, iż oprócz środków podejmowanych w celu zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych, podjętych zgodnie z art. 9, podejmują inne środki zapobiegawcze. Środki takie mogą składać się z programów krajowych lub podobnych akcji podejmowanych, gdzie właściwe, w konsultacji z podmiotami gospodarczymi, i mających na celu gromadzenie oraz wykorzystywanie licznych inicjatyw podejmowanych w Państwach Członkowskich w zakresie zapobiegania. Są one zgodne z celami niniejszej dyrektywy, określonymi w art. 1 ust. 1.

2. Komisja wspiera zapobieganie powstawaniu odpadów poprzez zachęcanie do opracowania odpowiednich norm europejskich, zgodnie z art. 10.

Artykuł 5

Państwa Członkowskie mogą zachęcać do stosowania systemów opakowań wielokrotnego użytku w sposób przyjazny dla środowiska, zgodnie z Traktatem.

Artykuł 6

Odzysk i recykling

1. Aby zrealizować cele niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu osiągnięcia następujących wielkości docelowych na całym swoim terytorium:

a) nie później niż pięć lat od dnia, do którego niniejsza dyrektywa musi zostać wprowadzona do prawa krajowego, odzyskowi zostanie poddane co najmniej 50 % i co najwyżej 65 % wagowo odpadów opakowaniowych;

b) w ramach tej wielkości ogólnej i w tym samym terminie recyklingowi zostanie poddane co najmniej 25 % i co najwyżej 45 % wagowo całości materiałów opakowaniowych zawartych w odpadach opakowaniowych oraz co najmniej 15 % wagowo każdego materiału opakowaniowego;

c) nie później niż 10 lat od dnia, do którego niniejsza dyrektywa musi zostać wprowadzona do prawa krajowego, udział procentowy odpadów opakowaniowych, które zostaną poddane odzyskowi i recyklingowi, zostanie ustalony przez Radę zgodnie z ust. 3 lit. b) z zamiarem znacznego zwiększenia wielkości docelowych, o których mowa w lit. a) i b).

2. Państwa Członkowskie, gdzie sytuacja tego wymaga, zachęcają do odpowiedniego wykorzystywania materiałów otrzymanych z przetworzonych odpadów opakowaniowych do produkcji opakowań i innych wyrobów.

3. a) Na podstawie sprawozdania przejściowego Komisji, oraz po upływie 4 lat od dnia, określonego w ust. 1 lit. a), na podstawie sprawozdania końcowego, Parlament Europejski i Rada zbadają praktyczne doświadczenia zdobyte przez Państwa Członkowskie przy realizacji wielkości i celów, ustanowionych w ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2, a także wyniki badań naukowych i techniki oceny, takie jak ekobilanse.

b) Nie później niż 6 miesięcy przed końcem pierwszego okresu pięcioletniego, określonego w ust. 1 lit. a), Rada ustala wielkości docelowe na następny okres pięcioletni, określony w ust. 1 lit. c), stanowiąc większością kwalifikowaną oraz na wniosek Komisji. Procedura ta jest następnie powtarzana co pięć lat.

4. Środki i wielkości docelowe, określone w ust. 1 lit. a) i b), zostają ogłoszone przez Państwa Członkowskie i rozpowszechnione w ramach kampanii informacyjnej skierowanej do ogółu społeczeństwa i podmiotów gospodarczych.

5. Grecja, Irlandia i Portugalia, ze względu na ich szczególne położenie, tj. stosunkowo dużą liczbę małych wysp, występowanie obszarów wiejskich i górskich oraz niski aktualny poziom zużycia opakowań, mogą podjąć decyzję o:

a) osiągnięciu, nie później niż pięć lat od dnia wprowadzenia w życie niniejszej dyrektywy, wielkości docelowych niższych niż określone w ust. 1 lit. a) i b), przy czym odzysk wynosi co najmniej 25 %;

b) jednoczesnym przesunięciu terminu osiągnięcia wielkości docelowych określonych w ust. 1 lit. a) i b), na termin późniejszy, jednakże nie później niż na dzień 31 grudnia 2005 r.

6. Państwa Członkowskie, które wprowadziły lub zamierzają wprowadzić programy wykraczające poza wielkości docelowe określone w ust. 1 lit. a) i b), i które w tym celu przewidują istnienie odpowiednich możliwości recyklingu i odzysku, mogą realizować te wielkości na rzecz osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska pod warunkiem, że działania te nie doprowadzą do zakłóceń na rynku wewnętrznym i nie stanowią przeszkody dla innych Państw Członkowskich w dostosowywaniu się do niniejszej dyrektywy. Państwa Członkowskie poinformują o tym Komisję. Zatwierdzi ona podejmowane środki po sprawdzeniu, we współpracy z Państwami Członkowskimi, że są zgodne z powyższymi uwarunkowaniami i nie stanowią arbitralnego sposobu dyskryminacji lub ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami Członkowskimi.

Artykuł 7

Systemy zwrotu, zbiórki i odzysku

1. Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że systemy te są ustanowione, aby zapewnić:

a) zwrot i/lub zbiórkę zużytych opakowań i/lub odpadów opakowaniowych od konsumenta lub innego użytkownika końcowego lub ze strumienia odpadów w celu ich doprowadzenia do najbardziej odpowiedniego sposobu w ramach gospodarowania odpadami;

b) wielokrotny użytek lub odzysk, w tym recykling zebranych opakowań lub odpadów opakowaniowych,

zmierzające do realizacji celów określonych w niniejszej dyrektywie.

Systemy takie są otwarte dla podmiotów gospodarczych działających w danych sektorach oraz dla właściwych władz publicznych. Systemy te mają także zastosowanie do wyrobów przywożonych na nie dyskryminacyjnych warunkach, w tym do szczegółowych rozwiązań i wszelkich opłat nakładanych za dostęp do systemu, oraz są tak skonstruowane by, zgodnie z Traktatem, uniknąć przeszkód w handlu oraz zakłóceń konkurencji.

2. Środki określone w ust. 1 stanowią element polityki obejmującej wszelkie opakowania i odpady opakowaniowe oraz uwzględniają w szczególności wymogi dotyczące ochrony środowiska i zdrowia konsumenta, bezpieczeństwa i higieny; ochrony jakości, autentyczności i właściwości technicznych pakowanych towarów i zastosowanych materiałów, a także ochrony praw własności przemysłowej i handlowej.

Artykuł 8

System oznakowania i identyfikacji

1. Zgodnie z warunkami określonymi w Traktacie, nie później niż dwa lata po wejściu w życie niniejszej dyrektywy, Rada podejmuje decyzję w sprawie oznakowania opakowań.

2. Dla ułatwienia zbiórki, wielokrotnego użytku i odzysku, w tym recyklingu, opakowania wskazują rodzaj wykorzystanych materiałów opakowaniowych w celu ich identyfikacji i klasyfikacji przez odpowiednią gałąź przemysłu.

W tym celu, nie później niż 12 miesięcy po wejściu w życie niniejszej dyrektywy, na podstawie załącznika I i zgodnie z procedurą określoną w art. 21, Komisja określa oznaczenia liczbowe i skróty, na jakich opiera się system identyfikacji, oraz określa materiały objęte tym systemem zgodnie z tą samą procedurą.

3. Opakowania mają właściwe oznaczenia bezpośrednio na opakowaniu lub na etykiecie. Oznaczenia te są wyraźnie widoczne i łatwe do odczytania oraz zachowywać trwałość również po otwarciu opakowania.

Artykuł 9

Wymogi zasadnicze

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby po trzech latach od wejścia w życie niniejszej dyrektywy możliwe było wprowadzanie do obrotu wyłącznie takich opakowań, które spełniają wszystkie zasadnicze wymogi określone w niniejszej dyrektywie, w tym w załączniku II.

2. Od dnia określonego w art. 22 ust. 1 Państwa Członkowskie uznają za zgodne z wszystkimi zasadniczymi wymogami określonymi w niniejszej dyrektywie, w tym w załączniku II, te opakowania, które spełniają warunki:

a) odpowiednich norm zharmonizowanych, których numery referencyjne zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Państwa Członkowskie publikują numery referencyjne norm krajowych, które transponują te normy zharmonizowane;

b) odpowiednich norm krajowych, określonych w ust. 3, o ile dla dziedzin nimi objętych nie istnieją normy zharmonizowane.

3. Państwa Członkowskie przekazują Komisji tekst ich norm krajowych, określonych w ust. 2 lit. b), które uznają za zgodne z wymogami określonymi w niniejszym artykule. Komisja niezwłocznie przekazuje te teksty innym Państwom Członkowskim.

Państwa Członkowskie publikują odniesienia do tych norm. Komisja zapewnia ich publikację w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

4. W przypadku uznania przez Państwo Członkowskie lub Komisję, że normy określone w ust. 2 nie spełniają w pełni wymogów zasadniczych, o których mowa w ust. 1, Komisja lub zainteresowane Państwo Członkowskie wnosi sprawę do Komitetu utworzonego na mocy dyrektywy 83/189/EWG podając jej powody. Komitet niezwłocznie wydaje opinię.

Na podstawie tej opinii Komisja informuje Państwa Członkowskie, czy konieczne jest wycofanie tych norm z publikacji określonych w ust. 2 i 3.

Artykuł 10

Normalizacja

Komisja wspiera, w stosownych przypadkach, opracowanie norm europejskich odnoszących się do zasadniczych wymogów, o których mowa w załączniku II.

Komisja wspiera, w szczególności, opracowanie norm europejskich odnoszących się do:

- kryteriów i metodologii analizy cyklu życia opakowań,

- metod pomiaru i oceny obecności metali ciężkich i innych niebezpiecznych substancji w opakowaniach i ich ilości uwolnionej do środowiska z opakowań i odpadów opakowaniowych,

- kryterium minimalnej zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach dla odpowiednich rodzajów opakowań,

- kryterium metod recyklingu,

- kryterium metod kompostowania i wytworzonego kompostu,

- kryterium oznaczania opakowań.

Artykuł 11

Poziomy stężenia metali ciężkich w opakowaniach

1. Państwa Członkowskie zapewniają, aby suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach lub w częściach opakowań nie przekraczała następujących wartości:

- 600 ppm wagowo, po upływie dwóch lat od dnia określonego w art. 22 lit. i);

- 250 ppm wagowo, po upływie trzech lat od dnia określonego w art. 22 lit. i);

- 100 ppm wagowo, po upływie pięciu lat od dnia określonego w art. 22 lit. i).

2. Poziomy stężeń, określone w ust. 1 nie mają zastosowania do opakowań wykonanych w całości z kryształu ołowiowego, określonego w dyrektywie 69/493/EWG [9].

3. Komisja, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 21, określa:

- warunki, w jakich powyższe stężenia nie mają zastosowania do materiałów pochodzących z recyklingu i ogniw wyrobu, które znajdują w zamkniętym i kontrolowanym łańcuchu,

- rodzaje opakowań zwolnionych z wymogu, określonego w ust. 1 tiret trzecie.

Artykuł 12

Systemy informacyjne

1. Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki zapewniające utworzenie baz danych dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych, o ile bazy takie jeszcze nie istnieją, w sposób zharmonizowany, pozwalający na monitorowanie przez Państwa Członkowskie i Komisję realizacji celów określonych w niniejszej dyrektywie.

2. W tym celu bazy danych dostarczają informacji dotyczących w szczególności wielkości, właściwości i ewolucji przepływów opakowań i odpadów opakowaniowych (w tym informacji na temat toksyczności lub zagrożenia ze strony materiałów opakowaniowych lub składników stosowanych do ich produkcji) na poziomie poszczególnych Państw Członkowskich.

3. W celu zharmonizowania właściwości i sposobu prezentacji powstających danych oraz zapewnienia zgodności danych pochodzących z Państw Członkowskich, państwa te dostarczają Komisji swoje dostępne dane w formatach przyjętych przez Komisję w ciągu roku od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, na podstawie załącznika III i zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 21.

4. Państwa Członkowskie uwzględniają szczególne problemy małych i średnich przedsiębiorstw przy dostarczaniu szczegółowych danych.

5. Uzyskane dane zostają udostępnione wraz z krajowymi sprawozdaniami, określonymi w art. 17, i są uaktualniane w następnych sprawozdaniach.

6. Państwa Członkowskie wymagają, aby wszystkie zainteresowane podmioty gospodarcze przekazywały właściwym władzom wiarygodne dane dotyczące ich sektora wymagane w niniejszym artykule.

Artykuł 13

Informacje dla użytkowników opakowań

W ciągu dwóch lat od dnia określonego w art. 22 ust. 1, Państwa Członkowskie podejmują środki zapewniające uzyskanie przez użytkowników opakowań, w tym w szczególności konsumentów, niezbędnych informacji o:

- dostępnych im systemach zwrotu, zbiórki i odzysku,

- ich roli w przyczynianiu się do wielokrotnego użytku, odzysku i recyklingu opakowań i odpadów opakowaniowych,

- znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach istniejących na rynku,

- odpowiednich elementach planów gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, określonych w art. 14.

Artykuł 14

Plany gospodarowania

Zgodnie z celami i środkami określonymi w niniejszej dyrektywie, Państwa Członkowskie umieszczają w planach gospodarowania odpadami, wymaganych na podstawie art. 17 dyrektywy 75/442/EWG, specjalny rozdział dotyczący gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w tym środków podejmowanych na podstawie art. 4 i 5.

Artykuł 15

Instrumenty ekonomiczne

Stanowiąc w oparciu o odpowiednie postanowienia Traktatu, Rada przyjmuje instrumenty ekonomiczne, mające wspierać realizację celów określonych w niniejszej dyrektywie. Przy braku takich środków Państwa Członkowskie mogą podejmować środki zmierzające do realizacji tych celów zgodnie z zasadami obowiązującymi w polityce ochrony środowiska Wspólnoty, między innymi z zasadą "zanieczyszczający płaci", a także zgodnie z obowiązkami wynikającymi z Traktatu.

Artykuł 16

Notyfikacja

1. Bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 83/189/EWG, przed podjęciem tych środków, Państwa Członkowskie notyfikują Komisji o projekty środków, które zamierzają podjąć w ramach niniejszej dyrektywy, z wyjątkiem środków o charakterze fiskalnym, lecz z uwzględnieniem warunków technicznych związanych ze środkami fiskalnymi, które zachęcają do stosowania tych warunków, w celu umożliwienia ich zbadania w świetle obowiązujących przepisów, w każdym przypadku zgodnie z procedurą na mocy powyższej dyrektywy.

2. Jeśli proponowany środek stanowi również kwestię techniczną w rozumieniu dyrektywy 83/189/EWG, zainteresowane Państwo Członkowskie może wskazać, zgodnie z procedurami notyfikacji określonymi w niniejszej dyrektywie, że notyfikacja taka jest jednakowo ważna w odniesieniu do dyrektywy 83/189/EWG.

Artykuł 17

Obowiązek składania sprawozdań

Państwa Członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat stosowania niniejszej dyrektywy zgodnie z art. 5 dyrektywy Rady 91/692/EWG z dnia 23 grudnia 1991 r. normalizującej i racjonalizującej sprawozdania dotyczące wykonywania niektórych dyrektyw odnoszących się do środowiska [10]. Pierwsze sprawozdanie obejmuje lata 1995—997.

Artykuł 18

Swoboda wprowadzania do obrotu

Państwa Członkowskie nie utrudniają wprowadzania do obrotu na ich terytorium opakowań spełniających wymogi niniejszej dyrektywy.

Artykuł 19

Dostosowanie do postępu naukowo - technicznego

Zmiany konieczne do dostosowania do postępu naukowo-technicznego systemu identyfikacji, o którym mowa w art. 8 ust. 2, załączniku I oraz w art. 10 ostatnie tiret, a także formatów odnoszących się do systemu baz danych, określonych w art. 12 ust. 3 oraz w załączniku III, są przyjmowane zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 21.

Artykuł 20

Środki szczególne

1. Komisja, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 21, określa środki techniczne niezbędne do pokonania ewentualnych trudności związanych ze stosowaniem przepisów niniejszej dyrektywy, szczególnie w odniesieniu do podstawowych opakowań dla wyrobów medycznych i artykułów farmaceutycznych, małych opakowań i opakowań luksusowych.

2. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdanie na temat innych środków, jakie mają być podjęte, w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim wnioskiem.

Artykuł 21

Procedura komitetu

1. Komisja wspierana jest przez komitet składający się z przedstawicieli Państw Członkowskich, pod przewodnictwem przedstawiciela Komisji.

2. Przedstawiciel Komisji przedkłada Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet wydaje opinie w sprawie projektu w terminie określonym przez przewodniczącego w zależności od pilności sprawy. Opinię wydaje się większością głosów ustanowioną w art. 148 ust. 2 Traktatu w przypadku decyzji, które Rada przyjmuje na wniosek Komisji. Głosy przedstawicieli Państw Członkowskich w komitecie są ważone w sposób określony w tym artykule. Przewodniczący nie bierze udziału w głosowaniu.

3. a) Komisja przyjmuje przewidziane środki, jeżeli są one zgodne z opinią komitetu.

b) Jeśli przewidziane środki nie są zgodne z opinią komitetu lub w przypadku braku opinii, Komisja niezwłocznie przedkłada Radzie propozycję środków, które należy podjąć. Rada stanowi większością kwalifikowaną.

Jeżeli po upływie trzech miesięcy od daty zwrócenia się do Rady, Rada nie podejmie decyzji, Komisja przyjmuje proponowane środki.

Artykuł 22

Wprowadzenie do prawa krajowego

1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy przed dniem 30 czerwca 1996 r. i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

2. Wspomniane środki powinny zawierać odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to powinno towarzyszyć ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.

3. Ponadto Państwa Członkowskie przekażą Komisji wszystkie istniejące przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne przyjęte w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.

4. Wymogi dotyczące wytwarzania opakowań nie mają zastosowania do opakowań użytych do określonych wyrobów przed dniem wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

5. Państwa Członkowskie, w okresie nie przekraczającym pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, dopuszczają wprowadzanie do obrotu opakowań wytworzonych przed tym dniem i zgodnych z ich obowiązującym prawem krajowym.

Artykuł 23

Dyrektywa 85/339/EWG zostaje uchylona z mocą od dnia określonego w art. 22 ust. 1.

Artykuł 24

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie w dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Artykuł 25

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 20 grudnia 1994 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

K. Hänsch

Przewodniczący

W imieniu Rady

K. Kinkel

Przewodniczący

[1] Dz.U. C 263 z 12.10.1992, str. 1 oraz Dz.U. C 285 z 21.10.1993, str. 1.

[2] Dz.U. C 129 z 10.5.1993, str. 18.

[3] Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 1993 r. (Dz.U. C 194 z 19.7.1993, str. 177), wspólne stanowisko Rady z dnia 4 marca 1994 r. (Dz.U. C 137 z 19.51994, str. 65) oraz decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 4 maja 1994 r. (Dz.U. C 205 z 25.7.1994, str. 163). Potwierdzone dnia 2 grudnia 1993 r. (Dz.U. C 342 z 20.12.1993, str. 15). Wspólny tekst Komitetu Pojednawczego z dnia 8 listopada 1994 r.

[4] Dz.U. L 176 z 6.7.1985, str. 18. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 91/629/EWG (Dz.U. L 377 z 31.12.1991, str. 48).

[5] Dz.U. C 122 z 18.5.1990, str. 2.

[6] Dz.U. L 194 z 25.7.1975, str. 39. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 91/156/EWG (Dz.U. L 78 z 29.3.1991, str. 32).

[7] Dz.U. L 109 z 26.4.1983, str. 8. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 92/400/EWG (Dz.U. L 221 z 6.8.1992, str. 55).

[8] Dz.U. L 377 z 31.12.1991, str. 20.

[9] Dz.U. L 326 z 29.12.1969, str. 36.

[10] Dz.U. L 377 z 31.12.1991, str. 48.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

SYSTEM IDENTYFIKACJI

Stosuje się oznaczenia liczbowe: 1 do 19 dla tworzyw sztucznych, 20 do 39 dla papieru i tektury, 40 do 49 dla metali, 50 do 59 dla drewna, 60 do 69 dla opakowań tekstylnych, 70 do 79 dla opakowań szklanych.

System identyfikacji może też wykorzystywać skróty nazw odpowiednich materiałów (np. HDPE: polietylen wysokiej gęstości). Materiały można oznaczać systemem oznaczeń liczbowych i/lub skrótami. Oznaczenia identyfikacyjne umieszczane są w środku oznaczeń graficznych, określających przydatność danego opakowania do wielokrotnego użytku lub odzysku, lub pod tymi oznaczeniami graficznymi.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

ZASADNICZE WYMOGI DOTYCZĄCE SKŁADU OPAKOWAŃ ORAZ ICH PRZYDATNOŚCI DO WIELOKROTNEGO UŻYTKU I ODZYSU, W TYM RECYCLINGU

1. Wymogi związane z produkcją i składem opakowań

- Opakowania są wytwarzane w sposób zapewniający ograniczenie ich objętości i masy do niezbędnych wielkości minimalnych, jakie utrzymają wymagany poziom bezpieczeństwa, higieny i akceptacji dla opakowanego wyrobu i dla konsumenta.

- Opakowania są projektowane, wytwarzane i wprowadzane do obrotu w sposób pozwalający na ich wielokrotne użycie i odzysk, w tym recykling, oraz na zmniejszenie ich wpływu na środowisko po usunięciu odpadów opakowaniowych lub pozostałości po działaniach prowadzonych w ramach gospodarowania nimi.

- Opakowania są wytwarzane w sposób pozwalający na zmniejszenie obecności substancji i materiałów szkodliwych i niebezpiecznych, wchodzących w skład materiałów opakowaniowych lub wszelkich składników opakowań w odniesieniu do ich występowania w emisjach, popiele lub odciekach, jeśli opakowania lub pozostałości po działaniach prowadzonych w ramach gospodarowania lub odpady opakowaniowe są spalane lub składowane.

2. Wymogi szczególne związane z przydatnością opakowań do wielokrotnego użytku

Następujące wymogi muszą być spełnione jednocześnie:

- właściwości fizyczne oraz cechy opakowań pozwalają na ich wykorzystanie w określonej ilości rotacji, przy normalnie łatwych do przewidzenia warunkach zastosowania,

- możliwość przetworzenia zużytych opakowań w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa i higieny osób przy nich zatrudnionych,

- gdy opakowania te nie nadają się już do wielokrotnego użytku i stają się odpadami spełniają one wymogi stawiane opakowaniom nadającym się do odzysku.

3. Wymogi szczególne związane z przydatnością opakowań nadających się do odzysku

a) Opakowania podlegające odzyskowi w formie recyklingu

Opakowania muszą być wytwarzane w sposób pozwalający na recykling określonego procentu masy materiałów zastosowanych do produkcji wyrobów znajdujących się w obrocie, zgodnie z normami obowiązującymi we Wspólnocie. Procent ten może być ustalony na różnym poziomie, w zależności od rodzaju materiału, z jakiego składa się opakowanie.

b) Opakowania podlegające odzyskowi energii

Odpady opakowaniowe przetwarzane w celu odzysku energii mają minimalną wartość kaloryczną, pozwalającą na optymalizację odzysku energii.

c) Opakowania podlegające odzyskowi przez kompostowanie

Odpady opakowaniowe przetwarzane przez kompostowanie mają takie właściwości biodegradacyjne, które nie stanowią przeszkody dla oddzielnej zbiórki, procesu kompostowania lub innych działań, jakim są poddawane.

d) Opakowania ulegające biodegradacji

Odpady opakowaniowe ulegające biodegradacji odznaczają się taką zdolnością rozkładu fizycznego, chemicznego, termicznego i biologicznego, która zapewni ostateczny rozkład gotowego kompostu na dwutlenek węgla, biomasę i wodę.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

DANE, JAKIE PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE POWINNY UMIEŚCIĆ W SWYCH BAZACH DANYCH DOTYCZĄCYCH OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH (ZGODNIE Z TABELAMI 1—4)

1. Dla opakowań podstawowych, drugorzędnych i trzeciorzędnych:

a) ilości, dla każdej szerokiej kategorii materiałowej, opakowań zużywanych w danym kraju (wytworzonych + przywożonych - wywożonych) (tabela 1);

b) ilości opakowań wielokrotnego użytku (tabela 2).

2. Dla odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych i innych niż z gospodarstw domowych:

a) ilości, dla każdej szerokiej kategorii materiałowej, odpadów odzyskanych i usuniętych w danym kraju (wytworzone + przywożone - wywożone) (tabela 3);

b) ilości poddane recyklingowi i ilości odzyskane dla każdej szerokiej kategorii materiałowej (tabela 4).

TABELA 1

Ilość opakowań (podstawowych, drugorzędnych i trzeciorzędnych) zużywanych na terenie danego kraju

| Ilość w tonach wytworzona | - Ilość w tonach wywożona | + Ilość w tonach przywożona | = Łącznie |

Szkło | | | | |

Tworzywa sztuczne | | | | |

Papier/tektura (w tym kompozyt) | | | | |

Metal | | | | |

Drewno | | | | |

Inne | | | | |

Łącznie | | | | |

TABELA 2

Ilość opakowań (podstawowych, drugorzędnych i trzeciorzędnych) do wielokrotnego użytku na terenie danego kraju

| Ilość w tonach zużytych opakowań | Opakowania wielokrotnego użytku |

Ilość w tonach | Procent |

Szkło | | |

Tworzywa sztuczne | | | |

Papier/tektura (w tym kompozyt) | | | |

Metal | | | |

Drewno | | | |

Inne | | | |

Łącznie | | | |

TABELA 3

Ilość odpadów opakowaniowych odzyskiwanych i unieszkodliwianych na terytorium danego kraju

| Ilość w tonach wytworzonych odpadów | - Ilość w tonach odpadów wywożonych | + Ilość w tonach odpadów przywożonych | = Łącznie |

Odpady z gospodarstw domowych | | | | |

Opakowania szklane | | | | |

Opakowania z tworzyw sztucznych | | | | |

Opakowania papierowo-tekturowe | | | | |

Opakowania tekturowe kompozytowe | | | | |

Opakowania metalowe | | | | |

Opakowania drewniane | | | | |

Odpady z gospodarstw domowych łącznie | | | | |

Odpady inne niż z gospodarstw domowych | | | | |

Opakowania szklane | | | | |

Opakowania z tworzyw sztucznych | | | | |

Opakowania papierowo- tekturowe | | | | |

Opakowania tekturowe kompozytowe | | | | |

Opakowania metalowe | | | | |

Opakowania drewniane | | | | |

Odpady inne niż z gospodarstw domowych łącznie | | | | |

TABELA 4

Ilość odpadów opakowaniowych po recyklingu lub odzyskiwanych na terytorium danego kraju

| Ilość całkowita odpadów odzyskanych i usuniętych łącznie | Ilość po recyklingu | Ilość odzyskana |

Ilość w tonach | Procent | Ilość w tonach | Procent |

Odpady z gospodarstw domowych | | | | |

Opakowania szklane | | | | | |

Opakowania z tworzyw sztucznych | | | | | |

Opakowania papierowo-tekturowe | | | | | |

Opakowania tekturowe kompozytowe | | | | | |

Opakowania metalowe | | | | | |

Opakowania drewniane | | | | | |

Odpady z gospodarstw domowych łącznie | | | | | |

Odpady inne niż z gospodarstw domowych | | | | | |

Opakowania szklane | | | | | |

Opakowania z tworzyw sztucznych | | | | | |

Opakowania papierowo-tekturowe | | | | | |

Opakowania tekturowe kompozytowe | | | | | |

Opakowania metalowe | | | | | |

Opakowania drewniane | | | | | |

Odpady inne niż z gospodarstw domowych łącznie | | | | | |

--------------------------------------------------