Decyzja Rady

z dnia 24 listopada 2003 r.

w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Środkowej Afryki oraz przyjęcia właściwych środków na mocy art. 96 Umowy z Kotonu

(2003/837/WE)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Umowę o partnerstwie AKP-WE, podpisaną w Kotonu (Benin) dnia 23 czerwca 2000 r. [1], zwaną dalej "Umową z Kotonu",

uwzględniając decyzję Rady 2003/159/WE z dnia 19 grudnia 2002 r. dotyczącą zawarcia Umowy o partnerstwie między państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony, podpisanej w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r. [2], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając Umowę wewnętrzną między przedstawicielami rządów Państw Członkowskich, zebranymi w Radzie, w sprawie środków, jakie mają zostać podjęte i procedur, jakie należy zastosować w celu wykonania Umowy o partnerstwie AKP-WE [3], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zasadnicze elementy art. 9 Umowy z Kotonu, mianowicie poszanowanie zasad demokratycznych i państwa prawnego, na których oparte jest partnerstwo AKP-UE, zostały naruszone przez przewrót wojskowy z dnia 15 marca 2003 r., który został potępiony przez Unię Europejską w jej oświadczeniu z dnia 21 marca 2003 r.

(2) Zgodnie z art. 96 Umowy z Kotonu, dnia 12 czerwca 2003 r. odbyły się konsultacje z krajami AKP i Republiką Środkowej Afryki, w trakcie których władze Afryki Środkowej podjęły szczególne zobowiązania w celu zaradzenia problemom zidentyfikowanym przez Unię Europejską, które miały zostać wykonane w ciągu trwającego trzy miesiące szczegółowego dialogu.

(3) Pod koniec tego okresu Unia Europejska uznaje ogólnie, że proces przejścia w kierunku powrotu do rządów konstytucyjnych został rozpoczęty. Jednakże nadal istnieją poważne wątpliwości dotyczące stanowczości i przejrzystości wytycznych polityki prowadzonej przez władze Afryki Środkowej oraz zdolności Administracji Afryki Środkowej to ich wprowadzenia w życie.

(4) Właściwe środki powinny w związku z tym zostać przyjęte na mocy art. 96 Umowy z Kotonu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Konsultacje z Republiką Środkowej Afryki na mocy art. 96 Umowy z Kotonu zostają niniejszym zakończone.

Artykuł 2

Środki wymienione w projekcie listu zawartego w Załączniku zostają niniejszym przyjęte jako środki właściwe na mocy art. 96 art. 2 lit. c) Umowy z Kotonu.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejszą decyzję stosuje się do dnia 30 czerwca 2005 r.

Sporządzono w Brukseli, dnia 24 listopada 2003 r.

W imieniu Rady

G. Magri

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3.

[2] Dz.U. L 65 z 8.3.2003, str. 27.

[3] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 376.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

Do Prezesa Rady Ministrów, Szefa Krajowego Rządu Tymczasowego Republiki Środkowej Afryki

Szanowny Panie,

Unia Europejska przywiązuje ogromną wagę do postanowień art. 9 Umowy z Kotonu. Przestrzeganie zasad demokratycznych oraz poszanowanie praw człowieka, włączając przestrzeganie podstawowych praw socjalnych i zasad państwa prawnego, na których oparte jest partnerstwo AKP-UE stanowi zasadnicze elementy tej Umowy oraz w konsekwencji podstawy naszych stosunków.

W tym duchu, w swoim oświadczeniu z dnia 21 marca 2003 r. Unia Europejska stanowczo potępiła przewrót wojskowy z dnia 15 marca.

W tym kontekście, Rada Unii Europejskiej dnia 22 maja 2003 r. stosownie do tego podjęła decyzję o zaproszeniu władz Republiki Środkowej Afryki oraz krajów AKP do konsultacji w celu szczegółowego zbadania sytuacji oraz środków jej zaradzenia.

Konsultacje te odbyły się w Brukseli dnia 12 czerwca 2003 r. W ich trakcie omówiono szereg zasadniczych kwestii oraz miał Pan możliwość przedstawienia analizy sytuacji i punktu widzenia władz Afryki Środkowej. Unia Europejska z przyjemnością zauważyła, że władze Afryki Środkowej podjęły pewne zobowiązania, w szczególności w celu zapewnienia powrotu do rządów konstytucyjnych, w celu utrzymania wielopartyjnego systemu politycznego oraz wszczęcia dialogu narodowego; w celu dokonania restrukturyzacji sił obrony i bezpieczeństwa; w celu poprawy zarządzania finansami publicznymi oraz prowadzenia walki z korupcją, mając na względzie właściwe spełnienie ich suwerennych zobowiązań dotyczących wydatków, przede wszystkim dokonywania regularnych wypłat wynagrodzeń.

Uzgodniono również, że szczegółowy dialog odbędzie się w Bangui w ciągu trzech miesięcy i będzie on dotyczył różnorodnych poruszanych kwestii oraz, że sytuacja ta zostanie poddana przeglądowi pod koniec tego okresu.

Ten regularny szczegółowy dialog miał miejsce w Bangui. Był on oparty na "tabeli wyników" oraz comiesięcznych sprawozdaniach monitorujących, które zostały przedstawione członkom komitetu monitorującego. Proces wykonywania zobowiązań był systematycznie poddawany ocenie przez Prezydencję oraz przedstawicieli Komisji, na podstawie współpracy z przedstawicielem UNDP oraz Ambasadorami AKP. Grupa AKP wysłała również misję informacyjną do Republiki Środkowej Afryki w dniach 17–20 sierpnia, której wnioski zostały włączone do sprawozdań komitetu monitorującego konsultacje.

Przeprowadzony monitoring wykazał, że niektóre zobowiązania spowodowały stworzenie motywujących inicjatyw przez władze Afryki Środkowej. W szczególności zauważono, że:

- dialog narodowy zakończył się przyjęciem 126 zaleceń, podzielonych na 10 grup,

- Narodowa Rada Tymczasowa (NTC) funkcjonuje normalnie, jej opinie są upowszechniane, a zasadnicze kwestie objęte jej zaleceniami są przedmiotem dyskusji,

- wynagrodzenia były wypłacane od marca do sierpnia 2003 r., pomimo pewnych opóźnień,

- dnia 11 września 2003 r. Rada Ministrów zatwierdziła plan działań w celu poprawy finansów publicznych,

- zalecenia wydane Republice Środkowej Afryki przez misję Kimberley zostały zastosowane.

Jednakże pozostają następujące obawy:

- podczas gdy działalność różnych partii politycznych jest prowadzona dalej bez zmian, status opozycji nadal nie został przedstawiony NTC,

- harmonogram wyborów ogłoszony po rozpoczęciu konsultacji nie przekłada się na nowe działania lub środki,

- sytuacja związana z prawami człowieka uległa pogorszeniu w pierwszej połowie roku, co zostało zauważone przez sekretarza generalnego NZ w sprawozdaniu dla Rady Bezpieczeństwa z czerwca 2003 r. Pomimo, że wydaje się, iż proces pogorszenia w trakcie kryzysu politycznego/wojskowego uległ spowolnieniu, powody do obaw nadal istnieją. Prasa, Narodowa Rada Tymczasowa, Urząd Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka i inne źródła donoszą o częstych przypadkach łamania praw człowieka, zwłaszcza przez siły wojskowe lub "wyzwoleńców",

- wynagrodzenia były wypłacane stosunkowo we właściwych terminach przez większość tego okresu, co stanowi znaczący postęp. Jednakże to, czy praktyka ta (która jest możliwa do chwili obecnej w znacznym stopniu dzięki wpływom zewnętrznym) może trwać nadal, zależne jest od faktu, że dochody z podatków i ceł są niezwykle niskie,

- w kontekście ograniczeń finansowych, dokonano pewnych wysiłków w celu spłacenia długu publicznego, podniesienia dochodów z podatków i ceł, dokonania audytu przedsiębiorstw sektora publicznego oraz obniżenia wydatków. Plan poprawy finansów publicznych został przyjęty dnia 11 września 2003 r., jednakże nadal należy ustanowić metody i harmonogram wprowadzenia go,

- środki ad hoc mające na celu zwalczanie korupcji, włączając aresztowania, zostały zastosowane. Jednakże nie stanowią one części całościowego planu działań, a prawo antykorupcyjne nie jest stosowane w sposób systematyczny. Podczas gdy aresztowania osób odpowiedzialnych za dawny reżim polityczny nadal trwają, praktyki korupcyjne wydają się nie ustawać,

- środki mające na celu wzmocnienie sił zbrojnych (mianowania, przywrócenia na stanowiska, tworzenie nowych jednostek, regionalne przegrupowania, szkolenia itd.) zostały podjęte przy istotnej pomocy Francji. Jednakże zamierzenia leżące u podstaw przyjęcia tych środków są niejasne, jako że nie istnieje jednoznaczny program. Oczekuje się również dokumentów, dotyczących polityki rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji.

Ogólnie rzecz biorąc istnieją przesłanki, że proces przejścia w kierunku powrotu do rządów konstytucyjnych został zapoczątkowany. Jednakże nadal istnieją znaczne wątpliwości, jeżeli chodzi o stanowczość i przejrzystość wytycznych polityki władz oraz zdolność administracji do ich wdrożenia.

W świetle podjętych zobowiązań i niniejszej oceny ich wykonania, Wspólnota Europejska oraz jej Państwa Członkowskie są gotowe do zakończenia konsultacji prowadzonych zgodnie z art. 96 Umowy z Kotonu. Jako że istotne środki nadal wymagają wdrożenia zgodnie ze zobowiązaniami z dnia 12 czerwca 2003 r., Rada Unii Europejskiej podjęła decyzję o wprowadzeniu następujących środków jako właściwych na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) Umowy z Kotonu:

częściowe zawieszenie współpracy oraz stopniowa kontynuacja innych obszarów współpracy w celu wsparcia wysiłków władz Afryki Środkowej na podstawie faktycznego wykonania zobowiązań, podjętych w trakcie spotkania z dnia 12 czerwca 2003 r. oraz postępu odnotowanego w okresie przejściowym w kierunku demokracji. To częściowe zawieszenie będzie miało zastosowanie do operacji dotyczących dróg Bouar-Garoua Boulai, modernizacji dróg Bangui oraz wsparcia makroekonomicznego. Wznowienie zawieszonej współpracy będzie podlegało kryteriom przedstawionym powyżej.

Możliwe jest zastosowanie niniejszego podejścia.

A. Kontynuacja nawiązanej współpracy

i) Pod koniec konsultacji, nawiązana współpraca będzie nadal zorientowana na obszar spraw socjalnych, w szczególności dotyczących zdrowia, oraz na zapewnienie bezpośredniego wsparcia dla ludności. Władze otrzymają wsparcie ad hoc dla podjętych środków w celu spełnienia ich zobowiązań, w szczególności dotyczących przygotowań do wyborów, właściwego rządzenia, wsparcia instytucjonalnego oraz pomocy technicznej dla przyjęcia planu działań mającego na celu poprawę finansów publicznych.

ii) Po opracowaniu przez rząd jednoznacznych dokumentów dotyczących polityki dla programu DDR (rozbrojenie, demobilizacja, reintegracja) oraz po ustanowieniu ogólnego zarysu restrukturyzacji armii oraz sił bezpieczeństwa, wsparcie dla procesu utrzymania pokoju i konsolidacji operacji bezpieczeństwa w Republice Środkowej Afryki zostanie poddane analizie w ramach Programu wsparcia odbudowy i ponownego wdrożenia przy udziale wielu źródeł finansowania (MDRP) Banku Światowego za pośrednictwem UNDP.

B. Wznowienie zawieszonej współpracy

i) Wznowienie wsparcia makroekonomicznego wraz z programem MFW, po przyjęciu planu dotyczącego wyborów, ustanawiającego działania i procedury dotyczące organizacji różnych wyborów oraz pod warunkiem że przestrzeganie praw człowieka zostaje zapewnione. Wsparcie to będzie oparte na ustanowionym programie poprawy finansów publicznych. W związku z powyższym, Komisja oraz Państwa Członkowskie zachęcają wielostronne podmioty finansujące do wznowienia ich stosunków z władzami Afryki Środkowej najszybciej jak to możliwe.

ii) Pełne i kompletne wznowienie współpracy, w przypadku gdy demokracja i zasady państwa prawnego zostały ponownie ustanowione w następstwie wyborów, które powinny mieć miejsce najpóźniej na początku 2005 r. Jednakże mogłoby to wymagać przeglądu programowania w świetle wymogów i ograniczeń. Dyskusje dotyczące tej kwestii zostaną niezwłocznie zainicjowane między władzami Afryki Środkowej a Komisją.

W przypadku niespełnienia zobowiązań podjętych przez władze Afryki Środkowej, Wspólnota Europejska zastrzega sobie prawo do obniżenia wysokości funduszy przyznanych po raz dziewiąty w ramach EFR dla Republiki Afryki Środkowej o 20 % w skali rocznej, począwszy od dnia zakończenia konsultacji.

Unia Europejska będzie nadal dokładnie śledziła rozwój sytuacji oraz będzie monitorowała przeprowadzanie procesu transformacji. Unia Europejska wyraża również szczerą nadzieję, że wzmocniony i bliski dialog polityczny z władzami Afryki Środkowej będzie trwał nadal w celu umożliwienia przywrócenia zasad państwa prawnego i uzyskania stabilizacji społecznej i gospodarczej w Republice Środkowej Afryki.

Proszę przyjąć, Szanowny Panie Prezesie Rady Ministrów, wyrazy naszego najwyższego poważania,

Sporządzono w Brukseli

W imieniu Rady

W imieniu Komisji

--------------------------------------------------