Dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 5 listopada 2002 r.

dotycząca ubezpieczeń na życie

PARLAMENT EUROPEJSKI i RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 oraz art. 55,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],

stanowiąc zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 251 Traktatu [3],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Pierwsza dyrektywa Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie bezpośrednich ubezpieczeń na życie [4], druga dyrektywa Rady 90/619/EWG z dnia 8 listopada 1990 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń na życie, ustanawiająca przepisy ułatwiające skuteczne korzystanie ze swobody świadczenia usług i zmieniająca dyrektywę 79/267/EWG [5] oraz dyrektywę Rady 92/96/EWG z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do bezpośrednich ubezpieczeń na życie, zmieniająca dyrektywy 79/267/EWG i 90/619/EWG (trzecia dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie) [6], były zmieniane kilkakrotnie w znacznym stopniu. Z uwagi na to, że mają zostać wprowadzone dalsze zmiany, dyrektywy powinny zostać przepracowane w celu zachowania jasności.

(2) W celu ułatwienia podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń na życie istotne jest wyeliminowanie niektórych rozbieżności, występujących w krajowych prawodawstwach dotyczących nadzoru. Aby osiągnąć ten cel i tym samym zapewnić właściwą ochronę ubezpieczającym i uprawnionym we wszystkich Państwach Członkowskich, przepisy dotyczące wymaganych gwarancji finansowych zakładów ubezpieczeń na życie powinny zostać skoordynowane.

(3) Konieczne jest dopełnienie rynku wewnętrznego w dziedzinie ubezpieczeń na życie, w zakresie zarówno prawa przedsiębiorczości, jak i swobody świadczenia usług w Państwach Członkowskich, tak aby ułatwić pokrywanie zobowiązań ze zdarzeń ubezpieczeniowych powstałych we Wspólnocie zakładom ubezpieczeń na życie posiadającym siedzibę zarządu na obszarze Wspólnoty oraz umożliwić ubezpieczającym korzystanie z usług nie tylko ubezpieczycieli prowadzących działalność w ich własnym kraju, ale również ubezpieczycieli, których siedziba zarządu znajduje się na obszarze Wspólnoty i którzy prowadzą działalność w innych Państwach Członkowskich.

(4) Na mocy Traktatu zakazana jest jakakolwiek dyskryminacja w odniesieniu do swobody świadczenia usług, wynikająca z faktu, że dany zakład nie posiada siedziby w Państwie Członkowskim, w którym świadczona jest usługa. Zakaz ten stosuje się do usług świadczonych we Wspólnocie przez zakłady, niezależnie od tego, czy jest tam ich siedziba, przedstawicielstwo czy oddział.

(5) Niniejsza dyrektywa stanowi zatem ważny etap w łączeniu rynków krajowych w rynek zintegrowany i etap ten musi być uzupełniony innymi instrumentami wspólnotowymi w celu umożliwienia ubezpieczającym korzystania z usług każdego ubezpieczyciela posiadającego siedzibę we Wspólnocie i prowadzącego tam działalność na podstawie prawa przedsiębiorczości lub na podstawie swobody świadczenia usług, zapewniając im właściwą ochronę.

(6) Niniejsza dyrektywa kształtuje część prawodawstwa wspólnotowego w zakresie ubezpieczeń na życie, które obejmuje również dyrektywę Rady 91/674/EWG z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń [7].

(7) Przyjęte podejście polega na doprowadzeniu do harmonizacji w zakresie podstawowym, koniecznym i wystarczającym do wzajemnego uznawania zezwoleń oraz systemów kontroli ostrożnościowej, umożliwiającej udzielenie jednolitego zezwolenia ważnego w całej Wspólnocie oraz stosowanie zasady sprawowania nadzoru przez Państwo Członkowskie pochodzenia.

(8) W wyniku tego do podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej wymagane jest udzielenie jednolitego urzędowego zezwolenia przez właściwe władze Państwa Członkowskiego, w którym zakład ubezpieczeń ma swoją siedzibę zarządu. Umożliwia ono zakładowi prowadzenie działalności we Wspólnocie na podstawie prawa przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług. Państwo Członkowskie, w którym znajduje się oddział lub w którym świadczone są usługi, może nie wymagać uzyskania nowego zezwolenia przez zakłady ubezpieczeń, które chcą prowadzić w nim działalność ubezpieczeniową i które otrzymały już zezwolenia w swoim Państwie Członkowskim pochodzenia.

(9) Właściwe władze nie powinny udzielić zezwolenia lub przedłużyć zezwolenia zakładowi ubezpieczeń wówczas, gdy skuteczne wykonywanie ich funkcji nadzorczych może zostać uniemożliwione przez bliskie powiązania, które istnieją między tym zakładem a innymi osobami fizycznymi lub prawnymi. Zakłady ubezpieczeń posiadające już zezwolenia muszą również spełniać wymogi właściwych władz w tym zakresie.

(10) Definicja "bliskich powiązań" w niniejszej dyrektywie ustanawia minimalne kryteria i nie stanowi przeszkody dla Państw Członkowskich w stosowaniu jej w sytuacjach innych niż określonych przez definicję.

(11) Sam fakt nabycia znacznego udziału w kapitale spółki nie stanowi o powstaniu udziału kapitałowego w rozumieniu "bliskich powiązań", jeżeli ten pakiet akcji został nabyty wyłącznie jako lokata tymczasowa, która nie pozwala wywierać wpływu na strukturę lub politykę finansową zakładu ubezpieczeń.

(12) Zasady wzajemnego uznawania i nadzoru ze strony Państwa Członkowskiego pochodzenia wymagają, aby właściwe władze Państw Członkowskich odmówiły udzielenia zezwolenia lub cofnęły zezwolenie w przypadku, gdy takie czynniki, jak treść programu działalności, rozmieszczenie geograficzne faktycznie prowadzonej działalności wyraźnie wskazują, że zakład ubezpieczeń wybrał system prawny danego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia bardziej restrykcyjnych norm obowiązujących w innym Państwie Członkowskim, w którym zakład ten prowadzi już lub zamierza prowadzić swoją działalność w większym stopniu. Zakład ubezpieczeń musi uzyskać zezwolenie w Państwie Członkowskim, w którym posiada swoją siedzibę zarządu. Ponadto Państwa Członkowskie muszą wymagać, aby siedziba zarządu zakładu ubezpieczeń zawsze znajdowała się w jej Państwie Członkowskim pochodzenia oraz że zakład faktycznie prowadzi tam swoją działalność.

(13) Z powodów praktycznych pożądane jest zdefiniowanie świadczenia usług, biorąc pod uwagę zarówno przedsiębiorstwo ubezpieczyciela, jak i miejsce, gdzie zobowiązanie ma być pokryte. Dlatego należy zdefiniować również zobowiązanie. Ponadto pożądane jest rozróżnienie między działalnością prowadzoną w znaczeniu przedsiębiorczości i działalnością prowadzoną w znaczeniu swobody świadczenia usług.

(14) Niezbędna jest klasyfikacja według grup ubezpieczeń, aby ustalić, w szczególności, przedmiot działalności będący przedmiotem obowiązkowego zezwolenia.

(15) Niektóre wzajemne powiązania, które z tytułu ich sytuacji prawnej spełniają wymogi odnośnie do bezpieczeństwa oraz innych określonych gwarancji finansowych, powinny zostać wyłączone z zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy. Niektóre organizacje, których działalność obejmuje tylko bardzo wąski sektor i jest ograniczona umową spółki, powinny również zostać wyłączone.

(16) Ubezpieczenie na życie jest przedmiotem urzędowego zezwolenia i sprawowania nadzoru w każdym Państwie Członkowskim. Warunki udzielenia lub cofnięcia zezwolenia powinny zostać określone. Należy ustanowić przepis pozwalający na odwoływanie się do sądów w przypadku odmowy udzielenia zezwolenia lub jego cofnięcia.

(17) Pożądane jest wyjaśnienie kompetencji i środków nadzoru powierzonych właściwym organom. Pożądane jest również ustanowienie przepisów szczególnych dotyczących podejmowania, prowadzenia i nadzoru działalności w zakresie swobody świadczenia usług.

(18) Właściwe władze Państw Członkowskich pochodzenia powinny być odpowiedzialne za monitorowanie kondycji finansowej zakładów ubezpieczeń, uwzględniając stopień ich wypłacalności, tworzenie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz pokrycie tych rezerw poprzez aktywa dopasowane.

(19) Właściwe jest, aby zapewnić możliwość wymiany informacji między właściwymi władzami i innymi władzami lub organami, które z tytułu swojej funkcji przyczyniają się do wzmacniania stabilności systemu finansowego. w celu zachowania poufnego charakteru przekazywanych informacji lista adresatów musi pozostawać ściśle ograniczona.

(20) Niektóre zachowania, takie jak nadużycia finansowe oraz przestępstwa popełnione w związku z wykorzystaniem poufnych informacji, mogą wpłynąć na stabilność systemu finansowego, w tym również na jego integralność, nawet wówczas, gdy zachowania te dotyczą przedsiębiorstw innych niż zakłady ubezpieczeń.

(21) Konieczne jest określenie warunków, na jakich wyżej wspomniana wymiana informacji będzie dozwolona.

(22) Gdy zostało ustalone, że informacje mogą być ujawnione wyłącznie za wyraźną zgodą właściwych władz, mogą one, tam gdzie jest to stosowne, uzależnić swoją zgodę od spełnienia rygorystycznych warunków.

(23) Państwa Członkowskie mogą zawierać umowy dotyczące wymiany informacji z państwami trzecimi, pod warunkiem że ujawnione informacje korzystają z właściwych gwarancji tajemnicy zawodowej.

(24) Do celów wzmocnienia nadzoru ostrożnościowego nad zakładami ubezpieczeń oraz ochrony klientów zakładów ubezpieczeń należy zastrzec, że biegły rewident musi być zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia właściwych władz w każdym przypadku przewidzianym niniejszą dyrektywą, gdy w trakcie wykonywania swoich zadań wejdzie w posiadanie informacji dotyczących pewnych faktów, które mogą mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej zakładów ubezpieczeń lub dla funkcjonowania służb administracyjnych i księgowych zakładu ubezpieczeń.

(25) Uwzględniając określony cel, pożądane jest, aby Państwa Członkowskie postanowiły, że taki obowiązek powinien dotyczyć wszystkich okoliczności, kiedy biegły rewident odkrywa takie fakty w trakcie wykonywania swoich zadań w przedsiębiorstwie posiadającym bliskie powiązania z zakładem ubezpieczeń.

(26) Obowiązek biegłych rewidentów, aby w stosownych przypadkach powiadomić właściwe władze o niektórych faktach i decyzjach dotyczących zakładów ubezpieczeń, stwierdzonych podczas wykonywania zadań w przedsiębiorstwie innym niż zakład ubezpieczeń, nie zmienia charakteru ich zadań w takim przedsiębiorstwie, ani też wymaganego sposobu wykonywania tych zadań.

(27) Wykonywanie operacji zarządzania grupowymi funduszami emerytalnymi nie może w żadnym przypadku wywierać wpływu na kompetencje przyznane właściwym władzom w odniesieniu do podmiotów posiadających aktywa, dzięki którym możliwe jest zarządzanie.

(28) Niektóre przepisy niniejszej dyrektywy określają minimalne normy. Państwo Członkowskie pochodzenia, poprzez właściwe władze, może ustanowić bardziej rygorystyczne zasady w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenia.

(29) Właściwe władze Państw Członkowskich muszą mieć do swojej dyspozycji takie środki nadzoru, jakie są niezbędne do zapewnienia prawidłowego prowadzenia działalności przez zakłady ubezpieczeń w całej Wspólnocie, niezależnie, czy prowadzona jest na podstawie prawa przedsiębiorczości czy swobody świadczenia usług. w szczególności muszą być w stanie wprowadzić właściwe środki zabezpieczające lub nałożyć sankcje mające na celu zapobieganie nieprawidłowościom i naruszeniom przepisów w sprawie nadzoru nad ubezpieczeniami.

(30) Przepisy dotyczące przeniesienia portfela powinny zawierać przepisy szczególne dotyczące przesunięcia do innego zakładu portfela umów zawartych w ramach swobody świadczenia usług.

(31) Przepisy dotyczące przeniesienia portfela muszą być zgodne z obowiązkiem uzyskania jednolitego zezwolenia przewidzianego w niniejszej dyrektywie.

(32) Zakładom utworzonym po dacie określonej w art. 18 ust. 3 nie powinno się udzielać zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie ubezpieczeń na życie i równocześnie i w zakresie ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie. Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość udzielania zezwoleń na dalszą działalność zakładom ubezpieczeń, które w określonym terminie określonym w art. 18 ust. 3 prowadziły działalność w zakresie ubezpieczeń na życie i w zakresie innym niż ubezpieczenia na życie, pod warunkiem że przyjęte jest oddzielne zarządzanie takimi działalnościami, tak aby interesy odpowiednio ubezpieczających na życie i ubezpieczających innych niż ubezpieczających na życie były zabezpieczone, a minimalne zobowiązania finansowe w odniesieniu do jednego rodzaju działalności nie były pokrywane ze środków działalności drugiego rodzaju. Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość nałożenia na działające już na ich terytorium zakłady ubezpieczeń, które prowadzą działalność równocześnie w zakresie ubezpieczeń na życie i ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie, wymogu zaprzestania tych praktyk. Ponadto wyspecjalizowane zakłady ubezpieczeń powinny stanowić przedmiot specjalnego nadzoru w przypadku, gdy zakłady ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia należy do tej samej grupy finansowej co zakład ubezpieczeń na życie.

(33) Żadne przepisy niniejszej dyrektywy nie wykluczają możliwości podziału mieszanego zakładu na dwa zakłady, jednego działającego w dziedzinie ubezpieczeń na życie, drugiego działającego w dziedzinie ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie. Aby umożliwić taki podział na najlepszych możliwych warunkach, pożądane jest zezwolenie Państwom Członkowskim, zgodnie z regułami wspólnotowego prawa konkurencji, stworzenia odpowiednich regulacji podatkowych, w szczególności dotyczących zysków kapitałowych, jakie mogą wyniknąć z takiego podziału.

(34) Te Państwa Członkowskie, które chcą takiego rozwiązania, powinny być w stanie udzielać takie same zezwolenia zakładom ubezpieczeń według grup określonych w załączniku i i rodzajów działalności ubezpieczeniowej określonej w grupach 1 i 2 w Załączniku do pierwszej dyrektywy Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie [8]. Możliwość taka jednakże może zostać uzależniona od spełnienia pewnych warunków w odniesieniu do zgodności z regułami rachunkowości i zasadami dotyczącymi likwidacji.

(35) Z punktu widzenia ochrony ubezpieczonych na życie niezbędne jest utworzenie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w każdym zakładzie ubezpieczeń. Obliczenie takich rezerw opiera się w zasadniczej części na zasadach aktuarialnych. Zasady te powinny zostać skoordynowane w celu uproszczenia wzajemnego uznawania zasad nadzoru ostrożnościowego mających zastosowanie w różnych Państwach Członkowskich.

(36) Pożądane jest, w interesie ostrożności, ustanowienie poziomu minimalnej koordynacji zasad ograniczających oprocentowanie wykorzystywane podczas obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Do celów takiego ograniczenia, jako że istniejące metody są prawidłowe, ostrożnościowe i równoważne, właściwe wydaje się pozostawienie Państwom Członkowskim swobodnego wyboru metody, jaka zostanie wykorzystana.

(37) Aby umożliwić wzajemne uznawanie zasad Państw Członkowskich, muszą zostać skoordynowane zasady regulujące obliczanie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz zasady regulujące rozmieszczenie, umiejscowienie i dopasowanie aktywów wykorzystywanych do pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Taka koordynacja musi uwzględniać liberalizację przepływu kapitału przewidzianego w art. 56 Traktatu oraz postęp Wspólnoty w kierunku urzeczywistnienia unii gospodarczej i walutowej.

(38) Państwo Członkowskie pochodzenia nie może jednak wymagać od zakładów ubezpieczeń lokowania aktywów przeznaczonych na pokrycie ich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w szczególne kategorie aktywów, ponieważ wymóg taki byłyby niezgodny z liberalizacją przepływów kapitału, przewidzianą w art. 56 Traktatu.

(39) Niezbędne jest, poza rezerwami techniczno-ubezpieczeniowymi, włącznie z rezerwami matematycznymi, w odpowiedniej kwocie gwarantującej zaciągnięte zobowiązania, aby zakłady ubezpieczeń posiadały rezerwę dodatkową, określoną mianem marginesu wypłacalności, reprezentowaną przez aktywa dowolne oraz, za zgodą właściwych władz, przez inne aktywa implicytywne, które powinny spełniać rolę bufora dla niekorzystnych wahań w sektorze. Wymóg ten jest ważnym elementem nadzoru ostrożnościowego mającego na celu ochronę osób ubezpieczonych i ubezpieczających. Aby zapewnić, że wymogi nałożone w tym celu zostały ustalone według obiektywnych kryteriów, według których zakłady ubezpieczeń tej samej wielkości będą traktowane na zasadzie równości w odniesieniu do konkurencji, pożądane jest zastrzeżenie, że margines wypłacalności uwzględnia wszystkie zobowiązania zakładu ubezpieczeń oraz charakter i wagę ryzyka, wynikającego z różnego rodzaju działalności objętych zakresem niniejszej dyrektywy. Margines ten powinien być zatem różny w zależności od tego, czy ryzyka dotyczą lokat, śmierci czy jedynie zarządzania. Powinien on być ustalany pod kątem wielkości rezerw matematycznych, funduszu ryzyka przyjętego przez zakład, zbioru składek lub wkładów, samych rezerw lub aktywów tontyn.

(40) Dyrektywa 92/96/EWG przewiduje tymczasową definicję rynku regulowanego do czasu przyjęcia dyrektywy w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych, która zharmonizuje to pojęcie na poziomie wspólnotowym. Dyrektywa Rady 93/22/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych [9] podaje definicję rynku regulowanego, mimo że wyłącza ona z jego zakresu działalność w zakresie ubezpieczeń na życie. Właściwe jest zastosowanie pojęcia rynku regulowanego także w stosunku do działalności w zakresie ubezpieczeń na życie.

(41) Wykaz pozycji, które mogą składać się na margines wypłacalności wymagany przez niniejszą dyrektywę, uwzględnia nowe instrumenty finansowe oraz udogodnienia przyznane innym instytucjom finansowym do celów utworzenia ich funduszów własnych; w świetle rozwoju sytuacji rynkowej zawierania umów reasekuracyjnych przez pierwotnych ubezpieczycieli istnieje potrzeba upoważnienia właściwych władz do zmniejszania w pewnych okolicznościach ograniczenia wymogów marginesu wypłacalności. w celu poprawienia jakości marginesu wypłacalności możliwość zawarcia przyszłych zysków w dostępnym marginesie wypłacalności powinna zostać ograniczona i uzależniona od spełnienia warunków oraz powinna w każdym przypadku przestać być stosowana po 2009 r.

(42) Niezbędny jest wymóg utworzenia funduszu gwarancyjnego, którego wielkość i struktura stanowiłyby gwarancję, że w chwili powstania zakłady posiadają odpowiednie środki oraz że w trakcie prowadzenia działalności margines wypłacalności w żadnym wypadku nie spadnie poniżej minimum bezpieczeństwa. Całość lub określona część funduszu gwarancyjnego musi się składać z określonych pozycji aktywów.

(43) Aby uniknąć w przyszłości znacznych i gwałtownych podwyżek w wielkości minimalnej funduszu gwarancyjnego, należy ustanowić mechanizm uwzględniający jego podwyższanie zgodnie z europejskim wskaźnikiem cen konsumpcyjnych. Niniejsza dyrektywa powinna ustanowić minimalne normy dla wymogów marginesu wypłacalności, a Państwa Członkowskie pochodzenia powinny móc ustanowić bardziej restrykcyjne przepisy dla zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenia od ich własnych właściwych organów.

(44) Przepisy obowiązujące w Państwach Członkowskich dotyczące prawa o zobowiązaniach umownych stosowane do działalności określonych w niniejszej dyrektywie różnią się. Harmonizacja prawodawstw dotyczących zobowiązań umownych w zakresie ubezpieczeń nie jest podstawowym warunkiem urzeczywistnienia rynku wewnętrznego w dziedzinie ubezpieczeń. Możliwość Państw Członkowskich do narzucania stosowania ich prawa do umów ubezpieczenia obejmujących zobowiązania na ich terytorium może zapewnić właściwe środki bezpieczeństwa dla ubezpieczających. Wolność wyboru, jako prawo właściwe dla umowy, prawo inne niż prawo Państwa zobowiązania może być zastosowane w niektórych przypadkach, zgodnie z zasadami uwzględniającymi szczególne okoliczności.

(45) W przypadku umów ubezpieczenia na życie ubezpieczający powinien mieć możliwość unieważnienia umowy w terminie 14-30 dni.

(46) W ramach rynku wewnętrznego, w interesie ubezpieczającego jest posiadanie dostępu do możliwie najszerszej grupy produktów ubezpieczeniowych dostępnych we Wspólnocie, tak aby mógł on wybrać produkt najlepiej odpowiadający jego potrzebom. Do Państwa Członkowskiego zobowiązania należy zapewnienie, że na jego terytorium nie ma żadnych przeszkód dla obrotu produktów ubezpieczenia, których sprzedaż jest oferowana w całej Wspólnocie, tak długo jak nie stoją one w sprzeczności z przepisami prawa chroniącymi ogólne dobro, obowiązującymi w Państwie Członkowskim zobowiązania oraz o tyle, o ile ogólne dobro nie jest zabezpieczone zasadami Państwa Członkowskiego pochodzenia, pod warunkiem że takie przepisy muszą być stosowane bez jakiejkolwiek dyskryminacji, do wszystkich zakładów działających w tym Państwie Członkowskim, oraz że są obiektywnie niezbędne w stosunku do wykonywanej działalności.

(47) Państwa Członkowskie zgodnie z prawem przedsiębiorczości lub swobodą świadczenia usług powinny zapewnić na swoim terytorium, że wykorzystane produkty ubezpieczenia i dokumentacja wymagana do pokrycia zobowiązania zgodne są ze stosowanymi szczególnymi przepisami prawa chroniącymi ogólne dobro. Systemy nadzoru, jakie będą zastosowane, muszą spełniać wymogi rynku wewnętrznego, lecz ich zastosowanie nie może stanowić pierwotnego warunku prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Stąd wymogi systemu uprzedniego zatwierdzania warunków ubezpieczeń nie wydają się uzasadnione. Dlatego istotne jest stworzenie systemów lepiej odpowiadających wymogom rynku wewnętrznego, które pozwolą każdemu Państwu Członkowskiemu zagwarantować ubezpieczającym właściwą ochronę.

(48) Niezbędne jest ustanowienie przepisów zapewniających koordynację między właściwymi władzami Państw Członkowskich oraz tymi władzami i Komisją.

(49) Należy ustanowić przepisy zapewniające wprowadzenie systemu kar, jakie będą nakładane w przypadku, gdy w Państwie Członkowskim, w którym zaciągnięto zobowiązanie, zakład ubezpieczeń nie przestrzega przepisów chroniących ogólne dobro, które mają do niego zastosowanie.

(50) Niezbędne jest zapewnienie odpowiednich środków w przypadkach, kiedy sytuacja finansowa zakładu prowadzi do trudności w pokrywaniu zobowiązań ubezpieczeniowych. w szczególnych sytuacjach zagrożenia praw ubezpieczających istnieje potrzeba upoważnienia właściwych władz do interweniowania na wystarczająco wczesnym etapie, jednakże wykonując swoje uprawnienia, właściwe władze powinny informować zakłady ubezpieczeń o powodach uzasadniających takie działania nadzoru, zgodnie z zasadami prawidłowego zarządzania, z zachowaniem należytych procedur Tak długo, jak taka sytuacja istnieje, właściwe władze nie powinny poświadczać posiadania przez zakład ubezpieczeń wystarczającego marginesu wypłacalności.

(51) Do celów zastosowania zasad aktuarialnych zgodnie z niniejszą dyrektywą Państwo Członkowskie pochodzenia może wymagać systematycznego powiadamiania o podstawach technicznych stosowanych do obliczenia stawek składek i rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, przy czym takie powiadomienie nie obejmuje zgłaszania ogólnych i szczególnych warunków ubezpieczeń oraz stawek stosowanych przez zakład.

(52) Na rynku wewnętrznym ubezpieczeń konsument będzie miał szerszy i bardziej zróżnicowany wybór umów. Jeżeli chce on w pełni skorzystać z takiej różnorodności oraz większej konkurencyjności, musi mieć dostęp do takich niezbędnych informacji, które umożliwią mu dokonanie wyboru produktu najlepiej odpowiadającego jego potrzebom. Ten wymóg informacji jest tym bardziej istotny, jako że czas trwania zobowiązań może być bardzo długi. Przepisy podstawowe muszą dlatego zostać skoordynowane, aby konsument otrzymał jasną i rzetelną informację w sprawie głównych cech charakterystycznych produktów jemu zaproponowanych, jak również dane szczegółowe dotyczące organów, do których mogą kierować wszelkie skargi ubezpieczający, osoby ubezpieczone lub uprawnione.

(53) Zasadniczym środkiem prowadzenia skutecznej działalności w sektorze ubezpieczeń we Wspólnocie jest reklama produktu ubezpieczenia. Niezbędne jest pozostawienie zakładom ubezpieczeń możliwości stosowania wszystkich normalnych środków reklamy w Państwie Członkowskim oddziału lub świadczenia usług. Państwa Członkowskie niemniej jednak mogą wymagać zgodności co do formy i treści reklamy z ich przepisami krajowymi, ustanowionymi na podstawie prawodawstwa wspólnotowego w sprawie reklamy lub przyjętymi przez Państwa Członkowskie z powodu ogólnego dobra.

(54) W ramach rynku wewnętrznego żadne Państwo Członkowskie nie może zakazywać równoczesnego prowadzenia na swoim terytorium działalności ubezpieczeniowej zarówno na podstawie prawa przedsiębiorczości, jak i swobody świadczenia usług.

(55) Niektóre Państwa Członkowskie nie obciążają transakcji ubezpieczeniowych żadną formą podatków pośrednich, podczas gdy większość z nich stosuje podatki specjalne i inne formy danin. Struktura i stawki takich podatków i danin różnią się wyraźnie między poszczególnymi Państwami Członkowskimi, w których są stosowane. Pożądane jest, aby unikać sytuacji, w których istniejące różnice prowadzą do zakłócenia konkurencji w zakresie usług ubezpieczeniowych między Państwami Członkowskimi. Do czasu przyszłej harmonizacji stosowanie systemów podatkowych oraz innych form danin przyjętych w Państwie Członkowskim, w którym zaciągnięto zobowiązania, może umożliwić wyeliminowanie tego problemu oraz że do Państw Członkowskich należy przyjęcie rozwiązań zapewniających pobieranie tych podatków i danin.

(56) Istotne jest, aby wprowadzić koordynację Wspólnoty w sprawie likwidacji zakładów ubezpieczeń. Od tej chwili zasadnicze jest zapewnienie, że w przypadku likwidacji zakładu ubezpieczeń, którego system ochronny istniejący w każdym Państwie Członkowskim musi gwarantować równe traktowanie wszystkich wierzycieli ubezpieczyciela, niezależnie od ich przynależności państwowej i sposobu zaciągnięcia zobowiązania.

(57) Skoordynowane zasady dotyczące prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich we Wspólnocie powinny, co do zasady, mieć zastosowanie do wszystkich zakładów działających na rynku oraz, w konsekwencji, również do przedstawicielstw i oddziałów, w przypadku gdy siedziba zarządu zakładu znajduje się poza Wspólnotą. w odniesieniu do metod nadzoru niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy szczególne dotyczące takich przedstawicielstw i oddziałów w następstwie faktu, iż aktywa zakładów, do których należą, znajdują się poza Wspólnotą.

(58) Pożądane jest umożliwienie zawierania porozumień na zasadzie wzajemności z jednym lub wieloma państwami trzecimi, aby dopuścić łagodzenie takich specjalnych warunków, przestrzegając jednak zasady, że takie przedstawicielstwa i oddziały nie powinny uzyskać traktowania korzystniejszego niż zakłady ubezpieczeń Wspólnoty.

(59) Należy ustanowić przepisy wprowadzające elastyczną procedurę, która pozwoli na ocenę, na poziomie Wspólnoty, wzajemności z państwami trzecimi. Celem takiej procedury nie jest zamykanie dostępu do rynków finansowych Wspólnoty, lecz przeciwnie, zwiększenie liberalizacji globalnych rynków finansowych w innych państwach trzecich, gdyż Wspólnota zamierza pozostawić swoje rynki finansowe otwarte dla reszty świata. w tym celu niniejsza dyrektywa przewiduje procedury negocjacyjne z państwami trzecimi. w ostateczności możliwość podjęcia środków polegających na zawieszeniu nowych wniosków o udzielenie zezwolenia lub ograniczeniu nowych zezwoleń powinna zostać zapewniona zgodnie z procedurą regulacyjną przewidzianą na podstawie art. 5 decyzji Rady 1999/468/WE [10].

(60) Niniejsza dyrektywa powinna ustanowić przepisy dotyczące dowodu nieposzlakowanej opinii i dowodu o braku uprzednio ogłoszonej upadłości.

(61) W celu wyjaśnienia systemu prawnego stosowanego do działalności w zakresie ubezpieczeń na życie, objętych niniejszą dyrektywą, niektóre przepisy dyrektyw 79/267/EWG, 90/619/EWG oraz 92/96/EWG powinny zostać dostosowane. Do tego celu niektóre przepisy dotyczące ustalania marginesu wypłacalności i praw nabytych przez oddziały zakładów ubezpieczeń utworzonych przed dniem 1 lipca 1994 r. powinny zostać zmienione. Treść programów działalności oddziałów zakładów państw trzecich, jakie będą prowadzić działalność gospodarczą na terytorium Wspólnoty, również powinna zostać zdefiniowana.

(62) Dostosowanie techniczne szczegółowych zasad ustanowionych w niniejszej dyrektywie może być konieczne od czasu do czasu w celu uwzględnienia przyszłego rozwoju sektora ubezpieczeniowego. Komisja dokona takich dostosowań, jeżeli okażą się one niezbędne, po konsultacji z Komitetem ds. Ubezpieczeń utworzonym dyrektywą Rady 91/675/EWG [11], poprzez wykonanie uprawnień wykonawczych przyznanych jej Traktatem. Środki te, będące środkami o ogólnym zakresie w rozumieniu art. 2 decyzji 1999/468/WE, powinny zostać wprowadzone za pomocą procedury regulacyjnej przewidzianej w art. 5 tej decyzji.

(63) Na podstawie art. 15 Traktatu należy uwzględnić zakres wysiłku, jakiego muszą dokonać niektóre gospodarki znajdujące się na odmiennym poziomie rozwoju; z tego powodu powinny zostać przyjęte regulacje przejściowe, służące stopniowemu stosowaniu niniejszej dyrektywy w niektórych Państwach Członkowskich.

(64) Dyrektywy 79/267/EWG i 90/619/EWG przyznały specjalne odstępstwa w odniesieniu do niektórych zakładów istniejących w momencie przyjęcia tych dyrektyw. Zakłady te następnie zmieniły swoją strukturę. Dlatego nie potrzebują one dalszego stosowania takiego specjalnego odstępstwa.

(65) Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać obowiązków Państw Członkowskich dotyczących nieprzekraczalnych terminów transpozycji i zastosowania dyrektyw wymienionych w sekcji B załącznika V,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

SPIS TREŚCI

TYTUŁ I DEFINICJE I ZAKRES …

Artykuł 1 Definicje …

Artykuł 2 Zakres …

Artykuł 3 Działania i organy wyłączone …

TYTUŁ II PODEJMOWANIE DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ W ZAKRESIE UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE …

Artykuł 4 Zasady udzielania zezwolenia …

Artykuł 5 Zakres udzielonego zezwolenia …

Artykuł 6 Warunki otrzymania zezwolenia …

Artykuł 7 Program działalności …

Artykuł 8 Akcjonariusze i wspólnicy posiadający znaczne pakiety akcji …

Artykuł 9 Odmowa udzielenia zezwolenia …

TYTUŁ III ZASADY REGULUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ UBEZPIECZENIOWĄ …

Rozdział 1 Zasady i metody nadzoru finansowego …

Artykuł 10 Właściwe władze i przedmiot nadzoru …

Artykuł 11 Nadzór nad oddziałami utworzonymi w innym Państwie Członkowskim …

Artykuł 12 Zakaz obowiązkowej cesji części zobowiązań objętych ubezpieczeniem …

Artykuł 13 Rachunkowość, informacje ostrożnościowe i statystyczne: kompetencje nadzorcze …

Artykuł 14 Przeniesienie portfela …

Artykuł 15 Znaczne pakiety akcji …

Artykuł 16 Tajemnica zawodowa …

Artykuł 17 Obowiązki biegłych rewidentów …

Artykuł 18 Prowadzenie działalności w zakresie ubezpieczeń na życie i ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie …

Artykuł 19 Rozdzielenie zarządzania ubezpieczeniami na życie od zarządzania ubezpieczeniami innymi niż ubezpieczenia na życie …

Rozdział 2 Zasady odnoszące się do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i ich przedstawiania …

Artykuł 20 Tworzenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych …

Artykuł 21 Składki dla nowych przedsiębiorstw …

Artykuł 22 Aktywa pokrywające rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe …

Artykuł 23 Kategorie dopuszczalnych aktywów …

Artykuł 24 Zasady różnicowania lokat …

Artykuł 25 Umowy powiązane z przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe lub indeksem akcji …

Artykuł 26 Zasady dopasowania …

Rozdział 3 Zasady odnoszące się do marginesu wypłacalności oraz do funduszu gwarancyjnego …

Artykuł 27 Dostępny margines wypłacalności …

Artykuł 28 Wymagany margines wypłacalności …

Artykuł 29 Fundusz gwarancyjny …

Artykuł 30 Zmiana wielkości funduszu gwarancyjnego …

Artykuł 31 Aktywa niewykorzystywane do pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych …

Rozdział 4 Prawo o zobowiązaniach umownych i warunki ubezpieczenia …

Artykuł 32 Prawo właściwe …

Artykuł 33 Ogólne dobro …

Artykuł 34 Zasady odnoszące się do warunków ubezpieczenia i stawek składek …

Artykuł 35 Okres unieważnienia …

Artykuł 36 Informacje dla ubezpieczających …

Rozdział 5 Zakłady ubezpieczeń w trudnej sytuacji lub w sytuacji niezgodnej z wymaganiami …

Artykuł 37 Zakłady ubezpieczeniowe w trudnej sytuacji …

Artykuł 38 Finansowy plan naprawczy …

Artykuł 39 Cofnięcie zezwolenia …

TYTUŁ IV PRZEPISY ODNOSZĄCE SIĘ DO PRAWA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I SWOBODY ŚWIADCZENIA USŁUG …

Artykuł 40 Warunki tworzenia oddziału …

Artykuł 41 Swoboda świadczenia usług: uprzednie powiadomienie Państwa Członkowskiego pochodzenia …

Artykuł 42 Swoboda świadczenia usług: powiadomienie przez Państwo Członkowskie pochodzenia …

Artykuł 43 Swoboda świadczenia usług: zmiany charakteru zobowiązań …

Artykuł 44 Język …

Artykuł 45 Zasady odnoszące się do warunków ubezpieczenia i stawek składek …

Artykuł 46 Zakłady ubezpieczeń nieprzestrzegające przepisów prawa …

Artykuł 47 Reklama …

Artykuł 48 Likwidacja …

Artykuł 49 Informacje statystyczne dotyczące działalności transgranicznej …

Artykuł 50 Podatki od składek …

TYTUŁ V ZASADY DOTYCZĄCE PRZEDSTAWICIELSTW I ODDZIAŁÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ WE WSPÓLNOCIE I NALEŻĄCYCH DO ZAKŁADÓW, KTÓRYCH SIEDZIBA ZARZĄDU ZNAJDUJE SIĘ POZA WSPÓLNOTĄ …

Artykuł 51 Zasady i warunki udzielania zezwolenia …

Artykuł 52 Zasady mające zastosowanie do oddziałów zakładów ubezpieczeń państw trzecich …

Artykuł 53 Przeniesienie portfela …

Artykuł 54 Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe …

Artykuł 55 Margines wypłacalności i fundusz gwarancyjny …

Artykuł 56 Udogodnienia dla zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenie w więcej niż jednym Państwie Członkowskim …

Artykuł 57 Umowy z państwami trzecimi …

TYTUŁ VI ZASADY MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO PRZEDSIĘBIORSTW ZALEŻNYCH OD PRZEDSIĘBIORSTW DOMINUJĄCYCH PODLEGAJĄCYCH USTAWODAWSTWU PAŃSTWA TRZECIEGO ORAZ DO NABYWANIA PAKIETÓW AKCJI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA DOMINUJĄCE …

Artykuł 58 Informowanie Komisji przez Państwa Członkowskie …

Artykuł 59 Traktowanie wspólnotowych zakładów ubezpieczeń przez państwa trzecie …

TYTUŁ VII PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I INNE PRZEPISY …

Artykuł 60 Odstępstwa i zniesienie środków ograniczających …

Artykuł 61 Dowód nieposzlakowanej opinii …

TYTUŁ VIII PRZEPISY KOŃCOWE …

Artykuł 62 Współpraca między Państwami Członkowskimi i Komisją …

Artykuł 63 Sprawozdania w sprawie rozwoju sytuacji rynkowej w zakresie swobody świadczenia usług …

Artykuł 64 Dostosowanie techniczne …

Artykuł 65 Procedura komitetu …

Artykuł 66 Prawa nabyte przez istniejące oddziały i zakłady ubezpieczeń …

Artykuł 67 Prawo odwołania do sądu …

Artykuł 68 Zmiana kwot wyrażonych w euro …

Artykuł 69 Wprowadzanie w życie nowych przepisów …

Artykuł 70 Informowanie Komisji …

Artykuł 71 Okres przejściowy dla art. 3 ust. 6, art. 27, 28, 29, 30 i 38 …

Artykuł 72 Uchylone dyrektywy i ich korelacja z niniejszą dyrektywą …

Artykuł 73 Wejście w życie …

Artykuł 74 Adresaci …

Załącznik I Grupy ubezpieczeń …

Załącznik II Zasady dopasowania …

Załącznik III Informacje dla ubezpieczających …

Załącznik IV … Załącznik V … Część A Uchylone dyrektywy wraz z ich kolejnymi zmianami (określone w art. 72) …

Część B Termin wprowadzenia w życie (określony w art. 72) …

Załącznik VI Tabela korelacji …

TYTUŁ I

DEFINICJE I ZAKRES

Artykuł 1

Definicje

1. Do celów niniejszej dyrektywy:

a) "zakład ubezpieczeń" oznacza zakład, który otrzymał urzędowe zezwolenie, zgodne z art. 4;

b) "oddział" oznacza przedstawicielstwo lub oddział zakładu ubezpieczeń;

Jakakolwiek trwała obecność zakładu ubezpieczeń na terytorium Państwa Członkowskiego traktowana będzie w taki sam sposób jak przedstawicielstwo lub oddział, nawet jeżeli obecność taka nie przybiera formy oddziału lub przedstawicielstwa, ale składa się zaledwie z biura zarządzanego przez pracowników własnych zakładu lub niezależną osobę ze stałym upoważnieniem do działania na rzecz zakładu, tak jak miałoby to miejsce w przypadku przedstawicielstwa;

c) "przedsiębiorstwo" oznacza siedzibę zarządu, przedstawicielstwo lub oddział zakładu ubezpieczeń;

d) "zobowiązanie" oznacza zobowiązanie wynikające z jednego z rodzajów ubezpieczeń lub operacji określonych w art. 2;

e) "Państwo Członkowskie pochodzenia" oznacza Państwo Członkowskie, w którym znajduje się siedziba zarządu zakładu ubezpieczeń pokrywającego zobowiązanie;

f) "Państwo Członkowskie oddziału" oznacza Państwo Członkowskie, w którym mieści się oddział pokrywający zobowiązanie;

g) "Państwo Członkowskie zobowiązania" oznacza Państwo Członkowskie, w którym ubezpieczający ma miejsce stałego pobytu, lub, w przypadku gdy ubezpieczający jest osobą prawną, Państwo Członkowskie, w którym znajduje się jej przedsiębiorstwo, do którego odnosi się umowa;

h) "Państwo Członkowskie świadczenia usług" oznacza Państwo Członkowskie zobowiązania, w przypadku gdy zobowiązanie jest pokrywane przez zakład ubezpieczeń lub oddział znajdujący się w innym Państwie Członkowskim;

i) "kontrola" oznacza związek między przedsiębiorstwem dominującym a przedsiębiorstwem zależnym zgodnie z definicją zawartą w art. 1 dyrektywy Rady 83/349/EWG [12] lub podobny związek między jakąkolwiek osobą fizyczną lub prawną a zakładem;

j) "znaczny pakiet akcji" oznacza każdy posiadany bezpośrednio lub pośrednio pakiet akcji lub udział w przedsiębiorstwie stanowiący 10 % lub więcej kapitału lub dający prawo do 10 % lub więcej głosu lub taki, który umożliwia wywieranie znacznego wpływu na zarządzanie tym przedsiębiorstwem;

Do celów tej definicji, w kontekście art. 8 i 15 oraz innych poziomów pakietów akcji określonych w art. 15, uwzględnia się prawo głosu, określone w art. 92 dyrektywy 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznych notowań giełdowych oraz zakresu informacji dotyczących papierów wartościowych podlegających obowiązkowi publikacji [13];

k) "przedsiębiorstwo dominujące" oznacza przedsiębiorstwo dominujące w rozumieniu definicji zawartej w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG;

l) "przedsiębiorstwo zależne" oznacza przedsiębiorstwo zależne w rozumieniu definicji zawartej art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG; każde przedsiębiorstwo zależne zakładu zależnego jest również uważane za przedsiębiorstwo zależne przedsiębiorstwa, będącego ostatecznym przedsiębiorstwem dominującym tych przedsiębiorstw;

m) "rynek regulowany" oznacza:

- w przypadku rynku znajdującego się w Państwie Członkowskim rynek regulowany w rozumieniu definicji zawartej w art. 1 ust. 13 dyrektywy 93/22/EWG, a

- w przypadku rynku znajdującego się w państwie trzecim rynek finansowy uznawany przez Państwo Członkowskie pochodzenia zakładu ubezpieczeń, spełniający porównywalne wymogi. Wszelkie instrumenty finansowe stosowane na tym rynku muszą być jakości porównywalnej do jakości instrumentów stosowanych na rynku lub rynkach regulowanych w danym Państwie Członkowskim;

n) "właściwe władze" oznaczają władze krajowe upoważnione na mocy ustawy lub rozporządzenia do nadzorowania zakładów ubezpieczeń;

o) "aktywa dopasowane" oznaczają odzwierciedlenie zobowiązań ubezpieczeniowych, których pokrycie w określonej walucie może być wymagane w postaci aktywów wyrażonych lub zbywalnych w tej samej walucie;

p) "umiejscowienie aktywów" oznacza istnienie aktywów, w postaci ruchomości bądź nieruchomości, w danym Państwie Członkowskim, czego nie należy jednak rozumieć jako wymogu zdeponowania ruchomości lub poddania nieruchomości ograniczeniom, takim jak hipoteki; aktywa stanowiące wierzytelności uważa się za umiejscowione w Państwie Członkowskim, w którym mają zostać zaspokojone;

q) "fundusz ryzyka" oznacza kwotę płatną w przypadku śmierci, pomniejszoną o rezerwę matematyczną odnoszącą się do ryzyka podstawowego;

r) "bliskie powiązania" oznaczają sytuację, w której dwie lub więcej osób fizycznych lub prawnych są powiązane ze sobą przez:

i) udział kapitałowy, który oznacza własność bezpośrednio lub za pomocą kontroli co najmniej 20 % praw głosu lub kapitału przedsiębiorstwa; lub

ii) kontrolę, która oznacza związek między przedsiębiorstwem dominującym i jego przedsiębiorstwem zależnym we wszystkich przypadkach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG lub podobny związek między jakąkolwiek osobą fizyczną lub prawną i zakładem; wszelkie przedsiębiorstwa zależne danego przedsiębiorstwa zależnego są również uważane za przedsiębiorstwa zależne przedsiębiorstwa dominującego stojącego na czele tych przedsiębiorstw.

Sytuację, w której dwie lub więcej osób fizycznych lub prawnych jest trwale związanych z jedną i tą samą osobą za pomocą kontroli, również uważa się za bliskie powiązanie tych osób.

2. W przypadku gdy niniejsza dyrektywa odnosi się do euro, równowartość w walucie krajowej według kursu obowiązującego od dnia 31 grudnia danego roku przyjmuje się wartość ustaloną na ostatni dzień miesiąca października tegoż roku, w którym równowartości euro podane były we wszystkich odpowiednich walutach Wspólnoty.

Artykuł 2

Zakres

Niniejsza dyrektywa dotyczy podejmowania i prowadzenia na własny rachunek działalności w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich przez zakłady ubezpieczeń posiadające lub zamierzające utworzyć siedzibę w Państwie Członkowskim, w jednej z form określonych poniżej:

1) następujące rodzaje ubezpieczeń wynikające z umowy:

a) ubezpieczeń na życie, czyli grupy ubezpieczeń obejmującej w szczególności ubezpieczenie na dożycie określonego wieku, ubezpieczenie na wypadek śmierci, ubezpieczenie na dożycie określonego wieku lub na wypadek śmierci przed osiągnięciem tego wieku, ubezpieczenie na życie, ze zwrotem składki, ubezpieczenia posagowe, ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci;

b) ubezpieczeń rentowych;

c) ubezpieczeń dodatkowych prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń na życie, czyli ubezpieczenia w szczególności od następstw nieszczęśliwych wypadków obejmujące niezdolność do podejmowania zatrudnienia, ubezpieczenia od ryzyka śmierci w następstwie wypadku, ubezpieczenia od ryzyka inwalidztwa spowodowanego wypadkiem lub chorobą w przypadku, gdy ubezpieczenia tego rodzaju są udzielane dodatkowo w stosunku do ubezpieczeń na życie;

d) ubezpieczeń istniejących w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie znanych jako "stałych ubezpieczeń zdrowotnych bez prawa anulowania polisy";

2) następujące rodzaje działalności, wynikające z umowy, w takim stopniu, w jakim są one przedmiotem nadzoru władz administracyjnych, odpowiedzialnych za kontrolę ubezpieczeń prywatnych:

a) tontyny, polegających na tworzeniu się stowarzyszeń subskrybentów w celu dokonywania wspólnej kapitalizacji udziałów, a następnie podziału zgromadzonych środków między osoby pozostałe przy życiu lub między osoby uprawnione przez zmarłych;

b) operacje polegające na tworzeniu funduszy amortyzacyjnych, opartych na obliczeniach aktuarialnych, w przypadku których w zamian za uzgodnione uprzednio jednorazowe lub okresowe płatności podejmowane są zobowiązania na określony termin i kwotę;

c) zarządzanie grupowymi funduszami emerytalnymi, czyli operacji polegających, w przypadku zainteresowanych zakładów ubezpieczeń, na zarządzaniu lokatami, w szczególności aktywami stanowiącymi rezerwy instytucji dokonujących wypłat w przypadku śmierci lub dożycia określonego wieku lub w przypadku zaprzestania lub ograniczenia działalności;

d) operacje określone w lit. c), w przypadku gdy towarzyszy im ubezpieczenie zapewniające utrzymanie wartości kapitału, albo wypłatę minimalnych odsetek;

e) operacji przeprowadzanych przez zakłady ubezpieczeń, jak te, określone w rozdziale 1 tytuł 4 księgi IV francuskiego "Code des assurances";

3) operacji mających związek z długością życia człowieka, które są nakazane lub przewidziane w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, kiedy są przeprowadzane lub zarządzane na własne ryzyko przez zakłady ubezpieczeń zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego.

Artykuł 3

Działania i organy wyłączone

Niniejsza dyrektywa nie dotyczy:

1) z zastrzeżeniem stosowania art. 2 ust. 1 lit. c) grup określonych w Załączniku do dyrektywy 73/239/EWG;

2) operacji kas oszczędności i instytucji świadczeń wzajemnych, których świadczenia są zróżnicowane w zależności od wielkości posiadanych środków i które wymagają od każdego ze swoich członków wnoszenia wkładów według właściwej, zryczałtowanej stawki;

3) operacji przeprowadzanych przez organizacje niebędące zakładami, określonymi w art. 2, których przedmiotem działalności jest świadczenie na rzecz pracowników najemnych lub osób pracujących na własny rachunek, należących do zakładu lub grupy zakładów, lub do określonej grupy lub grup zawodowych, w przypadku śmierci lub dożycia, bądź też przerwania lub ograniczenia działalności, niezależnie od tego, czy zobowiązania wynikające z takich operacji mają w pełni i przez cały czas pokrycie w rezerwach matematycznych;

4) z zastrzeżeniem stosowania art. 2 ust. 3 ubezpieczeń będących częścią ustawowego systemu ubezpieczeń społecznych;

5) organizacji, które zapewniają świadczenia jedynie na wypadek śmierci, jeżeli wysokość takich świadczeń nie przekracza średnich kosztów pogrzebu jednej osoby lub jeżeli świadczenia zapewniane są w naturze;

6) towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, w przypadku gdy:

- statut towarzystwa zawiera przepisy dotyczące wniesienia dodatkowych wkładów lub zmniejszenia świadczeń bądź żądania pomocy od innych osób, które podjęły się jej udzielenia, oraz

- roczny dochód z wkładów wnoszonych przez członków z tytułu działalności towarzystwa, objętej niniejszą dyrektywą, nie przekracza 5 milionów euro przez trzy kolejne lata. Jeżeli kwota ta jest przez trzy kolejne lata przekraczana, niniejszą dyrektywę stosuje się z mocą począwszy od roku czwartego:

Niemniej jednak przepisy niniejszego ustępu nie stanowią dla towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych przeszkody w ubieganiu się lub kontynuowaniu posiadania zezwolenia na mocy niniejszej dyrektywy;

7) "Versorgungsverband deutscher Wirtschaftsorganisationen" w Niemczech, chyba że ich statuty są zmienione w odniesieniu do zakresu ich działalności;

8) niniejsza dyrektywa nie dotyczy związanej z emeryturami działalności emerytalnych zakładów ubezpieczeń określonych w ustawie o emeryturach pracowniczych (TEL) oraz innym wiążącym się z tym ustawodawstwem fińskim, pod warunkiem że:

a) emerytalne zakłady ubezpieczeń, które na mocy fińskiego prawa są zobowiązane do prowadzenia oddzielnych systemów rachunkowości i zarządzania w zakresie działalności związanej z emeryturami, będą musiały, od dnia przystąpienia, ustanowić odrębne osoby prawne w celu prowadzenia takiej działalności;

b) władze fińskie zezwolą, w sposób niedyskryminujący, wszystkim obywatelom i spółkom Państw Członkowskich na wykonywanie zgodnie z fińskim prawodawstwem działalności określonych w art. 2 związanych z tym wyłączeniem, poprzez:

- własność lub udział kapitałowy w istniejącym zakładzie ubezpieczeń lub grupie zakładów;

- tworzenie lub uczestnictwo w nowych zakładach ubezpieczeń lub grupach zakładów, w tym w emerytalnych zakładach ubezpieczeń;

c) władze fińskie w terminie trzech miesięcy od dnia przystąpienia przedstawią Komisji do zatwierdzenia sprawozdanie, stwierdzające, które środki zostały przesunięte do odrębnych działalności ustawy o emeryturach pracowniczych z normalnego zakresu działalności ubezpieczeniowej prowadzonej przez fińskie zakłady ubezpieczeń, w celu dostosowania się do wszystkich wymogów niniejszej dyrektywy.

TYTUŁ II

PODEJMOWANIE DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ w ZAKRESIE UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE

Artykuł 4

Zasady udzielania zezwolenia

Podejmowanie działalności objętej niniejszą dyrektywą wymaga uprzedniego uzyskania urzędowego zezwolenia.

O udzielenie takiego zezwolenia występuje do władz Państwa Członkowskiego pochodzenia:

a) każdy zakład, który ustanawia swoją siedzibę zarządu na terytorium tego państwa;

b) każdy zakład, który rozszerza swoją działalność na całą grupę lub na inne grupy ubezpieczeń, a który otrzymał już zezwolenie wymagane zgodnie z akapitem pierwszym.

Artykuł 5

Zakres udzielonego zezwolenia

1. Zezwolenie na prowadzenie działalności jest ważne w całej Wspólnocie. Umożliwia ono zakładowi ubezpieczeń prowadzenie tam działalności w ramach prawa przedsiębiorczości lub w ramach swobody świadczenia usług.

2. Zezwolenie jest udzielane dla określonej grupy ubezpieczeń wymienionej w załączniku I. Obejmuje ono całą grupę, chyba że wnioskodawca występuje o zezwolenie obejmujące jedynie niektóre rodzaje ryzyka należące do tej grupy.

Właściwe władze mogą ograniczyć zakres wnioskowanego zezwolenia dotyczącego jednej z grup do czynności wymienionych w programie działalności określonym w art. 7.

Każde Państwo Członkowskie może udzielić zezwolenia dotyczącego dwóch lub więcej grup ubezpieczeń, jeżeli jego prawo krajowe pozwala na równoczesne prowadzenie działalności w tych grupach.

Artykuł 6

Warunki otrzymania zezwolenia

1. Państwo Członkowskie pochodzenia wymaga od każdego zakładu ubezpieczeń, który ubiega się o zezwolenie:

a) przyjęcia jednej z następujących form prawnych:

- w przypadku Królestwa Belgii: "société anonyme/naamloze vennootschap", "société en commandite par actions/commanditaire vennootschap op aandelen", "association d'assurance mutuelle/onderlinge verzekeringsvereniging", "société coopérative/coöperatieve vennootschap",

- w przypadku Królestwa Danii: "aktieselskaber", "gensidige selskaber", "pensionskasser omfattet af lov om forsikringsvirksomhed (tværgående pensionskasser)",

- w przypadku Republiki Federalnej Niemiec: "Aktiengesellschaft", "Versicherungsverem auf Gegenseitigkeit", "Öffentlich-rechtliches Wettbewerbsversicherungsunternehmen",

- w przypadku Republiki Francuskiej: "société anonyme", "société d'assurance mutuelle", "institution de prévoyance régie par le code de la sécurité sociale", "institution de prévoyance régie par le code rural" and "mutuelles régies par le code de la mutualité",

- w przypadku Irlandii: "incorporated companies limited by shares or by guarantee or unlimited", "societies registered under the Industrial and Provident Societies Acts", "societies registered under the Friendly Societies Act",

- w przypadku Republiki Włoskiej: "societá per azioni", "societá cooperativa", "mutua di assicurazione",

- w przypadku Wielkiego Księstwa Luksemburga: "sociétć anonyme", "sociéte en commandite par actions", "association d'assurances muttuelles", "société cooperative",

- w przypadku Królestwa Niderlandów: "naamloze vennotschap", "onderlinge waarborgmaatschappij",

- w przypadku Zjednoczonego Królestwa: "incorporated companies limited by shares or by guarantee or unlimited", "societies registered under the Industrial and Provident Societies Acts", "societies registered under the Friendly Societies Act", "the association of underwriters known as Lloyd's",

- w przypadku Republiki Greckiej: "ανώνυμη εταιρία",

- w przypadku Królestwa Hiszpanii: "sociedad anónima", "sociedad mutua", "sociedad cooperativa",

- w przypadku Republiki Portugalskiej: "sociedade anónima", "mútua de seguros",

- w przypadku Republiki Austrii: "Aktiengesellschaft", "Versicherungsverein auf Gegenseitigkeit",

- w przypadku Republiki Finlandii: "keskinäinen vakuutusyhtiö/ömsesidigt försäkringsbolag", "vakuutusosakeyhtiö/försäkringsaktiebolag", "vakuutusyhdistys/försäkringsförening",

- w przypadku Królestwa Szwecji: "försäkringsaktiebolag", "ömsesidiga försäkringsbolag", "understödsföreningar".

Zakład ubezpieczeń może także przyjąć formę spółki europejskiej, z chwilą gdy zostanie ona ustanowiona.

Ponadto Państwa Członkowskie mogą tworzyć, we właściwych przypadkach, zakłady ubezpieczeń w dowolnej formie dopuszczonej przez przepisy prawa publicznego, pod warunkiem że przedmiotem działalności tych instytucji są czynności ubezpieczeniowe prowadzone w warunkach równoważnych warunkom działalności zakładów ubezpieczeń ustanowionych na mocy prawa prywatnego;

b) ograniczenia przedmiotu działalności do działalności przewidzianej w niniejszej dyrektywie oraz czynności bezpośrednio z niej wynikających, wyłączając jakąkolwiek inną działalność gospodarczą;

c) przedłożenia programu działalności zgodnie z art. 7;

d) posiadania minimalnego funduszu gwarancyjnego przewidzianego w art. 29 ust. 2;

e) sprawnego zarządzania przez osoby cieszące się nieposzlakowaną opinią i mające właściwe kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe.

2. W przypadku bliskich powiązań między zakładem ubezpieczeń i inną osobą fizyczną lub prawną właściwe władze udzielają zezwolenia tylko wówczas, gdy te powiązania nie stanowią przeszkody w skutecznym wykonywaniu ich funkcji nadzoru.

Właściwe władze odmawiają również udzielenia zezwolenia, jeżeli skuteczne wykonywanie funkcji nadzoru nie jest możliwe z powodu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych państwa trzeciego mających zastosowanie do jednej lub więcej osób fizycznych lub prawnych, z którymi zakład ubezpieczeń posiada bliskie powiązania, bądź też z powodu trudności w stosowaniu takich przepisów.

Właściwe władze wymagają od zakładów ubezpieczeń dostarczania im informacji potrzebnych do stałego monitorowania zgodności z warunkami określonymi w niniejszym ustępie.

3. Państwa Członkowskie wymagają, aby siedziby zarządu zakładów ubezpieczeń znajdowały się w tym samym Państwie Członkowskim co ich siedziby statutowe.

4. Zakład ubezpieczeń ubiegający się o zezwolenie na rozszerzenie prowadzonej przez siebie działalności na inne grupy ubezpieczeń lub rozszerzenie zezwolenia tylko w odniesieniu do niektórych ryzyk należących do jednej grupy, przedstawia program działalności zgodnie z art. 7.

Ponadto przedstawia dowód posiadania minimalnego marginesu wypłacalności określonego w art. 28 oraz funduszu gwarancyjnego określonego w art. 29 ust. 1 i 2.

5. Państwa Członkowskie nie przyjmują przepisów wymagających uprzedniej zgody lub systematycznego powiadamiania o ogólnych i szczegółowych warunkach ubezpieczeń, stawek składek, podstaw technicznych, stosowanych w szczególności do obliczenia stawek składek oraz rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, lub formularzy i innych drukach, które zakład ubezpieczeń zamierza stosować w swoich kontaktach z ubezpieczającymi.

Nie naruszając akapitu pierwszego, jedynie do celu sprawdzenia ich zgodności z przepisami krajowymi dotyczącymi zasad aktuarialnych, Państwo Członkowskie pochodzenia może żądać systematycznego powiadamiania o podstawach technicznych, stosowanych do obliczenia stawek składek oraz rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, przy czym nie może to jednak stanowić uprzedniego warunku podjęcia przez działalności zakład ubezpieczeń.

Żaden przepis niniejszej dyrektywy nie stanowi dla Państw Członkowskich przeszkody w utrzymaniu w mocy lub przyjęciu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, wymagających zatwierdzenia aktu założycielskiego i umowy spółki oraz podania do wiadomości wszystkich innych dokumentów koniecznych do normalnego sprawowania nadzoru.

Nie później niż dnia 1 lipca 1999 r. Komisja przedłoży Radzie sprawozdanie w sprawie wprowadzania w życie tego ustępu.

6. Przepisy określone w ust. 1-5 nie mogą wymagać, aby jakikolwiek wniosek o zezwolenie był rozpatrywany w świetle gospodarczych wymagań rynku.

Artykuł 7

Program działalności

Program działalności określony w art. 6 ust. 1 lit. c) i ust. 4 zawiera dane szczegółowe lub dowody dotyczące:

a) rodzaju zobowiązań, które zakład zamierza pokrywać;

b) podstawowych wytycznych dotyczących reasekuracji;

c) pozycji składających się na minimalny fundusz gwarancyjny;

d) szacunków odnoszących się do kosztów ustanowienia służb administracyjnych oraz struktury organizacyjnej zabezpieczającej działalność, oraz środków finansowych na pokrycie tych kosztów;

oraz dodatkowo na okres pierwszych trzech lat obrachunkowych:

e) program szczegółowo określający przewidywane przychody i wydatki, związane z ubezpieczeniami bezpośrednimi, ryzykiem przyjętym do reasekuracji i cesjami reasekuracyjnymi;

f) prognozę bilansu;

g) szacunki dotyczące środków finansowych przeznaczonych na pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych i marginesu wypłacalności.

Artykuł 8

Akcjonariusze i wspólnicy posiadający znaczne pakiety akcji

Właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia nie udzielają zakładowi ubezpieczeń zezwolenia na podjęcie działalności ubezpieczeniowej, dopóki nie zostaną powiadomione o tożsamości akcjonariuszy lub wspólników, bezpośrednich lub pośrednich, będących osobami fizycznymi lub prawnymi, posiadającymi znaczne pakiety akcji w tym zakładzie, oraz o wielkości tych pakietów.

Te same władze odmawiają udzielenia zezwolenia, jeżeli, uwzględniając potrzebę zapewnienia prawidłowego i ostrożnego zarządzania zakładem ubezpieczeń, nie uznają kwalifikacji akcjonariuszy lub wspólników za wystarczające.

Artykuł 9

Odmowa udzielenia zezwolenia

Każdej decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności towarzyszy dokładne uzasadnienie i informuje się o niej przedmiotowy zakład.

Każde Państwo Członkowskie ustanowi przepis umożliwiający odwołanie się do sądu w przypadku decyzji odmownej.

Taki przepis dotyczy również przypadków, kiedy właściwe władze nie rozpatrzą wniosku o udzielenie zezwolenia w terminie sześciu miesięcy od daty jego otrzymania.

TYTUŁ III

ZASADY REGULUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ UBEZPIECZENIOWĄ

ROZDZIAŁ 1

ZASADY I METODY NADZORU FINANSOWEGO

Artykuł 10

Właściwe władze i przedmiot nadzoru

1. Nadzór finansowy nad zakładem ubezpieczeń, obejmujący działalność, którą zakład ubezpieczeń prowadzi przez swoje oddziały lub w ramach swobody świadczenia usług, stanowi wyłączną odpowiedzialność Państwa Członkowskiego pochodzenia. Jeżeli właściwe władze Państwa Członkowskiego zobowiązania mają podstawy uważać, że działalność zakładu ubezpieczeń może naruszyć jego prawidłową kondycję finansową, powiadamiają o tym właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia zakładu. Te ostatnie ustalają, czy zakład postępuje zgodnie z zasadami nadzoru ostrożnościowego ustanowionymi w niniejszej dyrektywie.

2. Wspomniany nadzór finansowy obejmuje badanie, w odniesieniu do całej działalności zakładu ubezpieczeń, jego stopnia wypłacalności, tworzenia rezerw techniczno- ubezpieczeniowych, w tym rezerw matematycznych, oraz aktywów przeznaczonych na ich pokrycie, zgodnie z ustanowionymi regułami lub praktyką stosowaną w Państwie Członkowskim pochodzenia na podstawie przepisów przyjętych na poziomie wspólnotowym.

3. Właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia wymagają, aby każdy zakład ubezpieczeń dysponował prawidłowymi procedurami administracyjnymi i księgowymi oraz odpowiednimi mechanizmami kontroli wewnętrznej.

Artykuł 11

Nadzór nad oddziałami utworzonymi w innym Państwie Członkowskim

Państwo Członkowskie oddziału zapewnia, że w przypadku gdy zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności udzielone w innym Państwie Członkowskim prowadzi działalność ubezpieczeniową za pośrednictwem oddziału, właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia mogą, po uprzednim powiadomieniu właściwych organów Państwa Członkowskiego oddziału, dokonać we własnym zakresie lub za pośrednictwem osób, które wyznaczają do tego celu, kontroli na miejscu informacji niezbędnych do zapewnienia nadzoru finansowego nad zakładem. Władze Państwa Członkowskiego oddziału mogą uczestniczyć w tej kontroli.

Artykuł 12

Zakaz obowiązkowej cesji części zobowiązań objętych ubezpieczeniem.

Państwa Członkowskie nie mogą wymagać od zakładów ubezpieczeń cedowania części ich działalności ubezpieczeniowej wymienionych w art. 2 na organizację lub organizacje przewidziane przepisami krajowymi.

Artykuł 13

Rachunkowość, informacje ostrożnościowe i statystyczne: kompetencje nadzorcze

1. Każde Państwo Członkowskie wymaga od wszystkich zakładów, których siedziba zarządu znajduje się na jego terytorium, przedstawiania rocznego sprawozdania finansowego, obejmującego wszystkie rodzaje działalności oraz ich sytuacji finansowej oraz wypłacalności.

2. Państwa Członkowskie wymagają, aby zakłady ubezpieczeń na życie, których siedziby zarządu znajdują się na ich terytorium, okresowo przedstawiały sprawozdania wraz z dokumentami statystycznymi, niezbędnymi co celów nadzoru. Właściwe władze wymieniają między sobą dokumenty i informacje przydatne do celów nadzoru.

3. Każde Państwo Członkowskie podejmuje wszelkie konieczne środki w celu zapewnienia właściwym władzom uprawnień i środków niezbędnych do sprawowania nadzoru nad działalnością zakładów ubezpieczeń mających siedziby zarządu na ich terytorium, w tym działalności prowadzonej poza tym terytorium, zgodnie z dyrektywami Rady regulującymi tę działalność, oraz w celu ustalenia, czy są one wykonywane.

W szczególności te uprawnienia i środki muszą umożliwić właściwym władzom:

a) przeprowadzenie szczegółowych dochodzeń w odniesieniu do sytuacji zakładu ubezpieczeń oraz całej jego działalności, między innymi przez:

- zbieranie informacji lub wymaganie złożenia dokumentów dotyczących jego działalności ubezpieczeniowej,

- prowadzenie kontroli na miejscu, w lokalu zakładu;

b) podjęcie wszelkich właściwych i koniecznych środków wobec zakładu, członków jego zarządu lub kierownictwa, bądź wobec osób sprawujących kontrolę nad zakładem, aby zapewnić utrzymanie zgodności działalności zakładu z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi, które muszą być przestrzegane przez zakład w każdym Państwie Członkowskim, oraz w szczególności z programem działalności, o ile program taki jest obowiązkowy, oraz aby zapobiegać lub zaradzać wszelkim nieprawidłowościom mającym niekorzystny wpływ na interesy osób ubezpieczonych;

c) zapewnienie stosowania tych środków, w razie konieczności w drodze przymusu oraz, gdy właściwe, na drodze sądowej.

Państwa Członkowskie mogą także wprowadzić możliwość uzyskiwania przez właściwe władze wszelkich informacji dotyczących umów, które są zawierane przez pośredników.

Artykuł 14

Przeniesienie portfela

1. Na mocy warunków ustanowionych przez prawo krajowe każde Państwo Członkowskie udziela zakładom ubezpieczeń, których siedziby zarządu mieszczą się na jego terytorium, zezwolenia na przeniesienie części lub całości portfela umów, zawartych w ramach prawa przedsiębiorczości lub w ramach swobody świadczenia usług, na rzecz zakładu przejmującego, mającego siedzibę we Wspólnocie, w przypadku gdy właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia zakładu przejmującego zaświadczą, że ten ostatni, po uwzględnieniu przejętego portfela, posiada niezbędny margines wypłacalności.

2. W przypadku gdy oddział zamierza przenieść część lub całość portfela umów zawartych w ramach prawa przedsiębiorczości lub w ramach swobody świadczenia usług, konsultowane jest Państwo Członkowskie oddziału.

3. W okolicznościach określonych w ust. 1 i 2, władze Państwa Członkowskiego pochodzenia przenoszącego zakładu, zezwalają na dokonanie przeniesienia po otrzymaniu zgody właściwych władz Państwa Członkowskiego zobowiązania.

4. Właściwe władze Państw Członkowskich, z którymi się konsultowano, przedstawiają swoją opinię lub zgodę właściwym władzom Państwa Członkowskiego pochodzenia przenoszącego zakładu ubezpieczeń, w terminie trzech miesięcy od otrzymania wniosku; brak odpowiedzi tych władz w tym terminie uważa się za równoważny z otrzymaniem korzystnej opinii bądź milczącej zgody.

5. Przeniesienie, na które udzielono zezwolenia zgodnie z niniejszym artykułem, ogłasza się zgodnie z prawem krajowym w Państwie Członkowskim zobowiązania. Przeniesienia takie stają się automatycznie wiążące dla ubezpieczających, ubezpieczonych i wszystkich innych osób posiadających prawa i obowiązki wynikające z przeniesionych umów.

Niniejszy przepis nie ma wpływu na prawo Państw Członkowskich do zapewnienia ubezpieczającym możliwości unieważnienia umów w określonym terminie po dokonaniu przeniesienia.

Artykuł 15

Znaczne pakiety akcji

1. Państwa Członkowskie wymagają od każdej osoby fizycznej lub prawnej zamierzającej posiadać, pośrednio lub bezpośrednio, znaczny pakiet akcji w zakładzie ubezpieczeń powiadomienia o tym w pierwszej kolejności właściwych władz Państwa Członkowskiego pochodzenia, ze wskazaniem wielkości planowanego pakietu. Ponadto osoba taka musi powiadomić właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia w przypadku zamiaru zwiększenia swojego znacznego pakietu akcji, w stopniu powodującym, że posiadany przez nią pakiet proporcjonalnie do posiadanej liczby głosów lub wysokości kapitału wyniesie lub przekroczy 20, 33 lub 50 % lub spowoduje, że zakład ubezpieczeń stanie się jego przedsiębiorstwem zależnym.

Właściwe władze Państwa Członkowskiego pochodzenia mają nie więcej niż trzy miesiące, licząc od daty powiadomienia określonego w akapicie pierwszym, aby sprzeciwić się takiemu zamiarowi, jeżeli, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego i ostrożnego zarządzani zakładem ubezpieczeń, nie uznają za odpowiednie kwalifikacji osoby określonej w akapicie pierwszym. w przypadku gdy władze te nie są przeciwne przedmiotowemu planowi, mogą ustalić maksymalny termin jego wykonania.

2. Państwa Członkowskie wymagają od każdej osoby fizycznej lub prawnej zamierzającej zbyć, pośrednio lub bezpośrednio, znaczny pakiet akcji zakładu ubezpieczeń powiadomienia o tym w pierwszej kolejności właściwych władz Państwa Członkowskiego pochodzenia, ze wskazaniem wielkości planowanego pakietu. Osoba taka musi również powiadomić właściwe władze, jeżeli zamierza zmniejszyć posiadany znaczny pakiet akcji w taki sposób, że udział praw głosu lub posiadanego przez nią kapitału spadłby wówczas poniżej 20 %, 33 % bądź 50 %, lub też sprawiłby, że zakład ubezpieczeń przestanie być przedsiębiorstwem od niej zależnym.

3. Po przyjęciu do wiadomości informacji o każdym nabyciu lub zbyciu pakietów akcji, na skutek których wielkość posiadanych pakietów przekracza lub spada poniżej progów określonych w ust. 1 i 2, zakłady ubezpieczeń powiadamiają o tym właściwe władze swojego Państwa Członkowskiego pochodzenia.

Ponadto, przynajmniej raz do roku, instytucje kredytowe przekazują nazwiska akcjonariuszy i wspólników posiadających znaczne pakiety akcji i wielkość tych pakietów na przykład zgodnie z informacjami otrzymanymi na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy lub w wyniku realizacji przepisów dotyczących spółek giełdowych.

4. W przypadku gdy wpływ wywierany przez osoby określone w ust. 1 może być szkodliwy dla prawidłowego i rozważnego zarządzania zakładem ubezpieczeń, Państwa Członkowskie wymagają od właściwych władz Państwa Członkowskiego pochodzenia podjęcia odpowiednich środków w celu zakończenia tego stanu. Do środków takich mogą należeć np. nakazy sądowe, sankcje wobec członków władz i kierownictwa lub zawieszenie praw głosu z akcji objętych przez danych akcjonariuszy lub wspólników.

Podobne środki stosuje się do osób fizycznych i prawnych, które nie spełnią obowiązku uprzedniego informowania właściwych władz, jak ustanowiono w ust. 1. Jeżeli pomimo sprzeciwu właściwych władz dochodzi do nabycia pakietu akcji, Państwa Członkowskie, niezależnie od zastosowania innych sankcji, dopuszczają zawieszenie odpowiadających praw głosu lub unieważnienie głosów oddanych, bądź też dopuszczą możliwość ich unieważnienia.

Artykuł 16

Tajemnica zawodowa

1. Państwa Członkowskie zapewniają, że wszystkie osoby, które pracują lub wcześniej pracowały dla właściwych władz, w tym także biegłych rewidentów i ekspertów działających na rzecz tych władz, są związane obowiązkiem dochowania tajemnicy zawodowej. Oznacza to, że, bez uszczerbku dla przypadków podlegających prawu karnemu, nie można ujawnić żadnej osobie lub władzy żadnych poufnych informacji, które mogą oni uzyskać podczas wykonywania swoich obowiązków, z wyjątkiem formy skróconej lub zbiorczej, uniemożliwiających rozpoznanie pojedynczego zakładu ubezpieczeń.

Jednakże w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, lub przymusowego postawienia go w stan likwidacji, poufne informacje, które nie dotyczą osób trzecich zaangażowanych w próby ratowania zakładu ubezpieczeń, mogą zostać ujawnione podczas prowadzenia postępowania cywilnego lub handlowego.

2. Ustęp 1 nie stanowi dla właściwych władz różnych Państw Członkowskich przeszkody w wymianie informacji, zgodnie z dyrektywami dotyczącymi zakładów ubezpieczeń. Informacje te podlegają warunkom tajemnicy zawodowej, określonej w ust. 1.

3. Państwa Członkowskie mogą zawierać umowy o współpracę umożliwiające wymianę informacji z właściwymi władzami państw trzecich lub z innymi władzami bądź organami państw trzecich w rozumieniu ust. 5 i 6, jedynie wówczas, gdy ujawniane informacje objęte są gwarancjami tajemnicy zawodowej co najmniej równoważnymi określonym w niniejszym artykule. Taka wymiana informacji musi służyć wykonywaniu zadań nadzoru przez wspomniane władze lub organy.

Informacja, która pochodzi z innego Państwa Członkowskiego, nie może być ujawniona bez wyraźnej zgody właściwych władz, które ją ujawniły, a gdzie stosowne, może to nastąpić jedynie dla celów, na które te władze wyraziły zgodę.

4. Właściwe władze otrzymujące poufne informacje na mocy ust. 1 i 2 mogą te informacje wykorzystać jedynie w trakcie pełnienia swoich obowiązków:

- w celu ustalenia, czy zostały spełnione warunki dotyczące podejmowania działalności ubezpieczeniowej oraz stwarzania udogodnień w zakresie monitorowania i prowadzenia takiej działalności, szczególnie w przypadku gdy dotyczy to monitorowania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, marginesu wypłacalności, procedur administracyjnych i rachunkowych oraz mechanizmów kontroli wewnętrznej, lub

- do nałożenia sankcji, lub

- w odwoławczym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym decyzji wydanych przez właściwe władze, lub

- w postępowaniu sądowym wszczętym na podstawie art. 67 lub na podstawie szczególnych przepisów przewidzianych w niniejszej dyrektywie i innych w dyrektywach przyjętych w zakresie zakładów ubezpieczeń.

5. Ustępy 1 i 4 nie wykluczają wymiany informacji w ramach jednego Państwa Członkowskiego w przypadku, gdy w ramach tego samego Państwa Członkowskiego działają dwie lub więcej właściwe władze lub między Państwami Członkowskimi, lub między właściwymi władzami i:

- władzami odpowiedzialnymi za urzędowy nadzór nad instytucjami kredytowymi lub innymi organizacjami finansowymi oraz władzami odpowiedzialnymi za nadzór nad rynkami finansowymi,

- organami uczestniczącymi w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym zakładów ubezpieczeń oraz w innych podobnych postępowaniach, oraz

- osobami odpowiedzialnymi za przeprowadzenie ustawowych kontroli sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń i innych instytucji finansowych,

w ramach wykonywania funkcji nadzorczych oraz ujawniania organom prowadzącym (przymusowe) postępowanie likwidacyjne lub zarządzającym funduszami gwarancyjnymi, informacji niezbędnych do wykonywania ich obowiązków. Informacje otrzymane przez te w władze, organy i osoby podlegają obowiązkowi zachowania tajemnicy zawodowej ustanowionemu w ust. 1.

6. Nie naruszając ust. 1 i 4, Państwa Członkowskie mogą zezwolić na wymianę informacji między właściwymi władzami i:

- władzami odpowiedzialnymi za nadzorowanie organów zaangażowanych w likwidację i upadłość zakładów ubezpieczeń oraz w inne podobne postępowania, lub

- władzami odpowiedzialnymi za nadzorowanie osób zobowiązanych do wykonywania ustawowych kontroli sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń, instytucji kredytowych, przedsiębiorstw inwestycyjnych i innych instytucji finansowych, lub

- niezależnymi aktuariuszami zakładów ubezpieczeń prowadzącymi prawny nadzór nad tymi zakładami oraz organami odpowiedzialnymi za nadzorowanie tych aktuariuszy.

Państwa Członkowskie, które korzystają z możliwości przewidzianej w akapicie pierwszym, wymagają spełnienia co najmniej następujących warunków:

- informacja ta ma na celu nadzorowanie lub wykonywanie prawnego nadzoru wskazanego w akapicie pierwszym,

- informacja otrzymana w tym kontekście podlega warunkom tajemnicy zawodowej określonym w ust. 1,

- w przypadku gdy informacja pochodzi z innego Państwa Członkowskiego, nie może być ujawniona bez wyraźnej zgody właściwych władz, które ją ujawniły, a gdzie stosowne, jedynie do celów, na które te władze wyraziły zgodę.

Państwa Członkowskie przekazują Komisji oraz pozostałym Państwom Członkowskim nazwiska lub nazwy władz, osób i organów, które mogą otrzymywać informacje zgodnie z niniejszy ustępem.

7. Nie naruszając ust. 1-4, Państwa Członkowskie mogą zezwolić, w celu wzmacniania stabilności, w tym integralności, systemu finansowego, na wymianę informacji między właściwymi władzami i władzami lub organami odpowiedzialnymi z mocy prawa za wykrywanie i dochodzenie naruszeń prawa spółek.

Państwa Członkowskie, które korzystają z możliwości przewidzianej w akapicie pierwszym, wymagają spełnienia co najmniej następujących warunków:

- informacja ta ma na celu wykonywanie zadań wskazanych w akapicie pierwszym,

- informacja otrzymana w tym kontekście podlega warunkom tajemnicy zawodowej określonym w ust. 1,

- w przypadku gdy informacja pochodzi z innego Państwa Członkowskiego, nie może być ujawniona bez wyraźnej zgody właściwych władz, które ją ujawniły, a gdzie stosowne, jedynie do celów, na które te władze wyraziły zgodę.

W przypadku gdy w Państwie Członkowskim władze lub organy określone w akapicie pierwszym wykonują swoje zadania dotyczące wykrywania lub dochodzenia z pomocą, uwzględniając ich szczególne kompetencje, osób do tego celu wyznaczonych, niezatrudnionych w sektorze publicznym, możliwość wymiany informacji przewidziana w akapicie pierwszym może zostać rozszerzona na takie osoby na warunkach określonych w akapicie drugim.

W celu wykonania przepisów akapitu drugiego tiret trzecie władze lub organy określone w akapicie pierwszym przedstawiają właściwym władzom, które ujawniły dane informacje, nazwiska i dokładny zakres obowiązków osób, którym informacje te mają być przesłane.

Państwa Członkowskie przekazują Komisji oraz pozostałym Państwom Członkowskim nazwy władz lub organów, które mogą otrzymywać informacje zgodnie z niniejszym ustępem.

Do dnia 31 grudnia 2000 r. Komisja przygotuje sprawozdanie w sprawie stosowania przepisów niniejszego ustępu.

8. Państwa Członkowskie mogą zezwolić właściwym władzom na przekazywanie:

- bankom centralnym i innym organom o podobnej funkcji w ramach ich właściwości jako władz monetarnych,

- gdzie sytuacja tego wymaga, innym władzom publicznym odpowiedzialnym za nadzorowanie systemów płatności,

informacji przeznaczonych do wykonywania ich zadań oraz mogą zezwolić takim władzom lub organom na przekazywania właściwym władzom takich informacji, jakich mogą one potrzebować do celów ust. 4. Informacje otrzymane w tym kontekście podlegają warunkom tajemnicy zawodowej określonym w niniejszym artykule.

9. Ponadto, nie naruszając ust. 1 i 4, Państwa Członkowskie mogą, zgodnie z przepisami prawa zezwolić na ujawnienie niektórych informacji innym departamentom centralnej administracji rządowej odpowiedzialnym za ustawodawstwo w sprawie nadzoru nad instytucjami kredytowymi, instytucjami finansowymi, przedsiębiorstwami świadczącymi usługi inwestycyjne i nad zakładami ubezpieczeń oraz inspektorom działającym w imieniu tych departamentów.

Jednakże takie ujawnienia informacji mogą mieć miejsce jedynie, gdy jest to niezbędne z powodu nadzoru ostrożnościowego.

Jednakże Państwa Członkowskie zapewniają, że informacje otrzymane zgodnie z ust. 2 i 5 oraz informacje uzyskane w drodze kontroli na miejscu określonej w art. 11 nie mogą nigdy zostać ujawnione w przypadkach określonych w niniejszym ustępie, o ile nie wyrażą na to wyraźnej zgody właściwe władze, które te informacje ujawniły, lub właściwe władze Państwa Członkowskiego, w którym została przeprowadzona kontrola na miejscu.

Artykuł 17

Obowiązki biegłych rewidentów

1. Państwa Członkowskie zapewniają co najmniej, że:

a) każda osoba zatwierdzona w rozumieniu dyrektywy Rady 84/253/EWG [14], a wykonująca w zakładzie ubezpieczeń zadanie opisane w art. 51 dyrektywy Rady 78/660/EWG [15], art. 37 dyrektywy 83/349/EWG lub art. 31 dyrektywy Rady 85/611/EWG [16], lub jakiekolwiek inne zadanie przewidziane ustawą, ma obowiązek bezzwłocznego zgłaszania właściwym władzom wszelkich faktów lub decyzji dotyczących tego zakładu, o których zdobędzie informacje w trakcie wykonywania swoich zadań, a które mogą:

- stanowić istotne naruszenie przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które ustanawiają warunki udzielania zezwolenia zakładom ubezpieczeń lub regulują prowadzenie działalności zakładów ubezpieczeń, lub

- mieć negatywny wpływ na ciągłość działania zakładu ubezpieczeń, lub

- spowodować odmowę zatwierdzenia sprawozdań finansowych lub wydanie opinii z zastrzeżeniem;

b) osoba ta jest również zobowiązana do powiadomienia o jakichkolwiek faktach i decyzjach, o których dowiaduje się w trakcie wykonywania swoich zadań zgodnie z lit. a) w zakładzie posiadającym bliskie powiązania wynikające ze stosunku kontroli z zakładem ubezpieczeń, w którym osoba ta wykonuje wyżej wspomniane zadania.

2. Ujawnienie właściwym władzom wszelkich faktów lub decyzji określonych w ust. 1 przez osoby zatwierdzone w rozumieniu dyrektywy 84/253/EWG, a działające w dobrej wierze, nie stanowi naruszenia jakichkolwiek ograniczeń dotyczących ujawniania informacji określonych w umowie lub w jakimkolwiek przepisie ustawowym, wykonawczym lub administracyjnym, ani też nie powoduje jakiejkolwiek odpowiedzialności tych osób.

Artykuł 18

Prowadzenie działalności w zakresie ubezpieczeń na życie i ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie

1. Bez uszczerbku dla ust. 3 i 7 żaden zakład ubezpieczeń nie może równocześnie posiadać zezwolenia udzielonego na podstawie niniejszej dyrektywy i na podstawie dyrektywy 73/239/EWG.

2. W ramach odstępstwa od ust. 1 Państwa Członkowskie mogą dopuścić, że:

- zakłady, które posiadają zezwolenie udzielone na mocy niniejszej dyrektywy, mogą także otrzymać zezwolenie zgodnie z art. 6 dyrektywy 73/239/EWG dla rodzajów ryzykawymienionych w grupach 1 i 2 Załącznika do tej dyrektywy,

- zakłady, które posiadają zezwolenie udzielone na mocy art. 6 dyrektywy 73/239/EWG wyłącznie dla rodzajów ryzyka wymienionych w grupach 1 i 2 Załącznika do tej dyrektywy, mogą otrzymać zezwolenie na podstawie niniejszej dyrektywy.

3. Z zastrzeżeniem ust. 6 zakłady ubezpieczeń określone w ust. 2 oraz takie, które:

- dnia 1 stycznia 1981 r. w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenie na prowadzenie działalności w Grecji,

- dnia 1 stycznia 1986 r. w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenie na prowadzenie działalności w Hiszpanii i Portugalii,

- dnia 1 stycznia 1995 r. w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenie na prowadzenie działalności w Finlandii i Szwecji, oraz

- dnia 15 marca 1979 r. w odniesieniu do pozostałych zakładów ubezpieczeń,

równocześnie prowadziły działalności objęte niniejszą dyrektywą oraz wynikające z dyrektywy 73/239/EWG, mogą kontynuować jednoczesne ich prowadzenie, pod warunkiem że każda z tych działalności zarządzana jest oddzielnie, zgodnie z art. 19 niniejszej dyrektywy.

4. Państwa Członkowskie mogą postanowić, że zakłady określone w ust. 2 przestrzegają, w całej swojej działalności, reguł rachunkowości obowiązujących zakłady ubezpieczeń posiadające zezwolenie otrzymane na mocy niniejszej dyrektywy. Do czasu dokonania koordynacji w tym zakresie Państwa Członkowskie mogą również postanowić, że w odniesieniu do zasad dotyczących likwidacji działalność związana z rodzajami ryzyka wymienionymi w grupach 1 i 2 Załącznika do dyrektywy 73/239/EWG, prowadzona przez zakłady określone w ust. 2, regulowana jest z przepisami stosowanymi wobec działalności w zakresie ubezpieczeń na życie.

5. W przypadku gdy zakład ubezpieczeń prowadzący działalność określoną w Załączniku do dyrektywy 73/239/EWG ma powiązania finansowe, handlowe lub administracyjne z zakładem ubezpieczeń prowadzącym działalność objętą niniejszą dyrektywą, właściwe władze Państw Członkowskich, na których terytorium znajdują się siedziby zarządów tych zakładów, zapewniają, aby rachunkowość prowadzona przez owe zakłady nie została zniekształcona na skutek zawartych między tymi zakładami umów, lub też innych umów, które mogą wpłynąć na podział wydatków i dochodów.

6. Każde Państwo Członkowskie może wymagać od zakładów ubezpieczeń, których siedziby zarządu znajdują się na jego terytorium, zaprzestania, w terminie ustalonym przez zainteresowane Państwo Członkowskie, równoczesnego prowadzenia działalności ubezpieczeniowych, którą zakłady prowadziły w czasie określonym w ust. 3.

7. Przepisy niniejszego artykułu zostaną poddane przeglądowi na podstawie sprawozdania przedstawionego Radzie przez Komisję, w świetle przyszłej harmonizacji reguł dotyczących likwidacji, lub w każdym przypadku przed dniem 31 grudnia 1999 r.

Artykuł 19

Rozdzielenie zarządzania ubezpieczeniami na życie od zarządzania ubezpieczeniami innymi niż ubezpieczenia na życie

1. Podział zarządzania określony w art. 18 ust. 3 musi być zorganizowany w sposób odróżniający działalności określone w niniejszej dyrektywie od działalności określonych w dyrektywie 73/239/EWG, aby:

- nie nastąpiło pogorszenie odpowiednich interesów ubezpieczających na życie i polis ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie, w szczególności aby zyski z ubezpieczenia na życie stanowiły korzyść dla ubezpieczających, tak jakby zakłady ubezpieczeń prowadziły wyłącznie działalność w zakresie ubezpieczeń na życie,

- minimalne zobowiązania finansowe, w szczególności margines wypłacalności, w odniesieniu do jednej lub drugiej działalności, mianowicie, działalności na podstawie niniejszej dyrektywy oraz działalności na podstawie dyrektywy 73/239/EWG nie obciążały drugiej działalności.

Jednakże, o ile tylko wypełniane będą minimalne zobowiązania finansowe na warunkach określonych w akapicie pierwszym tiret drugie oraz jeżeli poinformowany zostanie o tym właściwy organ, zakład ubezpieczeń może wykorzystywać dostępne jeszcze pozycje marginesu wypłacalności w swojej działalności w jednym lub drugim dziale ubezpieczeń.

Właściwe władze badają wyniki działalności w zakresie obydwu działalności, tak aby zapewnić ich zgodność z przepisami niniejszego ustępu.

2. a) Rachunki prowadzone są w taki sposób, aby wykazywać źródła finansowania dla każdego z dwóch rodzajów działalności, ubezpieczeń na życie oraz ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie. w tym celu wszystkie przychody (w szczególności składki, płatności wnoszone przez reasekuratorów i dochód z lokat) oraz wydatki (w szczególności rozliczenia ubezpieczeniowe, uzupełnienia rezerw techniczno — ubezpieczeniowych, składki reasekuracyjne, koszty operacyjne ponoszone w związku z prowadzeniem działalności ubezpieczeniowej) należy wykazywać w rozbiciu na pochodzenie. Pozycje wspólne dla obu rodzajów działalności należy księgować zgodnie z metodami podziału zaakceptowanymi przez właściwy organy;

b) zakład ubezpieczeń zobowiązany jest, na podstawie rachunków, przygotować sprawozdanie jasno określające pozycje tworzące każdy z marginesów wypłacalności zgodnie z art. 27 niniejszej dyrektywy i art. 16 ust. 1 dyrektywy 73/239/EWG.

3. Jeżeli jeden z marginesów wypłacalności jest niewystarczający, właściwe władze stosują w odniesieniu do wadliwej działalności środki uwzględnione w odpowiedniej dyrektywie, niezależnie od wyników osiągniętych w innej działalności. w drodze odstępstwa od ust. 1 akapit pierwszy tiret drugie środki te mogą zawierać upoważnienie na przeniesienie z jednej działalności na inną.

ROZDZIAŁ 2

ZASADY ODNOSZĄCE SIĘ DO REZERW TECHNICZNO-UBEZPIECZENIOWYCH I ICH PRZEDSTAWIANIA

Artykuł 20

Tworzenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

1. Państwo Członkowskie pochodzenia wymaga od każdego zakładu ubezpieczeń utworzenia wystarczających rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym rezerw matematycznych, w odniesieniu do całej jego działalności.

Wysokość takich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalana jest zgodnie z następującymi zasadami:

A. i) kwotę rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ubezpieczeń na życie oblicza się za pomocą odpowiednio ostrożnej perspektywicznej wyceny aktuarialnej, biorąc pod uwagę wszystkie przyszłe zobowiązania, określone w warunkach ubezpieczenia dla każdej istniejącej umowy, w tym:

- wszystkie gwarantowane świadczenia, włączając gwarantowaną wartość wykupu,

- premie, do których ubezpieczający są uprawnieni grupowo lub indywidualnie, niezależnie od sposobu ich określenia — nabytych, zadeklarowanych lub przydzielonych,

- wszystkie opcje, z których ubezpieczający może skorzystać zgodnie z warunkami umowy,

- wydatki, w tym prowizje;

z uwzględnieniem przyszłego zbioru składek;

ii) stosowanie metody retrospektywnej jest dozwolone, jeżeli można wykazać, że uzyskane w ten sposób rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe nie są niższe niż te, które byłyby wymagane zgodnie z odpowiednio ostrożną perspektywiczną wyceną aktuarialną, lub jeżeli do danego rodzaju umowy nie może być zastosowana metoda perspektywiczna;

iii) wycena ostrożna nie jest "najkorzystniejszym szacunkiem", lecz obejmuje odpowiedni margines dla uwzględnienia niekorzystnego odchylenia istotnych czynników;

iv) metoda wyceny rezerw techniczno-ubezpieczeniowych musi być nie tylko ostrożna sama w sobie, lecz musi być taka również ze względu na metodę wyceny aktywów pokrywających te rezerwy;

v) rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe oblicza się oddzielnie dla każdej umowy. Dopuszcza się stosowanie odpowiednich przybliżeń lub uogólnień, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że dadzą one wynik bardzo zbliżony do wyniku obliczeń indywidualnych. Zasada oddzielnego obliczania w żaden sposób nie wyklucza tworzenia dodatkowych rezerw dla ryzyk ogólnych, które nie są zindywidualizowane;

vi) w przypadku gwarantowanej wartości wykupu dla danej umowy wysokość rezerw matematycznych odnoszących się do tej umowy jest zawsze co najmniej równie wysoka jak wartość gwarantowana w tym czasie.

B. Stosowane stopy procentowe dobiera się z zachowaniem ostrożności. Ustala się je zgodnie z regułami przyjętymi przez właściwy organ Państwa Członkowskiego pochodzenia, stosując następujące zasady:

a) dla wszystkich umów właściwy organ Państwa Członkowskiego pochodzenia zakładu ubezpieczeń ustala jedną lub więcej maksymalnych stóp procentowych, z zachowaniem, w szczególności następujących zasad:

i) jeżeli umowy zawierają gwarancję wysokości stopy procentowej, właściwy organ Państwa Członkowskiego pochodzenia ustala jednolitą maksymalną stopę procentową. Może ona być zróżnicowana w zależności od waluty, w której wyrażona jest umowa, pod warunkiem że nie stanowi więcej niż 60 % wysokości oprocentowania obligacji emitowanych przez państwo, w którego walucie wyrażona jest umowa

Jeżeli Państwo Członkowskie postanawia, zgodnie ze zdaniem drugim akapitu poprzedniego , ustalić maksymalną stopę procentową dla umów wyrażonych w walucie innego Państwa Członkowskiego, konsultuje się uprzednio z właściwym organem Państwa Członkowskiego, w którego walucie umowa została wyrażona;

ii) jednakże jeżeli aktywa zakładu ubezpieczeń nie są wycenione według ceny ich nabycia, Państwo Członkowskie może wprowadzić możliwość obliczenia jednej lub kilku maksymalnych stóp procentowych, biorąc pod uwagę zysk na, aktualnie posiadanych odpowiadających im aktywach, pomniejszony o margines ostrożnościowy oraz, w szczególności w odniesieniu do umów ze składkami okresowymi, biorąc ponadto pod uwagę spodziewany przychód z przyszłych aktywów. Margines ostrożnościowy oraz maksymalna stopa lub stopy procentowe stosowane do spodziewanego przychodu z przyszłych aktywów ustalane są przez właściwy organ Państwa Członkowskiego pochodzenia;

b) ustalenie maksymalnej stopy procentowej nie oznacza narzucenia zakładowi ubezpieczeń obowiązku stosowania tak wysokiej stawki;

c) Państwo Członkowskie pochodzenia może podjąć decyzję, aby nie stosować lit. a) do następujących kategorii umów:

- umów wyrażonych w jednostkach przeliczeniowych,

- umów z jednorazową składką na okres do ośmiu lat,

- ubezpieczeń nieprzewidujących udziału w zysku oraz umów rentowych bez wartości wykupu.

W przypadkach określonych w akapicie pierwszym tiret drugie i trzecie, wybierając ostrożnie ustaloną stopę procentową można brać pod uwagę walutę, w której wyrażona jest umowa oraz aktualnie posiadane odpowiadające jej aktywa oraz, jeżeli aktywa zakładu ubezpieczeń wycenione są według ich aktualnej wartości, także spodziewany przychód z przyszłych aktywów.

W żadnych okolicznościach stopa procentowa nie może być wyższa niż przychód z aktywów, wyliczony zgodnie z zasadami rachunkowości stosowanymi w Państwie Członkowskim pochodzenia, pomniejszony o odpowiednie odliczenie;

d) Państwo Członkowskie wymaga od zakładu ubezpieczeń wydzielenia w jego rachunkach rezerwy na zrealizowanie zobowiązań z tytułu odsetek wobec ubezpieczających, jeżeli obecny lub przewidywalny przychód z aktywów zakładu ubezpieczeń nie jest wystarczający do pokrycia tych zobowiązań;

e) Komisja oraz właściwe władze Państw Członkowskich, które tego wymagają, powiadamiane są o maksymalnych stopach procentowych, ustalonych zgodnie z lit. a).

C. Elementy statystyczne wyceny oraz rezerwę na koszty ustala się ostrożnie, uwzględniając Państwo zobowiązania, rodzaj polisy oraz spodziewane koszty administracyjne i prowizje.

D. W przypadku umów dających prawo do udziału w zyskach sposób obliczenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych może uwzględniać, bezpośrednio lub pośrednio, przyszłe premie różnego rodzaju, w sposób zgodny z pozostałymi założeniami w odniesieniu do przyszłego przebiegu ubezpieczeń oraz z aktualną metodą podziału premii.

E. Rezerwa na przyszłe koszty może być utworzona pośrednio, na przykład poprzez wykorzystanie przyszłych składek, pomniejszonych o koszty zarządzania. Jednakże rezerwa ogółem, bezpośrednia lub pośrednia, nie może być mniejsza od wyniku ostrożnej wyceny odpowiednich przyszłych kosztów.

F. Metoda obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nie może być zmieniana z roku na rok na skutek arbitralnych zmian metody lub podstaw obliczania oraz uwzględnia odpowiedni sposób podziału zysków w okresie ważności poszczególnych polis.

2. Zakłady ubezpieczeń podają do publicznej wiadomości informacje na temat podstaw i metod wykorzystywanych do obliczenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym rezerw na premie.

3. Państwo Członkowskie pochodzenia wymaga od każdego zakładu ubezpieczeń pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w odniesieniu do całej działalności, aktywami dopasowanymi, zgodnie z art. 26. w zakresie działalności, prowadzonej we Wspólnocie, aktywa te muszą być umiejscowione we Wspólnocie. Państwa Członkowskie nie wymagają od zakładów ubezpieczeń umiejscowienia ich aktywów w konkretnym Państwie Członkowskim. Jednakże Państwo Członkowskie pochodzenia może zezwolić na złagodzenie zasad dotyczących umiejscowienia aktywów.

4. Jeżeli Państwo Członkowskie pochodzenia dopuszcza pokrywanie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wierzytelnościami reasekuracyjnymi, określa procentowo dopuszczalny limit. w takim przypadku nie może wymagać umiejscowienia aktywów odpowiadających tym wierzytelnościom.

Artykuł 21

Składki dla nowych przedsiębiorstw

Składki dla nowych przedsiębiorstw są wystarczające, aby przy rozsądnych założeniach aktuarialnych umożliwiały zakładom wywiązanie się ze wszystkich zobowiązań oraz, w szczególności, utworzenie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.

Do tego celu mogą być uwzględniane wszystkie aspekty sytuacji finansowej zakładu ubezpieczeń, bez wpływów z innych środków niż składki i uzyskany z nich dochód mających charakter systematyczny i stały w takim stopniu, że w dłuższej perspektywie mogą zagrażać wypłacalności zakładu.

Artykuł 22

Aktywa pokrywające rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

Aktywa pokrywające rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe uwzględniają rodzaj prowadzonej przez zakład działalności w taki sposób, aby zapewnić bezpieczeństwo, rentowność i zbywalność jego lokat, przy czym zakład zapewnia ich zróżnicowanie i odpowiednie rozmieszczenie.

Artykuł 23

Kategorie dopuszczalnych aktywów

1. Państwo Członkowskie pochodzenia nie może wyrazić zgody na pokrywanie przez zakłady ubezpieczeń ich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych aktywami innego rodzaju niż wymienione poniżej:

A. lokaty

a) dłużne papiery wartościowe, obligacje oraz inne instrumenty rynku pieniężnego i kapitałowego;

b) pożyczki;

c) akcje i inne udziały przynoszące dochód zmienny;

d) jednostki uczestnictwa w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe oraz w innych funduszach inwestycyjnych;

e) grunty, budynki i tytuły własności mienia nieruchomego;

B. należności i roszczenia

f) należności od reasekuratorów, łącznie z udziałem reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych;

g) depozyty u cedentów i należności od nich;

h) należności od ubezpieczających i pośredników z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich i reasekuracji;

i) zaliczki w ramach polis;

j) zwrot podatków;

k) roszczenia wobec funduszy gwarancyjnych;

C. inne

l) materialne aktywa trwałe, inne niż grunty i budynki wycenione na podstawie ostrożnej amortyzacji;

m) gotówka w banku i w kasie, depozyty w instytucjach kredytowych i innych instytucjach uprawnionych do przyjmowania depozytów;

n) odroczone koszty uzyskania;

o) narosłe odsetki i czynsze, inne przychody przyszłych okresów i przedpłaty;

p) odsetki zwrotne

2. W przypadku towarzystwa ubezpieczycieli znanego pod nazwą "Lloyd's" rodzaje aktywów obejmują także gwarancje i akredytywy wystawione przez instytucje kredytowe w rozumieniu dyrektywy 2002/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [17] lub przez zakłady ubezpieczeń, łącznie z możliwymi do sprawdzenia wpływami z tytułu ubezpieczeń na życie, o ile stanowią one fundusze należące do wspólników.

3. Włączenie jakichkolwiek aktywów bądź rodzajów aktywów wymienionych w ust. 1 nie oznacza, że wszystkie rodzaje aktywów muszą być automatycznie przyjęte jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Państwo Członkowskie pochodzenia ustanawia bardziej szczegółowe zasady ustalające warunki stosowania akceptowanych aktywów; w związku z tym Państwo może wymagać, szczególnie w przypadku należności od reasekuratorów, zabezpieczenia majątkowego lub gwarancji.

Przy ustalaniu oraz stosowaniu ustanawianych przez siebie reguł Państwo Członkowskie pochodzenia zapewnia w szczególności przestrzeganie następujących zasad:

i) aktywa na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wycenia się bez należności wynikających z ich uzyskania;

ii) wszystkie aktywa muszą być wyceniane ostrożnie, uwzględniając ryzyko braku możliwości uzyskania niektórych kwot. w szczególności materialne aktywa trwałe inne niż grunty i budynki mogą być przyjęte jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tylko w przypadku, gdy zostały wycenione w oparciu o ostrożną amortyzację;

iii) pożyczki udzielone przedsiębiorstwom, państwom lub organizacjom międzynarodowym, władzom lokalnym lub regionalnym albo osobom fizycznym mogą być przyjęte jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tylko w przypadku, gdy istnieją wystarczające gwarancje ich bezpieczeństwa, bez względu na to, czy wynikają one ze statusu pożyczkobiorcy, zapisów hipotecznych, gwarancji bankowych, lub też z gwarancji udzielonych przez zakłady ubezpieczeń, bądź z innych form zabezpieczenia;

iv) instrumenty pochodne, jak np. opcje, transakcje terminowe typu futures i transakcje typu swap związane z aktywami pokrywającymi rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, mogą być stosowane, o ile przyczyniają się one do zmniejszenia ryzyka inwestycyjnego lub ułatwiają skuteczne zarządzanie portfelem. Muszą one być wyceniane według zasady ostrożnej wyceny oraz mogą być brane pod uwagę przy wycenie aktywów podstawowych;

v) zbywalne papiery wartościowe, które nie podlegają obrotowi na regulowanym rynku, mogą być przyjęte jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tylko w przypadku, gdy mogą być zrealizowane w krótkim terminie, lub jeśli są udziałami w instytucjach kredytowych, zakładach ubezpieczeń, w granicach dozwolonych w art. 6 lub w przedsiębiorstwach inwestycyjnych mających siedzibę w Państwie Członkowskim;

vi) należności i roszczenia wobec strony trzeciej mogą być przyjęte jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tylko po ich pomniejszeniu o wszelkie kwoty należne tej stronie;

vii) wartość należności i roszczeń przyjętych jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych musi być obliczona według zasady ostrożnej wyceny, z uwzględnieniem ryzyka braku możliwości uzyskania niektórych kwot. Szczególnie należności od ubezpieczających i pośredników z tytułu działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej mogą być zaakceptowane tylko w przypadku, gdy okres zalegania z płatnością nie przekracza trzech miesięcy;

viii) w przypadku gdy posiadane aktywa obejmują środki lokowane w przedsiębiorstwie zależnym od zakładu ubezpieczeń, który zarządza w jego imieniu całością lub częścią lokat zakładu ubezpieczeń, Państwo Członkowskie pochodzenia, stosując normy i zasady ustanowione w niniejszym artykule, musi wziąć pod uwagę aktywa podstawowe posiadane przez przedsiębiorstwo zależne od zakładu ubezpieczeń; Państwo Członkowskie pochodzenia może w ten sam sposób traktować aktywa innych przedsiębiorstw zależnych;

ix) odroczone koszty uzyskania mogą zostać zatwierdzone na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tylko w takim zakresie, w jakim jest to zgodne z wyliczeniem rezerw matematycznych.

4. Nie naruszając ust. 1, Państwo Członkowskie pochodzenia może, w wyjątkowych okolicznościach oraz na żądanie zakładu ubezpieczeń, w drodze właściwie uzasadnionej decyzji, czasowo przyjąć inne kategorie aktywów jako pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, z zastrzeżeniem art. 22.

Artykuł 24

Zasady różnicowania lokat

1. W odniesieniu do aktywów pokrywających rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe Państwo Członkowskie pochodzenia wymaga od każdego zakładu ubezpieczeń lokowania nie więcej niż:

a) 10 % łącznej sumy swoich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto w jedną działkę gruntu lub budynek, lub w kilka działek lub budynków pozostających w sąsiedztwie na tyle bliskim, że należy je uważać za stanowiące jedną lokatę;

b) 5 % łącznej wartości swoich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto w akcje i inne zbywalne papiery wartościowe traktowane jak akcje, obligacje, dłużne papiery wartościowe i inne instrumenty rynku pieniężnego i kapitałowego tego samego przedsiębiorstwa, lub w pożyczki udzielone temu samemu pożyczkobiorcy w ujęciu łącznym, pożyczki inne niż udzielone Państwu, władzom regionalnym lub lokalnym lub organizacji międzynarodowej, do której należy jedno lub więcej Państw Członkowskich. Limit ten może być zwiększony do 10 %, jeżeli zakład ubezpieczeń nie lokuje więcej niż 40 % rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto w pożyczki lub papiery wartościowe emitentów i pożyczkobiorców, lokując w każdym z nich więcej niż 5 % swoich aktywów;

c) 5 % łącznej sumy swoich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto w pożyczki bez zabezpieczenia, w tym 1 % dla pojedynczej pożyczki bez zabezpieczenia, inne niż pożyczki udzielone instytucjom kredytowym, zakładom ubezpieczeń — w takich granicach, w jakich pozwala na to art. 6 — oraz przedsiębiorstwom inwestycyjnym mającym siedzibę w Państwie Członkowskim. Limity te mogą być zwiększone o