ZAŁĄCZNIK

Umowa w sprawie wdrożenia Konwencji dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. Międzynarodowej Organizacji Pracy

PARTNERZY SPOŁECZNI („UNIJNI PARTNERZY SPOŁECZNI”) W SEKTORZE RYBOŁÓWSTWA MORSKIEGO,

(1) Generalna Konfederacja Spółdzielni Rolniczych przy Unii Europejskiej (COGECA);

(2) Europejska Federacja Pracowników Transportu (ETF); oraz

(3) Związek Krajowych Organizacji Przedsiębiorstw Połowowych w Unii Europejskiej (Europêche),

uwzględniając:

(1) Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”), w szczególności jego art. 153–155,

(2) Konwencję dotyczącą pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. („konwencja nr 188” lub „konwencja”) Międzynarodowej Organizacji Pracy („MOP”),

(3) zalecenie MOP dotyczące pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. („zalecenie nr 199”),

(4) zalecenie MOP dotyczące stosunku pracy z 2006 r. („zalecenie nr 198”),

(5) wytyczne dla oficerów kontroli państwa portu prowadzących kontrole na mocy Konwencji dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. (nr 188) przyjęte przez Radę Administracyjną MOP podczas jej 309. sesji w dniach 13–19 listopada 2010 r. („wytyczne PSC-F”),

(6) decyzję Rady 2010/321/UE z dnia 7 czerwca 2010 r. upoważniającą państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. (konwencji nr 188),

(7) komunikat Komisji COM(2011) 306 final z dnia 31 maja 2011 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Przegląd stosowania przepisów w odniesieniu do pracowników na pokładach morskich statków rybackich, zawartych w dyrektywie 2003/88/WE,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Konwencja dotycząca pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. (konwencja nr 188) została przyjęta podczas 96. sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w dniu 14 czerwca 2007 r.

(2) Konwencję nr 188 przyjęto 437 głosami za, przy 2 głosach przeciw i 22 osobach wstrzymujących się od głosu. Wszyscy obecni przedstawiciele rządów (53 głosy), wszyscy obecni przedstawiciele pracowników (25 głosów) i wszyscy obecni przedstawiciele pracodawców (22 głosy) z obecnych 27 państw członkowskich Unii Europejskiej („państwa członkowskie”) głosowali za przyjęciem konwencji.

(3) Globalizacja wywiera głęboki wpływ na sektor rybołówstwa, a prawa rybaków muszą być wspierane i chronione.

(4) Według MOP rybołówstwo w porównaniu z innymi zawodami jest pracą niebezpieczną.

(5) Celem konwencji nr 188 jest zapewnienie rybakom godziwych warunków pracy na statkach rybackich, jeżeli chodzi o minimalne wymogi dotyczące pracy na statku, warunki służby, zakwaterowanie i wyżywienie, bezpieczeństwo pracy i ochronę zdrowia, opiekę medyczną i ubezpieczenia społeczne.

(6) Konwencja nr 188 zobowiązuje członków MOP do sprawowania jurysdykcji i kontroli nad statkami rybackimi pływającymi pod ich banderą, zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi lub wykonawczymi, poprzez ustanowienie odpowiedniego systemu w celu zapewnienia przestrzegania wymogów konwencji.

(7) Artykuł 155 ust. 2 TFUE stanowi, że wykonywanie umów zawartych na poziomie Unii Europejskiej („UE”) odbywa się na wspólne żądanie unijnych partnerów społecznych w drodze decyzji Rady na wniosek Komisji Europejskiej. W związku z tym partnerzy społeczni podjęli decyzję o rozpoczęciu negocjacji w celu zawarcia – w ramach ograniczeń określonych w art. 153 TFUE – umowy wdrażającej określone części konwencji nr 188.

(8) Unijni partnerzy społeczni uważają tę inicjatywę za bardzo istotną dla zachęcenia państw członkowskich do ratyfikowania konwencji, aby zapewnić równe szanse w UE i w pozostałej części świata w zakresie kwestii dotyczących warunków pracy i życia rybaków na pokładach statków rybackich.

(9) Unijni partnerzy społeczni uważają umowę za pierwszy krok w kierunku ujednolicenia dorobku socjalnego w sektorze rybołówstwa.

(10) Określone aspekty organizacji czasu pracy pracowników na pokładach morskich statków rybackich są obecnie regulowane przepisami art. 21 dyrektywy 2003/88/WE. Chociaż w art. 13 i 14 konwencji nr 188 oferuje się rybakom niższy poziom ochrony niż we wspomnianej dyrektywie, niektóre postanowienia art. 14 konwencji zapewniają wyższy poziom ochrony. Z tego powodu unijni partnerzy społeczni uzgodnili połączenie wspomnianych przepisów. Rezultatem jest ogólnie wyższy poziom ochrony. Wspomniane przepisy dotyczą: konsultacji właściwego organu z krajowymi partnerami społecznymi UE przed ustanowieniem minimalnego poziomu ochrony; dodatkowego celu w postaci ograniczenia zmęczenia; odpoczynku wyrównawczego w przypadku dozwolonych wyjątków dotyczących minimalnej liczby godzin odpoczynku lub maksymalnej liczby godzin pracy; oraz większej ochrony po wystąpieniu sytuacji zagrożenia.

(11) Postanowienia konwencji nr 188 dotyczące jakości opieki medycznej, zakwaterowania, wyżywienia, warunków życia, odszkodowania w razie zagrożenia lub choroby oraz dotyczące ochrony socjalnej należy uznać za objęte zakresem bezpieczeństwa i zdrowia rybaków w miejscu pracy, uwzględniając specyfikę pracy na pokładzie statku rybackiego, w tym odizolowanie geograficzne, zmęczenie oraz charakter – głównie fizyczny – prac, które należy wykonać.

(12) Konwencja nr 188 ma zastosowanie do wszystkich rybaków zdefiniowanych w art. 1 lit. e) jako „każda osoba zatrudniona lub zaangażowana w jakimkolwiek charakterze lub wykonująca swój zawód na pokładzie statku rybackiego, łącznie z osobami pracującymi na statku, które są opłacane na zasadzie udziału w połowach, z wyłączeniem pilotów, żołnierzy marynarki wojennej, innych osób zatrudnionych w stałych służbach państwowych, osób pracujących na statku rybackim jedynie w ciągu dnia oraz obserwatorów rybołówstwa”. Z uwagi na ograniczenia przewidziane w TFUE unijni partnerzy społeczni nie są uprawnieni do uzgadniania treści przeznaczonych do wdrożenia w drodze decyzji Rady i dotyczących rybaków, którzy nie pracują na podstawie umowy o pracę ani na podstawie stosunku pracy. Zastosowanie różnych norm lub brak ich zastosowania w odniesieniu do tych rybaków, gdy przebywają oni na tym samym statku z rybakami, którzy pracują na podstawie umowy o pracę lub w ramach stosunku pracy, może mieć jednak wpływ na ogólne bezpieczeństwo i higienę pracy, w tym na warunki życia i pracy tych drugich. Aby chronić rybaków pracujących na podstawie umowy o pracę lub na podstawie stosunku pracy, unijni partnerzy społeczni uznają zatem za uzasadniony fakt, że niniejsza umowa ma zastosowanie nie tylko do rybaków pracujących na podstawie umowy o pracę lub na podstawie stosunku pracy, ale również do wszystkich innych rybaków obecnych na tym samym statku.

(13) Odpowiednim instrumentem do wykonania niniejszej umowy jest dyrektywa w rozumieniu art. 288 TFUE, która wiąże państwa członkowskie w odniesieniu do rezultatu, który ma zostać osiągnięty, pozostawiając organom krajowym swobodę wyboru formy i środków,

wzywając państwa członkowskie do:

(1) ratyfikowania konwencji nr 188, biorąc pod uwagę jednomyślność państw członkowskich w czasie przyjmowania konwencji, a także, z powodu istotnych różnic między zakresem stosowania oraz obszarami objętymi konwencją, z jednej strony, a niniejszą umową, z drugiej strony,

(2) opracowania jednolitego ważnego dokumentu, jak określono w art. 41 konwencji nr 188, który zostanie wdrożony w całej Unii Europejskiej,

(3) opracowania zharmonizowanej polityki dotyczącej przeprowadzanej przez państwo portu kontroli statków rybackich podlegających zakresowi konwencji nr 188, która zostanie wdrożona w całej Unii Europejskiej, w oparciu o wytyczne PSC-F,

wspólnie wnioskując:

aby niniejsza umowa została wdrożona w drodze dyrektywy Rady,

UZGODNILI, CO NASTĘPUJE:

CZĘŚĆ 1

DEFINICJE I ZAKRES

DEFINICJE

Artykuł 1

Do celów niniejszej umowy:

(a) działalność połowowa oznacza połów lub połów i przetwórstwo ryb lub innych żywych zasobów morza;

(b) połowy komercyjne oznaczają wszelką działalność połowową z wyłączeniem połowów nietowarowych i rekreacyjnych;

(c) właściwy organ oznacza ministra, departament rządowy lub inny organ uprawniony przez państwo członkowskie do wydawania i wprowadzania w życie przepisów, zarządzeń i innych instrukcji mających moc prawną, związanych z przedmiotem danego postanowienia;

(d) konsultacje oznaczają konsultacje właściwego organu z reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników, w szczególności z reprezentatywnymi organizacjami właścicieli statków rybackich i rybaków, gdy takowe istnieją;

(e) właściciel statku rybackiego lub właściciel oznacza właściciela statku rybackiego lub inną organizację lub osobę, taką jak zarządzający statkiem, agent lub podmiot czarterujący statek bez załogi, która przejęła od właściciela odpowiedzialność za eksploatację statku i która zobowiązała się tym samym do przejęcia wszystkich obowiązków oraz odpowiedzialności nałożonych na właścicieli statków rybackich zgodnie z niniejszą umową, bez względu na to, czy niektóre z obowiązków pełni w imieniu właściciela statku rybackiego jakakolwiek inna organizacja lub osoba;

(f) rybak oznacza każdą osobę zatrudnioną lub zaangażowaną lub pracującą w jakimkolwiek charakterze na pokładzie statku rybackiego na warunkach określonych w art. 2, z wyłączeniem pilotów portowych i personelu lądowego wykonujących pracę na pokładzie statku rybackiego na nadbrzeżu;

(g) umowa rybaka o pracę oznacza umowę o pracę, artykuły umowy o pracę lub inne podobne ustalenia bądź każdą inną umowę regulującą warunki życia i pracy rybaka na pokładzie statku rybackiego;

(h) statek rybacki lub statek oznacza każdy statek lub łódź dowolnego rodzaju pływające pod banderą państwa członkowskiego lub zarejestrowane pod pełną jurysdykcją państwa członkowskiego, bez względu na formę własności, wykorzystywane lub przeznaczone na potrzeby połowów komercyjnych;

(i) długość (L) jest przyjmowana jako 96 % całkowitej długości mierzonej w płaszczyźnie wodnicy na wysokości równej 85 % najmniejszej wysokości bocznej mierzonej od górnej krawędzi stępki lub jako długość mierzona w płaszczyźnie wodnicy od przedniej krawędzi dziobnicy do osi trzonu sterowego na wodnicy, jeżeli ta wartość jest większa; na statkach z przegłębieniem konstrukcyjnym długość tę mierzy się w płaszczyźnie równoległej do wodnicy konstrukcyjnej;

(j) długość między pionami (LBP) oznacza odległość między przednim a tylnym pionem; przedni pion jest równoległy do przedniej krawędzi dziobnicy w płaszczyźnie wodnicy, na której mierzona jest długość (L); tylny pion jest równoległy do osi trzonu sterowego na tej wodnicy;

(k) szyper oznacza rybaka sprawującego dowództwo na statku rybackim;

(l) służby rekrutacji i pośrednictwa pracy oznaczają jakąkolwiek osobę, firmę, instytucję, agencję lub inną organizację sektora publicznego lub prywatnego, która zajmuje się rekrutacją rybaków w imieniu właścicieli statków rybackich lub pośrednictwem między rybakami a właścicielami statków rybackich;

(m) prywatna agencja zatrudnienia oznacza jakąkolwiek osobę, firmę, instytucję, agencję lub inną organizację sektora prywatnego zajmującą się zatrudnianiem lub angażowaniem rybaków w celu udostępnienia ich usług właścicielom statków rybackich, którzy wyznaczają im zadania i nadzorują realizację tych zadań.

ZAKRES

Artykuł 2

1. O ile niniejsza umowa nie stanowi inaczej, ma ona zastosowanie do:

(a) wszystkich rybaków pracujących w jakimkolwiek charakterze na podstawie umowy o pracę lub na podstawie stosunku pracy na wszystkich statkach rybackich biorących udział w połowach komercyjnych;

(b) wszystkich pozostałych rybaków obecnych na tym samym statku oraz do rybaków, o których mowa w lit. a), w celu zapewnienia ochrony ogólnego bezpieczeństwa i zdrowia.

2. W przypadku gdy trudno stwierdzić, czy dany statek bierze udział w połowach komercyjnych, jest to ustalane przez właściwy organ po odbyciu konsultacji.

3. Po odbyciu konsultacji każde państwo członkowskie ma prawo w całości lub w części rozszerzyć zakres ochrony przewidzianej w niniejszej umowie dla rybaków pracujących na statkach o długości równej 24 m i większej na rybaków pracujących na statkach o długości mniejszej niż 24 m.

Artykuł 3

1. Jeżeli stosowanie niniejszej umowy rodzić będzie istotne problemy w odniesieniu do poszczególnych warunków służby danych rybaków lub działalności danych statków rybackich, państwo członkowskie może z przyczyn obiektywnych, po odbyciu konsultacji, wyłączyć ograniczone kategorie rybaków lub statków rybackich z obowiązku spełniania wymogów niniejszej umowy lub jej niektórych postanowień.

2. W przypadku wyłączeń na podstawie powyższego ustępu właściwy organ podejmuje w stosownych przypadkach działania mające na celu stopniowe rozszerzenie zakresu wymogów niniejszej umowy na wszystkie kategorie rybaków lub statków rybackich w ciągu maksymalnie pięciu lat od momentu wejścia w życie niniejszej umowy.

3. Stosowanie niniejszego artykułu w żadnym wypadku nie stanowi podstaw uzasadnienia obniżenia ogólnego poziomu ochrony pracowników w obszarach objętych prawem Unii w momencie wejścia w życie niniejszej umowy.

Artykuł 4

Niniejsza umowa nie ma żadnego wpływu na przepisy prawa, orzeczenia, zwyczaje czy jakiekolwiek umowy między właścicielami statków rybackich a rybakami, które zapewniają warunki korzystniejsze dla rybaków niż te zawarte w niniejszej umowie.

CZĘŚĆ 2

ZASADY OGÓLNE

OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI STATKÓW RYBACKICH, SZYPRÓW ORAZ RYBAKÓW

Artykuł 5

1. Niniejszy artykuł stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 93/103/WE.

2. Właściciel statku rybackiego ponosi całkowitą odpowiedzialność za zapewnienie szyprowi środków i zaplecza niezbędnych w celu spełnienia obowiązków wynikających z niniejszej umowy.

3. W celu zapewnienia bezpieczeństwa rybaków na pokładzie oraz bezpiecznej eksploatacji statku obowiązki szypra obejmują między innymi:

(a) sprawowanie odpowiedniego nadzoru oraz zapewnienie, aby rybacy w miarę możliwości pracowali w najlepszych warunkach bezpieczeństwa i zdrowia;

(b) zarządzanie pracą rybaków z poszanowaniem bezpieczeństwa i zdrowia, łącznie z zapobieganiem zmęczeniu;

(c) umożliwianie szkolenia przyczyniającego się do podnoszenia poziomu świadomości z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy na pokładzie statku; oraz

(d) zapewnianie zgodności z normami bezpieczeństwa nawigacji, pełnienia wacht i dobrej praktyki morskiej.

4. Właściciel statku rybackiego nie może zabronić szyprowi podjęcia jakiejkolwiek decyzji, która w jego profesjonalnej ocenie jest niezbędna do ochrony bezpieczeństwa rybaków pracujących na pokładzie tego statku lub do ochrony statku oraz do bezpiecznej nawigacji i eksploatacji statku.

5. Rybacy mają obowiązek stosowania się do zgodnych z prawem poleceń szypra oraz obowiązujących zasad zdrowia i bezpieczeństwa.

CZĘŚĆ 3

MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE PRACY NA STATKACH RYBACKICH

MINIMALNY WIEK

Artykuł 6

1. Niniejszy artykuł stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 94/33/WE.

2. Minimalny wiek zatrudnienia na statku rybackim wynosi 16 lat, pod warunkiem że dana młoda osoba nie podlega już obowiązkowi szkolnemu w pełnym wymiarze zgodnie z przepisami prawa krajowego. Właściwy organ może jednak obniżyć ten wiek do 15 lat dla osób niepodlegających obowiązkowi szkolnemu zgodnie z przepisami krajowymi oraz dla osób odbywających szkolenie zawodowe w zakresie rybołówstwa.

3. Zgodnie z przepisami prawa krajowego i praktyką krajową właściwy organ może zezwolić osobom w wieku 15 lat na wykonywanie lekkich prac w okresie wakacji i ferii szkolnych. W takich przypadkach określi on w drodze konsultacji dozwolone rodzaje prac oraz warunki, w jakich prace te mają być wykonywane, a także wymagany czas odpoczynku.

4. Minimalny wiek dla wykonywania prac na pokładzie statków rybackich, których charakter lub warunki wykonywania mogłyby niekorzystnie wpłynąć na zdrowie, bezpieczeństwo, rozwój fizyczny, psychiczny lub społeczny, edukację lub morale osób młodych, nie jest niższy niż 18 lat.

5. Rodzaje prac, do których ma zastosowanie ustęp 4 niniejszego artykułu, są ustalane w ramach krajowych przepisów ustawowych lub wykonawczych lub przez właściwy organ w drodze konsultacji, z uwzględnieniem ryzyka, jakie niosą ze sobą te prace, oraz obowiązujących standardów międzynarodowych.

6. Wykonywanie prac, o których mowa w ustępie 4 niniejszego artykułu, od 16 roku życia, o ile osoba młoda nie podlega już obowiązkowi szkolnemu w pełnym wymiarze na podstawie przepisów prawa krajowego, może być dozwolone w drodze krajowych przepisów ustawowych lub wykonawczych lub w drodze decyzji właściwego organu po konsultacjach, pod warunkiem że zdrowie, bezpieczeństwo, rozwój fizyczny, psychiczny i społeczny, edukacja oraz morale tych osób młodych będą w pełni chronione i że otrzymają one szczegółowe instrukcje lub odbędą szkolenie zawodowe oraz przejdą podstawowe szkolenie dotyczące bezpieczeństwa przed wyjściem w morze. Przestrzega się wymogów przewidzianych w art. 7 ust. 3 dyrektywy 94/33/WE.

7. Zatrudnianie rybaków poniżej 18 roku życia do pracy nocnej jest zabronione. Na potrzeby niniejszego artykułu „noc” definiowana jest zgodnie z prawem krajowym i przyjętą praktyką. Obejmuje ona okres co najmniej dziewięciu godzin, rozpoczynający się nie później niż o północy i kończący się nie wcześniej niż o godz. 5:00. Właściwy organ może wprowadzić wyjątek od obowiązku ścisłego przestrzegania ograniczeń dotyczących pracy nocnej osób młodych, pod warunkiem że spełniono wymogi określone w art. 9 dyrektywy 94/33/WE, jeżeli:

(a) zakłócone zostałoby skuteczne szkolenie zainteresowanych rybaków zgodnie z ustalonym programem i harmonogramem; lub

(b) specyficzny charakter pracy lub uznany program szkolenia przewiduje, że rybacy objęci wspomnianym wyjątkiem wykonują pracę nocną, a organ w drodze konsultacji ustala, iż nie będzie to miało negatywnego wpływu na ich zdrowie lub samopoczucie.

8. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają obowiązków ciążących na państwie członkowskim, wynikających z ratyfikacji jakiejkolwiek innej międzynarodowej konwencji pracy gwarantującej warunki zapewniające większą ochronę młodych rybaków, o których mowa w niniejszym artykule.

BADANIA LEKARSKIE

Artykuł 7

1. Żaden rybak nie może wykonywać pracy na statku rybackim bez ważnego zaświadczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania swoich obowiązków.

2. Właściwy organ po przeprowadzeniu konsultacji może ustanowić odstępstwa od stosowania ust. 1 niniejszego artykułu, uwzględniając kwestie bezpieczeństwa i zdrowia rybaków, wielkość statku, dostępność pomocy medycznej i sposobów ewakuacji, długość rejsu oraz obszar i rodzaj połowów.

3. Odstępstwa, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, nie mają zastosowania do rybaków pracujących na statkach rybackich o długości co najmniej 24 m lub pozostających zazwyczaj na morzu przez dłużej niż trzy dni. W wyjątkowych przypadkach właściwy organ może zezwolić rybakowi na pracę na takim statku przez pewien ograniczony i ustalony okres do momentu uzyskania zaświadczenia lekarskiego, pod warunkiem że rybak posiada poprzednie zaświadczenie, które niedawno wygasło.

Artykuł 8

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki dotyczące:

(a) charakteru badań lekarskich;

(b) formy i treści zaświadczeń lekarskich;

(c) wydawania zaświadczeń lekarskich przez dyplomowanego lekarza lub w przypadku zaświadczeń dotyczących wyłącznie wzroku, przez osobę uznaną przez właściwy organ za odpowiednio wykwalifikowaną do wydawania tego typu zaświadczeń. Przy wydawaniu profesjonalnych opinii osoby te korzystają z pełnej niezależności;

(d) częstotliwości przeprowadzania badań lekarskich i okresu ważności zaświadczeń lekarskich;

(e) prawa do poddania się kolejnemu wiążącemu badaniu przeprowadzonemu przez niezależnego przedstawiciela zawodu medycznego wyznaczonego przez państwo członkowskie jako biegłego (i) w przypadku gdy danej osobie odmówiono wydania zaświadczenia lub nałożono na nią ograniczenia dotyczące zakresu wykonywanej pracy; (ii) w przypadku gdy osoba podczas badania zaznaczyła, że uważa się za nieodpowiednią do wykonywania swoich obowiązków na pokładzie statku rybackiego, a lekarz orzecznik mimo to wyda zaświadczenie lekarskie potwierdzające zdolność danej osoby do wykonywania jej obowiązków na pokładzie statku rybackiego; (iii) w przypadku gdy danej osobie odmówiono wydania zaświadczenia lub nałożono na nią ograniczenia dotyczące zakresu wykonywanej pracy, jeżeli ustanie przyczyna odmowy o charakterze medycznym;

(f) innych istotnych wymogów.

Artykuł 9

Jako uzupełnienie minimalnych wymogów wymienionych w art. 7 i 8 na statkach rybackich o długości co najmniej 24 m lub pozostających zazwyczaj na morzu przez dłużej niż trzy dni:

(a) zaświadczenie lekarskie rybaka zawiera co najmniej następujące informacje: (i) stan wzroku i słuchu danego rybaka oceniany jest jako odpowiedni do wykonywania przez niego obowiązków na statku, oraz (ii) rybak nie cierpi na żadną dolegliwość, która podczas wykonywania pracy na morzu może ulec zaostrzeniu lub skutkować niezdolnością rybaka do służby, lub zagrażać zdrowiu lub bezpieczeństwu innych osób na pokładzie;

(b) zaświadczenie lekarskie jest ważne maksymalnie przez okres dwóch lat, chyba że rybak nie ukończył 18 roku życia – wtedy maksymalny okres ważności zaświadczenia wynosi jeden rok;

(c) jeżeli okres ważności zaświadczenia upłynie podczas pobytu rybaka na morzu, zaświadczenie zachowuje ważność do końca takiego rejsu.

CZĘŚĆ 4

WARUNKI SŁUŻBY

OBSADA

Artykuł 10

1. Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, w których od właścicieli statków pływających pod jego banderą lub zarejestrowanych pod jego pełną jurysdykcją wymaga się zapewnienia dostatecznej liczebności załóg statków gwarantującej bezpieczną nawigację i eksploatację statku dowodzonego przez wykwalifikowanego szypra.

2. Jako uzupełnienie wymogów określonych w ust. 1 niniejszego artykułu właściwy organ ustala dla statków rybackich o długości co najmniej 24 m minimalną liczbę członków załogi umożliwiającą bezpieczną nawigację statku, określając wymaganą liczbę i kwalifikacje rybaków.

3. Właściwy organ po odbyciu konsultacji może określić wymogi alternatywne wobec wymogów określonych w ust. 2 niniejszego artykułu. Państwo członkowskie upewnia się jednak, czy takie wymogi alternatywne:

(a) prowadzą do osiągnięcia ogólnego celu niniejszego artykułu i poniższego art. 11;

(b) nadają skutek ust. 2 niniejszego artykułu; oraz

(c) czy nie zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu rybaków.

GODZINY PRACY I GODZINY ODPOCZYNKU

Artykuł 11

1. (a) Artykuły 3–6 włącznie, art. 8 i art. 21 dyrektywy 2003/88/WE nie mają zastosowania do rybaków objętych zakresem niniejszej umowy. (b) Każde państwo członkowskie przyjmuje jednak przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, w których od właścicieli statków pływających pod jego banderą wymaga się zapewnienia rybakom odpowiedniego odpoczynku oraz średniego czasu pracy ograniczonego do 48 godzin tygodniowo obliczonych w okresie odniesienia nieprzekraczającym 12 miesięcy.

2. (a) W ramach ograniczeń określonych w ust. 1 lit. b) i w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu każde państwo członkowskie po odbyciu konsultacji podejmuje niezbędne działania w celu zapewnienia, aby zgodnie z potrzebą zagwarantowania ochrony bezpieczeństwa i zdrowia rybaków oraz w celu ograniczenia zmęczenia: (i) wymiar czasu pracy był ograniczony do maksymalnego wymiaru czasu pracy, którego w danym okresie się nie przekracza; lub (ii) w ramach danego okresu przewidziany był minimalny wymiar odpoczynku. (b) Maksymalny wymiar czasu pracy lub minimalny wymiar odpoczynku są określone w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych bądź w układach zbiorowych lub porozumieniach zawartych między partnerami społecznymi.

3. Ograniczeniem wymiaru czasu pracy lub odpoczynku jest:

(a) maksymalny wymiar czasu pracy, który nie przekracza: (i) 14 godzin w jakimkolwiek okresie dobowym, oraz (ii) 72 godzin w każdym okresie siedmiodniowym; lub

(b) minimalny wymiar odpoczynku, który nie może być krótszy niż: (i) dziesięć godzin w każdym okresie dobowym; oraz (ii) 77 godzin w każdym okresie siedmiodniowym.

4. Godziny odpoczynku mogą być podzielone najwyżej na dwie części, spośród których jedna musi wynosić co najmniej sześć godzin, a przerwa między dwoma następującymi po sobie okresami odpoczynku nie może przekraczać 14 godzin.

5. Zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników oraz z przyczyn obiektywnych lub technicznych lub dotyczących organizacji pracy państwa członkowskie mogą zezwolić na wyjątki, łącznie z ustanowieniem okresów odniesienia, od poziomów określonych w ust. 1 lit. b) oraz ust. 3 i 4. Wyjątki te jak najdokładniej spełniają ustanowione normy, ale mogą uwzględniać częstsze lub dłuższe okresy urlopu lub przyznanie rybakom urlopu wyrównawczego.

Takie wyjątki mogą być określone za pomocą:

(a) przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, pod warunkiem że odbyły się konsultacje i dołożono starań, aby wykorzystać wszelkie odpowiednie formy dialogu społecznego; lub

(b) układów zbiorowych lub porozumień między partnerami społecznymi.

6. Jeżeli wyjątki zawarte w ust. 5 są dozwolone w granicach określonych w ust. 3, dany rybak otrzymuje wyrównawczy okres odpoczynku najszybciej, jak to możliwe.

7. Żadnego przepisu niniejszego artykułu nie uznaje się za naruszenie prawa szypra statku do wymagania od rybaka, by pracował dłużej, gdy jest to konieczne, aby zapewnić bezpośrednie bezpieczeństwo statku, osób na pokładzie lub połowu lub też w celu udzielenia pomocy innym łodziom, statkom lub osobom znajdującym się w stanie zagrożenia na morzu. Szyper może zatem zawiesić harmonogram godzin odpoczynku i wymagać od rybaka przepracowania niezbędnych godzin pracy do czasu przywrócenia normalnej sytuacji. Po przywróceniu normalnej sytuacji, jak tylko będzie to możliwe, szyper zapewnia odpowiedni okres odpoczynku rybakom, którzy wykonywali pracę w zaplanowanym okresie odpoczynku.

8. Każde państwo członkowskie może postanowić, że rybacy na pokładzie statków rybackich pływających pod jego banderą lub zarejestrowanych pod jego pełną jurysdykcją, w odniesieniu do których w przepisach lub praktykach krajowych wskazano, że statki te nie mogą funkcjonować w konkretnym okresie w ciągu roku kalendarzowego przekraczającym jeden miesiąc, biorą urlop coroczny w tym okresie zgodnie z art. 7 dyrektywy 2003/88/WE.

LISTA ZAŁOGI

Artykuł 12

Każdy statek rybacki ma listę załogi, której egzemplarz przedkłada się upoważnionym osobom na lądzie przed wypłynięciem statku lub przekazuje na ląd niezwłocznie po wypłynięciu statku. Właściwy organ określa, komu i kiedy, a także w jakim celu lub celach, należy takie informacje przedstawić.

UMOWA RYBAKA O PRACĘ

Artykuł 13

Artykuły 14–18 włącznie stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 91/533/EWG.

Artykuł 14

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki:

(a) na mocy których wymaga się, aby rybacy zatrudnieni na statkach pływających pod jego banderą lub zarejestrowanych pod jego pełną jurysdykcją byli objęci ochroną w postaci umowy o pracę, która jest dla nich zrozumiała i zgodna z postanowieniami niniejszej umowy; oraz

(b) dokładnie określających minimum informacji, jakie mają być zawarte w umowach rybaków o pracę zgodnie z postanowieniami zawartymi w załączniku I do niniejszej umowy.

Artykuł 15

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki dotyczące:

(a) procedur, które zapewniają rybakowi możliwość weryfikacji warunków jego umowy o pracę przed jej zawarciem i zasięgania porad na ten temat;

(b) w stosownych przypadkach prowadzenia rejestru dotyczącego pracy rybaka na podstawie takiej umowy; oraz

(c) środków rozstrzygania sporów związanych z umową rybaka o pracę.

Artykuł 16

Umowa rybaka o pracę, której egzemplarz przekazuje się rybakowi, jest przechowywana na pokładzie statku i jest dostępna dla rybaka oraz, zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową, dla innych zainteresowanych stron na ich wniosek.

Artykuł 17

Artykuły 14–16 oraz załącznik I do niniejszej umowy nie mają zastosowania do właściciela statku rybackiego, który również samodzielnie eksploatuje statek.

Artykuł 18

Właściciel statku rybackiego ma obowiązek zapewnić, aby każdy rybak posiadał umowę rybaka o pracę, która została sporządzona na piśmie i podpisana przez wszystkie strony tej umowy oraz która zapewnia rybakowi godziwe warunki pracy i życia na statku, zgodnie z wymogami niniejszej umowy.

REPATRIACJA

Artykuł 19

1. Każde państwo członkowskie zapewnia, aby rybacy na statku rybackim pływającym pod jego banderą lub zarejestrowanym pod jego pełną jurysdykcją oraz wpływającym do zagranicznego portu byli uprawnieni do repatriacji w przypadku wygaśnięcia umowy rybaka o pracę lub wypowiedzenia jej z uzasadnionych powodów przez co najmniej jedną ze stron tej umowy lub też w przypadku, gdy rybak nie jest w stanie dalej wypełniać swoich obowiązków wymaganych na mocy umowy rybaka o pracę bądź gdy nie można oczekiwać, że będzie je wypełniał w określonych okolicznościach. Ma to również zastosowanie do rybaków z takiego statku, którzy są z tego samego powodu przenoszeni ze statku do portu zagranicznego.

2. Koszt repatriacji, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, ponosi właściciel statku rybackiego, chyba że zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub innymi środkami ustalono, że rybak poważnie naruszył obowiązki wynikające z jego umowy o pracę.

3. Państwa członkowskie określają w drodze przepisów ustawowych, wykonawczych lub innych środków dokładne okoliczności, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, upoważniające rybaka do repatriacji, maksymalną długość okresów służby na pokładzie, po których rybak ma prawo do repatriacji, oraz miejsc, do których rybak może być repatriowany.

4. Jeżeli właściciel statku rybackiego nie zapewni repatriacji, o której mowa w niniejszym artykule, państwo członkowskie, pod którego banderą pływa statek, ma obowiązek zorganizować repatriację danego rybaka i jest uprawnione do odzyskania poniesionych z tego tytułu kosztów od właściciela statku rybackiego.

5. Krajowe przepisy ustawowe i wykonawcze nie naruszają prawa właściciela statku rybackiego do odzyskania kosztów repatriacji na podstawie ustaleń umownych z osobami trzecimi.

USŁUGI W ZAKRESIE RYNKU PRACY ŚWIADCZONE PRZEZ PODMIOTY PRYWATNE

Artykuł 20

1. Niniejszy artykuł stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 2008/104/WE.

2. Do celów niniejszego artykułu usługi w zakresie rynku pracy świadczone przez podmioty prywatne obejmują rekrutację i pośrednictwo pracy w sektorze prywatnym oraz usługi prywatnych agencji zatrudnienia.

3. Państwo członkowskie:

(a) zakazuje podmiotom prywatnym świadczącym usługi w zakresie rynku pracy stosowania środków, mechanizmów lub list mających na celu uniemożliwienie rybakom podjęcia pracy; oraz

(b) wymaga, aby rybak nie ponosił – bezpośrednio ani pośrednio, w całości ani w części – żadnych opłat ani innych kosztów związanych z usługami w zakresie rynku pracy świadczonymi przez podmioty prywatne.

4. Żadne postanowienia niniejszego artykułu nie uniemożliwiają jakiemukolwiek państwu członkowskiemu, które ratyfikowało konwencję nr 188, wykonywania prawa, jakie państwo to może posiadać, do delegowania pewnych obowiązków wynikających z konwencji nr 188 do prywatnych agencji zatrudnienia, z zachowaniem ograniczeń określonych w tej konwencji.

CZĘŚĆ 5

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

WYŻYWIENIE I ZAKWATEROWANIE

Artykuł 21

1. Artykuły 22–25 włącznie stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 93/103/WE.

2. Przestrzega się krajowych przepisów wykonujących art. 22–25 z należytym uwzględnieniem higieny i ogólnych bezpiecznych, zdrowych i komfortowych warunków.

Artykuł 22

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki dotyczące pomieszczeń załogi, wyżywienia i wody pitnej na pokładzie w odniesieniu do statków rybackich pływających pod jego banderą lub zarejestrowanych pod jego pełną jurysdykcją.

Artykuł 23

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się zapewnienia, aby pomieszczenia załogi na statku rybackim pływającym pod jego banderą lub zarejestrowanym pod jego pełną jurysdykcją miały właściwe wymiary i odznaczały się odpowiednią jakością oraz by były odpowiednio wyposażone na potrzeby obsługi statku i pod kątem czasu pobytu rybaków na jego pokładzie. W stosownych przypadkach środki takie dotyczą w szczególności następujących kwestii:

(a) zatwierdzania planów budowy lub modyfikacji statków rybackich pod kątem zakwaterowania załogi;

(b) utrzymania pomieszczeń załogi i kambuza;

(c) wentylacji, ogrzewania, chłodzenia i oświetlenia;

(d) ograniczenia nadmiernego hałasu i drgań;

(e) lokalizacji, wymiarów, materiałów konstrukcyjnych, urządzenia i wyposażenia kajut, mes i innych pomieszczeń załogi;

(f) urządzeń sanitarnych, w tym toalet i umywalni, oraz wystarczającej ilości ciepłej i zimnej wody; oraz

(g) procedur reagowania na skargi dotyczące zakwaterowania niespełniającego wymogów niniejszej umowy.

Artykuł 24

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się, aby:

(a) żywność przewożona i podawana na statku miała odpowiednią wartość odżywczą i jakość oraz była podawana w odpowiedniej ilości;

(b) woda pitna była odpowiedniej jakości oraz była podawana w odpowiedniej ilości; oraz

(c) właściciel statku rybackiego zapewniał rybakowi żywność i wodę bezpłatnie; na mocy krajowych przepisów ustawowych i wykonawczych koszt ten można jednak odzyskać jako koszt operacyjny, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy regulujący udziałowy system wynagradzania lub umowa rybaka o pracę.

Artykuł 25

Przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, które państwo członkowskie ma przyjąć zgodnie z art. 22–24 włącznie, skutkują pełnym wejściem w życie załącznika II do niniejszej umowy.

OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA MEDYCZNA

OCHRONA W RAZIE CHOROBY, URAZU LUB ŚMIERCI W ZWIĄZKU Z WYKONYWANĄ PRACĄ

Artykuł 26

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się, aby rybak na pokładzie statku rybackiego pływającego pod banderą tego państwa lub zarejestrowanego pod jego pełną jurysdykcją:

(a) miał prawo do opieki medycznej na lądzie oraz prawo do szybkiego transportu na ląd w celu leczenia w przypadku poważnych urazów lub choroby;

(b) był objęty ochroną zdrowia i opieką medyczną zapewnioną przez właściciela statku rybackiego, gdy przebywa (i) na pokładzie lub (ii) na lądzie w porcie poza granicami państwa odpowiedzialnego za ochronę rybaka w zakresie zabezpieczenia społecznego; oraz

(c) w przypadku choroby lub urazu w związku z wykonywaną pracą nadal miał dostęp do odpowiedniej opieki medycznej, zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub z praktyką krajową.

Artykuł 27

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się, aby ochrona zdrowia i opieka medyczna, o których mowa w art. 26 lit. b):

(a) podlegały obowiązującym przepisom dyrektywy 92/29/EWG i przepisom poniższego art. 28, jeżeli rybak znajduje się na pokładzie statku; oraz

(b) obejmowały usługi medyczne oraz powiązaną pomoc i wsparcie materialne podczas świadczenia usług medycznych, jeżeli rybak przebywa na lądzie w porcie poza granicami państwa odpowiedzialnego za ochronę rybaka w zakresie zabezpieczenia społecznego.

Artykuł 28

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się, aby:

(a) jako uzupełnienie wymogów określonych w art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 92/29/EWG produkty lecznicze i sprzęt medyczny, które mają znajdować się na pokładzie statku rybackiego, były również zależne od obszaru działania;

(b) jako uzupełnienie wymogów określonych w art. 5 ust. 3 dyrektywy 92/29/EWG, zapewniane specjalne szkolenie rybaków uwzględniało również liczbę rybaków na pokładzie, obszar działania i długość rejsu;

(c) wskazówki przewidziane w art. 5 ust. 1 dyrektywy 92/29/EWG były sporządzane w języku i formacie zrozumiałym dla odbywającego szkolenie rybaka, o którym mowa w lit. b) niniejszego artykułu;

(d) konsultacje medyczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 92/29/EWG, były również dostępne za pomocą łączności satelitarnej oraz aby statki rybackie pływające pod banderą danego państwa lub zarejestrowane pod jego pełną jurysdykcją do celów odbycia takich konsultacji były wyposażone w sprzęt niezbędny do łączności radiowej lub satelitarnej; oraz

(e) statki rybackie pływające pod banderą danego państwa lub zarejestrowane pod jego pełną jurysdykcją miały na pokładzie poradnik medyczny przyjęty lub zatwierdzony przez właściwy organ lub przynajmniej ostatnie wydanie Międzynarodowego Przewodnika Medycznego dla Statków.

Artykuł 29

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki, na mocy których wymaga się, aby:

(a) opieka medyczna przewidziana w art. 26 lit. b), a następnie w art. 28, była rybakowi zapewniona bezpłatnie, w zakresie zgodnym z krajowymi przepisami oraz praktyką państwa członkowskiego; oraz aby

(b) do czasu repatriacji rybaka właściciel statku rybackiego pokrył koszty opieki medycznej, z których rybak jest zwolniony na mocy lit. a) niniejszego artykułu, w zakresie, w jakim państwo odpowiedzialne za ochronę rybaka pod względem zabezpieczenia społecznego nie pokrywa tych kosztów w ramach swojego systemu zabezpieczenia społecznego; oraz aby

(c) właściciel statku rybackiego ponosił odpowiedzialność za pokrycie kosztów opieki medycznej, o której mowa w art. 26 lit. c), w zakresie, w jakim państwo odpowiedzialne za ochronę rybaka pod względem zabezpieczenia społecznego nie pokrywa tych kosztów w ramach swojego systemu zabezpieczenia społecznego.

Artykuł 30

W krajowych przepisach ustawowych lub wykonawczych można zezwolić na wyłączenie odpowiedzialności właściciela statku rybackiego za pokrycie kosztów opieki medycznej, o której mowa w art. 29 lit. b) i c), jeżeli uraz nastąpił w innych okolicznościach niż podczas pracy na statku, jeżeli choroba albo ułomność były ukrywane przy zatrudnianiu bądź jeżeli właściciel statku rybackiego wykaże, że uraz lub choroba wynikały z umyślnej winy rybaka.

Artykuł 31

1. Każde państwo członkowskie podejmuje działania na rzecz zapewnienia rybakom ochrony zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub praktyką w razie choroby, urazu lub śmierci w związku z wykonywaną pracą.

2. W przypadku urazu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rybak ma dostęp do odpowiedniego odszkodowania zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

3. W zakresie, w jakim państwo odpowiedzialne za ochronę rybaka pod względem zabezpieczenia społecznego nie pokrywa ochrony, o której mowa w ust. 1, a następnie ust. 2 niniejszego artykułu, w ramach swojego systemu zabezpieczenia społecznego, odpowiedzialność za ochronę ponosi właściciel statku rybackiego.

Artykuł 32

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne sektora rybołówstwa, odpowiedzialność finansowa właściciela statku rybackiego w ramach art. 29 i 31 może zostać zapewniona poprzez:

(a) system ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej właściciela statku rybackiego; lub

(b) obowiązkowe ubezpieczenie, rekompensaty pracownicze lub inne systemy.

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY ORAZ ZAPOBIEGANIE WYPADKOM

Artykuł 33

Artykuły 34–36 włącznie stosuje się, nie naruszając przepisów dyrektywy 89/391/EWG, dyrektywy 92/29/EWG i dyrektywy 93/103/WE.

Artykuł 34

Każde państwo członkowskie przyjmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub inne środki dotyczące:

(a) zapobiegania wypadkom przy pracy, chorobom zawodowym i zagrożeniom związanym z pracą na statkach rybackich, w tym oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem, szkolenia i instruowania dla rybaków na statku;

(b) szkolenia rybaków w zakresie obsługi narzędzi połowowych, z których będą korzystać, oraz wiedzy na temat czynności połowowych, które będą wykonywali;

(c) obowiązków odpowiedniego uwzględniania bezpieczeństwa i zdrowia rybaków poniżej 18 roku życia przez właścicieli statków rybackich, rybaków i inne właściwe osoby;

(d) zgłaszania wypadków mających miejsce na statkach rybackich pływających pod ich banderą lub zarejestrowanych pod ich pełną jurysdykcją i prowadzenia dochodzeń w sprawie takich wypadków; oraz

(e) tworzenia wspólnych komisji do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy lub, po odbyciu konsultacji, innych odpowiednich organów.

Artykuł 35

1. Wymogi określone w niniejszym artykule mają zastosowanie do wszystkich statków rybackich, z uwzględnieniem liczby rybaków na pokładzie, obszaru działania i długości rejsu.

2. Właściwy organ:

(a) po przeprowadzeniu konsultacji wprowadza wymóg, by właściciel statku ustanowił, zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, układami zbiorowymi oraz praktyką, procedury obowiązujące na statku mające na celu zapobieganie wypadkom przy pracy, urazom i chorobom, biorąc pod uwagę szczególne zagrożenia i czynniki ryzyka wynikające z pracy na danym statku rybackim; oraz

(b) wymaga, aby właścicielom statków rybackich, szyprom, rybakom i innym właściwym osobom zapewniono wystarczające i odpowiednie wskazówki, materiały szkoleniowe lub inne stosowne informacje na temat sposobu oceny ryzyka związanego z bezpieczeństwem i zdrowiem na pokładzie statku rybackiego i zarządzania takim ryzykiem.

3. Właściciele statku rybackiego:

(a) zapewniają, aby każdy rybak na statku był wyposażony w odpowiednią odzież ochronną i wyposażenie ochronne;

(b) zapewniają podstawowe szkolenie każdego rybaka w zakresie bezpieczeństwa, zatwierdzone przez właściwy organ; oraz

(c) zapewniają, aby rybacy byli w wystarczającym i odpowiednim stopniu zaznajomieni z wyposażeniem i jego obsługą, w tym z właściwymi środkami bezpieczeństwa, przed wykorzystaniem sprzętu lub udziałem w takiej obsłudze.

Artykuł 36

Ocena ryzyka w odniesieniu do połowów jest przeprowadzana z udziałem rybaków lub ich przedstawicieli.

CZĘŚĆ 6

ZMIANY

Artykuł 37

1. Zastosowanie niniejszej umowy i jej załączników podlega przeglądowi na wniosek którejkolwiek ze stron będących sygnatariuszami niniejszej umowy oraz w wyniku zmian jakichkolwiek postanowień konwencji.

2. Zastosowanie niniejszej umowy podlega przeglądowi i ocenie w dowolnym czasie na wniosek którejkolwiek ze stron będących sygnatariuszami niniejszej umowy oraz w wyniku zmian jakichkolwiek przepisów europejskich, które mogą mieć wpływ na niniejszą umowę.

CZĘŚĆ 7

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 38

Strony będące sygnatariuszami niniejszej umowy zawierają ją z zastrzeżeniem, że nie wejdzie ona w życie do czasu wejścia w życie konwencji. Konwencja wchodzi w życie dwanaście miesięcy po dniu, w którym dyrektor generalny Międzynarodowego Biura Pracy zarejestrował ratyfikację dokonaną przez dziesięć państw członkowskich MOP, z których osiem to państwa nadbrzeżne.

NA DOWÓD CZEGO niżej wymienieni złożyli podpisy na niniejszej umowie.