ZAŁĄCZNIK

CZĘŚĆ A

Ramy pobierania próbek i analiza

1. Pochodzenie izolatów bakterii poddawanych oznaczaniu wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe

Państwa członkowskie otrzymują izolaty bakterii do celów monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe co najmniej z każdej z następujących kombinacji izolatów/populacji zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność/żywności:

a) izolaty Salmonella spp. otrzymane z: (i) próbek każdej populacji kur niosek, brojlerów i indyków rzeźnych pobranych w ramach krajowych programów kontroli określonych w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003; (ii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od tuczników, z wyjątkiem państw członkowskich wdrażających krajowy program zwalczania salmonelli, który został zatwierdzony na szczeblu UE; (iii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od bydła w wieku poniżej jednego roku, jeśli krajowa produkcja mięsa takiego bydła przekracza 10 000 ton rocznie; (iv) próbek świeżego mięsa brojlerów i indyków pobranych w punktach kontroli granicznej;

b) izolaty C. coli i C. jejuni otrzymane z: (i) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od brojlerów; (ii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od indyków rzeźnych, jeśli krajowa produkcja mięsa z indyków przekracza 10 000 ton rocznie; (iii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od bydła w wieku poniżej jednego roku, jeśli krajowa produkcja mięsa takiego bydła przekracza 10 000 ton rocznie; (iv) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od tuczników;

c) izolaty komensalnych bakterii wskaźnikowych E. coli otrzymane z: (i) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od brojlerów; (ii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od indyków rzeźnych, jeśli krajowa produkcja mięsa z indyków przekracza 10 000 ton rocznie; (iii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od tuczników; (iv) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od bydła w wieku poniżej jednego roku, jeśli krajowa produkcja mięsa takiego bydła przekracza 10 000 ton rocznie; (v) próbek świeżego mięsa brojlerów, indyków, świń i bydła pobranych w punktach kontroli granicznej;

d) izolaty bakterii E. coli wytwarzających ESBL, AmpC lub CP otrzymane z: (i) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od brojlerów; (ii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od indyków rzeźnych, jeśli krajowa produkcja mięsa z indyków przekracza 10 000 ton rocznie; (iii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od tuczników; (iv) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od bydła w wieku poniżej jednego roku, jeśli krajowa produkcja mięsa takiego bydła przekracza 10 000 ton rocznie; (v) próbek świeżego mięsa brojlerów, indyków, świń i bydła pobranych na etapie sprzedaży detalicznej; (vi) próbek świeżego mięsa brojlerów, indyków, świń i bydła pobranych w punktach kontroli granicznej;

e) jeśli państwo członkowskie zadecyduje o monitorowaniu komensalnych bakterii wskaźnikowych E. faecalis oraz E. faecium zgodnie z art. 1 ust. 3, izolaty tych bakterii otrzymane z: (i) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od brojlerów; (ii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od indyków rzeźnych, jeśli krajowa produkcja mięsa z indyków przekracza 10 000 ton rocznie; (iii) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od tuczników; (iv) próbek zawartości jelita ślepego pobranych przy uboju od bydła w wieku poniżej jednego roku, jeśli krajowa produkcja mięsa takiego bydła przekracza 10 000 ton rocznie.

2. Częstotliwość pobierania próbek

Państwa członkowskie monitorują oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe w przypadku każdej kombinacji izolatów bakterii/populacji zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność/żywności wymienionych w pkt 1 zgodnie z następującym systemem rotacyjnym:

a) w latach 2021, 2023, 2025 i 2027: monitorowanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe przeprowadza się u tuczników, bydła w wieku poniżej jednego roku, w mięsie świń i bydła;

b) w latach 2022, 2024 i 2026: monitorowanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe przeprowadza się u kur niosek, brojlerów, indyków rzeźnych oraz w świeżym mięsie pochodzącym od brojlerów i indyków.

3. Projekt doboru próby i liczebność próby

3.1. Na poziomie rzeźni

a) projekt doboru próby:

Projektując plan pobierania próbek na poziomie rzeźni, państwa członkowskie uwzględniają specyfikacje techniczne EFSA dotyczące losowego pobierania próbek w celu zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u bakterii zoonotycznych i komensalnych (1).

Państwa członkowskie zapewniają proporcjonalne próbkowanie warstwowe próbek zawartości jelita ślepego w rzeźniach przetwarzających co najmniej 60 % określonej populacji zwierząt domowych w państwach członkowskich z równomiernym rozłożeniem pobieranych próbek w okresie monitorowania oraz, w miarę możliwości, randomizacją dni pobierania próbek w każdym miesiącu. Próbki pobiera się od zdrowych zwierząt pochodzących z losowo wybranych jednostek epidemiologicznych. Jednostką epidemiologiczną w przypadku brojlerów i indyków rzeźnych jest stado. Jednostką epidemiologiczną w przypadku tuczników i bydła w wieku poniżej jednego roku jest partia przeznaczona do uboju. Rocznie pobiera się tylko jedną próbkę z tej samej jednostki epidemiologicznej. Każdą próbkę pobiera się z jednej tuszy wybranej losowo z jednostki epidemiologicznej. Natomiast w przypadku brojlerów każdą próbkę pobiera się z dziesięciu tusz wybranych losowo z jednostki epidemiologicznej.

Liczba pobranych próbek na rzeźnię musi być proporcjonalna do rocznej przepustowości każdej rzeźni objętej planem pobierania próbek;

b) liczebność próby:

W celu zbadania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe wymaganej minimalnej liczby izolatów bakterii, o których mowa w pkt 4.1, państwa członkowskie pobierają co roku wystarczającą liczbę próbek, o których mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (ii) i (iii), pkt 1 lit. b) oraz pkt 1 lit. c) ppkt (i)–(iv), uwzględniając szacowaną częstość występowania monitorowanych gatunków bakterii w danej populacji zwierząt.

Na zasadzie odstępstwa, jeżeli częstość występowania monitorowanych gatunków bakterii jest niższa lub równa 30 % w badanej populacji zwierząt, gdy częstość występowania jest nieznana w pierwszym roku monitorowania lub gdy liczba jednostek epidemiologicznych dostępnych do pobierania próbek jest niewystarczająca, aby zapobiec wielokrotnemu pobieraniu próbek z tych samych jednostek, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o ograniczeniu rocznej liczby próbek, które należy pobrać, do 300. Ta roczna liczba może zostać dodatkowo zmniejszona do 150 dla każdej konkretnej kombinacji izolatów bakterii/populacji zwierząt, jeśli w danym państwie członkowskim roczna produkcja krajowa wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, poniżej 100 000 ton mięsa indyków, poniżej 100 000 ton mięsa świń lub poniżej 50 000 ton mięsa bydła. Państwa członkowskie korzystające z możliwości ograniczenia rocznej liczby próbek opierają swoją decyzję na udokumentowanych dowodach, takich jak wyniki badań, i przedkładają te dowody Komisji przed wdrożeniem po raz pierwszy ograniczonego pobierania próbek.

Państwa członkowskie pobierają rocznie co najmniej 300 próbek z każdej populacji zwierząt, o której mowa w pkt 1 lit. d) ppkt (i)–(iv). Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, poniżej 100 000 ton mięsa indyków, poniżej 100 000 ton mięsa świń lub poniżej 50 000 ton mięsa bydła, państwo to może podjąć decyzję o pobraniu co najmniej 150 próbek zamiast 300 próbek dla każdej konkretnej badanej populacji zwierząt.

3.2. Na poziomie handlu detalicznego

a) projekt doboru próby:

Projektując plan pobierania próbek na poziomie handlu detalicznego, państwa członkowskie uwzględniają specyfikacje techniczne EFSA dotyczące losowego pobierania próbek w celu zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u bakterii zoonotycznych i komensalnych (2).

Państwa członkowskie zapewniają proporcjonalne próbkowanie warstwowe próbek świeżego mięsa pobranych na etapie sprzedaży detalicznej bez wstępnego doboru próbek na podstawie pochodzenia żywności, z proporcjonalnym przydziałem liczby próbek do populacji danego regionu geograficznego. Zapewniają one również równomierne rozłożenie próbek świeżego mięsa w ciągu roku monitorowania oraz, w miarę możliwości, randomizację dni pobierania próbek w każdym miesiącu. Partie, z których pobiera się próbki w danym dniu, wybiera się losowo;

b) liczebność próby:

Państwa członkowskie pobierają 300 próbek z każdej kategorii świeżego mięsa, o której mowa w pkt 1 lit. d) ppkt (v). Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, poniżej 100 000 ton mięsa indyków, poniżej 100 000 ton mięsa świń lub poniżej 50 000 ton mięsa bydła, państwo to może podjąć decyzję o pobraniu 150 próbek zamiast 300 próbek z każdej konkretnej uwzględnianej kategorii świeżego mięsa.

3.3. W punktach kontroli granicznej

a) projekt doboru próby:

Projektując plan pobierania próbek w punktach kontroli granicznej, państwa członkowskie uwzględniają specyfikacje techniczne EFSA dotyczące losowego pobierania próbek w celu zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u bakterii zoonotycznych i komensalnych (3).

Państwa członkowskie zapewniają proporcjonalne próbkowanie warstwowe przesyłek i próbek mięsa według punktu kontroli granicznej i kraju pochodzenia, przy równomiernym rozłożeniu w ciągu roku monitorowania przesyłek przywożonego świeżego mięsa, z których pobrano próbki na poziomie punktów kontroli granicznej. Plan pobierania próbek obejmuje wszystkie punkty kontroli granicznej wyznaczone w odniesieniu do świeżego mięsa. Przesyłki wybierane do próby w danym dniu wybiera się losowo, a w przypadku pobierania próbek z przesyłki, próbki pobiera się losowo. Jeżeli przesyłka składa się z różnych partii, próbki pobiera się z różnych partii. Próbki nie mogą być łączone;

b) liczebność próby:

Państwa członkowskie określają odpowiednią liczbę próbek pobieranych rocznie z każdej kategorii świeżego mięsa, o której mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (iv), pkt 1 lit. c) ppkt (v) i pkt 1 lit. d) ppkt (vi), na podstawie orientacyjnych poziomów częstotliwości pobierania próbek określonych w tabeli 1.

Tabela 1

Świeże mięso podlegające badaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe przy przywozie: orientacyjne poziomy częstotliwości pobierania próbek

Rodzaj świeżego mięsa Zalecane roczne poziomy częstotliwości pobierania próbek z przesyłek, które dotarły do punktów kontroli granicznej Mięso brojlerów 3 % Mięso indyków 15 % Mięso świń 10 % Mięso bydła 2 %

4. Oznaczanie wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe

4.1. Liczba izolatów, które mają zostać zbadane

Państwa członkowskie badają pod kątem podatności na środki przeciwdrobnoustrojowe następującą liczbę izolatów rocznie i zapewniają, aby w ciągu roku nie badano więcej niż jednego izolatu na gatunek bakterii/serotyp Salmonella z tej samej jednostki epidemiologicznej:

W przypadku Salmonella spp.:

— do 170 izolatów otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (i). Jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, państwo to może podjąć decyzję o ustaleniu górnej granicy wynoszącej 85 izolatów zamiast 170 izolatów. Izolaty otrzymuje się ze zdrowych zwierząt. Jeśli liczba izolatów dostępnych rocznie na populację zwierząt w państwie członkowskim jest wyższa niż górna granica, losowy wybór tych izolatów przeprowadza się w sposób zapewniający reprezentatywność geograficzną i, w miarę możliwości, równomierny rozkład daty pobrania próbek w ciągu roku. Jeżeli roczna liczba izolatów jest niższa od górnej granicy, należy zbadać wszystkie z nich,

— co najmniej 170 izolatów otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (ii), lub – w przypadku państw członkowskich korzystających z odstępstwa, o którym mowa w pkt 3.1 lit. b) akapit drugi – wszystkie izolaty uzyskane z tych próbek. Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa świń, państwo to może podjąć decyzję o badaniu co najmniej 85 izolatów zamiast 170 izolatów,

— co najmniej 170 izolatów otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (iii), lub – w przypadku państw członkowskich korzystających z odstępstwa, o którym mowa w pkt 3.1 lit. b) akapit drugi – wszystkie izolaty uzyskane z tych próbek,

— wszystkie izolaty otrzymane z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. a) ppkt (iv).

W przypadku C. coli i C. jejuni:

— co najmniej 170 izolatów najczęściej występujących w kraju gatunków Campylobacter (spośród C. coli i C. jejuni) otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. b) ppkt (i)–(iii), lub, w przypadku państw członkowskich korzystających z odstępstwa, o którym mowa w pkt 3.1 lit. b) akapit drugi, wszystkie izolaty uzyskane z tych próbek. Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, państwo to może podjąć decyzję o badaniu co najmniej 85 izolatów zamiast 170 izolatów,

— do 170 izolatów rzadziej występujących w kraju gatunków Campylobacter (spośród C. coli i C. jejuni) wykrytych podczas uzyskiwania izolatów najczęściej występujących w kraju gatunków Campylobacter otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. b) ppkt (i)–(iii),

— co najmniej 170 izolatów C. coli otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. b) ppkt (iv), lub, w przypadku państw członkowskich korzystających z odstępstwa, o którym mowa w pkt 3.1 lit. b) akapit drugi, wszystkie izolaty uzyskane z tych próbek. Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa świń, państwo to może podjąć decyzję o badaniu minimum 85 izolatów zamiast 170 izolatów.

W przypadku komensalnych bakterii wskaźnikowych E. coli:

— co najmniej 170 izolatów otrzymanych z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. c) ppkt (i)–(iv). Na zasadzie odstępstwa, jeśli roczna produkcja w danym państwie członkowskim wynosi poniżej 100 000 ton mięsa brojlerów, poniżej 100 000 ton mięsa indyków lub poniżej 100 000 ton mięsa świń, państwo to może podjąć decyzję o przebadaniu co najmniej 85 próbek zamiast 170 próbek dla każdej konkretnej badanej populacji zwierząt,

— wszystkie izolaty otrzymane z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. c) ppkt (v).

W przypadku bakterii E. coli wytwarzających ESBL, AmpC i CP:

— wszystkie izolaty otrzymane z próbek, o których mowa w pkt 1 lit. d).

4.2. Metody analityczne wykrywania i oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe

Państwa członkowskie stosują epidemiologiczne wartości progowe oraz zakresy stężeń określone w tabelach 2, 3 i 4 poniżej w celu oznaczenia wrażliwość na środki przeciwdrobnoustrojowe Salmonella spp., C. coli, C. jejuni oraz komensalnych bakterii wskaźnikowych E. coli, E. faecalis i E. faecium.

Wszystkie izolaty E. coli i Salmonella zbadane zgodnie z tabelą 2 i wykazujące oporność na cefotaksym, ceftazydym lub meropenem poddaje się dalszemu badaniu za pomocą drugiego panelu substancji przeciwdrobnoustrojowych zgodnie z tabelą 5.

Do celów szczególnego monitorowania bakterii E. coli wytwarzających ESBL, AmpC lub CP państwa członkowskie stosują metody, o których mowa w pkt 5.

Oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe dokonują laboratoria, o których mowa w art. 3 ust. 2. Badanie przeprowadza się przy użyciu metody mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z metodą referencyjną ISO 20776-1:2019.

Tabela 2

Panel substancji przeciwdrobnoustrojowych objętych monitorowaniem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz ustalone przez EUCAST progi oporności i zakresy stężeń, które mają zostać zbadane u Salmonella spp. i komensalnych bakterii wskaźnikowych E. coli (pierwszy panel)

Środek przeciwdrobnoustrojowy Klasa środka przeciwdrobnoustrojowego Gatunek Progi interpretacyjne dla oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (mg/l) Zakres stężeń (mg/l) (liczbę dołków podano w nawiasach) Epidemiologiczna wartość graniczna Wartość graniczna Amikacyna Aminoglikozyd Salmonella > 4 (*) > 16 4–128 (6) E. coli > 8 > 16 Ampicylina Penicylina Salmonella > 8 > 8 1–32 (6) E. coli > 8 > 8 Azytromycyna Makrolid Salmonella Bd. Bd. 2–64 (6) E. coli Bd. Bd. Cefotaksym Cefalosporyna Salmonella > 0,5 > 2 0,25–4 (5) E. coli > 0,25 > 2 Ceftazydym Cefalosporyna Salmonella > 2 > 4 0,25–8 (6) E. coli > 0,5 > 4 Chloramfenikol Fenikol Salmonella > 16 > 8 8–64 (4) E. coli > 16 > 8 Cyprofloksacyna Fluorochinolon Salmonella > 0,06 > 0,06 0,015–8 (10) E. coli > 0,06 > 0,5 Kolistyna Polimyksyna Salmonella Bd. > 2 1–16 (5) E. coli > 2 > 2 Gentamycyna Aminoglikozyd Salmonella > 2 > 4 0,5–16 (6) E. coli > 2 > 4 Meropenem Karbapenem Salmonella > 0,125 > 8 0,03–16 (10) E. coli > 0,125 > 8 Kwas nalidyksowy Chinolon Salmonella > 8 Bd. 4–64 (5) E. coli > 8 Bd. Sulfametoksazol Antagonista folianów Salmonella Bd. Bd. 8–512 (7) E. coli > 64 Bd. Tetracyklina Tetracyklina Salmonella > 8 Bd. 2–32 (5) E. coli > 8 Bd. Tygecyklina Glicylcyklina Salmonella Bd. Bd. 0,25–8 (6) E. coli > 0,5 > 0,5 Trimetoprym Antagonista folianów Salmonella > 2 > 4 0,25–16 (7) E. coli > 2 > 4 Bd.: brak danych.





Tabela 3

Panel substancji objętych monitorowaniem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz ustalone przez EUCAST progi interpretacyjne oporności i zakresy stężeń, które mają zostać zbadane u C. jejuni oraz C. coli

Środek przeciwdrobnoustrojowy Klasa środka przeciwdrobnoustrojowego Gatunek Progi interpretacyjne dla oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (mg/l) Zakres stężeń (mg/l) (liczbę dołków podano w nawiasach) Epidemiologiczna wartość graniczna Wartość graniczna Chloramfenikol Fenikol C. jejuni > 16 Bd. 2–64 (6) C. coli > 16 Bd. Cyprofloksacyna Fluorochinolon C. jejuni > 0,5 > 0,5 0,12–32 (9) C. coli > 0,5 > 0,5 Ertapenem Karbapenem C. jejuni Bd. Bd. 0,125–4 (6) C. coli Bd. Bd. Erytromycyna Makrolid C. jejuni > 4 > 4 1–512 (10) C. coli > 8 > 8 Gentamycyna Aminoglikozyd C. jejuni > 2 Bd. 0,25–16 (7) C. coli > 2 Bd. Tetracyklina Tetracyklina C. jejuni > 1 > 2 0,5–64 (8) C. coli > 2 > 2 Bd.: brak danych.





Tabela 4

Panel substancji objętych monitorowaniem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz ustalone przez EUCAST progi oporności i zakresy stężeń, które mają zostać zbadane u E. faecalis oraz E. faecium

Środek przeciwdrobnoustrojowy Klasa środka przeciwdrobnoustrojowego Gatunek Progi interpretacyjne dla oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (mg/l) Zakres stężeń (mg/l) (liczbę dołków podano w nawiasach) Epidemiologiczna wartość graniczna Wartość graniczna Ampicylina Penicylina E. faecalis > 4 > 8 0,5–64 (8) E. faecium > 4 > 8 Chloramfenikol Fenikol E. faecalis > 32 Bd. 4–128 (6) E. faecium > 32 Bd. Cyprofloksacyna Fluorochinolon E. faecalis > 4 > 4 0,12–16 (8) E. faecium > 4 > 4 Daptomycyna Lipopeptyd E. faecalis > 4 Bd. 0,25–32 (8) E. faecium > 8 Bd. Erytromycyna Makrolid E. faecalis > 4 Bd. 1–128 (8) E. faecium > 4 Bd. Gentamycyna Aminoglikozyd E. faecalis > 64 Bd. 8–1 024 (8) E. faecium > 32 Bd. Linezolid Oksazolidynon E. faecalis > 4 > 4 0,5–64 (8) E. faecium > 4 > 4 Chinuprystyna/dalfoprystyna Streptogramina E. faecalis Bd. Bd. 0,5–64 (8) E. faecium Bd. > 4 Teikoplanina Glikopeptyd E. faecalis > 2 > 2 0,5–64 (8) E. faecium > 2 > 2 Tetracyklina Tetracyklina E. faecalis > 4 Bd. 1–128 (8) E. faecium > 4 Bd. Tygecyklina Glicylcyklina E. faecalis > 0,25 > 0,25 0,03–4 (8) E. faecium > 0,25 > 0,25 Wankomycyna Glikopeptyd E. faecalis > 4 > 4 1–128 (8) E. faecium > 4 > 4 Bd.: brak danych.

5. Szczególne monitorowanie bakterii E. coli wytwarzających ESBL, AmpC lub CP

5.1. Metody wykrywania bakterii E. coli przypuszczalnie wytwarzających ESBL, AmpC lub CP

W celu oszacowania odsetka próbek zawierających bakterie E. coli przypuszczalnie wytwarzające ESBL, AmpC lub CP w próbkach zawartości jelita ślepego oraz świeżego mięsa pobranych zgodnie z pkt 1 lit. d) laboratoria, o których mowa w art. 3 ust. 2, stosują metody wykrywania wyszczególnione w protokołach laboratorium referencyjnego UE ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (4).

Wszystkie izolaty bakterii E. coli przypuszczalnie wytwarzających ESBL, AmpC lub CP zidentyfikowane za pomocą metod, o których mowa powyżej, bada się za pomocą pierwszego panelu i drugiego panelu substancji przeciwdrobnoustrojowych zgodnie z, odpowiednio, tabelą 2 i tabelą 5.

Tabela 5

Panel środków przeciwdrobnoustrojowych, epidemiologiczne wartości progowe EUCAST (ECOFF) oraz wartości graniczne oporności i zakresy stężeń przeznaczone wyłącznie do badania izolatów bakterii Salmonella spp. oraz E. coli opornych na cefotaksym, ceftazydym lub meropenem – (drugi panel)

Środek przeciwdrobnoustrojowy Klasa środka przeciwdrobnoustrojowego Gatunek Progi interpretacyjne dla oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (mg/l) Zakres stężeń (mg/l) (liczbę dołków podano w nawiasach) Epidemiologiczna wartość graniczna Wartość graniczna Cefepim Cefalosporyna Salmonella Bd. > 4 0,06–32 (10) E. coli > 0,125 > 4 Cefotaksym Cefalosporyna Salmonella > 0,5 > 2 0,25–64 (9) E. coli > 0,25 > 2 Cefotaksym + kwas klawulanowy Kombinacja inhibitorów cefalosporyny/beta-laktamazy Salmonella Bd. Bd. 0,06–64 (11) E. coli > 0,25 Bd. Cefoksytyna Cefamycyna Salmonella > 8 Bd. 0,5–64 (8) E. coli > 8 Bd. Ceftazydym Cefalosporyna Salmonella > 2 > 4 0,25–128 (10) E. coli > 0,5 > 4 Ceftazydym + kwas klawulanowy Kombinacja inhibitorów cefalosporyny/beta-laktamazy Salmonella Bd. Bd. 0,125–128 (11) E. coli > 0,5 Bd. Ertapenem Karbapenem Salmonella Bd. > 0,5 0,015–2 (8) E. coli Bd. > 0,5 Imipenem Karbapenem Salmonella > 1 > 4 0,12–16 (8) E. coli > 0,5 > 4 Meropenem Karbapenem Salmonella > 0,125 > 8 0,03–16 (10) E. coli > 0,125 > 8 Temocylina Penicylina Salmonella > Bd. Bd. 0,5–128 (9) E. coli > 16 Bd. Bd.: brak danych.

5.2. Metoda ilościowa do oceny odsetka bakterii E. coli wytwarzających ESBL lub AmpC

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o ocenie odsetka bakterii E. coli wytwarzających ESBL lub AmpC w porównaniu z całkowitą liczbą izolatów E. coli obecnych w próbie. W takim przypadku oznaczają liczbę bakterii E. coli wytwarzających ESBL lub AmpC oraz całkowitą liczbę E. coli, stosując metody rozcieńczeń, a następnie umieszczając je na podłożach selektywnych i nieselektywnych, zgodnie z protokołami laboratorium referencyjnego UE ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (5).

6. Metoda alternatywna

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zezwoleniu na stosowanie metody sekwencjonowania całego genomu („WGS”) jako metody alternatywnej w stosunku do metody mikrorozcieńczeń przy użyciu paneli badawczych substancji przeciwdrobnoustrojowych z tabel 2 i 5 przy prowadzeniu specjalnego monitorowania bakterii E. coli wytwarzających ESBL, AmpC lub CP, o którym mowa w pkt 5. Mogą one również zezwolić na stosowanie WGS jako metody alternatywnej w stosunku do metody mikrorozcieńczeń w bulionie przy użyciu panelu testowego substancji przeciwdrobnoustrojowych z tabeli 5 przy dalszych badaniach, zgodnie z pkt 4.2, izolatów E. coli i Salmonella wykazujących oporność na cefotaksym, ceftazydym lub meropenem.

Laboratoria stosujące WGS jako metodę alternatywną stosują protokoły laboratorium referencyjnego UE ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (6).

7. Kontrola jakości, przechowywanie izolatów i badania potwierdzające

Państwa członkowskie zapewniają udział laboratoriów, o których mowa w art. 3 ust. 2, w systemie zapewniania jakości obejmującym badanie biegłości przeprowadzane na szczeblu krajowym lub unijnym w celu identyfikacji gatunków docelowych, określania podtypu i oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe bakterii zebranych do celów zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Odporne izolaty przechowywane są przez laboratoria w temperaturze -80 °C przez okres co najmniej pięciu lat. Można stosować inne temperatury przechowywania, o ile zapewniają one żywotność bakterii i brak zmian we właściwościach szczepu.

Jeżeli EFSA i laboratorium referencyjne UE ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe uzna to za istotne z naukowego punktu widzenia, laboratoria, o których mowa w art. 3 ust. 2, przesyłają do badań potwierdzających do laboratorium referencyjnego UE ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe wszelkie izolaty zbadane zgodnie z pkt 4, 5 i 6.

CZĘŚĆ B

Sprawozdawczość

1. Przepisy ogólne w zakresie przekazywania danych

Państwa członkowskie sporządzają sprawozdania i przekazują w odniesieniu do każdego pojedynczego izolatu informacje, o których mowa w pkt 2, ujmując odrębnie każdą kombinację gatunku bakterii i populacji zwierząt oraz gatunku bakterii i kategorii żywności wymienioną w części A pkt 1. Państwa członkowskie przekazują wyniki zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe przewidzianego w niniejszej decyzji w formie danych opartych na izolatach, stosując przy tym słownik danych i elektroniczne formularze gromadzenia danych przewidziane przez EFSA. Państwa członkowskie opisują techniki doboru próby, procedury warstwowania i randomizacji w odniesieniu do populacji zwierząt i kategorii żywności.

W przypadku gdy monitorowanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe odbywa się za pomocą oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe, państwa członkowskie przekazują informacje, o których mowa w pkt 2.1.

W przypadku gdy monitorowanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe odbywa się przy użyciu WGS, państwa członkowskie przekazują informacje, o których mowa w pkt 2.2.

W przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się przekazywać EFSA dane zebrane dobrowolnie, dane te przekazuje się oddzielnie od danych, których gromadzenie jest obowiązkowe.

2. Zbiór danych objętych sprawozdawczością

2.1. Sprawozdawczość w zakresie wyników oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe

W odniesieniu do każdego pojedynczego izolatu przekazuje się następujące informacje:

— niepowtarzalny identyfikator lub kod izolatu,

— gatunek bakterii,

— serotyp (w przypadku Salmonella spp.),

— populacja zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, lub kategoria żywności,

— etap, na którym dokonano pobrania próbki,

— rodzaj próbki,

— kod punktu kontroli granicznej w zintegrowanym skomputeryzowanym systemie weterynaryjnym (TRACES) (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— numer wspólnego zdrowotnego dokumentu wejścia (CHED) przesyłki (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— państwo pochodzenia przesyłki (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— osoba pobierająca próbkę,

— strategia pobierania próbek,

— data pobrania próbki,

— data rozpoczęcia analizy (izolacja),

— identyfikator lub kod izolatu przydzielony przez laboratorium przeprowadzające oznaczanie wrażliwości izolatu na środki przeciwdrobnoustrojowe,

— data oznaczenia wrażliwości,

— środek przeciwdrobnoustrojowy,

— wartość minimalnego stężenia hamującego (MIC) (w mg/l),

— badanie na synergizm z kwasem klawulanowym dla ceftazydymu,

— badanie na synergizm z kwasem klawulanowym dla cefotaksymu.

2.2. Sprawozdawczość w zakresie wyników badań WGS

W odniesieniu do każdego pojedynczego izolatu przekazuje się następujące informacje:

— niepowtarzalny identyfikator lub kod izolatu,

— gatunek bakterii,

— populacja zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, lub kategoria żywności,

— etap, na którym dokonano pobrania próbki,

— rodzaj próbki,

— kod TRACES punktu kontroli granicznej (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— numer CHED przesyłki (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— państwo pochodzenia przesyłki (wyłącznie w przypadku badania przywożonego mięsa),

— osoba pobierająca próbkę,

— strategia pobierania próbek,

— data pobrania próbki,

— data rozpoczęcia analizy (izolacja),

— identyfikator lub kod izolatu nadany przez laboratorium,

— data sekwencjonowania,

— wersja narzędzia prognozowania,

— dane dotyczące genów nadających oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe,

— zastosowana technologia sekwencjonowania,

— wykorzystane przygotowanie bibliotek.

(1) https://www.efsa.europa.eu/it/efsajournal/pub/3686

(2) Zob. przypis 1.

(3) Zob. przypis 1.

(*) *: wstępny próg EUCAST.

(4) https://www.eurl-ar.eu/protocols.aspx

(5) https://www.eurl-ar.eu/protocols.aspx

(6) https://www.eurl-ar.eu/protocols.aspx