PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 30/16

ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 73/2009

z dnia 19 stycznia 2009 r.

ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 36 i 37 oraz art. 299 ust. 2,

uwzględniając Traktat o przystąpieniu z 1979 r., w szczególności dołączony do niego protokół nr 4 ust. 6 dotyczący bawełny,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),

po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym (2),

po konsultacji z Komitetem Regionów (3):

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Uzgodnione w latach 2003 i 2004 reformy wspólnej polityki rolnej (WPR) obejmowały przepisy służące ocenie skuteczności tych reform. W związku z tym w dniu 20 listopada 2007 r. Komisja przedstawiła komunikat dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Przygotowania do oceny funkcjonowania reformy WPR”. Należy uwzględnić ten komunikat oraz późniejsze dyskusje nad jego głównymi elementami, które toczyły się w Parlamencie Europejskim, Radzie, Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym i Komitecie Regionów, a także liczne uwagi będące wynikiem konsultacji społecznych.

(2) Doświadczenie wyniesione z wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia (4) pokazuje w szczególności, że niektóre elementy mechanizmów wsparcia wymagają dostosowania. W szczególności należy rozszerzyć oddzielenie wsparcia bezpośredniego od wielkości produkcji oraz uprościć funkcjonowanie systemu płatności jednolitej. Ponadto rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 kilkakrotnie podlegało znacznym zmianom. W świetle rozwoju sytuacji oraz celem zachowania przejrzystości należy je uchylić i zastąpić niniejszym rozporządzeniem.

(3) Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanowiło zasadę, że rolnicy, którzy nie spełniają niektórych wymogów dotyczących zdrowia publicznego, zdrowia roślin i zwierząt, ochrony środowiska oraz dobrostanu zwierząt otrzymują zmniejszone płatności bezpośrednie lub podlegają wykluczeniu z płatności. Ten system wzajemnej zgodności stanowi nieodłączną część wspólnotowego wsparcia w postaci płatności bezpośrednich i dlatego powinien zostać zachowany. Doświadczenie pokazało jednak, że niektóre wymogi objęte zasadą wzajemnej zgodności nie są dostatecznie związane z działalnością rolniczą czy gruntami rolnymi lub dotyczą bardziej organów krajowych niż rolników. Dlatego właściwe jest dostosowanie zakresu zasady wzajemnej zgodności.

(4) Ponadto by uniknąć porzucania gruntów rolnych i zapewnić utrzymanie gruntów zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanowiło wspólnotowe ramy prawne, na mocy których państwa członkowskie przyjmują normy uwzględniające szczególny charakter odnośnych obszarów, w tym warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw. Te ramy prawne należy zachować. Doświadczenie wykazało jednak, że odpowiedni charakter i korzystne skutki niektórych norm nie wystarczają, aby uzasadnić ich wdrożenie przez wszystkie państwa członkowskie. Normy takie powinny zatem stać się dobrowolne dla państw członkowskich. Jednakże w celu zapewnienia, aby ramy były możliwie jak najbardziej spójne, norma nie powinna być dobrowolna w przypadku gdy przed rokiem 2009 dane państwa członkowskie już określiły na jej podstawie wymogi minimalne lub jeżeli obowiązują przepisy krajowe, które odnoszą się do tej normy.

(5) Zniesienie — zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia — obowiązkowego odłogowania w ramach systemu płatności jednolitej mogłoby mieć w niektórych przypadkach niekorzystne skutki dla środowiska, w szczególności w odniesieniu do niektórych cech krajobrazu. Zatem właściwe jest wzmocnienie przepisów wspólnotowych mających na celu ochronę określonych cech krajobrazu. W szczególnych sytuacjach państwo członkowskie powinno również mieć możliwość utworzenia lub utrzymania siedlisk.

(6) Na niektórych obszarach stopniowo problemem stała się ochrona zasobów wodnych i zarządzanie nimi w kontekście działalności rolniczej. Należy zatem wzmocnić wspólnotowe ramy prawne dotyczące zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami i wyciekami oraz w celu gospodarowania zużyciem wody.

(7) W rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 uznano pozytywny wpływ trwałych użytków zielonych na środowisko. Należy zachować środki przewidziane w tym rozporządzeniu, zmierzające do zachęcenia do utrzymywania istniejących trwałych użytków zielonych, zapobiegając w ten sposób ich masowemu przekształcaniu w grunty orne.

(8) W celu osiągnięcia lepszej równowagi między instrumentami polityki mającymi na celu promowanie zrównoważonego rolnictwa oraz instrumentami mającymi na celu promowanie rozwoju obszarów wiejskich, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wprowadzono system obowiązkowego stopniowego zmniejszania płatności bezpośrednich („modulacji”). Należy utrzymać ten system i objąć nim wyłączenie płatności do wysokości 5 000 EUR.

(9) Oszczędności uzyskane dzięki modulacji wykorzystuje się w celu finansowania środków w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich. Od momentu przyjęcia rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 sektor rolniczy stanął w obliczu wielu nowych i trudnych wyzwań, takich jak zmiany klimatu i wzrastające znaczenie bioenergii, jak również konieczność poprawy gospodarki wodnej i skuteczniejsza ochrona różnorodności biologicznej. W świetle kwestii zmian klimatu Wspólnota, będąca stroną protokołu z Kioto (5), została wezwana do dostosowania swojej polityki. Ponadto w następstwie poważnych problemów związanych z niedoborem wody i suszami Rada w swoich konkluzjach z dnia 30 października 2007 r. w sprawie niedoboru wody i susz stwierdziła, że kwestie gospodarki wodnej w rolnictwie powinny pozostać przedmiotem uwagi. Ponadto w swoich konkluzjach z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zatrzymania procesu utraty różnorodności biologicznej Rada podkreśliła, że zachowanie różnorodności biologicznej pozostaje głównym wyzwaniem i niezależnie od znacznych postępów jakich już dokonano, osiągnięcie wyznaczonego przez Wspólnotę celu na 2010 rok w zakresie różnorodności biologicznej będzie wymagało podjęcia dodatkowych starań. Ponadto, zważywszy że innowacje mogą szczególnie przyczynić się do rozwoju nowych technologii, produktów i procesów, powinny one wzmocnić starania na rzecz sprostania tym nowym wyzwaniom. Wygaśnięcie systemu kwot mlecznych w 2015 roku zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (6) będzie wymagało od rolników prowadzących gospodarstwa mleczarskie szczególnych wysiłków, aby dostosować się do zmieniających się warunków, w szczególności w regionach o mniej korzystnych warunkach gospodarowania. Właściwe zatem jest określenie tej szczególnej sytuacji również jako nowego wyzwania, któremu państwa członkowskie powinny móc sprostać, aby zapewnić sektorowi mleczarskiemu „miękkie lądowanie”.

(10) Wspólnota uznaje potrzebę podjęcia nowych wyzwań w ramach swojej strategii politycznej. W dziedzinie rolnictwa stosownym narzędziem służącym podjęciu wyzwań są programy rozwoju obszarów wiejskich przyjęte na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (7). Należy udostępnić dodatkowe fundusze, aby umożliwić państwom członkowskim zmianę programów rozwoju obszarów wiejskich, bez konieczności ograniczenia obecnie prowadzonych działań w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w innych dziedzinach. Perspektywa finansowa na lata 2007–2013 nie przewiduje jednak środków finansowych mających na celu niezbędne wzmocnienie wspólnotowej polityki rozwoju obszarów wiejskich. W tych okolicznościach należy pozyskiwać dużą część potrzebnych środków finansowych przez stopniowe zwiększanie redukcji płatności bezpośrednich za pomocą modulacji.

(11) Charakterystyczną cechą dystrybucji środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielenie znacznej części płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Wiadomym jest, że więksi beneficjenci nie wymagają takiego samego poziomu jednolitego wsparcia, aby osiągnąć cel skutecznego wsparcia dochodów. Ponadto ze względu na możliwości dostosowania większym beneficjentom łatwiej jest zarządzać niższym poziomem jednolitego wsparcia. Sprawiedliwe jest zatem oczekiwanie, aby rolnicy otrzymujący duże kwoty wsparcia w sposób szczególny przyczyniali się do finansowania środków rozwoju obszarów wiejskich skierowanych na nowe wyzwania. Właściwe jest zatem ustanowienie mechanizmu umożliwiającego zwiększenie redukcji wyższych płatności i wykorzystanie uzyskanych w ten sposób wpływów do podjęcia nowych wyzwań w ramach rozwoju obszarów wiejskich.

(12) Specyficzne położenie geograficzne regionów najbardziej oddalonych, jak również ich wyspiarski charakter, niewielkie rozmiary, górzysty teren oraz klimat nakładają dodatkowy ciężar na sektory rolnicze w tych regionach. W celu zmniejszenia takich obciążeń i ograniczeń należy przewidzieć odstępstwo od obowiązku stosowania zmniejszenia w ramach modulacji w odniesieniu do rolników w regionach najbardziej oddalonych.

(13) Państwa członkowskie, które podjęły decyzję o stosowaniu systemu dobrowolnej modulacji, powinny uwzględnić zwiększone stawki modulacji obowiązkowej. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie Rady (WE) nr 378/2007 z dnia 27 marca 2007 r. ustanawiające zasady dobrowolnej modulacji płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników (8).

(14) Kwoty otrzymane w wyniku zastosowania zmniejszenia w wysokości 5 punktów procentowych w ramach modulacji określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 powinny zostać przydzielone państwom członkowskim zgodnie z takimi samymi kryteriami ustanowionymi na mocy tego rozporządzenia, tj. zgodnie z obiektywnymi kryteriami przy jednoczesnym ustanowieniu przepisu dotyczącego pozostawienia określonej wielkości procentowej tych kwot w państwach członkowskich, w których zostały one uzyskane. Z uwagi na dostosowania strukturalne wynikające ze zniesienia interwencji na rynku żyta, należy utrzymać szczególne środki dla niektórych regionów produkujących żyto, które mają być finansowane z części kwot uzyskanych dzięki modulacji. Ponadto kwoty wynikające z zastosowania dalszych zmniejszeń w ramach modulacji powinny zostać udostępnione państwom członkowskim, w których zostały one uzyskane.

(15) W celu ułatwienia stosowania modulacji, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przyznawania płatności bezpośrednich dla rolników, oraz przesunięcia środków do programów rozwoju obszarów wiejskich należy określić w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego pułapy netto w celu ograniczenia płatności dla rolników po zastosowaniu modulacji. Aby uwzględnić specyficzny charakter wsparcia w ramach WPR w regionach najbardziej oddalonych oraz fakt, że płatności bezpośrednie nie są przedmiotem modulacji, pułap netto dla państw członkowskich, których to dotyczy, nie powinien obejmować płatności bezpośrednich w tych regionach. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie Rady (WE) 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (9).

(16) Rolnicy w nowych państwach członkowskich które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub po tej dacie, otrzymują płatności bezpośrednie w ramach mechanizmu stopniowego ich wprowadzania przewidzianego w aktach przystąpienia tych państw. W celu zapewnienia odpowiedniej równowagi między instrumentami w dziedzinie polityki mającymi na celu wspieranie zrównoważonego rolnictwa a instrumentami rozwoju obszarów wiejskich, system modulacji w nowych państwach członkowskich należy stosować dopiero, gdy poziom płatności bezpośrednich mający zastosowanie w nowych państwach członkowskich będzie równy poziomowi mającemu zastosowanie w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie.

(17) Modulacja nie powinna spowodować zmniejszenia kwot netto wypłacanych rolnikom w nowych państwach członkowskich do poziomu poniżej kwot wypłacanych ich odpowiednikom w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie. Dlatego też po rozpoczęciu stosowania modulacji w odniesieniu do rolników w nowych państwach członkowskich, stawka zmniejszenia powinna ograniczać się do różnicy między poziomem stosowanym w ramach mechanizmu stopniowego wprowadzania a poziomem stosowanym w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie w następstwie zastosowania modulacji. Ponadto modulację należy uwzględniać podczas przyznawania krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich rolnikom w nowych państwach członkowskich, którzy podlegają modulacji.

(18) Mając na względzie zapewnienie zgodności kwot przeznaczonych na finansowanie WPR z rocznymi pułapami ustanowionymi w perspektywie finansowej, należy zachować przewidziany w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 mechanizm finansowy, zgodnie z którym poziom wsparcia bezpośredniego zostaje dostosowany, gdy z prognoz wynika, że przy zachowaniu marginesu bezpieczeństwa wynoszącego 300 000 000 EUR, pułap pośredni w pozycji 2 zostanie przekroczony w danym roku budżetowym. Uwzględniając poziomy płatności bezpośrednich dla rolników w nowych państwach członkowskich, ukształtowane w wyniku mechanizmu stopniowego ich wprowadzania, oraz w ramach stosowania tego mechanizmu do wszystkich płatności bezpośrednich przyznawanych w nowych państwach członkowskich, wspomniany instrument dyscypliny finansowej nie powinien być stosowany w tych państwach członkowskich do momentu, w którym poziom płatności bezpośrednich mający zastosowanie w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie nie będzie co najmniej równy poziomowi mającemu zastosowanie w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie. Ze względu na szczególną pozycję, jaką w budżecie ogólnym Wspólnot Europejskich zajmują zasoby, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji Rady 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (10), właściwe jest, aby wyjątkowo wprowadzić przepis stanowiący, że Rada przyjmuje niezbędną decyzję o zastosowaniu wspomnianego instrumentu dyscypliny finansowej na wniosek Komisji.

(19) Aby pomóc rolnikom w spełnianiu standardów nowoczesnego rolnictwa o wysokiej jakości konieczne jest dalsze stosowanie przez państwa członkowskie ogólnego systemu, w ramach którego oferowane jest doradztwo dla gospodarstw, przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003. System doradztwa rolniczego powinien pomóc rolnikom w kształtowaniu świadomości na temat przepływów materiałowych i procesów przebiegających w gospodarstwie dotyczących środowiska, bezpieczeństwa żywności, zdrowia i dobrostanu zwierząt, bez wpływania w jakikolwiek sposób na ich obowiązki i odpowiedzialność w zakresie przestrzegania tych standardów.

(20) Rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 przewiduje, że państwa członkowskie muszą przyjąć środki niezbędne do zapewnienia, aby transakcje finansowane z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej (EFGR) były rzeczywiście wykonywane i prawidłowo przeprowadzane, a także do zapobiegania nieprawidłowościom i ich korygowania. W tym celu państwa członkowskie powinny uruchomić zintegrowany system administrowania i kontroli dotyczący płatności bezpośrednich. W celu poprawy skuteczności i kontroli wsparcia wspólnotowego państwa członkowskie powinny zostać upoważnione do korzystania ze zintegrowanego systemu również w przypadku wspólnotowych programów nieobjętych niniejszym rozporządzeniem.

(21) Należy zachować główne elementy zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, w szczególności przepisy dotyczące skomputeryzowanej bazy danych, systemu identyfikacji działek rolnych, wniosków rolników o pomoc, zharmonizowanego systemu kontroli oraz, w ramach systemu płatności jednolitej, systemu identyfikacji i rejestrowania uprawnień do płatności.

(22) Zarządzanie małymi kwotami jest zajęciem uciążliwym dla właściwych organów państw członkowskich. W celu uniknięcia nadmiernego obciążenia administracyjnego państwa członkowskie powinny co do zasady powstrzymać się od przyznawania płatności bezpośrednich w przypadku gdy ich kwota byłaby niższa niż 100 EUR lub jeśli kwalifikujący się obszar gospodarstwa, którego dotyczy wniosek o wsparcie, jest mniejszy niż jeden hektar. Ponieważ jednak struktury gospodarek rolnych państw członkowskich są bardzo różnorodne i mogą istotnie różnić się od przeciętnej struktury gospodarstw we Wspólnocie, należy ustanowić szczególny przepis, aby umożliwić państwom członkowskim zastosowanie minimalnego progu odzwierciedlającego ich szczególną sytuację. Ze względu na bardzo szczególną strukturę rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych i na wyspach Morza Egejskiego, regiony te nie powinny podlegać stosowaniu jakichkolwiek minimalnych progów. Ponadto państwa członkowskie powinny mieć swobodę wyboru jednego z tych dwóch rodzajów minimalnych progów, uwzględniając specyficzną strukturę swoich sektorów rolnych. W związku z tym, że rolnikom posiadającym tzw. gospodarstwa „bezrolne” przydzielono szczególne uprawnienia do płatności, stosowanie progu hektarowego byłoby nieskuteczne. Do tych rolników powinna mieć zastosowanie kwota minimalna ustalona na podstawie średniego wsparcia. W celu zapewnienia równego traktowania rolników, których płatności bezpośrednie są stopniowo wprowadzane, minimalne progi powinny opierać się na ostatecznych kwotach przyznawanych na koniec procesu stopniowego wprowadzania.

(23) Doświadczenie w stosowaniu systemu płatności jednolitej pokazuje, że w wielu przypadkach wsparcie dochodów niezwiązane z wielkością produkcji zostało przyznane beneficjentom, których działalność rolnicza stanowiła jedynie nieznaczną część ich ogólnej działalności gospodarczej lub których cel działalności nie był lub był tylko w niewielkim stopniu związany z prowadzeniem działalności rolniczej. Aby uniknąć przydzielania wsparcia dochodów z rolnictwa tego typu beneficjentom oraz aby zapewnić, że wsparcie wspólnotowe jest całkowicie wykorzystywane w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, państwa członkowskie powinny mieć prawo w takich przypadkach do nieprzydzielania płatności bezpośrednich takim osobom fizycznym i prawnym na mocy niniejszego rozporządzenia.

(24) Płatności przewidziane w ramach wspólnotowych systemów wsparcia powinny być przekazywane przez właściwe organy krajowe beneficjentom w pełnej wysokości — z zastrzeżeniem jakichkolwiek zmniejszeń przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu — oraz w określonych terminach. W celu bardziej elastycznego zarządzania płatnościami bezpośrednimi należy umożliwić państwom członkowskim dokonywanie płatności w nie więcej niż dwóch ratach na rok.

(25) Systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia.

(26) Aby osiągnąć cele WPR, wspólne systemy wsparcia muszą być dostosowywane do rozwoju sytuacji, w razie konieczności w krótkim okresie czasu. Beneficjenci nie mogą zatem zakładać niezmienności warunków uzyskania wsparcia i powinni być przygotowani na ewentualny przegląd systemów, w szczególności w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i budżetowej.

(27) Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanowiło system płatności jednolitej, w którym połączono różne istniejące mechanizmy wsparcia w jednolity system płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji. Doświadczenie w stosowaniu systemu płatności jednolitej pokazuje, że niektóre jego elementy można uprościć z korzyścią dla rolników i administracji. Ponadto w związku z tym, że system płatności jednolitej został już wdrożony przez wszystkie państwa członkowskie objęte tym obowiązkiem, niektóre przepisy związane z jego początkowym wdrażaniem stały się nieaktualne i powinny zostać dostosowane. W tym kontekście wykryto przypadki znaczącego niewykorzystania uprawnień do płatności. Celem uniknięcia takich sytuacji oraz biorąc pod uwagę fakt, że rolnicy znają już zasady funkcjonowania systemu płatności jednolitej, ustalony początkowo okres zwrotu do rezerwy krajowej niewykorzystanych uprawnień do płatności należy ograniczyć do dwóch lat.

(28) Główne elementy systemu płatności jednolitej należy zachować. W szczególności należy zapewnić, poprzez określenie pułapów krajowych, aby całkowity poziom wsparcia i uprawnień nie przekraczał obecnych ograniczeń budżetowych. Państwa członkowskie powinny również uruchomić rezerwy krajowe, które mogą zostać wykorzystane do ułatwienia nowym rolnikom uczestnictwa w systemie lub w celu uwzględnienia specyficznych potrzeb w niektórych regionach. Należy ustanowić zasady przekazywania i korzystania z uprawnień do płatności, aby zapobiec spekulacyjnemu przekazywaniu uprawnień do płatności oraz ich kumulacji bez odpowiadających podstaw rolniczych.

(29) Stopniowe włączanie kolejnych sektorów do systemu płatności jednolitej stwarza konieczność dokonania przeglądu definicji gruntów kwalifikujących się do skorzystania z płatności w systemie lub aktywowania uprawnień do płatności. Należy jednak ustanowić przepis wyłączający z systemu wsparcia obszary przeznaczone pod uprawę warzyw i owoców w państwach członkowskich, które podjęły decyzję o odroczeniu włączenia tego sektora do systemu płatności jednolitej. Ponadto należy ustanowić szczególne środki w sektorze konopi, aby uniknąć przyznawania wsparcia nielegalnym uprawom.

(30) Obowiązek odłogowania gruntów rolnych wprowadzono jako mechanizm kontroli podaży. Rozwój sytuacji rynkowej w sektorze roślin uprawnych oraz wprowadzenie pomocy niezwiązanej z wielkością produkcji nie uzasadnia już utrzymywania tego instrumentu, dlatego powinien on zostać zniesiony. Uprawnienia z tytułu odłogowania ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003 powinny zatem być aktywowane w odniesieniu do hektarów podlegających tym samym warunkom kwalifikowalności, jakie stosuje się w przypadku jakichkolwiek innych uprawnień. Zniesienie obowiązku odłogowania może doprowadzić do tego, że grunty, które kwalifikowały się do celów aktywowania uprawnień z tytułu odłogowania, nie będą się już dłużej do tego kwalifikować. W celu zachowania kwalifikowalności tych gruntów, należy przewidzieć, że niektóre zalesione obszary, w tym obszary zalesione na mocy systemów krajowych zgodnych z odpowiednimi przepisami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 1698/2005 lub obszary podlegające pewnym zobowiązaniom środowiskowym kwalifikują się do objęcia systemem płatności jednolitej.

(31) W następstwie włączenia wsparcia rynkowego uprzednio związanego z wielkością produkcji do systemu płatności jednolitej, w państwach członkowskich, które podjęły decyzję o wdrożeniu modelu historycznego, wartość uprawnień do płatności opierała się na indywidualnym poziomie wsparcia przyznanego w przeszłości. Wobec coraz dłuższego czasu upływającego od wprowadzenia systemu płatności jednolitej oraz w następstwie stopniowego włączania do tego systemu kolejnych sektorów, coraz trudniej znaleźć uzasadnienie dla znaczących indywidualnych różnic w poziomach wsparcia, które opierają się jedynie na wsparciu przyznanym w przeszłości. Z tego względu państwom członkowskim, które wybrały model historyczny, należy na określonych warunkach umożliwić dokonanie przeglądu przydzielonych uprawnień do płatności celem zbliżenia ich wartości jednostkowej przy zachowaniu zgodności z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego i celami WPR. W tym kontekście przy ustalaniu zbliżonych wartości uprawnień państwa członkowskie mogą wziąć pod uwagę specyfikę obszarów geograficznych. Wyrównanie uprawnień do płatności należy przeprowadzić w odpowiednim okresie przejściowym, ograniczając przy tym zakres zmniejszeń celem umożliwienia rolnikom rozsądnego dostosowania się do zmieniających się poziomów wsparcia.

(32) Na mocy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 państwa członkowskie miały możliwość wyboru stosowania modelu historycznego lub regionalnego przy wprowadzaniu w życie systemu płatności jednolitej. Od tego czasu państwa członkowskie miały możliwość oceny skutków swojego wyboru w odniesieniu do jego trafności pod względem gospodarczym i administracyjnym. W świetle zdobytych doświadczeń państwa członkowskie powinny mieć zatem możliwość weryfikacji swoich początkowych wyborów. Z tego względu poza możliwością wyrównania wartości uprawnień do płatności, należy zezwolić państwom członkowskim, które wdrożyły model historyczny, na przejście do zregionalizowanego stosowania systemu płatności jednolitej zgodnie z możliwościami przewidzianymi w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003. W szczególności państwa członkowskie powinny mieć możliwość dostosowywania terytorialnego rozkładu wsparcia bezpośredniego przez dokonywanie stopniowej redystrybucji między regionami. Możliwość ta zwiększyłaby elastyczność państw członkowskich, pozwalając im przeznaczać wsparcie bezpośrednie w najbardziej odpowiedni sposób na podstawie celów określonych w art. 33 Traktatu oraz na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów, takich jak potencjał rolny i kryteria środowiskowe. Ponadto państwom członkowskim, które zdecydowały się wdrożyć model regionalny, należy na pewnych warunkach przyznać możliwość weryfikacji podjętych decyzji w celu zbliżenia wartości uprawnień do płatności zgodnie z ustanowionymi wcześniej progami rocznymi oraz zgodnie z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego i celami WPR. Zmiany takie należy wprowadzić w odpowiednim okresie przejściowym, ograniczając przy tym zakres zmniejszeń celem umożliwienia rolnikom odpowiedniego dostosowania się do zmieniających się poziomów wsparcia.

(33) Wprowadzając system płatności jednolitej niezwiązanej z wielkością produkcji, rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 jednocześnie umożliwiło państwom członkowskim wyłączenie w całości lub w części niektórych płatności z tego systemu. Rozporządzenie to przewiduje również przegląd i ewentualną zmianę tej możliwości w świetle rozwoju sytuacji na rynku i zmian strukturalnych. Analiza doświadczeń w tym zakresie wskazuje, że oddzielenie płatności od wielkości produkcji wprowadza elastyczność w wyborze produktów, które mają być uprawiane, umożliwiając rolnikom podejmowanie decyzji dotyczących produkcji na podstawie jej zyskowności oraz reakcji rynku. Odnosi się to szczególnie do sektorów roślin uprawnych i chmielu oraz w pewnym zakresie do sektora wołowiny i cielęciny oraz sektora nasion. W związku z tym płatności częściowo związane z wielkością produkcji w sektorach roślin uprawnych i chmielu należy włączyć do systemu płatności jednolitej od 2010 roku. W przypadku chmielu rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 zezwalało państwom członkowskim na przyznawanie części płatności obszarowej z tytułu chmielu uznanym organizacjom producentów. Aby umożliwić organizacjom producentów dalsze prowadzenie dotychczasowej działalności, rozporządzenie (WE) nr 1234/2007, zmienione rozporządzeniem (WE) nr 72/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. w sprawie zmian wspólnej polityki rolnej (11) przewiduje stosowanie w odnośnych państwach członkowskich równoważnych kwot z przeznaczeniem na tę samą działalność. Kwoty takie powinny zatem być odejmowane od krajowych pułapów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu dla tych państw członkowskich. Aby umożliwić rolnikom w sektorze wołowiny i cielęciny oraz w sektorze nasion przystosowanie się do nowych zasad wsparcia, należy przewidzieć przepisy dotyczące włączenia płatności z tytułu wołowiny i cielęciny oraz pomocy z tytułu nasion najpóźniej do 2012 roku. Ponieważ w sektorze owoców i warzyw dopiero niedawno wprowadzono płatności częściowo związane z wielkością produkcji, i to tylko jako środek przejściowy, wyłączenie takich płatności z systemu płatności jednolitej powinno być nadal dopuszczalne, a państwa członkowskie powinny mieć możliwość dokonania przeglądu swoich decyzji w celu zwiększenia stopnia oddzielenia wsparcia od wielkości produkcji.

(34) W odniesieniu do sektora krów mamek oraz mięsa baraniego i koziego utrzymanie minimalnego poziomu produkcji rolnej może być jednak nadal konieczne dla gospodarek rolnych w niektórych regionach, w szczególności takich, w których rolnicy nie mają innych alternatyw gospodarczych. W tej sytuacji państwa członkowskie powinny mieć możliwość utrzymania wsparcia związanego z wielkością produkcji albo na obecnym poziomie albo na niższym poziomie. W takim przypadku należy ustanowić szczególny przepis w odniesieniu do zgodności z wymogami a zakresie identyfikacji i rejestracji przewidzianymi w rozporządzeniu (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającym system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącym etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny (12) oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 21/2004 z dnia 17 grudnia 2003 r. ustanawiającym system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz (13), w szczególności w celu zapewnienia identyfikowalności zwierząt.

(35) Należy zezwolić państwom członkowskim na wykorzystanie maksymalnie 10 % ich pułapów krajowych w ramach systemu płatności jednolitej na przyznanie specjalnego wsparcia w wyraźnie określonych przypadkach. Wsparcie takie powinno umożliwić państwom członkowskim zajęcie się kwestiami związanymi ze środowiskiem i dobrostanem zwierząt oraz poprawić jakość produktów rolnych i ich sprzedaż. Należy również udostępnić specjalne wsparcie w celu złagodzenia skutków stopniowego wycofywania kwot mlecznych oraz oddzielenia wsparcia od wielkości produkcji w szczególnie wrażliwych sektorach. Ze względu na rosnące znaczenie skutecznego zarządzania ryzykiem państwa członkowskie powinny otrzymać możliwość współfinansowania składek ubezpieczeniowych, jakie rolnicy płacą w związku z ubezpieczeniem upraw, zwierząt i roślin jak również współfinansowania rekompensat za niektóre straty gospodarcze poniesione w przypadku chorób zwierząt lub roślin oraz incydentów środowiskowych. Ze względu na przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty środki finansowe, które można by wykorzystać na wsparcie związane z wielkością produkcji, powinny być ograniczone do odpowiedniego poziomu, przy czym państwa członkowskie borykające się ze szczególnymi problemami powinny mieć możliwość stosowania środków przejściowych. Należy odpowiednio określić warunki wnoszenia wkładu finansowego w składki z tytułu ubezpieczenia upraw, zwierząt i roślin oraz rekompensat związanych z chorobami zwierząt i roślin oraz incydentami środowiskowymi. Ponadto państwom członkowskim, które zastosowały art. 69 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, należy przyznać wystarczająco długi okres przejściowy, który pozwoli im na sprawne przejście do nowych zasad przyznawania wsparcia specjalnego.

(36) Z doświadczenia wynika, że obecnie państwa członkowskie nie wykorzystują całej kwoty środków finansowych dostępnych w ramach krajowych pułapów w ramach systemu płatności jednolitej, w szczególności w przypadku braku aktywacji uprawnień do płatności. W celu ułatwienia skuteczniejszego wykorzystania środków finansowych, należy zezwolić państwom członkowskim na przyznawanie wsparcia powyżej kwoty ich pułapów krajowych, do kwoty, której poziom zapewnia, że wsparcie mieści się w ramach marginesów pozostawiających niepełne wykorzystanie pułapu krajowego. Kwota taka powinna być obliczona na podstawie stopnia niepełnego wykorzystania środków budżetowych w ostatnim roku, dla którego istnieją dane, i nie powinna zagrażać zachowaniu całkowitych pułapów netto płatności bezpośrednich na państwo członkowskie. Ze tego względu oraz w celu zapewnienia, aby rolnicy nie zostali zaskoczeni nieprzewidzianymi zmniejszeniami płatności, przy obliczaniu tej kwoty należy zachować określone marginesy bezpieczeństwa. Kwoty te należy wykorzystać na finansowanie wsparcia specjalnego lub przekazać na fundusz EFRROW.

(37) Płatności bezpośrednie stosowane w ramach systemu płatności jednolitej były oparte na referencyjnych kwotach płatności bezpośrednich, które zostały przyznane w przeszłości lub na regionalnych stawkach płatności na hektar. Rolnicy w nowych państwach członkowskich nie otrzymywali wcześniej wspólnotowych płatności bezpośrednich i nie dysponowali historycznym odniesieniem do lat kalendarzowych 2000, 2001 i 2002. W związku z tym w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanowiono przepis o stosowaniu systemu płatności jednolitej w nowych państwach członkowskich w oparciu o regionalne stawki płatności na hektar. Kilka lat po przystąpieniu nowych państw członkowskich do Wspólnoty wykorzystanie okresów referencyjnych w przypadku tych nowych państw członkowskich, które jeszcze nie wprowadziły systemu płatności jednolitej mogłoby jednak zostać wzięte pod uwagę. W celu ułatwienia przejścia do systemu płatności jednolitej oraz w szczególności w celu zapobiegania stosowaniu praktyk spekulacyjnych, nowe państwa członkowskie powinny zostać uprawnione do uwzględnienia obszarów, w odniesieniu do których w przeszłości przyznano wsparcie w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, do celów obliczania wysokości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności jednolitej.

(38) W ramach regionalnego wariantu systemu płatności jednolitej, nowe państwa członkowskie powinny mieć możliwość dostosowania wartości uprawnień do płatności na hektar na podstawie obiektywnych kryteriów, w celu zapewnienia równego traktowania rolników i uniknięcia zakłóceń w funkcjonowaniu rynku.

(39) Nowe państwa członkowskie powinny mieć takie same możliwości częściowego wdrożenia systemu płatności jednolitej, jakie mają inne państwa członkowskie.

(40) Oddzielenie wsparcia bezpośredniego od wielkości produkcji i wprowadzenie systemu płatności jednolitej były podstawowymi elementami procesu reformy WPR. W 2003 roku kilka powodów zadecydowało o utrzymaniu specjalnego wsparcia w odniesieniu do niektórych upraw. Doświadczenie zdobyte podczas stosowania rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 oraz rozwój sytuacji rynkowej wskazują, że systemy, które nie weszły do systemu płatności jednolitej w 2003 roku, można obecnie włączyć do tego systemu celem promowania bardziej zorientowanego na rynek i zrównoważonego rolnictwa. W szczególności dotyczy to sektora oliwy z oliwek, w którym wprowadzono jedynie niewielkie powiązanie płatności z wielkością produkcji, jak również sektorów pszenicy durum, roślin białkowych, ryżu, skrobi ziemniaczanej oraz orzechów, gdzie malejąca skuteczność płatności powiązanej z wielkością produkcji uzasadnia możliwość oddzielenia wsparcia. W przypadku lnu i konopi, suszu paszowego oraz zmiemniaków na skrobię należy także oddzielić wsparcie z tytułu przetwarzania oraz włączyć odpowiednie kwoty do systemu płatności jednolitej. W przypadku roślin białkowych, ryżu, skrobi ziemniaczanej, orzechów oraz lnu i konopi, w celu umożliwienia producentom dostosowania się, właściwe jest włączenie od 2012 roku pomocy dla tych sektorów do systemu płatności jednolitej oraz jednocześnie — z wyjątkiem pomocy z tytułu przetwórstwa, która regulowana jest przepisami rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 — umożliwienie państwom członkowskim podjęcia decyzji o wcześniejszym włączeniu takiej pomocy do systemu. W przypadku orzechów, należy zezwolić państwom członkowskim na utrzymanie wsparcia związanego z wielkością produkcji w odniesieniu do krajowej części pomocy, tak aby złagodzić skutki oddzielenia wsparcia od wielkości produkcji.

(41) W związku z włączeniem do systemu płatności jednolitej kolejnych sektorów należy ustanowić przepis dotyczący obliczania nowego poziomu indywidualnego wsparcia dochodów w ramach tego systemu. W przypadku orzechów, skrobi ziemniaczanej, lnu i konopi oraz suszu paszowego, takie wyższe płatności należy przyznawać na podstawie wsparcia, jakie rolnicy otrzymali w ostatnich latach. W przypadku włączenia do systemu płatności jednolitej tych form wsparcia, które były częściowo z niego wyłączone, należy jednak przyznać państwom członkowskim możliwość korzystania z pierwotnych okresów referencyjnych. W przypadku skrobi ziemniaczanej kwoty udostępnione do dystrybucji w Niemczech i Niderlandach powinny uwzględniać dostawy transgraniczne skrobi ziemniaczanej produkowanej w jednym z tych państw członkowskich z zamiarem przetwarzania w drugim. Ponadto mając na celu pokrycie szczególnych potrzeb swoich sektorów rolnych oraz zapewnienie, aby wsparcie otrzymywane w przeszłości przez rolników nie zostało drastycznie zmniejszone, należy zezwolić państwom członkowskim w pewnych granicach na zastosowanie środków, które mają zostać włączone do systemu płatności jednolitej, w celu wsparcia rolników, którzy w innych sektorach w ciągu tych samych lat wykonywali pewne rodzaje działalności rolniczej, takie jak: wykorzystanie użytków zielonych lub chów zwierząt.

(42) W rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanowiono specjalne wsparcie w odniesieniu do upraw energetycznych w celu wsparcia rozwoju tego sektora. W związku z rozwojem sytuacji w sektorze bioenergii w ostatnim czasie, a zwłaszcza w związku z dużym popytem na tego rodzaju produkty na rynkach międzynarodowych oraz wprowadzeniem wiążącego poziomu udziału bioenergii w całkowitej ilości paliw do roku 2020, nie ma już wystarczającego powodu udzielania specjalnego wsparcia z tytułu upraw energetycznych.

(43) Po włączeniu sektora bawełny do systemu płatności jednolitej uznano za konieczne, aby część wsparcia nadal była związana z uprawą bawełny za pomocą szczególnej płatności na kwalifikujący się hektar upraw, celem uniknięcia jakiegokolwiek ryzyka zakłócenia produkcji w regionach produkujących bawełnę. Decyzję tę należy utrzymać zgodnie z celami określonymi w protokole nr 4 dotyczącym bawełny dołączonym do aktu przystąpienia z 1979 r.

(44) W celu złagodzenia skutków procesu restrukturyzacji w państwach członkowskich, które udzieliły pomocy restrukturyzacyjnej przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającym tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie (14), należy zachować pomoc przewidzianą dla producentów buraków cukrowych i trzciny cukrowej przez okres nieprzekraczający pięciu kolejnych lat.

(45) Po włączeniu sektora owoców i warzyw do systemu płatności jednolitej wprowadzono tymczasową pomoc obszarową związaną z wielkością produkcji z tytułu truskawek i malin. Właściwe jest przedłużenie takiego wsparcia poza początkowo wyznaczone terminy, przy jednoczesnym zapewnieniu oddzielenia go od wielkości produkcji. Pułapy krajowe powinny zostać dostosowane aby to uwzględnić.

(46) Przejściowy uproszczony system wsparcia w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich w nowych państwach członkowskich w oparciu o wielkość obszaru, tj. system jednolitej płatności obszarowej, okazał się skutecznym i prostym systemem przyznawania rolnikom wsparcia dochodów w nowych państwach członkowskich. W celu uproszczenia powinno się zezwolić tym nowym państwom członkowskim, które wybrały stosowanie tego systemu, na jego dalsze stosowanie do końca 2013 roku.

(47) W związku z reformami sektora cukru oraz sektora owoców i warzyw oraz ich włączeniem do systemu płatności jednolitej należy zezwolić tym państwom członkowskim, które wybrały stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, na przyznawanie wsparcia dochodów plantatorom buraków cukrowych, trzciny cukrowej i cykorii oraz producentom niektórych owoców i warzyw w formie oddzielnych płatności. Podobnie tym państwom członkowskim należy zezwolić na wypłacanie oddzielnego specjalnego wsparcia na warunkach podobnych do tych, które mają zastosowanie do innych państw członkowskich.

(48) W związku ze stopniowym wprowadzaniem płatności bezpośrednich w nowych państwach członkowskich, państwom tym pozwolono na przyznawanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich. Należy zachować warunki dotyczące przyznawania takich płatności.

(49) W początkowej fazie przydzielania uprawnień do płatności przez państwa członkowskie pewne błędy spowodowały, że rolnicy otrzymali szczególnie wysokie płatności. Zazwyczaj taka nieprawidłowość podlega korekcie finansowej do czasu podjęcia środków korygujących. Uwzględniając jednak czas, jaki upłynął od pierwszego przydzielenia uprawnień do płatności, niezbędna korekta spowodowałaby niewspółmierne ograniczenia prawne i administracyjne w państwach członkowskich. Dla zachowania pewności prawa należy zatem uregulować przydzielanie takich płatności.

(50) Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003 Francja, Portugalia i Hiszpania postanowiły wyłączyć z systemu płatności jednolitej te płatności bezpośrednie, które realizowane są dpowiednio we francuskich departamentach zamorskich, na Azorach i Maderze oraz na Wyspach Kanaryjskich, i przyznawać je zgodnie z warunkami przewidzianymi w tytule IV tego rozporządzenia. Część pomocy przewidzianej w tym tytule została w całości włączona do systemu płatności jednolitej. W celu uproszczenia oraz uwzględnienia szczególnych okoliczności dotyczących regionów najbardziej oddalonych powinno się zarządzać taką pomocą w ramach programów wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 247/2006 z dnia 30 stycznia 2006 r. w sprawie szczególnych działań w dziedzinie rolnictwa na rzecz regionów peryferyjnych Unii Europejskiej (15). W tym celu należy przesunąć odpowiednie fundusze z krajowych pułapów płatności bezpośrednich do kwoty finansowej określonej w tym rozporządzeniu. Aby zezwolić państwom członkowskim, których to dotyczy, na dostosowanie programów wsparcia, takie przesunięcia powinny mieć miejsce jedynie w roku 2010. Do tego czasu płatności bezpośrednie w regionach najbardziej oddalonych będą mieć zastosowanie na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 247/2006.

(51) O ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, należy określić, że przepisy niniejszego rozporządzenia, które mogłyby powodować zachowania państw członkowskich, które mogą stanowić pomoc państwa, są wyłączone ze stosowania zasad dotyczących pomocy państwa, z uwagi na to, że dane przepisy zawierają odpowiednie warunki przyznawania wsparcia lub przewidują przyjęcie takich warunków przez Komisję w celu uniknięcia niepożądanego zakłócenia konkurencji.

(52) Należy przyjąć środki niezbędne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE (16) z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji.

(53) Aby zezwolić zarówno państwom członkowskim, jak rónież rolnikom na korzystanie z mechanizmów upraszczających, które wprowadza niniejsze rozporządzenie, a w szczególności ze zniesienia obowiązku odłogowania, niniejsze rozporządzenie powinno być stosowane od 1 stycznia 2009 r. Jednakże przepisy, które mogą zmniejszać prawa rolników lub stwarzać nowe obowiązki, między innymi obowiązki wynikające z zasady wzajemnej zgodności, których rolnicy muszą przestrzegać przez cały rok, powinny mieć zastosowanie dopiero od 2010 roku, a w przypadku normy dotyczącej ustalenia stref buforowych wzdłuż cieków wodnych — do dnia 1 stycznia 2012 r. Ponadto należy zapewnić państwom członkowskim wystarczającą ilość czasu na wdrożenie przepisów umożliwiających dalsze oddzielenia płatności bezpośrednich od wielkości produkcji oraz przepisów umożliwiających im przegląd decyzji podjętych w kontekście reformy z 2003 roku. Z tego względu odnośne przepisy niniejszego rozporządzenia powinny być stosowane dopiero od 2010 roku, a uchylane rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 powinno być stosowane w ciągu 2009 roku do tych programów pomocy, które zostaną włączone do systemu płatności jednolitej dopiero od roku 2010,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE

Artykuł 1

Zakres stosowania

Niniejsze rozporządzenie ustanawia:

a) wspólne zasady dotyczące płatności bezpośrednich;

b) system wsparcia dochodów rolników (zwany dalej „systemem płatności jednolitej”);

c) przejściowy uproszczony system wsparcia dochodów rolników w nowych państwach członkowskich określonych w art. 2 lit. g) (zwany dalej „systemem jednolitej płatności obszarowej”);

d) systemy wsparcia dla rolników produkujących ryż, ziemniaki skrobiowe, rośliny białkowe, orzechy, nasiona, bawełnę, cukier, owoce i warzywa, mięso baranie i kozie, wołowinę i cielęcinę;

e) ramy umożliwiające nowym państwom członkowskim, określonym w art. 2 lit. g), uzupełnienie płatności bezpośrednich.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie następujące definicje:

a) „rolnik” oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą;

b) „gospodarstwo” oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;

c) „działalność rolnicza” oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6;

d) „płatność bezpośrednia” oznacza płatność przyznawaną bezpośrednio rolnikom w ramach systemu wsparcia wymienionego w załączniku I;

e) „płatności w danym roku kalendarzowym” lub „płatności w okresie reprezentatywnym” oznaczają płatności, które zostały lub które mają zostać przyznane w odniesieniu do danego roku/danych lat, włączając w to wszystkie płatności w odniesieniu do innych okresów rozpoczynających się w tym roku kalendarzowym/tych latach kalendarzowych;

f) „produkty rolne” oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu — z wyłączeniem produktów rybołówstwa — jak również bawełnę;

g) „nowe państwa członkowskie” oznaczają Bułgarię, Republikę Czeską, Estonię, Cypr, Łotwę, Litwę, Węgry, Maltę, Polskę, Rumunię, Słowenię i Słowację;

h) „powierzchnia użytków rolnych” oznacza każdą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone lub uprawy trwałe.

Artykuł 3

Finansowanie płatności bezpośrednich

Systemy wsparcia wymienione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia są finansowane zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1290/2005.

TYTUŁ II

PRZEPISY OGÓLNE DOTYCZĄCE PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNICH

ROZDZIAŁ 1

Zasada wzajemnej zgodności

Artykuł 4

Wymogi główne

1. Rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie spełnia wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II oraz przestrzega zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6.

Obowiązki, o których mowa w akapicie pierwszym, mają zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy to działalności rolniczej rolnika lub powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie.

2. Właściwy organ krajowy dostarcza rolnikom, między innymi drogą elektroniczną, wykaz wymogów podstawowych w zakresie zarządzania oraz zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, których należy przestrzegać.

Artykuł 5

Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania

1. Przepisy wspólnotowe ustanawiają wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II w następujących obszarach:

a) zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin,

b) środowisko,

c) dobrostan zwierząt.

2. Akty, o których mowa w załączniku II, mają zastosowanie w wersji aktualnie obowiązującej oraz, w przypadku dyrektyw, w postaci wdrożonej przez państwa członkowskie.

Artykuł 6

Dobra kultura rolna zgodna z ochroną środowiska

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarki rolnej, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw. Państwa członkowskie nie określają wymogów minimalnych, które nie są przewidziane w tych ramach.

Normy wymienione w trzeciej kolumnie załącznika III są dobrowolne z wyjątkiem przypadków gdy:

a) państwo członkowskie przed dniem 1 stycznia 2009 r. określiło dla takiej normy wymóg minimalny dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; lub

b) przepisy krajowe dotyczące tej normy są stosowane w państwie członkowskim.

2. Państwa członkowskie inne niż nowe państwa członkowskie zapewniają, aby grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu przewidzianym na złożenie wniosków o pomoc obszarową na rok 2003, pozostały trwałymi użytkami zielonymi. Nowe państwa członkowskie, oprócz Bułgarii i Rumunii, zapewniają, aby grunty będące trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 maja 2004 r. pozostały trwałymi użytkami zielonymi. Bułgaria i Rumunia zapewniają, aby grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 stycznia 2007 r. pozostały trwałymi użytkami zielonymi.

Państwo członkowskie może jednak, w należycie uzasadnionych okolicznościach, odstąpić od przepisów pierwszego akapitu, pod warunkiem podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie wszelkiemu znaczącemu zmniejszeniu całkowitej powierzchni trwałych użytków zielonych.

Pierwszy akapit nie ma zastosowania do gruntów będących trwałymi użytkami zielonymi przeznaczonymi do zalesiania, jeżeli takie zalesianie jest zgodne z zasadami ochrony środowiska, oraz z wyłączeniem plantacji choinek i plantacji zagajników o krótkiej rotacji.

ROZDZIAŁ 2

Modulacja i dyscyplina finansowa

Artykuł 7

Modulacja

1. Wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5 000 EUR, które mają być przyznawane rolnikowi w danym roku kalendarzowym zmniejsza się w każdym roku do 2012 r. o następujące wielkości procentowe:

a) w 2009 r.: o 7 %;

b) w 2010 r.: o 8 %;

c) w 2011 r.: o 9 %;

d) w 2012 r.: o 10 %.

2. Zmniejszenia przewidziane w ust. 1 zwiększa się o cztery punkty procentowe w przypadku kwot wyższych niż 300 000 EUR.

3. Ustępy 1 i 2 nie mają zastosowania do płatności bezpośrednich przyznawanych rolnikom we francuskich departamentach zamorskich, na Azorach i Maderze oraz na Wyspach Kanaryjskich oraz na wyspach Morza Egejskiego.

Artykuł 8

Pułapy netto

1. Bez uszczerbku dla przepisów art. 11 niniejszego rozporządzenia, całkowite kwoty netto płatności bezpośrednich, którą mogą być przyznane w państwie członkowskim w odniesieniu do danego roku kalendarzowego po zastosowaniu art. 7 i 10 niniejszego rozporządzenia oraz art. 1 rozporządzenia (WE) nr 378/2007 oraz z wyjątkiem płatności bezpośrednich przyznawanych na mocy rozporządzenia (WE) nr 247/2006 i rozporządzenia (WE) nr 1405/2006, nie przekraczają pułapów określonych w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia. W razie potrzeby państwa członkowskie przeprowadzają liniowe zmniejszenia kwot płatności bezpośrednich podlegających zmniejszeniu przewidzianym w art. 7 i 10 niniejszego rozporządzenia i w art. 1 rozporządzenia (WE) nr 378/2007, w celu przestrzegania pułapów określonych w tym załączniku.

2. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, Komisja dokonuje przeglądu pułapów określonych w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia w celu uwzględnienia:

a) modyfikacji całkowitych maksymalnych kwot płatności bezpośrednich, które mogą być przyznane;

b) modyfikacji dotyczących systemu dobrowolnej modulacji przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 378/2007;

c) zmian strukturalnych w gospodarstwach;

d) przekazów do EFRROW zgodnie z art. 136 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 9

Kwoty wynikające ze stosowania modulacji

1. Kwoty wynikające z zastosowania zmniejszeń przewidzianych w art. 7 niniejszego rozporządzenia w którymkolwiek z państw członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie udostępnia się w ramach dodatkowego wsparcia wspólnotowego w zakresie programowania rozwoju obszarów wiejskich finansowanego przez EFRROW, jak określono w rozporządzeniu (WE) nr 1698/2005, zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule.

2. Kwoty odpowiadające jednemu punktowi procentowemu są przydzielane państwom członkowskim, w których uzyskano odpowiednie kwoty. Kwoty wynikające z zastosowania zmniejszenia o 4 punkty procentowe są rozdzielane między państwa członkowskie, których to dotyczy, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, na podstawie następujących kryteriów:

a) powierzchnia użytków rolnych;

b) zatrudnienie w rolnictwie;

c) produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca według parytetu siły nabywczej.

Każde odnośne państwo członkowskie otrzymuje jednak co najmniej 80 % sumy kwot, o których mowa w akapicie pierwszym, uzyskanych w tym państwie członkowskim.

3. W drodze odstępstwa od ust. 2 akapit drugi, jeżeli w państwie członkowskim udział żyta w całkowitej produkcji zbóż przekroczył 5 %, licząc średnio w okresie 2000–2002, a jego udział w całkowitej wspólnotowej produkcji żyta przekroczył 50 % w tym samym okresie, temu państwu członkowskiemu przekazuje się co najmniej 90 % kwot uzyskanych w wyniku modulacji w tym państwie, do roku 2013 włącznie.

W takim przypadku, bez uszczerbku dla możliwości przewidzianych w art. 68, co najmniej 10 % kwoty przydzielanej danemu państwu członkowskiemu udostępnia się na środki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w regionach produkcji żyta.

Do celów niniejszego ustępu, „zboża” oznaczają produkty wymienione w załączniku V.

4. Pozostała kwota wynikająca ze stosowania art. 7 ust. 1 i kwoty wynikające ze stosowania art. 7 ust. 2 przydziela się państwom członkowskim, w których zostały uzyskane odnośne kwoty, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2. Kwoty te wykorzystuje się zgodnie z art. 69 ust. 5a rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Artykuł 10

Szczególne zasady dotyczące modulacji w nowych państwach członkowskich

1. Artykuł 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszelkich zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

2. Jeśli art. 7 stosuje się do rolników w nowym państwie członkowskim, wartość procentowa mająca zastosowanie na mocy art. 7 ust. 1 ogranicza się do różnicy między poziomem płatności bezpośrednich mającym w odniesieniu do niego zastosowanie na mocy art. 121 a poziomem płatności w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszystkich redukcji zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

3. Wszelkie kwoty wynikające ze stosowania art. 7 ust. 1 i 2 przydziela się nowemu państwu członkowskiemu, w którym zostały one uzyskane, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2. Kwoty te wykorzystuje się zgodnie z art. 69 ust. 5a rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Artykuł 11

Dyscyplina finansowa

1. W celu zapewnienia, aby kwoty przeznaczone na finansowanie wydatków związanych z rynkiem i płatności bezpośrednich w ramach WPR przewidziane obecnie w pozycji 2 załącznika I do porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami (17) mieściły się w rocznych pułapach określonych w decyzji 2002/929/WE przedstawicieli rządów państw członkowskich zgromadzonych w Radzie w dniu 18 listopada 2002 r. dotyczącej konkluzji Rady Europejskiej, która zebrała się w Brukseli w dniach 24–25 października 2002 r. (18), dostosowanie płatności bezpośrednich jest ustalane w momencie, gdy prognozy dotyczące finansowania wyżej wymienionych środków przewidzianych w pozycji 2 na dany rok budżetowy, powiększone o kwoty określone w art. 134 i 135 niniejszego rozporządzenia przed zastosowaniem modulacji przewidzianej w art. 7 i 10 niniejszego rozporządzenia oraz w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 378/2007, wskazują, że przekroczony zostanie mający zastosowanie wyżej wymieniony pułap roczny, z uwzględnieniem marginesu wynoszącego 300 000 000 EUR poniżej tego pułapu.

2. Rada, stanowiąc na podstawie wniosku Komisji przedstawionego nie później niż dnia 31 marca roku kalendarzowego, którego dotyczą dostosowania, o których mowa w ust. 1, ustala te dostosowania nie później niż dnia 30 czerwca ego samego roku kalendarzowego.

3. W ramach stosowania harmonogramu przyrostów przewidzianego w art. 121 do wszystkich płatności bezpośrednich przyznawanych w nowych państwach członkowskich, ust. 1 niniejszego artykułu nie ma zastosowania do nowych państw członkowskich aż do rozpoczęcia roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego poziom płatności bezpośrednich stosowany w nowych państwach członkowskich osiągnie jest co najmniej równy poziomowi takich płatności mającemu wówczas zastosowanie w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie.

ROZDZIAŁ 3

System doradztwa rolniczego

Artykuł 12

System doradztwa rolniczego

1. Państwa członkowskie prowadzą system doradztwa dla rolników w zakresie zarządzania gruntami i gospodarstwem (zwany dalej „systemem doradztwa rolniczego”), prowadzony przez jeden lub większą liczbę wyznaczonych organów lub przez podmioty prywatne.

2. System doradztwa obejmuje co najmniej wymogi podstawowe w zakresie zarządzania oraz zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w rozdziale 1.

3. Rolnicy mogą uczestniczyć w systemie doradztwa rolniczego na zasadzie dobrowolności.

Państwa członkowskie mogą zgodnie z obiektywnymi kryteriami określić kategorie rolników, które będą miały dostęp do systemu doradztwa rolniczego na zasadach pierwszeństwa.

4. Przed dniem 31 grudnia 2010 r. Komisja przedkłada Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania systemu doradztwa rolniczego, w razie potrzeby wraz z odpowiednimi wnioskami.

Artykuł 13

Obowiązki wyznaczonych organów i podmiotów prywatnych

Bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących publicznego dostępu do dokumentów, państwa członkowskie zapewniają, aby wyznaczone organy i podmioty prywatne, o których mowa w art. 12 ust. 1, nie ujawniały informacji osobowych ani prywatnych, ani danych, które uzyskują w trakcie prowadzenia działalności doradczej, osobom innym niż rolnik zarządzający odnośnym gospodarstwem, z wyjątkiem wszelkich nieprawidłowości lub naruszeń stwierdzonych podczas wykonywania działalności, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia organom publicznym na mocy prawa wspólnotowego lub krajowego, w szczególności w przypadku przestępstw.

ROZDZIAŁ 4

Zintegrowany system administrowania i kontroli

Artykuł 14

Zakres

Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany dalej „systemem zintegrowanym”).

System zintegrowany stosuje się w odniesieniu do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I.

W zakresie, w jakim jest to niezbędne, system zintegrowany ma również zastosowanie do administrowania i kontroli przepisów określonych w rozdziałach 1 i 2 niniejszego tytułu.

Artykuł 15

Elementy systemu zintegrowanego

1. System zintegrowany obejmuje następujące elementy:

a) skomputeryzowaną bazę danych;

b) system identyfikacji działek rolnych;

c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;

d) wnioski o pomoc;

e) zintegrowany system kontroli;

f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.

2. W przypadkach, w których stosuje się art. 52 i 53 niniejszego rozporządzenia, system zintegrowany obejmuje system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustanowiony zgodnie z rozporządzeniami (WE) nr 1760/2000 i (WE) nr 21/2004.

3. Państwa członkowskie mogą włączyć do systemu identyfikacji działek rolnych system informacji geograficznej dotyczący uprawy oliwek.

Artykuł 16

Skomputeryzowana baza danych

1. W skomputeryzowanej bazie danych rejestruje się dotyczące każdego gospodarstwa rolnego dane uzyskane z wniosków o pomoc.

Baza danych pozwala w szczególności na zapoznanie się przez właściwy organ państwa członkowskiego z danymi dotyczącymi poszczególnych lat kalendarzowych lub gospodarczych, począwszy od roku 2000. Pozwala ona także na bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się z danymi dotyczącymi czterech poprzednich lat.

2. Państwa członkowskie mogą utworzyć zdecentralizowane bazy danych, pod warunkiem że zarówno one, jak i procedury administracyjne rejestrowania danych i dostępu do nich, są zaprojektowane w jednolity sposób na obszarze całego terytorium danego państwa członkowskiego oraz są kompatybilne między sobą w celu umożliwienia kontroli krzyżowych.

Artykuł 17

System identyfikacji działek rolnych

System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Artykuł 18

System identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności

1. Ustanawia się system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności pozwalający na weryfikację uprawnień oraz kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych.

2. System, o którym mowa w ust. 1, pozwala na bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się, poprzez właściwy organ państwa członkowskiego, z danymi dotyczącymi co najmniej czterech kolejnych poprzednich lat kalendarzowych.

Artykuł 19

Wnioski o pomoc

1. Każdego roku rolnicy składają wnioski o płatności bezpośrednie, wskazując stosownie do sytuacji:

a) wszystkie działki rolne leżące na terenie danego gospodarstwa oraz, w przypadku gdy państwo członkowskie stosuje art. 15 ust. 3, liczbę drzew oliwnych oraz ich rozmieszczenie na działce;

b) uprawnienia do płatności deklarowanych do aktywowania;

c) wszelkie inne informacje przewidziane w niniejszym rozporządzeniu lub przez dane państwo członkowskie.

2. Państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.

3. Państwo członkowskie może zadecydować, że jeden wniosek o pomoc obejmuje kilka lub wszystkie systemy wsparcia wymienione w załączniku I lub inne systemy wsparcia.

Artykuł 20

Weryfikacja warunków kwalifikowalności

1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy.

2. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych.

Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu.

3. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie obu rodzajów kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale.

W przypadku gdy państwo członkowskie przewiduje delegowanie wykonania niektórych elementów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczony organ zachowuje prawo do kontroli oraz odpowiedzialność za takie prace.

Artykuł 21

Zmniejszenia i wykluczenia w przypadku nieprzestrzegania zasad kwalifikowalności

1. Bez uszczerbku dla wszelkich zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w art. 23, w przypadku gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie spełnia warunków kwalifikowalności dotyczących przyznawania pomocy przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, płatność lub część płatności, która została lub ma zostać przyznana i w odniesieniu do której warunki kwalifikowalności zostały spełnione, podlega zmniejszeniom i wykluczeniom określonym zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2.

2. Procentowa wielkość zmniejszenia jest stopniowana w zależności od rozmiaru, zasięgu, trwałości i powtarzania się stwierdzonej niezgodności, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy na rok kalendarzowy lub na więcej lat.

Artykuł 22

Kontrole w zakresie zasady wzajemnej zgodności

1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1.

2. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać już istniejące systemy administrowania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Systemy te, a zwłaszcza system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustanowiony zgodnie z dyrektywą Rady 2008/71/WE z dnia 15 lipca 2008 r. w sprawie identyfikacji i rejestracji świń (19) i rozporządzeniami (WE) nr 1760/2000 i (WE) nr 21/2004, są zgodne z systemem zintegrowanym, jak przewiduje art. 26 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 23

Zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności

1. W przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej „danym rokiem kalendarzowym”), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24.

Akapit pierwszy ma również zastosowanie, gdy dana niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać osobie, której przekazano grunt rolny lub która takiego przekazania dokonała.

Do celów niniejszego ustępu „przekazanie” oznacza każdy rodzaj transakcji, w wyniku której grunt rolny przestaje być w posiadaniu osoby przekazującej.

Od roku 2010, w drodze odstępstwa od akapitu drugiego, w przypadku gdy osoba, której można bezpośrednio przypisać odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie, przedłożyła wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, zmniejszenie lub wykluczenie stosowane są do całkowitych kwot płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane tej osobie.

2. Niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami określonymi w szczegółowych przepisach, o których mowa w art. 24 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku, gdy ich kwoty wynoszą 100 EUR lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy.

W przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu wariantu przewidzianego w akapicie pierwszym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania wymagane do zapewnienia, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności, których to dotyczy. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego.

Artykuł 24

Szczegółowe zasady dotyczące zmniejszeń lub wykluczeń w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności

1. Szczegółowe zasady dotyczące zmniejszeń i wykluczeń, o których mowa w art. 23, ustanawia się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2. W tym kontekście uwzględnia się rozmiar, zasięg, trwałość i powtarzalnie się stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

2. W przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5 %, a w przypadku powtarzających się niezgodności — 15 %.

W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu zmniejszenia, gdy z uwagi na swój rozmiar, zasięg i trwałość, przypadek niezgodności może być uważany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie są jednak uznawane za drobne.

O ile rolnik nie podjął natychmiastowego działania naprawczego usuwającego stwierdzoną niezgodność, właściwy organ podejmuje niezbędne działania, które mogą, w stosownych przypadkach, ograniczać się do kontroli administracyjnej w celu zapewnienia, aby rolnik usunął stwierdzoną niezgodność. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu drobnej niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego.

3. W przypadku umyślnej niezgodności wielkość procentowa zmniejszenia wynosi co do zasady nie mniej niż 20 %, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy i obowiązywać przez jeden rok kalendarzowy lub przez większą ilość lat.

4. W każdym przypadku całkowita kwota zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota, o której mowa w art. 23 ust. 1.

Artykuł 25

Kwoty wynikające z zasady wzajemnej zgodności

Kwoty wynikające z zastosowania zmniejszeń i wykluczeń w przypadku niezgodności z przepisami rozdziału 1 są przekazywane do EFRG. Państwa członkowskie mogą zatrzymać 25 % tych kwot.

Artykuł 26

Zgodność systemów wsparcia z systemem zintegrowanym

1. W celu stosowania systemów wsparcia wymienionych w załączniku VI państwa członkowskie zapewniają, aby procedury administrowania i kontroli stosowane do tych systemów były kompatybilne z systemem zintegrowanym w zakresie:

a) skomputeryzowanej bazy danych;

b) systemów identyfikacji działek rolnych;

c) kontroli administracyjnych.

W tym celunależy ustanowić bazy danych, systemy i kontrole, o których mowa odpowiednio w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), które pozwolą na wspólne bezproblemowe i bezkonfliktowe funkcjonowanie oraz wymianę danych między nimi.

2. Państwa członkowskie mogą, do celów stosowania systemów wsparcia wspólnotowego lub krajowego innych niż te wymienione w załączniku VI, włączyć do swoich procedur administrowania i kontroli jeden lub więcej elementów systemu zintegrowanego.

Artykuł 27

Informowanie i kontrole

1. Komisja jest regularnie informowana o stosowaniu systemu zintegrowanego.

Komisja organizuje wymiany poglądów na ten temat z państwami członkowskimi.

2. Zgodnie z art. 37 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, po poinformowaniu właściwych organów w odpowiednim czasie, upoważnieni przedstawiciele wyznaczeni przez Komisję mogą przeprowadzić:

a) wszelkie badania lub kontrole dotyczące środków podjętych w celu ustanowienia i wdrożenia systemu zintegrowanego;

b) kontrole w wyspecjalizowanych agencjach i firmach, o których mowa w art. 20 ust. 3.

3. Bez uszczerbku dla odpowiedzialności państw członkowskich za wdrożenie i stosowanie systemu zintegrowanego, Komisja może zwrócić się o pomoc do wyspecjalizowanych podmiotów lub osób w celu ułatwienia utworzenia, nadzorowania i korzystania z systemu zintegrowanego, w szczególności mając na względzie udzielenie właściwym organom państw członkowskich porad technicznych, jeśli się o nie zwrócą.

ROZDZIAŁ 5

Inne przepisy ogólne

Artykuł 28

Minimalne wymogi dotyczące otrzymywania płatności bezpośrednich

1. Od 2010 roku państwa członkowskie nie przyznają płatności bezpośrednich rolnikom w jednym z poniższych przypadków:

a) w przypadku gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, o które złożono wniosek lub które mają być przyznane, przed zastosowaniem zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w art. 21 i 23 wynosi mniej niż 100 EUR w danym roku kalendarzowym; lub

b) w przypadku gdy kwalifikujący się obszar gospodarstwa, w odniesieniu do którego złożono wniosek o płatności bezpośrednie lub w odniesieniu do którego płatności te mają być przyznane, przed zastosowaniem zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w art. 21, wynosi poniżej jednego hektara.

Aby uwzględnić strukturę swej gospodarki rolnej, państwa członkowskie mogą dostosowywać progi, o których mowa w niniejszym ustępie akapit pierwszy lit. a) i b), w granicach limitów określonych w załączniku VII.

Rolnicy posiadający uprawnienia szczególne, o których mowa w art. 44 ust. 1, podlegają warunkom, o których mowa w niniejszym ustępie akapit pierwszy lit. a).

Odnośne państwa członkowskie mogą postanowić, że nie będą stosowały niniejszego ustępu do francuskich departamentach zamorskich, Azorów i Madery oraz Wysp Kanaryjskich i wysp Morza Egejskiego.

W przypadku gdy wypłacana kwota jest zmniejszana w wyniku progresywnego wprowadzania płatności bezpośrednich, jak przewidziano w art. 121 niniejszego rozporządzenia, w załączniku VII pkt K do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub w załączniku IX pkt C do niniejszego rozporządzenia, kwota, o którą złożono wniosek lub która ma zostać przyznana, obliczana jest na podstawie ostatecznej kwoty wsparcia, którą otrzymać ma rolnik.

2. Od 2010 roku państwa członkowskie mogą ustanowić odpowiednie obiektywne i niedyskryminujące kryteria aby zapewnić, że płatności bezpośrednie nie będą przyznawane osobom fizycznym ani prawnym:

a) których działalność rolnicza stanowi tylko nieznaczącą część ogółu ich działalności gospodarczej; lub

b) których główna działalność gospodarcza lub przedmiot działalności nie polegają na prowadzeniu działalności rolniczej.

3. Uprawnienia do płatności, które w wyniku zastosowania ust. 1 i 2 nie uprawniają do otrzymania płatności przez dwa kolejne lata, powracają do rezerwy krajowej.

Artykuł 29

Płatność

1. O ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, płatności dokonywane w ramach systemów wsparcia wymienionych w załączniku I są w całości przekazywane beneficjentom.

2. Płatności są przekazywane w nie więcej niż dwóch ratach na rok, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego.

3. Płatności w ramach systemów wsparcia wymienionych w załączniku I nie dokonuje się przed zakończeniem sprawdzania warunków kwalifikowalności dokonywanego przez państwa członkowskie zgodnie z art. 20.

4. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 2 niniejszego artykułu oraz zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, Komisja może:

a) przewidzieć płatności zaliczkowe;

b) upoważnić państwa członkowskie, w zależności od sytuacji budżetowej, do przekazania przed dniem 1 grudnia płatności zaliczkowych w regionach, w których ze względu na nadzwyczajne okoliczności rolnicy stoją w obliczu dotkliwych trudności finansowych: (i) w wysokości do 50 % płatności, lub (ii) w wysokości do 80 % płatności w przypadku, gdy płatności zaliczkowe zostały już przewidziane.

Artykuł 30

Klauzula dotycząca przypadków obchodzenia prawa

Nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Artykuł 31

Siła wyższa i okoliczności nadzwyczajne

Do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Artykuł 32

Przegląd

Systemy wsparcia wymienione w załączniku I stosuje się bez uszczerbku dla ewentualnego przeglądu, który można przeprowadzić w dowolnym czasie w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i budżetowej.

TYTUŁ III

SYSTEM PŁATNOŚCI JEDNOLITEJ

ROZDZIAŁ 1

Ogólne wdrażanie

Artykuł 33

Uprawnienia do płatności

1. Wsparcie w ramach systemu płatności jednolitej jest dostępne dla rolników, jeżeli:

a) posiadają uprawnienia do płatności, które uzyskali zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003;

b) uzyskują uprawnienia do płatności na mocy niniejszego rozporządzenia: (i) w drodze przekazania; (ii) z rezerwy krajowej; (iii) zgodnie z załącznikiem IX; (iv) zgodnie z art. 47 ust. 2, art. 59, art. 64 ust. 2 akapit trzeci, art. 65 i art. 68 ust. 4 lit. c).

2. Do celów art. 47 ust. 2, art. 57 ust. 6, art. 64 ust. 2 i art. 65 za „rolnika posiadającego uprawnienia do płatności” uważa się rolnika, któremu przydzielono lub ostatecznie przekazano uprawnienia do płatności.

3. Uprawnienia z tytułu odłogowania ustanowione zgodnie z art. 53 ust. 2, art. 63 ust. 2 i art. 71j rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 nie podlegają wcześniejszym obowiązkom w zakresie odłogowania.

Artykuł 34

Aktywowanie uprawnień do płatności na kwalifikujący się hektar

1. Wsparcie w ramach systemu płatności jednolitej jest przyznawane rolnikom w momencie aktywowania uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar. Aktywowane uprawnienia do płatności dają prawo do płatności kwot w nich określonych.

2. Do celów niniejszego tytułu „kwalifikujący się hektar” oznacza:

a) każdą powierzchnię użytków rolnych gospodarstwa oraz wszelkie obszary obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub, jeżeli obszary są wykorzystywane także do prowadzenia działalności pozarolniczej, głównie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej; oraz

b) wszystkie obszary, które uprawniały do otrzymywania płatności w ramach systemu płatności jednolitej w 2008 roku i które: (i) przestały być zgodne z definicją „kwalifikowania się” z powodu wdrożenia dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (20), dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (21) oraz dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (22), lub (ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, są zalesione zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (23) lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 tego rozporządzenia, lub (iii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, są obszarami odłogowanymi zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, określa szczegółowe zasady wykorzystywania kwalifikujących się hektarów do prowadzenia działalności pozarolniczej.

Z wyjątkiem przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, hektary spełniają warunki kwalifikowalności na przestrzeni całego roku kalendarzowego.

Artykuł 35

Zgłoszenie kwalifikujących się hektarów

1. Rolnik zgłasza działki, które odpowiadają kwalifikującym się hektarom powiązanym z każdym uprawnieniem do płatności. Z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych działki te pozostają w posiadaniu rolnika w dniu określonym przez państwo członkowskie, który nie przypada później niż ustalona przez to państwo członkowskie data zmiany wniosku o pomoc.

2. Państwa członkowskie mogą, w należycie uzasadnionych okolicznościach, zezwolić rolnikowi na zmianę jego zgłoszenia, pod warunkiem że przestrzega on liczby hektarów odpowiadającej jego uprawnieniom do płatności oraz warunków przyznawania płatności jednolitej dla odnośnej powierzchni.

Artykuł 36

Zmiana uprawnień do płatności

O ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, uprawnienia do płatności na hektar nie ulegają zmianie.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, określa szczegółowe zasady zmiany, od 2010 roku, uprawnień do płatności w szczególności w przypadku ułamkowych części uprawnień.

Artykuł 37

Wnioski o wiele płatności

Obszar odpowiadający liczbie kwalifikujących się hektarów, w odniesieniu do którego złożono wniosek o płatność jednolitą, może stanowić podstawę do złożenia wniosku o każdą inną płatność bezpośrednią, jak również o każdą inną pomoc nieobjętą przepisami niniejszego rozporządzenia, o ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej.

Artykuł 38

Użytkowanie gruntów w przypadku opóźnionego włączenia sektora owoców i warzyw

W przypadku gdy państwo członkowskie podjęło decyzję o skorzystaniu z możliwości przewidzianej w art. 51 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (zwanego dalej „opóźnionym włączeniem”), działki w regionach objętych zakresem decyzji do daty nie późniejszej niż 31 grudnia 2010 r. nie kwalifikują się do płatności, jeżeli są wykorzystywane do:

a) produkcji owoców i warzyw;

b) produkcji ziemniaków późnych; lub

c) prowadzenia szkółek.

W przypadku opóźnionego włączenia państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zezwoleniu na uprawę poplonów na kwalifikujących się hektarach przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy, począwszy od dnia 15 sierpnia każdego roku. Jednak na wniosek państwa członkowskiego data ta może zostać zmieniona zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, w odniesieniu do regionów, w których zbiór zbóż odbywa się zwykle wcześniej ze względu na warunki klimatyczne.

Artykuł 39

Użytkowanie gruntów do produkcji konopi

1. Obszary wykorzystywane do produkcji konopi kwalifikują się jedynie wtedy, gdy zastosowane odmiany zawierają maksymalnie 0,2 % tetrahydrokanabinolu. Państwa członkowskie ustanawiają system pozwalający na weryfikację zawartości tetrahydrokanabinolu w roślinach uprawianych na co najmniej 30 % powierzchni upraw konopi. Jeżeli jednak państwo członkowskie wprowadzi system wcześniejszego zatwierdzania takich upraw, wówczas minimalna powierzchnia wynosi 20 %.

2. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2, przyznawanie płatności jest uzależnione od wykorzystania nasion kwalifikowanych niektórych odmian.

Artykuł 40

Pułapy krajowe

1. Dla każdego państwa członkowskiego i w każdym roku całkowita wartość wszystkich przydzielonych uprawnień do płatności i pułapów ustalonych zgodnie z art. 51 ust. 2 i art. 69 ust. 3 niniejszego rozporządzenia lub — w odniesieniu do roku 2009 — zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, nie może być wyższa niż odpowiedni pułap krajowy określony w załączniku VIII do niniejszego rozporządzenia.

W przypadku gdy uprawnienia do płatności przydzielane są plantatorom winorośli, Komisja uwzględnia najnowsze dane udostępnione jej przez państwa członkowskie zgodnie z art. 9 i z art. 102 ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (24), oraz dostosowuje krajowe pułapy określone w załączniku VIII do niniejszego rozporządzenia zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Do dnia 1 grudnia roku poprzedzającego dostosowanie pułapów krajowych państwa członkowskie przekazują Komisji średnią regionalną wartości uprawnień, o których mowa w załączniku IX pkt B do niniejszego rozporządzenia.

2. W razie konieczności państwo członkowskie stosuje liniowe zmniejszenie wartości uprawnień do płatności w celu zapewnienia przestrzegania pułapu określonego w załączniku VIII.

Artykuł 41

Rezerwa krajowa

1. Każde państwo członkowskie prowadzi rezerwę krajową, która obejmuje różnicę między:

a) pułapem krajowym określonym w załączniku VIII do niniejszego rozporządzenia a

b) całkowitą wartością wszystkich przydzielonych uprawnień do płatności i pułapów ustanowionych zgodnie z art. 51 ust. 2 i art. 69 ust. 3 niniejszego rozporządzenia lub, w odniesieniu do roku 2009, pułapów ustanowionych zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.

2. Państwa członkowskie mogą wykorzystać rezerwę krajową do przydzielania, na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z obiektywnymi kryteriami oraz w sposób zapewniający równe traktowanie rolników i nie prowadzący do wystąpienia zakłóceń na rynku i zakłóceń konkurencji, uprawnień do płatności rolnikom, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności rolniczej.

3. Państwa członkowskie, które nie stosują art. 68 ust. 1 lit. c), mogą wykorzystać rezerwę krajową w celu ustanowienia, zgodnie z obiektywnymi kryteriami oraz w taki sposób, aby zapewnić równe traktowanie rolników oraz aby uniknąć wystąpienia zakłóceń na rynku i zakłóceń konkurencji, uprawnień do płatności dla rolników z obszarów podlegających restrukturyzacji lub objętych programami rozwoju odnoszącymi się do jednej z form interwencji publicznej w celu zapobiegania porzucaniu gruntów lub w celu zrekompensowania rolnikom szczególnych niekorzystnych warunków panujących na tych obszarach.

4. Państwa członkowskie wykorzystują rezerwę krajową do celu przydzielenia, zgodnie z obiektywnymi kryteriami oraz w taki sposób, aby zapewnić równe traktowanie rolników oraz uniknąć wystąpienia zakłóceń na rynku i zakłóceń konkurencji, uprawnień do płatności dla rolników znajdujących się w szczególnej sytuacji, która ma zostać określona przez Komisję zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2.

5. Stosując niniejszy artykuł, państwa członkowskie mogą zwiększyć wartość jednostkową lub liczbę uprawnień do płatności przydzielanych rolnikom.

Artykuł 42

Niewykorzystane uprawnienia do płatności

Każde uprawnienie do płatności, które nie zostało aktywowane zgodnie z art. 34 w okresie dwóch lat, zostaje dodane do rezerwy krajowej, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Jednak w przypadku roku 2009 uprawnienia do płatności nieaktywowane w dwuletnim okresie 2007–2008 nie są dodawane do rezerwy krajowej, jeśli zostały aktywowane w 2006 roku, a w przypadku 2010 roku uprawnienia do płatności nieaktywowane w dwuletnim okresie 2008–2009 nie są dodawane do rezerwy krajowej, jeśli zostały aktywowane w 2007 roku.

Artykuł 43

Przekazanie uprawnień do płatności

1. Uprawnienia do płatności mogą zostać przekazane wyłącznie rolnikowi prowadzącemu działalność w tym samym państwie członkowskim, z wyjątkiem przekazania w drodze faktycznego lub przewidywanego dziedziczenia.

Jednak nawet w przypadku faktycznego albo przewidywanego dziedziczenia, uprawnienia do płatności mogą być wykorzystywane wyłącznie w państwie członkowskim, w którym dane uprawnienia do płatności zostały ustanowione.

Państwo członkowskie może zdecydować, że uprawnienia do płatności mogą zostać przekazane lub wykorzystane wyłącznie na obszarze tego samego regionu.

2. Uprawnienia do płatności mogą zostać przekazane w drodze sprzedaży lub innego przekazania o charakterze ostatecznym, z gruntami lub bez. Natomiast dzierżawa lub podobne typy transakcji są dozwolone wyłącznie, jeżeli przekazywane uprawnienia do płatności są powiązane z przekazaniem równoważnej liczby kwalifikujących się hektarów.

3. W przypadku sprzedaży uprawnień do płatności, z gruntami lub bez, państwa członkowskie mogą, działając zgodnie z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, zadecydować, że część sprzedanych uprawnień do płatności powraca do rezerwy krajowej lub że ich wartość jednostkowa zostaje zmniejszona na korzyść rezerwy krajowej zgodnie z kryteriami, które zostaną określone przez Komisję zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2.

Artykuł 44

Warunki dotyczące uprawnień szczególnych

1. O ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, uprawnienia do płatności ustanowione na mocy tytułu III rozdział 3 sekcja 2 oraz art. 71m rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jak również art. 60 i art. 65 akapit czwarty niniejszego rozporządzenia (zwane dalej „uprawnieniami szczególnymi”) podlegają warunkom określonym w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

2. W drodze odstępstwa od art. 34 ust. 1 rolnik, który posiada uprawnienia szczególne jest uprawniony przez państwo członkowskie do odstępstwa od wymogu aktywowania jego uprawnień do płatności dla równoważnej liczby kwalifikujących się hektarów, pod warunkiem, że kontynuuje co najmniej:

a) w 50 % działalność rolniczą prowadzoną w okresie referencyjnym, o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003, wyrażoną w jednostkach hodowlanych (LU); lub

b) w przypadku uprawnień szczególnych ustanowionych na mocy art. 60, kontynuuje co najmniej w 50 % działalność rolniczą prowadzoną przed przejściem do systemu płatności jednolitej wyrażoną w jednostkach LU; lub

c) w przypadku art. 65, kontynuuje co najmniej w 50 % działalność rolniczą prowadzoną podczas stosowania art. 67 i 68 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, wyrażoną w jednostkach LU.

Jeżeli jednak rolnikowi przydzielono uprawnienia szczególne na mocy zarówno rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jak i niniejszego rozporządzenia, kontynuuje on działalność w co najmniej 50 % najwyższego z poziomów działalności, o których mowa w akapicie pierwszym.

Warunków, o których mowa w akapicie pierwszym, nie stosuje się do Malty.

3. W przypadku przekazania uprawnień szczególnych, w latach 2009, 2010 i 2011, nabywca uprawnień może skorzystać z odstępstwa przewidzianego w ust. 2, jedynie jeśli przekazywane są wszystkie uprawnienia szczególne. Od 2012 roku nabywca uprawnień korzysta z odstępstwa wyłącznie w przypadku faktycznego dziedziczenia albo przewidywanego dziedziczenia.

Przepisów akapitu pierwszego nie stosuje się do Malty.

Artykuł 45

Zmiana uprawnień do płatności

1. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie, które wprowadziły system płatności jednolitej, zgodnie z tytułem III rozdziały 1–4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, działając zgodnie z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego mogą podjąć decyzję o rozpoczęciu w 2010 roku lub później działań zmierzających do zbliżenia wartości uprawnień do płatności.

W przypadku gdy decyzja ta stosuje się od roku 2010, zostaje podjęta do dnia 1 sierpnia 2009 r. We wszystkich pozostałych przypadkach podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2010 r.

2. Do celów stosowania ust. 1 akapit pierwszy uprawnienia do płatności mogą zostać poddane stopniowym zmianom rocznym zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami. Jeżeli zmiana powoduje zmniejszenie wartości uprawnień do płatności, wprowadza się ją z zastosowaniem co najmniej trzech ustanowionych wcześniej progów rocznych.

W żadnym z progów rocznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zmniejszenie wartości jakichkolwiek uprawnień do płatności nie wynosi więcej niż 50 % różnicy między wartością początkową a wartością końcową. W przypadku gdy zmniejszenie wartości wynosi mniej niż 10 % wartości początkowej, państwa członkowskie mogą zastosować mniej niż trzy progi.

3. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu niniejszego artykułu:

a) na odpowiednim poziomie geograficznym, który jest określany zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami, takimi jak struktura instytucjonalna lub administracyjna i potencjał rolny; lub

b) w przypadku stosowania art. 46 ust. 4 — w regionie określonym zgodnie z art. 46 ust. 2.

ROZDZIAŁ 2

Wdrażanie regionalne i częściowe

Sekcja 1

Wdrażanie regionalne

Artykuł 46

Regionalne przydzielanie pułapów krajowych, o których mowa w art. 40

1. Po wprowadzeniu systemu płatności jednolitej zgodnie z tytułem III rozdziałami 1–4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 państwo członkowskie może podjąć decyzję o stosowaniu systemu płatności jednolitej w 2010 roku lub później na poziomie regionalnym na warunkach określonych w niniejszej sekcji.

W przypadku gdy decyzja ta ma zastosowanie od roku 2010, podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2009 r. We wszystkich pozostałych przypadkach podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2010 r.

2. Państwa członkowskie określają te regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami, takimi jak ich struktura instytucjonalna lub administracyjna oraz regionalny potencjał rolny.

Państwa członkowskie mogą uznawać całe swoje terytorium za jeden region.

3. Państwa członkowskie dzielą pułapy krajowe, o których mowa w art. 40, między regiony zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami. Państwa członkowskie mogą zdecydować, że te regionalne pułapy podlegają stopniowym zmianom rocznym zgodnie z nie więcej niż trzema ustanowionymi wcześniej progami rocznymi oraz obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami, takimi jak potencjał rolny lub kryteria środowiskowe.

4. W przypadku gdy państwo członkowskie stosujące ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu podejmie decyzję o niestosowaniu art. 47, dostosowuje, w zakresie niezbędnym do przestrzegania mających zastosowanie pułapów regionalnych, wartość uprawnień do płatności w każdym ze swoich regionów. W tym celu uprawnienia do płatności podlegają liniowym zmniejszeniom lub zwiększeniom wartości. Całkowite zmniejszenie wartości uprawnień do płatności na mocy niniejszego ustępu ograniczone jest do 10 % ich początkowej wartości.

5. Jeśli państwo członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu zarówno art. 45 jak i niniejszego artykułu, zmniejszenia wartości uprawnień do płatności, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, są uwzględniane przy obliczaniu limitów określonych w art. 45 ust. 2 akapit drugi.

Artykuł 47

Regionalizacja systemu płatności jednolitej

1. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o podziale nie więcej niż 50 % pułapu regionalnego ustanowionego na mocy art. 46 między wszystkich rolników, których gospodarstwa położone są w danym regionie, w tym rolników nie posiadających uprawnień do płatności.

2. Rolnicy otrzymują uprawnienia do płatności, których wartość jednostkowa jest obliczana przez podzielenie odpowiadającej im części pułapu regionalnego ustanowionego na mocy art. 46 przez liczbę kwalifikujących się hektarów ustanowionych na poziomie regionalnym.

Wartość tych uprawnień do płatności jest zwiększana w przypadkach, w których przed zastosowaniem niniejszego artykułu rolnik posiada uprawnienia do płatności. W tym celu regionalna wartość jednostkowa każdego z tych uprawnień rolnika do płatności zwiększa się o kwotę obliczoną na podstawie całkowitej wartości uprawnień do płatności, które rolnik posiadał do daty, którą ustala dane państwo członkowskie. Zwiększenia te oblicza się w granicach pozostałej części pułapu regionalnego po zastosowaniu ust. 1 niniejszego artykułu.

3. Liczba uprawnień do płatności przypadających na rolnika jest równa liczbie hektarów, które rolnik zgłasza w roku zastosowania systemu płatności jednolitej na poziomie regionalnym, o czym mowa w art. 46 ust. 1, zgodnie z art. 34 ust. 2, z wyjątkiem przypadków działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

4. Uprawnienia do płatności znajdujące się w posiadaniu rolników przed podziałem, o którym mowa w ust. 1 i 2, zostają nieważnione i zastąpione nowymi uprawnieniami, o których mowa w ust. 3.

Artykuł 48

Zmiana uprawnień do płatności

1. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie, które stosują art. 47, działając zgodnie z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, mogą podjąć decyzję o rozpoczęciu w roku następującym po zastosowaniu systemu płatności jednolitej na poziomie regionalnym, o czym mowa w art. 46 ust. 1, działań zmierzających do zbliżenia wartości uprawnień do płatności ustanowionych na mocy niniejszej sekcji.

W przypadku gdy decyzja ta ma zastosowanie od roku 2010, podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2009 r. We wszystkich pozostałych przypadkach podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2010 r.

Do celów stosowania akapitu pierwszego uprawnienia do płatności mogą zostać poddane stopniowym zmianom rocznym zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami. Jeżeli zmiana powoduje zmniejszenie wartości uprawnień do płatności, wprowadza się ją z zastosowaniem co najmniej dwóch ustanowionych wcześniej progów rocznych.

2. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie, które wprowadziły system płatności jednolitej, zgodnie z tytułem III rozdział 5 sekcja 1 lub rozdział 6 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, działając zgodnie z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, mogą podjąć decyzję o rozpoczęciu w 2010 roku lub później działań zmierzających do zbliżenia wartości uprawnień do płatności.

W przypadku gdy decyzja ta ma zastosowanie od roku 2010, podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2009 r. We wszystkich pozostałych przypadkach podejmuje się ją do dnia 1 sierpnia 2010 r.

Do celów stosowania akapitu pierwszego uprawnienia do płatności są poddane stopniowym zmianom rocznym zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami. Jeżeli zmiana powoduje zmniejszenie wartości uprawnień, wprowadza się ją z zastosowaniem co najmniej trzech ustanowionych wcześniej progów rocznych.

Akapit pierwszy stosuje się bez uszczerbku dla decyzji podjętych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 63 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Państwa członkowskie mogą wprowadzić odstępstwa od minimalnej liczby progów przewidzianej w akapicie pierwszym oraz limitów ustalonych w ust. 3 niniejszego artykułu.

3. W żadnym z progów rocznych, o których mowa w ust. 1 i 2, zmniejszenie wartości jakichkolwiek uprawnień do płatności nie wynosi więcej niż 50 % różnicy między wartością początkową a wartością końcową. W przypadku gdy zmniejszenie wartości wynosi mniej niż 10 % wartości początkowej, państwa członkowskie mogą zastosować mniej niż trzy progi.

4. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu ust. 1, 2 i 3 na odpowiednim poziomie geograficznym, który jest określany zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami, takimi jak struktura instytucjonalna lub administracyjna oraz regionalny potencjał rolny.

Artykuł 49

Użytki zielone

W przypadku stosowania art. 47 państwa członkowskie mogą zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami określić, w ramach pułapów regionalnych ustanowionych na mocy art. 46, lub ich części, różne wartości jednostkowe uprawnień do płatności przydzielanych rolnikom, o których mowa w art. 47 ust. 1:

a) dla hektarów zajętych przez użytki zielone w dniu wyznaczonym na złożenie wniosków o pomoc obszarową na 2008 rok i dla wszystkich innych kwalifikujących się hektarów; lub

b) dla hektarów zajętych przez trwałe użytki zielone w dniu wyznaczonym na złożenie wniosków o po