Rozporządzenie (WE) NR 2321/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 16 grudnia 2002 r.

dotyczące zasad udziału przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów oraz zasad upowszechniania wyników badań celem realizacji szóstego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej (2002—2006)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 167 i art. 172 akapit drugi,

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [3],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Szósty program ramowy Wspólnoty Europejskiej dotyczący działań badawczych, rozwoju technologicznego i pokazowych, przyczyniający się do utworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej i innowacji (2002—2006) ("szósty program ramowy"), został przyjęty decyzją nr 1513/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [4]. Zasady współudziału finansowego Wspólnoty, wymienione w załączniku III do tej decyzji, wymagają uzupełnienia innymi przepisami.

(2) Przepisy te powinny mieścić się w spójnych i przejrzystych ramach, które uwzględniają w pełni cele i cechy instrumentów określonych w załączniku III do szóstego programu ramowego, w celu zagwarantowania możliwie najbardziej wydajnej realizacji, biorąc pod uwagę potrzebę łatwego dostępu dla uczestników poprzez procedury uproszczone. Szczególnie dotyczy to przypadku małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), w związku z uczestnictwem w ugrupowaniach przedsiębiorstw.

(3) Zasady udziału przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów powinny brać pod uwagę charakter działań w zakresie działań badawczych, rozwoju technologicznego, włączając pokazowe. Ponadto mogą one różnić się w zależności od tego, czy uczestnik ma siedzibę w Państwie Członkowskim, w państwie stowarzyszonym, będącym krajem kandydującym lub nie, lub w państwie trzecim, oraz od jego formy prawnej, a mianowicie od tego, czy jest on organizacją krajową, międzynarodową, o znaczeniu europejskim bądź nie, MŚP, europejskim ugrupowaniem interesów gospodarczych lub stowarzyszeniem stworzonym przez uczestników.

(4) W zgodzie z szóstym programem ramowym uczestnictwo podmiotów prawnych z państw trzecich powinno być przewidziane na równi z celami współpracy międzynarodowej, w szczególności zawartymi w art. 164 i 170 Traktatu.

(5) Organizacje międzynarodowe, których działalność poświęcona jest rozwojowi współpracy w dziedzinie badań w Europie i których członkami są w większości Państwa Członkowskie lub państwa stowarzyszone, przyczyniają się do tworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Dlatego należy je zachęcić do udziału w szóstym programie ramowym.

(6) Wspólne Centrum Badawcze bierze udział w pośrednich działaniach dotyczących badań i rozwoju technologii na tych samych zasadach jak podmioty prawne mające siedzibę w Państwie Członkowskim.

(7) Działania w ramach szóstego programu ramowego powinny być zgodne z interesami finansowymi Wspólnoty i powinny zabezpieczać te interesy. Odpowiedzialność Komisji za realizację programu ramowego i jego programów szczególnych obejmuje również aspekty finansowe stąd wynikające.

(8) Zasady dotyczące upowszechniania wyników badań powinny wspierać ochronę własności intelektualnej oraz wykorzystanie i upowszechnianie tych wyników. Powinny one zapewniać, że uczestnicy mają wzajemny dostęp do istniejącego know-how oraz do wiedzy wypływającej z prac badawczych w zakresie niezbędnym do prowadzenia prac badawczych lub do korzystania z powstałej wiedzy. Jednocześnie zasady te powinny gwarantować ochronę dóbr intelektualnych uczestników. Powinny one również uwzględniać cechy integrowanych projektów i sieci doskonałości, w szczególności przez oferowanie uczestnikom wysokiego stopnia elastyczności, oraz pozwalając im na przyjęcie między sobą najbardziej odpowiednich ustaleń w celu ich współpracy i wykorzystania powstałej wiedzy. Umowy takie mogą tworzyć cześć porozumienia konsorcjum.

(9) Działania w ramach szóstego programu ramowego powinny być przeprowadzane w zgodności z zasadami etycznymi, włączając w to zasady odzwierciedlone w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, oraz powinny dążyć zarówno do podniesienia roli kobiet w badaniach, jak i poprawy przekazywania informacji i dialogu ze społeczeństwem oraz powinny wspierać udział najbardziej peryferyjnych regionów Wspólnoty,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY WSTĘPNE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady udziału przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów oraz zasady upowszechniania wyników badań przeprowadzonych w ramach szóstego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej dotyczącego działań badawczych, rozwoju technologicznego i pokazowych, przyczyniających się do tworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej i innowacji (2002—2006) (zwany dalej "szóstym programem ramowym"), z wyjątkiem działań BRT wykonywanych przez wspólne przedsiębiorstwo lub jakiekolwiek inne formy ustanowione na podstawie art. 171 Traktatu.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia

1) "działalność BRT" oznacza działania badawcze i rozwoju technologicznego, włączając działania pokazowe, określone w załączniku I i III do szóstego programu ramowego;

2) "działanie bezpośrednie" oznacza działalność BRT przedsięwziętą przez Wspólne Centrum Badawcze (zwane dalej WCB) w realizacji zadań powierzonych mu w ramach szóstego programu ramowego;

3) "działanie pośrednie" oznacza działalność BRT przedsięwziętą przez jednego lub więcej uczestników w ramach instrumentu szóstego programu ramowego;

4) "instrumenty" oznaczają warunki pośredniej interwencji Wspólnoty, ustanowione w załączniku III do szóstego programu ramowego, z wyjątkiem współudziału finansowego Wspólnoty na podstawie art. 169 Traktatu;

5) "umowa" oznacza porozumienie o dotacji między Wspólnotą a uczestnikami dotyczące wykonania pośredniego działania, ustanawiające prawa i obowiązki między Wspólnotą i uczestnikami z jednej strony oraz między uczestnikami w tym działaniu pośrednim z drugiej;

6) "porozumienie konsorcjum" oznacza porozumienie, które zawierają między sobą uczestnicy pośredniego działania w celu jego realizacji. Takie porozumienie nie ma wpływu na zobowiązania uczestników wobec Wspólnoty lub wobec siebie nawzajem, wynikające z niniejszego rozporządzenia lub umowy;

7) "uczestnik" oznacza podmiot prawny wnoszący wkład do pośredniego działania lub mającą prawa i obowiązki w odniesieniu do Wspólnoty, na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z umową;

8) "podmiot prawny" oznacza każdą osobę fizyczną lub każdą osobę prawną utworzoną na mocy prawa krajowego w miejscu jej ustanowienia, na mocy prawa wspólnotowego lub prawa międzynarodowego, posiadającą osobowość prawną i zdolną do bycia podmiotem praw i zaciągania zobowiązań we własnym imieniu;

9) "konsorcjum" oznacza wszystkich uczestników tego samego działania pośredniego;

10) "koordynator" oznacza uczestnika wyznaczonego przez pozostałych uczestników tego samego działania pośredniego i zaakceptowanego przez Komisję, posiadającego szczególne dodatkowe obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia i umowy;

11) "organizacja międzynarodowa" oznacza każdy podmiot prawny powstały ze stowarzyszenia państw, innych niż Państwa Wspólnoty, ustanowioną na podstawie Traktatu lub podobnego aktu, posiadającą wspólne instytucje i międzynarodową osobowość prawną odrębną od osobowości jej Państw Członkowskich;

12) "międzynarodowa organizacja o znaczeniu europejskim" oznacza organizację międzynarodową, której większość członków stanowią Państwa Członkowskie Wspólnoty Europejskiej lub państwa stowarzyszone i której głównym celem jest wspieranie europejskiej współpracy naukowej i technologicznej;

13) "stowarzyszony kraj kandydujący" oznacza państwo stowarzyszone, zatwierdzone przez Wspólnotę jako kandydat do przystąpienia do Unii Europejskiej;

14) "państwo stowarzyszone" oznacza państwo, które jest stroną umowy międzynarodowej ze Wspólnotą, na mocy której wnosi ono wkład finansowy do całości lub części szóstego programu ramowego;

15) "państwo trzecie" oznacza państwo, które nie jest ani Państwem Członkowskim, ani państwem stowarzyszonym;

16) "europejskie ugrupowanie interesów gospodarczych (EUIG)" oznacza każdy podmiot prawny ustanowiony zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2137/85 [5];

17) "małe i średnie przedsiębiorstwa" (zwane dalej MŚP) oznaczają przedsiębiorstwa, które spełniają kryteria wymienione w zaleceniu Komisji 96/280/WE [6];

18) "ugrupowanie przedsiębiorstw" oznacza każdy podmiot prawny składający się w przeważającej części z MŚP i reprezentujący ich interesy;

19) "budżet" oznacza plan finansowy, oceniający wszystkie przychody i wydatki konieczne do realizacji działania pośredniego;

20) "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie przepisów prawa wspólnotowego lub każde naruszenie zobowiązania umownego wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu prawnego, które narusza lub mogłoby naruszyć ogólny budżet Unii Europejskiej lub budżety zarządzane przez nią, poprzez nieuzasadnione wydatki;

21) "istniejące know-how" oznacza informacje, które posiadają uczestnicy przed zawarciem umowy lub które są zdobyte równocześnie z podpisaniem umowy, jak również prawa autorskie lub prawa odnoszące się do takich informacji, uzyskane w następstwie wniosków lub przyznania patentów, wzorców użytkowych, odmian roślin, dodatkowych świadectw ochronnych lub podobnych form ochrony;

22) "wiedza" oznacza wyniki, włącznie z informacjami o tym, czy mogą być chronione czy nie, uzyskane w rezultacie bezpośrednich i pośrednich działań, jak również prawa autorskie lub prawa odnoszące się do takich wyników, uzyskane w następstwie wniosków lub przyznania patentów, wzorców użytkowych, odmian roślin, dodatkowych świadectw ochronnych lub podobnych form ochrony;

23) "upowszechnianie" oznacza ujawnienie wiedzy za pomocą właściwych środków, innych niż publikacje wynikające z formalności w celu ochrony wiedzy;

24) "użytkowanie" oznacza bezpośrednie lub pośrednie wykorzystanie wiedzy w pracach badawczych albo w celu rozwoju, tworzenia i wprowadzania do obrotu produktu lub procesu, albo tworzenia i świadczenia usługi;

25) "program pracy" oznacza plan opracowany przez Komisję w celu realizacji programu szczegółowego;

26) "wspólny program działalności" oznacza działania podjęte przez uczestników, którzy są zobowiązani do realizacji sieci doskonałości;

27) "prawa dostępu" oznacza licencje i prawa używania wiedzy lub istniejącego know-how;

28) "uzasadniony interes" oznacza każdy rodzaj interesów użytkownika, szczególnie interesy handlowe, na które można powoływać się w przypadkach wymienionych w niniejszym rozporządzeniu; w tym celu uczestnik musi udowodnić, że niewzięcie pod uwagę w danym przypadku jego interesów spowodowałoby dla niego nieproporcjonalnie dużą szkodę;

29) "plan realizacji" oznacza plan działań uczestników w projekcie zintegrowanym;

30) "państwa przemysłowe" oznacza te państwa trzecie, które są członkami G7;

31) "organ publiczny" oznacza organ sektora publicznego lub podmiot prawny podlegający prawu prywatnemu, wykonujący zadania służby publicznej i zapewniający odpowiednie gwarancje finansowe.

Artykuł 3

Niezawisłość

1. Dwa pomioty prawne są niezależne od siebie do celów niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy nie ma między nimi powiązań kontrolnych. Powiązania kontrolne istnieją, w przypadku gdy jeden podmiot prawny bezpośrednio lub pośrednio kontroluje inny lub jeden podmiot prawny znajduje się pod tą samą co inny, bezpośrednią lub pośrednią kontrolą. Kontrola może wynikać w szczególności z:

a) bezpośredniego lub pośredniego udziału, przekraczającego 50 % wartości nominalnej wyemitowanego kapitału akcyjnego podmiotu prawnego lub większości praw głosu akcjonariuszy lub wspólników tego podmiotu;

b) bezpośrednich lub pośrednich kompetencji decyzyjnych podmiotu prawnego, faktycznych lub wynikających z mocy prawa.

2. Bezpośredni lub pośredni udział publicznych korporacji inwestycyjnych, inwestorów instytucjonalnych, przedsiębiorstw o kapitale podwyższonego ryzyka i funduszy, przekraczający 50 % wartości nominalnej wyemitowanego kapitału akcyjnego podmiotu prawnego lub większości praw głosu akcjonariuszy lub wspólników tego podmiotu, nie stanowi sam w sobie powiązań kontrolnych.

3. Własność lub nadzór sprawowany nad podmiotami prawnymi przez ten sam organ publiczny nie tworzy, sam w sobie, powiązania kontrolnego między nimi.

ROZDZIAŁ II

UCZESTNICTWO W DZIAŁANIACH POŚREDNICH

Artykuł 4

Zasady ogólne

1. Każdy podmiot prawny uczestniczący w działaniach pośrednich może otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe, z zastrzeżeniem art. 6 i 7.

2. Każdy podmiot prawny utworzony w państwie stowarzyszonym może uczestniczyć w działaniach pośrednich na tych samych zasadach oraz mając te same prawa i obowiązki co podmiot prawny utworzony w Państwie Członkowskim, z zastrzeżeniem art. 5.

3. WCB może uczestniczyć w działaniach pośrednich na tych samych zasadach, mając te same prawa i obowiązki co podmiot prawny utworzony w Państwie Członkowskim.

4. Każda organizacja międzynarodowa o znaczeniu europejskim może uczestniczyć w działaniach pośrednich na tych samych zasadach, mając te same prawa i obowiązki co podmiot prawny utworzony w Państwie Członkowskim zgodnie z porozumieniem swych siedzib.

5. Programy pracy mogą wskazać i ograniczać uczestnictwo podmiotów prawnych w działaniach pośrednich zgodnie z ich działalnością i rodzajem oraz zgodnie z wykorzystanym instrumentem, a także mając na uwadze szczególne cele szóstego programu ramowego.

Artykuł 5

Minimalna liczba uczestników i miejsce ich siedziby

1. Programy pracy określają minimalną wymaganą liczbę uczestników dla każdego działania pośredniego, a także miejsce ich siedziby, zgodnie z charakterem instrumentu i celów działalności BRT.

2. Z zastrzeżeniem ust. 3 minimalna liczba uczestników według programów pracy nie jest mniejsza niż trzy niezależne podmioty prawne ustanowione w trzech różnych Państwach Członkowskich lub państwach stowarzyszonych, z których przynajmniej dwa są Państwami Członkowskimi lub stowarzyszonymi krajami kandydującymi.

3. Szczególne działania wspierające i działania na rzecz zasobów ludzkich i mobilności, z wyjątkiem sieci badawczo-szkoleniowych, mogą być prowadzone przez jeden podmiot prawny.

4. EUIG lub każdy podmiot prawny utworzony w Państwie Członkowskim lub państwie stowarzyszonym na mocy prawa krajowego, w którego skład wchodzą niezależne podmioty prawne, spełniające kryteria niniejszego rozporządzenia, może być wyłącznym uczestnikiem działania pośredniego, pod warunkiem że jego skład jest zgodny z warunkami określonymi na podstawie przepisów ust. 1 i 2.

Artykuł 6

Uczestnictwo pomiotów prawnych z państw trzecich

1. Powyżej minimalnej liczby uczestników ustanowionej zgodnie z art. 5 każdy podmiot prawny utworzony w państwie trzecim może uczestniczyć w działalności BRT przewidzianej w ramach pozycji "Koncentracja i integracja badań wspólnotowych" szóstego programu ramowego. Szczegółowe przepisy dotyczące udziału mogą być ustanowione we właściwym programie pracy. Zaangażowanie uczestników z państw przemysłowych może podlegać uzgodnieniom o charakterze wzajemnym, które mogą przybrać formę uzgodnień naukowych i technologicznych.

Każdy podmiot prawny utworzony w państwie trzecim, który ma być objęty szczególnymi działaniami współpracy międzynarodowej przewidzianymi w pozycji "Koncentracja i integracja badań wspólnotowych" szóstego programu ramowego, może otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe w granicach budżetu przeznaczonego w załączniku II do szóstego programu ramowego na działania określone w art. 164 lit. b) Traktatu.

Każdy podmiot prawny utworzony w państwie trzecim, innym niż kraje wymienione w akapicie drugim, biorący udział w działaniach BRT, wskazanych w akapicie pierwszym, może otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe, jeśli przewidziano wsparcie w tym celu w ramach działalności BRT lub jeśli jest ono istotne dla prowadzenia działań pośrednich.

2. Każdy podmiot prawny utworzony w państwie trzecim, który zawarł umowę o współpracy naukowej i technologicznej ze Wspólnotą, może wziąć udział w działaniach BRT innych niż te określone w ust. 1, powyżej minimalnej liczby uczestników, ustalonej na podstawie art. 5, zgodnie z warunkami uzgodnionymi w tej umowie.

Może on otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe, jeśli przewidziano wsparcie w tym celu w działalności BRT lub jeśli jest ono istotne dla prowadzenia działań pośrednich.

3. Każdy podmiot prawny utworzony w państwie trzecim, innym niż państwa wymienione w ust. 2, może wziąć udział w działaniach BRT, innych niż te wymienione w ust. 1, powyżej minimalnej liczby uczestników, ustanowionej zgodnie z art. 5, w przypadku gdy takie uczestnictwo jest przewidziane w ramach działalności BRT lub jeśli jest ono konieczne do prowadzenia działań pośrednich.

Może on otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe, jeśli przewidziano wsparcie w tym celu w działalności BRT, lub jeśli jest ono istotne dla prowadzenia działań pośrednich.

Artykuł 7

Uczestnictwo organizacji międzynarodowych

Każda organizacja międzynarodowa, inna niż organizacja międzynarodowa o znaczeniu europejskim, może wziąć udział w działaniach BRT, określonych w art. 6 ust. 1, podlegających warunkom określonym w jego akapicie pierwszym i trzecim, oraz w innych działaniach BRT, podlegających warunkom określonym w ust. 2 i 3 wspomnianego artykułu.

Artykuł 8

Warunki odnoszące się do zasobów i kompetencji technicznych

1. Uczestnicy posiadają wiedzę i kompetencje techniczne niezbędne do prowadzenia działania pośredniego.

2. W czasie składania swoich wniosków uczestnicy posiadają przynajmniej potencjalne zasoby niezbędne do prowadzenia działania pośredniego oraz mogą określić właściwe źródła funduszy udostępnionych przez strony trzecie, łącznie z tymi udostępnionymi przez władze publiczne.

W toku prac uczestnicy posiadają zasoby w terminie i wysokości niezbędnej do prowadzenia działania pośredniego.

Przez zasoby niezbędne do prowadzenia działań pośrednich rozumie się zasoby ludzkie, infrastrukturę, zasoby finansowe, własność niematerialną i inne zasoby udostępnione przez stronę trzecią na podstawie wcześniejszego zobowiązania.

Artykuł 9

Składanie wniosków o działania pośrednie

1. Wnioski o działania pośrednie są składane na warunkach zaproszeń do składania wniosków. Warunki te są wymienione w programach pracy.

Zaproszenia do składania wniosków mogą pociągać za sobą procedurę dwustopniowej oceny. W tym przypadku w następstwie pozytywnej oceny wstępnego wniosku w pierwszym etapie zainteresowani wnioskodawcy w drugim etapie są proszeni o złożenie kompletnego wniosku.

2. Ustęp 1 nie stosuje się do:

a) szczególnych działań wspierających działalność podmiotów prawnych określonych w programach pracy;

b) szczególnych działań wspierających, składających się z zakupu lub usługi, które podlegają warunkom stosowanym w procedurze udzielania zamówień publicznych;

c) szczególnych działań wspierających, posiadających cechy charakterystyczne i wartości szczególne do celów oraz treści naukowej i technologicznej programów szczególnych, dla których można złożyć Komisji wnioski o dotacje, jeśli zostały one przewidziane w programie pracy właściwego programu szczególnego oraz jeśli taki wniosek nie wchodzi w zakres otwartego zaproszenia do składania wniosków;

d) szczególnych działań wspierających, objętych art. 11.

3. Komisja może ogłosić zaproszenie do zgłoszeń zainteresowania współpracą, w celu wspierania jej w określeniu dokładnych celów i wymogów, które mogą zostać uwzględnione w programach pracy i w zaproszeniach do składania wniosków. Niniejsze jest bez uszczerbku dla jakichkolwiek późniejszych decyzji Komisji dotyczących oceny i selekcji wniosków o działania pośrednie.

4. Zaproszenia do zgłoszeń zainteresowania współpracą oraz zaproszenia do składania wniosków są publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich i powinien im być również nadany możliwie szeroki rozgłos, w szczególności przy użyciu stron internetowych szóstego programu ramowego oraz przez szczególne kanały informacji, takie jak krajowe punkty kontaktowe ustanowione przez Państwa Członkowskie i państwa stowarzyszone.

Artykuł 10

Ocena i wybór wniosków o działania pośrednie

1. Wnioski o działania pośrednie, objęte art. 9 ust. 1 i art. 9 ust. 2 lit. c), są oceniane w stosownym przypadku na podstawie następujących kryteriów:

a) naukowa i technologiczna doskonałość oraz stopień innowacji;

b) możliwość pomyślnego prowadzenia działania pośredniego oraz zapewnienie jego sprawnego zarządzania, ocenione pod względem zasobów i kompetencji, łącznie z ustaleniami organizacyjnymi przewidzianymi przez uczestników;

c) przydatność do celów programu szczegółowego;

d) europejska wartość dodana, masa krytyczna zaangażowanych zasobów oraz wkład w polityki wspólnotowe;

e) jakość planu korzystania i upowszechniania wiedzy, potencjał wspierania innowacji oraz jasne plany zarządzania własnością intelektualną.

2. Następujące kryteria bierze się również pod uwagę, stosując ust. 1 lit. d):

a) dla sieci doskonałości: zakres i stopień osiągnięcia integracji oraz zdolność sieci do wspierania doskonałości w środowisku nie obejmującym jej członków, jak również perspektywy trwałej integracji możliwości badawczych i zasobów po zakończeniu okresu objętego wspólnotowym wsparciem finansowym;

b) dla projektów zintegrowanych: skala dążeń do celu oraz zdolność zasobów do znaczącego wzmocnienia konkurencyjności lub rozwiązania problemów społecznych;

c) dla zintegrowanych inicjatyw odnoszących się do infrastruktury: perspektywy trwania danej inicjatywy w długim okresie, po zakończeniu okresu objętego wspólnotowym wsparciem finansowym.

3. Następujące kryteria mogą być brane pod uwagę, stosując ust. 1 i 2:

a) synergia z edukacją na wszystkich poziomach;

b) gotowość i zdolność do pracy z osobami spoza wspólnoty badawczej i ze społeczeństwem jako całością, w celu rozprzestrzeniania świadomości i wiedzy oraz badania szerszych społecznych implikacji wnioskowanych prac;

c) działania w celu zwiększenia roli kobiet w badaniach.

4. Zaproszenia do składania wniosków określają, zgodnie z rodzajem zastosowanego instrumentu lub celami działania BRT, w jaki sposób kryteria wymienione w ust. 1 mają być stosowane przez Komisję.

Niniejsze kryteria oraz te wymienione w ust. 2 i 3 mogą być określone lub uzupełnione w programie pracy, w szczególności biorąc pod uwagę wkład wniosku o działania pośrednie w poprawę informowania społeczeństwa i w dialog społeczny oraz wspieranie konkurencyjności MŚP.

5. Wniosek o działanie pośrednie, który narusza fundamentalne zasady etyczne lub który nie spełnia warunków wymienionych w programie pracy lub zaproszeniu do składania wniosków, nie zostaje wybrany. Taki wniosek może być w każdym czasie wyłączony z procedur oceny i selekcji.

Każdy uczestnik, który dopuścił się nieprawidłowości w realizacji działania pośredniego, może być w każdym czasie wyłączony z procedury oceny i selekcji, z należytym uwzględnieniem zasady proporcjonalności.

6. Komisja ocenia wnioski przy udziale niezależnych ekspertów, wyznaczonych zgodnie z art. 11. Dla niektórych szczególnych działań wsparcia, szczególnie tych objętych art. 9 ust. 2, niezależni eksperci są wyznaczeni, tylko jeśli Komisja uzna to za właściwe. Komisja publikuje wykaz wyznaczonych ekspertów.

Wszystkie złożone wnioski o działania pośrednie są traktowane przez Komisję jako poufne, co gwarantuje, że zasada poufności jest przestrzegana w przypadku wszystkich procedur i że niezależni eksperci również są tym zobowiązani.

Wnioski nie są oceniane w sposób anonimowy, chyba że ustalono inaczej w zaproszeniu do składania wniosków.

7. Wnioski o działania pośrednie są wybierane na podstawie oceny wyników i przy uwzględnieniu dostępnych funduszy wspólnotowych. Komisja przyjmuje i ogłasza wytyczne ustanawiające szczegółowe przepisy dla procedur oceny i selekcji.

Artykuł 11

Wyznaczenie niezależnych ekspertów

1. Komisja do pomocy przy ocenie wymaganej w ramach szóstego programu ramowego i programów szczególnych, a także do pomocy określonej w art. 10 ust. 6 i art. 18 ust. 1 akapit drugi wyznacza niezależnych ekspertów.

Komisja może dodatkowo ustanowić grupy niezależnych ekspertów jako doradców do spraw realizacji wspólnotowej polityki badawczej.

2. Komisja wyznacza niezależnych ekspertów zgodnie z jedną z następujących procedur:

a) Niezależni eksperci wyznaczeni przez Komisję w celu oceny przewidzianej w art. 6 szóstego programu ramowego i jego programów szczególnych są osobami bardzo wysokiej rangi z dziedziny nauki, przemysłu lub polityki ze znacznym doświadczeniem w badaniach, polityki badawczej, zarządzania programami badawczymi, na poziomie krajowym lub międzynarodowym.

b) Niezależni eksperci wyznaczeni przez Komisję do pomocy w ocenie wniosków w sprawie centrów doskonałości i projektów zintegrowanych oraz w celu monitorowania wniosków wybranych i realizowanych są osobami z dziedziny nauki, przemysłu i/lub osobami posiadającymi doświadczenie w dziedzinie innowacji, a także wysoki poziom wiedzy. Są międzynarodowymi autorytetami w danych dziedzinach specjalistycznych.

c) Niezależni eksperci wyznaczeni przez Komisję w celu stworzenia grup określonych w drugim akapicie ust. 1 są uznanymi specjalistami pod względem wiedzy, umiejętności i szerokiego doświadczenia w dziedzinie dotyczącej kwestii, którymi zajmować ma się dana grupa.

d) W przypadkach innych niż określone w lit. a), b) i c), w celu uwzględnienia w sposób zrównoważony różnych podmiotów gospodarczych z sektora badań, Komisja wyznacza niezależnych ekspertów z umiejętnościami i wiedzą odpowiednimi do powierzonych im zadań. W tym celu Komisja opiera się na zaproszeniach do składania wniosków od osób indywidualnych oraz zaproszeniach adresowanych do instytucji badawczych w związku z ustanowieniem list odpowiednich kandydatów lub może, jeśli uzna to za właściwe, wybrać osobę spoza listy, lecz posiadającą właściwe umiejętności.

3. Wyznaczając niezależnego eksperta, Komisja zapewnia, że ten ekspert nie staje w obliczu konfliktu interesów w odniesieniu do spraw, w związku z którymi wymagana jest jego opinia. W tym celu Komisja wymaga od ekspertów podpisania deklaracji stwierdzającej, że nie istnieje żaden konflikt interesów w czasie ich wyznaczania, i zobowiązującej ich do powiadomienia Komisję, jeśli taki konflikt powstanie w trakcie pełnienia przez nich obowiązków.

Artykuł 12

Umowy i porozumienia konsorcjum

1. Komisja zawiera umowę dla każdego wybranego wniosku o działanie pośrednie. Taka umowa jest sporządzona zgodnie z przepisami szóstego programu ramowego i w zgodzie z niniejszym rozporządzeniem, biorąc pod uwagę cechy różnych instrumentów programu.

Aby uprościć zawieranie umów, Komisja, po zasięgnięciu opinii zainteresowanych stron z Państw Członkowskich oraz państw stowarzyszonych, przygotuje wzorcową umowę.

2. Umowa ustanawia prawa i obowiązki wszystkich uczestników zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w szczególności przepisy dotyczące monitorowania działania pośredniego pod względem naukowym, technologicznym i finansowym, uaktualniania jego celów, zmian członków konsorcjum, płatności wspólnotowego wsparcia finansowego oraz, gdzie właściwe, warunków zakwalifikowania wszystkich niezbędnych wydatków, jak również zasady upowszechniania i wykorzystania.

Umowa, podpisana między Komisją i wszystkimi uczestnikami działania pośredniego, wchodzi w życie z dniem podpisania przez Komisje i koordynatora. Inni uczestnicy określeni w umowie przystępują do niej zgodnie z jej warunkami, przyjmując prawa i obowiązki uczestników.

Każdy uczestnik, przystępujący do istniejącego działania pośredniego, przystępuje do umowy oraz przyjmuje prawa i obowiązki uczestników wobec Wspólnoty.

3. W celu zapewnienia ochrony interesów finansowych Wspólnoty w umowie uwzględnione są odpowiednie kary, określone między innymi w rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich [7].

4. Zawarcie umowy nie ma wpływu na prawo Komisji do przyjęcia decyzji o windykacji, podlegającej wykonaniu zgodnie z art. 256 Traktatu, w celu otrzymania zwrotu sum należnych od uczestników. Przed przyjęciem tego rodzaju decyzji Komisja zwróci się o do uczestników o przekazanie uwag przed wyznaczoną datą.

5. Uczestnicy działania pośredniego podpiszą porozumienie o konsorcjum, chyba że ustalono inaczej w zaproszeniu do składania wniosków. Komisja publikuje niewiążące wytyczne w sprawie punktów, które mogą być zawarte w porozumieniu konsorcjum, takie jak:

a) wewnętrzna organizacja konsorcjum;

b) uzgodnienia dotyczące praw własności intelektualnej;

c) rozstrzygnięcie wewnętrznych sporów odnoszących się do porozumienia konsorcjum.

W tym celu Komisja konsultuje się zainteresowanymi stronami z Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych.

Artykuł 13

Realizacja działań pośrednich

1. Konsorcjum realizuje działanie pośrednie i przyjmuje w tym celu wszystkie niezbędne i uzasadnione środki.

Wspólnotowe wsparcie finansowe jest wypłacane na rzecz koordynatora. Koordynator zarządza wspólnotowym wsparciem finansowym w zakresie jego przydziału uczestnikom oraz działaniami zgodnymi z umową i decyzjami przyjętymi przez konsorcjum zgodnie z procedurami wewnętrznymi ustanowionymi w porozumieniu konsorcjum.

Uczestnicy powiadamiają Komisję o każdym przypadku, który może mieć wpływ na realizację działania pośredniego oraz na prawa Wspólnoty, włączając w to zmianę porozumienia konsorcjum.

2. Techniczna realizacja działania pośredniego należy do wspólnych obowiązków wszystkich uczestników. Każdy uczestnik jest także odpowiedzialny za wykorzystanie wspólnotowego wsparcia finansowego w części odpowiedniej do jego udziału w projekcie, maksymalnie do sumy całkowitych płatności, które otrzymał.

W przypadku gdyby uczestnik naruszył umowę i w przypadku gdyby konsorcjum nie zadośćuczyniło temu naruszeniu, Komisja może, w ostateczności i jeśli wszystkie inne podejścia zostały zbadane, postawić uczestników odpowiedzialnych przed następującymi okolicznościami:

a) Niezależnie od odpowiednich działań podejmowanych w stosunku do uczestnika naruszającego porozumienie, Komisja może żądać od pozostałych uczestników realizacji działania pośredniego.

b) W przypadku gdy realizacja nie jest możliwa lub gdy pozostali uczestnicy odmawiają przestrzegania lit. a), Komisja może zakończyć umowę i odzyskać wspólnotowe wsparcie finansowe. Prowadząc dochodzenie w sprawie niekorzystnych warunków finansowych, Komisja uwzględnia prace już podjęte i otrzymane wyniki i w ten sposób ustanawia wielkość długu.

c) W części dotyczącej długu określonego zgodnie z lit. b), który powstaje w stosunku do uczestnika naruszającego porozumienie, Komisja może podzielić go między pozostałych uczestników na podstawie udziału każdego z uczestników w zatwierdzonych wydatkach, do wysokości sumy wspólnotowego wsparcia finansowego, które każdy z uczestników jest uprawniony otrzymać.

W przypadku gdy uczestnikiem jest organizacja międzynarodowa, organ publiczny lub podmiot prawny, których uczestnictwo w działaniu pośrednim jest zagwarantowane przez Państwo Członkowskie lub państwo stowarzyszone, taki uczestnik jest odpowiedzialny wyłącznie za swój własny dług i nie ponosi odpowiedzialności za długi żadnego z pozostałych uczestników.

3. Ustęp 2 nie stosuje się do działań pośrednich, realizowanych za pomocą środków lub instrumentów, takich jak szczególne programy badawcze dla MŚP, działania wspierające rozwój i mobilność zasobów ludzkich, oraz jeśli jest to należycie uzasadnione, szczególnych działań wsparcia.

4. Koordynator prowadzi rachunkowość, umożliwiając ustalenie, jaka część funduszy wspólnotowych została przeznaczona dla każdego z uczestników na cele projektu. Co rok koordynator przekazuje tę informację Komisji.

5. W przypadku gdy kilka podmiotów prawnych tworzy jeden podmiot prawny, działający jako jeden uczestnik, zgodnie z art. 5 ust. 4, taki podmiot prawny przyjmuje obowiązki określone w ust. 1, ust. 2 lit. a) oraz ust. 2 lit. b) niniejszego artykułu. Zobowiązania jego członków są określone zgodnie z prawem, na mocy którego ten wspólny podmiot prawny został ustanowiony.

Artykuł 14

Wspólnotowe wsparcie finansowe

1. Zgodnie z załącznikiem III do szóstego programu ramowego oraz w granicach ram wspólnotowych dla pomocy państwa na rzecz badań i rozwoju [8] wspólnotowe wsparcie finansowe może przyjąć następującą postać:

a) W przypadku sieci doskonałości przyjmuje formę stałej dotacji na rzecz integracji, na podstawie wspólnego programu działalności. Wysokość dotacji obliczana jest przy uwzględnieniu stopnia integracji, liczby naukowców, których wszyscy uczestnicy zamierzają integrować, cechy danej dziedziny badań oraz wspólnego programu działalności.

Wspomniana dotacja jest wypłacana na podstawie wyników, w następstwie bieżącej realizacji wspólnego programu działalności i pod warunkiem że wydatki potwierdzone przez zewnętrznego audytora lub, w przypadku instytucji publicznych, właściwego urzędnika publicznego są wyższe niż całkowita dotacja.

b) Dla niektórych działań wspierających rozwój zasobów ludzkich i mobilności oraz dla niektórych szczególnych działań wsparcia, z wyjątkiem działań pośrednich określonych w art. 9 ust. 2 lit. b), wsparcie może przyjąć formę płatności zryczałtowanych.

c) Dla projektów zintegrowanych oraz dla innych instrumentów, z wyjątkiem określonych w lit. a) i b) oraz działań pośrednich określonych w art. 9 ust. 2 lit. b), wsparcie przyjmuje postać dotacji do budżetu, obliczonej jako udział procentowy budżetu, określonego przez uczestników, jako niezbędny do prowadzenia działania pośredniego, dostosowanego do rodzaju działania oraz przy uwzględnieniu modelu kosztów przyjętego przez zainteresowanego uczestnika.

Wydatki konieczne do realizacji działania pośredniego są potwierdzone przez zewnętrznego audytora lub w przypadku instytucji publicznych właściwego urzędnika publicznego.

2. Konieczne wydatki są określone zgodnie z art. 12 ust. 2 akapit pierwszy i muszą spełniać następujące warunki:

a) muszą być rzeczywiste, ekonomiczne oraz niezbędne do realizacji działania pośredniego;

b) muszą być ustalone zgodnie ze zwyczajnymi zasadami rachunkowości indywidualnego uczestnika;

c) muszą być odnotowane w rachunkowości uczestników lub w przypadku zasobów stron trzecich, określonych w art. 8 ust. 2 akapit trzeci, w odpowiednich dokumentach finansowych tych stron trzecich;

d) nie podlegają podatkom pośrednim, cłom i oprocentowaniu, a także nie mogą przynosić zysków.

Na zasadzie odstępstwa od rzeczywistych zasad i za zgodą uczestników umowa może określać stawki przeciętne współudziału finansowego Wspólnoty ze względu na rodzaj wydatków lub ustalonych ryczałtów, jak również wartość ze względu na działalność, która jest zbliżona do przewidzianych wydatków.

3. Koszty zarządu konsorcjum są zwracane w wysokości do 100 % kosztów poniesionych i obejmują koszty zaświadczenia o kontroli. W tym przypadku podmioty prawne, które uczestniczą w działaniu pośrednim na podstawie kosztów dodatkowyh, mogą żądać zwrotu pełnych poniesionych przez nie kosztów zarządu, o ile przedstawią szczegółowe dowody ich poniesienia. Umowy określają maksymalny odsetek kosztów zarządu w odniesieniu do wkładu wspólnotowego. Konsorcjum rezerwuje na koszty zarządu kwotę nieprzekraczającą 7 %.

Artykuł 15

Zmiany w zasadach członkostwa konsorcjum

1. Konsorcjum może z własnej inicjatywy zmodyfikować zasady członkostwa oraz w szczególności może je rozszerzyć, tak aby członkostwo objęło każdy podmiot prawny przyczyniający się do realizacji działania pośredniego.

Wycofanie się uczestnika nie ma wpływu na prawa dostępu na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 27 ust. 2.

Konsorcjum musi powiadomić Komisję o wszelkich zmianach dotyczących zasad członkostwa. Komisja może wnieść sprzeciw do tych zmian w ciągu sześciu tygodni od otrzymania powiadomienia. Nowi uczestnicy przystępują do umowy zgodnie z warunkami określonymi w art. 12 ust. 2.

2. Wspólny program działalności w przypadku sieci doskonałości lub realizacji planu projektu zintegrowanego określa, jakie zmiany w członkostwie konsorcjum wymagają wcześniejszej publikacji dodatkowego zaproszenia.

Konsorcjum publikuje dodatkowe zaproszenie oraz obwieszcza je powszechnie, wykorzystując szczególne wsparcie informacyjne, przede wszystkim strony internetowe szóstego programu ramowego, specjalistyczne czasopisma i broszury, krajowe punkty kontaktowe utworzone przez Państwa Członkowskie oraz państwa stowarzyszone w celu informowania i wspierania.

Konsorcjum ocenia oferty w świetle kryteriów regulujących ocenę i wybór działania pośredniego, określonych zgodnie z art. 10 ust. 4 i 5, przy pomocy niezależnych ekspertów wyznaczonych przez konsorcjum na podstawie kryteriów określonych w art. 11 ust. 2 lit. b).

Późniejszych zmian zasad konsorcjum dokonuje się zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 1 akapit trzeci.

Artykuł 16

Dodatkowe wsparcie finansowe

Komisja może zwiększyć wspólnotowe wsparcie finansowe dla działania pośredniego już rozpoczętego, w celu zwiększenia jego zakresu, tak aby objąć nim nowe działalności, które mogą dotyczyć nowych uczestników.

Komisja czyni tak w przypadku działania pośredniego określonego w art. 9 ust. 1 i art. 9 ust. 2 lit. c) w drodze zaproszenia do składania dodatkowych wniosków, które Komisja publikuje i ogłasza zgodnie z art. 9 ust. 4 i które może być ograniczone, jeśli jest to konieczne, do działań pośrednich już realizowanych. Komisja ocenia i wybiera takie wnioski na podstawie art. 10.

Artykuł 17

Działalność konsorcjum na rzecz stron trzecich

W przypadku gdy umowa uwzględnia możliwość przedsięwzięcia wszystkich bądź niektórych działalności konsorcjum na rzecz stron trzecich, konsorcjum zapewnia, że fakt ten jest należycie podany do publicznej wiadomości, zgodnie, gdzie to właściwe, z umową.

Konsorcjum ocenia i wybiera spośród wszystkich wniosków otrzymanych od stron trzecich, zgodnie z zasadami przejrzystości, sprawiedliwości oraz bezstronności, a także zgodnie z zasadami umowy.

Artykuł 18

Monitorowanie i kontrola naukowa, technologiczna i finansowa

1. Działania pośrednie, do których Wspólnota wnosi wkład, są okresowo oceniane przez Komisję na podstawie sprawozdań z postępu prac, które obejmują również realizację planu wykorzystania oraz upowszechnienia wiedzy dostarczonej przez uczestników zgodnie z warunkami umowy.

W procesie monitorowania sieci doskonałości, projektów zintegrowanych oraz, w miarę potrzeby, innych działań pośrednich Komisja jest wspomagana przez niezależnych ekspertów wyznaczonych zgodnie z art. 11 ust. 2.

Komisja gwarantuje, że wszystkie informacje dotyczące istniejącego know-how oraz wiedzy oczekiwanej bądź nabytej podczas realizacji działania pośredniego, które otrzymuje, są traktowane poufnie.

2. Zgodnie z umową Komisja podejmuje wszelkie konieczne działania w celu zapewnienia, że cele działania pośredniego są osiągnięte z odpowiednim uwzględnieniem interesów finansowych Wspólnoty. W przypadku gdy warunki niniejszego rozporządzenia lub umowy zostały naruszone Komisja może, w miarę potrzeby, ze względu na powyższe interesy dostosować wspólnotowe wsparcie finansowe lub zawiesić działanie pośrednie.

3. Komisja lub każdy upoważniony przez nią przedstawiciel ma prawo prowadzić kontrolę naukową, technologiczną lub finansową uczestnika, w celu zapewnienia, że działanie pośrednie jest lub zostało wykonane zgodnie z określonymi warunkami i zgodnie z zasadami umowy.

Umowa określa warunki, na mocy których uczestnicy mogą sprzeciwić się kontroli technologicznej w zakresie wykorzystania i upowszechniania wiedzy, przeprowadzanej przez upoważnionych przedstawicieli Komisji.

4. Na podstawie art. 248 ust. 2 Traktatu Trybunał Obrachunkowy może zweryfikować wykorzystanie wspólnotowego wsparcia finansowego.

Artykuł 19

Informacje udostępniane Państwom Członkowskim i państwom stowarzyszonym

Komisja udostępnia każdemu Państwu Członkowskiemu lub państwu stowarzyszonemu, na jego żądanie, informacje na temat wiedzy wynikłej z prac prowadzonych w ramach działania pośredniego, pod warunkiem że takie informacje są właściwe dla polityki publicznej, chyba że uczestnik przedstawi uzasadnione argumenty przeciwko takiemu działaniu.

Pod żadnym pozorem udostępnienie informacji nie przenosi żadnych praw czy obowiązków Komisji oraz uczestników określonych w art. 21—28 na Państwo Członkowskie lub państwo stowarzyszone, które otrzymało taka informację.

Dopóki takie informacje ogólne nie zostaną upublicznione lub udostępnione przez uczestników lub zakomunikowane bez ograniczeń poufności, Państwa Członkowskie oraz państwa stowarzyszone stosują się do obowiązku Komisji o zachowaniu poufności, ustanowionego niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 20

Ochrona interesów finansowych Wspólnoty

Komisja zapewnia, że podczas realizacji działań pośrednich interesy finansowe Wspólnoty są chronione przez skuteczne kontrole oraz środki odstraszające, a także, jeśli wykryto nieprawidłowości, przez system skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 oraz (Euratom, WE) nr 2185/96 [9] oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/1999 [10].

ROZDZIAŁ III

ZASADY UPOWSZECHNIANIA I WYKORZYSTANIA

Artykuł 21

Własność wiedzy

1. Wiedza powstała z prac prowadzonych w ramach działań pośrednich jest własnością Wspólnoty.

2. Wiedza powstała z prac prowadzonych w ramach działań pośrednich przewidzianych w art. 9 ust. 2 lit. b) i d) jest własnością Wspólnoty. Wiedza powstała z prac prowadzonych w ramach innych działań pośrednich jest własnością uczestników kierujących pracami prowadzącymi do uzyskania tej wiedzy.

3. W przypadku gdy kilku uczestników prowadziło wspólnie prace generujące wiedzę, określone w ust. 2, oraz w przypadku gdy udział każdego z nich nie może być ustalony, wiedza ta jest współwłasnością ich wszystkich. Określają oni między sobą przydział oraz zasady wykorzystywania wiedzy zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz umowy.

4. Wiedza powstała z prac prowadzonych w ramach wspólnych lub zbiorowych projektów badawczych jest wspólną własnością MŚP lub ugrupowań przedsiębiorstw, które określają przydział oraz zasady korzystania z własności wiedzy, szczególnie w porozumieniu konsorcjum, zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz z umową.

5. W przypadku gdy osoby zatrudnione przez uczestnika są uprawnione do roszczenia praw do wiedzy, uczestnik podejmuje środki lub osiąga właściwe porozumienie, aby zapewnić, że można korzystać ze wspomnianych praw zgodnie ze zobowiązaniami powstałymi na podstawie niniejszego rozporządzenia i umowy.

6. W przypadku gdy uczestnik przekaże własność wiedzy, podejmuje on środki lub zawiera umowę w celu przekazania jego zobowiązań, w szczególności dotyczących przyznania cesjonariuszowi praw dostępu, upowszechnienia i wykorzystania wiedzy, na podstawie niniejszego rozporządzenia i umowy. O ile uczestnik jest zobowiązany przekazać prawa dostępu, powiadamia on Komisję oraz innych uczestników tego samego działania pośredniego o przekazaniu i cesjonariuszu.

Komisja lub inni uczestnicy działania pośredniego mogą wnieść sprzeciw w ciągu 30 dni od daty powiadomienia o powyższym przekazaniu własności. Komisja może wnieść sprzeciw w stosunku do każdego przekazania stronom trzecim, w szczególności gdy strona trzecia nie została ustanowiona w Państwie Członkowskim lub państwie stowarzyszonym, w przypadku gdy takie przekazanie nie leży w interesie rozwoju konkurencyjności dynamicznej, opartej na wiedzy gospodarki europejskiej lub jest niezgodnie z zasadami etycznymi. Inni uczestnicy mogą wnieść sprzeciw w stosunku do każdego przekazania własności, pod warunkiem że ma ono niekorzystny wpływ na ich prawa dostępu.

Artykuł 22

Ochrona wiedzy

1. W przypadku gdy wiedza może mieć zastosowanie przemysłowe lub handlowe jej właściciel uwzględnia jej odpowiednią i skuteczną ochronę, zgodnie z właściwymi przepisami prawa, umową i porozumieniem konsorcjum, a także uwzględnia należycie uzasadnione interesy zainteresowanych uczestników.

2. Jeśli Komisja uzna za niezbędną ochronę wiedzy w danym kraju i jeśli nie ubiegano się o taką ochronę lub od niej odstąpiono, Komisja może, za zgodą zainteresowanego uczestnika, przyjąć środki ochronne. W tym przypadku, o ile dotyczy to danego kraju, Wspólnota przejmuje w miejsce uczestnika zobowiązania dotyczące przyznania praw dostępu. Uczestnik może odmówić, jedynie jeśli może udowodnić, że jego uzasadnione interesy zostałyby znacząco naruszone.

3. Uczestnik może, niezależnie od rodzaju mediów, opublikować lub zezwolić na publikację danych dotyczących wiedzy, którą posiada, lub wiedzy otrzymanej podczas prac związanych ze wspólnymi lub zbiorowymi projektami badawczymi, pod warunkiem że nie ma to wpływu na ochronę wiedzy. Komisja i inni uczestnicy tego samego działania pośredniego zostaną wcześniej zawiadomieni o planowanej publikacji. Kopię publikowanych danych udostępnia im się na wniosek w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. Komisja i inni uczestnicy mogą zgłosić sprzeciw w stosunku do publikacji w ciągu 30 dni od otrzymania danych, jeśli uznają, że może ona wpłynąć niekorzystnie na ochronę ich wiedzy.

Artykuł 23

Wykorzystanie i upowszechnianie wiedzy

1. Uczestnicy i Wspólnota korzystają lub powodują wykorzystanie posiadanej wiedzy, powstałej w wyniku działań bezpośrednich lub pośrednich, zgodnie z interesami zainteresowanych uczestników. Uczestnicy, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i umową, określają zasady, w sposób szczegółowy i możliwy do zweryfikowania.

2. Jeśli upowszechnianie wiedzy nie ma negatywnego wpływu na jej ochronę, uczestnicy zapewniają, że wiedza jest upowszechniana w przeciągu okresu określonego przez Wspólnotę. W przypadku gdy uczestnicy nie zdołają tego zrobić, Komisja może upowszechnić wiedzę. Należy przy tym uwzględnić następujące czynniki:

a) konieczność ochrony prawa własności intelektualnej;

b) korzyści szybkiego upowszechnienia, np. w celu uniknięcia powielania wysiłków badawczych i uzyskania synergii między działaniami pośrednimi;

c) poufność;

d) uzasadnione interesy uczestników.

Artykuł 24

Udostępnianie wiedzy powstałej w wyniku działań bezpośrednich

Wiedza powstała w wyniku działań bezpośrednich może być udostępniona jednej lub więcej zainteresowanym podmiotom prawnym, w szczególności, tym, które zostały utworzone w Państwie Członkowskim lub państwie stowarzyszonym, pod warunkiem że wspomniane podmioty prawne podejmują się użycia wiedzy, albo zagwarantowania jej użycia. Taka dostępność wiedzy podlega odpowiednim warunkom ustanowionym i opublikowanym przez Komisję, w szczególności dotyczącym uiszczenia opłat.

Artykuł 25

Zasady dotyczące praw dostępu w działaniach pośrednich

1. Prawa dostępu, zgodnie z art. 26 i 27, przyznaje się na pisemną prośbę. Przyznanie praw dostępu można uzależnić od zawarcia szczególnego porozumienia, którego celem jest zapewnienie, że prawa te są wykorzystywane wyłącznie zgodnie z planowanymi celami oraz od podjęcia odpowiednich zobowiązań w odniesieniu do poufności. Uczestnicy mogą również zawierać umowy, szczególnie w celu przyznania dodatkowych lub bardziej przychylnych praw dostępu, włączając w to prawa dostępu dla stron trzecich, w szczególności dla przedsiębiorstw stowarzyszonych z uczestnikami, lub określających wymogi mające zastosowanie do praw dostępu, ale także nieograniczające tych ostatnich. Takie porozumienia są zgodne z zasadami konkurencji.

Komisja może sprzeciwić się każdemu przyznaniu praw dostępu stronom trzecim, w szczególności tym niemającym siedziby w Państwach Członkowskich lub Państwach Stowarzyszonych, jeśli takie przyznanie nie leży w interesie rozwoju konkurencyjności dynamicznej, opartej na wiedzy gospodarki europejskiej lub jest niezgodne z zasadami etycznymi.

2. Prawa dostępu do istniejącego know-how przyznaje się, pod warunkiem że dany uczestnik ma prawo je przyznać.

3. Uczestnik może wyraźnie wykluczyć szczególne istniejące know-how z obowiązku udostępniania praw, w drodze pisemnego porozumienia między uczestnikami, zanim zainteresowany uczestnik podpisze umowę lub zanim nowy uczestnik przystąpi do działania pośredniego. Inni uczestnicy mogą odmówić swojej zgody, tylko w przypadku gdy mogą udowodnić, że realizacja działania pośredniego lub ich uzasadnione interesy zostałyby w ten sposób znacząco naruszone.

4. Z wyjątkiem przypadków gdy uczestnik przyznający prawa dostępu wyrazi zgodę, takie prawa nie uprawniają do przyznawania sublicencji.

Artykuł 26

Prawa dostępu do przeprowadzenia działania pośredniego

1. Uczestnicy tego samego działania pośredniego korzystają z praw dostępu do wiedzy powstałej w wyniku prac prowadzonych w ramach działania pośredniego i istniejącego know-how, pod warunkiem że wiedza lub istniejące know-how jest konieczne do przeprowadzenia ich prac w ramach tego działania pośredniego. Prawa dostępu do wiedzy przyznaje się nieodpłatnie. Prawa dostępu do istniejącego know-how przyznaje się przed podpisaniem umowy, również nieodpłatnie, chyba że uzgodniono inaczej.

2. Z zastrzeżeniem ich uzasadnionych interesów zakończenie udziału danego uczestnika nie wpływa na obowiązki przyznania praw dostępu na podstawie ust. 1 w stosunku do innych uczestników tego samego działania pośredniego do czasu jego zakończenia.

Artykuł 27

Prawa dostępu w celu wykorzystania

1. Uczestnicy tego samego działania pośredniego korzystają z praw dostępu do wiedzy powstałej w wyniku prac prowadzonych w ramach działania pośredniego oraz do istniejącego know-how, o ile ta wiedza lub istniejące know-how jest konieczne w celu wykorzystania ich własnej wiedzy. Prawa dostępu przyznaje się przed podpisaniem umowy nieodpłatnie, chyba że ustalono inaczej. Prawa dostępu do istniejącego know-how przyznaje się zgodnie ze sprawiedliwymi i niedyskryminującymi warunkami.

2. Z zastrzeżeniem uzasadnionych interesów uczestników prawa dostępu można żądać na warunkach określonych w ust. 1 w ciągu dwóch lat po zakończeniu działania pośredniego lub po zakończeniu udziału danego uczestnika, którykolwiek z tych terminów nastąpi wcześniej, chyba że istnieje przepis o dłuższym okresie.

Artykuł 28

Zobowiązania niezgodne lub ograniczające

1. Uczestnicy nie podejmują żadnych zobowiązań niezgodnych z obowiązkami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu.

2. Uczestnicy tego samego działania pośredniego są niezwłocznie informowani przez uczestnika zobligowanego do przyznania praw dostępu o wszelkich ograniczeniach przyznania praw dostępu do istniejącego know-how, o wszystkich obowiązkach przyznania praw do wiedzy lub o wszystkich ograniczeniach, które mogą wpłynąć znacząco na przyznanie praw dostępu, w odpowiednim przypadku.

Artykuł 29

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 16 grudnia 2002 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

P. Cox

Przewodniczący

W imieniu Rady

M. Fischer Boel

Przewodniczący

[1] Dz.U. C 332 E z 27.11.2001, str. 275, Dz.U. C 103 E z 30.4.2002, str. 266 oraz Dz.U. C 262 E z 29.10.2002, str. 489.

[2] Dz.U. C 94 z 18.4.2002, str. 1.

[3] Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 3 lipca 2002 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z dnia 5 listopada 2002 r.

[4] Dz.U. L 232 z 29.8.2002, str. 1.

[5] Dz.U. L 199 z 31.7.1985, str. 1.

[6] Dz.U. L 107 z 30.4.1996, str. 4.

[7] Dz.U. L 312 z 23.12.1995, str. 1.

[8] Dz.U. C 45 z 17.2.1996, str. 5.

[9] Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, str. 2).

[10] Rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U. L 136 z 31.5.1999, str. 1).

--------------------------------------------------