ZAŁĄCZNIK

A. Do Międzynarodowego Standardu Rachunkowości nr 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena wprowadza się następujące zmiany:

„Jeśli przeniesiony składnik aktywów jest wyceniany według zamortyzowanego kosztu, to w odniesieniu do zobowiązania z nim powiązanego nie ma zastosowania wprowadzona w niniejszym standardzie możliwość wyznaczania zobowiązania finansowego jako wycenianego w wartości godziwej przez wynik finansowy.”,

„Przykładem instrumentu hybrydowego jest instrument finansowy, który może zostać przez posiadacza przedstawiony emitentowi do odkupienia w zamian za kwotę środków pieniężnych lub innych aktywów finansowych, która zmienia się na podstawie indeksu kapitałowego lub towarowego, rosnącego lub malejącego (»instrument z opcją sprzedaży«). Jeśli emitent w momencie początkowego ujęcia nie zakwalifikował instrumentu z opcją sprzedaży jako zobowiązanie finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, wymaga się, aby instrument wbudowany został oddzielony (tj. indeksowane płatności kapitału) zgodnie z paragrafem 11, ponieważ umowa zasadnicza jest instrumentem dłużnym w myśl paragrafu OS27, a indeksowana płatność kapitału nie jest ściśle powiązana z zasadniczym instrumentem dłużnym zgodnie z paragrafem OS30 pkt. a). Ponieważ płatności kapitału mogą się zwiększać lub też maleć, instrumentem wbudowanym jest instrument pochodny niebędący opcją, którego wartość jest indeksowana do zmiennej bazowej.”.

B. Do MSR 39 dodaje się następujący tekst:

Powielanie dozwolone w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Wszystkie istniejące prawa są zastrzeżone poza EOG, z wyjątkiem prawa do powielania na użytek własny lub w innych uczciwych celach. Więcej informacji można uzyskać na stronie RMSR www.iasb.org.uk

ZMIANY DO MIĘDZYNARODOWEGO STANDARDU RACHUNKOWOŚCI 39

Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena

OPCJA WARTOŚCI GODZIWEJ

Niniejszy dokument określa zmiany wprowadzone do MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena. Zmiany wynikają z propozycji, które były przedstawione w projekcie proponowanych zmian do MSR 39 – Opcja wartości godziwej, opublikowanym w kwietniu 2004 r.

Jednostki stosują zmiany zawarte w niniejszym dokumencie w odniesieniu do rocznych okresów obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2006 r. i później.

W pkt 9 część b definicja składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego wycenianego według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat została zmieniona w następujący sposób:

DEFINICJE

9. …

Definicje czterech kategorii instrumentów finansowych

Składnikiem aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych wycenianym według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat jest składnik spełniający którykolwiek z poniższych warunków:

Przy początkowym ujęciu został wyznaczony przez jednostkę jako wyceniany według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat. Jednostka dokonuje takiej klasyfikacji tylko wówczas, gdy zezwala na to pkt 11A lub prowadzi to do uzyskania bardziej przydatnych informacji, gdyż:

W MSR 32 pkt 66, 94 oraz OS40 wymaga się od jednostki ujawniania informacji na temat aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, które zostały wyznaczone do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, w tym także tego, w jaki sposób wymóg ten został spełniony. W przypadku instrumentów wyznaczonych zgodnie z punktem ii) powyżej, ujawniane informacje powinny obejmować opis, w jaki sposób stosowanie opcji wartości godziwej jest spójne z udokumentowanym sposobem zarządzania ryzykiem lub strategią inwestycyjną jednostki.

Inwestycji w instrumenty kapitałowe, dla których nie istnieje cena rynkowa notowana na aktywnym rynku i których wartości godziwej nie można wycenić w wiarygodny sposób, (zob. par. 46c) oraz załącznik A pkt OS80 i OS81) nie można wyznaczyć do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

Należy zauważyć, że pkt 48, 48A, 49 oraz pkt OS69–OS82 załącznika A, które określają wymogi dotyczące wiarygodnej wyceny wartości godziwej składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych, w równym stopniu stosują się do wszystkich pozycji wycenianych według wartości godziwej, czy to wyznaczonych do takiej oceny, czy innych, lub których wartość godziwa jest ujawniana.

Dodaje się pkt 11A w brzmieniu:

WBUDOWANE INSTRUMENTY POCHODNE

11A. Niezależnie od postanowień pkt 11, jeśli umowa zawiera jeden lub więcej wbudowanych instrumentów pochodnych, jednostka może wyznaczyć całą hybrydową (łączną) umowę jako składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych wyceniany do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, o ile:

jest rzeczą oczywistą bez przeprowadzania lub po pobieżnej analizie, że gdyby podobny hybrydowy (łączny) instrument był najpierw rozważany, to oddzielenie wbudowanego instrumentu (instrumentów) byłoby zabronione, jak na przykład opcja przedpłaty wbudowana w pożyczkę pozwalająca jej posiadaczowi na spłatę pożyczki za kwotę zbliżoną do jej zamortyzowanego kosztu.

W pkt 12 i 13 wprowadza się następujące zmiany:

12. Jeśli zgodnie z niniejszym standardem jednostka jest zobowiązana do oddzielenia wbudowanego instrumentu pochodnego od umowy zasadniczej, ale nie jest w stanie oddzielnie wycenić takiego wbudowanego instrumentu pochodnego w momencie jego nabycia, albo w kolejnych dniach bilansowych, to traktuje całą hybrydową (łączną) umowę jak umowę wycenianą według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

13. Jeśli jednostka nie jest w stanie wiarygodnie wycenić wartości godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego na podstawie postanowień i warunków umowy (np. dlatego, że wbudowany instrument pochodny jest powiązany z instrumentem kapitałowym nienotowanym na aktywnym rynku), to wartość godziwą wbudowanego instrumentu pochodnego stanowi różnica pomiędzy wartością godziwą instrumentu hybrydowego (łącznego) i wartością godziwą umowy zasadniczej, jeśli wartości te mogą być wiarygodnie ustalone zgodnie z niniejszym standardem. Jeśli jednostka nie jest w stanie ustalić wartości godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego zgodnie z powyższą metodą, to stosuje się pkt 12 i wyznacza instrument hybrydowy (łączny) jako wyceniany według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

Dodaje się pkt 48A w brzmieniu:

ZAGADNIENIA DOTYCZĄCE WARTOŚCI GODZIWEJ

48A. Zazwyczaj najlepszym potwierdzeniem wartości godziwej są ceny notowane na aktywnym rynku. Jeśli nie istnieje aktywny rynek dla danego instrumentu, jednostka ustala wartość godziwą przy zastosowaniu technik wyceny. Celem stosowania technik wyceny jest ustalenie, jak w dniu wyceny kształtowałaby się cena w transakcji zawartej na zasadach rynkowych pomiędzy niezależnymi stronami. Do technik wyceny zalicza się wykorzystanie ostatnich transakcji rynkowych przeprowadzonych bezpośrednio pomiędzy dobrze poinformowanymi, zainteresowanymi stronami, jeśli informacje takie są dostępne, odniesienie do bieżącej wartości godziwej innego instrumentu o niemalże identycznej charakterystyce, analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, jak również modele wyceny opcji. Jeśli istnieje technika wyceny powszechnie stosowana przez uczestników rynku do wyceny instrumentu, a także wykazano, że ta technika dostarcza wiarygodnych oszacowań cen osiąganych w rzeczywistych transakcjach rynkowych, jednostka stosuje tę metodę. Wybrane techniki wyceny w maksymalnym stopniu wykorzystują dane rynkowe, a w minimalnym stopniu polegają na subiektywnych danych specyficznych dla jednostki. Technika wyceny obejmuje wszystkie czynniki, jakie uczestnicy rynku wzięliby pod uwagę ustalając cenę oraz jest zgodna z przyjętymi ekonomicznymi metodami wyceny instrumentów finansowych. Jednostka dokonuje okresowo kalibracji techniki wyceny i testuje jej prawidłowość przy zastosowaniu cen pochodzących z dostępnych bieżących transakcji rynkowych dla takiego samego instrumentu (tj. bez modyfikacji lub „przepakowania”) lub opartych na innych dostępnych danych rynkowych.

DATA WEJŚCIA W ŻYCIE I OKRES PRZEJŚCIOWY

W pkt 105 wprowadza się zmiany oraz dodaje się pkt 105A–105D w brzmieniu:

…

105. Jeśli niniejszy standard jest stosowany po raz pierwszy, jednostka ma prawo wyznaczyć wcześniej ujęty składnik aktywów finansowych jako dostępny do sprzedaży. W przypadku każdego z takich składników jednostka ujmuje wszystkie skumulowane zmiany wartości godziwej w oddzielnej pozycji w kapitale własnym do momentu późniejszego wyłączenia z bilansu lub wystąpienia utraty wartości, kiedy przenosi się te skumulowane zyski lub straty do rachunku zysków i strat. Jednostka również:

105A. Jednostka stosuje pkt 11A, 48A, OS4B–OS4K, OS33A oraz OS33B, a także wprowadzone w 2005 r. zmiany pkt 9, 12 i 13 w okresach obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2006 r. i później. Zaleca się wcześniejsze zastosowanie.

105B. Jednostka stosująca po raz pierwszy pkt 11A, 48A, OS4B–OS4K, OS33A oraz OS33B, a także wprowadzone w 2005 r. zmiany do pkt 9, 12 i 13 w okresach obrotowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2006 r.:

ma prawo, w momencie zastosowania nowych i zmienionych przepisów po raz pierwszy, wyznaczyć jako wyceniany według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat dowolny poprzednio ujęty składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe, które w tym momencie spełniają do tego wymogi. Jeśli roczny okres obrotowy rozpoczyna się przed 1 września 2005 r. tego rodzaju proces wyznaczania nie musi być zakończony przed 1 września 2005 r. i może obejmować również aktywa finansowe i zobowiązania finansowe ujęte między początkiem tego okresu obrotowego a 1 września 2005 r. Niezależnie od postanowień pkt 91 MSR 39, dowolny składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wyznaczone do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat zgodnie z niniejszym punktem, które wcześniej były wyznaczone jako pozycja zabezpieczana w ramach zabezpieczenia wartości godziwej, powinny zostać wyłączone z tego powiązania w momencie wyznaczenia ich do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat,

wyłącza z wyznaczenia jakikolwiek składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe poprzednio wyznaczone do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, jeśli nie kwalifikują się one do tego rodzaju wyznaczenia zgodnie z postanowieniami nowych lub zmienionych punktów. Jeśli składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe będą po wyłączeniu z wyznaczenia wycenianie według zamortyzowanego kosztu, to data wyłączenia powinna być traktowana jako data początkowego ujęcia,

105C. Jednostka stosująca po raz pierwszy pkt 11A, 48A, OS4B–OS4K, OS33A oraz OS33B, a także zmiany wprowadzone w roku 2005 do pkt 9, 12 i 13, w rocznych okresach obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2006 r. i później :

wyłącza z wyznaczenia jakikolwiek składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych poprzednio wyznaczony do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, jeśli nie kwalifikuje się on do tego rodzaju wyznaczenia zgodnie z postanowieniami nowych lub zmienionych punktów. Jeśli składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe będą wyceniane po wyłączeniu z wyznaczenia według zamortyzowanego kosztu, data wyłączenia powinna być traktowana jako data początkowego ujęcia,

105D. Jednostka przekształca swoje porównawcze sprawozdania finansowe, stosując nowy sposób wyznaczenia określony w pkt 105B lub 105C, pod warunkiem, że składnik aktywów finansowych i zobowiązań finansowych albo grupa aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obu tych kategorii wyznaczone do wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, będą spełniać wymogi pkt 9b)i), 9 lit. b) ppkt ii) lub 11A na początku okresu porównawczego lub, w przypadku kiedy zostały nabyte po rozpoczęciu okresu porównawczego, będą spełniać wymogi pkt 9b)i), 9 lit. b) ppkt ii) lub 11A na dzień ich początkowego ujęcia.

W załączniku A dodaje się pkt OS4B–OS4K w brzmieniu:

Załącznik A

Objaśnienie stosowania

DEFINICJE (pkt 8–9)

Wyznaczenie do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

OS4B. Punkt 9 niniejszego standardu zezwala jednostce na wyznaczenie składnika aktywów finansowych, zobowiązania finansowego lub grupy instrumentów finansowych (aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obydwu tych kategorii) do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, pod warunkiem że prowadzi to do uzyskania bardziej przydatnych informacji.

OS4C. Decyzja jednostki dotycząca wyznaczenia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat jest podobna do wyboru zasady rachunkowości (mimo iż w przeciwieństwie do wyboru zasad rachunkowości nie musi być stosowana w sposób ciągły w stosunku do wszystkich podobnych transakcji). Jeśli jednostka ma możliwość wyboru, pkt 14b) MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów wymaga, aby wybrane zasady (polityka) rachunkowości prowadziły do uzyskiwania bardziej przydatnych i wiarygodnych informacji na temat wpływu transakcji, innych zdarzeń i warunków na sytuację finansową, rachunek zysków i strat czy też przepływy pieniężne jednostki. W przypadku wyznaczenia do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, pkt 9 określa dwa rodzaje okoliczności, w których spełniany zostaje wymóg uzyskiwania bardziej przydatnych informacji. Dlatego chcąc dokonać takiego wyznaczenia zgodnie z pkt 9, jednostka powinna udowodnić, że dotyczy jej jedna (lub obie) z tych sytuacji.

Punkt 9b)i) Wyznaczenie eliminuje lub znacząco zmniejsza niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania, która powstałaby w przeciwnym przypadku.

OS4D. Zgodnie z MSR 39 wycena składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego oraz sposób ujęcia zmian ich wartości są uzależnione od klasyfikacji pozycji oraz od tego, czy pozycja jest częścią wyznaczonego powiązania zabezpieczającego. Wymogi te mogą stwarzać niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania (określaną niekiedy jako „niedopasowanie księgowe”), na przykład, gdyby składnik aktywów finansowych nie został wyznaczony do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat i byłby klasyfikowany jako dostępny do sprzedaży (przy czym większość zmian wartości godziwej byłaby ujmowana bezpośrednio w kapitale własnym), a zobowiązanie, które jednostka uznaje za powiązane byłoby wyceniane według zamortyzowanego kosztu (bez ujęcia zmian wartości godziwej). W takich okolicznościach jednostka może stwierdzić, że jej sprawozdanie finansowe będzie dostarczać bardziej przydatnych informacji, Jeśli zarówno składnik aktywów jak i zobowiązanie będą zaklasyfikowane do wyceny wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

OS4E. Następujące przykłady pokazują, kiedy ten warunek mógłby być spełniony. We wszystkich przypadkach jednostka może wykorzystać ten warunek do wyznaczenia składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych do wyceny w wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, jeśli spełnia zasadę określoną w pkt 9 lit. b) ppkt i).

a) Jednostka posiada zobowiązania, z których przepływy pieniężne są umownie uzależnione od korzyści uzyskiwanych z aktywów, które w innym przypadku zostałyby zaklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży. Na przykład zakład ubezpieczeń może mieć zobowiązania zawierające cechę warunkowej partycypacji, która przynosi korzyści w oparciu o zrealizowane i/lub niezrealizowane zyski z inwestycji związanych z określonym zbiorem aktywów należących do zakładu ubezpieczeń. Jeśli wycena tych zobowiązań odzwierciedla bieżące ceny rynkowe, zaklasyfikowanie aktywów jako wycenianych według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat oznacza, że zmiany według wartości godziwej aktywów finansowych są ujmowane w wyniku finansowym w tym samym okresie, co odnośne zmiany wartości zobowiązań.

b) Jednostka posiada zobowiązania związane z umowami ubezpieczeniowymi, których wycena uwzględnia bieżące informacje (zgodnie z pkt 24 MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe) oraz aktywa finansowe uznane za powiązane, które w innym przypadku byłyby zaklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży lub wyceniane według zamortyzowanego kosztu.

c) Jednostka posiada aktywa finansowe, zobowiązania finansowe lub jedne i drugie, podlegające wspólnemu ryzyku, takiemu jak ryzyko stopy procentowej, prowadzące do przeciwstawnych zmian wartości godziwej wzajemnie się kompensujących. Tym niemniej tylko niektóre instrumenty będą wycenione według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat (tj. instrumenty pochodne lub zaklasyfikowane jako przeznaczone do obrotu). Może się również zdarzyć, że wymogi dotyczące rachunkowości zabezpieczeń nie są spełnione, na przykład dlatego że wymogi dotyczące efektywności zawarte w pkt 88 nie są dotrzymane.

d) Jednostka posiada aktywa finansowe, zobowiązania finansowe lub jedne i drugie, które podlegają wspólnemu ryzyku, takiemu jak ryzyko stopy procentowej, prowadzące do przeciwstawnych zmian wartości godziwej wzajemnie się kompensujących i jednostka nie spełnia wymogów stosowania rachunkowości zabezpieczeń, gdyż żaden z instrumentów nie jest instrumentem pochodnym. Ponadto, przy braku rachunkowości zabezpieczeń, występuje znacząca niespójność w ujmowaniu zysków i strat. Na przykład: i) Jednostka posiada portfel aktywów o stałym oprocentowaniu, które w innym przypadku zostałyby zaklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży, sfinansowanych wyemitowanymi obligacjami o stałym oprocentowaniu, których zmiany wartości godziwej kompensują się. Wykazywanie zarówno aktywów jak i obligacji według ich wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat koryguje niespójność, która powstałaby przy wycenie aktywów według wartości godziwej ze zmianami wykazywanymi w kapitale własnym oraz zmianami wyceny obligacji według zamortyzowanego kosztu. ii) Jednostka sfinansowała określoną grupę pożyczek drogą emisji obligacji będących przedmiotem obrotu, których zmiany wartości godziwej kompensują się. Jeśli ponadto jednostka regularnie nabywa i sprzedaje obligacje, ale rzadko, o ile kiedykolwiek, kupuje i sprzedaje pożyczki, wykazując zarówno pożyczki jak i obligacje według ich wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, eliminuje w ten sposób niespójność w momencie ujęcia zysków i strat, które powstałyby na skutek wyceny tych pozycji według zamortyzowanego kosztu i każdorazowego ujmowania zysku lub straty w związku z odkupem obligacji.

OS4F. We wszystkich przypadkach jak te opisane powyżej, wyznaczenie w momencie początkowego ujęcia aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, które to aktywa lub zobowiązania w innym przypadku nie byłyby wyceniane w ten sposób, może wyeliminować lub znacząco zmniejszyć niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania i doprowadzić do otrzymania bardziej przydatnych informacji. Ze względów praktycznych jednostka nie musi dokładnie w tym samym czasie wejść w transakcje powodujące powstanie aktywów i zobowiązań powodujących niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania. Uzasadniona zwłoka jest dopuszczona pod warunkiem, że każda transakcja będzie w momencie początkowego ujęcia wyznaczona do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat oraz w tym czasie jednostka będzie oczekiwać wystąpienia wszelkich pozostałych transakcji.

OS4G. Niedopuszczalne byłoby wyznaczenie do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat tylko niektórych spośród aktywów finansowych i zobowiązań finansowych prowadzących do powstania niespójności, o ile nie doprowadziłoby to do jej wyeliminowania lub znaczącego zmniejszenia, a zatem nie zapewniłoby uzyskania bardziej prawidłowych informacji. Tym niemniej dopuszczalne byłoby wyznaczenie tylko pewnej liczby podobnych aktywów finansowych lub podobnych zobowiązań finansowych, Jeśli doprowadziłoby to do znaczącego zmniejszenia niespójności (potencjalnie większego niż w przypadku innego rodzaju dopuszczonych wyznaczeń). Dla przykładu, zakłada się, iż jednostka posiada pewną liczbę podobnych zobowiązań finansowych o wartości 100 j.p. (1) oraz pewną liczbę podobnych aktywów finansowych w kwocie 50 j.p., ale wycenianych w oparciu o różne zasady. Jednostka może znacząco zmniejszyć niespójność w wycenie poprzez wyznaczenie – do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat – w momencie początkowego ujęcia wszystkich aktywów, ale tylko niektórych zobowiązań (na przykład poszczególnych zobowiązań o łącznej wartości 45 j.p.). Tym niemniej ze względu na to, że standard zezwala jednostce na wyznaczenie do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat tylko całego instrumentu finansowego, jednostka, w przykładzie powyżej, musi wyznaczyć jedno lub kilka zobowiązań w całości. Nie mogłaby wyznaczyć komponentu zobowiązania (np. zmian wartości dających się przypisać tylko jednemu ryzyku, na przykład zmiany referencyjnych stóp procentowych) lub proporcji (tj. procentu) zobowiązania.

Punkt 9 lit. b) ppkt ii) Grupa aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obu tych kategorii jest zarządzana a jej wyniki oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowanymi zasadami zarządzania ryzykiem lub strategią inwestycyjną.

OS4H. Jednostka może zarządzać i oceniać wyniki uzyskiwane z tytułu aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obydwu tych kategorii w taki sposób, iż ich wycena według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat prowadzi do uzyskania bardziej przydatnych informacji. W tym przypadku nacisk jest położony na sposób, w jaki jednostka zarządza i ocenia wyniki, a nie na rodzaj jej instrumentów finansowych.

OS4I. Następujące przykłady pokazują, kiedy ten warunek mógłby być spełniony. We wszystkich przypadkach jednostka może wykorzystać ten warunek do wyznaczenia składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych do wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat, jeśli spełnia zasadę określoną w pkt 9 lit. b) ppkt ii).

a) Organizacje zarządzające kapitałem wysokiego ryzyka, fundusze inwestycyjne fundusze powiernicze oraz podobne przedsięwzięcia, których przedmiotem działalności jest inwestowanie w aktywa finansowe z zamiarem uzyskiwania z nich korzyści z tytułu całkowitych zwrotów w postaci odsetek lub dywidend oraz zmian według wartości godziwej. MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych oraz MSR 31 Udziały we wspólnych przedsięwzięciach zezwalają na wyłączenie tego rodzaju inwestycji z ich zakresu, pod warunkiem, iż są wyceniane według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat. Jednostka może stosować te same zasady rachunkowości do innych inwestycji zarządzanych na zasadzie całkowitego zwrotu, na które nie ma jednak na tyle znaczącego wpływu, aby mogły być objęte zakresem MSR 28 lub MSR 31.

b) Jednostka posiada aktywa finansowe i zobowiązania finansowe, które wspólnie podlegają jednemu lub większej liczbie ryzyk i są zarządzane i oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowanymi zasadami zarządzania aktywami i zobowiązaniami. Przykładem może być jednostka, która wyemitowała „produkty strukturalne” składające się z wielu wbudowanych instrumentów pochodnych oraz zarządza wynikającym z nich ryzykiem w oparciu o wartość godziwą, wykorzystując w tym celu łącznie różne pochodne i niepochodne instrumenty finansowe. Analogicznym przykładem może być jednostka, która udziela pożyczki o stałej stopie procentowej i zarządza wynikającym stąd ryzykiem referencyjnej stopy procentowej wykorzystując w tym celu łącznie pochodne i niepochodne instrumenty finansowe.

c) Jednostka jest zakładem ubezpieczeniowym posiadającym portfel aktywów finansowych, którym zarządza w sposób zapewniający maksymalizację zwrotu (tj. odsetki lub dywidendy oraz zmiany wartości godziwej) i na tej podstawie ocenia wyniki. Portfel może być utrzymywany dla zabezpieczenia określonych zobowiązań lub kapitału lub obydwu tych pozycji. Jeśli portfel aktywów jest utrzymywany w celu zabezpieczenia określonych zobowiązań, warunek określony w pkt 9 lit. b) ppkt ii) może zostać spełniony dla aktywów, niezależnie od tego, czy zakład ubezpieczeń także zarządza i ocenia zobowiązania na podstawie wartości godziwej. Warunek zawarty w pkt 9 lit. b) ppkt ii) może zostać spełniony, kiedy zakład ubezpieczeń ma na celu maksymalizację całościowego zwrotu na aktywach w ciągu dłuższego czasu, nawet jeśli kwoty wypłacone posiadaczom kontraktów zależą od innych czynników, takich jak kwota zysków zrealizowanych w krótszym okresie (np. roku) lub zależą od decyzji zakładu ubezpieczeń.

OS4J. Jak zostało omówione powyżej, warunek ten zależy od sposobu, w jaki jednostka zarządza i ocenia wyniki uzyskiwane z tytułu grupy rozważanych instrumentów finansowych. Zatem (w związku z wymogiem dokonania wyznaczenia w momencie początkowego ujęcia), jednostka wyznaczająca instrument finansowy do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat w oparciu o ten warunek, powinna wyznaczyć w taki sposób wszystkie odpowiednie instrumenty finansowe, które są wspólnie zarządzane i oceniane.

OS4K. Dokumentacja dotycząca strategii jednostki nie musi być obszerna, ale powinna wystarczać do udowodnienia, że wymóg zawarty w pkt 9 lit. b) ppkt ii) jest przestrzegany. Taka dokumentacja nie jest wymagana dla każdej indywidualnej pozycji, ale może być przygotowana dla całego portfela. Przykładowo, jeśli system zarządzania wynikami działalności danego departamentu – zatwierdzony przez kluczowych członków zarządu jednostki – jasno wskazuje na to, iż jego wyniki działalności są oceniane na podstawie całkowitego zwrotu z poniesionych nakładów, nie ma potrzeby przygotowywania dalszej dokumentacji potwierdzającej zgodność z pkt 9 lit. b) ppkt ii).

Po pkt OS33 dodaje się nagłówek oraz pkt OS33A i OS33B w następującym brzmieniu:

Instrumenty zawierające wbudowane instrumenty pochodne

OS33A. Jeśli jednostka staje się stroną hybrydowego (łącznego) instrumentu, który zawiera jeden lub większą liczbę wbudowanych instrumentów pochodnych, pkt 11 wymaga od jednostki zidentyfikowania każdego takiego wbudowanego instrumentu pochodnego, oceny, czy powinien być oddzielony od umowy zasadniczej, a w przypadku tych instrumentów pochodnych, których ten wymóg dotyczy, wyceny według wartości godziwej w momencie początkowego ujęcia i później. Te wymogi mogą być bardziej złożone lub prowadzić do mniej wiarygodnych wycen aniżeli wycenianie całego instrumentu. Z tego względu niniejszy standard zezwala, aby cały instrument wyznaczyć do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat.

OS33B. Takie wyznaczenie może być dokonane niezależnie od tego, czy pkt 11 wymaga oddzielenia wbudowanego instrumentu pochodnego od umowy zasadniczej czy tego zabrania. Jednakże pkt 11A nie uzasadniałby wyznaczenia hybrydowego (łącznego) instrumentu do wyceny według wartości godziwej na podstawie rachunku zysków i strat w przypadkach omówionych w pkt 11A a) i b), ponieważ nie prowadziłoby to do zmniejszenia złożoności ani do wzrostu wiarygodności.