PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 242/10

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2016/1613

z dnia 8 września 2016 r.

przewidujące nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (1), w szczególności jego art. 219 ust. 1 w związku z art. 228,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (2), w szczególności jego art. 106 ust. 5,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Sektor mleczarski boryka się z zakłóceniami na rynku z powodu światowej nierównowagi między podażą a popytem, w której znaczącą rolę odgrywa przedłużenie do końca 2017 r. rosyjskiego zakazu przywozu produktów rolnych i spożywczych pochodzących z Unii.

(2) Globalny popyt na mleko i przetwory mleczne nieznacznie wzrósł w 2015 r. i w pierwszych miesiącach 2016 r., jednak w znacznie wolniejszym tempie niż produkcja.

(3) Globalna podaż mleka wzrosła ogólnie w 2015 r., a łączny wzrost produkcji w Unii, Stanach Zjednoczonych i w Nowej Zelandii wyniósł około 4,5 mln ton, podczas gdy łączny wywóz z Unii i tych dwóch państw trzecich wyrażony w odpowiedniku mleka spadł o około 200 000 ton.

(4) W pierwszych czterech miesiącach 2016 r. produkcja mleka w Unii, Stanach Zjednoczonych i Nowej Zelandii wzrosła o około 3,6 mln ton, z czego mniej niż 1 % zostało wchłonięte przez dodatkowy wywóz.

(5) W rezultacie w Unii odnotowano dalszy spadek cen surowego mleka i jest prawdopodobne, że ta tendencja spadkowa będzie się utrzymywać, osiągając niemożliwe do sfinansowania poziomy w przypadku producentów mleka, którzy już doświadczają problemów z utrzymaniem płynności finansowej. W maju 2016 r. średnie ceny skupu mleka od producentów w Unii były o 22 % niższe od średniej ceny w maju latach 2011–2015.

(6) Równocześnie pogłębiły się rozbieżności między cenami mleka w państwach członkowskich. Drobni rolnicy są szczególnie dotknięci tymi problemami, co zagraża tkance społecznej na obszarach wiejskich.

(7) Inne sektory hodowlane, w szczególności sektor wieprzowiny, wołowiny i cielęciny oraz mięsa baraniego i koziego, również doświadczają trudności rynkowych. W przypadku wieprzowiny trudności związane są głównie z rosyjskim zakazem przywozu głównie w związku z ogniskami afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, natomiast w sektorze wołowiny i cielęciny są efektem ubocznym zakłóceń na rynku mleka.

(8) Instrumenty interwencji rynkowej w postaci interwencji publicznej oraz prywatnego przechowywania masła i odtłuszczonego mleka w proszku były dostępne przez cały czas od września 2014 r. Instrumentami tymi złagodzono wpływ kryzysu oraz ustanowiono dolny limit dla stale pogarszających się cen produktów mleczarskich, ale brak równowagi światowej pozostał.

(9) Ponieważ zwykłe środki dostępne na mocy rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 wydają się niewystarczające oraz w celu przygotowania się do ewentualnego dalszego obniżania się cen i pogłębiania zakłóceń na rynku, należy udostępnić pomoc dla unijnych producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych dotkniętych zakłóceniami na rynku, które poważnie zmniejszyły rentowność i płynność. Państwa członkowskie powinny wybrać jeden lub więcej sektorów, lub ich części, aby wesprzeć producentów i rolników, którzy najbardziej cierpią z powodu zakłóceń na rynku.

(10) Aby podnieść odporność rolnictwa, pomoc ta powinna być ograniczona do bardziej zrównoważonych metod rolnictwa. Szczególną uwagę należy zwrócić na małe gospodarstwa rolne, które stanowią podstawę gospodarki wiejskiej.

(11) W celu złagodzenia obecnego kryzysu należy przyznać państwom członkowskim jednorazową dotację finansową na wsparcie producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych angażujących się w działania wspierające zrównoważony rozwój gospodarczy i stabilizację rynku.

(12) Wysokość wsparcia finansowego powinna uwzględniać główne cechy sektorów w poszczególnych państwach członkowskich, w tym produkcję, ceny rynkowe i udział małych gospodarstw.

(13) Państwa członkowskie powinny opracować środki służące wzmocnieniu stabilności gospodarczej oraz stabilizacji rynku, oparte na przynajmniej jednym z następujących działań: zamrożenie lub ograniczenie produkcji, produkcja na małą skalę, produkcja ekstensywna, produkcja przyjazna dla środowiska i klimatu, współpraca między rolnikami, poprawa jakości i wartości dodanej oraz szkolenia w zakresie metod prawidłowego zarządzania.

(14) Biorąc pod uwagę specyficzną sytuację producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych, która różni się w obrębie Unii, państwa członkowskie powinny wybrać najbardziej odpowiednie środki, w szczególności w zakresie stabilizacji rynku i stabilności gospodarczej, oraz przedstawić opis konkretnych środków, jakie należy wprowadzić.

(15) Ponieważ kwota przyznana każdemu z państw członkowskich pokryje jedynie część faktycznych strat poniesionych przez producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania dodatkowego wsparcia tym rolnikom, przy spełnieniu tych samych warunków dotyczących obiektywności, niedyskryminacji i niezakłócania konkurencji.

(16) Pomoc przewidzianą w niniejszym rozporządzeniu należy przyznać jako środek mający na celu wspieranie rynków rolnych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

(17) Aby umożliwić im elastyczne przydzielanie pomocy koniecznej do radzenia sobie z trudnościami, państwa członkowskie powinny mieć możliwość kumulowania tej pomocy z innymi rodzajami wsparcia finansowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

(18) Ponieważ wsparcie finansowe ustala się w euro, konieczne jest ustalenie daty przeliczenia kwoty przydzielonej państwom członkowskim, które nie przyjęły euro, na ich waluty krajowe, aby zapewnić jednolite i jednoczesne stosowanie przepisów. Należy zatem ustalić termin operacyjny dla kursu walutowego zgodnie z art. 106 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W świetle zasady, o której mowa w ust. 2 lit. b) wspomnianego artykułu, i zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 5 lit. c) tego artykułu, terminem operacyjnym powinna być data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

(19) Z przyczyn związanych z budżetem Unia pokryje wydatki poniesione przez państwa członkowskie w związku ze wsparciem finansowym dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych jedynie w przypadku wydatków poniesionych przed upływem określonego terminu.

(20) Aby zapewnić przejrzystość, monitorowanie i właściwe zarządzanie dostępnymi kwotami, państwa członkowskie powinny informować Komisję o konkretnych działaniach, zastosowanych obiektywnych kryteriach, uzasadnieniu wsparcia dla sektorów hodowlanych innych niż sektor mleka, środkach wprowadzonych w celu zapobieżenia zakłóceniom rynku, zamierzonych skutkach środków i metodach służących sprawdzeniu, czy skutki te zostały osiągnięte.

(21) Aby mieć pewność, że producenci mleka i rolnicy w innych sektorach hodowlanych otrzymają pomoc najszybciej jak to możliwe, państwa członkowskie powinny mieć możliwość bezzwłocznego wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Z tego względu niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

1. Państwom członkowskim udostępnia się pomoc Unii w całkowitej kwocie 350 000 000 EUR w celu zapewnienia nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w sektorach wołowiny i cielęciny, wieprzowiny, mięsa baraniego i koziego („rolnicy w innych sektorach hodowlanych”).

Państwa członkowskie wykorzystują udostępnione kwoty określone w załączniku w celu wprowadzenia środków na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, pod warunkiem że płatności te nie prowadzą do zakłócenia konkurencji.

Środki przyjmowane przez państwa członkowskie służą wsparciu producentów mleka lub rolników w innych sektorach hodowlanych, którzy podejmują co najmniej jedno z następujących działań mających na celu wzmocnienie stabilności gospodarczej ich gospodarstw oraz przyczynienie się do stabilizacji rynku:

a) ograniczenie produkcji wykraczające poza ograniczenie objęte zakresem rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1612 (3) albo niezwiększanie produkcji;

b) rolnictwo na małą skalę;

c) stosowanie ekstensywnych metod produkcji;

d) stosowanie metod produkcji przyjaznych dla środowiska i klimatu;

e) wdrażanie projektów współpracy;

f) wdrażanie systemów jakości lub projektów mających na celu propagowanie jakości i wartości dodanej;

g) szkolenie w zakresie instrumentów finansowych i narzędzi zarządzania ryzykiem.

Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy producenci mleka i rolnicy w innych sektorach hodowlanych nie są bezpośrednimi beneficjentami płatności, byli oni w pełni odbiorcami gospodarczych korzyści płynących z pomocy.

Wydatki państw członkowskich w odniesieniu do płatności w ramach niniejszego rozporządzenia kwalifikują się do pomocy finansowej Unii jedynie w przypadku, gdy płatności te zostały dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r.

2. W przypadku Bułgarii, Republiki Czeskiej, Danii, Chorwacji, Węgier, Polski, Rumunii, Szwecji i Zjednoczonego Królestwa terminem operacyjnym dla kursu walutowego w odniesieniu do kwot określonych w załączniku jest data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

3. Środki na mocy niniejszego rozporządzenia mogą być kumulowane ze wsparciem finansowanym w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Artykuł 2

Państwa członkowskie mogą przyznawać dodatkowe wsparcie na rzecz środków wprowadzonych na podstawie art. 1 do maksymalnej wartości równej 100 % kwoty określonej w załączniku, przy spełnieniu tych samych warunków dotyczących obiektywności, niedyskryminacji i niezakłócania konkurencji, określonych w art. 1.

Państwa członkowskie wypłacają dodatkowe wsparcie najpóźniej do dnia 30 września 2017 r.

Artykuł 3

Państwa członkowskie przekazują Komisji:

a) niezwłocznie i nie później niż dnia 30 listopada 2016 r.: (i) opis konkretnych środków, jakie należy wprowadzić; (ii) obiektywne kryteria stosowane do ustalenia metod, według których przyznaje się pomoc, oraz, w stosownych przypadkach, uzasadnienie wykorzystania pomocy w innych sektorach hodowlanych niż sektor mleka; (iii) zamierzone skutki środków w odniesieniu do stabilizacji rynku; (iv) środki wprowadzone w celu sprawdzenia, czy osiągnięto zamierzone skutki; (v) środki służące unikaniu zakłóceń konkurencji; (vi) poziom dodatkowego wsparcia przyznanego na podstawie art. 2;

b) nie później niż do dnia 15 października 2017 r. – informacje o całkowitych wypłaconych kwotach dla każdego środka pomocy, liczbie i rodzaju beneficjentów, a także ocenę skuteczności środka.

Artykuł 4

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 8 września 2016 r. W imieniu Komisji Jean-Claude JUNCKER Przewodniczący

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.

(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549.

(3) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/1612 z dnia 8 września 2016 r. przyznające pomoc na ograniczenie produkcji mleka (zob. s. 4 niniejszego Dziennika Urzędowego).