UMOWA  
mi ędzy Uni ą Europejsk ą a Królestwem Maroka ńskim ustanawiaj ąca mechanizm rozstrzygania 
sporów  
UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Uni ą”, 
z jednej strony, oraz  
KRÓLESTWO MAROKA ŃSKIE, zwane dalej „Marokiem”,  
z drugiej strony,  
UZGADNIAJ Ą, CO NAST ĘPUJE:  
ROZDZIA Ł I 
CEL I ZAKRES STOSOWANIA  
Artyku ł 1 
Cel 
Celem niniejszej umowy jest unikni ęcie wszelkich sporów hand ­
lowych mi ędzy Stronami i ich rozstrzyganie w celu osi ągni ęcia, 
w miar ę mo żliwo ści, wspólnie uzgodnionych rozwi ąza ń. 
Artyku ł 2 
Stosowanie umowy  
1. Postanowienia niniejszej umowy maj ą zastosowanie 
w odniesieniu do sporów dotycz ących zarzucanego naruszenia 
postanowie ń tytu łu II (z wyj ątkiem art. 24) Uk ładu euro śró ­
dziemnomorskiego ustanawiaj ącego stowarzyszenie mi ędzy 
Wspólnotami Europejskimi i ich pa ństwami cz łonkowskimi, 
z jednej strony, a Królestwem Maroka ńskim, z drugiej strony 
(zwanego dalej „uk ładem o stowarzyszeniu”) (  1 ) lub Porozu ­
mienia w formie wymiany listów mi ędzy Uni ą Europejsk ą 
a Królestwem Maroka ńskim dotycz ącego wzajemnych środków 
liberalizacyjnych odnosz ących si ę do produktów rolnych, 
produktów rolnych przetworzonych oraz ryb i produktów 
rybo łówstwa oraz zast ąpienia protoko łów 1, 2 i 3 wraz z ich 
za łącznikami i zmian w Uk ładzie euro śródziemnomorskim 
ustanawiaj ącym stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europej ­
skimi i ich pa ństwami cz łonkowskimi, z jednej strony, 
a Królestwem Maroka ńskim, z drugiej strony. Procedury niniej ­
szej umowy stosuje si ę, je żeli 60 dni po przekazaniu sporu 
Radzie Stowarzyszenia zgodnie z art. 86 uk ładu 
o stowarzyszeniu, Rada Stowarzyszenia nie doprowadzi ła do 
rozstrzygni ęcia sporu.  
2. Artyku ł 86 uk ładu o stowarzyszeniu ma zastosowanie do 
sporów dotycz ących stosowania i interpretacji pozosta łych 
postanowie ń uk ładu o stowarzyszeniu.  
3. Do celów ust. 1 spór uznaje si ę za rozstrzygni ęty, je śli 
Rada Stowarzyszenia podj ęła decyzj ę zgodnie z art. 86 ust. 2 
uk ładu o stowarzyszeniu lub je śli o świadczy ła, że spór ju ż nie 
istnieje.  ROZDZIA Ł II 
KONSULTACJE I MEDIACJA  
Artyku ł 3 
Konsultacje  
1. Strony dok ładaj ą stara ń, aby rozstrzyga ć wszelkie spory 
dotycz ące interpretacji i stosowania postanowie ń, o których 
mowa w art. 2, poprzez podejmowanie konsultacji prowadzo ­
nych w dobrej wierze w celu szybkiego osi ągni ęcia sprawiedli ­
wych i wspólnie uzgodnionych rozwi ąza ń. W ramach tych 
konsultacji Strony omówi ą równie ż wp ływ, jaki domniemane 
naruszenie mia łoby na ich wymian ę handlow ą. 
2. Strona wyst ępuje z wnioskiem o przeprowadzenie konsul ­
tacji na podstawie pisemnego wniosku przes łanego drugiej 
Stronie, którego kopia zostaje przes łana podkomitetowi ds. 
przemys łu, handlu i us ług, z okre śleniem wszelkich środków 
oraz postanowie ń umów, o których mowa w art. 2, które jej 
zdaniem zosta ły naruszone.  
3. Konsultacje przeprowadza si ę w ci ągu 40 dni od daty 
otrzymania wniosku i odbywaj ą si ę one na terytorium Strony, 
przeciwko której wysuni ęto zarzut, chyba że Strony postanowi ą 
inaczej. Konsultacje uznaje si ę za zako ńczone w ci ągu 60 dni 
od daty otrzymania wniosku, chyba że obie Strony postana ­
wiaj ą je kontynuowa ć. Konsultacje, w szczególno ści wszystkie 
ujawnione informacje oraz stanowiska, jakie Strony zaj ęły 
podczas post ępowania, s ą poufne i pozostaj ą bez uszczerbku 
dla praw ka żdej ze Stron w dalszych post ępowaniach.  
4. Konsultacje w pilnych przypadkach, w tym w 
przypadkach dotycz ących towarów nietrwa łych lub sezono ­
wych, przeprowadza si ę w ci ągu 15 dni od daty otrzymania 
wniosku i uznaje si ę za zako ńczone w ci ągu 30 dni od daty 
otrzymania wniosku.  
5. Je śli Strona, do której kierowany jest wniosek, nie odpo ­
wiedzia ła na wniosek o konsultacje w ci ągu 20 dni roboczych 
od daty jego otrzymania lub je śli konsultacje nie odby ły si ę 
w terminie okre ślonym w ust. 3 lub w ust. 4, lub zosta ły 
zako ńczone bez osi ągni ęcia porozumienia w sprawie wspólnie 
uzgodnionego rozwi ązania, Strona skar żąca mo że wyst ąpi ć 
z wnioskiem o powo łanie organu arbitra żowego zgodnie 
z art. 5.PL L 176/2 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011  
( 1 ) Postanowienia niniejszej umowy nie naruszaj ą art. 34 protoko łu 
dotycz ącego definicji poj ęcia „produkty pochodz ące” oraz metod 
wspó łpracy administracyjnej.
Artyku ł 4 
Mediacja  
1. Je śli w wyniku konsultacji nie osi ągni ęto wspólnie uzgod ­
nionego rozwi ązania, wówczas Strony mog ą, za obopóln ą 
zgod ą, odwo łać si ę do mediatora. Wszelkie wnioski 
o mediacj ę musz ą by ć przedk ładane na pi śmie Stronie, prze ­
ciwko której wysuni ęto zarzut, i podkomitetowi ds. przemys łu, 
handlu i us ług z podaniem środka, który by ł przedmiotem 
konsultacji, jak równie ż wspólnie uzgodnionego zakresu 
mediacji. Ka żda ze Stron zobowi ązuje si ę życzliwie rozwa żyć 
wnioski o mediacj ę. 
2. O ile Strony nie porozumiej ą si ę co do osoby mediatora 
w ci ągu 10 dni roboczych od daty otrzymania wniosku 
o mediacj ę, przewodnicz ący podkomitetu ds. przemys łu, handlu 
i us ług lub osoba przez nich delegowana wybieraj ą mediatora 
w drodze losowania spo śród grona osób figuruj ących na li ście, 
o której mowa w art. 19, nieb ędących obywatelami żadnej ze 
Stron. Wyboru dokonuje si ę w ci ągu 15 dni roboczych od daty 
otrzymania wniosku o mediacj ę. Mediator zwo łuje zebranie ze 
Stronami w ci ągu 30 dni od daty swego wyboru. Mediator 
otrzymuje od Stron o świadczenia nie pó źniej ni ż 15 dni 
przed zebraniem i mo że za żąda ć dodatkowych informacji od 
Stron, ekspertów lub doradców technicznych, je żeli uzna je za 
niezb ędne. Wszelkie uzyskane w ten sposób informacje musz ą 
zosta ć ujawnione obu Stronom, daj ąc im mo żliwo ść zg łoszenia 
uwag. Mediator wydaje opini ę nie pó źniej ni ż 45 dni od swego 
wyboru.  
3. Opinia mediatora mo że zawiera ć jedno lub wi ęcej zalece ń 
dotycz ących tego, jak rozstrzygn ąć spór, zgodnych 
z postanowieniami, o których mowa w art. 2. Opinia mediatora 
nie ma charakteru wi ążącego.  
4. Strony mog ą porozumie ć si ę w sprawie zmiany terminów, 
o których mowa w ust. 2. Mediator mo że równie ż podj ąć 
decyzj ę o zmianie tych terminów na wniosek którejkolwiek ze 
Stron, z uwagi na szczególne trudno ści, jakie napotyka dana 
Strona, lub ze wzgl ędu na z łożony charakter sprawy.  
5. Post ępowanie obejmuj ące mediacj ę, w szczególno ści 
opinia mediatora i wszystkie ujawnione informacje oraz stano ­
wiska, jakie Strony zaj ęły podczas post ępowania, s ą poufne 
i pozostaj ą bez uszczerbku dla praw ka żdej ze Stron 
w dalszych post ępowaniach.  
6. Za zgod ą Stron procedury mediacyjne mog ą by ć konty ­
nuowane podczas trwania procedury arbitra żowej.  
7. Zmiana mediatora nast ępuje wy łącznie z powodów okre ­ 
ślonych w przepisach 18–21 regulaminu i zgodnie 
z ustanowionymi tam procedurami.  ROZDZIA Ł III 
PROCEDURY ROZSTRZYGANIA SPORÓW  
SEKCJA I  
Procedura arbitra żowa  
Artyku ł 5 
Wszcz ęcie procedury arbitra żowej  
1. W przypadku gdy Stronom nie uda ło si ę rozstrzygn ąć 
sporu w drodze konsultacji przewidzianych w art. 3 lub 
w drodze mediacji przewidzianej w art. 4, Strona skar żąca 
mo że wyst ąpi ć z wnioskiem o powo łanie organu arbitra żo­
wego.  
2. Wniosek o powo łanie organu arbitra żowego przedk łada 
się na pi śmie Stronie, przeciwko której wysuni ęto zarzut, oraz 
podkomitetowi ds. przemys łu, handlu i us ług. Strona skar żąca 
okre śla w swoim wniosku konkretny środek b ędący przed ­
miotem sporu oraz wyja śnia, w jaki sposób środek ten narusza 
postanowienia, o których mowa w art. 2. Z wnioskiem 
o powo łanie organu arbitra żowego wyst ępuje si ę nie pó źniej 
ni ż 18 miesi ęcy od daty otrzymania wniosku o konsultacje, 
bez uszczerbku dla praw Strony skar żącej do wyst ępowania 
z wnioskiem o nowe konsultacje w takiej samej kwestii 
w przysz łości. 
Artyku ł 6 
Powo łanie organu arbitra żowego  
1. W sk ład organu arbitra żowego wchodzi trzech arbitrów.  
2. W ci ągu 10 dni roboczych od daty otrzymania przez 
Stron ę, przeciwko której wysuni ęto zarzut, wniosku 
o powo łanie organu arbitra żowego Strony konsultuj ą si ę 
w celu osi ągni ęcia porozumienia w kwestii sk ładu organu arbit ­
ra żowego.  
3. W przypadku gdy Strony nie s ą w stanie porozumie ć si ę 
w kwestii jego sk ładu w terminie okre ślonym w ust. 2, ka żda ze 
Stron mo że zwróci ć si ę do przewodnicz ących podkomitetu ds. 
przemys łu, handlu i us ług lub osoby przez nich delegowanej 
o dokonanie wyboru wszystkich trzech cz łonków organu arbit ­
ra żowego w drodze losowania z listy kandydatów sporz ądzonej 
na mocy art. 19 – jednego spo śród osób zaproponowanych 
przez Stron ę skar żącą, jednego spo śród osób zaproponowanych 
przez Stron ę, przeciwko której wysuni ęto zarzut, i jednego 
spo śród osób wytypowanych przez Strony na stanowisko prze ­
wodnicz ącego. W przypadku gdy Strony porozumiej ą si ę co do 
jednego lub wi ększej liczby cz łonków organu arbitra żowego, 
pozosta łych cz łonków wybiera si ę wed ług tej samej procedury.  
4. Przewodnicz ący podkomitetu ds. przemys łu, handlu 
i us ług lub osoba przez nich delegowana dokonuj ą wyboru 
arbitrów w ci ągu pi ęciu dni roboczych od z łożenia wniosku, 
o którym mowa w ust. 3.  
5. Za dat ę powo łania organu arbitra żowego uznaje si ę dzie ń 
wyznaczenia trzech arbitrów.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/3
6. Zmiana arbitrów nast ępuje wy łącznie z powodów okre ­ 
ślonych w przepisach 18–21 regulaminu i zgodnie 
z ustanowionymi tam procedurami.  
Artyku ł 7 
Sprawozdanie okresowe organu arbitra żowego  
Organ arbitra żowy przekazuje Stronom sprawozdanie okresowe 
przedstawiaj ące ustalenia faktyczne, mo żliwo ść zastosowania 
stosownych postanowie ń oraz ogólne uzasadnienie ka żdego 
ze swoich ustale ń i zalece ń, nie pó źniej ni ż w ci ągu 120 dni 
od daty jego powo łania. Ka żda ze Stron mo że przed łożyć orga ­
nowi arbitra żowemu pisemny wniosek o dokonanie przegl ądu 
szczegó łowych aspektów sprawozdania okresowego w ci ągu 
15 dni od jego przekazania. Ustalenia w ostatecznej decyzji 
organu arbitra żowego zawieraj ą ustosunkowanie si ę do argu ­
mentów przedstawionych na etapie przegl ądu okresowego.  
Artyku ł 8 
Decyzja organu arbitra żowego  
1. W ci ągu 150 dni od daty powo łania organ arbitra żowy 
przekazuje swoj ą decyzj ę Stronom oraz podkomitetowi ds. 
przemys łu, handlu i us ług. Je żeli przewodnicz ący organu arbit ­
ra żowego uzna, że termin ten nie mo że zosta ć dotrzymany, 
powiadamia o tym na pi śmie Strony oraz podkomitet ds. prze ­
mys łu, handlu i us ług, podaj ąc przyczyny opó źnienia oraz prze ­
widywany termin zako ńczenia prac przez organ arbitra żowy. 
W żadnym przypadku decyzja nie powinna zosta ć przekazana 
pó źniej ni ż 180 dni od daty powo łania organu arbitra żowego.  
2. W pilnych wypadkach, w tym w przypadkach zwi ązanych 
z towarami nietrwa łymi lub sezonowymi, organ arbitra żowy 
dok łada wszelkich stara ń, aby przekaza ć swoj ą decyzj ę 
w ci ągu 75 dni od daty jego powo łania. W ka żdym przypadku 
decyzj ę nale ży przekaza ć nie pó źniej ni ż w ci ągu 90 dni od 
daty powo łania organu. Organ arbitra żowy wydaje decyzj ę 
wst ępn ą w sprawie pilnego charakteru sprawy w ci ągu 10 dni 
od daty jego powo łania.  
3. Na wniosek obu Stron organ arbitra żowy w dowolnej 
chwili zawiesza swoje prace na uzgodniony przez Strony 
okres nieprzekraczaj ący 12 miesi ęcy i wznawia j ą po up ływie 
tego uzgodnionego okresu na wniosek Strony skar żącej. Je śli 
Strona skar żąca nie wyst ępuje z wnioskiem o wznowienie 
prac organu arbitra żowego przed up ływem uzgodnionego 
okresu zawieszenia, procedura zostaje zako ńczona. Zawieszenie 
i zako ńczenie prac organu arbitra żowego pozostaj ą bez 
uszczerbku dla praw ka żdej ze Stron w innym post ępowaniu 
w tej samej kwestii.  
SEKCJA II  
Wykonanie decyzji  
Artyku ł 9 
Wykonanie decyzji organu arbitra żowego  
Ka żda ze Stron podejmuje wszelkie środki niezb ędne do wyko ­
nania decyzji organu arbitra żowego; Strony dok ładaj ą wszelkich 
stara ń, aby uzgodni ć termin na wykonanie tej decyzji.  Artyku ł 10 
Rozs ądny termin na wykonanie decyzji  
1. Nie pó źniej ni ż 30 dni od daty przekazania Stronom 
decyzji organu arbitra żowego Strona, przeciwko której wysu ­
ni ęto zarzut, powiadamia Stron ę skar żącą i podkomitet ds. 
przemys łu, handlu i us ług o tym, ile czasu potrzebuje na wyko ­
nanie decyzji (rozs ądny termin), je śli niezw łoczne wykonanie 
nie jest mo żliwe.  
2. Je żeli Strony nie mog ą si ę porozumie ć co do rozs ądnego 
terminu, w którym nale ży wykona ć decyzj ę organu arbitra żo­
wego, Strona skar żąca mo że z łożyć w ci ągu 20 dni od otrzy ­
mania od Strony, przeciwko której wysuni ęto zarzut, powiado ­
mienia, o którym mowa w ust. 1, pisemny wniosek do organu 
arbitra żowego o ustalenie d ługo ści rozs ądnego terminu. 
O z łożeniu takiego wniosku powiadamia si ę jednocze śnie 
drug ą Stron ę oraz podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług. 
W ci ągu 30 dni od daty z łożenia wniosku organ arbitra żowy 
przekazuje swoj ą decyzj ę Stronom oraz podkomitetowi ds. 
przemys łu, handlu i us ług. 
3. Rozs ądny termin mo że zosta ć przed łużony za zgod ą obu 
Stron.  
Artyku ł 11 
Przegl ąd środków podj ętych w celu wykonania decyzji 
organu arbitra żowego  
1. Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, przed 
up ływem rozs ądnego terminu powiadamia drug ą Stron ę oraz 
podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług o wszelkich środkach, 
które podj ęła w celu wykonania decyzji organu arbitra żowego.  
2. W przypadku braku porozumienia mi ędzy Stronami co 
do istnienia środka zg łoszonego na podstawie ust. 1 lub co 
do jego zgodno ści z postanowieniami, o których mowa w art. 
2, Strona skar żąca mo że wyst ąpi ć z pisemnym wnioskiem do 
organu arbitra żowego o wydanie decyzji w tej sprawie. We 
wniosku takim okre śla si ę konkretny środek b ędący przed ­
miotem sporu oraz wyja śnia, w jaki sposób środek ten jest 
niezgodny z postanowieniami, o których mowa w art. 2. 
Organ arbitra żowy przekazuje swoj ą decyzj ę w ci ągu 90 dni 
od daty z łożenia wniosku. W pilnych wypadkach, w tym 
w przypadkach zwi ązanych z towarami nietrwa łymi lub sezo ­
nowymi, organ arbitra żowy przekazuje swoj ą decyzj ę w ci ągu 
45 dni od daty z łożenia wniosku.  
Artyku ł 12 
Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania 
decyzji  
1. Je żeli Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, nie 
powiadomi o podj ęciu środków s łużących wykonaniu decyzji 
organu arbitra żowego przed up ływem rozs ądnego terminu lub 
jeżeli organ arbitra żowy uzna, że środek zg łoszony na 
podstawie art. 11 ust. 1 jest sprzeczny ze zobowi ązaniem na ło­ 
żonym na t ę Stron ę na mocy postanowie ń, o których mowa 
w art. 2, Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, je żeli 
z takim wnioskiem wyst ąpi Strona skar żąca, przedstawia propo ­
zycj ę tymczasowej rekompensaty.PL L 176/4 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
2. Je śli Strony nie dojd ą do porozumienia co do rekompen ­
saty w ci ągu 30 dni od up ływu rozs ądnego terminu lub od 
przekazania przez organ arbitra żowy decyzji na podstawie art. 
11 stwierdzaj ącej, że środek podj ęty w celu wykonania decyzji 
narusza postanowienia, o których mowa w art. 2, Strona 
skar żąca jest uprawniona – po wcze śniejszym powiadomieniu 
drugiej Strony oraz podkomitetu ds. przemys łu, handlu i us ług 
– do zawieszenia zobowi ąza ń wynikaj ących z postanowie ń, 
o których mowa w art. 2, w stopniu równowa żnym do zniwe ­
czenia lub naruszenia korzy ści spowodowanego naruszeniem 
postanowie ń. Strona skar żąca mo że wprowadzi ć w życie takie 
zawieszenie po up ływie 10 dni roboczych od daty otrzymania 
powiadomienia przez Stron ę, przeciwko której wysuni ęto 
zarzut, chyba że Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, 
złoży wniosek o arbitra ż na podstawie ust. 3.  
3. Je śli Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut uzna, że 
stopie ń zawieszenia nie jest równowa żny poziomowi zniwe ­
czenia lub naruszenia korzy ści spowodowanego naruszeniem, 
mo że zwróci ć si ę z pisemnym wnioskiem do organu arbitra żo­
wego o wydanie decyzji w tej sprawie. O z łożeniu takiego 
wniosku nale ży powiadomi ć drug ą Stron ę oraz podkomitet 
ds. przemys łu, handlu i us ług przed up ływem 10 dni robo ­
czych, o których mowa w ust. 2. Organ arbitra żowy, po zasi ęg­
ni ęciu w stosownych przypadkach opinii ekspertów, w ci ągu 
30 dni od daty z łożenia wniosku przekazuje Stronom oraz 
podkomitetowi ds. przemys łu, handlu i us ług swoj ą decyzj ę 
w sprawie stopnia zawieszenia zobowi ąza ń. Zawieszenie zobo ­
wi ąza ń nie mo że nast ąpi ć przed wydaniem decyzji organu arbit ­
ra żowego i musi by ć zgodne z decyzj ą tego organu.  
4. Zawieszenie zobowi ąza ń ma charakter tymczasowy 
i stosuje si ę je jedynie do czasu wycofania środka uznanego 
za sprzeczny z postanowieniami, o których mowa w art. 2, 
lub do czasu jego zmiany w sposób zapewniaj ący jego zgod ­
no ść z tymi postanowieniami, na mocy art. 13 lub te ż do czasu 
rozstrzygni ęcia sporu przez Strony.  
Artyku ł 13 
Przegl ąd środków podj ętych w celu wykonania decyzji po 
zawieszeniu zobowi ąza ń 
1. Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, powiadamia 
drug ą Stron ę oraz podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług 
o wszelkich środkach podj ętych w celu wykonania decyzji 
organu arbitra żowego oraz o swoim wniosku o zako ńczenie 
stosowanego przez Stron ę skar żącą zawieszenia zobowi ąza ń. 
2. Je żeli w ci ągu 30 dni od daty otrzymania takiego powia ­
domienia Strony nie osi ągn ą porozumienia w kwestii zgodno ści 
zg łoszonego środka z postanowieniami, o których mowa w art. 
2, Strona skar żąca zwraca si ę do organu arbitra żowego 
z pisemnym wnioskiem o wydanie decyzji w tej sprawie. 
O z łożeniu takiego wniosku nale ży powiadomi ć jednocze śnie 
drug ą Stron ę oraz podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług. 
W ci ągu 45 dni od daty z łożenia wniosku organ arbitra żowy 
przekazuje swoj ą decyzj ę Stronom oraz podkomitetowi ds. 
przemys łu, handlu i us ług. Je śli organ arbitra żowy uzna, że 
środek podj ęty w celu wykonania decyzji jest zgodny 
z postanowieniami, o których mowa w art. 2, zawieszenie 
zobowi ąza ń zostaje zako ńczone.  SEKCJA III  
Postanowienia wspólne  
Artyku ł 14 
Wspólnie uzgodnione rozwi ązanie  
Strony mog ą w ka żdej chwili wspólnie uzgodni ć rozwi ązanie 
sporu podlegaj ącego niniejszej umowie. O takim rozwi ązaniu 
powiadamiaj ą podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług oraz 
organ arbitra żowy. Po powiadomieniu o wspólnie uzgod ­
nionym rozwi ązaniu organ arbitra żowy ko ńczy prace 
i procedura zostaje zako ńczona.  
Artyku ł 15 
Regulamin  
1. Procedury rozstrzygania sporów, o których mowa 
w rozdziale III, okre śla regulamin za łączony do niniejszej 
umowy.  
2. Wszelkie posiedzenia organu arbitra żowego s ą otwarte dla 
publiczno ści zgodnie z regulaminem, chyba że Strony posta ­
nowi ą inaczej.  
Artyku ł 16 
Informacje i doradztwo techniczne  
Na wniosek jednej ze Stron lub z inicjatywy w łasnej organ 
arbitra żowy mo że w zwi ązku z prowadzonym przez siebie 
post ępowaniem uzyska ć informacje, które uzna za stosowne. 
W szczególno ści organ arbitra żowy ma tak że prawo zwróci ć 
się o opini ę do ekspertów, o ile uzna to za stosowne. Przed 
dokonaniem wyboru takich ekspertów organ arbitra żowy prze ­
prowadza konsultacje ze Stronami. Wszelkie uzyskane w ten 
sposób informacje musz ą zosta ć ujawnione obu Stronom, 
daj ąc im mo żliwo ść zg łoszenia uwag. Zgodnie z regulaminem 
i o ile Strony nie postanowi ą inaczej, zainteresowane osoby 
fizyczne lub prawne maj ące swoj ą siedzib ę na terytorium 
Stron mog ą sk łada ć organom arbitra żowym pisemne o świad ­
czenia. O świadczenia takie ograniczaj ą si ę do aspektów faktycz ­
nych sporu i nie odnosz ą si ę do kwestii prawnych.  
Artyku ł 17 
Regu ły interpretacji  
Ka żdy organ arbitra żowy dokonuje interpretacji, o których 
mowa w art. 2, zgodnie ze zwyczajowymi zasadami interpre ­
tacji prawa mi ędzynarodowego publicznego, w szczególno ści 
zgodnie z zasadami okre ślonymi w Konwencji wiede ńskiej 
o prawie traktatów. Decyzje organu arbitra żowego nie mog ą 
rozszerza ć ani ogranicza ć praw i obowi ązków przewidzianych 
w postanowieniach, o których mowa w art. 2.  
Artyku ł 18 
Decyzje organu arbitra żowego  
1. Organ arbitra żowy dok łada wszelkich stara ń, aby jego 
decyzje podejmowane by ły w drodze konsensu. Jednak 
w przypadku gdy decyzja nie mo że by ć podj ęta w drodze 
konsensu, sprawa b ędąca przedmiotem decyzji rozstrzygana 
jest wi ększo ścią g łosów. W żadnym jednak wypadku odr ębne 
opinie arbitrów nie s ą podawane do wiadomo ści publicznej.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/5
2. Wszelkie decyzje organu arbitra żowego maj ą dla Stron 
moc wi ążącą i nie ustanawiaj ą żadnych praw ani obowi ązków 
dla osób fizycznych lub prawnych. W decyzji podaje si ę fakty 
ustalone w sprawie, zastosowanie stosownych postanowie ń 
umów okre ślonych w art. 2 oraz ogólne uzasadnienie ustale ń 
i wniosków. Podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług podaje 
decyzj ę organu arbitra żowego w ca łości do wiadomo ści 
publicznej, chyba że postanowi inaczej w celu zapewnienia 
poufno ści poufnych informacji handlowych.  
ROZDZIA Ł IV 
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
Artyku ł 19 
Listy arbitrów  
1. Podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług nie pó źniej ni ż 
sze ść miesi ęcy po wej ściu w życie niniejszej umowy sporz ądza 
list ę przynajmniej 15 osób ch ętnych i zdolnych do pe łnienia 
funkcji arbitrów. Ka żda ze Stron proponuje przynajmniej pi ęć 
osób maj ących pe łni ć funkcj ę arbitra. Obie Strony wybieraj ą 
tak że przynajmniej pi ęć osób maj ących pe łni ć funkcj ę przewod ­
nicz ącego organu arbitra żowego, nieb ędących obywatelami 
żadnej ze Stron. Podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług 
zapewnia, aby na li ście tej zawsze znajdowa ła si ę odpowiednia 
liczba osób.  
2. Arbitrzy musz ą posiada ć specjalistyczn ą wiedz ę lub 
do świadczenie w dziedzinie prawa i handlu mi ędzynarodowego. 
Musz ą by ć niezale żni, dzia łać w imieniu w łasnym, nie mog ą 
przyjmowa ć instrukcji od żadnego rz ądu lub organizacji, ani 
by ć powi ązani z rz ądem którejkolwiek ze Stron, a ich post ępo ­
wanie musi by ć zgodne z kodeksem post ępowania, za łączonym 
do niniejszej umowy.  
3. Podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług mo że sporz ą­
dzi ć dodatkow ą list ę przynajmniej 15 osób posiadaj ących 
fachow ą wiedz ę sektorow ą w zakresie szczególnych zagadnie ń 
obj ętych umowami, o których mowa w art. 2. Ka żda ze Stron 
proponuje przynajmniej pi ęć osób maj ących pe łni ć funkcj ę 
arbitra. Strony wybieraj ą tak że przynajmniej pi ęć osób maj ących 
pe łni ć funkcj ę przewodnicz ącego organu arbitra żowego, nieb ę­
dących obywatelami żadnej ze Stron. W przypadku odwo łania 
się do procedury wyboru cz łonków, o której mowa w art. 6 
ust. 2, przewodnicz ący podkomitetu ds. przemys łu, handlu 
i us ług mog ą skorzysta ć z listy sektorowej za zgod ą obu Stron.  
Artyku ł 20 
Odniesienie do zobowi ąza ń w ramach WTO  
1. Je żeli Strona d ąży do rozstrzygni ęcia sporu dotycz ącego 
zobowi ązania w ramach porozumienia WTO, odwo łuje si ę ona 
do stosownych zasad i procedur porozumienia WTO, które 
maj ą zastosowanie bez wzgl ędu na postanowienia niniejszej 
umowy.  2. Je żeli Strona d ąży do rozstrzygni ęcia sporu dotycz ącego 
zobowi ązania wchodz ącego w zakres stosowania niniejszej 
umowy w rozumieniu art. 2, odwo łuje si ę ona do zasad 
i procedur niniejszej umowy.  
3. O ile Strony nie postanowi ły inaczej, w przypadku gdy 
Strona d ąży do rozstrzygni ęcia sporu dotycz ącego zobowi ą­
zania wchodz ącego w zakres stosowania niniejszej umowy 
w rozumieniu art. 2, które jest w istocie równowa żne zobowi ą­
zaniu w ramach WTO, odwo łuje si ę ona do stosownych zasad 
i procedur porozumienia WTO, które maj ą zastosowanie bez 
wzgl ędu na postanowienia niniejszej umowy.  
4. Po wszcz ęciu procedur rozstrzygania sporów jedno forum 
wybrane zgodnie z powy ższymi ust ępami, je żeli nie stwierdzi ło 
ono braku swej w łaściwo ści, jest wykorzystywane z 
wy łączeniem drugiego.  
5. Żadne z postanowie ń niniejszej umowy nie wyklucza 
mo żliwo ści zawieszenia realizacji zobowi ąza ń przez jedn ą ze 
Stron, je śli zezwala na to Organ Rozstrzygania Sporów WTO. 
Nie mo żna w oparciu o porozumienie WTO uniemo żliwi ć 
jednej ze Stron zawieszenia zobowi ąza ń na mocy niniejszej 
umowy.  
Artyku ł 21 
Terminy  
1. Wszystkie terminy okre ślone w niniejszej umowie, łącznie 
z terminami dotycz ącymi przekazywania decyzji przez organy 
arbitra żowe, liczy si ę w dniach kalendarzowych od dnia nast ę­
puj ącego po wykonaniu czynno ści lub wyst ąpieniu zdarzenia, 
do którego si ę odnosz ą, o ile nie przewidziano inaczej.  
2. Ka żdy termin, o którym mowa w niniejszej umowie, 
mo żna zmieni ć za obopólnym porozumieniem Stron. Strony 
zobowi ązuj ą si ę życzliwie rozwa żać wnioski o przed łużenie 
terminu, uzasadnione trudno ściami, jakie napotyka jedna ze 
Stron w przestrzeganiu procedur niniejszej umowy. Na wniosek 
jednej ze Stron organ arbitra żowy mo że zmieni ć maj ące zasto ­
sowanie obowi ązuj ące w post ępowaniu terminy, uwzgl ędniaj ąc 
ró żny poziom rozwoju Stron.  
Artyku ł 22 
Przegl ąd i zmiana umowy  
1. Po wej ściu w życie niniejszej umowy i za łączników do 
niej, Rada Stowarzyszenia mo że w ka żdej chwili dokona ć prze ­
glądu ich wdro żenia w celu podj ęcia decyzji o ich dalszym 
obowi ązywaniu, wprowadzeniu do nich zmian lub zako ńczeniu 
ich obowi ązywania.  
2. W ramach tego przegl ądu Rada Stowarzyszenia mo że 
rozwa żyć mo żliwo ść utworzenia organu apelacyjnego wspól ­
nego dla kilku uk ładów euro śródziemnomorskich.  
3. Rada Stowarzyszenia mo że zdecydowa ć o wprowadzeniu 
zmian do niniejszej umowy i za łączników do niej.PL L 176/6 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
Artyku ł 23 
Wej ście w życie  
Niniejsza umowa zostanie zatwierdzona przez Strony zgodnie z ich w łaściwymi procedurami. Niniejsza 
umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesi ąca nast ępuj ącego po dniu, w którym Strony 
powiadamiaj ą si ę wzajemnie o zako ńczeniu procedur, o których mowa w niniejszym artykule.  
Sporz ądzono w Brukseli, w dwóch jednobrzmi ących egzemplarzach, dnia trzynastego grudnia roku dwa 
tysi ące dziesi ątego w j ęzykach: angielskim, bu łgarskim, czeskim, du ńskim, esto ńskim, fi ńskim, francuskim, 
greckim, hiszpa ńskim, litewskim, łotewskim, malta ńskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugal ­
skim, rumu ńskim, s łowackim, s łowe ńskim, szwedzkim, w ęgierskim, w łoskim i arabskim, przy czym ka żdy 
z tych tekstów jest jednakowo autentyczny.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/7
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea  
Za Evropskou unii  
For Den Europæiske Union  
Für die Europäische Union  
Euroopa Liidu nimel  
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union  
Pour l'Union européenne  
Per l'Unione europea  
Eiropas Savien ības v ārd ā – 
Europos S ąjungos vardu  
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea  
Voor de Europese Unie  
W imieniu Unii Europejskiej  
Pela União Europeia  
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu  
Za Evropsko unijo  
Euroopan unionin puolesta  
För Europeiska unionen
  
За Кралство  Мароко  
Por el Reino de Marruecos  
Za Marocké království  
For Kongeriget Marokko  
Für das Königreich Marokko  
Maroko Kuningriigi nimel  
Για το Βασίλειο  του Μαρόκου  
For the Kingdom of Morocco  
Pour le Royaume du Maroc  
Per il Regno del Marocco  
Marokas Karalistes v ārd ā – 
Maroko Karalyst ės vardu  
A Marokkói Királyság részér ől 
Għar-Renju tal-Marokk  
Voor het Koninkrijk Marokko  
W imieniu Królestwa Maroka  
Pelo Reino de Marrocos  
Pentru Regatul Maroc  
Za Marocké krá ľovstvo  
Za Kraljevino Maroko  
Marokon kuningaskunnan puolesta  
För Konungariket Marocko
PL L 176/8 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
ZA ŁĄCZNIKI  
ZA ŁĄCZNIK I:  REGULAMIN POST ĘPOWANIA ARBITRA ŻOWEGO  
ZA ŁĄCZNIK II:  KODEKS POST ĘPOWANIA CZ ŁONKÓW ORGANU ARBITRA ŻOWEGO I MEDIATORÓWPL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/9
ZA ŁĄCZNIK I  
REGULAMIN POST ĘPOWANIA ARBITRA ŻOWEGO  
Postanowienia ogólne  
1. W niniejszej umowie i w niniejszym regulaminie:  
„doradca” oznacza osob ę wyznaczon ą przez Stron ę w celu doradzania lub pomocy tej Stronie w zwi ązku 
z post ępowaniem przed organem arbitra żowym;  
„Strona skar żąca” oznacza Stron ę wyst ępuj ącą z wnioskiem o powo łanie zespo łu arbitra żowego zgodnie z art. 5 
niniejszej umowy;  
„Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut” oznacza Stron ę, w stosunku do której podnoszony jest zarzut, że 
dopu ściła si ę naruszenia postanowie ń, o których mowa w art. 2 niniejszej umowy;  
„organ arbitra żowy” oznacza organ powo łany na mocy art. 6 niniejszej umowy;  
„przedstawiciel Strony” oznacza pracownika lub ka żdą osob ę powo łan ą przez ministerstwo lub agencj ę rz ądow ą lub 
jakikolwiek inny podmiot publiczny Strony;  
„dzie ń” oznacza dzie ń kalendarzowy, o ile nie przewidziano inaczej.  
2. Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, odpowiedzialna jest za administracj ę logistyczn ą procedury rozstrzygania 
sporów, w szczególno ści za organizacj ę przes łucha ń, chyba że uzgodniono inaczej. Unia Europejska ponosi jednak 
wszystkie koszty zwi ązane ze sprawami organizacyjnymi dotycz ącymi konsultacji, mediacji i arbitra żu, z wyj ątkiem 
wynagrodzenia i wydatków mediatorów i arbitrów, które s ą dzielone.  
Powiadomienia i dor ęczenia  
3. Strony i organ arbitra żowy dor ęczaj ą wszelkie wnioski, zawiadomienia, o świadczenia pisemne lub inne dokumenty 
poczt ą elektroniczn ą, przesy łając w tym samym dniu kopi ę faksem, listem poleconym, kurierem, listem za potwier ­
dzeniem odbioru lub przy pomocy innego rodzaju środka komunikacji, który zapewnia rejestracj ę wys łania przesy łki. 
Uznaje si ę, że wiadomo ść przes łana poczt ą elektroniczn ą i faksem otrzymana jest w dniu jej wys łania, chyba że 
zostan ą przedstawione dowody przeciwne.  
4. Strona dostarcza kopi ę elektroniczn ą ka żdego swego o świadczenia pisemnego drugiej Stronie i ka żdemu z arbitrów. 
Dostarcza si ę równie ż kopi ę papierow ą. 
5. Wszystkie powiadomienia i dor ęczenia s ą adresowane odpowiednio do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maroka 
i do Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej.  
6. Drobne b łędy pisarskie we wnioskach, zawiadomieniach, o świadczeniach pisemnych lub innych dokumentach zwi ą­
zanych z post ępowaniem arbitra żowym mog ą by ć poprawiane poprzez przes łanie nowego dokumentu, przy 
wyra źnym wskazaniu wprowadzonych zmian.  
7. Je śli ostatni dzie ń na wys łanie dokumentu przypada na dzie ń ustawowo wolny od pracy lub dzie ń odpoczynku 
w Maroku lub w Unii, dokument mo że zosta ć wys łany w nast ępnym dniu roboczym. W ka żdy pierwszy ponie ­
dzia łek grudnia Strony przekazuj ą sobie wzajemnie wykaz dni ustawowo wolnych od pracy i dni odpoczynku na 
kolejny rok. Nie mo żna uzna ć, że jakiekolwiek dokumenty, powiadomienie lub wniosek otrzymano w dniu usta ­
wowo wolnym od pracy lub w dniu odpoczynku. Ponadto do celów obliczania wszystkich terminów okre ślonych 
w niniejszej umowie, wyra żonych w dniach roboczych, uwzgl ędnia si ę jedynie dni robocze wspólne dla obu Stron.  
8. W zale żno ści od tre ści postanowie ń b ędących przedmiotem sporu kopie wszystkich wniosków i powiadomie ń 
przekazanych podkomitetowi ds. przemys łu, handlu i us ług zgodnie z niniejsz ą umow ą przekazuje si ę równie ż 
innym stosownym podkomitetom powo łanym na mocy uk ładu o stowarzyszeniu.  
Rozpocz ęcie arbitra żu 
9. a) Je śli zgodnie z art. 6 niniejszej umowy lub postanowieniami 19, 20 lub 49 niniejszego regulaminu cz łonkowie 
organu arbitra żowego wybierani s ą w drodze losowania, przy losowaniu obecni s ą przedstawiciele obu Stron.  
b) O ile Strony nie postanowi ą inaczej, spotykaj ą si ę one z organem arbitra żowym w ci ągu siedmiu dni roboczych 
od dnia jego powo łania w celu ustalenia kwestii, które Strony lub organ arbitra żowy uznaj ą za stosowne, w łącznie 
z wynagrodzeniem i wydatkami arbitrów, które b ędą zgodne ze standardami WTO. Cz łonkowie organu arbitra ­ 
żowego i przedstawiciele Stron mog ą bra ć udzia ł w tym posiedzeniu za po średnictwem telefonu lub wideokon ­
ferencji.PL L 176/10 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
10. a) O ile Strony nie postanowi ą inaczej, w ci ągu pi ęciu dni roboczych od dnia wyboru arbitrów zakres zada ń organu 
arbitra żowego obejmuje:  
„zbadanie, w świetle odpowiednich postanowie ń umów, o których mowa w art. 2 umowy o rozstrzyganiu 
sporów, sprawy zg łoszonej we wniosku o powo łanie organu arbitra żowego, wydanie decyzji w sprawie zgodno ści 
danego środka z postanowieniami, o których mowa w art. 2 umowy o rozstrzyganiu sporów, oraz wydanie 
decyzji zgodnie z art. 8 umowy o rozstrzyganiu sporów”.  
b) Strony musz ą przekaza ć organowi arbitra żowemu uzgodniony zakres zada ń w ci ągu pi ęciu dni roboczych od 
dokonania uzgodnie ń. 
Sk ładanie wst ępnych o świadcze ń 
11. Strona skar żąca dostarcza wst ępny wniosek pisemny nie pó źniej ni ż 20 dni po dacie powo łania organu arbitra żo­
wego. Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, dostarcza pisemny wniosek przeciwny nie pó źniej ni ż 20 dni po 
dacie dostarczenia wst ępnego o świadczenia pisemnego.  
Funkcjonowanie organów arbitra żowych  
12. Wszystkie posiedzenia organu arbitra żowego prowadzi jego przewodnicz ący. Organ arbitra żowy mo że przekaza ć 
przewodnicz ącemu upowa żnienie do podejmowania decyzji administracyjnych i proceduralnych.  
13. O ile niniejsza umowa nie stanowi inaczej, organ arbitra żowy mo że wykonywa ć swoje czynno ści przy u życiu 
wszelkich środków, w łącznie z telefonem, faksem i łączami komputerowymi.  
14. W obradach organu arbitra żowego mog ą bra ć udzia ł wy łącznie arbitrzy, lecz organ arbitra żowy mo że zezwoli ć na 
uczestniczenie w obradach swoim asystentom.  
15. Za przygotowanie wszelkich decyzji odpowiada wy łącznie organ arbitra żowy; przygotowanie decyzji nie mo że by ć 
zlecane.  
16. W przypadku pojawienia si ę kwestii proceduralnych, których postanowienia niniejszej umowy i jej za łączników nie 
reguluj ą, organ arbitra żowy, po konsultacji ze Stronami, mo że przyj ąć ka żdą stosown ą procedur ę, która nie jest 
sprzeczna z niniejsz ą umow ą. 
17. Je żeli organ arbitra żowy uzna, że konieczna jest zmiana terminu maj ącego zastosowanie w ramach post ępowania lub 
dokonanie jakichkolwiek innych dostosowa ń proceduralnych lub administracyjnych, informuje pisemnie Strony 
o powodach takich zmian lub dostosowa ń, wskazuj ąc termin lub konieczne dostosowanie. Organ arbitra żowy 
mo że przyj ąć tak ą zmian ę lub dostosowanie po konsultacji ze Stronami. Terminy okre ślone w art. 8 ust. 2 niniejszej 
umowy nie mog ą by ć zmienione.  
Zast ępstwo  
18. Je śli arbiter nie mo że uczestniczy ć w post ępowaniu, wycofuje si ę z udzia łu lub musi by ć zast ąpiony, wybrana zostaje 
osoba w jego zast ępstwie zgodnie z art. 6 ust. 3.  
19. W przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że arbiter nie spe łnia wymogów kodeksu post ępowania i w zwi ązku z tym 
powinien zosta ć zast ąpiony, Strona ta powiadamia drug ą Stron ę w ci ągu 15 dni od poznania okoliczno ści istotnego 
naruszenia kodeksu post ępowania przez arbitra.  
W przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że arbiter inny ni ż przewodnicz ący nie spe łnia wymogów kodeksu post ę­
powania, Strony konsultuj ą si ę i za obopólnym porozumieniem odwo łują takiego arbitra oraz dokonuj ą wyboru 
nowego arbitra zgodnie z procedur ą okre ślon ą w art. 6 ust. 3 niniejszej umowy.  
Jeśli Strony nie dojd ą do porozumienia co do potrzeby wymiany arbitra, ka żda ze Stron mo że wyst ąpi ć z wnioskiem 
o przekazanie sprawy przewodnicz ącemu organu arbitra żowego, którego decyzja jest ostateczna.  
Jeśli przewodnicz ący uzna, że arbiter nie spe łnia wymogów kodeksu post ępowania, wybiera on nowego arbitra 
w drodze losowania spo śród grona osób, o którym mowa w art. 19 ust. 1 niniejszej umowy, do którego nale żał 
poprzedni arbiter. Je śli poprzedni arbiter zosta ł wybrany przez Strony zgodnie z art. 6 ust. 2 niniejszej umowy, 
osoba go zast ępuj ąca zostaje wybrana w drodze losowania spo śród grona osób, które zosta ły zaproponowane przez 
Stron ę skar żącą oraz Stron ę, przeciwko której wysuni ęto zarzut, zgodnie z art. 19 ust. 1 niniejszej umowy. Wyboru 
nowego arbitra dokonuje si ę w ci ągu pi ęciu dni roboczych od dnia z łożenia wniosku przewodnicz ącemu organu 
arbitra żowego.  
20. W przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że przewodnicz ący organu arbitra żowego nie spe łnia wymogów kodeksu 
post ępowania, Strony konsultuj ą si ę i za obopólnym porozumieniem odwo łują przewodnicz ącego i dokonuj ą 
wyboru nowego przewodnicz ącego zgodnie z procedur ą okre ślon ą w art. 6 ust. 3 niniejszej umowy.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/11
Jeśli Strony nie dojd ą do porozumienia w kwestii potrzeby wymiany przewodnicz ącego organu arbitra żowego, ka żda 
ze Stron mo że wyst ąpi ć z wnioskiem o przekazanie sprawy jednemu z pozosta łych cz łonków grona osób wytypo ­
wanych do pe łnienia funkcji przewodnicz ącego zgodnie z art. 19 ust. 1 niniejszej umowy. Jego nazwisko jest 
losowane przez przewodnicz ących podkomitetu ds. przemys łu, handlu i us ług lub osob ę przez nich delegowan ą. 
Decyzja tej osoby dotycz ąca potrzeby wymiany przewodnicz ącego jest ostateczna.  
Jeśli osoba ta uzna, że poprzedni przewodnicz ący nie spe łnia wymogów kodeksu post ępowania, wybiera ona nowego 
przewodnicz ącego w drodze losowania spo śród grona pozosta łych osób wytypowanych do pe łnienia funkcji prze ­
wodnicz ącego zgodnie z art. 19 ust. 1 niniejszej umowy. Wyboru nowego przewodnicz ącego dokonuje si ę w ci ągu 
pi ęciu dni roboczych od dnia z łożenia wniosku, o którym mowa w niniejszym ust ępie. 
21. Prowadzone przez organ arbitra żowy czynno ści zawiesza si ę na okres potrzebny do przeprowadzenia procedur 
przewidzianych w przepisach 18, 19 i 20.  
Przes łuchania  
22. Przewodnicz ący wyznacza dzie ń i godzin ę przes łuchania w porozumieniu ze Stronami i innymi cz łonkami organu 
arbitra żowego oraz przekazuje Stronom pisemne potwierdzenie. Informacja ta podawana jest równie ż do publicznej 
wiadomo ści przez Stron ę odpowiedzialn ą za logistyczne zarz ądzanie post ępowaniem, je śli przes łuchanie ma 
charakter otwarty. O ile jedna ze Stron nie wyrazi sprzeciwu, organ arbitra żowy mo że podj ąć decyzj ę 
o nieorganizowaniu przes łuchania.  
23. O ile Strony nie postanowi ą inaczej, przes łuchanie odbywa si ę w Brukseli, gdy Stron ą skar żącą jest Maroko, lub 
w Rabacie, gdy Stron ą skar żącą jest Unia.  
24. Organ arbitra żowy mo że zorganizowa ć jedno dodatkowe przes łuchanie jedynie w wyj ątkowych okoliczno ściach. Nie 
organizuje si ę dodatkowego przes łuchania w przypadku procedur ustanowionych w art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 
12 ust. 3 i art. 13 ust. 2 niniejszej umowy.  
25. W ca łości wszystkich przes łucha ń uczestnicz ą wszyscy arbitrzy.  
26. Nast ępuj ące osoby mog ą uczestniczy ć w przes łuchaniach, bez wzgl ędu na to, czy post ępowanie jest otwarte dla 
publiczno ści, czy te ż nie:  
a) przedstawiciele Stron;  
b) doradcy Stron;  
c) cz łonkowie personelu administracyjnego, t łumacze ustni i pisemni, protokolanci s ądowi; oraz  
d) asystenci arbitrów.  
Przed organem arbitra żowym g łos zabiera ć mog ą wy łącznie przedstawiciele i doradcy Stron.  
27. Ka żda ze Stron, nie pó źniej ni ż pi ęć dni roboczych przed dat ą przes łuchania, dostarcza organowi arbitra żowemu 
wykaz nazwisk osób przedstawiaj ących na przes łuchaniu argumenty ustne lub o świadczenia w imieniu danej Strony 
i wykaz innych przedstawicieli lub doradców, którzy wezm ą udzia ł w przes łuchaniu.  
28. Przes łuchania prowadzone przez organ arbitra żowy s ą otwarte dla publiczno ści, chyba że Strony postanowi ą inaczej. 
Jeśli Strony postanowi ą, że przes łuchanie ma charakter zamkni ęty, cz ęść tego przes łuchania mo że by ć jednak otwarta 
dla publiczno ści, je śli organ arbitra żowy, na wniosek Stron, podejmie tak ą decyzj ę. Organ arbitra żowy spotyka si ę 
jednak na zamkni ętej sesji, w przypadku gdy o świadczenia i argumenty Strony zawieraj ą poufne informacje hand ­
lowe.  
29. Organ arbitra żowy prowadzi przes łuchanie w nast ępuj ący sposób:  
Twierdzenia  
a) twierdzenie Strony skar żącej; 
b) twierdzenie Strony, przeciwko której wysuni ęto zarzut.  
Repliki  
a) twierdzenie Strony skar żącej; 
b) odpowied ź Strony, przeciwko której wysuni ęto zarzut.  
30. Organ arbitra żowy mo że kierowa ć pytania do ka żdej ze Stron w ka żdym momencie przes łuchania.PL L 176/12 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
31. Organ arbitra żowy zapewnia sporz ądzenie protoko łu z ka żdego przes łuchania i jego przekazanie Stronom 
w najkrótszym mo żliwym terminie.  
32. W terminie 10 dni roboczych od daty przes łuchania ka żda ze Stron mo że przedstawi ć dodatkowe o świadczenie 
pisemne dotycz ące wszelkich kwestii, które pojawi ły si ę w trakcie przes łuchania.  
Pytania pisemne  
33. Organ arbitra żowy mo że w ka żdym momencie post ępowania zwraca ć si ę z pytaniami w formie pisemnej do jednej 
lub obu Stron. Ka żda ze Stron otrzymuje kopi ę wszystkich pyta ń zadanych przez organ arbitra żowy.  
34. Strona dostarcza równie ż drugiej Stronie kopi ę swoich pisemnych odpowiedzi na pytania organu arbitra żowego. 
Ka żdej Stronie umo żliwia si ę przedstawienie pisemnych uwag do odpowiedzi drugiej Strony w ci ągu pi ęciu dni 
roboczych od daty otrzymania odpowiedzi.  
Poufno ść 
35. Strony zapewniaj ą poufno ść przes łucha ń organu arbitra żowego, w przypadku gdy odbywaj ą si ę one w formie sesji 
zamkni ętej zgodnie z przepisem 28. Ka żda ze Stron traktuje jako poufne wszelkie informacje przedstawione orga ­
nowi arbitra żowemu przez drug ą Stron ę, które Strona ta wskaza ła jako poufne. W przypadku gdy Strona przed ­
stawia organowi arbitra żowemu poufn ą wersj ę swoich o świadcze ń pisemnych, na wniosek drugiej Strony, przed ­
stawia ona równie ż niemaj ące poufnego charakteru streszczenie informacji znajduj ących si ę w swoich o świadcze ­
niach, które mo że by ć podane do publicznej wiadomo ści. Streszczenie to przedstawiane jest nie pó źniej ni ż w ci ągu 
15 dni od dnia z łożenia wniosku lub przedstawienia o świadczenia, w zale żno ści od tego, co nast ąpi ło pó źniej. Nic 
w niniejszym regulaminie nie uniemo żliwia Stronie publicznego ujawnienia deklaracji dotycz ących jej w łasnego 
stanowiska.  
Kontakty ex parte  
36. Organ arbitra żowy nie spotyka si ę ani nie kontaktuje ze Stron ą pod nieobecno ść drugiej Strony.  
37. Żaden z cz łonków organu arbitra żowego nie mo że omawia ć żadnych aspektów przedmiotu post ępowania przed 
organem arbitrów ze Stron ą lub obiema Stronami pod nieobecno ść pozosta łych arbitrów.  
O świadczenia amicus curiae  
38. W przypadku braku innych ustale ń Stron, w ci ągu pi ęciu dni od daty powo łania organu arbitra żowego organ ten 
mo że otrzyma ć niezamówione o świadczenia pisemne, pod warunkiem że zosta ły one z łożone w ci ągu 10 dni od 
dnia powo łania organu arbitra żowego, s ą zwi ęzłe, a w ka żdym razie wraz z za łącznikami nie przekraczaj ą 15 stron 
maszynopisu, i maj ą bezpo średni zwi ązek z okoliczno ściami faktycznymi rozpatrywanymi przez organ arbitra żowy.  
39. O świadczenie takie zawiera opis osoby je sk ładaj ącej, niezale żnie od tego, czy jest to osoba fizyczna czy prawna, 
w tym opis charakteru jej dzia łalno ści i źród ła finansowania, oraz okre śla, jaki dana osoba ma interes w danym 
post ępowaniu arbitra żowym. O świadczenie sporz ądza si ę w j ęzykach wybranych przez Strony zgodnie z przepisami 
42 i 43 niniejszego regulaminu.  
40. Organ arbitra żowy wymienia w swojej decyzji wszystkie otrzymane o świadczenia, które s ą zgodne z powy ższymi 
zasadami. Organ arbitra żowy nie jest zobowi ązany do odnoszenia si ę w swojej decyzji do argumentów przedsta ­
wionych w takich o świadczeniach. Wszelkie o świadczenia otrzymane przez organ arbitra żowy zgodnie z t ą zasad ą, 
zostaj ą przed łożone Stronom w celu przedstawienia ich uwag.  
Sprawy pilne  
41. W sprawach pilnych, o których mowa w niniejszej umowie, organ arbitra żowy po konsultacji ze Stronami odpo ­
wiednio dostosowuje terminy okre ślone w niniejszym regulaminie i powiadamia Strony o tych dostosowaniach.  
Tłumaczenia pisemne i ustne  
42. Podczas konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 2 niniejszej umowy, a najpó źniej na posiedzeniu, o którym mowa 
w przepisie 9 lit. b) niniejszego regulaminu, Strony dok ładaj ą wszelkich stara ń, aby ustali ć wspólny j ęzyk roboczy 
post ępowa ń przed organem arbitra żowym.  
43. Je żeli Strony nie s ą w stanie uzgodni ć wspólnego j ęzyka roboczego, ka żda ze Stron organizuje t łumaczenie swoich 
oświadcze ń pisemnych na j ęzyk, który wybra ła druga Strona, i ponosi jego koszty.  
44. Strona, przeciwko której wysuni ęto zarzut, zapewnia t łumaczenie ustnych o świadcze ń na j ęzyki wybrane przez 
Strony.  
45. Decyzje organu arbitra żowego s ą przekazywane w j ęzyku lub j ęzykach wybranych przez Strony.  
46. Ka żda ze Stron mo że przedstawi ć uwagi do ka żdego t łumaczenia dokumentu przygotowanego zgodnie z tymi 
zasadami.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/13
Obliczanie terminów  
47. Je śli w wyniku zastosowania przepisu 7 niniejszego regulaminu jedna ze Stron otrzyma dokument w dniu innym ni ż 
dzie ń, w którym otrzyma go druga Strona, termin obliczany na podstawie daty otrzymania dokumentu liczy si ę od 
pó źniejszej z tych dwóch dat otrzymania dokumentu.  
Pozosta łe procedury  
48. Niniejszy regulamin stosuje si ę równie ż do procedur ustanowionych na mocy art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 
3 i art. 13 ust. 2 niniejszej umowy. Terminy okre ślone w niniejszym regulaminie dostosowuje si ę jednak do 
specjalnych terminów przewidzianych w tych postanowieniach na wydawanie decyzji przez organ arbitra żowy.  
49. W przypadku gdy organ arbitra żowy w pierwotnym sk ładzie lub niektórzy jego cz łonkowie nie mog ą zebra ć si ę 
ponownie w zwi ązku z procedurami ustanowionymi na mocy art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 3 i art. 13 ust. 
2 niniejszej umowy, zastosowanie maj ą procedury okre ślone w art. 6 niniejszej umowy. Termin przekazania decyzji 
zostaje w takim przypadku przed łużony o 15 dni.PL L 176/14 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011
ZA ŁĄCZNIK II  
KODEKS POST ĘPOWANIA CZ ŁONKÓW ORGANU ARBITRA ŻOWEGO I MEDIATORÓW  
Definicje  
1. W niniejszym kodeksie post ępowania:  
a) „cz łonek” lub „arbiter” oznacza cz łonka organu arbitra żowego skutecznie powo łanego na mocy art. 6 niniejszej 
umowy;  
b) „mediator” oznacza osob ę, która prowadzi mediacje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy;  
c) „kandydat” oznacza osob ę, której nazwisko znajduje si ę na li ście arbitrów, o której mowa w art. 19 niniejszej 
umowy i któr ą bierze si ę pod uwag ę przy wyborze cz łonków organu arbitra żowego na mocy art. 6 niniejszej 
umowy;  
d) „asystent” oznacza osob ę, która zgodnie z zakresem zada ń cz łonka pomaga mu w prowadzeniu bada ń lub 
wspomaga go w wykonywaniu jego funkcji;  
e) „post ępowanie”, o ile nie przewidziano inaczej, oznacza post ępowanie organu arbitra żowego na mocy niniejszej 
umowy;  
f) „pracownicy”, w stosunku do cz łonka, oznaczaj ą osoby, którymi kieruje i które kontroluje cz łonek, inne ni ż 
asystenci.  
Odpowiedzialno ść procesowa  
2. Ka żdy kandydat i cz łonek unika niew łaściwych zachowa ń i ich znamion, jest osob ą niezale żną i bezstronn ą, unika 
bezpo średnich lub po średnich konfliktów interesów i przestrzega wysokich standardów post ępowania, aby zachowa ć 
uczciwo ść i bezstronno ść mechanizmu rozstrzygania sporów. Byli cz łonkowie musz ą stosowa ć si ę do zobowi ąza ń 
ustanowionych w przepisach 15, 16, 17 i 18 niniejszego kodeksu post ępowania.  
Obowi ązki ujawnienia  
3. Przed potwierdzeniem, że kandydat zosta ł wybrany na cz łonka zespo łu arbitra żowego powo łanego na mocy niniej ­
szej umowy, ujawnia on wszelkie interesy, zwi ązki lub kwestie, jakie mog ą mie ć wp ływ na jego niezale żno ść lub 
bezstronno ść lub które mog ą s łusznie wywo ływa ć wra żenie niew łaściwego zachowania lub stronniczo ści w trakcie 
post ępowania. W tym celu kandydat podejmuje wszystkie rozs ądne starania, aby rozpozna ć wszelkie takie interesy, 
zwi ązki lub kwestie.  
4. Kandydat lub cz łonek informuje o kwestiach dotycz ących faktycznego lub potencjalnego naruszenia niniejszego 
kodeksu post ępowania wy łącznie podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług; kwestie te s ą nast ępnie rozwa żane 
przez Strony.  
5. Po swoim wyborze cz łonek nadal podejmuje wszystkie rozs ądne starania, aby rozpozna ć wszystkie interesy, zwi ązki 
i kwestie, o których mowa w przepisie 3 niniejszego kodeksu post ępowania oraz ujawnia je. Obowi ązek ich ujaw ­
nienia ma charakter ci ągły, co oznacza, że cz łonek ma ujawnia ć wszelkie interesy, zwi ązki lub kwestie, które mog ą 
wynikn ąć na ka żdym etapie post ępowania. Cz łonek ujawnia takie interesy, zwi ązki i kwestie, informuj ąc o tym na 
pi śmie podkomitet ds. przemys łu, handlu i us ług, w celu rozpatrzenia ich przez Strony.  
Obowi ązki cz łonków  
6. Po swoim wyborze cz łonek w trakcie ca łego post ępowania wykonuje swoje obowi ązki w sposób dok ładny i sprawny, 
przestrzegaj ąc przy tym zasad uczciwo ści i staranno ści. 
7. Cz łonek rozwa ża jedynie kwestie poruszane w trakcie post ępowania i konieczne dla wydania decyzji i nie przekazuje 
tego obowi ązku innej osobie.  
8. Cz łonek podejmuje wszystkie w łaściwe kroki w celu zapewnienia, aby jego asystent i pracownicy znali przepisy 2, 3, 
4, 5, 16, 17 i 18 niniejszego kodeksu post ępowania oraz ich przestrzegali.  
9. Cz łonek nie anga żuje si ę w kontakty  ex parte  dotycz ące post ępowania.  
Niezale żno ść i bezstronno ść cz łonków  
10. Cz łonek musi by ć niezale żny i bezstronny oraz unika ć stwarzania wra żenia niew łaściwego zachowania lub stronni ­
czo ści. Cz łonek nie mo że dzia łać pod wp ływem w łasnych interesów, nacisków z zewn ątrz, wzgl ędów politycznych, 
żąda ń spo łecznych i lojalno ści w stosunku do jednej ze Stron lub z obawy przed krytyk ą.PL 5.7.2011 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 176/15
11. Cz łonek nie podejmuje w sposób bezpo średni lub po średni jakichkolwiek zobowi ąza ń ani nie przyjmuje korzy ści 
mog ących w jakikolwiek sposób zak łóci ć w łaściwe wykonywanie jego obowi ązków lub stworzy ć wra żenie zak łócenia 
ich w łaściwego wykonywania.  
12. Cz łonek nie mo że wykorzystywa ć swojego stanowiska w organie arbitra żowym do realizacji jakichkolwiek osobis ­
tych lub prywatnych interesów i unika post ępowania, które mo że sprawia ć wra żenie, że inne osoby mog ą wywiera ć 
na niego wp ływ ze wzgl ędu na swoj ą szczególn ą sytuacj ę. 
13. Cz łonek nie mo że pozwoli ć na to, aby zwi ązki lub zobowi ązania finansowe, handlowe, zawodowe, rodzinne lub 
spo łeczne mia ły wp ływ na jego post ępowanie lub s ądy. 
14. Cz łonek musi unika ć nawi ązywania zwi ązków lub uzyskiwania korzy ści finansowych, które mog ą mie ć wp ływ na 
jego bezstronno ść lub mog ą stwarza ć wra żenie niew łaściwego zachowania lub stronniczo ści. 
Obowi ązki by łych cz łonków  
15. Wszyscy byli cz łonkowie musz ą unika ć wszelkich dzia łań mog ących stwarza ć wra żenie, że wykonuj ąc swoje 
obowi ązki, byli stronniczy lub że odnosili korzy ści z decyzji organu arbitra żowego.  
Poufno ść 
16. Cz łonek lub by ły cz łonek w żadnym momencie nie ujawnia ani nie wykorzystuje jakichkolwiek niedost ępnych 
publicznie informacji dotycz ących post ępowania lub uzyskanych w trakcie post ępowania, z wyj ątkiem ujawnienia 
lub wykorzystania do celów tego post ępowania, i w żadnym przypadku nie ujawnia ani nie wykorzystuje takich 
informacji dla uzyskania osobistych korzy ści lub korzy ści dla innych, lub aby zaszkodzi ć interesom innych.  
17. Cz łonek nie ujawnia decyzji organu arbitra żowego, ani jej cz ęści, przed jej opublikowaniem zgodnie z niniejsz ą 
umow ą. 
18. Cz łonek lub by ły cz łonek w żadnym momencie nie ujawnia tre ści obrad organu arbitra żowego ani pogl ądów innego 
cz łonka.  
Koszty  
19. Ka żdy cz łonek rejestruje czas po świ ęcony post ępowaniu i sporz ądza ko ńcowe rozliczenie czasu oraz poniesionych 
przez siebie wydatków.  
Mediatorzy  
20. Zasady opisane w niniejszym kodeksie post ępowania jako odnosz ące si ę do cz łonków lub by łych cz łonków stosuje 
się, z uwzgl ędnieniem niezb ędnych zmian, do mediatorów.PL L 176/16 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 5.7.2011