PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 287/3

WSTĘPNA UMOWA O PARTNERSTWIE GOSPODARCZYM

między Ghaną, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony

SPIS TREŚCI

PREAMBUŁA 5

TYTUŁ I: CELE 6

TYTUŁ II: PARTNERSTWO NA RZECZ ROZWOJU 6

TYTUŁ III: HANDEL TOWARAMI 8

ROZDZIAŁ 1: CŁA I ŚRODKI POZATARYFOWE 8

ROZDZIAŁ 2: INSTRUMENTY OCHRONY HANDLU 12

ROZDZIAŁ 3: UŁATWIENIA CELNE I HANDLOWE 15

ROZDZIAŁ 4: BARIERY TECHNICZNE W HANDLU ORAZ ŚRODKI SANITARNE I FITOSANITARNE 18

TYTUŁ IV: USŁUGI, INWESTYCJE I PRZEPISY ZWIĄZANE Z HANDLEM 20

TYTUŁ V: UNIKANIE I ROZSTRZYGANIE SPORÓW 21

ROZDZIAŁ 1: CEL I ZAKRES 21

ROZDZIAŁ 2: KONSULTACJE I MEDIACJA 21

ROZDZIAŁ 3: PROCEDURY ROZSTRZYGANIA SPORÓW 22

ROZDZIAŁ 4: POSTANOWIENIA OGÓLNE 26

TYTUŁ VI: WYJĄTKI OGÓLNE 27

TYTUŁ VII: POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE, OGÓLNE I KOŃCOWE 29

DODATEK I PRODUKTY PRIORYTETOWE DLA WYWOZU Z GHANY DO WE 38

DODATEK II WŁAŚCIWE ORGANY 38

ZAŁĄCZNIK 1: CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE Z GHANY 39

ZAŁĄCZNIK 2: CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE ZE STRONY WE 41

ZAŁĄCZNIK 3: WYKAZ OPŁAT I INNYCH NALEŻNOŚCI NAKŁADANYCH PRZEZ STRONĘ GHAŃSKĄ, O KTÓRYCH MOWA W ART. 11 UST. 2 314

ZAŁĄCZNIK 4: WYKAZ NAJBARDZIEJ ODDALONYCH REGIONÓW STRONY WE, KTÓRYCH DOTYCZY ART. 74 314

PROTOKÓŁ W SPRAWIE WZAJEMNEJ POMOCY ADMINISTRACYJNEJ W SPRAWACH CELNYCH 315

REPUBLIKA GHANY,

z jednej strony, oraz

KRÓLESTWO BELGII,

REPUBLIKA BUŁGARII,

REPUBLIKA CZESKA,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA ESTOŃSKA,

IRLANDIA,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

REPUBLIKA WŁOSKA,

REPUBLIKA CYPRYJSKA,

REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

REPUBLIKA LITEWSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

REPUBLIKA WĘGIERSKA,

MALTA,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

REPUBLIKA AUSTRII,

RZECZPOSPOLITA POLSKA,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

RUMUNIA,

REPUBLIKA SŁOWENII,

REPUBLIKA SŁOWACKA,

REPUBLIKA FINLANDII,

KRÓLESTWO SZWECJI,

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

oraz

WSPÓLNOTA EUROPEJSKA,

z drugiej strony,

PREAMBUŁA:

UWZGLĘDNIAJĄC Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. i zmienioną w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r., zwaną dalej „umową z Kotonu”;

ZWAŻYWSZY na fakt, że preferencje handlowe przyznane na mocy umowy z Kotonu wygasną w dniu 31 grudnia 2007 r.;

BIORĄC POD UWAGĘ ewentualny negatywny wpływ wygaśnięcia preferencji handlowych przewidzianych w umowie z Kotonu na handel między Stronami, w przypadku braku zgodnego z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO) porozumienia handlowego zawartego przed dniem 1 stycznia 2008 r.

UZNAJĄC konieczność ustanowienia umowy przejściowej, która zagwarantuje interesy gospodarcze i handlowe Stron;

ZWAŻYWSZY, że Strony pragną dalej wzmacniać więzi gospodarcze i handlowe oraz ustanowić bliskie i trwałe stosunki na podstawie partnerstwa i współpracy;

BIORĄC POD UWAGĘ znaczenie, jakie Strony przywiązują do zasad i przepisów regulujących wielostronny system handlowy, w szczególności prawa i obowiązki określone w Układzie ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 roku (GATT 1994) oraz innych umowach wielostronnych załączonych do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (porozumienie ustanawiające WTO), a także do konieczności stosowania ich w przejrzysty i niedyskryminacyjny sposób;

POTWIERDZAJĄC swoje zobowiązanie do poszanowania praw człowieka, wartości demokratycznych i rządów prawa, które stanowią zasadnicze elementy umowy z Kotonu, oraz do dobrych rządów, które są jej podstawowym elementem;

UWZGLĘDNIAJĄC potrzebę wspomagania oraz przyspieszania rozwoju gospodarczego, kulturalnego i społecznego w celu przyczynienia się do pokoju i bezpieczeństwa oraz do promowania stabilnego politycznego i demokratycznego otoczenia;

BIORĄC POD UWAGĘ znaczenie, jakie Strony przywiązują do uzgodnionych na poziomie międzynarodowym celów w zakresie rozwoju oraz milenijnych celów rozwoju ONZ.

POTWIERDZAJĄC swoje zobowiązanie do wspólnego działania na rzecz osiągnięcia celów umowy z Kotonu, w tym eliminacji ubóstwa, osiągnięcia zrównoważonego rozwoju oraz stopniowego włączania państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) w gospodarkę światową;

PRAGNĄC stworzyć nowe możliwości dla zatrudnienia, przyciągania inwestycji i poprawy warunków życia na terytoriach Stron przy jednoczesnym promowaniu zrównoważonego wzrostu;

ZWAŻYWSZY na znaczenie tradycyjnych więzi między Wspólnotą Europejską, jej państwami członkowskimi i państwami Afryki Zachodniej, w szczególności na więzi historyczne, polityczne i gospodarcze;

UZNAJĄC różnice w rozwoju gospodarczym i społecznym między państwami Afryki Zachodniej a Wspólnotą Europejską;

PRZEKONANI, że niniejsza umowa stworzy nowy, bardziej korzystny klimat dla stosunków w obszarach zarządzania gospodarczego, handlu i inwestycji oraz zapewni nowe możliwości wzrostu i rozwoju;

UZNAJĄC znaczenie współpracy na rzecz rozwoju w celu realizacji niniejszej umowy;

OCZEKUJĄC na zawarcie ogólnej umowy o partnerstwie gospodarczym między państwami Afryki Zachodniej a Wspólnotą Europejską;

POTWIERDZAJĄC swoje zobowiązanie do wspierania integracji regionalnej na terytorium państw Afryki Zachodniej, a w szczególności do promowania regionalnej integracji gospodarczej jako podstawowego środka służącego ich integracji z gospodarką światową, poprzez pomaganie im w sprostaniu wyzwaniom dotyczącym globalizacji oraz osiąganiu zamierzonego rozwoju gospodarczego i społecznego;

UZGODNILI, CO NASTĘPUJE:

TYTUŁ I

CELE

Artykuł 1

Umowa ramowa

Niniejsza umowa określa wstępne ramy umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG).

Artykuł 2

Cele

Cele niniejszej umowy są następujące:

a) umożliwienie Ghanie skorzystania z rozszerzonego dostępu do rynku przyznanego przez Stronę WE w ramach negocjacji umowy o partnerstwie gospodarczym, a tym samym uniknięcie zakłóceń w handlu między Ghaną i Wspólnotą Europejską w oczekiwaniu na zawarcie pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym, w sytuacji gdy w dniu 31 grudnia 2007 r. wygaśnie przejściowy system handlu określony w umowie z Kotonu;

b) stworzenie podstaw do negocjowania umowy o partnerstwie gospodarczym, która przyczyni się do ograniczenia ubóstwa, wspierania integracji regionalnej, współpracy gospodarczej i dobrego sprawowania rządów w Afryce Zachodniej oraz zwiększy możliwości Afryki Zachodniej w zakresie polityki handlowej i zagadnień związanych z handlem;

c) wspieranie harmonijnej i stopniowej integracji Ghany z gospodarką światową, zgodnie z jej wyborami politycznymi i priorytetami rozwoju;

d) wzmacnianie istniejących więzi pomiędzy Stronami na zasadzie solidarności i obopólnego interesu;

e) stworzenie umowy zgodnej z art. XXIV GATT 1994.

TYTUŁ II

PARTNERSTWO NA RZECZ ROZWOJU

Artykuł 3

Współpraca na rzecz rozwoju w ramach niniejszej umowy

Strony zobowiązują się do współpracy w celu wykonania niniejszej umowy i do udzielenia pomocy Stronie Ghańskiej w osiąganiu celów umowy o partnerstwie gospodarczym. Współpraca ta przyjmuje formę finansową i niefinansową.

Artykuł 4

Współpraca na rzecz finansowania rozwoju w ramach niniejszej umowy

1. Kontynuowana jest współpraca na rzecz rozwoju w zakresie współpracy i integracji gospodarczej i regionalnej przewidzianej w umowie z Kotonu, aby zmaksymalizować oczekiwane korzyści płynące z niniejszej umowy.

2. Finansowanie wspólnotowe dotyczące współpracy na rzecz rozwoju między Stroną Ghańską a Wspólnotą Europejską wspierające wykonywanie niniejszej umowy odbywa się zgodnie z zasadami i odpowiednimi procedurami określonymi w umowie z Kotonu, w szczególności procedurami programowania Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), oraz w ramach odpowiednich instrumentów finansowanych z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. W tym kontekście wsparcie wykonania obecnej umowy o partnerstwie gospodarczym stanowi jeden z priorytetów.

3. Państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej zobowiązują się wspólnie wspierać, poprzez odpowiednie własne polityki i instrumenty rozwoju, działania w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju w zakresie współpracy i integracji gospodarczej i regionalnej oraz wykonania niniejszej umowy, zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym, zgodnie z zasadami komplementarności i skuteczności pomocy.

4. Strony współpracują w celu ułatwienia innym gotowym do udzielenia pomocy donatorom wsparcia wysiłków Strony Ghańskiej zmierzających do osiągnięcia celów niniejszej umowy.

5. Strony uznają przydatność mechanizmów finansowania regionalnego, takich jak Regionalny Fundusz UPG utworzony przez regiony i dla nich w celu ukierunkowania finansowania na poziomie regionalnym i krajowym oraz skutecznego wdrażania środków towarzyszących niniejszej umowie. Wspólnota Europejska zobowiązuje się, że jej pomoc przekazywana będzie poprzez regionalne mechanizmy finansowania lub mechanizmy uzgodnione przez Strony będące sygnatariuszami niniejszej umowy, zgodnie z zasadami i procedurami przewidzianymi w umowie z Kotonu, a także zgodnie z zasadą skuteczności pomocy wskazaną w deklaracji paryskiej, mając na celu zagwarantowanie prostego, skutecznego i szybkiego wykonania.

6. Przy wykonywaniu postanowień ust. 1 do 5 niniejszego artykułu Strony zobowiązują się do współpracy finansowej i niefinansowej w obszarach określonych w art. 5, 6, 7 i 8.

Artykuł 5

Otoczenie biznesu

Strony uznają, że otoczenie biznesu stanowi zasadniczy czynnik rozwoju gospodarczego, a w związku z tym postanowienia niniejszej umowy powinny przyczynić się do osiągnięcia tego wspólnego celu.

Strony zobowiązują się zgodnie z postanowieniami art. 4 do stałego wspierania poprawy otoczenia biznesu.

Artykuł 6

Pomoc we wdrażaniu zasad

Strony zgadzają się, że wdrażanie zasad związanych z handlem, w obszarach współpracy wyszczególnionych w różnych rozdziałach niniejszej umowy, przyczynia się w sposób istotny do osiągnięcia celów niniejszej umowy. Współpraca w tym zakresie realizowana jest na warunkach określonych w postanowieniach art. 4.

Artykuł 7

Wzmacnianie i modernizacja sektorów produkcyjnych

W kontekście wykonania niniejszej umowy Strony podkreślają swoją wolę w zakresie promowania konkurencyjności sektorów produkcyjnych w Ghanie objętych niniejszą umową.

Strony zgadzają się współpracować w ramach instrumentów współpracy, jak określono w art. 4, oraz wspomagać:

— zmiany w sektorze prywatnym w świetle nowych gospodarczych możliwości stworzonych przez niniejszą umowę;

— określanie i realizację strategii modernizacji;

— poprawę otoczenia sektora prywatnego i biznesu, jak wskazano w art. 5 i 6;

— promowanie partnerstwa między sektorami prywatnymi obu Stron.

Artykuł 8

Współpraca w dziedzinie dostosowań finansowych

1. Strony uznają znaczenie wyzwania, jakie może stanowić dla Ghany przewidziane w niniejszej umowie zniesienie lub znaczne zmniejszenie ceł i postanawiają nawiązać w tej dziedzinie dialog i współpracę.

2. Mając na uwadze uzgodniony przez Strony w niniejszej umowie harmonogram liberalizacji ceł, Strony postanawiają nawiązać pogłębiony dialog na temat środków dostosowań fiskalnych, jakie należy wprowadzić, aby zagwarantować równowagę budżetową Ghany.

3. Strony zgadzają się współpracować zgodnie z postanowieniami art. 4 w szczególności poprzez ułatwianie wprowadzania środków dodatkowych w następujących dziedzinach:

a) znaczne wsparcie dotyczące złagodzenia wpływu umowy o partnerstwie gospodarczym na wysokość wpływów netto z podatków, w pełnej zgodności z reformami fiskalnymi.

b) wsparcie dla reformy fiskalnej towarzyszące dialogowi w tej dziedzinie.

Artykuł 9

Współpraca na forum międzynarodowym

Strony dokładają wszelkich starań, by współpracować na wszystkich forach międzynarodowych, na których omawiane są sprawy wchodzące w zakres niniejszego partnerstwa.

TYTUŁ III

HANDEL TOWARAMI

ROZDZIAŁ 1

Cła i środki pozataryfowe

Artykuł 10

Cła

1. Cło obejmuje każdego rodzaju podatki lub opłaty nakładane w związku z przywozem lub wywozem towarów, w tym wszelkiego rodzaju podatki wyrównawcze lub opłaty dodatkowe związane z takim przywozem lub wywozem, lecz nie obejmuje:

a) opłat odpowiadających podatkom wewnętrznym lub innym opłatom wewnętrznym nałożonym zgodnie z art. 19;

b) środków antydumpingowych, wyrównawczych lub ochronnych stosowanych zgodnie z rozdziałem 2;

c) opłat lub innych należności nałożonych zgodnie z art. 11.

2. Dla każdego produktu podstawową stawkę celną, na podstawie której dokonywane mają być kolejne obniżki, jest stawka wskazana w taryfie celnej każdej Strony.

Artykuł 11

Opłaty i inne należności

1. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do poszanowania postanowień art. VIII GATT 1994.

2. Jednakże opłaty i inne należności związane z obowiązkami prawnymi istniejącymi w czasie podpisywania niniejszej umowy, jak określono w załączniku 3, nadal mają zastosowanie przez maksymalny okres dziesięciu lat. Okres ten może zostać przedłużony decyzją Komitetu UPG, jeżeli będzie to konieczne dla poszanowania wymienionych obowiązków prawnych.

Artykuł 12

Cła na towary pochodzące z Ghany

Towary pochodzące z Ghany są wolne od ceł w przywozie do Strony WE, z wyjątkiem produktów wymienionych w załączniku 1 i na warunkach w nim określonych.

Artykuł 13

Cła na towary pochodzące ze Strony WE

Cła na przywóz do Ghany produktów pochodzących z WE są zmniejszane lub znoszone zgodnie z harmonogramem liberalizacji ceł znajdującym się w załączniku 2.

Artykuł 14

Reguły pochodzenia

Do celów niniejszego rozdziału termin „pochodzący” ma zastosowanie do towarów zgodnych z preferencyjnymi regułami pochodzenia obowiązującymi między Stronami w dniu 1 stycznia 2008 r.

Najpóźniej w dniu 30 czerwca 2008 r. Strony ustanowią wspólny i wzajemny system dotyczący reguł pochodzenia, który wejdzie w życie nie później niż pierwszego dnia tymczasowego stosowania niniejszej umowy, na podstawie reguł pochodzenia określonych w umowie z Kotonu oraz przewidujący usprawnienia, biorąc pod uwagę cele rozwoju Ghany. Ten nowy system zostanie załączony do niniejszej umowy przez Komitet UPG.

Najpóźniej w ciągu trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej umowy, Strony dokonają przeglądu obowiązujących postanowień dotyczących reguł pochodzenia w celu uproszczenia koncepcji i metod stosowanych do określania pochodzenia biorąc pod uwagę cele rozwoju Ghany. W przeglądzie takim Strony uwzględniają postęp technologiczny, procesy produkcyjne i wszystkie inne czynniki, włącznie z obecnie przeprowadzanymi reformami dotyczącymi reguł pochodzenia, które mogłyby wymagać wprowadzenia zmian do wynegocjowanego systemu wzajemnego. Wszelkie zmiany lub zastąpienia dokonywane są decyzją Komitetu UPG.

Artykuł 15

Status quo

1. Niezależnie od postanowień art. 23 i 24 nie wprowadza się żadnych nowych ceł na przywóz w handlu między Stronami, a cła obowiązujące obecnie w handlu między Stronami nie są zwiększane od dnia wejścia w życie niniejszej umowy.

2. Niezależnie od postanowień ust. 1, w kontekście zakończenia wdrażania wspólnej zewnętrznej taryfy Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS), do dnia 31 grudnia 2011 r. Ghana może dokonać przeglądu swoich podstawowych ceł stosowanych względem towarów pochodzących ze Wspólnoty Europejskiej dopóki ogólny poziom tych ceł nie jest wyższy od poziomu ceł określonych w załączniku 2.

Artykuł 16

Cła na wywóz

Od dnia wejścia w życie niniejszej umowy nie wprowadza się żadnych nowych ceł na wywóz lub równoważnych opłat w handlu między Stronami ani nie zwiększa się ceł, które już obowiązują.

W wyjątkowych okolicznościach, jeżeli Strona Ghańska może wykazać szczególne potrzeby w zakresie dochodów, ochrony powstającego przemysłu lub środowiska, można po konsultacji ze Stroną WE wprowadzić tymczasowe cła na wywóz lub równoważne opłaty w odniesieniu do ograniczonej liczby dodatkowych towarów, a poziom opłat, które już obowiązują może wzrosnąć.

Strony zgadzają się na przeprowadzanie przeglądu postanowień niniejszego artykułu w ramach Komitetu UPG nie później niż trzy lata po wejściu w życie niniejszej umowy, w pełni uwzględniając ich wpływ na rozwój i dywersyfikację gospodarczą Strony Ghańskiej.

Artykuł 17

Korzystniejsze traktowanie wynikające z porozumień o wolnym handlu

1. W odniesieniu do spraw objętych niniejszym rozdziałem, Strona WE przyznaje Stronie Ghańskiej wszelkie korzystniejsze traktowanie stosowane w wyniku zawarcia przez WE umowy o wolnym handlu ze stronami trzecimi po podpisaniu niniejszej umowy.

2. W odniesieniu do spraw objętych niniejszym rozdziałem, Strona Ghańska przyznaje Stronie WE wszelkie korzystniejsze traktowanie stosowane w wyniku zawarcia przez Stronę Ghańską umowy o wolnym handlu ze znaczącym partnerem handlowym po podpisaniu niniejszej umowy.

3. Jeżeli Strona Ghańska uzyska od znaczącego partnera handlowego traktowanie dużo korzystniejsze od tego, które przyznała jej Strona WE, Strony przeprowadzą konsultacje i wspólnie podejmują decyzję o wykonaniu postanowień ust. 2.

4. Postanowienia niniejszego rozdziału nie mogą zobowiązywać Stron do wzajemnego rozszerzenia jakiegokolwiek preferencyjnego traktowania wynikającego z członkostwa jednej ze Stron w umowie o wolnym handlu ze stronami trzecimi w dniu podpisania niniejszej umowy.

5. Do celów niniejszego artykułu „umowa o wolnym handlu” oznacza umowę istotnie liberalizującą handel i znoszącą lub znacznie zmniejszającą dyskryminację między jej Stronami, poprzez zniesienie obowiązujących środków dyskryminacyjnych lub zakaz wprowadzania nowych środków dyskryminacyjnych oraz środków bardziej dyskryminacyjnych, albo z chwilą wejścia w życie niniejszej umowy, albo na podstawie realistycznego harmonogramu.

6. Do celów niniejszego artykułu „znaczący partner handlowy” oznacza jakikolwiek kraj rozwinięty lub jakikolwiek kraj, którego udział w światowej wymianie handlowej przekraczał 1 % w roku poprzedzającym wejście w życie umowy o wolnym handlu, o której mowa w ust. 2, lub jakąkolwiek grupę krajów działających indywidualnie, wspólnie lub w ramach umowy o wolnym handlu, której wspólny udział w światowym wywozie towarów przekraczał 1,5 % w roku poprzedzającym wejście w życie umowy o wolnym handlu, o której mowa w ust. 2 (1).

Artykuł 18

Zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych

Niezależnie od postanowień art. 23, 24 i 25 z chwilą wejścia w życie niniejszej umowy, zniesione zostają wszelkie zakazy lub ograniczenia przywozowe i wywozowe pomiędzy Stronami, poza cłami, podatkami oraz opłatami i innym należnościami przewidzianymi w art. 11, niezależnie czy wprowadzone są w ramach kontyngentów, pozwoleń na przywóz lub na wywóz lub innych środków Nie wprowadza się żadnych nowych środków tego rodzaju.

Artykuł 19

Traktowanie narodowe w zakresie podatków i uregulowań wewnętrznych

1. Przywóz pochodzący z jednej ze Stron nie podlega, w sposób bezpośredni lub pośredni, podatkom wewnętrznym lub innym opłatom wewnętrznym wszelkiego rodzaju poza tymi jakie się stosuje, bezpośrednio lub pośrednio, do podobnych produktów krajowych. Poza tym, Strony nie stosują w inny sposób podatków wewnętrznych lub innych opłat wewnętrznych dla ochrony produkcji krajowej.

2. Przywóz pochodzący z jednej ze Stron jest traktowany w sposób nie mniej uprzywilejowany, niż podobne produkty krajowe w odniesieniu do wszystkich przepisów ustawowych i wykonawczych oraz wymogów mających wpływ na ich wewnętrzną sprzedaż, oferty sprzedaży, zakup, transport, dystrybucję lub wykorzystanie. Postanowienia niniejszego ustępu nie wykluczają stosowania zróżnicowanych wewnętrznych opłat transportowych, których jedyną podstawą jest wykorzystywanie gospodarcze środków transportu, a nie pochodzenie produktu.

3. Żadna ze Stron nie ustanawia i nie utrzymuje wewnętrznych regulacji ilościowych dotyczących mieszania, przetwarzania lub wykorzystywania produktów w ustalonych ilościach lub proporcjach, co wymaga, bezpośrednio lub pośrednio, aby określona ilość lub proporcja produktu będącego przedmiotem regulacji musiała zostać dostarczona ze źródeł krajowych. Poza tym, żadna ze Stron nie stosuje w inny sposób wewnętrznych regulacji ilościowych dla ochrony produkcji krajowej.

4. Postanowienia niniejszego artykułu nie wykluczają wypłaty subsydiów wyłącznie producentom krajowym, w tym płatności na rzecz producentów krajowych, które pochodzą z wpływów z podatków lub opłat wewnętrznych stosowanych zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu, oraz subsydiów w formie rządowych zakupów produktów krajowych lub przeznaczonych dla takich produktów.

5. Postanowień niniejszego artykułu nie stosuje się do przepisów ustawowych i wykonawczych, procedur lub praktyk dotyczących zamówień publicznych.

6. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają postanowień rozdziału niniejszej umowy dotyczącego instrumentów ochrony handlu.

Artykuł 20

Bezpieczeństwo żywnościowe

Jeśli przestrzeganie postanowień niniejszej umowy prowadzi do problemów z dostępnością żywności lub innych produktów niezbędnych do zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego, a także jeżeli sytuacja ta powoduje lub może powodować poważne trudności dla Strony Ghańskiej, Ghana może wprowadzić odpowiednie środki zgodnie z procedurami określonymi w art. 25.

Artykuł 21

Szczególne postanowienia dotyczące współpracy administracyjnej

1. Strony uzgadniają, że współpraca administracyjna jest niezbędna do wdrażania i kontroli traktowania preferencyjnego przyznanego w niniejszym tytule i podkreślają swoje zobowiązanie do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć finansowych w sprawach celnych i związanych z cłami.

2. W przypadku gdy Strona stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy administracyjnej lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, Strona ta może tymczasowo zawiesić odpowiednie traktowanie preferencyjne danego produktu lub produktów zgodnie z niniejszym artykułem.

3. Do celów niniejszego artykułu brak współpracy administracyjnej oznacza między innymi:

a) powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia danego produktu lub produktów;

b) powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników;

c) powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia na przeprowadzenie misji współpracy administracyjnej w celu weryfikacji autentyczności dokumentów lub dokładności informacji dotyczących przyznawania omawianego traktowania preferencyjnego.

Do celów niniejszego artykułu ustalenie istnienia nieprawidłowości lub nadużyć może mieć miejsce, jeśli, między innymi, nastąpił gwałtowny, nie w pełni uzasadniony wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający tradycyjne możliwości produkcyjne i wywozowe drugiej Strony, związany z posiadaniem obiektywnych informacji dotyczących nieprawidłowości lub nadużyć.

4. Zastosowanie czasowego zawieszenia podlega następującym warunkom:

a) Strona, która na podstawie obiektywnych informacji stwierdziła brak współpracy administracyjnej lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, bezzwłocznie powiadamia o tym Komitet UPG, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz rozpoczyna konsultacje w ramach Komitetu UPG na podstawie wszelkich stosownych informacji i obiektywnych ustaleń, celem znalezienia rozwiązania zadowalającego obie Strony.

b) w przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje, o których mowa powyżej, w ramach Komitetu UPG i nie osiągnęły zadowalającego rozwiązania w ciągu trzech miesięcy od przekazania informacji, wówczas Strona zainteresowana może tymczasowo zawiesić odpowiednie traktowanie preferencyjne danego produktu lub produktów. Informację o tymczasowym zawieszeniu bezzwłocznie podaje się do wiadomości Komitetu UPG.

c) tymczasowe zawieszenie przewidziane w niniejszym artykule ogranicza się do środków niezbędnych do ochrony interesów finansowych danej Strony. Nie przekraczają one okresu sześciu miesięcy, który może zostać przedłużony. Informację o tymczasowych zawieszeniach podaje się do wiadomości Komitetu UPG bezzwłocznie po ich wprowadzeniu. Stanowią one przedmiot okresowych konsultacji w ramach Komitetu UPG, w szczególności w celu zniesienia tych tymczasowych zawieszeń bezzwłocznie po ustaniu warunków, które przyczyniły się do ich zastosowania.

5. Równocześnie z powiadomieniem Komitetu UPG, zgodnie z ust. 4 lit. a), Strona zainteresowana powinna opublikować zawiadomienie dla importerów w swoim dzienniku urzędowym. W zawiadomieniu dla importerów powinna być zawarta informacja, że w odniesieniu do danego produktu na podstawie obiektywnych informacji stwierdzono brak współpracy administracyjnej lub istnienie nieprawidłowości lub nadużyć.

Artykuł 22

Usuwanie błędów administracyjnych

W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień dotyczących definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej, jeżeli błąd ten wywiera skutki w zakresie ceł przywozowych, Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Komitetu UPG o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich możliwych środków celem rozwiązania takiego problemu.

ROZDZIAŁ 2

Instrumenty ochrony handlu

Artykuł 23

Środki antydumpingowe i wyrównawcze

1. Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, żadne z postanowień niniejszej umowy nie stanowi przeszkody dla wprowadzenia przez Stronę WE lub Stronę Ghańską środków antydumpingowych lub wyrównawczych zgodnie z odpowiednimi porozumieniami WTO. Do celów niniejszego artykułu pochodzenie produktów ustala się zgodnie z niepreferencyjnymi regułami pochodzenia obowiązującymi Strony.

2. Przed nałożeniem ostatecznych ceł antydumpingowych lub wyrównawczych, Strony rozważają możliwość konstruktywnych rozwiązań przewidzianych w odpowiednich porozumieniach WTO. W tym celu Strony mogą prowadzić odpowiednie konsultacje.

3. Przed wszczęciem dochodzenia Strona WE powiadamia Stronę Ghańską o otrzymaniu właściwie udokumentowanej skargi.

4. Postanowienia niniejszego artykułu stosuje się do wszystkich dochodzeń wszczętych po wejściu w życie niniejszej umowy.

5. Postanowienia niniejszego artykułu nie podlegają postanowieniom niniejszej umowy dotyczącym rozstrzygania sporów.

Artykuł 24

Wielostronne środki ochronne

1. Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, żadne z postanowień niniejszej umowy nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez Stronę Ghańską oraz Stronę WE środków zgodnie z art. XIX GATT z 1994 r., porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych i art. 5 porozumienia WTO w sprawie rolnictwa. Do celów niniejszego artykułu pochodzenie produktów ustala się zgodnie z niepreferencyjnymi regułami pochodzenia obowiązującymi na terytorium Stron.

2. Nie naruszając postanowień ust. 1, biorąc pod uwagę zawarte w niniejszej umowie ogólne cele dotyczące rozwoju oraz niewielki rozmiar gospodarki Ghany, Strona WE wyklucza przywóz z Ghany ze stosowania jakichkolwiek środków podejmowanych zgodnie z art. XIX GATT 1994, porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych i art. 5 porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.

3. Postanowienia ust. 2 obowiązują przez okres pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszej umowy. Nie później niż 120 dni przed końcem tego okresu, Komitet UPG dokona przeglądu wdrożenia tych postanowień, biorąc pod uwagę potrzeby Strony Ghańskiej w zakresie rozwoju, w celu ustalenia, czy przedłużyć ich stosowanie na kolejny okres.

4. Postanowienia ust. 1 nie podlegają postanowieniom niniejszej umowy dotyczącym rozstrzygania sporów.

Artykuł 25

Dwustronne środki ochronne

1. Po zbadaniu innych rozwiązań, Strona może zastosować środki ochronne o ograniczonym czasie obowiązywania, które stanowią odstępstwo od postanowień art. 12 i 13 rozdziału 1, na warunkach i zgodnie z procedurami określonymi w niniejszym artykule.

2. Środki ochronne, o których mowa w ust. 1 mogą być wprowadzone, jeśli przywóz produktu pochodzącego z jednej Strony na terytorium drugiej Strony odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować:

a) poważną szkodę dla krajowego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących na terytorium Strony dokonującej przywozu; lub

b) zakłócenia w sektorze gospodarczym, szczególnie jeżeli zakłócenia te stwarzają poważne problemy społeczne lub trudności, które mogą spowodować znaczne pogorszenie sytuacji gospodarczej Strony dokonującej przywozu; lub

c) zakłócenia na rynkach podobnych lub bezpośrednio konkurujących produktów rolnych (2) lub w mechanizmach regulacji tych rynków.

3. Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, nie przekraczają poziomu niezbędnego dla uniknięcia poważnej szkody czy zakłóceń lub dla ich naprawienia, jak określono w ust. 2, 4 i 5 lit. b). Środki ochronne Strony dokonującej przywozu mogą obejmować wyłącznie jedno lub kilka z następujących działań:

a) zawieszenie dalszego zmniejszania stawki cła przywozowego dla danego produktu, jak przewidziano w niniejszej umowie;

b) zwiększenie stawki celnej dla danego produktu do poziomu nieprzekraczającego stawki celnej stosowanej dla innych członków WTO; oraz

c) wprowadzenie kontyngentów taryfowych na dany produkt.

4. Niezależnie od postanowień ust. 1, 2 i 3, jeśli przywóz jakiegokolwiek produktu pochodzącego z Ghany odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że w przypadku jednego lub kilku najbardziej oddalonych regionów WE powoduje on lub może powodować sytuacje opisane w art. 2 lit. a), b) i c), Strona WE może wprowadzić środki nadzoru lub środki ochronne ograniczone do danego regionu lub regionów, zgodnie z procedurami określonymi w ust. 6 do 9.

5. a) Niezależnie od postanowień ust. 1, 2 i 3, jeśli przywóz jakiegokolwiek produktu pochodzącego z WE odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować jedną z sytuacji opisanych w ust. 2 lit. a), b) i c), Strona Ghańska może wprowadzić środki nadzoru lub środki ochronne ograniczone do swojego terytorium, zgodnie z procedurami określonymi w ust. 6 do 9. b) Strona Ghańska może zastosować środki ochronne, jeżeli przywóz produktu pochodzącego z WE na jej terytorium odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować zakłócenia w funkcjonowaniu powstającego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących. Takie postanowienie obowiązuje wyłącznie przez okres dziesięciu lat od daty wejścia w życie niniejszej umowy. Środki muszą być podjęte zgodnie z postanowieniami ust. 6 do 9.

Jednakże, po uzgodnieniu przez obie Strony, okres ten może zostać przedłużony, jeżeli pomimo potencjału rozwoju przemysłowego i faktycznie podejmowanych wysiłków, wskazany cel nie zostanie osiągnięty z powodu światowej sytuacji gospodarczej lub poważnych trudności napotkanych przez Ghanę.

6. a) Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, utrzymywane są wyłącznie przez taki okres, jaki może być niezbędny dla uniknięcia lub naprawienia poważnej szkody czy zakłóceń, jak określono w ust. 2, 4 i 5. b) Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, nie są stosowane przez okres dłuższy niż dwa lata. Jeżeli nadal występują okoliczności uzasadniające stosowanie środków ochronnych, środki takie mogą zostać przedłużone maksymalnie o kolejne dwa lata. Jeżeli Ghana stosuje środek ochronny, lub jeżeli Strona WE stosuje środek ograniczony do terytorium jednego lub kilku ze swoich najbardziej oddalonych regionów, środki takie mogą być stosowane przez okres nieprzekraczający czterech lat, a w przypadku gdy nadal występują okoliczności uzasadniające obowiązywanie środków ochronnych, może ono zostać przedłużone maksymalnie o kolejne cztery lata. c) Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, stosowane przez okres dłuższy niż jeden rok, zawierają wyraźne elementy prowadzące do stopniowego usuwania powodów wprowadzenia środków i znoszenia ich najpóźniej z końcem wyznaczonego terminu. d) Oprócz wyjątkowych okoliczności przedstawionych do zatwierdzenia przez Komitet UPG, nie stosuje się żadnych środków ochronnych, o których mowa w niniejszym artykule, do przywozu produktu, co do którego wcześniej zastosowano takie środki, przez okres co najmniej roku, licząc od dnia zakończenia stosowania środka.

7. W celu wykonania powyższych ustępów stosuje się następujące postanowienia:

a) w przypadku gdy zdaniem Strony występuje jedna z okoliczności określonych w ust. 2, 4 lub 5 niezwłocznie przekazuje ona sprawę do rozpatrzenia Komitetowi UPG.

b) Komitet UPG może formułować zalecenia w celu zaradzenia zaistniałym okolicznościom. Jeżeli Komitet UPG nie wydał zaleceń w celu zaradzenia zaistniałej sytuacji lub jeżeli zadowalające rozwiązanie nie zostało znalezione w ciągu 30 dni od powiadomienia tego Komitetu, wówczas Strona dokonująca przywozu może podjąć odpowiednie środki w celu zaradzenia sytuacji, zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu.

c) przed podjęciem jakichkolwiek środków określonych w niniejszym artykule lub w przypadkach przewidzianych w ust. 8, Ghana dostarczy, możliwie jak najszybciej, Komitetowi UPG wszelkich informacji przydatnych dla pełnej analizy sytuacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez zainteresowane Strony.

d) przy wyborze środków ochronnych zgodnych z niniejszym artykułem pierwszeństwo należy przyznać tym, które umożliwiają skuteczne i szybkie rozwiązanie problemu, jednocześnie w jak najmniejszym stopniu zakłócając prawidłowe funkcjonowanie niniejszej umowy.

e) wszelkie środki ochronne podjęte na podstawie niniejszego artykułu są niezwłocznie zgłaszane Komitetowi UPG i są przedmiotem okresowych konsultacji w ramach tego Komitetu, w szczególności w celu ustalenia harmonogramu ich zniesienia, gdy tylko okoliczności na to pozwalają.

8. Gdy wyjątkowe okoliczności wymagają podjęcia natychmiastowych działań, zainteresowana Strona dokonująca przywozu, w zależności od przypadku Strona WE lub Strona Ghańska, może tymczasowo podjąć środki określone w ust. 3, 4 lub 5, nawet jeżeli nie są spełnione wymogi określone w ust. 7. Takie działanie może zostać podjęte na maksymalny okres 180 dni, gdy środki są wprowadzane przez Stronę WE oraz na maksymalny okres 200 dni, gdy środki są wprowadzane przez Stronę Ghańską lub gdy środki Strony WE ograniczają się do jednego lub większej ilości regionów najbardziej oddalonych. Okres stosowania takiego tymczasowego środka liczony jest jako część okresu początkowego i przedłużenia, o którym mowa w ust. 6. Przy wprowadzaniu takich środków tymczasowych należy uwzględnić interesy wszystkich zainteresowanych Stron. Zainteresowana Strona dokonująca przywozu zawiadamia drugą zainteresowaną Stronę i niezwłocznie przekazuje sprawę do rozpatrzenia Komitetowi UPG.

9. Jeżeli Strona dokonująca przywozu stosuje w odniesieniu do przywozu danego produktu procedurę administracyjną mającą na celu szybkie dostarczenie informacji na temat trendów w zakresie przepływów handlowych mogących powodować problemy, o których mowa w niniejszym artykule, niezwłocznie informuje o tym Komitet UPG.

10. Strony nie będą powoływały się na Porozumienie WTO w celu uniemożliwienia przyjęcia przez jedną ze Stron środków ochronnych zgodnych z postanowieniami niniejszego artykułu.

Artykuł 26

Współpraca

1. Strony uznają znaczenie współpracy w dziedzinie instrumentów ochrony handlu.

2. Strony zgadzają się współpracować, zgodnie z postanowieniami art. 4, również poprzez udostępnianie środków pomocy, zwłaszcza w następujących dziedzinach:

a) tworzenie regulacji i instytucji w celu zapewnienia ochrony handlu;

b) rozwój zdolności związanych z wykorzystaniem instrumentów ochrony handlu przewidzianych przez niniejszą umowę.

ROZDZIAŁ 3

Ułatwienia celne i handlowe

Artykuł 27

Cele

1. Strony uznają znaczenie kwestii celnych i ułatwień w wymianie handlowej w kontekście zmieniających się ram światowego handlu. Strony uzgadniają, że wzmocnią współpracę w tym obszarze, aby zapewnić, że odpowiednie przepisy prawne i procedury, a także zdolności administracyjne właściwych organów administracyjnych osiągają cele skutecznej kontroli i promowania ułatwień w handlu oraz wspierają rozwój i integrację regionalną krajów sygnatariuszy.

2. Strony uznają, że uzasadnione cele polityki publicznej, w tym odnoszące się do bezpieczeństwa i zapobiegania nadużyciom, nie mogą być w jakikolwiek sposób zagrożone.

3. Strony zobowiązują się zapewnić na swoich terytoriach swobodny przepływ towarów objętych niniejszą umową.

Artykuł 28

Współpraca w sprawach celnych i administracyjnych

1. Aby zagwarantować zgodność z postanowieniami tego tytułu i skutecznie osiągnąć cele wyznaczone w art. 27, Strony:

a) wymieniają informacje na temat prawodawstwa i procedur celnych;

b) tworzą wspólne inicjatywy dotyczące procedur przywozu, wywozu i tranzytu, jak również inicjatywy mające na celu świadczenie skutecznych usług dla biznesu;

c) prowadzą wspólne prace w zakresie automatyzacji procedur celnych i handlowych oraz, w stosownych przypadkach, współpracują mając na celu stworzenie wspólnych standardów wymiany danych;

d) wypracowują, w miarę możliwości, wspólne stanowisko w dziedzinie ceł w organizacjach międzynarodowych takich jak WTO, Światowa Organizacja Celna (WCO), Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju (UNCTAD);

e) współpracują w zakresie planowania i dostarczania pomocy technicznej, zwłaszcza w celu usprawnienia reform systemów celnych i ułatwień w handlu, zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy, oraz

f) propagują dialog i współpracę wśród wszystkich zainteresowanych podmiotów, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.

2. Niezależnie od ust. 1 administracje obu Stron udzielają sobie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych zgodnie z postanowieniami protokołu w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych.

Artykuł 29

Prawodawstwo i procedury celne

1. Strony uzgadniają, że ich odpowiednie przepisy oraz procedury handlowe i celne opierają się na międzynarodowych instrumentach i normach w dziedzinie ceł i handlu, włącznie z istotnymi elementami zmienionej konwencji z Kioto dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego, ramami standardów dla zabezpieczenia i uproszczenia handlu globalnego WCO, zbiorem danych WCO oraz zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów („ZH”).

Strony gwarantują swobodny tranzyt towarów przez swoje terytorium, wykorzystujący najbardziej odpowiednie trasy dla tranzytu.

Jakiekolwiek ograniczenia, kontrole lub wymogi muszą mieć charakter zgodny z uzasadnionym celem polityki publicznej, niedyskryminujący, proporcjonalny i powinny być stosowane w sposób równomierny.

Bez uszczerbku dla uzasadnionych kontroli celnych i nadzoru towarów w tranzycie, Strony przyznają towarom będącym przedmiotem tranzytu w kierunku lub z terytorium drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane towarom krajowym, w zakresie ich wywozu, przywozu i przemieszczania.

Strony ustanawiają transportowe procedury celne zezwalające na tranzyt towarów bez uiszczania opłat celnych ani innych opłat, pod warunkiem dostarczenia odpowiednich zabezpieczeń.

Strony działają na rzecz promowania i wdrażania uzgodnień tranzytowych na szczeblu regionalnym w celu usuwania przeszkód w handlu.

Strony korzystają z międzynarodowych norm i instrumentów mających zastosowanie do tranzytu oraz je stosują.

Strony zapewniają współpracę i koordynację wszystkich zainteresowanych władz i organów na swoich terytoriach w celu ułatwienia ruchu tranzytowego i promowania współpracy transgranicznej.

2. Dla usprawnienia metod pracy oraz zapewnienia niedyskryminacji, przejrzystości, skuteczności, praworządności i odpowiedzialności za działania, Strony:

a) podejmują dalsze działania w celu zmniejszenia, uproszczenia i standaryzacji danych i dokumentacji wymaganych przez organy celne i inne podmioty;

b) w miarę możliwości upraszczają wymogi i formalności dotyczące szybkiego zwolnienia i odprawy towarów;

c) zapewniają skuteczne, szybkie i niedyskryminacyjne procedury przewidujące prawo do odwołania się od działań i decyzji administracyjnych organów celnych i innych podmiotów mających wpływ na przywóz, wywóz lub tranzyt towarów. Procedury odwoławcze są łatwo dostępne, również dla małych i średnich przedsiębiorstw, a wszelkie koszty są uzasadnione i współmierne do kosztów procedur odwoławczych;

d) zapewniają zachowanie najwyższych standardów etycznych poprzez wykorzystanie środków odzwierciedlających zasady odpowiednich konwencji i instrumentów międzynarodowych w tej dziedzinie.

Artykuł 30

Stosunki ze środowiskiem biznesu

Strony uzgadniają, że:

a) dopilnują, by wszelkie przepisy, procedury oraz opłaty i należności, a także stosowne wyjaśnienia były udostępniane publicznie, o ile to możliwe, w formie elektronicznej;

b) potrzebne są odpowiednio wcześnie przeprowadzane i systematyczne konsultacje z przedstawicielami handlu na temat projektów legislacyjnych oraz procedur celnych i handlowych. W tym celu każda Strona wprowadza odpowiednie mechanizmy regularnych konsultacji pomiędzy administracjami i środowiskiem biznesu;

c) musi upłynąć wystarczający okres między momentem publikacji a datą wejścia w życie wszelkich nowych lub zmienionych przepisów prawnych, procedur i opłat lub należności. Strony podają do wiadomości publicznej właściwe komunikaty administracyjne, zawierające wymagania agencji i procedury wjazdowe, godziny pracy i procedury robocze biur celnych w portach i na przejściach granicznych oraz punkty kontaktowe udzielające informacji;

d) będą promowały współpracę podmiotów gospodarczych z właściwymi organami administracji poprzez zastosowanie niearbitralnych i ogólnodostępnych procedur, takich jak protokoły ustaleń oparte na tych, które zostały ogłoszone przez WCO;

e) dopilnują, by ich odpowiednie cła i związane z nimi wymogi oraz procedury zaspokajały potrzeby środowiska handlowego, były zgodne z najlepszymi wzorcami i w jak najmniejszym stopniu ograniczały wymianę handlową.

Artykuł 31

Ustalanie wartości celnej

1. Artykuł VII GATT 1994 oraz porozumienie WTO w sprawie wykonania artykułu VII GATT 1994 określają zasady dotyczące ustalania wartości celnej stosowane w odniesieniu do wymiany handlowej między Stronami.

2. Strony współpracują w celu wypracowania wspólnego podejścia do kwestii dotyczących ustalania wartości celnej.

Artykuł 32

Integracja regionalna w Afryce Zachodniej

Strony zgadzają się sprzyjać postępom reform celnych w regionie Afryki Zachodniej.

Artykuł 33

Dalsze negocjacje w dziedzinie ułatwień celnych i handlowych

W ramach negocjacji dotyczących pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym, Strony zgadzają się kontynuować negocjacje w sprawie niniejszego rozdziału, aby ująć go w kontekście regionalnym.

Artykuł 34

Komitet specjalny ds. ułatwień handlowych i celnych

W ramach Komitetu UPG Strony utworzą komitet specjalny ds. ułatwień handlowych i celnych, w którym uczestniczyć będą przedstawiciele Stron. Komitet ten będzie składać sprawozdania Komitetowi UPG. Na jego forum omawiane będą wszelkie kwestie celne mające ułatwić handel między Stronami oraz prowadzony będzie monitoring wykonania i stosowania postanowień niniejszego rozdziału, a także funkcjonowania reguł pochodzenia.

Artykuł 35

Współpraca

1. Strony uznają znaczenie współpracy w zakresie ułatwień celnych i handlowych w celu wykonania niniejszej umowy.

2. Strony zgadzają się współpracować, zgodnie z postanowieniami art. 4, również poprzez ułatwianie wsparcia, zwłaszcza w następujących dziedzinach:

a) opracowywanie odpowiednich uproszczonych przepisów ustawowych i wykonawczych;

b) informowanie i zwiększanie wiedzy podmiotów gospodarczych, w tym szkolenie pracowników;

c) rozwijanie zdolności, modernizacja i wzajemne połączenia administracji celnych.

ROZDZIAŁ 4

Bariery techniczne w handlu oraz środki sanitarne i fitosanitarne

Artykuł 36

Zobowiązania wielostronne i kontekst ogólny

Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki ustanowione w porozumieniu WTO, w szczególności w porozumieniu WTO w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych („porozumienie WTO SPS”) oraz w sprawie barier technicznych w handlu („porozumienie WTO TBT”). Strony potwierdzają również swoje prawa i obowiązki w ramach Międzynarodowej konwencji ochrony roślin (IPPC), kodeksu żywnościowego (CODEX Alimentarius) i Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE).

Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do poprawy zdrowia publicznego w Ghanie, zwłaszcza poprzez wzmacnianie zdolności do wykrywania produktów niespełniających wymogów.

Te zobowiązania, prawa i obowiązki stanowią podstawę dla działań Stron w ramach niniejszego rozdziału.

Artykuł 37

Cele

Celami niniejszego rozdziału są: ułatwianie wymiany handlowej między Stronami, poprawa zdolności Stron do określania niepotrzebnych przeszkód w handlu między Stronami, wynikających z przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności stosowanych przez każdą ze Stron, zapobiegania tym przeszkodom i eliminowania ich, przy równoczesnym zachowaniu zdolności Stron do ochrony zdrowia publicznego, roślin i zwierząt.

Artykuł 38

Zakres i definicje

1. Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności, jak zdefiniowano w porozumieniu WTO TBT, oraz do środków sanitarnych i fitosanitarnych (zwanych dalej środkami SPS), jak zdefiniowano w porozumieniu WTO SPS, w takim zakresie, w jakim wpływają one na handel między Stronami.

2. Do celów niniejszego rozdziału, o ile nie wskazano inaczej, obowiązują definicje zawarte w porozumieniu WTO TBT i WTO SPS, kodeksie żywnościowym, IPPC i OIE; ma to zastosowanie również w przypadku, gdy w niniejszym rozdziale dokonywane są odniesienia do „produktów”.

Artykuł 39

Właściwe organy

Właściwe organy Stron w zakresie wykonania środków, o których mowa w niniejszym rozdziale opisane są w dodatku II.

Strony informują się wzajemnie zgodnie z art. 41 o każdej istotnej zmianie właściwych organów wskazanych w dodatku II. W takich przypadkach Komitet UPG przyjmuje zmiany wprowadzane do dodatku II.

Artykuł 40

Regionalizacja sanitarna i fitosanitarna

Przy określaniu warunków przywozu Strony będą mogły zaproponować i określić, osobno dla każdego przypadku, obszary o zróżnicowanym statusie sanitarnym i fitosanitarnym, z uwzględnieniem art. 6 porozumienia SPS.

Artykuł 41

Przejrzystość warunków wymiany handlowej i wymiany informacji

1. Strony informują się wzajemnie o wszelkich zmianach swoich technicznych wymogów odnoszących się do przywozu towarów (w tym produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego).

2. Strony uzgadniają, że będą się wzajemnie informować na piśmie o środkach podjętych, aby zakazać przywozu danego towaru w celu rozwiązania problemu dotyczącego zdrowia (publicznego, zwierząt lub roślin), bezpieczeństwa i środowiska naturalnego, w najszybszym możliwym terminie, zgodnie z zaleceniami SPS.

3. Strony zgadzają się wymieniać informacje w celu nawiązania współpracy, tak by ich produkty spełniały techniczne regulacje i normy wymagane przy dostępie do ich odpowiednich rynków.

4. Strony stosują również bezpośrednią wymianę informacji na temat innych spraw, co do których uważają wspólnie, iż mają one potencjalne znaczenie dla ich stosunków handlowych, włącznie z kwestiami bezpieczeństwa żywności, występowaniem chorób zwierząt i roślin, opiniami naukowymi oraz innymi istotnymi wydarzeniami związanymi z bezpieczeństwem produktów. W szczególności Strony zobowiązują się do wymiany informacji w przypadku stosowania zasady regionalizacji sanitarnej i fitosanitarnej, jak wskazano w art. 6 porozumienia WTO SPS.

5. Strony zgadzają się wymieniać informacje na temat nadzoru epidemiologicznego chorób zwierzęcych. W odniesieniu do ochrony roślin, Strony wymieniają również informacje na temat występowania szkodników, które stanowią znane i bezpośrednie zagrożenie dla drugiej Strony.

6. Strony zgadzają się współpracować na rzecz wczesnego ostrzegania w przypadku, gdy nowe przepisy regionalne mogłyby wpłynąć na ich wymianę handlową.

Artykuł 42

Współpraca w organach międzynarodowych

Strony uzgadniają, że będą współpracowały w ramach międzynarodowych organów normalizacyjnych, między innymi poprzez ułatwianie uczestnictwa przedstawicieli Strony Ghańskiej w posiedzeniach tych organów.

Artykuł 43

Współpraca

1. Strony uznają znaczenie współpracy w dziedzinie przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności, również w odniesieniu do środków sanitarnych i fitosanitarnych, aby osiągnąć cele niniejszej umowy.

2. Strony uzgadniają, że będą współpracowały, zgodnie z postanowieniami art. 4, w celu poprawy jakości i konkurencyjności ghańskich produktów priorytetowych oraz dostępu do rynku WE, w tym poprzez zapewnianie pomocy, zwłaszcza finansowej, w następujących dziedzinach:

a) wdrażanie odpowiednich uzgodnień dotyczących wymiany informacji i wiedzy specjalistycznej między Stronami.

b) przyjmowanie przepisów i norm technicznych, a także procedur oceny zgodności oraz zharmonizowanych środków sanitarnych i fitosanitarnych na poziomie regionalnym, na podstawie odpowiednich norm międzynarodowych.

c) rozwój zdolności sektora publicznego i prywatnego, włącznie z wymianą informacji i szkoleniem, w celu zapewnienia pomocy eksporterom w przestrzeganiu przepisów i norm WE oraz w celu uczestnictwa w międzynarodowych organizacjach.

d) rozwój krajowego potencjału dotyczącego oceny zgodności produktów oraz dostępu do rynku WE.

TYTUŁ IV

USŁUGI, INWESTYCJE I PRZEPISY ZWIĄZANE Z HANDLEM

Artykuł 44

Korzystając z osiągnięć dokonanych w ramach umowy z Kotonu, Strony będą współpracować w wymienionych dziedzinach, aby sprzyjać wszelkim koniecznym środkom prowadzącym do jak najszybszego zawarcia ogólnej umowy o partnerstwie gospodarczym między całym regionem Afryki Zachodniej i WE:

a) handel usługami i handel elektroniczny;

b) inwestycje;

c) konkurencja;

d) własność intelektualna.

Strony podejmą wszelkie niezbędne środki zmierzające do zawarcia ogólnej UPG między regionem Afryki Zachodniej i WE przed końcem 2008 r.

W odniesieniu do tych kwestii, jak również w zakresie wszelkich innych spraw będących przedmiotem uzgodnień między Stronami, Strony wspierają negocjacje dotyczące ogólnej umowy o partnerstwie gospodarczym na podstawie mapy drogowej WE-Afryka Zachodnia i zmian, które nastąpiły od jej przyjęcia. Strony z zadowoleniem przyjmują dwuetapowe podejście, które w pierwszej kolejności ma na celu opracowanie i realizację polityk regionalnych oraz rozwijanie zdolności, a następnie pogłębianie wzajemnie uzgodnionych postanowień handlowych WE-Afryka Zachodnia dotyczących tych dziedzin.

Niniejszy artykuł nie przesądza o stanowisku organizacji regionalnych w wyżej wymienionych kwestiach.

TYTUŁ V

UNIKANIE I ROZSTRZYGANIE SPORÓW

ROZDZIAŁ 1

Cel i zakres

Artykuł 45

Cel

Celem niniejszego tytułu jest uniknięcie wszelkich sporów między Stronami i ich rozstrzyganie z myślą o osiągnięciu, tam gdzie jest to możliwe, wspólnie uzgodnionego rozwiązania.

Artykuł 46

Zakres

1. Postanowienia niniejszego tytułu mają zastosowanie w przypadku wszelkich sporów dotyczących interpretacji i stosowania niniejszej umowy, oprócz przepisów tytułu II oraz przypadków gdzie postanowiono inaczej.

2. Niezależnie od postanowień ust. 1, procedura określona w art. 98 umowy z Kotonu ma zastosowanie w przypadku sporów dotyczących współpracy finansowej na rzecz rozwoju określonej w umowie z Kotonu.

ROZDZIAŁ 2

Konsultacje i mediacje

Artykuł 47

Konsultacje

1. Strony dokładają starań, by rozwiązać wszelkie spory, o których mowa w art. 46, poprzez podejmowanie konsultacji prowadzonych w dobrej wierze w celu osiągnięcia uzgodnionych rozwiązań.

2. Strona wnioskuje o przeprowadzenie konsultacji na podstawie pisemnego wniosku przesłanego drugiej Stronie, którego kopia zostaje przesłana Komitetowi UPG, z określeniem przedmiotowego środka oraz postanowień umowy, z którymi, w opinii Strony, środek ten jest sprzeczny.

3. Konsultacje przeprowadza się w ciągu 40 dni od daty złożenia wniosku. Konsultacje uznaje się za zakończone w ciągu 60 dni od daty złożenia wniosku, chyba że obie Strony postanawiają je kontynuować. Wszystkie informacje ujawnione podczas konsultacji są poufne.

4. Konsultacje w nagłych przypadkach, w tym tych dotyczących towarów nietrwałych lub sezonowych, przeprowadza się w ciągu 15 dni od daty złożenia wniosku i uznaje się za zakończone w ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku.

5. Jeśli w terminie określonym w ust. 3 lub 4 konsultacje nie odbyły się, lub po ich zakończeniu nie osiągnięto porozumienia w sprawie wspólnie uzgodnionego rozwiązania, wówczas Strona wnosząca skargę może bezpośrednio wnioskować o powołanie zespołu arbitrażowego zgodnie z art. 49.

Artykuł 48

Mediacje

1. Jeśli w wyniku konsultacji nie osiągnięto wspólnie uzgodnionego rozwiązania, wówczas Strony mogą, za obopólną zgodą, odwołać się do mediatora. O ile Strony nie postanowią inaczej, przedmiotem mediacji jest sprawa, której, której dotyczy wniosek o konsultacje.

2. O ile Strony nie wyznaczą mediatora w ciągu 10 dni od daty porozumienia w sprawie złożenia wniosku o mediację, przewodniczący Komitetu UPG lub osoba przez niego delegowana wyznacza mediatora w drodze losowania spośród grona osób figurujących na liście, o której mowa w art. 64, niebędących obywatelami żadnej ze Stron. Wyboru dokonuje się w ciągu 20 dni od daty porozumienia w sprawie złożenia wniosku o mediację oraz w obecności przedstawiciela każdej ze Stron. Mediator zwołuje spotkanie ze Stronami najpóźniej w ciągu 30 dni od daty jego wyznaczenia. Mediator otrzymuje oświadczenia od Stron nie później niż 15 dni przed spotkaniem i wydaje opinię nie później niż 45 dni od swego wyznaczenia.

3. Opinia mediatora może zawierać zalecenia dotyczące tego, jak rozstrzygnąć spór, zgodne z postanowieniami art. 53. Opinia mediatora ma charakter niewiążący.

4. Strony mogą porozumieć się w sprawie zmiany terminów określonych w ust. 2. Mediator może również podjąć decyzję o zmianie tych terminów na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy, uwzględniając szczególne trudności, jakie napotyka dana Strona lub ze względu na złożony charakter sprawy.

5. Postępowanie obejmujące mediację, w szczególności wszystkie ujawnione informacje oraz stanowiska, jakie Strony zajęły podczas postępowania, są poufne.

ROZDZIAŁ 3

Procedury rozstrzygania sporów

Sekcja I

Procedura arbitrażowa

Artykuł 49

Wszczęcie procedury arbitrażowej

1. W przypadku gdy Stronom nie uda się rozstrzygnąć sporu w drodze konsultacji przewidzianych w art. 47 lub w drodze mediacji przewidzianej w art. 48, Strona skarżąca może złożyć wniosek o powołanie zespołu arbitrażowego.

2. Wniosek o powołanie zespołu arbitrażowego przedkłada się na piśmie Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, oraz Komitetowi UPG. Strona skarżąca określa w swoim wniosku szczególne środki przedmiotowe oraz wyjaśnia, w jaki sposób środki te naruszają postanowienia niniejszej umowy.

Artykuł 50

Powołanie zespołu arbitrażowego

1. W skład zespołu arbitrażowego wchodzi trzech arbitrów.

2. W ciągu 10 dni od daty złożenia do Komitetu UPG wniosku o powołanie zespołu arbitrażowego, Strony konsultują się w celu osiągnięcia porozumienia co do jego składu.

3. W przypadku gdy Strony nie są w stanie porozumieć się w tej kwestii w terminie wyznaczonym w ust. 2, jedna ze Stron może zwrócić się do przewodniczącego Komitetu UPG, by ten samodzielnie lub za pośrednictwem osoby przez siebie delegowanej wyznaczył wszystkich trzech członków w drodze losowania spośród listy kandydatów ustanowionej na mocy art. 64 – jednego spośród osób zaproponowanych przez Stronę skarżącą, jednego spośród osób zaproponowanych przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, i jednego spośród osób wyznaczonych przez Strony na stanowisko przewodniczącego. W przypadku gdy Strony porozumieją się co do jednego lub większej liczby członków zespołu arbitrażowego, pozostałych członków wyznacza się według tej samej procedury.

4. Przewodniczący Komitetu UPG lub osoba przez niego delegowana wyznacza arbitrów w ciągu pięciu dni od złożenia przez jedną ze Stron wniosku, o którym mowa w ust. 3, oraz w obecności przedstawiciela każdej ze Stron.

5. Za datę powołania zespołu arbitrażowego uznaje się dzień wyznaczenia trzech arbitrów.

Artykuł 51

Okresowe sprawozdanie zespołu arbitrażowego

Zgodnie z zasadą ogólną zespół arbitrażowy przekazuje Stronom sprawozdanie okresowe zawierające zarówno część opisową, jak i jego ustalenia i wnioski, nie później niż w ciągu 120 dni od daty jego powołania. Każda ze Stron może na piśmie złożyć do zespołu arbitrażowego swoje komentarze dotyczące szczegółowych aspektów sprawozdania w ciągu 15 dni od przekazania tego sprawozdania.

Artykuł 52

Decyzja zespołu arbitrażowego

1. W ciągu 150 dni od daty powołania zespół arbitrażowy powiadamia o swojej decyzji Strony oraz Komitet UPG. Jeżeli zespół uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący zespołu arbitrażowego zobowiązany jest powiadomić o tym na piśmie Strony oraz Komitet UPG, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin zakończenia prac. W każdym przypadku decyzję należy wydać nie później niż w ciągu 180 dni od daty powołania zespołu arbitrażowego.

2. W nagłych wypadkach, włączając w to przypadki związane z towarami nietrwałymi i sezonowymi, zespół arbitrażowy czyni wszystko, co w jego mocy, aby wydać decyzję w ciągu 75 dni od daty jego powołania. W żadnym przypadku decyzja nie może zostać wydana później niż w ciągu 90 dni od daty powołania zespołu. Jeżeli zespół arbitrażowy uzna daną sprawę za pilną, może wydać decyzję wstępną w ciągu 10 dni od daty jego powołania.

3. Każda ze Stron może złożyć do zespołu arbitrażowego wniosek o wydanie zalecenia co do sposobu, w jaki Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, może przywrócić zgodność podejmowanych środków z postanowieniami umowy.

Sekcja II

Wykonanie decyzji

Artykuł 53

Wykonanie decyzji zespołu arbitrażowego

Każda ze Stron podejmuje wszelkie środki niezbędne do wykonania decyzji zespołu arbitrażowego, a Strony dołożą wszelkich starań, by ustalić czas na wykonanie tej decyzji.

Artykuł 54

Rozsądnie krótki czas na wykonanie decyzji

1. Nie później niż 30 dni po przekazaniu Stronom decyzji zespołu arbitrażowego, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet UPG o tym, ile czasu potrzebuje na wykonanie decyzji (rozsądnie krótki czas).

2. Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć co do rozsądnie krótkiego czasu, w którym należy wykonać decyzję zespołu arbitrażowego, Strona skarżąca składa, w ciągu 20 dni od powiadomienia dokonanego przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, pisemny wniosek do zespołu arbitrażowego w celu ustalenia długości rozsądnie krótkiego czasu. O złożeniu takiego wniosku należy powiadomić jednocześnie drugą Stronę oraz Komitet UPG. W ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku zespół arbitrażowy powiadamia Strony oraz Komitet UPG o swojej decyzji.

3. Ustalając długość rozsądnie krótkiego czasu, zespół arbitrażowy bierze pod uwagę czas niezbędny Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, do wprowadzenia w zwykłych okolicznościach środków prawnych lub administracyjnych porównywalnych do tych, które Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, określiła jako niezbędne do wykonania decyzji. Zespół arbitrażowy bierze również pod uwagę przeszkody, które mogą mieć wpływ na proces wprowadzania przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, niezbędnych środków.

4. Jeżeli zespół arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedury określone w art. 50. Termin przekazania decyzji wynosi 45 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

5. Rozsądnie krótki czas może zostać przedłużony za zgodą Stron.

Artykuł 55

Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji zespołu arbitrażowego

1. Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przed upływem rozsądnie krótkiego czasu powiadamia drugą Stronę oraz Komitet UPG o wszelkich środkach, które podjęła w celu wykonania decyzji zespołu arbitrażowego.

2. W przypadku braku porozumienia co do zgodności środka zgłoszonego na podstawie ust. 1 z postanowieniami niniejszej umowy, Strona skarżąca może wystąpić z pisemnym wnioskiem do zespołu arbitrażowego o wydanie decyzji w tej sprawie. Wniosek taki określa szczególne środki przedmiotowe oraz wyjaśnia, w jaki sposób środki te naruszają postanowienia niniejszej umowy. Zespół arbitrażowy przekazuje swoją decyzję w ciągu 90 dni od daty złożenia takiego wniosku. W nagłych wypadkach, w tym w przypadkach związanych z towarami nietrwałymi i sezonowymi, zespół arbitrażowy przekazuje swoją decyzję w ciągu 45 dni od daty złożenia wniosku.

3. Jeżeli zespół arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedury określone w art. 50. Termin przekazania decyzji wynosi 105 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

Artykuł 56

Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji

1. Jeżeli przed upływem rozsądnie krótkiego czasu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie powiadomi o podjęciu środków służących wykonaniu decyzji zespołu arbitrażowego lub jeżeli zespół ten uzna, że środki zgłoszone na podstawie art. 55 ust. 1 są sprzeczne z zobowiązaniami nałożonymi na tę Stronę na mocy postanowień art. 53, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, jest zobowiązana, na wniosek Strony skarżącej, do przedstawienia propozycji rekompensaty doraźnej.

2. Jeżeli w ciągu 30 dni od upłynięcia rozsądnie krótkiego czasu lub od wydania decyzji zespołu arbitrażowego na mocy art. 55 stwierdzającej, że dany środek jest sprzeczny z postanowieniami art. 53, Strony nie dojdą do porozumienia co do rodzaju rekompensaty, Strona skarżąca uzyska prawo, po wcześniejszym powiadomieniu drugiej Strony, do wprowadzenia odpowiednich środków. Czyniąc to, Strona skarżąca dokłada wszelkich starań, by wybrać środki, które w najmniejszym stopniu wpływają na osiągnięcie celów niniejszej umowy oraz bierze pod uwagę ich wpływ na gospodarkę Strony, przeciwko której wysunięto zarzut.

Odpowiednie środki, o których mowa w niniejszym ustępie, nie mają w żadnym przypadku wpływu na pomoc na rzecz rozwoju przeznaczoną dla Ghany.

3. Strona WE zachowuje stosowny umiar w żądaniu rekompensaty lub wprowadzaniu odpowiednich środków zgodnie z ust. 1 lub 2 oraz bierze pod uwagę sytuację Strony Ghańskiej będącej krajem rozwijającym się.

4. Odpowiednie środki lub rekompensata mają charakter tymczasowy i stosuje się je jedynie do czasu wycofania środka uznanego za sprzeczny z postanowieniami art. 53 lub do czasu zmiany takiego środka w sposób zapewniający jego zgodność z tymi postanowieniami, lub też do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Strony.

Artykuł 57

Ocena środków podjętych w celu wykonania decyzji po wprowadzeniu odpowiednich środków

1. Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia drugą Stronę oraz Komitet UPG o środkach podjętych w celu wykonania decyzji zespołu arbitrażowego oraz o jej wniosku o zakończenie stosowania przez Stronę skarżącą odpowiednich środków.

2. Jeżeli Strony w ciągu 30 dni od daty takiego powiadomienia nie osiągną porozumienia w kwestii zgodności zgłoszonego środka z postanowieniami niniejszej umowy, Strona skarżąca może zwrócić się do zespołu arbitrażowego z pisemnym wnioskiem o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku należy powiadomić jednocześnie drugą Stronę oraz Komitet UPG. W ciągu 45 dni od daty złożenia wniosku zespół arbitrażowy powiadamia Strony oraz Komitet UPG o swojej decyzji. Uznawszy, że środek podjęty w celu wykonania decyzji jest sprzeczny z postanowieniami niniejszej umowy, zespół arbitrażowy ustala, czy Strona skarżąca może utrzymać stosowanie odpowiednich środków. Jeśli zespół arbitrażowy uzna, że środki podjęte w celu wykonania decyzji są zgodne z postanowieniami niniejszej umowy, stosowanie odpowiednich środków należy zakończyć.

3. Jeżeli zespół arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedury określone w art. 50. Termin przekazania decyzji wynosi 60 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

Sekcja III

Postanowienia wspólne

Artykuł 58

Wspólnie uzgodnione rozwiązanie

Na mocy niniejszego tytułu Strony mogą w dowolnym momencie wspólnie uzgodnić rozwiązanie sporu. O takim rozwiązaniu powiadamiają Komitet UPG. Po przejęciu wspólnie uzgodnionego rozwiązania procedurę należy zakończyć.

Artykuł 59

Regulamin

1. Procedury rozstrzygania sporów dotyczących rozdziału III niniejszego tytułu regulowane są przez Regulamin, który zostaje przyjęty przez Komitet UPG w trzy miesiące po jego utworzeniu.

2. Posiedzenia zespołu arbitrażowego są otwarte dla publiczności zgodnie z Regulaminem, chyba że zespół ten na własny wniosek lub na wniosek Stron postanowi inaczej.

Artykuł 60

Informacje i porady techniczne

Zespół arbitrażowy na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy może z dowolnego źródła, w tym również od Stron zaangażowanych w spór, uzyskać informacje, jakie uzna za stosowne dla postępowania zespołu arbitrażowego. Zespół arbitrażowy ma także prawo w razie potrzeby zwrócić się o opinię do specjalistów. Zainteresowane strony mogą składać zespołowi arbitrażowemu raporty amicus curiae zgodnie z Regulaminem. Wszelkie uzyskane w ten sposób informacje należy ujawnić obu Stronom, dając im możliwość zgłoszenia swoich uwag.

Artykuł 61

Języki oświadczeń

Wszelkie oświadczenia w formie pisemnej i ustnej składane są w dowolnym języku urzędowym Stron. Strony będą jednakże dążyć, w miarę możliwości, do przyjęcia wspólnego dla obu Stron języka urzędowego jako języka roboczego oraz uwzględnią sytuację Strony Ghańskiej będącej krajem rozwijającym się, w szczególności w zakresie problemów związanych z tłumaczeniem.

Artykuł 62

Reguły interpretacji

Zespół arbitrażowy interpretuje postanowienia niniejszej umowy zgodnie z zasadami wykładni międzynarodowego prawa publicznego, w tym zgodnie z zasadami zawartymi w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów. Decyzje zespołu arbitrażowego nie mogą rozszerzać ani ograniczać praw i obowiązków przewidzianych w niniejszej umowie.

Artykuł 63

Decyzje zespołu arbitrażowego

1. Zespół arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby decyzje podejmowane były w drodze konsensu. Jednak w przypadku, gdy decyzja nie może być podjęta w drodze konsensu, sprawa będąca przedmiotem decyzji rozstrzygana jest większością głosów. W żadnym jednak wypadku odrębne opinie arbitrów nie są publikowane.

2. W decyzji podaje się fakty ustalone w sprawie, odniesienie do odpowiednich postanowień niniejszej umowy oraz uzasadnienie ustaleń i wniosków. Komitet UPG podaje decyzje zespołu arbitrażowego do wiadomości publicznej, chyba że postanowi inaczej.

ROZDZIAŁ 4

Postanowienia ogólne

Artykuł 64

Lista arbitrów

1. Komitet UPG nie później niż w ciągu trzech miesięcy od tymczasowego stosowania niniejszej umowy sporządzi listę 15 osób chcących i mogących pełnić rolę arbitra. Każda ze Stron wybiera pięć osób mogących pełnić rolę arbitra. Strony ustalają także wspólnie listę pięciu osób mających pełnić rolę przewodniczącego zespołu arbitrażowego, niebędących obywatelami żadnej ze Stron. Komitet UPG dopilnowuje, by na liście zawsze znajdowała się taka liczba osób.

2. Arbitrzy posiadają specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie w dziedzinie prawa i handlu międzynarodowego. Powinny to być osoby niezależne, działające w imieniu własnym, niedziałające na polecenie żadnego rządu czy organizacji oraz niepowiązane z rządem żadnej ze Stron, a ich postępowanie powinno być zgodne z kodeksem postępowania, znajdującym się w załączniku do Regulaminu.

3. Komitet UPG może sporządzić dodatkową listę 15 osób posiadających fachową wiedzę sektorową w zakresie szczególnych zagadnień objętych niniejszą umową przejściową. W przypadku odwołania się do procedury wyznaczania członków, o której mowa w art. 50 ust. 2, przewodniczący Komitetu UPG może skorzystać z takiej listy sektorowej za zgodą obu Stron.

Artykuł 65

Odniesienie do zobowiązań WTO

1. Organy arbitrażowe ustanowione na mocy niniejszej umowy nie orzekają w sporach dotyczących praw i obowiązków Stron wynikających z porozumienia ustanawiającego WTO.

2. Odwołanie do postanowień niniejszej umowy dotyczących rozstrzygania sporów pozostanie bez uszczerbku dla ewentualnych działań w ramach WTO, w tym również działań z zakresu rozstrzygania sporów. Jeżeli jednak jedna ze Stron w odniesieniu do konkretnego środka wszczęła postępowanie o rozstrzygnięcie sporu, czy to na mocy art. 49 ust. 1, czy to na mocy porozumienia ustanawiającego WTO, do czasu zakończenia tego postępowania nie może ona wszcząć postępowania rozstrzygania sporu w odniesieniu do tego samego środka na innym forum. Na potrzeby niniejszego ustępu postępowanie rozstrzygania sporu na mocy porozumienia ustanawiającego WTO uznaje się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie zespołu orzekającego na mocy art. 6 Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów WTO.

3. Żadne z postanowień niniejszej umowy nie wyklucza możliwości wprowadzenia zawieszenia zobowiązań przez jedną ze Stron, jeżeli zezwala na to Organ Rozstrzygania Sporów WTO.

Artykuł 66

Terminy

1. Wszystkie terminy określone w niniejszym tytule, łącznie z terminami dotyczącymi przekazywania decyzji przez zespół arbitrażowy, liczy się w dniach kalendarzowych od dnia następującego po wykonaniu czynności lub wystąpieniu faktu, do którego się odnoszą.

2. Każdy termin, o którym mowa w niniejszym tytule, można przedłużyć za obopólnym porozumieniem Stron.

Artykuł 67

Zmiana tytułu V

Komitet UPG i każda Strona mogą złożyć wniosek o wprowadzenie zmian do niniejszego tytułu. Wniosek o zmiany zostanie zbadany przez Komitet UPG. Zmiany wejdą w życie dopiero po zatwierdzeniu ich przez obie Strony.

TYTUŁ VI

WYJĄTKI OGÓLNE

Artykuł 68

Ogólna klauzula wyjątkowa

Pod warunkiem że środki takie nie są stosowane w sposób stanowiący arbitralną lub nieuzasadnioną dyskryminację pomiędzy Stronami, w których panują podobne warunki, albo ukrytego ograniczenia dla handlu towarami, usługami lub dla zatrudnienia, żadne z postanowień niniejszej umowy nie jest interpretowane jako przeszkoda utrudniająca wprowadzenie i stosowanie przez Strony środków:

a) niezbędnych dla ochrony bezpieczeństwa publicznego oraz moralności publicznej lub utrzymania porządku publicznego;

b) niezbędnych dla ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin;

c) niezbędnych dla zapewnienia przestrzegania ustaw i przepisów, które nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszej umowy, łącznie z tymi odnoszącymi się do: (i) zapobiegania działaniom o charakterze oszukańczym i podstępnym lub postępowania ze skutkami niewywiązywania się z płatności w ramach umów; (ii) ochrony życia prywatnego osób w zakresie przetwarzania i rozpowszechniania danych osobowych oraz ochrony poufności ich osobistych akt i rachunków; (iii) bezpieczeństwa; (iv) egzekwowania prawa celnego, lub (v) ochrony praw własności intelektualnej;

d) odnoszących się do przywozu lub wywozu złota lub srebra;

e) niezbędnych dla ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej;

f) odnoszących się do zachowania ograniczonych zasobów naturalnych, o ile środki te wprowadzane są w powiązaniu z ograniczeniami dotyczącymi krajowej produkcji lub konsumpcji towarów, krajowego świadczenia lub konsumpcji usług oraz inwestorów krajowych;

g) odnoszących się do produktów pracy więźniów; lub

h) niezgodnych z art. 19, pod warunkiem, że zróżnicowane traktowanie ma na celu zapewnienie skutecznego lub sprawiedliwego opodatkowania lub poboru podatków bezpośrednich w odniesieniu do działalności gospodarczej, inwestorów lub dostawców usług innej Strony.

Artykuł 69

Wyjątki ze względów bezpieczeństwa

1. Żadne z postanowień niniejszej umowy nie jest interpretowane jako:

a) wymagające od Stron dostarczenia informacji, których ujawnienie uważają one za sprzeczne z ich podstawowymi interesami bezpieczeństwa;

b) uniemożliwiające Stronom przeprowadzenie jakiegokolwiek działania, które uważają one za niezbędne do ochrony ich podstawowych interesów bezpieczeństwa: (i) odnoszącego się do materiałów rozszczepialnych i materiałów do syntezy jądrowej lub materiałów służących do ich uzyskania; (ii) odnoszącego się do działalności gospodarczej prowadzonej bezpośrednio lub pośrednio dla celów dostaw dla sił zbrojnych lub ich zaopatrzenia; (iii) związanego z produkcją broni, amunicji i materiałów wojskowych lub handlem nimi; (iv) odnoszącego się do zamówień rządowych niezbędnych dla bezpieczeństwa narodowego lub dla celów obronności kraju; lub (v) podjętego w czasie wojny lub w obliczu innego zagrożenia w stosunkach międzynarodowych; lub

c) uniemożliwiające Stronom podjęcie jakiegokolwiek działania w celu wywiązania się z obowiązków, jakie na siebie przyjęły, aby zapewnić utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

2. Strony informują się, w możliwie najpełniejszym zakresie, o środkach stosowanych na mocy ustępów 1 lit. b) i c) oraz o ich wygaśnięciu.

Artykuł 70

Opodatkowanie

1. Żadne z postanowień niniejszej umowy lub innych uzgodnień przyjętych na mocy niniejszej umowy nie jest interpretowane jako przeszkoda utrudniająca Stronom, podczas stosowania odpowiednich przepisów własnego ustawodawstwa podatkowego, zróżnicowane traktowanie podatników znajdujących się w odmiennej sytuacji, w szczególności pod względem ich miejsca zamieszkania lub miejsca, gdzie inwestują swój kapitał.

2. Żadne z postanowień niniejszej umowy ani innych porozumień przyjętych na mocy niniejszej umowy, nie jest interpretowane jako przeszkoda utrudniająca wprowadzenie lub stosowanie przez Strony jakiegokolwiek środka mającego na celu zapobieganie unikaniu lub uchylaniu się od płacenia podatków wynikających z postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowywania lub innych porozumień podatkowych, lub krajowego ustawodawstwa podatkowego.

3. Żadne z postanowień niniejszej umowy nie ma wpływu na prawa i obowiązki Stron wynikające z jakiejkolwiek konwencji podatkowej. W przypadku niezgodności między taką konwencją a niniejszą umową, pierwszeństwo w zakresie, którego dotyczy niezgodność, mają postanowienia konwencji.

TYTUŁ VII

POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE, OGÓLNE I KOŃCOWE

Artykuł 71

Zasady dotyczące dalszych negocjacji

1. Strony kontynuują negocjacje zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy.

2. Po zakończeniu negocjacji wynikające z nich projekty poprawek zostaną przekazane właściwym władzom krajowym do zatwierdzenia.

Artykuł 72

Definicja Stron i wypełnienie zobowiązań

1. Umawiającymi się Stronami niniejszej umowy są Republika Ghany, zwana dalej „Stroną Ghańską” lub „Ghaną”, z jednej strony oraz Wspólnota Europejska lub jej państwa członkowskie albo Wspólnota Europejska i jej państwa członkowskie, w ich właściwych obszarach kompetencji określonych w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, zwane dalej „Stroną WE” lub Wspólnotą Europejską, z drugiej strony.

2. Dla celów niniejszej umowy określenie „Strona” odnosi się do Strony Ghańskiej lub Strony WE, zależnie od okoliczności. Określenie „Strony” odnosi się do Strony Ghańskiej i do Strony WE.

3. Strony wprowadzają wszelkie ogólne lub szczególne środki wymagane od nich w celu wypełnienia ich zobowiązań w ramach niniejszej umowy oraz zapewniają poszanowanie celów określonych w niniejszej umowie.

Artykuł 73

Komitet UPG

1. W celu wykonania niniejszej umowy w ciągu trzech miesięcy od daty podpisania niniejszej umowy zostanie utworzony Komitet UPG.

2. Strony zgadzają się, że skład, organizacja i działanie Komitetu UPG będą zgodne z zasadą równości. Komitet określi swoje zasady dotyczące organizacji i funkcjonowania.

3. Komitet UPG odpowiedzialny jest za zarządzanie wszystkimi dziedzinami objętymi niniejszą umową i realizację wszystkich zadań, o których w niej mowa.

4. Aby ułatwić komunikację i zapewnić skuteczne wykonanie niniejszej umowy, każda ze Stron wyznacza osobę odpowiedzialną za kontakty w ramach Komitetu.

5. Posiedzenia Komitetu UPG mogą być otwarte dla stron trzecich. Komisja ECOWAS może być zapraszana do uczestniczenia w posiedzeniach Komitetu UPG, zgodnie z jego Regulaminem.

Artykuł 74

Najbardziej oddalone regiony Wspólnoty Europejskiej

1. Uwzględniając bliskość geograficzną najbardziej oddalonych regionów Wspólnoty Europejskiej i Ghany oraz aby wzmocnić gospodarcze i społeczne powiązania pomiędzy tymi regionami i Ghaną, Strony dokładają wszelkich starań, by ułatwić współpracę we wszystkich obszarach objętych niniejszą umową oraz aby ułatwić handel towarami i usługami, promować inwestycje i wspierać połączenia transportowe i komunikacyjne pomiędzy najbardziej oddalonymi regionami i Ghaną.

2. Do osiągnięcia celów przedstawionych w ust. 1 dąży się również, tam gdzie jest to możliwe, poprzez wspieranie wspólnego uczestnictwa Ghany i najbardziej oddalonych regionów w programach ramowych i szczególnych Wspólnoty Europejskiej dotyczących obszarów objętych niniejszą umową.

3. Strona WE dokłada wszelkich starań, by zapewnić koordynację pomiędzy różnymi instrumentami finansowymi polityki spójności i rozwoju Wspólnoty Europejskiej w celu wspierania współpracy pomiędzy Ghaną i najbardziej oddalonymi regionami Wspólnoty Europejskiej w obszarach objętych niniejszą umową.

4. Żadna z części niniejszej umowy nie uniemożliwia Stronie WE stosowania istniejących środków związanych z sytuacją gospodarczą i społeczną najbardziej oddalonego regionu zgodnie z art. 299 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Artykuł 75

Wejście w życie i czas trwania

1. Podpisanie, ratyfikacja lub zatwierdzenie niniejszej umowy następuje zgodnie z wymogami konstytucyjnymi każdej ze Stron lub, w odniesieniu do Strony WE, zgodnie z wewnętrznymi procedurami i przepisami.

2. Niniejsza umowa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym Strona Ghańska i Strona WE poinformowały się wzajemnie o zakończeniu procedur niezbędnych do tego celu.

3. Powiadomienia przesłane zostają do Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej, który jest depozytariuszem niniejszej umowy.

4. W oczekiwaniu na wejście w życie niniejszej umowy Strony zgadzają się stosować ją tymczasowo zgodnie z ich odpowiednimi przepisami prawa lub poprzez ratyfikację umowy.

5. Depozytariusz jest informowany o tymczasowym stosowaniu umowy. Umowę stosuje się tymczasowo od 10. dnia po otrzymaniu ostatniego powiadomienia o tymczasowym stosowaniu od Wspólnoty Europejskiej lub Strony Ghańskiej.

6. Niezależnie od postanowień ust. 4, Strona WE i Ghana mogą stosować umowę, w całości lub częściowo, przed tymczasowym jej zastosowaniem, w zakresie, w jakim jest to wykonalne na mocy prawa krajowego.

7. Każda ze Stron może powiadomić drugą Stronę na piśmie o zamiarze wypowiedzenia niniejszej umowy. Wypowiedzenie staje się skuteczne sześć miesięcy od daty powiadomienia przez drugą Stronę.

8. Niniejsza umowa zostanie zastąpiona ogólną umową o partnerstwie gospodarczym, w dniu jej wejścia w życie, zawartą na poziomie regionalnym ze Stroną WE. W takim przypadku Strony dołożą wszelkich starań, by zapewnić, ze umowa o partnerstwie gospodarczym zawarta na poziomie regionalnym utrzymuje większość korzyści uzyskanych przez Stronę Ghańską na mocy niniejszej umowy.

Artykuł 76

Terytorialny zakres stosowania

Niniejsza umowa ma zastosowanie, z jednej strony, do terytoriów, do których stosuje się Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską i zgodnie z warunkami określonymi w tym Traktacie oraz, z drugiej strony, do Ghany.

Artykuł 77

Przystąpienie nowych państw członkowskich do Unii Europejskiej

1. Komitet UPG jest informowany o każdym wniosku złożonym przez państwo trzecie pragnące zostać członkiem Unii Europejskiej (UE). Podczas negocjacji między Unią Europejską a państwem ubiegającym się o członkostwo Strona WE przekazuje Ghanie wszelkie istotne informacje, natomiast Ghana przedstawia Stronie WE swoje uwagi, tak aby ta mogła je w pełni uwzględnić. Ghana jest powiadamiana przez Stronę WE o przystąpieniu nowego państwa do UE.

2. Każde nowe państwo członkowskie UE staje się stroną niniejszej umowy z dniem przystąpienia do UE, w drodze klauzuli zawartej w Akcie Przystąpienia. Jeśli Akt Przystąpienia do Unii nie przewiduje takiego automatycznego przystąpienia państwa członkowskiego do niniejszej umowy, zainteresowane państwo członkowskie UE przystępuje do niej składając Akt Przystąpienia w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej, który przesyła jego uwierzytelniony odpis Stronie Ghańskiej.

3. Strony dokonują przeglądu skutków przystąpienia do niniejszej umowy nowych państw członkowskich UE. Komitet UPG może zdecydować o podjęciu wszelkich środków przejściowych lub środków wprowadzających niezbędne zmiany, które mogą okazać się konieczne.

Artykuł 78

Dialog w kwestiach finansowych

Strony zgadzają się wspierać dialog, przejrzystość i wymianę najlepszych praktyk w obszarze polityki i administracji fiskalnej.

Artykuł 79

Współpraca w walce przeciwko nielegalnym praktykom finansowym

Strona WE i Ghana zobowiązują się do zapobiegania i zwalczania nielegalnych, opartych na oszustwie i korupcyjnych działań, prania brudnych pieniędzy oraz finansowania terroryzmu i podejmują wszelkie niezbędne środki prawne i administracyjne, aby spełniać międzynarodowe standardy, w tym określone w Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji, Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i protokołach do niej oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu finansowania terroryzmu i w zaleceniach Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy. Strona WE i Ghana zgadzają się wymieniać informacje i współpracować w tych obszarach.

Artykuł 80

Stosunek do innych umów

1. Z wyjątkiem postanowień dotyczących współpracy na rzecz rozwoju zawartych w tytule II części III umowy z Kotonu, w przypadku wszelkich niezgodności pomiędzy postanowieniami niniejszej umowy a postanowieniami tytułu II części III umowy z Kotonu, pierwszeństwo mają postanowienia niniejszej umowy.

2. Żadne z postanowień niniejszej umowy nie jest interpretowane w sposób uniemożliwiający przedsięwzięcie przez Stronę WE lub Ghanę środków, w tym środków dotyczących handlu i kwestii z nim związanych, uznanych za właściwe, jak przewiduje się w art. 11 lit. b), art. 96 i 97 umowy z Kotonu.

3. Strony zgadzają się, że żadna z części niniejszej umowy nie wymaga od nich działania w sposób niezgodny z ich zobowiązaniami w ramach WTO.

Artykuł 81

Teksty autentyczne

Niniejszą umowę sporządzono w dwóch egzemplarzach w następujących językach: angielskim, bułgarskim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, rumuńskim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest tak samo autentyczny.

Artykuł 82

Załączniki

Załączniki i protokół do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

W dowód czego, niżej wymienieni pełnomocnicy złożyli swoje podpisy pod niniejszą umową.

Съставено в Брюксел на двадесет и осми юли през две хиляди и шестнадесета година. Hecho en Bruselas, el veintiocho de julio de dos mil dieciséis. V Bruselu dne dvacátého osmého července dva tisíce šestnáct. Udfærdiget i Bruxelles den otteogtyvende juli to tusind og seksten. Geschehen zu Brüssel am achtundzwanzigsten Juli zweitausendsechzehn. Kahe tuhande kuueteistkümnenda aasta juulikuu kahekümne kaheksandal päeval Brüsselis. Έγινε στις Βρυξέλλες, στις είκοσι οκτώ Ιουλίου δύο χιλιάδες δεκαέξι. Done at Brussels on the twenty eighth day of July in the year two thousand and sixteen. Fait à Bruxelles, le vingt huit juillet deux mille seize. Fatto a Bruxelles, addì ventotto luglio duemilasedici. Briselē, divi tūkstoši sešpadsmitā gada divdesmit astotajā jūlijā. Priimta du tūkstančiai šešioliktų metų liepos dvidešimt aštuntą dieną Briuselyje. Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizenhatodik év július havának huszonnyolcadik napján. Magħmul fi Brussell, fit-tmienja u għoxrin jum ta’ Lulju fis-sena elfejn u sittax. Gedaan te Brussel, achtentwintig juli tweeduizend zestien. Sporządzono w Brukseli dnia dwudziestego ósmego lipca roku dwa tysiące szesnastego. Feito em Bruxelas, em vinte e oito de julho de dois mil e dezasseis. Întocmit la Bruxelles la douăzeci și opt iulie două mii șaisprezece. V Bruseli dvadsiateho ôsmeho júla dvetisícšestnásť. V Bruslju, dne osemindvajsetega julija leta dva tisoč šestnajst. Tehty Brysselissä kahdentenakymmenentenäkahdeksantena päivänä heinäkuuta vuonna kaksituhattakuusitoista. Som skedde i Bryssel den tjugoåttonde juli år tjugohundrasexton. For the Republic of Ghana За Европейския съюз Рог la Unión Europea Za Evropskou unii For Den Europæiske Union Für die Europäische Union Euroopa Liidu nimel Για την Ευρωπαϊκή Ένωση For the European Union Pour l'Union européenne Za Europsku uniju Per l'Unione europea Eiropas Savienības vārdā – Europos Sąjungos vardu Az Európai Unió részéről Għall-Unjoni Ewropea Voor de Europese Unie W imieniu Unii Europejskiej Pela União Europeia Pentru Uniunea Europeană Za Európsku úniu Za Evropsko unijo Euroopan unionin puolesta För Europeiska unionen Voor het Koninkrijk België Pour le Royaume de Belgique Für das Königreich Belgien Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. За Република България Za Českou republiku På Kongeriget Danmarks vegne Für die Bundesrepublik Deutschland Eesti Vabariigi nimel Thar cheann Na hÉireann For Ireland Για την Ελληνική Δημοκρατία Por el Reino de España Pour la République française Per la Repubblica italiana Για την Κυπριακή Δημοκρατία, Latvijas Republikas vārdā Lietuvos Respublikos vardu Pour la Grand-Duché de Luxembourg A Magyar Köztársaság részéről Għal Malta Voor het Koninkrijk der Nederlanden Für die Republik Österreich W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Pela República Portuguesa Pentru România Za Republiko Slovenijo Za Slovenskú republiku Suomen tasavallan puolesta För Republiken Finland För Konungariket Sverige For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

(1) Do celów takich obliczeń wykorzystuje się oficjalne dane WTO na temat wiodących eksporterów w światowym handlu towarami (z wyłączeniem handlu wewnątrz UE).

(2) Do celów niniejszego artykułu, produkty rolne oznaczają produkty objęte załącznikiem I Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.

Dodatek I PRODUKTY O PRIORYTETOWYM ZNACZENIU DLA WYWOZU Z GHANY DO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ Produkty te wskaże Ghana, a następnie, nie później niż trzy miesiące od daty podpisania niniejszej umowy, poinformuje o nich Komitet UPG. Komitet UPG przyjmie przedmiotową listę produktów.

Dodatek II WŁAŚCIWE ORGANY A. Właściwe organy Wspólnoty Europejskiej Kompetencje w zakresie kontroli są podzielone między krajowe służby państw członkowskich i Komisję Europejską. W tej dziedzinie stosowane są następujące zasady: — jeśli chodzi o wywóz do Ghany, państwa członkowskie WE są odpowiedzialne za kontrolę warunków i wymogów produkcji, w tym za przeprowadzanie obowiązkowych inspekcji i wydawanie świadectw zdrowia (lub świadectw dotyczących dobrostanu zwierząt) poświadczających zgodność z uzgodnionymi normami i wymaganiami; — jeśli chodzi o przywóz z Ghany, państwa członkowskie są odpowiedzialne za kontrolę zgodności przywożonych towarów ze wspólnotowymi warunkami przywozu; — Komisja Europejska jest odpowiedzialna za całościową koordynację, inspekcję i audyty systemów kontroli oraz niezbędne działania legislacyjne w celu zapewnienia jednolitego stosowania norm i wymagań w ramach rynku wewnętrznego WE. B. Właściwe organy Ghany Organy te wyznaczy Ghana, a następnie, nie później niż trzy miesiące od daty podpisania niniejszej umowy, poinformuje o nich Komitet UPG. Komitet UPG przyjmie zmieniony dodatek.

ZAŁĄCZNIK 1 CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE Z GHANY 1. Nie naruszając postanowień ust. 2, 4, 5, 6 i 7, z chwilą wejścia w życie niniejszej umowy całkowicie znosi się cła Strony WE (zwane dalej „cłami WE”) na wszystkie produkty z działów 1–97 Zharmonizowanego Systemu, z wyjątkiem działu 93, pochodzące z Ghany. W odniesieniu do produktów objętych działem 93 Strona WE nadal stosuje stawkę celną obowiązującą względem krajów objętych klauzulą najwyższego uprzywilejowania (KNU). 2. Od dnia 1 stycznia 2010 r. znosi się cła WE na pochodzące z Ghany produkty objęte pozycją taryfową 1006, z wyjątkiem ceł WE na produkty z podpozycji 1006 10 10, które zostają zniesione z chwilą wejścia w życie niniejszej umowy. 3. Strony uzgadniają, iż postanowienia protokołu 3 umowy z Kotonu (zwanego dalej „protokołem w sprawie cukru”) są stosowane do dnia 30 września 2009 r. Po tym dniu protokół w sprawie cukru nie będzie już obowiązywał między Stroną WE i Ghaną. Do celów art. 4 ust. 1 protokołu w sprawie cukru okres dostaw 2008/9 będzie trwał od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2009 r. Cenę gwarantowaną w okresie od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2009 r. ustala się w wyniku negocjacji przewidzianych w art. 5 ust. 4 protokołu w sprawie cukru. 4. Od dnia 1 października 2009 r. zostają zniesione cła WE na pochodzące z Ghany produkty objęte pozycją taryfową 1701. Nie wydaje się żadnych pozwoleń na przywóz w odniesieniu do produktów, które mają być przywożone, chyba że importer zobowiąże się do zakupu takich produktów po cenie przynajmniej równej cenie gwarantowanej ustalonej dla cukru przywożonego do WE w ramach protokołu w sprawie cukru. 5. a) Strona WE może, w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2015 r. nałożyć cło stosowane w stosunku do krajów objętych klauzulą najwyższego uprzywilejowania na pochodzące z Ghany produkty objęte pozycją taryfową 1701 [cukier] przywożone w ilościach przekraczających następujące poziomy wyrażone w ekwiwalencie białego cukru, które mogą prowadzić do zakłóceń na rynku cukru w WE. (i) 3,5 mln ton na rok gospodarczy takich produktów pochodzących z państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (państwa AKP), sygnatariuszy umowy z Kotonu, oraz (ii) 1,38 mln ton w roku gospodarczym 2009/2010 takich produktów pochodzących z państw AKP, które nie są uznawane przez ONZ za kraje najsłabiej rozwinięte. Wielkość 1,3 mln ton zostanie zwiększona do 1,45 mln ton w roku gospodarczym 2010/2011 i do 1,6 mln ton w czterech kolejnych latach gospodarczych. b) Przywóz produktów objętych pozycją taryfową 1701 pochodzących z jakiegokolwiek państwa Afryki Zachodniej-sygnatariusza, które jest uznawane przez ONZ za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych nie podlega postanowieniom ust. 5 lit a). Przywóz taki podlega jednak postanowieniom art. 25. (1) c) Stosowanie cła nałożonego w stosunku do krajów objętych klauzulą najwyższego uprzywilejowania ustaje z końcem roku gospodarczego, w którym zostało wprowadzone. d) Komitet UPG jest niezwłocznie powiadamiany o wszelkich środkach zastosowanych zgodnie z niniejszym ustępem, które są przedmiotem okresowych konsultacji w ramach tego organu. 6. Od dnia 1 października 2015 r. do celów stosowania postanowień art. 25 uznaje się, iż zakłócenia na rynkach produktów objętych pozycją taryfową 1701 występują w sytuacji, gdy cena białego cukru na rynku Wspólnoty Europejskiej utrzymuje się przez dwa kolejne miesiące poniżej poziomu 80 % ceny białego cukru z poprzedniego roku gospodarczego na rynku Wspólnoty Europejskiej. 7. Od 1 stycznia 2008 r. do 30 września 2015 r. produkty objęte pozycjami taryfowymi 1704 90 99, 1806 10 30, 1806 10 90, 2106 90 59 i 2106 90 98 podlegają specjalnemu mechanizmowi nadzoru w celu zapewnienia, że uzgodnienia przewidziane w ust. 4 i 5 nie są obchodzone. W przypadku gdyby nastąpił łączny wzrost wielkości przywozu takich produktów pochodzących z Ghany o ponad 20 % w okresie 12 kolejnych miesięcy w porównaniu ze średnią roczną wielkością przywozu w trzech poprzednich okresach dwunastomiesięcznych, Strona WE analizuje strukturę handlu, zasadność gospodarczą przywozu i zawartość cukru w przywożonych towarach, oraz, jeżeli stwierdzi, że taki przywóz jest wykorzystywany do obejścia uzgodnień przewidzianych w ust. 4 i 5 może zawiesić traktowanie preferencyjne i wprowadzić specyficzne stawki KNU mające zastosowanie do przywozu zgodnie ze wspólną taryfą celną Wspólnoty Europejskiej dla produktów objętych pozycjami taryfowymi 1704 90 99, 1806 10 30, 1806 10 90, 2106 90 59 i 2106 90 98 pochodzących z Ghany. Postanowienia ust. 5 lit. b), c) i d) stosuje się do działań podjętych na podstawie niniejszego ustępu z uwzględnieniem niezbędnych zmian. 8. W okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2012 r. w odniesieniu do produktów objętych pozycją taryfową 1701 nie przyznaje się preferencyjnego pozwolenia na przywóz, chyba że importer podejmie się zakupu takich produktów po cenie nie niższej niż 90 % ceny referencyjnej ustalonej przez Stronę WE dla danego roku gospodarczego. 9. Ustęp 1 nie ma zastosowania do produktów objętych pozycją taryfową 0803 00 19 pochodzących z Ghany oraz dopuszczonych do swobodnego obrotu w najbardziej oddalonych regionach WE. Ustępy 1, 3 i 4 nie mają zastosowania do produktów objętych pozycją taryfową 1701 pochodzących z Ghany oraz dopuszczonych do swobodnego obrotu w zamorskich departamentach francuskich. Postanowienia te stosuje się przez okres 10 lat. Okres ten zostaje przedłużony na kolejny okres 10 lat, chyba że Strony postanowią inaczej. (1) W tym celu i w drodze odstępstwa od art. 25 jakiekolwiek państwo Afryki Zachodniej uznawane przez ONZ za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych może podlegać środkom ochronnym.

ZAŁĄCZNIK 2 CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE ZE STRONY WE Ghana sporządza harmonogram liberalizacji dotyczący produktów pochodzących z WE i przywożonych na terytorium Ghany, który obejmuje 4 grupy produktów: — w odniesieniu do grupy A liberalizacja zostanie zakończona do dnia 1 stycznia 2013 r.; — w odniesieniu do grupy B, która obejmuje głównie surowce i wyposażenie istniejącego i powstającego przemysłu, liberalizacja rozpocznie się w dniu 1 stycznia 2013 r. i zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2017 r.; — w odniesieniu do grupy C, która obejmuje towary przynoszące wysokie dochody podatkowe, liberalizacja rozpocznie się w dniu 1 stycznia 2018 r. i zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.; — produkty z grupy D będą wyłączone z zakresu liberalizacji. Dalsza liberalizacja zostanie przeprowadzona zgodnie z celami rozwojowymi Ghany po okresie nie krótszym niż 25 lat. Towary wrażliwe w tej kategorii odnoszą się do źródeł utrzymania, bezpieczeństwa żywnościowego, rozwoju obszarów wiejskich, zwłaszcza w zakresie rolnictwa i przetwórstwa rolnego, a także produktów przemysłu powstającego i towarów przynoszących wysokie dochody, które łagodzą ewentualny podatkowy wpływ netto, oraz towarów luksusowych. Podstawą opłat związanych z Funduszem Rozwoju Eksportu i Inwestycji (Export Development and Investment Fund – EDIF) jest ustawa nr 582 o Funduszu Rozwoju Eksportu i Inwestycji z 2000 r. (The Export Development and Investment Fund Act 582 of 2000). Opłaty te są nakładane w wysokości 0,5 % CIF na każdy przywóz w celu zapewniania środków finansowych pobudzających sektor eksportowy i wspomagania handlu ogółem. Opłata ta nie jest zawarta w cłach podstawowych wskazanych w wymienionym harmonogramie liberalizacji. Strona Ghańska może utrzymać tę opłatę do dnia 31 grudnia 2017 r. i zniesie ją najpóźniej w dniu 1 stycznia 2018 r. Współpraca w dziedzinie dostosowań finansowych przewidziana w art. 8 niniejszej umowy ma również zastosowanie do znoszenia tej opłaty. Cła na produkty pochodzące ze strony WE (załącznik 2 część 1) Kategoria Do 31.12.2012 Od 1.1.2013 Od 1.1.2014 Od 1.1.2015 Od 1.1.2016 Od 1.1.2017 Od 1.1.2018 Od 1.1.2019 Od 1.1.2020 Od 1.1.2021 Od 1.1.2022 010110 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010111 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010119 D 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 5 % 010190 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010210 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010290 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010310 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010391 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010392 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010410 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010420 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010511 A 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010512 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010519 A 5 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 0 % 010592 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010593 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010599 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010600 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010611 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010612 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010619 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010620 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010631 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010632 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010639 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 010690 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020110 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020120 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020130 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020210 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020220 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020230 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020311 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020312 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020319 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020321 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020322 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020329 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020410 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020421 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020422 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020423 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020430 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020441 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020442 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020443 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020450 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020500 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020610 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020621 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020622 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020629 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020630 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020641 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020649 D 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % 020680 D 20 % 20