UMOWA  
mi ędzy Uni ą Europejsk ą a Konfederacj ą Szwajcarsk ą, ustanawiaj ąca zasady i warunki uczestnictwa 
Konfederacji Szwajcarskiej w programie „M łodzie ż w dzia łaniu” oraz w programie dzia łań 
w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie (2007–2013)  
UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Uni ą”, 
z jednej strony, oraz  
KONFEDERACJA SZWAJCARSKA, zwana dalej „Szwajcari ą”, 
z drugiej strony,  
wspólnie zwane dalej „Stronami”,  
a tak że maj ąc na uwadze, co nast ępuje:  
(1) Wspólna deklaracja do łączona do siedmiu umów podpisanych dnia 21 czerwca 1999 r. mi ędzy Wspólnot ą 
Europejsk ą a Szwajcari ą przewiduje przysz łe negocjacje umowy dotycz ącej uczestnictwa Szwajcarii 
w programach dotycz ących szkolenia i m łodzie ży. 
(2) Program „M łodzie ż w dzia łaniu” na okres 2007–2013 i program dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie 
zosta ły ustanowione odpowiednio decyzj ą nr 1719/2006/WE (  1 ) i decyzj ą nr 1720/2006/WE (  2 ) Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r.  
(3) W art. 5 decyzji nr 1719/2006/WE oraz w art. 7 decyzji nr 1720/2006/WE przewiduje si ę uczestnictwo 
Szwajcarii z zastrze żeniem zawarcia umowy dwustronnej z tym pa ństwem,  
UZGODNI ŁY, CO NAST ĘPUJE:  
Artyku ł 1 
Szwajcaria uczestniczy w programie „M łodzie ż w dzia łaniu” i w 
programie dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie 
(zwanych dalej „programami”) zgodnie z zasadami 
i warunkami okre ślonymi w niniejszej Umowie oraz 
w za łącznikach I, II i III, stanowi ących jej integraln ą cz ęść. 
Artyku ł 2 
Niniejsz ą Umow ę stosuje si ę na terytoriach, do których maj ą 
zastosowanie Traktaty stanowi ące podstaw ę Unii, przy spe ł­
nieniu warunków przewidzianych w tych Traktatach, oraz na 
terytorium Szwajcarii.  
Artyku ł 3 
Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas trwania obowi ązuj ą­
cych programów. Je żeli jednak Unia zadecydowa łaby 
o przed łużeniu czasu trwania programów bez wprowadzania 
do nich zmian, to w konsekwencji, bez uszczerbku dla akapitu 
drugiego niniejszego artyku łu, niniejsza Umowa zostanie 
równie ż automatyczne przed łużona, chyba że jedna ze Stron 
poinformuje drug ą w terminie 30 dni od podj ęcia decyzji 
o przed łużeniu obowi ązywania programów o swoim zamiarze nieprzed łużania wspó łpracy. Podczas obowi ązywania przed łu­ 
żonej umowy Szwajcaria wnosi coroczny wk ład finansowy 
w tej samej wysoko ści, co jej wk ład finansowy na rok 2013.  
Niniejsza Umowa nie zostanie przed łużona w przypadku 
wyga śni ęcia lub wypowiedzenia Umowy z dnia 21 czerwca 
1999 r. o wolnym przep ływie osób, zawartej mi ędzy Wspól ­
not ą Europejsk ą i jej pa ństwami cz łonkowskimi, z jednej strony, 
a Konfederacj ą Szwajcarsk ą, z drugiej strony.  
Unia lub Szwajcaria mog ą wypowiedzie ć niniejsz ą Umow ę, 
powiadamiaj ąc o tym drug ą Stron ę. Stosowanie Umowy ustaje 
pocz ąwszy od roku bud żetowego nast ępuj ącego po powiado ­
mieniu, pod warunkiem że nast ąpi ono przed dniem 1 
pa ździernika. W przeciwnym razie Umowa przestaje by ć stoso ­
wana pocz ąwszy od drugiego roku bud żetowego nast ępuj ącego 
po powiadomieniu.  
Projekty i dzia łania finansowane z bud żetu na lata poprzedza ­
jące rok, w którym Umowa przestaje by ć stosowana b ędą 
kontynuowane do ich zako ńczenia na warunkach okre ślonych 
w niniejszej Umowie i jej za łącznikach i zgodnie 
z postanowieniami umownymi stosowanymi odno śnie do tych 
projektów i dzia łań. Strony ustalaj ą za obopóln ą zgod ą wszelkie 
inne konsekwencje wypowiedzenia.PL 7.4.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 87/9  
( 1 ) Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 30.  
( 2 ) Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 45.
Artyku ł 4 
Przedstawiciele Komisji i przedstawiciele organu krajowego 
wyznaczeni na obserwatorów na posiedzenia komitetów 
programowych konsultuj ą si ę w razie potrzeby, na pro śbę 
jednego z nich, co do dzia łań obj ętych niniejsz ą Umow ą. 
W nast ępstwie tych konsultacji Wspólny Komitet, ustanowiony 
na mocy Umowy z dnia 21 czerwca 1999 r. o swobodnym 
przep ływie osób zawartej mi ędzy Wspólnot ą Europejsk ą i jej 
pa ństwami cz łonkowskimi, z jednej strony, a Konfederacj ą 
Szwajcarsk ą, z drugiej strony, jest uprawniony do wprowa ­
dzania zmian w za łącznikach do niniejszej Umowy, zwycza ­
jowo drog ą procedury pisemnej, je żeli jest to konieczne 
w celu uwzgl ędnienia przepisów stosowanych do programów 
lub zmiany zdolno ści absorpcyjnej Szwajcarii. Zmiany 
w za łącznikach wchodz ą w życie na drugi dzie ń po przyj ęciu 
przez Wspólny Komitet odpowiedniej decyzji. Je żeli jednak 
Strony zadecyduj ą o zmianach w postanowieniach niniejszej 
Umowy, zmiany te wchodz ą w życie po zako ńczeniu procedur 
wewn ętrznych Stron.  
Artyku ł 5 
Strony ratyfikuj ą lub zawieraj ą niniejsz ą Umow ę zgodnie ze 
swoimi procedurami wewn ętrznymi. Wchodzi ona w życie 
pierwszego dnia drugiego miesi ąca nast ępuj ącego po dniu ostat ­
niego powiadomieniu przez Strony o zako ńczeniu ich odpo ­
wiednich procedur.  Do czasu zako ńczenia procedur, o których mowa w akapicie 
pierwszym, Strony stosuj ą tymczasowo niniejsz ą Umow ę 
w zakresie dzia łań finansowanych z bud żetu ogólnego Unii 
Europejskiej na rok nast ępuj ący po podpisaniu Umowy, 
a najwcze śniej z bud żetu na rok 2011, pod warunkiem spe ł­
nienia warunków, o których mowa w pkt 2 za łącznika I.  
W przypadku gdy jedna ze Stron powiadomi drug ą, że nie 
zamierza ratyfikowa ć podpisanej Umowy lub jej zawrze ć, 
tymczasowe stosowanie ko ńczy si ę pocz ąwszy od roku bud że­
towego nast ępuj ącego po tym powiadomieniu. Powiadomienie 
ko ńcz ące tymczasowe stosowanie nie zwalnia Stron ze zobo ­
wi ąza ń dotycz ących projektów i dzia łań finansowanych 
z bud żetu ogólnego Unii Europejskiej na rok, w którym nast ą­
pi ło to powiadomienie, ani od obowi ązku wniesienia przez 
Szwajcari ę wk ładu finansowego za rok, w którym nast ąpi ło 
powiadomienie.  
Artyku ł 6 
Niniejsza Umowa jest sporz ądzona w dwóch egzemplarzach 
w j ęzyku angielskim, bu łgarskim, czeskim, du ńskim, esto ńskim, 
fińskim, francuskim, greckim, hiszpa ńskim, litewskim, łotew ­
skim, malta ńskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portu ­
galskim, rumu ńskim, s łowackim, s łowe ńskim, szwedzkim, 
węgierskim i w łoskim, a ka żdy z tych tekstów jest jednakowo 
autentyczny.PL L 87/10 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 7.4.2010
Съставено  в Брюксел  на петнайсети  февруари  две хиляди  и десета  година . 
Hecho en Bruselas, el quince de febrero de dos mil diez.  
V Bruselu dne patnáctého února dva tisíce deset.  
Udfærdiget i Bruxelles den femtende februar to tusind og ti.  
Geschehen zu Brüssel am fünfzehnten Februar zweitausendzehn.  
Kahe tuhande kümnenda aasta veebruarikuu viieteistkümnendal päeval Brüsselis.  
Έγινε  στις Βρυξέλλες , στις δέκα  πέντε  Φεβρουαρίου  δύο χιλιάδες  δέκα . 
Done at Brussels on the fifteenth day of February in the year two thousand and ten.  
Fait à Bruxelles, le quinze février deux mille dix.  
Fatto a Bruxelles, addì quindici febbraio duemiladieci.  
Brisel ē, divi t ūkstoši desmit ā gada piecpadsmitaj ā febru ārī. 
Priimta du t ūkstan čiai dešimt ų met ų vasario penkiolikt ą dien ą Briuselyje.  
Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizedik év február havának tizenötödik napján.  
Mag ħmul fi Brussell, fil- ħmistax-il jum ta’ Frar tas-sena elfejn u g ħaxra.  
Gedaan te Brussel, de vijftiende februari tweeduizend tien.  
Sporz ądzono w Brukseli dnia pi ętnastego lutego roku dwa tysi ące dziesi ątego.  
Feito em Bruxelas, em quinze de Fevereiro de dois mil e dez.  
Întocmit la Bruxelles, la cincisprezece februarie dou ă mii zece.  
V Bruseli d ňa pätnásteho februára dvetisícdesa ť. 
V Bruslju, dne petnajstega februarja leta dva tiso č deset.  
Tehty Brysselissä viidentenätoista päivänä helmikuuta vuonna kaksituhattakymmenen.  
Som skedde i Bryssel den femtonde februari tjugohundratio.PL 7.4.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 87/11
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea  
Za Evropskou unii  
For Den Europæiske Union  
Für die Europäische Union  
Euroopa Liidu nimel  
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union  
Pour l'Union européenne  
Per l'Unione europea  
Eiropas Savien ības v ārd ā 
Europos Sajungos vardu  
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea  
Voor de Europese Unie  
W imieniu Unii Europejskiej  
Pela União Europeia  
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu  
Za Evropsko unijo  
Euroopan unionin puolesta  
För Europeiska unionen
  
За Конфедерация  Швейцария  
Por la Confederación Suiza  
Za Švýcarskou konfederaci  
For Det Schweiziske Forbund  
Für die Schweizerische Eidgenossenschaft  
Šveitsi Konföderatsiooni nimel  
Για την Ελβετική  Συνομοσπονδία  
For the Swiss Confederation  
Pour la Confédération suisse  
Per la Confederazione svizzera  
Šveices Konfeder ācijas v ārd ā 
Šveicarijos Konfederacijos vardu  
A Svájci Államszövetség részér ől 
Għall-Konfederazzjoni Żvizzera  
Voor de Zwitserse Bondsstaat  
W imieniu Konfederacji Szwajcarskiej  
Pela Confederação Suíça  
Pentru Confedera ția Elve țian ă 
Za Švaj čiarskou konfederáciu  
Za Švicarsko konfederacijo  
Sveitsin valaliiton puolesta  
För Schweiziska edsförbundet
PL L 87/12 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 7.4.2010
ZA ŁĄCZNIK I  
Zasady i warunki uczestnictwa Szwajcarii w programie „M łodzie ż w dzia łaniu” oraz w programie dzia łań 
w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie  
1. Szwajcaria uczestniczy w programie „M łodzie ż w dzia łaniu” i w programie dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe 
życie (zwanych dalej „programami”), z nale żnym uwzgl ędnieniem celów, kryteriów, procedur i terminów okre ślonych 
w decyzjach nr 1719/2006/WE i 1720/2006/WE, chyba że niniejsza Umowa stanowi inaczej.  
2. Zgodnie z uzgodnieniami okre ślonymi w art. 8 decyzji nr 1719/2006/WE oraz w art. 6 decyzji nr 1720/2006/WE, 
a tak że zgodnie z decyzjami Komisji dotycz ącymi obowi ązków pa ństw cz łonkowskich, Komisji i agencji krajowych 
przy wdra żaniu programów, Szwajcaria:  
— zobowi ązuje si ę do utworzenia lub wyznaczenia odpowiedniej struktury (szwajcarskiej agencji krajowej), oraz jej 
monitorowania, do celów koordynowania wdra żania na szczeblu krajowym dzia łań wynikaj ących z programów,  
— odpowiada za nale żyte zarz ądzanie przez szwajcarsk ą agencj ę krajow ą środkami jej przekazanymi tytu łem 
wsparcia realizacji projektów, oraz  
— podejmuje wszelkie środki niezb ędne do zapewnienia w łaściwego finansowania, audytu i nadzoru finansowego 
szwajcarskiej agencji krajowej, otrzymuj ącej od Komisji dofinansowanie kosztów zarz ądzania programami oraz ich 
wdra żania.  
Szwajcaria przyjmuje wszystkie inne niezb ędne środki w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania programów na 
szczeblu krajowym.  
3. W celu uczestniczenia w programach Szwajcaria wnosi coroczny wk ład do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej, 
zgodnie z zasadami okre ślonymi w za łączniku II.  
4. Warunki i zasady dotycz ące sk ładania, oceny i wyboru wniosków przedstawionych przez kwalifikuj ące si ę instytucje, 
organizacje i osoby prywatne pochodz ące ze Szwajcarii s ą takie same, jak te obowi ązuj ące wobec kwalifikuj ących si ę 
instytucji, organizacji i osób prywatnych pochodz ących z Unii.  
5. W celu zagwarantowania unijnego wymiaru programów, warunkiem kwalifikowania si ę projektów i dzia łań do 
wsparcia finansowego Unii jest udzia ł w nich przynajmniej jednego partnera z jednego z pa ństw cz łonkowskich Unii.  
6. Wysoko ść wk ładu finansowego Szwajcarii, o którym mowa w pkt 3, przeznaczonego na dzia łania zarz ądzane przez 
szwajcarsk ą agencj ę krajow ą zgodnie z zasadami programów, jest proporcjonalna do udzia łu tych dzia łań w bud żecie 
programów na poziomie Unii. Wysoko ść dofinansowania kosztów zarz ądzania programami oraz ich wdra żania przez 
szwajcarsk ą agencj ę krajow ą obliczana jest zgodnie z kryteriami stosowanymi do pa ństw cz łonkowskich Unii.  
7. W ramach obowi ązuj ących przepisów pa ństwa cz łonkowskie Unii oraz Szwajcaria podejm ą wszelkie środki, aby 
ułatwi ć przemieszczanie si ę i pobyt studentów, nauczycieli, praktykantów, osób prowadz ących szkolenia, personelu 
administracyjnego uniwersytetów, m łodzie ży oraz innych uprawnionych osób przemieszczaj ących si ę mi ędzy Szwaj ­
cari ą i krajami cz łonkowskimi Unii w celu wzi ęcia udzia łu w dzia łaniach obj ętych niniejsz ą Umow ą. 
8. Uczestnictwo Szwajcarii w programach jest stale monitorowane przez Komisj ę we wspó łpracy partnerskiej ze Szwaj ­
cari ą, nie umniejszaj ąc odpowiedzialno ści Komisji i Trybuna łu Obrachunkowego Unii Europejskiej w kwestii kontroli 
i oceny programów. Szwajcaria przedstawia Komisji niezb ędne sprawozdania oraz podlega innym szczególnym 
środkom podejmowanym przez Uni ę w tym zakresie.  
W stosunkach mi ędzy Szwajcari ą, Komisj ą i szwajcarsk ą agencj ą krajow ą stosowane s ą decyzje Komisji w sprawie 
odpowiedzialno ści pa ństw cz łonkowskich, Komisji oraz agencji krajowych przy wdra żaniu programów oraz wspólne 
normy ustanowione w przewodniku dla agencji krajowych, który b ędzie za łączony do umów mi ędzy Komisj ą 
i szwajcarsk ą agencj ą krajow ą.PL 7.4.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 87/13
Umowy mi ędzy Komisj ą a szwajcarsk ą agencj ą krajow ą lub beneficjentami szwajcarskimi, jak równie ż mi ędzy szwaj ­
carsk ą agencj ą krajow ą a beneficjentami szwajcarskimi opieraj ą si ę na odpowiednich przepisach rozporz ądzenia 
finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej oraz na szczegó łowych zasadach jego 
wykonania, w szczególno ści w kwestii przyznawania dotacji i zawierania umów. Przepisy te stosuje si ę do uczestników 
szwajcarskich w ten sam sposób, jak do wszystkich uczestników programów.  
Uregulowania uzupe łniaj ące dotycz ące kontroli finansowej, odzyskiwania kwot nienale żnie wyp łaconych i innych 
środków zwalczania nadu żyć finansowych zosta ły okre ślone w za łączniku III.  
W przypadku nieprawid łowo ści, zaniedbania lub nadu życia finansowego ze strony szwajcarskiej agencji krajowej, je żeli 
Komisja nie b ędzie w stanie odzyska ć w ca łości kwot nale żnych jej od szwajcarskiej agencji krajowej, w ładze Szwaj ­
carii s ą odpowiedzialne za nieodzyskane kwoty.  
9. We wszystkich kontaktach z Komisj ą językiem u żywanym w procedurach dotycz ących wniosków, umowach, przed ­
stawianych sprawozdaniach oraz w innych dzia łaniach o charakterze administracyjnym zwi ązanych z programami, jest 
jeden z j ęzyków urz ędowych instytucji Unii.PL L 87/14 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 7.4.2010
ZA ŁĄCZNIK II  
Wk ład finansowy Szwajcarii do programu „M łodzie ż w dzia łaniu” oraz do programu dzia łań w zakresie 
uczenia si ę przez ca łe życie  
1. M łodzie ż w dzia łaniu  
Wk ład finansowy wnoszony przez Szwajcari ę do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej w celu uczestnictwa 
w programie „M łodzie ż w dzia łaniu” jest nast ępuj ący (wyra żony w mln euro):  
Rok 2011  Rok 2012  Rok 2013  
1,7 1,8  1,9  
2. Program dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie  
Wk ład finansowy wnoszony przez Szwajcari ę do bud żetu ogólnego Unii Europejskiej w celu uczestnictwa 
w programie dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe życie jest nast ępuj ący (wyra żony w mln euro):  
Rok 2011  Rok 2012  Rok 2013  
14,2  14,9  15,6  
3. Koszty podró ży i utrzymania poniesione przez przedstawicieli i ekspertów ze Szwajcarii w zwi ązku z ich uczestnic ­
twem w charakterze obserwatorów w pracach komitetów, o których mowa w art. 9 decyzji nr 1719/2006/WE oraz 
w art. 10 decyzji nr 1720/2006/WE, lub w innych posiedzeniach dotycz ących wdra żania programów s ą zwracane 
przez Komisj ę na tej samej podstawie i wed ług tych samych procedur, jakie obowi ązuj ą w przypadku przedstawicieli 
i ekspertów z pa ństw cz łonkowskich Unii.  
4. W nast ępstwie wej ścia w życie lub rozpocz ęcia tymczasowego stosowania niniejszej Umowy i na pocz ątku ka żdego 
kolejnego roku, Komisja prze śle Szwajcarii wezwanie do wp łaty środków odpowiadaj ących jej wk ładowi finansowemu 
do ka żdego z programów, których dotyczy niniejsza Umowa.  
Wk ład finansowy Szwajcarii jest denominowany i p łatny w euro.  
Szwajcaria wnosi swój wk ład do dnia 1 marca, je żeli wezwanie do wp łaty środków wys łane przez Komisj ę dotrze 
przed dniem 1 lutego, lub najpó źniej w terminie 30 dni po wezwaniu do wp łaty środków, je śli dotrze ono po dniu 1 
lutego.  
Jakiekolwiek opó źnienie wp łaty wk ładu powoduje konieczno ść zap łaty przez Szwajcari ę odsetek od zaleg łej sumy 
naliczanych od terminu p łatno ści. Stopa oprocentowania równa jest stopie stosowanej przez Europejski Bank 
Centralny do jego g łównych operacji refinansowych, opublikowanej w serii C  Dziennika Urz ędowego Unii Europejskiej , 
obowi ązuj ącej w pierwszym dniu kalendarzowym miesi ąca, na który przypada termin p łatno ści, powi ększonej o trzy 
i pó ł punktu procentowego.PL 7.4.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 87/15
ZA ŁĄCZNIK III  
KONTROLA FINANSOWA, ODZYSKIWANIE KWOT NIENALE ŻNIE WYP ŁACONYCH I INNE ŚRODKI 
ZWALCZANIA NADU ŻYĆ FINANSOWYCH  
I. Audyt i środki zwalczania nadu żyć finansowych podejmowane przez Uni ę 
1. Komisja kontaktuje si ę bezpo średnio z uczestnikami programu maj ącymi siedzib ę w Szwajcarii i z ich podwyko ­
nawcami. Osoby te mog ą przekazywa ć Komisji bezpo średnio wszelkie istotne informacje i dokumenty, które s ą 
one zobowi ązane przekazywa ć na podstawie instrumentów prawnych, o których mowa w niniejszej Umowie, oraz 
na podstawie umów zawartych w celu ich wdro żenia.  
2. Zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozpo ­
rz ądzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Wspólnot Europejskich (  1 ), ostatnio zmie ­
nionym rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r. (  2 ), oraz z rozporz ądzeniem 
Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiaj ącym szczegó łowe zasady wykonania 
rozporz ądzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporz ądzenia finansowego maj ącego zastoso ­
wanie do bud żetu ogólnego Wspólnot Europejskich (  3 ), ostatnio zmienionym rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 
478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. (  4 ), jak równie ż z innymi przepisami, o których mowa w niniejszej Umowie, 
umowy o udzieleniu dotacji zawarte z beneficjentami programu maj ącymi siedzib ę w Szwajcarii przewiduj ą, że 
audyty finansowe i inne mog ą w ka żdej chwili zosta ć przeprowadzone u uczestników lub ich podwykonawców 
przez pracowników Komisji lub inne osoby przez ni ą upowa żnione.  
Pracownicy Komisji lub inne osoby przez ni ą upowa żnione mog ą kontrolowa ć konta i operacje finansowe 
szwajcarskiej agencji krajowej. W ramach takich kontroli mo żna równie ż sprawdzi ć, czy struktury ustanowione 
przez Szwajcari ę zapewniaj ą w łaściwe stosowanie zasad dotycz ących programów, o których mowa w Umowie, 
a tak że czy spe łnione s ą wymogi nale żytego zarz ądzania finansami, zgodnie z kryteriami odpowiednich artyku łów 
rozporz ądzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002, ostatnio zmienionego rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 
1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r., oraz rozporz ądzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002, ostatnio zmienionego 
rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.  
3. Pracownicy Komisji i inne osoby przez ni ą upowa żnione maj ą zapewniony nale żyty dost ęp do miejsc, prac 
i dokumentów oraz do wszelkich informacji wymaganych w celu przeprowadzenia takich kontroli, łącznie 
z informacjami w formie elektronicznej. To prawo dost ępu jest wyra źnie zapisane w umowach zawieranych 
w celu wdro żenia instrumentów, o których mowa w niniejszej Umowie. Europejski Trybuna ł Obrachunkowy 
dysponuje tymi samymi prawami co Komisja.  
Kontrole mog ą by ć przeprowadzane po zako ńczeniu programów lub po wyga śni ęciu niniejszej Umowy, zgodnie 
z zasadami okre ślonymi w odpowiednich umowach.  
4. W ramach niniejszej Umowy, Komisja/Europejski Urz ąd ds. Zwalczania Nadu żyć Finansowych (OLAF) s ą upraw ­
nione do przeprowadzania kontroli na miejscu i inspekcji na terytorium Szwajcarii, zgodnie z przepisami proce ­
duralnymi okre ślonymi w rozporz ądzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie 
kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisj ę w celu ochrony interesów finansowych 
Wspólnot Europejskich przed nadu życiami finansowymi i innymi nieprawid łowo ściami (  5 ). 
Te kontrole oraz inspekcje s ą przygotowywane i przeprowadzane w ścis łej wspó łpracy z w łaściwymi organami 
wyznaczonymi przez Szwajcari ę. Organy te s ą informowane we w łaściwym czasie o przedmiocie, celu i podstawie 
prawnej danych kontroli i inspekcji tak, aby mog ły one s łużyć w łaściw ą pomoc ą. 
Jeżeli w łaściwe organy Szwajcarii wyra żą tak ą wol ę, kontrole na miejscu i inspekcje mog ą by ć przeprowadzane 
wspólnie przez Komisj ę i te organy.  
Jeżeli uczestnicy programów przeciwstawiaj ą si ę kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Szwajcarii, dzia łając 
zgodnie z przepisami krajowymi, udzielaj ą kontrolerom Komisji/OLAF wsparcia niezb ędnego do umo żliwienia im 
przeprowadzenia wyznaczonych kontroli na miejscu lub inspekcji.  
Komisja/OLAF zg łaszaj ą niezw łocznie organom Szwajcarii ka żdy przypadek podejrzenia lub stwierdzenia przez nie 
nieprawid łowo ści w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji. Komisja/OLAF s ą w ka żdym przypadku zobowi ązane 
poinformowa ć wy żej wymienione organy o wyniku takich kontroli i inspekcji.PL L 87/16 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 7.4.2010  
( 1 ) Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1.  
( 2 ) Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1.  
( 3 ) Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 1.  
( 4 ) Dz.U. L 111 z 28.4.2007, s. 13.  
( 5 ) Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2.
II. Audyt i środki zwalczania nadu żyć finansowych podejmowane przez Szwajcari ę 
1. W łaściwy krajowy organ kontroli finansowej w Szwajcarii sprawuje odpowiedni ą kontrol ę finansow ą nad wdra ­ 
żaniem programów, zgodnie z art. 8 decyzji Komisji w sprawie odpowiedzialno ści pa ństw cz łonkowskich, Komisji 
oraz agencji krajowych przy wdra żaniu programu „M łodzie ż w dzia łaniu” oraz programu dzia łań w zakresie 
uczenia si ę przez ca łe życie (2007–2013) oraz ze wspólnymi normami ustanowionymi w przewodniku dla agencji 
krajowych za łączonym do umów mi ędzy Komisj ą i szwajcarsk ą agencj ą krajow ą. Wszelkie przypadki podejrzenia 
lub stwierdzenia nadu żyć finansowych i nieprawid łowo ści, jak równie ż wszelkie środki ich dotycz ące podj ęte 
przez szwajcarsk ą agencj ę krajow ą i przez w ładze krajowe s ą zg łaszanie niezw łocznie Komisji. W nast ępstwie 
inspekcji krajowych lub unijnych Szwajcaria zapewnia przeprowadzenie dochodzenia oraz w łaściwego post ępo ­
wania wobec przypadków podejrzenia i stwierdzenia nadu żyć finansowych i nieprawid łowo ści. 
„Nieprawid łowo ść” oznacza ka żdy przypadek pogwa łcenia odpowiedniego przepisu prawa Unii maj ącego zasto ­
sowanie zgodnie z niniejsz ą Umow ą lub niespe łnienia zobowi ąza ń umownych przyj ętych na jej podstawie, 
wynikaj ący z dzia łania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, którego konsekwencj ą jest lub 
mog łaby by ć szkoda, w postaci nieuzasadnionych wydatków, wyrz ądzona bud żetowi ogólnemu Unii Europejskiej 
lub bud żetom przez ni ą zarz ądzanym.  
„Nadu życie finansowe” oznacza celowe dzia łanie lub zaniechanie dotycz ące: 
— wykorzystania lub przedstawienia nieprawdziwych, niepoprawnych lub niepe łnych o świadcze ń lub doku ­
mentów, którego skutkiem jest defraudacja lub bezprawne zatrzymanie środków z bud żetu ogólnego Unii 
Europejskiej lub bud żetów zarz ądzanych przez Uni ę Europejsk ą lub w jej imieniu,  
— nieujawnienia informacji stanowi ącego naruszenie okre ślonych zobowi ąza ń, które ma ten sam skutek,  
— niew łaściwego wykorzystania takich środków do celów innych ni ż te, na które zosta ły pocz ątkowo przyznane.  
2. W ładze Szwajcarii podejmuj ą odpowiednie środki w celu zapobiegania wszelkim przypadkom korupcji czynnej 
lub biernej, i wykrywania ich, na wszystkich etapach procedury udzielania zamówie ń lub przyznawania dotacji lub 
podczas wykonywania umów dotycz ących przyznania dotacji.  
„Korupcja czynna” oznacza umy ślne dzia łanie kogokolwiek, kto obiecuje albo przekazuje, bezpo średnio lub przez 
po średnika, jakiekolwiek korzy ści urz ędnikowi dla niego samego lub dla osoby trzeciej, dla podj ęcia lub powstrzy ­
mania si ę przez urz ędnika od dzia łań nale żących do jego obowi ązków lub dla wykonania jego zada ń 
z naruszeniem s łużbowych obowi ązków w sposób szkodz ący lub mog ący zaszkodzi ć interesom finansowym 
Unii Europejskiej.  
„Korupcja bierna” oznacza umy ślne zachowanie urz ędnika, który, bezpo średnio lub przez po średnika, żąda lub 
osi ąga jakiekolwiek korzy ści dla siebie lub dla strony trzeciej, lub te ż akceptuje obietnic ę takiej korzy ści, dla 
podj ęcia lub powstrzymania si ę od dzia łań nale żących do jego obowi ązków lub dla wykonania jego zada ń 
z naruszeniem s łużbowych obowi ązków w sposób szkodz ący lub mog ący zaszkodzi ć interesom finansowym 
Unii Europejskiej.  
3. W ładze Szwajcarii i personel odpowiedzialny za wdra żanie programów podejmuj ą wszelkie niezb ędne środki 
ostro żno ści w celu unikni ęcia konfliktu interesów oraz informuj ą Komisj ę bezzw łocznie o powstaniu takiego 
konfliktu interesów lub o sytuacji mog ącej do niego prowadzi ć. 
III. Poufno ść 
Informacje przekazane lub uzyskane na podstawie niniejszego za łącznika, niezale żnie od ich postaci, s ą obj ęte 
tajemnic ą zawodow ą i korzystaj ą z ochrony przyznawanej podobnym informacjom na mocy prawa szwajcarskiego 
oraz odpowiednich przepisów maj ących zastosowanie do instytucji Unii. Takie informacje mog ą by ć przekazane tylko 
osobom, które z uwagi na ich funkcje w instytucjach Unii, pa ństwach cz łonkowskich lub w Szwajcarii powinny nimi 
dysponowa ć; informacje te nie mog ą by ć wykorzystywane w celach innych ni ż zapewnienie skutecznej ochrony 
interesów finansowych Stron.  
IV. Środki administracyjne i sankcje  
Bez uszczerbku dla stosowania szwajcarskiego prawa karnego, Komisja mo że na łożyć środki administracyjne 
i sankcje, zgodnie z rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 1605/2002, ostatnio zmienionym rozporz ądzeniem (WE, 
Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r., oraz z rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002, ostatnio 
zmienionym rozporz ądzeniem (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., jak równie ż 
z rozporz ądzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów 
finansowych Wspólnot Europejskich (  1 ).PL 7.4.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 87/17  
( 1 ) Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1.
V. Odzyskiwanie kwot nienale żnie wyp łaconych  
Co si ę tyczy dzia łań podlegaj ących po średniemu zarz ądzaniu scentralizowanemu, szwajcarska agencja krajowa odpo ­
wiada za wystosowanie polecenia zwrotu kwoty nienale żnie wyp łaconej oraz za wszcz ęcie post ępowania s ądowego 
przeciw beneficjentom w porozumieniu z Komisj ą. W przypadku stwierdzonych nieprawid łowo ści, zaniedba ń lub 
nadu życia finansowego ze strony szwajcarskiej agencji krajowej, w ładze Szwajcarii ponosz ą odpowiedzialno ść za 
nieodzyskane kwoty.  
Co si ę tyczy dzia łań podlegaj ących zarz ądzaniu scentralizowanemu prowadzonych bezpo średnio przez Komisj ę, 
decyzje Komisji podj ęte w ramach niniejszej Umowy, nak ładaj ące zobowi ązania finansowe na podmioty inne ni ż 
pa ństwa, stanowi ą w Szwajcarii tytu ł egzekucyjny. Egzekucja jest przeprowadzana zgodnie z obowi ązuj ącymi 
w Szwajcarii przepisami post ępowania cywilnego. Klauzula wykonalno ści nadawana jest decyzji, bez formalno ści 
innych ni ż sprawdzenie autentyczno ści decyzji, przez organ wyznaczony do tego celu przez rz ąd Szwajcarii, który 
zawiadamia o tym Komisj ę. Po spe łnieniu, na wezwanie Komisji, tych wymogów formalnych, Komisja mo że przy ­
stąpi ć do egzekucji, zgodnie z prawem krajowym, wnosz ąc spraw ę bezpo średnio do w łaściwego organu. Legalno ść 
decyzji Komisji podlega kontroli Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Wyroki, które Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej wydaje na podstawie klauzuli arbitra żowej umowy zawartej 
w ramach niniejszej Umowy, s ą tytu łami egzekucyjnymi na tych samych warunkach.  
DEKLARACJA RADY W SPRAWIE UCZESTNICTWA SZWAJCARII W PRACACH KOMITETÓW  
Rada wyra ża zgod ę na uczestnictwo przedstawicieli Szwajcarii, w cz ęściach obrad ich dotycz ących, w posiedzeniach 
komitetów programowych programu „M łodzie ż w dzia łaniu” oraz programu dzia łań w zakresie uczenia si ę przez ca łe 
życie (2007–2013). Przedstawiciele Szwajcarii nie bior ą udzia łu w g łosowaniu komitetów.PL L 87/18 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 7.4.2010