Umowa o współpracy

między Wspólnotą Europejską a Republiką Jemeńską

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

z jednej strony, i

RZĄD REPUBLIKI JEMEŃSKIEJ

z drugiej strony,

zwane dalej "Stronami",

UZNAJĄC doskonałe stosunki oraz więzy przyjaźni i współpracy między Wspólnotą a Republiką Jemeńską;

POTWIERDZAJĄC znaczenie dalszego wzmocnienia więzi między Wspólnotą a Republiką Jemeńską;

PODKREŚLAJĄC znaczenie, jakie Strony przywiązują do zasad Karty Narodów Zjednoczonych, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Deklaracji Wiedeńskiej z 1993 roku i Planu Działań Światowej Konferencji Praw Człowieka, Deklaracji Kopenhaskiej z 1995 roku w sprawie rozwoju społecznego i związanego z nią planu działań, do Deklaracji Pekińskiej z 1995 roku oraz planu działań Czwartej Światowej Konferencji na rzecz Kobiet, a także do nieprzerwanego dialogu w tych sprawach;

UWZGLĘDNIAJĄC celowość poszerzenia ram stosunków między Wspólnotą Europejską a Bliskim Wschodem oraz współpracy regionalnej między państwami Bliskiego Wschodu, a także uznając, że współpraca z Republiką Jemeńską stanowi integralną część polityki Wspólnoty Europejskiej zmierzającej do wzmocnienia europejsko-arabskich stosunków zarówno w regionie Morza Śródziemnego, jak i na Bliskim Wschodzie;

POTWIERDZAJĄC wspólną wolę Stron umacniania, pogłębiania i zróżnicowania ich stosunków w obszarach obopólnych interesów, opartych na zasadach równości, niedyskryminacji, obustronnych korzyści i wzajemności;

UWZGLĘDNIAJĄC pragnienie Stron, w granicach ich odpowiednich kompetencji, stworzenia dogodnych warunków dla rozwoju handlu i inwestycji między Wspólnotą a Republiką Jemeńską oraz potrzebę przestrzegania zasad przyjętych przez Światową Organizację Handlu, których celem jest liberalizacja handlu w sposób stały, przejrzysty i niedyskryminacyjny, z uwzględnieniem różnic gospodarczych między Stronami;

UZNAJĄC potrzebę wspierania gospodarczego i społecznego rozwoju Republiki Jemeńskiej, w szczególności starań Rządu Jemenu w kierunku poprawy warunków życia ubogich i poszkodowanych grup ludności, kładąc nacisk w szczególności na sytuację kobiet;

PODKREŚLAJĄC znaczenie, jakie Strony przywiązują do wspierania zrównoważonego przyrostu demograficznego, do zwalczania biedy, do ochrony środowiska naturalnego zarówno na poziomie globalnym, jak i krajowym oraz lokalnym, do uznawania powiązań pomiędzy zaludnieniem, rozwojem ekonomicznym i środowiskiem naturalnym;

POSTANAWIAJĄ ZAWRZEĆ niniejszą Umowę i w tym celu powołują jako swoich pełnomocników:

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

Jacques F. Poos,

wicepremier i Minister Spraw Zagranicznych, Handlu Zagranicznego i Współpracy Luksemburga, urzędujący przewodniczący Rady Unii Europejskiej,

Manuel MARÍN,

wiceprzewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich

RZĄD REPUBLIKI JEMEŃSKIEJ,

Droku Abdulkarim Al-Eryani,

wicepremier, Minister Spraw Zagranicznych

KTÓRZY, po wymianie swych pełnomocnictw, uznanych za należyte i sporządzone we właściwej formie,

UZGODNILI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Podstawa

Stosunki między Stronami, jak również postanowienia samej Umowy są oparte na poszanowaniu zasad demokracji i podstawowych praw człowieka, wymienionych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, wytyczającej kierunki polityki wewnętrznej i zagranicznej Stron i stanowiącej istotny element niniejszej Umowy.

Artykuł 2

Cele

Głównym celem niniejszej Umowy jest rozszerzenie i rozwój, w drodze dialogu, różnych aspektów współpracy między Stronami w dziedzinach pozostających w granicach ich odpowiednich kompetencji, w tym rozwoju, handlu, współpracy gospodarczej i kulturalnej, ochrony środowiska i zrównoważonej gospodarki zasobami naturalnymi oraz rozwoju zasobów ludzkich. Dlatego też Strony realizować będą następujące cele:

a) wspieranie i intensyfikowanie handlu między Stronami oraz zachęcanie do stałego poszerzania zrównoważonej współpracy gospodarczej zgodnie z zasadami równości i obopólnych korzyści;

b) wzmacnianie współpracy w dziedzinach bezpośrednio związanych z postępem gospodarczym, przynoszących korzyści obu Stronom;

c) przyczynianie się do podejmowania wysiłków przez Jemen zmierzających do poprawy jakości życia oraz stopy życiowej najbardziej poszkodowanych i najuboższych grup ludności, a także do stosowania środków wykorzystujących rozwój wsi do zwalczania ubóstwa na terenach wiejskich, jak również udzielania pomocy w rozwoju zasobów ludzkich w szeregu sektorów gospodarki;

d) podjęcie niezbędnych środków w celu ochrony światowego, regionalnego i krajowego środowiska naturalnego oraz zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi, z uwzględnieniem powiązań między środowiskiem naturalnym a rozwojem;

e) poszerzenie współpracy w dziedzinie kultury, komunikacji i informacji w celu poprawy wzajemnego zrozumienia i wzmocnienia istniejących więzi między Stronami.

Artykuł 3

Współpraca handlowa

a) W granicach swoich odpowiednich kompetencji Wspólnota prowadzić będzie handel zgodnie z Porozumieniem ustanawiającym Światową Organizację Handlu, a Republika Jemeńska ze swej strony będzie dążyć do prowadzenia handlu zgodnie z tym Porozumieniem.

b) Zgodnie z postanowieniami Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT 1994), w odniesieniu do towarów przywożonych lub wywożonych, każda ze Stron przyzna drugiej Stronie klauzulę najwyższego uprzywilejowania. Powyższe postanowienia nie mają zastosowania do preferencji udzielanych przez którąkolwiek ze Stron na podstawie uzgodnień ustanawiających unię celną, strefę wolnego handlu lub obszary preferencyjnego traktowania.

c) Celem współpracy w tej dziedzinie jest rozwój i zróżnicowane dwustronnej wymiany handlowej między Wspólnotą Europejską a Jemenem oraz poprawa dostępu do rynków zgodnie z sytuacją gospodarczą każdej ze Stron.

d) W szczególności zawierać ona będzie postanowienia w następujących kwestiach:

- Strony zobowiązują się do rozwijania i różnicowania wzajemnej wymiany handlowej oraz poprawy dostępu do rynków, każda z nich zgodnie ze swoją sytuacją gospodarczą i poziomem rozwoju,

- Strony zobowiązują się do poprawy warunków dostępu swoich produktów do rynku każdej ze Stron. W tym kontekście przyznają sobie nawzajem najbardziej korzystne warunki przywozu i wywozu oraz postanawiają badać sposoby i możliwości usunięcia ograniczeń handlu między nimi, w szczególności barier pozataryfowych, uwzględniając działania już dokonane w tym zakresie na forum międzynarodowym,

- Strony postanawiają wspierać wymianę informacji dotyczących możliwości wejścia na rynek zapewniających obopólne korzyści,

- w granicach swoich odpowiednich kompetencji, Strony postanawiają usprawnić współpracę w sprawach celnych między właściwymi organami, w szczególności w odniesieniu do możliwości kształcenia zawodowego, uproszczenia i harmonizacji procedur celnych oraz pomocy w zwalczaniu przestępstw celnych,

- Strony zobowiązują się także rozważyć, każda zgodnie ze swoim ustawodawstwem, zwolnienie z cła, podatków i innych opłat towarów wwożonych tymczasowo na ich terytoria, przeznaczonych do powtórnego wywozu w stanie niezmienionym lub towarów, które wwożone są ponownie na ich terytoria po przetworzeniu na terytorium drugiej Strony, a w przypadku gdy takie przetworzenie nie jest uważane za wystarczające dla danego towaru, traktowanie go jako pochodzącego z terytorium tej Strony,

- w granicach swoich odpowiednich kompetencji, w przypadku wyniknięcia jakiegokolwiek sporu, Strony postanawiają konsultować się wzajemnie w sprawach związanych z handlem lub sporami handlowymi, obejmujących prawa własności i zamówienia publiczne. Strony będą również prowadzić konstruktywne konsultacje w zagadnieniach dotyczących taryf, środków pozataryfowych, usług, zdrowia, środków bezpieczeństwa i ochrony środowiska oraz wymogów technicznych,

- w takim zakresie, w jakim pozwalają ich kompetencje, regulacje i polityki, Strony zmierzać będą do usprawnienia wymiany informacji dotyczących zamówień publicznych,

- Rząd Jemenu podejmie wszelkie niezbędne środki w celu poprawy warunków dla odpowiedniej i skutecznej ochrony oraz wykonania praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej,

- w szczególności, w tym celu Rząd Jemenu jak najszybciej przystąpi do odpowiednich międzynarodowych konwencji dotyczących własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, których dotychczas nie jest Stroną, w tym między innymi do Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej, Konwencji Berneńskiej w sprawie ochrony dzieł literackich i artystycznych oraz Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPs),

- Wspólnota Europejska, w granicach swoich kompetencji, i Republika Jemeńska, w odniesieniu do międzynarodowych usług morskich, dążą do zapewnienia skutecznego stosowania zasad nieograniczonego dostępu do ładunków na zasadach komercyjnych i niedyskryminacyjnych,

- w celu umożliwienia Republice Jemeńskiej wypełnienia powyższych zobowiązań przewiduje się udzielenie pomocy technicznej.

Artykuł 4

Współpraca na rzecz rozwoju

Wspólnota uznaje potrzebę udzielenia Jemenowi pomocy na rzecz rozwoju i potwierdza, że bez ciągłego, szybkiego i trwałego zmniejszania ubóstwa oraz przyrostu demograficznego w Republice Jemeńskiej, będzie wzrastać ryzyko wystąpienia aktów przemocy i konfliktów, które mogą stanowić zagrożenie dla postępu ekonomicznego kraju, jak również dla rozwoju gospodarczego i społecznego ludności (w szczególności jej słabszych grup).

Wspólnota uznaje także, że istnieje możliwość zwiększenia jej udziału w wysiłkach podejmowanych na rzecz rozwoju Republiki Jemeńskiej, zarówno pod względem wielkości, jak i zakresu oddziaływania, w szczególności w strategicznych dziedzinach zmniejszania ubóstwa poprzez kształcenie podstawowe, szkolenia i poprawę warunków pracy, podnoszenie jakości wody, rozwój obszarów wiejskich oraz ochronę zdrowia, przede wszystkim w postaci podstawowej opieki zdrowotnej, w tym wspierania planowania rodziny i działań związanych z regulacją przyrostu demograficznego. Działania podejmowane w tych dziedzinach powinny w miarę potrzeb promować równe szanse oraz wyraźnie koncentrować się na dziewczętach i kobietach. W tym zakresie Komisja pragnie rozwijać współpracę z miejscowymi organizacjami pozarządowymi.

W świetle powyższych rozważań oraz zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 443/92 z dnia 25 lutego 1992 roku w sprawie finansowej i technicznej pomocy dla rozwijających się krajów Azji i Ameryki Łacińskiej oraz współpracy gospodarczej z tymi krajami, nadal rozwijana będzie współpraca w kierunku opracowania jasnej strategii współdziałania oraz prowadzenia dialogu zmierzającego do określenia wspólnie uzgodnionych priorytetów, przy dążeniu do skuteczności i stabilności.

W granicach dostępnych środków finansowych oraz w ramach swoich odpowiednich procedur i instrumentów, Strony zapewnią fundusze dla ułatwienia osiągnięcia celów wymienionych w niniejszej Umowie. Sporządzając plan finansowy działań związanych ze współpracą, Wspólnota weźmie pod uwagę konieczność zapewnienia właściwej równowagi w geograficznym podziale zadeklarowanych przez nią funduszy.

Strony zapewnią, że działania podjęte w ramach współpracy na rzecz rozwoju będą zgodne ze strategiami rozwoju uzgodnionymi wspólnie z instytucjami systemu Bretton Woods.

Artykuł 5

Współpraca gospodarcza

Obie Strony zobowiązują się, zgodnie ze swoimi odpowiednimi politykami i celami oraz w zakresie dostępnych zasobów, umacniać współpracę gospodarczą ku obopólnym korzyściom, a także wspólnie określą dla obustronnego, w granicach swoich odpowiednich kompetencji, zakresy oraz priorytety programów i działań współpracy gospodarczej w kontekście jasnej strategii współdziałania. Ponadto, w celu dalszego wzmocnienia stosunków gospodarczych między Wspólnotą a Republiką Jemeńską, nawiązany zostanie regularny dialog gospodarczy między Stronami, dotyczący wszystkich obszarów polityki makroekonomicznej, w tym także, w granicach odpowiednich kompetencji Stron, polityki budżetowej, bilansu płatniczego i polityki pieniężnej. Celem tego dialogu jest doprowadzenie do ściślejszej współpracy między władzami odpowiedzialnymi za prowadzenie polityki gospodarczej w obszarach ich kompetencji.

Współpraca w tych dziedzinach będzie dotyczyła następujących szerokich zakresów działania:

a) rozwój twórczego, konkurencyjnego i stabilnego środowiska gospodarczego w Republice Jemeńskiej poprzez ułatwienie dostępu do technologii i know-how Wspólnoty, między innymi, w dziedzinach norm, kontroli jakości i telekomunikacji;

b) ułatwianie bezpośrednich kontaktów między podmiotami gospodarczymi i wymiany informacji oraz podejmowanie innych środków zmierzających do wspierania i ochrony wymiany handlowej, w tym także wspierania jemeńskiego wywozu;

c) stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw w Jemenie, ułatwianie wymiany informacji dotyczących przedsiębiorczości i polityki wobec małych i średnich przedsiębiorstw, w szczególności w odniesieniu do poprawy środowiska gospodarczego oraz zachęcania do nawiązywania bliższych kontaktów nie tylko między małymi i średnimi przedsiębiorstwami, w celu wspierania możliwości współpracy handlowej i przemysłowej, ale również między odpowiednimi władzami Wspólnoty a władzami Jemenu odpowiedzialnymi za wprowadzanie zmian makroekonomicznych;

d) prowadzenie dialogu dotyczącego współpracy gospodarczej między Republiką Jemeńską a Wspólnotą, w tym także wymiana informacji dotyczących sytuacji makroekonomicznej, prognoz i strategii rozwoju;

e) wzmocnienie wzajemnego zrozumienia swoich środowisk i kultur gospodarczych jako podstawy skutecznej współpracy;

f) poprawa, w granicach odpowiednich kompetencji Stron, współpracy w dziedzinie norm i regulacji między właściwymi władzami, w szczególności w odniesieniu do kształcenia zawodowego oraz uproszczenia i harmonizacji norm;

g) położenie nacisku na kształcenie w zakresie zarządzania w Republice Jemeńskiej w celu rozwoju podmiotów gospodarczych zdolnych do skutecznej interakcji z europejskim środowiskiem gospodarczym;

h) wspieranie dialogu między Republiką Jemeńską a Wspólnotą w zakresie polityki energetycznej, transferu technologii i współpracy w zakresie technologii;

i) wspieranie starań Jemenu w kierunku modernizacji i restrukturyzacji przemysłu poprzez popieranie zróżnicowania produkcji przemysłowej oraz udoskonalanie odpowiednich ram prawnych i administracyjnych;

j) wspieranie zaangażowania sektora prywatnego w programy współpracy w celu wzmocnienia gospodarczego i przemysłowego współdziałania między Stronami. W tym celu Strony będą podejmować środki zmierzające do:

- zachęcania sektora prywatnego obu Stron do rozwijania współpracy gospodarczej, i

- włączenia sektora prywatnego do działań podejmowanych w ramach niniejszej Umowy;

k) w granicach odpowiednich kompetencji, dalsza współpraca w zakresie usług finansowych polegająca na wymianie informacji o przepisach i praktykach finansowych oraz programach kształcenia, a także popieraniu reformy systemów bankowych i finansowych oraz liberalizacji usług finansowych;

l) zapewnienie współpracy w dziedzinie infrastruktury i gospodarki transportowej, w tym także zarządzania lotnictwem cywilnym i portami, oraz popieranie stosowania norm wspólnotowych w tym sektorze;

m) uznanie znaczenia współpracy dla społeczeństwa informacyjnego w zakresie informatyki i telekomunikacji, które przyczyniają się do przyspieszenia rozwoju gospodarki i handlu, zapewnienie dialogu, a w miarę możliwości pomocy dotyczącej regulacji i normalizacji telekomunikacji oraz opracowywania projektów, w szczególności dotyczących stosowania telematyki w dziedzinach priorytetowych (kształcenie, zdrowie, środowisko naturalne, transport, handel elektroniczny).

W granicach swoich odpowiednich kompetencji, Strony zobowiązują się popierać zwiększenia inwestycji zapewniających obopólnych korzyści, tworząc bardziej sprzyjający klimat dla prywatnych inwestycji poprzez stworzenie lepszych warunków dla przepływu kapitału i poprzez popieranie, w razie potrzeby, zawierania umów w sprawie wspomagania i ochrony inwestycji między Państwami Członkowskimi Wspólnoty a Republiką Jemeńską opartych na zasadach niedyskryminacji i wzajemności.

Artykuł 6

Rolnictwo i rybołówstwo

Strony zobowiązują się, w duchu zrozumienia, współpracować w dziedzinie modernizacji oraz restrukturyzacji rolnictwa i rybołówstwa.

Współpraca ta ukierunkowana będzie przede wszystkim na:

- pomoc Republice Jemeńskiej w opracowaniu i wprowadzeniu w życie narodowej strategii bezpieczeństwa żywnościowego,

- rozwój stabilnych rynków,

- zintegrowany rozwój obszarów wiejskich, w tym także poprawę podstawowych usług i rozwój związanej z nimi działalności gospodarczej,

- rozwój i poprawę prywatnych kanałów dystrybucyjnych, technik pakowania i przechowywania oraz marketing,

- wspieranie prywatyzacji i rozwoju sektora prywatnego,

- ochronę i racjonalną gospodarkę zasobami rybnymi,

- wspieranie zróżnicowania produkcji i zmniejszanie uzależnienia żywnościowego,

- wspieranie przyjaznego dla środowiska rolnictwa i rybołówstwa,

- modernizację infrastruktury i rozwój obszarów wiejskich,

- wspieranie współpracy w sektorach zdrowotnym, weterynaryjnym i produkcji zwierzęcej, zmierzającą do zniesienia barier celnych, zgodnie z ustawodawstwem Stron niniejszej Umowy,

- pomoc techniczną i szkolenie.

Współpraca może przybrać formę transferu know-how, wspierania badań w dziedzinie rolnictwa, zakładania wspólnych przedsiębiorstw i programów kształcenia.

Artykuł 7

Współpraca na rzecz ochrony środowiska naturalnego

Strony uznają, że istnieje bezpośredni związek między ubóstwem a degradacją środowiska naturalnego. Dlatego też celem zasadniczym współpracy na rzecz ochrony środowiska naturalnego między Stronami – w granicach ich odpowiednich kompetencji – będzie zwiększenie szans na osiągnięcie trwałego wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego, kładąc szczególny nacisk na ochronę środowiska naturalnego, w tym środowiska morskiego, i na ograniczenie degradacji środowiska, w szczególności pustynnienia.

Współpraca będzie realizowana w drodze:

- tworzenia struktur administracyjnych, regulacyjnych i informacyjnych, aby umożliwić racjonalną gospodarkę środowiskiem naturalnym,

- współpracy w zakresie rozwoju trwałych i niepowodujących zanieczyszczeń w środowisku źródeł energii oraz rozwiązywania problemów zanieczyszczeń miejskich i przemysłowych,

- zachęcania do współpracy i koordynowania działań na poziomie regionalnym,

- wymiany informacji i wiedzy fachowej, w szczególności w dziedzinie transferu odpowiednich technologii w zakresie ochrony środowiska,

- programów kształcenia i doradztwa oraz rozwój sieci.

Artykuł 8

Turystyka

W granicach odpowiednich kompetencji Stron, priorytety we współpracy w tej dziedzinie stanowią:

- intensyfikacja programów kształcenia w zakresie zarządzania i administrowania hotelami oraz kształcenia w innych, związanych z tymi zagadnieniami, zawodach,

- przyciąganie inwestycji lokalnych i zagranicznych do sektora turystyki,

- marketing i współpraca gospodarcza w turystyce,

- wymiana doświadczeń w celu zapewnienia trwałego rozwoju turystyki.

Artykuł 9

Współpraca regionalna

Współpraca gospodarcza oraz współpraca w innych dziedzinach między Stronami może zostać poszerzona o działania wynikające z umów o współpracy lub integracji zawartych z innymi krajami tego samego regionu, pod warunkiem że działania te będą zgodne z wspomnianymi umowami.

Obie Strony będą zachęcać do podejmowania działań zmierzających do rozwoju współpracy między Republiką Jemeńska a jej sąsiadami, a także udzielać wsparcia technicznego. W tym kontekście należy przewidzieć możliwość koordynacji ze zdecentralizowanymi programami współpracy Wspólnoty z krajami śródziemnomorskimi i tworzącymi Radę Współpracy Państw Zatoki Perskiej (GCC).

Artykuł 10

Nauka i technika

Strony będą zmierzać do wspierania współpracy w dziedzinie rozwoju naukowo-technicznego.

Współpraca ta przybierze formę:

- wymiany informacji naukowo-technicznych,

- wymiany między naukowcami i rozwoju kontaktów międzyinstytucjonalnych w tej dziedzinie,

- działań związanych z kształceniem,

- zwiększenia potencjału badawczego Jemenu,

- dostępu do regionalnych sieci współpracy naukowo-technicznej.

Strony będą wspólnie ustalać obszary obopólnych interesów. Generalnie pierwszeństwo będzie przysługiwało programom mającym na celu stworzenie synergii o oddziaływaniu regionalnym, takim jak programy w zakresie ochrony środowiska naturalnego, uprawy gleby, gospodarki wodnej oraz ochrony zdrowia.

Artykuł 11

Współpraca w dziedzinie zwalczania nadużywania narkotyków i kontroli chemicznych prekursorów oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy

Zgodnie ze swoimi odpowiednimi kompetencjami i stosownymi postanowieniami prawa, Strony postanawiają:

- rozważyć wprowadzenie specjalnych środków przeciwko nielegalnej uprawie, produkcji i sprzedaży narkotyków, środków odurzających i substancji psychotropowych, jak również mających na celu zapobieganie i ograniczanie nadużywania narkotyków,

- współpracować w celu zapobiegania przetwarzaniu substancji chemicznych będących prekursorami narkotyków,

- podjąć wszelkie starania w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Współpraca w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, w granicach odpowiednich kompetencji Stron, zmierzać będzie do stworzenia odpowiednich standardów zwalczania prania pieniędzy, równoważnych z przyjętymi w tym zakresie przez Wspólnotę i forum międzynarodowe, w szczególności przez Grupę Roboczą do spraw Finansowych (FATF).

Artykuł 12

Współpraca społeczna

Strony uznają znaczenie rozwoju społecznego, który powinien towarzyszyć rozwojowi gospodarczemu. Strony w szczególności przyznają pierwszeństwo poszanowaniu podstawowych praw socjalnych.

W granicach ich odpowiednich kompetencji, współpraca będzie obejmować wszystkie obszary zainteresowań Stron. Z uwzględnieniem swoich odpowiednich zakresów kompetencji i stosownych przepisów prawa, Strony przyznają pierwszeństwo środkom mającym na celu:

- wspieranie faktycznej równości kobiet w rozwoju społeczno - gospodarczym oraz zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w procesach podejmowania decyzji w tym zakresie - w szczególności poprzez kształcenie i media,

- poprawę warunków pracy oraz ochrony socjalnej matek i dzieci,

- usprawnienie systemu ochrony socjalnej,

- poprawę w dostosowywaniu się do wymagań zdrowotnych.

Artykuł 13

Rozwój zasobów ludzkich

Strony są zgodne, że rozwój zasobów ludzkich stanowi integralną część rozwoju zarówno gospodarczego, jaki i społecznego. Strony zobowiązują się do ustalenia możliwości poprawy sytuacji w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego. Na specjalną uwagę zasługuje dostęp kobiet do kształcenia, w tym kursów technicznych, szkolnictwa wyższego i szkolenia zawodowego. W celu podniesienia poziomu wiedzy fachowej personelu wyższego szczebla w sektorze publicznym i prywatnym, Strony zacieśnią współpracę w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz będą zachęcać do współpracy między uniwersytetami i przedsiębiorstwami.

Artykuł 14

Informacja, kultura i komunikacja

Strony, w zakresie swoich odpowiednich kompetencji oraz w świetle ich polityki i obopólnych interesów, podejmą współpracę w dziedzinach informacji, kultury, dziedzictwa kulturowego i komunikacji, zarówno w celu osiągnięcia lepszego wzajemnego zrozumienia, jak i wzmocnienia kulturalnych powiązań między nimi, między innymi poprzez prowadzenie badań i udzielanie pomocy technicznej w odniesieniu do ochrony dziedzictwa kulturowego.

W zakresie odpowiednich kompetencji Stron, współpraca taka może obejmować:

- programy wzajemnej informowania się, w tym poprzez prasę i media audiowizualne,

- ochronę i renowację zabytków oraz budynków o znaczeniu architektonicznym,

- kształcenie i szkolenia,

- imprezy kulturalne.

Artykuł 15

Sprawy instytucjonalne

Na szczeblu urzędowym utworzony zostanie Wspólny Komitet Współpracy w celu sprawowania nadzoru nad całokształtem realizacji niniejszej Umowy.

Posiedzenia Komitetu będą odbywały się na przemian na terytorium Wspólnoty i Republiki Jemeńskiej, zwykle raz w roku. Jego zadania będą obejmować:

a) zapewnienie prawidłowego funkcjonowania niniejszej Umowy;

b) ustalenie priorytetów w odniesieniu do celów niniejszej Umowy;

c) udzielanie odpowiednich zaleceń dla wspierania celów niniejszej Umowy.

Obie Strony podkreślają pragnienie ustanowienia stałych kontaktów między Parlamentami Europejskim i jemeńskim.

Artykuł 16

Klauzula ewolucyjna

Strony mogą, za obopólną zgodą i w granicach swoich odpowiednich kompetencji, rozszerzyć niniejszą Umowę w celu rozwinięcia współpracy, podniesienia jej poziomu i zwiększenia jej zakresu w drodze przyszłych umów dotyczących poszczególnych sektorów lub działań.

W ramach niniejszej Umowy, każda ze Stron może przedstawiać propozycje rozszerzenia zakresu współpracy, uwzględniając doświadczenie uzyskane podczas jej stosowania.

Artykuł 17

Inne umowy

Bez uszczerbku dla stosownych postanowień Traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie, ani niniejsza Umowa ani żadne działania podjęte na jej podstawie nie naruszają uprawnień Państw Członkowskich Unii Europejskiej do podejmowania dwustronnych działań z Republiką Jemeńską w ramach współpracy gospodarczej lub do zawierania, w razie potrzeby, nowych umów o współpracy gospodarczej z Republiką Jemeńską.

Z zastrzeżeniem postanowień powyższego akapitu, postanowienia niniejszej Umowy zastępują postanowienia umów zawartych między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Republiką Jemeńską w przypadku gdy postanowienia takie są niezgodne lub identyczne z postanowieniami niniejszej Umowy.

Artykuł 18

Niewykonanie Umowy

W przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że druga Strona nie wypełniła któregokolwiek ze swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy, może podjąć właściwe środki. Zanim to uczyni, z wyjątkiem przypadków szczególnie pilnych, przedłoży drugiej Stronie wszelkie istotne informacje konieczne dla dokładnego zbadania sytuacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez obie Strony.

Dokonując wyboru, pierwszeństwo musi być przyznane tym środkom, które najmniej zakłócają funkcjonowanie niniejszej Umowy. O środkach tych należy niezwłocznie zawiadomić drugą Stronę, a na jej żądanie przeprowadzić w ich sprawie konsultacje.

Artykuł 19

Odpowiednie warunki dla ekspertów WE w związku z finansowanymi przez WE działaniami dotyczącymi współpracy w Republice Jemeńskiej

W celu ułatwienia współpracy w ramach Umowy, Rząd Jemenu przyzna urzędnikom i ekspertom Unii Europejskiej, zaangażowanych w realizację współpracy, zgodne ze standardami międzynarodowymi gwarancje, udogodnienia i przywileje prawne, jakie są konieczne przy wykonywaniu ich funkcji. Dostawy i towary przywożone na terytorium Republiki Jemeńskiej w ramach realizacji działań dotyczących współpracy na podstawie niniejszej Umowy będą zwolnione z wszelkiego rodzaju podatków, opłat i innych obciążeń.

Artykuł 20

Terytorialny zakres stosowania

Niniejsza Umowa ma zastosowanie, z jednej strony, na terytoriach, do których stosuje się Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, na warunkach ustanowionych w tym Traktacie, a z drugiej strony na terytorium Republiki Jemeńskiej.

Artykuł 21

Wejście w życie

Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu, w którym Strony powiadomią się wzajemnie o zakończeniu niezbędnych procedur.

Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieograniczony z możliwością jej wypowiedzenia przez każdą ze Stron.

Artykuł 22

Teksty autentyczne

Niniejsza Umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w językach duńskim, niderlandzkim, angielskim, fińskim, francuskim, niemieckim, greckim, włoskim, portugalskim, hiszpańskim, szwedzkim i arabskim, przy czym każdy tekst jest na równi autentyczny.

Artykuł 23

Załączniki

Załączniki do niniejszej Umowy stanowią jej integralną część.

Sporządzono w Brukseli dnia dwudziestego piątego listopada tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku.

Rada Unii Europejskiej

+++++ TIFF +++++

Republika Jemeńska

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

Deklaracja dotycząca artykułu 18 — Niewykonanie Umowy

a) Do celów wykładni i praktycznego stosowania niniejszej Umowy, Strony uzgadniają, że określenie "przypadki szczególnie pilne", zamieszczone w artykule 18 niniejszej Umowy, oznacza przypadki istotnego naruszenia Umowy przez jedną ze Stron. Istotne naruszenie Umowy polega na:

- odstąpienie od Umowy w sposób nieakceptowany przez ogólne zasady prawa międzynarodowego,

- naruszeniu istotnych elementów niniejszej Umowy określonych w artykule 1.

b) Strony zgadzają się, że "właściwe środki", określone w artykule 18, oznaczają środki podjęte na podstawie prawa międzynarodowego. Jeżeli jedna ze Stron podejmuje środki w przypadkach szczególnie pilnych na podstawie artykułu 18, druga Strona może skorzystać z procedury dotyczącej rozstrzygania sporów.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

Wspólna deklaracja w sprawie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej

Strony uzgadniają, że do celów niniejszej Umowy "własność intelektualna, przemysłowa i handlowa" oznacza w szczególności ochronę praw autorskich oraz praw pokrewnych, patentów, wzorów przemysłowych, znaków towarowych i usługowych, oprogramowania komputerowego, topografii układów scalonych, oznaczeń geograficznych, a także ochronę przed nieuczciwą konkurencją i ochronę nieujawnionych informacji dotyczących know-how.

--------------------------------------------------

Akt Końcowy

Pełnomocnicy:

WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ,

zwanej dalej "Wspólnotą",

z jednej strony, i

pełnomocnik REPUBLIKI JEMEŃSKIEJ,

zwanej dalej "Jemenem",

z drugiej strony,

zebrani w Brukseli dnia 25 listopada 1997 roku w celu podpisania Umowy o współpracy między Wspólnotą Europejską a Republiką Jemeńską przyjęli następujące teksty:

Umowa i następujące załączniki:

Załącznik I - Deklaracja dotycząca artykułu 18 — Niewykonanie Umowy

Załącznik II - Wspólna Deklaracja w sprawie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej

Pełnomocnicy Wspólnoty i pełnomocnik Jemenu przyjęli tekst Wspólnej Deklaracji zamieszczony poniżej i załączony do niniejszego Aktu Końcowego:

Wspólna Deklaracja w sprawie readmisji obywateli

Sporządzono w Brukseli dnia dwudziestego piątego listopada tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku.

W imieniu Wspólnoty Europejskiej

+++++ TIFF +++++

W imieniu Republiki Jemeńskiej

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------