Rezolucja [1]

w sprawie wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku

Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE,

- obradując na posiedzeniu w Kigali (Rwanda) w dniach 19- 22 listopada 2007 r.,

- uwzględniając art. 17 ust. 1 swojego Regulaminu,

- uwzględniając cele umowy o partnerstwie AKP-UE [2], podpisanej w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. w dziedzinie inwestycji i wsparcia rozwoju sektora prywatnego oraz w dziedzinie handlu,

- uwzględniając światowe raporty inwestycyjne UNCTAD (lata 2005 i 2006) oraz raport UNCTAD o rozwoju gospodarczym w Afryce: rewizji roli inwestycji (2006 r.),

- uwzględniając raporty UNIDO w sprawie badania dotyczącego inwestorów zagranicznych w Afryce (lata 2005 i 2006),

- uwzględniając deklarację z Kapsztadu z 21 marca 2002 r. w sprawie przyszłych negocjacji dotyczących nowych porozumień handlowych,

- uwzględniając deklarację ONZ (2000 r.) w sprawie milenijnych celów rozwoju oraz zobowiązanie do likwidacji ubóstwa,

- uwzględniając zobowiązania społeczności międzynarodowej podjęte podczas konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych poświęconej finansowaniu rozwoju (Monterrey, 2002 r.), w szczególności w zakresie zmobilizowania zasobów międzynarodowych, zwiększenia przepływu netto środków finansowych i zacieśnienia współpracy technicznej na rzecz rozwoju, między innymi w celu osiągnięcia milenijnych celów rozwoju,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Gospodarczego, Finansów i Handlu (AKP-UE/100.126/07/wersja ostateczna),

A. mając na uwadze, że BIZ odgrywają ważną rolę w procesie rozwoju krajów przyjmujących, w szczególności dzięki jednoczesnemu zapewnieniu kapitału i technologii oraz — tym samym — umiejętności, wiedzy praktycznej i dostępu do rynku, co przyczynia się do bardziej wydajnego korzystania z zasobów i zwiększonej produktywności,

B. mając na uwadze rosnący w ostatnich latach przepływ kapitału prywatnego do krajów rozwijających się, który zyskuje na znaczeniu jako źródło finansowania porównywalne do oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA),

C. mając na uwadze, że BIZ stymulują wzrost gospodarczy kraju przyjmującego dzięki włączeniu do procesu produkcyjnego nowych środków i nowych technologii, BIZ mogą zwiększyć możliwości podażowe państw AKP oraz przyczynić się do powstania dynamicznego związku między inwestycjami a eksportem, który mógłby pomóc tym krajom w osiągnięciu celów wzrostu i rozwoju gospodarczego, w tym milenijnych celów rozwoju,

D. sądząc, że BIZ mogą odgrywać ważną rolę w transformacji gospodarek afrykańskich, przy czym ich wpływ uzależniony jest zarówno od ich jakości, jak i ilości, oraz podkreślając, że wyzwaniem dla stosunków między UE i Afryką jest krytyczne rozważenie sposobów przyciągnięcia i regulacji takich BIZ, które sprzyjać będą sprawiedliwemu wzrostowi, tworząc nowe miejsca pracy oraz wspierając i rozwijając lokalny przemysł,

E. mając świadomość istniejących przeszkód w przepływie BIZ, które znacznie się różnią w zależności od regionu AKP, a także w poszczególnych regionach, między innymi pod względem podstawowych kwestii rządzenia, ram prawnych i otoczenia przedsiębiorstw, siły instytucji, poziomu pośrednictwa finansowego oraz czynników lokalizacji, takich jak transport czy infrastruktura, edukacja, dostępność wykwalifikowanej siły roboczej i zdrowie,

F. mając na uwadze, że w większości gospodarek państw AKP wprowadzono przepisy dające inwestorom zagranicznym szereg gwarancji i możliwości, między innymi dzięki złagodzeniu ograniczeń dotyczących własności gruntu i nieruchomości czy też ograniczeń dewizowych, tym samym zapewniając inwestorom zagranicznym prawo do repatriacji kapitału i zysków,

G. mając na uwadze, że w gospodarkach wielu państw AKP stosuje się przepisy pozwalające inwestorom zagranicznym na uczestniczenie w programach prywatyzacji i proponuje się duże zachęty podatkowe,

H. mając na uwadze, że państwa AKP zawarły 210 umów w sprawie BIZ z państwami członkowskimi UE oraz że coraz częściej zawierają także umowy z innymi krajami rozwijającymi się,

I. mając na uwadze duże znaczenie dostępności dodatkowych środków finansowych, dzięki większemu napływowi BIZ i możliwościom handlowym, dla stabilności gospodarczej i społecznej oraz trwałego rozwoju państw AKP,

Znaczenie BIZ

1. sądzi, że ze względu na niewystarczające zasoby służące finansowaniu rozwoju długoterminowego oraz w świetle milenijnych celów rozwoju, które wydają się coraz trudniejsze do osiągnięcia do roku 2015, przyciągnięcie BIZ zajmuje obecnie naczelne miejsce w strategiach odnowy gospodarczej;

2. podkreśla konieczność wspierania państw AKP w dążeniu do zwiększenia napływu BIZ i transferu odpowiednich technologii w celu stymulowania rozwoju i konkurencyjności;

3. uważa, że należy dokonać przeglądu strategii politycznych mających na celu przyciągnięcie BIZ oraz poważnie rozpatrzyć stosunek kosztów i korzyści, z uwzględnieniem degradacji środowiska, jak również problemów społecznych i wkładu w realizację celów gospodarki narodowej w zakresie trwałego rozwoju;

Otoczenie przedsiębiorstw

4. potwierdza, że odpowiedzialność za rozwój państw AKP spoczywa przede wszystkim na nich samych, oraz uznaje podstawowe znaczenie starań na rzecz rozwoju podejmowanych na szczeblu krajowym, obejmujących trwałą stabilność makroekonomiczną oraz otoczenie biznesu;

5. podkreśla niepomierne znaczenie czynników lokalizacji, takich jak infrastruktura gospodarcza i socjalna, klimat przedsiębiorczości, lokalne warunki rynkowe, dostępność zasobów, aktywne inicjatywy na rzecz promowania inwestycji oraz dostępność aktywów, dla decyzji o zainwestowaniu w kraju przyjmującym;

6. przychylnie odnosi się do obecnego przywiązywania wagi do umacniania rządów i zwiększania przejrzystości w celu zapewnienia korzyści także osobom ubogim;

7. podkreśla, że wiele państw AKP wciąż wymaga znacznych inwestycji publicznych w celu przezwyciężenia trudności związanych z wysokimi kosztami transportu w regionie, często niewielkimi rynkami, rolnictwem o niskiej produktywności, niekorzystnymi warunkami agroklimatycznymi, dużym obciążeniem zdrowotnym oraz wolnym tempem rozpowszechniania zagranicznych technologii;

Promowanie europejskich BIZ

8. uznaje, że dzięki czynnikom będącym motorem inwestycji w krajach przyjmujących — tzw. czynnikom przyciągającym — oraz współpracy regionalnej możliwa jest większa stabilność finansowa, lepsza koordynacja polityki, lepsze planowanie infrastruktury i bardziej dynamiczny model rozwoju przemysłowego, co może prowadzić do powstania bardziej sprzyjającego klimatu inwestycyjnego zarówno dla firm krajowych, jak i zagranicznych;

9. wzywa państwa AKP do stopniowego rozwijania odpowiednich inicjatyw na rzecz integracji regionalnej oraz podziału pracy;

10. podkreśla ponadto niepomierne znaczenie czynników będących motorem inwestycji w krajach pochodzenia — tzw. czynników wypychających — obejmujących między innymi warunki rynkowe i handlowe, koniunkturę gospodarczą oraz politykę krajową prowadzoną przez rząd;

11. wzywa państwa członkowskie UE i Komisję Europejską do utrzymania wysokiego standardu monitorowania i kontroli europejskich korporacji transnarodowych, zwłaszcza z branż newralgicznych, dzięki zobowiązaniu ich do stosowania się do wysokich standardów odpowiedzialności korporacyjnej, wymianie informacji zgromadzonych wraz z decydentami politycznymi kraju przyjmującego oraz wypracowywaniu środków dyscyplinarnych i systemu kompensacji w przypadku wyraźnie negatywnych skutków dla gospodarki kraju przyjmującego;

12. wzywa państwa członkowskie UE do uzgodnienia wspólnych ram rozpowszechniania informacji o możliwościach inwestycyjnych w państwach AKP przy jednoczesnym zachęcaniu ich do rozszerzenia zakresu dwustronnych umów inwestycyjnych, które obecnie koncentrują się na Niemczech, Wielkiej Brytanii, Belgii, Francji i Holandii;

13. wzywa ponadto państwa członkowskie UE, aby niezwłocznie uzgodniły wspólne ramy działań innowacyjnych mających na celu promocję inwestycji, polegające między innymi na zapewnieniu przedsiębiorstwom i instytucjom konkretnych zachęt finansowych i innych zachęt w celu przekazywania technologii państwom AKP, a także na zapewnieniu przedsiębiorstwom inwestującym w państwach AKP ulg podatkowych; niemniej podkreśla, że nie może to zastępować finansowania na rzecz rozwoju i lepszej, bardziej przewidywalnej oficjalnej pomocy rozwojowej;

14. podkreśla konieczność zanalizowania powiązań BIZ z lokalnymi inwestycjami oraz konieczność przeprowadzenia uporządkowanej dyskusji na temat sposobów promowania więzi między korporacjami transnarodowymi a lokalnymi firmami, w tym konieczność wspierania dialogu publiczno-prywatnego w celu zniesienia głównych barier inwestycyjnych;

15. wyraża zaniepokojenie brakiem informacji na temat krajowych i regionalnych implikacji uwzględnienia postanowień o inwestycjach w umowach o partnerstwie gospodarczym;

16. zwraca się do Komisji Europejskiej o przekazywanie WZP raz w roku informacji o udziale BIZ pochodzących z UE w porównaniu z BIZ napływającymi z innych części świata;

Wykorzystanie instrumentów umowy z Kotonu w celu promowania BIZ

17. nalega, aby Europejski Bank Inwestycyjny wzmocnił i usprawnił instrument inwestycyjny tak, aby stanowił on realną pomoc dla sektora prywatnego w państwach AKP;

18. jednocześnie nalega, aby strony umowy z Kotonu rozszerzyły zakres instrumentu inwestycyjnego na promowanie inwestycji, w szczególności poprzez uczynienie z niego instrumentu służącego promowaniu przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego w uzupełnieniu do jego obecnego zakresu działań;

19. nalega, aby Komisja Europejska i strony umowy z Kotonu ustanowiły — w ramach 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju — odpowiednio finansowany instrument lub agencję gwarancji inwestycyjnych, o których mowa w art. 77 ust. 4 umowy z Kotonu;

20. podkreśla pilną konieczność przedefiniowania roli i mandatu wspólnych instytucji AKP-UE — Centrum Rozwoju Przedsiębiorstw oraz Centrum Technicznego ds. Współpracy w Dziedzinie Rolnictwa i Obszarów Wiejskich — w celu przyznania im mandatu obejmującego ukierunkowane promowanie inwestycji wraz z proporcjonalnymi środkami finansowymi na jego realizację;

21. wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie UE do zwiększenia zakresu wsparcia finansowego i technicznego na rzecz krajowych i regionalnych agencji promocji inwestycji AKP (IPA), w tym przyznania im jednoznacznych uprawnień do inwestycji zagranicznych;

22. podkreśla konieczność podjęcia działań — zwłaszcza w ramach współpracy AKP-UE — na rzecz zmniejszenia deficytu strukturalnego występującego w państwach AKP w zakresie przyciągania i zatrzymywania napływu BIZ; wzywa wszystkie strony umowy z Kotonu, aby położyły szczególny nacisk na mobilizację zasobów na rzecz rozwoju infrastruktury, inwestycji społecznych i gospodarczych oraz dobrych rządów;

23. podkreśla ponadto konieczność zapewnienia — dzięki odpowiedniej polityce i instytucjom — aby oczekiwany wzrost napływu BIZ do państw AKP, w szczególności w postaci bogactw naturalnych, wywierał zrównoważony wpływ na ich rozwój; wzywa zatem państwa AKP do wypełnienia w tym zakresie zobowiązań dotyczących rozwoju, a społeczność międzynarodową — do wspierania tych starań;

24. zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji Radzie AKP-UE, Komisji Europejskiej, Bankowi Światowemu, Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu oraz Afrykańskiemu Bankowi Rozwoju.

[1] Przyjęta przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE w dniu 22 listopada 2007 r. w Kigali (Rwanda).

[2] Dz.U. L 287 z 28.10.2005, str. 4.

--------------------------------------------------