Umowa o partnerstwie i współpracy

między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony [1]

KRÓLESTWO BELGII,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

IRLANDIA,

REPUBLIKA WŁOSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

REPUBLIKA AUSTRII,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

REPUBLIKA FINLANDII,

KRÓLESTWO SZWECJI,

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

Umawiające się Strony Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali oraz Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

zwane dalej "Państwami Członkowskimi", oraz

WSPÓLNOTA EUROPEJSKA, EUROPEJSKA WSPÓLNOTA WĘGLA I STALI ORAZ EUROPEJSKA WSPÓLNOTA ENERGII ATOMOWEJ,

zwane dalej "Wspólnotą",

z jednej strony, oraz

GRUZJA,

z drugiej strony,

UWZGLĘDNIAJĄC więzi istniejące między Wspólnotą, jej Państwami Członkowskimi, a Gruzją, a także wspólnie uznawane wartości,

UZNAJĄC, że wolą Wspólnoty i Gruzji jest zacieśnianie tych więzi i ustanowienie partnerstwa oraz współpracy, która zacieśniłaby i poszerzyła istniejące już między nimi stosunki, w szczególności na podstawie Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą oraz Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie handlu i współpracy handlowo-gospodarczej, podpisanej dnia 18 grudnia 1989 r.,

UWZGLĘDNIAJĄC, że Wspólnota i jej Państwa Członkowskie oraz Gruzja zobowiązują się do wzmacniania swobód politycznych i gospodarczych leżących u podstaw partnerstwa,

UWZGLĘDNIAJĄC, że Strony zobowiązują się do wspierania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz rozstrzygania sporów na drodze pokojowej, a także do współpracy zmierzającej do realizacji tych celów w ramach Narodów Zjednoczonych oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE),

UWZGLĘDNIAJĄC, że Wspólnota i jej Państwa Członkowskie oraz Gruzja zobowiązały się z całą stanowczością do pełnej realizacji wszystkich postanowień i wszystkich zasad zawartych w Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), w dokumentach końcowych kolejnych konferencji poświęconych tej problematyce, jakie odbyły się w Madrycie i w Wiedniu, w dokumencie Konferencji bońskiej KBWE w sprawie współpracy gospodarczej, w Karcie Paryskiej Nowej Europy i w dokumencie pt. "Wyzwania zmian" KBWE w Helsinkach z 1992 r. oraz w innych dokumentach OBWE o zasadniczym znaczeniu,

UZNAJĄC, że w takim kontekście wspieranie niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Gruzji przyczyni się do zachowania pokoju i stabilności w Europie,

PRZEKONANE o nadrzędnym znaczeniu państwa prawa i poszanowania praw człowieka, w szczególności praw mniejszości, wprowadzenia systemu opartego na pluralizmie oraz wolnych i demokratycznych wyborach, a także liberalizacji gospodarczej mającej na celu wprowadzenie gospodarki rynkowej oraz uznając wysiłki Gruzji na rzecz utworzenia systemu politycznego i gospodarczego opartego na tych zasadach,

WIERZĄC, że pełna realizacja niniejszej Umowy o partnerstwie i współpracy zakłada oraz przyczyni się do dalszej realizacji reform politycznych, gospodarczych i prawnych w Gruzji, określając warunki niezbędne dla współpracy, w szczególności w świetle postanowień końcowych KBWE w Bonn,

PRAGNĄC popierać proces współpracy regionalnej na obszarach objętych niniejszą Umową z państwami sąsiadującymi, w celu wspierania dobrobytu i stabilności w regionie, w szczególności inicjatywy mające na celu wzmocnienie współpracy i wzajemnego zaufania między Niepodległymi Państwami regionu Zakaukazia i innymi państwami sąsiadującymi,

PRAGNĄC nawiązać i rozwijać we wzajemnym interesie stały dialog polityczny na temat kwestii dwustronnych i międzynarodowych,

UZNAJĄC I WSPIERAJĄC wolę ustanowienia ścisłej współpracy z instytucjami europejskimi przez Gruzję,

UWZGLĘDNIAJĄC konieczność wspierania inwestycji w Gruzji, w szczególności w sektorze energetycznym, oraz ze względu na znaczenie, jakie Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przywiązują do równych warunków przesyłu w celu wywozu produktów energii; potwierdzając przywiązanie Wspólnoty, jej Państw Członkowskich i Gruzji do Europejskiej Karty Energetycznej, do pełnego zastosowania Traktatu Karty Energetycznej oraz Protokołu Karty Energetycznej dotyczącego efektywności energetycznej i związanych z tym aspektów środowiskowych,

UWZGLĘDNIAJĄC wspólnotowe starania zmierzające do zapewnienia, w miarę potrzeb, współpracy gospodarczej i pomocy technicznej,

ŚWIADOME użyteczności niniejszej Umowy w zakresie stopniowego zbliżenia z Gruzją i szerszego obszaru współpracy w Europie i w regionach sąsiadujących, jak również stopniową integrację w otwartym systemie międzynarodowym,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązanie Stron do liberalizacji handlu, zgodnie z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO),

ŚWIADOME potrzeby poprawy warunków wpływających na działalność gospodarczą i inwestycje, jak również warunków w takich dziedzinach jak zakładanie spółek, praca, świadczenie usług i przepływ kapitału,

PRZEKONANE, że niniejsza Umowa stworzy między Stronami nowy klimat w ich stosunkach gospodarczych, korzystny w szczególności dla rozwoju handlu i inwestycji, które są istotne dla restrukturyzacji gospodarczej i modernizacji technologicznej,

PRAGNĄC nawiązania ścisłej współpracy w dziedzinie ochrony środowiska, z uwzględnieniem współzależności istniejących w tej dziedzinie między Stronami,

UZNAJĄC, że współpraca w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji stanowi jeden z priorytetowych celów niniejszej Umowy,

PRAGNĄC nawiązania współpracy kulturalnej i poprawy przepływu informacji,

UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Ustanawia się partnerstwo między Wspólnotą i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony. Określa się następujące cele partnerstwa:

- stworzenie odpowiednich ram dla dialogu politycznego między Stronami w celu umożliwienia rozwoju stosunków politycznych,

- popieranie starań podjętych przez Gruzję w celu umocnienia demokracji, rozwoju gospodarki i całkowitego przejścia do gospodarki rynkowej,

- wspieranie wymiany handlowej i inwestycji, jak również harmonijnych stosunków gospodarczych między Stronami, sprzyjających trwałemu rozwojowi gospodarczemu,

- stworzenie podstaw współpracy prawnej, gospodarczej, społecznej, finansowej, obywatelskiej, naukowej, technologicznej oraz kulturalnej.

TYTUŁ I

ZASADY OGÓLNE

Artykuł 2

Poszanowanie demokracji, zasad prawa międzynarodowego oraz praw człowieka określonych w szczególności w Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie końcowym z Helsinek i w Paryskiej Karcie Nowej Europy, jak również zasad gospodarki rynkowej określonych w szczególności w dokumentach KBWE w Bonn, stanowi podstawę polityki wewnętrznej i zewnętrznej Stron oraz podstawowy element partnerstwa oraz niniejszej Umowy.

Artykuł 3

Strony uznają, że dla przyszłego dobrobytu i stabilności najistotniejsze jest, aby nowe niepodległe państwa powstałe w wyniku rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwane dalej "Niepodległymi Państwami", podtrzymywały i rozwijały współpracę zgodnie z zasadami zawartymi w Akcie końcowym z Helsinek i z prawem międzynarodowym, a także w duchu stosunków dobrosąsiedzkich, i dołożą wszelkich starań, aby wspierać ten proces.

Artykuł 4

Strony odpowiednio przeanalizują zmieniające się warunki w Gruzji, w szczególności warunki ekonomiczne oraz wprowadzanie w życie reform gospodarczych, których celem jest gospodarka rynkowa. Rada Współpracy może kierować pod adresem Stron zalecenia dotyczące rozwinięcia każdej części niniejszej Umowy w świetle zaistniałych okoliczności.

TYTUŁ II

DIALOG POLITYCZNY

Artykuł 5

Strony nawiązują regularny dialog polityczny, który zamierzają rozwijać i zacieśniać. Dialog ten towarzyszy i sprzyja zbliżeniu między Wspólnotą a Gruzją, wspiera obecne zmiany polityczne oraz gospodarcze, a także przyczynia się do powstania nowych form współpracy. Dialog polityczny:

- zacieśni więzi między Gruzją a Wspólnotą i jej Państwami Członkowskimi, a tym samym ze społecznością krajów demokratycznych. Zrealizowane dzięki niniejszemu Układowi zbliżenie gospodarcze doprowadzi do bardziej intensywnych stosunków politycznych,

- doprowadzi do dalszego zbliżenia stanowisk w kwestiach międzynarodowych ważnych dla obu Stron, podnosząc tym samym bezpieczeństwo i stabilność w regionie oraz wspierając dalszy rozwój Niepodległych Państw Zakaukazia,

- przewiduje, że Strony podejmują wysiłki na rzecz współpracy w sprawach ukierunkowanych na wzmocnienie stabilności i bezpieczeństwa w Europie, przestrzeganie zasad demokracji, poszanowanie i wspieranie praw człowieka, w szczególności mniejszości, a także, że w razie potrzeby Strony przeprowadzają konsultacje w określonych kwestiach.

Dialog ten może przebiegać na poziomie regionalnym, przyczyniając się do łagodzenia regionalnych napięć i konfliktów.

Artykuł 6

Na szczeblu ministerialnym dialog polityczny prowadzony jest w ramach Rady Współpracy, powołanej na mocy art. 81, a na innych szczeblach na zasadach wzajemnego porozumienia.

Artykuł 7

Strony ustalają inne procedury i mechanizmy dialogu politycznego, w szczególności w następujących formach:

- regularnych spotkań na szczeblu wysokich urzędników między przedstawicielami Wspólnoty i jej Państw Członkowskich, z jednej strony, a przedstawicielami Gruzji, z drugiej strony,

- pełnego wykorzystania kanałów dyplomatycznych między Stronami, w tym w szczególności odpowiednich kontaktów w ramach współpracy dwu- lub wielostronnej, jak na przykład sesji Narodów Zjednoczonych, KBWE i innych,

- wszelkich innych środków, w tym możliwości spotkań ekspertów, które mogłyby przyczynić się do zacieśnienia i rozwoju dialogu politycznego.

Artykuł 8

Dialog polityczny na szczeblu parlamentarnym prowadzony jest w ramach Parlamentarnej Komisji Współpracy powołanej na mocy art. 86.

TYTUŁ III

OBRÓT TOWAROWY

Artykuł 9

1. Strony przyznają sobie wzajemnie klauzulę największego uprzywilejowania w odniesieniu do wszystkich dziedzin dotyczących:

- ceł i opłat stosowanych w przywozie i wywozie, w tym metody poboru tych ceł i opłat,

- postanowień dotyczących odprawy celnej, tranzytu, składowania i przeładunku,

- podatków i wszelkiego rodzaju innych opłat wewnętrznych stosowanych bezpośrednio lub pośrednio do przywożonych towarów,

- metod dokonywania płatności i ich przekazywania,

- zasad dotyczących sprzedaży, zakupu, transportu, dystrybucji i wykorzystania towarów na rynku wewnętrznym.

2. Postanowienia ust. 1 nie mają zastosowania do:

a) korzyści przyznanych w celu ustanowienia unii celnej lub strefy wolnego handlu albo na mocy ustanowienia takiej unii lub strefy;

b) przywilejów przyznanych niektórym krajom zgodnie z zasadami WTO oraz na mocy innych umów międzynarodowych na rzecz krajów rozwijających się;

c) korzyści przyznanych krajom ościennym w celu usprawnienia przewozów w strefie nadgranicznej.

3. Postanowień ust. 1 nie stosuje się w okresie przejściowym, który upływa w dniu przystąpienia Gruzji do WTO lub w dniu 31 grudnia 1998 r., w zależności od tego, która z tych dat będzie wcześniejsza, do korzyści określonych w załączniku I i przyznanych przez Gruzję innym państwom, które powstały w wyniku rozpadu ZSRR.

Artykuł 10

1. Strony ustalają, że zasada swobodnego tranzytu jest zasadniczym warunkiem osiągnięcia celów niniejszej Umowy.

W związku z tym każda ze Stron gwarantuje możliwość tranzytu bez żadnych ograniczeń przez swoje terytorium towarów pochodzących z obszaru celnego lub przeznaczonych na obszar celny drugiej ze Stron.

2. Zasady określone w art. V ust. 2–5 GATT stosuje się między Stronami.

3. Zasady zawarte w niniejszym artykule pozostają bez uszczerbku dla jakiejkolwiek innej uzgodnionej między Stronami zasady specjalnej dotyczącej szczególnych sektorów, w szczególności transportu lub produktów.

Artykuł 11

Bez uszczerbku dla praw i obowiązków wynikających z konwencji międzynarodowych w sprawie odprawy czasowej towarów wiążących obie Strony, każda ze Stron przyznaje ponadto drugiej Stronie zwolnienie z opłat przywozowych i ceł nakładanych na czasowo odprawione produkty, w przypadkach oraz według procedur, jakie nakłada w tej dziedzinie jakakolwiek inna konwencja międzynarodowa wiążąca Stronę, zgodnie z jej prawodawstwem. Uwzględnia się warunki, pod jakimi zobowiązania wynikające z takiej konwencji zostały zaakceptowane przez daną Stronę.

Artykuł 12

1. Towary pochodzące z Gruzji są przywożone do Wspólnoty bez żadnych ograniczeń ilościowych, bez uszczerbku dla postanowień art. 14, 17 i 18 niniejszej Umowy.

2. Towary pochodzące ze Wspólnoty są przywożone do Gruzji bez żadnych ograniczeń ilościowych i środków wywołujących podobny skutek, bez uszczerbku dla postanowień art. 14 niniejszej Umowy.

Artykuł 13

Towary wymieniane są między Stronami po cenach rynkowych.

Artykuł 14

1. W przypadku gdy jakikolwiek produkt jest przywożony na obszar jednej ze Stron w takich zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje to lub może spowodować szkodę dla krajowych producentów towarów podobnych lub bezpośrednio konkurencyjnych, wówczas Wspólnota lub Gruzja, zależnie od okoliczności, może podjąć odpowiednie działania zgodnie z następującymi procedurami i warunkami.

2. Przed podjęciem jakichkolwiek środków lub w przypadkach, do których stosuje się ust. 4, Wspólnota lub Gruzja, zależnie od okoliczności, dostarcza Radzie Współpracy wszelkich odpowiednich informacji potrzebnych do znalezienia rozwiązania odpowiadającego obu Stronom, zgodnie z postanowieniami tytułu XI.

3. Jeśli w wyniku konsultacji w ciągu 30 dni od chwili, gdy zwróciły się do Rady Współpracy, Strony nie dojdą do porozumienia, co do działań, jakie należy przedsięwziąć, aby zaradzić powstałej sytuacji, Strona, która wnioskowała o konsultacje, ma prawo ograniczyć przywóz przedmiotowych produktów w takim zakresie i na taki okres, jak jest to konieczne do zapobiegnięcia lub naprawienia szkody, lub też może podjąć inne odpowiednie środki.

4. W okolicznościach krytycznych, kiedy zwłoka stwarza niebezpieczeństwo powstania szkód trudno odwracalnych, Strony mogą podjąć odpowiednie środki zanim przystąpią do konsultacji, pod warunkiem że konsultacje zostają zaproponowane niezwłocznie po podjęciu takich działań.

5. Dobierając środki na mocy niniejszego artykułu, Strony przyznają pierwszeństwo tym środkom, które w jak najmniejszym stopniu zakłócają realizację celów niniejszego Układu.

6. Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie narusza ani nie wpływa w jakikolwiek sposób na przyjęcie przez którąkolwiek ze Stron środków antydumpingowych lub wyrównawczych, zgodnie z art. VI GATT, Porozumieniem w sprawie stosowania art. VI GATT, Porozumieniem w sprawie wykładni i stosowania art. VI, XVI i XXIII GATT lub właściwym prawodawstwem wewnętrznym.

Artykuł 15

Strony zobowiązują się rozważyć rozwinięcie postanowień niniejszej Umowy dotyczących wymiany towarowej między nimi, w zależności od okoliczności, w szczególności od sytuacji powstałej w wyniku przystąpienia Gruzji do WTO. Rada Współpracy może formułować pod adresem Stron zalecenia dotyczące tego rozwoju, które, po zaakceptowaniu, mogą być wprowadzane w życie w drodze porozumienia między Stronami, zgodnie z ich odpowiednimi procedurami.

Artykuł 16

Niniejsza Umowa nie stanowi przeszkody dla zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego; ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin; ochrony zasobów naturalnych; ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, lub ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej lub dotyczącymi złota i srebra. Jednakże takie zakazy lub ograniczenia nie powinny stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w wymianie handlowej między Stronami.

Artykuł 17

Niniejszego tytułu nie stosuje się do handlu wyrobami włókienniczymi, objętych działami 50–63 Nomenklatury Scalonej. Handel tymi produktami reguluje odrębne porozumienie parafowane dnia 22 grudnia 1995 r. i stosowane tymczasowo od dnia 1 stycznia 1996 r.

Artykuł 18

1. Handel produktami podlegającymi Traktatowi ustanawiającemu Europejską Wspólnotę Węgla i Stali regulowany jest postanowieniami niniejszego tytułu, z wyłączeniem art. 12.

2. Powołuje się grupę kontaktową do spraw węgla i stali, składającą się z przedstawicieli Wspólnoty, z jednej strony, oraz z przedstawicieli Gruzji, z drugiej strony.

Grupa kontaktowa regularnie wymienia informacje na temat wszelkich kwestii dotyczących węgla i stali, stanowiących przedmiot zainteresowania Stron.

Artykuł 19

Handel materiałami jądrowymi prowadzony jest zgodnie z postanowieniami Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. W razie potrzeby obrót materiałami jądrowymi będzie podlegać postanowieniom specjalnej umowy, która zostanie zawarta między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Gruzją.

TYTUŁ IV

POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ I INWESTYCJI

ROZDZIAŁ I

WARUNKI PRACY

Artykuł 20

1. Z zastrzeżeniem przepisów prawnych, warunków i procedur mających zastosowanie w każdym Państwie Członkowskim, Wspólnota i Państwa Członkowskie dołożą starań w celu zapewnienia obywatelom gruzińskim, zatrudnionym legalnie na terytorium danego Państwa Członkowskiego, że nie będzie wobec nich stosowana jakakolwiek dyskryminacja ze względu na narodowość w dziedzinie warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia z pracy, w porównaniu z własnymi obywatelami.

2. Z zastrzeżeniem ustawowych warunków i procedur mających zastosowanie w Gruzji, Gruzja zapewnia pracownikom będącym obywatelami danego Państwa Członkowskiego, zatrudnionym legalnie na terytorium Gruzji, że nie będzie wobec nich stosowana jakakolwiek dyskryminacja ze względu na narodowość w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia z pracy, w porównaniu z jej obywatelami.

Artykuł 21

Rada Współpracy bada możliwości poprawy warunków pracy przedsiębiorców zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami podjętymi przez Strony, łącznie ze zobowiązaniami określonymi w dokumencie KBWE w Bonn.

Artykuł 22

Rada Współpracy opracowuje zalecenia w celu zastosowania postanowień art. 20 i 21.

ROZDZIAŁ II

WARUNKI ZAKŁADANIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK

Artykuł 23

1. Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane przedsiębiorstwom państw trzecich, w chwili zakładania przedsiębiorstw gruzińskich, określonych w art. 25 lit. d).

2. Bez uszczerbku dla zastrzeżeń wymienionych w załączniku IV, Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają spółkom zależnym spółek gruzińskich, założonym na ich terytorium, traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane wszystkim przedsiębiorstwom wspólnotowym, pod względem ich działalności.

3. Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają oddziałom spółek gruzińskich założonych na ich terytorium traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane oddziałom spółek państw trzecich w zakresie prowadzonej działalności.

4. Bez uszczerbku dla zastrzeżeń wymienionych w załączniku V oraz zgodnie z tam określonymi warunkami, Gruzja przyznaje zakładanym spółkom wspólnotowym, zgodnie z definicją określoną w art. 25 lit. d), traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane spółkom gruzińskim lub spółkom jakiegokolwiek państwa trzeciego, w zależności od tego, które jest korzystniejsze, oraz przyznaje spółkom zależnym i oddziałom spółek wspólnotowych założonym na jej terytorium traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane jej własnym spółkom lub oddziałom lub spółkom i oddziałom państw trzecich, w zależności od tego, które jest korzystniejsze w zakresie prowadzonej działalności.

Artykuł 24

1. Bez uszczerbku dla postanowień art. 100, postanowień art. 23 nie stosuje się dla transportu powietrznego, żeglugi śródlądowej i transportu morskiego.

2. Jednakże w odniesieniu do działalności agencji żeglugowej w zakresie przepisów dotyczących usług międzynarodowego transportu morskiego, łącznie z transportem intermodalnym obejmującym częściowo drogę morską, każda ze Stron zezwoli spółkom drugiej Strony na obecność handlową na swoim terytorium w postaci spółek zależnych lub oddziałów, na warunkach zakładania i prowadzenia działalności nie mniej korzystnych, niż warunki przyznawane jej własnym spółkom lub spółkom zależnym lub spółkom zależnym lub oddziałom spółek jakiegokolwiek państwa trzeciego, w zależności od tego, które są korzystniejsze.

3. Działalność ta obejmuje, ale nie ogranicza się do:

a) obrotu i sprzedaży usług transportu morskiego i usług powiązanych przez bezpośredni kontakt z klientami, począwszy od oferty cenowej aż do fakturowania, bez względu na to, czy usługi te są wykonywane lub oferowane przez samego usługodawcę, czy przez usługodawców, z którymi sprzedający usługi zawarł stałe umowy handlowe;

b) nabycia i korzystania, na własny rachunek lub w imieniu klientów (i w celu odsprzedaży klientom), z jakichkolwiek usług transportowych lub usług powiązanych, łącznie z wewnętrznymi usługami transportowymi, bez względu na środek transportu, w szczególności żeglugi śródlądowej, transportu drogowego lub kolejowego, niezbędnych dla dostarczania usługi kompleksowej;

c) przygotowania dokumentacji dotyczącej transportu, dokumentów celnych lub innych dokumentów odnoszących się do pochodzenia i charakteru towarów transportowanych;

d) dostarczania informacji w zakresie działalności gospodarczej wszelkimi środkami, łącznie z zastosowaniem skomputeryzowanych systemów informacyjnych oraz elektronicznej wymiany danych (z zastrzeżeniem niedyskryminacyjnych ograniczeń dotyczących telekomunikacji);

e) dokonania uzgodnień gospodarczych, w tym udziału w kapitale zakładowym spółki i powoływania personelu rekrutowanego na miejscu (lub, w przypadku personelu zagranicznego, z zastrzeżeniem odpowiednich postanowień niniejszej Umowy), z wszelkimi lokalnymi agencjami żeglugowymi;

f) działania w imieniu spółek, miedzy innymi czasowe zawinięcie statku do portu lub – w razie potrzeby – przejęcie ładunku.

Artykuł 25

Do celów niniejszej Umowy:

a) "spółka wspólnotowa" lub "spółka gruzińska" oznacza odpowiednio spółkę założoną zgodnie z prawem danego Państwa Członkowskiego lub Gruzji, posiadającą siedzibę statutową, zarząd lub główne miejsce prowadzenia działalności na terytorium odpowiednio Wspólnoty lub Gruzji. Jednakże jeśli spółka założona odpowiednio zgodnie z prawodawstwem danego Państwa Członkowskiego lub Gruzji ma tylko swoją siedzibę statutową na terytorium Wspólnoty lub Gruzji, to jest ona uważana odpowiednio za spółkę wspólnotową albo spółkę gruzińską, jeśli jej działalność ma rzeczywisty i ciągły związek odpowiednio z gospodarką jednego z Państw Członkowskich lub Gruzji;

b) "spółka zależna" danej spółki oznacza spółkę faktycznie kontrolowaną przez pierwszą spółkę;

c) "oddział" spółki oznacza zakład nieposiadający osobowości prawnej, który posiada atrybuty stałości, do których należy na przykład bycie rozszerzeniem podmiotu macierzystego, który posiada zarząd oraz jest materialnie wyposażony w celu negocjowania spraw gospodarczych ze stronami trzecimi, tak by te ostatnie, wiedząc że, o ile to konieczne, będzie istniał związek prawny z podmiotem macierzystym, którego siedziba zarządu znajduje się za granicą, nie musiały kontaktować się bezpośrednio z podmiotem macierzystym, lecz mogły zawierać transakcje gospodarcze w zakładzie stanowiącym rozszerzenie tego podmiotu;

d) "zakładanie przedsiębiorstw" oznacza prawo spółek wspólnotowych lub gruzińskich, określone w lit. a) do działalności gospodarczej poprzez tworzenie spółek zależnych i oddziałów odpowiednio w Gruzji lub we Wspólnocie;

e) "działanie" oznacza wykonywanie działalności gospodarczej;

f) "działalność gospodarcza" oznacza działalność o charakterze przemysłowym, handlowym i zawodowym.

W odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego, w tym działań transportu intermodalnego częściowo drogą morską, postanowienia niniejszego rozdziału oraz rozdziału III stosuje się również do obywateli Państw Członkowskich lub Gruzji, których spółki mają siedziby odpowiednio poza Wspólnotą lub Gruzją, oraz spółek żeglugowych mających siedzibę poza Wspólnotą lub Gruzją i kontrolowanych przez obywateli danego Państwa Członkowskiego lub Gruzji, jeśli ich statki są zarejestrowane odpowiednio w tym Państwie Członkowskim lub w Gruzji odpowiednio, zgodnie z ich właściwym prawodawstwem.

Artykuł 26

1. Nie naruszając innych postanowień niniejszej Umowy, nic nie stoi na przeszkodzie, aby Strony podjęły środki ostrożności, w szczególności chcąc zapewnić bezpieczeństwo inwestorów, deponentów, posiadaczy polis ubezpieczeniowych lub osób, do których należą prawa powiernicze od usługodawcy finansowego lub zapewniające integralność i stabilność systemu finansowego. W przypadku gdy środki te są niezgodne z postanowieniami niniejszej Umowy, nie mogą być one zastosowane zgodnie z niniejszą Umową jako środki uchylania się od zobowiązań Strony.

2. Umowa nie może zawierać żadnych postanowień, które wymagałyby od którejkolwiek ze Stron ujawnienia informacji odnoszących się do interesów i rachunków indywidualnych klientów lub jakiejkolwiek informacji poufnej lub informacji zastrzeżonej będącej w posiadaniu instytucji publicznych.

3. Do celów niniejszej Umowy "usługi finansowe" oznaczają działania opisane w załączniku III.

Artykuł 27

Postanowienia niniejszej Umowy pozostają bez uszczerbku dla stosowania przez każdą ze Stron wszelkich środków niezbędnych w celu uniknięcia obchodzenia jej środków odnoszących się do dostępu państw trzecich do ich rynku, w oparciu o postanowienia niniejszej Umowy.

Artykuł 28

1. Bez względu na postanowienia rozdziału I niniejszego tytułu, spółka wspólnotowa lub spółka gruzińska założona odpowiednio na terytorium Gruzji lub Wspólnoty ma prawo zatrudniać w swoich spółkach zależnych lub oddziałach, zgodnie z prawodawstwem obowiązującym w kraju założenia, na terytorium Gruzji lub Wspólnoty, odpowiednio obywateli Państw Członkowskich Wspólnoty lub Gruzji, pod warunkiem że pracownicy ci będą należeć do kluczowego personelu określonego w ust. 2, oraz że zostaną zatrudnieni wyłącznie przez te spółki, spółki zależne lub oddziały. Dokument pobytowy i pozwolenie na pracę takich pracowników są wydawane wyłącznie na okres zatrudnienia.

2. Kluczowy personel wyżej wymienionych spółek, zwanych dalej "organizacjami", składa się z "osób przeniesionych w ramach przedsiębiorstwa", zgodnie z lit. c) i należących do określonych poniżej kategorii, pod warunkiem że organizacja posiada osobowość prawną, a osoby zainteresowane zostały zatrudnione przez tę spółkę lub były partnerami tej spółki (innymi niż udziałowcy większościowi) przez okres co najmniej jednego roku bezpośrednio poprzedzającego takie przejście:

a) osób pracujących na wyższych stanowiskach organizacji, których główne zadanie polega na kierowaniu zakładem, pod kontrolą lub ogólnym kierownictwem zarządu lub udziałowców, lub odpowiednich organów, przy czym ich funkcje obejmują:

- kierowanie zakładem, departamentem lub działem zakładu,

- nadzorowanie i kontrolę pracy innych zatrudnionych, sprawujących funkcje nadzorcze, techniczne lub kierownicze,

- w ramach posiadanych kompetencji zatrudnianie lub zwalnianie, bądź zalecanie zatrudnienia lub zwalniania personelu oraz podejmowania innych działań związanych z personelem;

b) osób zatrudnionych przez daną organizację, posiadających szczególne kwalifikacje w dziedzinie obsługi przedsiębiorstwa, aparatury naukowej, technologii lub zarządzania. Ocena posiadanych kwalifikacji może dotyczyć, poza wiedzą specyficznie związaną z zakładem, wysokiego poziomu kompetencji w związku z danym rodzajem pracy lub działalności wymagającej specjalistycznej wiedzy technicznej, w tym członkowstwa w zawodach regulowanych;

c) "osoby przeniesione w ramach przedsiębiorstwa" definiuje się jako osoby fizyczne pracujące dla danego przedsiębiorstwa na terytorium jednej ze Stron lub czasowo przeniesione w ramach prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium drugiej ze Stron; dana organizacja musi posiadać główny zakład na terytorium jednej ze Stron, a transferu należy dokonać do zakładu (oddziału, spółki zależnej) tej organizacji, prowadzącego faktycznie podobną działalność gospodarczą na terytorium drugiej Strony.

Artykuł 29

1. Strony dokładają wszelkich starań w celu uniknięcia podejmowania środków lub działań ograniczających warunki zakładania lub funkcjonowania przedsiębiorstw na terytorium drugiej Strony w sposób bardziej rygorystyczny, niż miało to miejsce przed dniem podpisania niniejszej Umowy.

2. Postanowienia niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla postanowień art. 37; sytuacje objęte art. 37 podlegają jedynie postanowieniom tego artykułu, z wyłączeniem jakichkolwiek innych postanowień.

3. Działając w duchu partnerstwa i współpracy oraz w świetle postanowień art. 43, rząd Gruzji powiadamia Wspólnotę o swoim zamiarze przedłożenia nowego prawodawstwa bardziej rygorystycznych ustawowych lub przyjęcia nowych przepisów wykonawczych mogących ograniczyć warunki zakładania lub funkcjonowania w Gruzji oddziałów lub spółek zależnych przedsiębiorstw wspólnotowych, niż miało to miejsce w dniu poprzedzającym datę podpisania niniejszej Umowy. Wspólnota może zwrócić się do Gruzji o udzielenie informacji dotyczących projektów ustaw lub postanowień i rozpocząć konsultacje dotyczące tych projektów.

4. W przypadku gdy nowe prawodawstwo lub przepisy wykonawcze przyjęte w Gruzji stwarzają niebezpieczeństwo, że warunki zakładania lub funkcjonowania oddziałów lub spółek zależnych spółek wspólnotowych posiadających siedzibę w Gruzji będą bardziej rygorystyczne, niż miało to miejsce w dniu poprzedzającym datę podpisania niniejszej Umowy, takie prawodawstwa lub przepisów wykonawczych nie stosuje przez okres trzech lat od chwili wejścia w życie odpowiedniego aktu, do spółek zależnych lub oddziałów posiadających siedzibę w Gruzji w chwili wejścia w życie tego aktu.

ROZDZIAŁ III

TRANSGRANICZNE ŚWIADCZENIE USŁUG MIĘDZY WSPÓLNOTĄ A GRUZJĄ

Artykuł 30

1. Strony zobowiązują się, zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału, do stopniowego podejmowania niezbędnych kroków w celu umożliwienia świadczenia usług przez spółki wspólnotowe lub gruzińskie posiadające siedzibę w kraju Strony innej niż Strona, na terytorium której przebywa usługobiorca, uwzględniając rozwój sektora usług na terytorium każdej ze Stron.

2. Rada Współpracy opracuje zalecenia niezbędne dla realizacji ust. 1.

Artykuł 31

Strony współpracują na rzecz rozwoju sektora usług w Gruzji, zgodnie z zasadami gospodarki wolnorynkowej.

Artykuł 32

1. Strony zobowiązują się stosować zasadę nieograniczonego dostępu do międzynarodowego rynku i transportu morskiego, opartego na zasadach komercyjnych:

a) powyższe postanowienie pozostaje bez uszczerbku dla praw i zobowiązań wynikających z Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Kodeksu postępowania konferencji liniowych, odnoszących się do jednej lub drugiej Strony niniejszego Układu. Linie nieobjęte postanowieniami konferencji będą miały prawo działać w konkurencji ze statkami, wobec których mają zastosowanie postanowienia Konferencji, o ile będą przestrzegać zasad uczciwej konkurencji w oparciu o zasady wolnego handlu;

b) Strony potwierdzają swoje przywiązanie do zasad swobodnej konkurencji w masowym handlu towarami sypkimi i płynnymi.

2. Stosując zasady określone w ust. 1, Strony:

a) nie stosują od chwili wejścia w życie niniejszej Umowy klauzul o podziale ładunku z umów dwustronnych między jakimkolwiek Państwem Członkowskim Wspólnoty a byłym Związkiem Radzieckim;

b) nie wprowadzają, w przyszłych umowach dwustronnych z państwami trzecimi, klauzul o podziale ładunku, chyba że powstaną wyjątkowe okoliczności, w których przedsiębiorstwa żeglugi liniowej z jednej lub drugiej Strony niniejszego Układu nie miałyby innej możliwości rzeczywistego udziału w przewozie skierowanym do lub pochodzącym z zainteresowanego państwa trzeciego;

c) zakazują w przyszłych umowach dwustronnych wprowadzania klauzul o podziale ładunku w przypadku handlu masowego towarami sypkimi i płynnymi;

d) znoszą w chwili wejścia w życie niniejszej Umowy wszelkie środki jednostronne, przeszkody administracyjne, techniczne i inne, które mogłyby wywierać skutek ograniczający lub dyskryminacyjny w stosunku do swobody świadczenia usług w międzynarodowym transporcie morskim.

3. Każda ze Stron przyznaje między innymi statkom eksploatowanym przez obywateli lub spółki drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane własnym statkom w zakresie dostępu do portów otwartych dla handlu międzynarodowego, możliwość korzystania z infrastruktury i pomocniczych służb morskich w tych portach, jak również w dziedzinie ceł i opłat, ulg celnych, wskazania miejsc kotwiczenia i instalacji załadunkowych oraz rozładunkowych.

4. Obywatele i spółki wspólnotowe zapewniające świadczenia związane z transportem morskim mogą swobodnie świadczyć usługi w międzynarodowym transporcie drogą wodną rzeczną i morską na wodach wewnętrznych Gruzji i vice versa.

Artykuł 33

W celu zapewnienia skoordynowanego rozwoju transportu między Stronami, dostosowanego do ich potrzeb handlowych, warunki wzajemnego dostępu do rynku i świadczenia usług w transporcie drogowym, kolejowym i w żegludze śródlądowej, a także, gdy stosowne, transportem powietrznym będą stanowić przedmiot odrębnych uzgodnień negocjowanych między Stronami, po wejściu w życie niniejszej Umowy.

ROZDZIAŁ IV

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 34

1. Postanowienia niniejszego tytułu stosuje się z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.

2. Postanowienia niniejszego tytułu stosuje się do działalności, która na terytorium którejkolwiek ze Stron związana jest wykonywaniem władzy państwowej.

Artykuł 35

Do celów niniejszego tytułu, żadne postanowienie niniejszej Umowy nie sprzeciwia się stosowaniu przez Strony własnego prawodawstwa i przepisów wykonawczych dotyczących zgody na wjazd i pobyt, zatrudnienia, warunków pracy, osiedlania się przez osoby fizyczne oraz świadczenia usług, pod warunkiem że nie zniesie to osiągniętych kompromisów lub korzyści, jakie przysługują Stronom na mocy szczególnych postanowień niniejszej Umowy. Powyższe postanowienia pozostają bez uszczerbku dla stosowania art. 34.

Artykuł 36

Spółki, które są kontrolowane i wyłącznie posiadane wspólnie przez spółki gruzińskie lub spółki wspólnotowe, korzystają również z postanowień rozdziałów II, III i IV.

Artykuł 37

Traktowanie przyznane przez którąkolwiek ze Stron drugiej Stronie na podstawie niniejszej Umowy od dnia poprzedzającego o miesiąc datę wejścia w życie stosownych obowiązków, wynikających z Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS), nie może być w żadnym wypadku korzystniejsze, jeśli chodzi o sektory lub środki, do których odnosi się GATS, niż traktowanie przyznane przez pierwszą ze Stron zgodnie z postanowieniami GATS, a to bez względu na sektor, podsektor czy tryb świadczenia usługi.

Artykuł 38

Do celów rozdziałów II–IV nie uwzględnia się traktowania przyznawanego przez Wspólnotę, jej Państwa Członkowskie lub Gruzję na podstawie zobowiązań zaciągniętych na mocy umów o integracji gospodarczej zgodnie z zasadami art. V GATS.

Artykuł 39

1. Klauzula największego uprzywilejowania, przyznana zgodnie z postanowieniami niniejszego tytułu, nie ma zastosowania do ulg podatkowych, których Strony udzielają lub udzielą w przyszłości na podstawie porozumień w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, lub innych uzgodnień podatkowych.

2. Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie będzie interpretowane w sposób, który by przeszkodził przyjęciu lub stosowaniu przez Strony jakiegokolwiek środka mającego na celu zapobieganie unikaniu płacenia podatków w zastosowaniu postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i innych uzgodnień dotyczących podatków lub krajowego prawodawstwa podatkowego.

3. Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie będzie interpretowane w sposób, który by przeszkodził Państwom Członkowskim lub Gruzji w rozróżnianiu, w drodze stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego, między podatnikami, którzy nie są w identycznej sytuacji, w szczególności w odniesieniu do ich miejsca zamieszkania.

Artykuł 40

Bez uszczerbku dla art. 28, żadnego z postanowień rozdziałów II, III i IV nie interpretuje się jako uprawniającego:

- obywateli Państw Członkowskich lub Gruzji do wjazdu lub pozostawania odpowiednio na terytorium Gruzji lub Wspólnoty, w jakimkolwiek bądź charakterze, w szczególności jako udziałowca lub partnera w spółce lub kierownika bądź pracownika lub jako usługodawcy bądź usługobiorcy,

- wspólnotowych oddziałów lub spółek zależnych spółek gruzińskich do zatrudniania bezpośrednio lub pośrednio na terytorium Wspólnoty obywateli Gruzji,

- gruzińskich oddziałów lub spółek zależnych spółek wspólnotowych do zatrudniania bezpośrednio lub pośrednio na terytorium Gruzji obywateli Państw Członkowskich,

- spółek gruzińskich lub wspólnotowych oddziałów i spółek zależnych spółek gruzińskich do zatrudniania obywateli Gruzji na mocy umów zawartych na czas określony, do wykonywania zleceń na rzecz i pod kontrolą innych osób,

- spółek wspólnotowych lub gruzińskich oddziałów i spółek zależnych spółek wspólnotowych do zatrudniania obywateli Państw Członkowskich na mocy umów zawartych na czas określony do wykonywania zleceń na rzecz i pod kontrolą innych osób.

ROZDZIAŁ V

PŁATNOŚCI BIEŻĄCE I KAPITAŁ

Artykuł 41

1. Strony zobowiązują się zezwolić na dokonywanie w walucie swobodnie wymienialnej wszelkich bieżących płatności między zamieszkałymi na ich terytorium obywatelami Wspólnoty oraz Gruzji, mających związek z przepływem towarów, usług lub osób dokonywanym zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy.

2. W odniesieniu do transakcji na rachunkach obrotów kapitałowych w bilansie płatniczym zapewniony zostaje, od chwili wejścia w życie niniejszej Umowy, swobodny przepływ kapitału związanego z inwestycjami bezpośrednimi dokonywanymi w spółkach powstałych zgodnie z prawodawstwem państwa lokalizacji inwestycji, oraz inwestycji dokonywanych zgodnie z postanowieniami rozdziału II tytułu IV, jak również likwidację lub repatriację tych inwestycji oraz wszelkiego wynikającego z nich zysku.

3. Bez uszczerbku dla ust. 2 lub ust. 5, po wejściu w życie niniejszej Umowy żadne nowe ograniczenia dewizowe dotyczące przepływu kapitału i płatności bieżących z tym przepływem związanych, dokonywanych między rezydentami Wspólnoty lub Gruzji, nie będą wprowadzane a istniejące uzgodnienia nie będą bardziej rygorystyczne.

4. Strony konsultują się wzajemnie w celu ułatwienia przepływu kapitałów w formie innej niż określona w ust. 2, między Wspólnotą a Gruzją, oraz dla wsparcia realizacji celów niniejszej Umowy.

5. W odniesieniu do postanowień niniejszego artykułu, dopóki nie zostanie wprowadzona całkowita wymienialność waluty gruzińskiej w rozumieniu art. VIII Regulaminu Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), Gruzja może w szczególnych okolicznościach stosować ograniczenia dewizowe związane z udzieleniem lub uzyskaniem krótkoterminowych i średnioterminowych kredytów finansowych, w takim zakresie, w jakim ograniczenia te są nakładane na Gruzję przy udzielaniu takich kredytów i są dozwolone ze względu na status Gruzji w MFW. Wszelkie zmiany stosuje się bez dyskryminacji. Ich stosowanie powinno w możliwie najmniejszym stopniu wpływać negatywnie na funkcjonowanie niniejszej Umowy. Gruzja powiadamia niezwłocznie Radę Współpracy o podjęciu takich środków i o wszelkich wprowadzanych zmianach.

6. Bez uszczerbku dla ust. 1 i 2, w przypadku gdy w szczególnych okolicznościach swobodny przepływ kapitału między Wspólnotą a Gruzją powoduje lub grozi poważnymi trudnościami w funkcjonowaniu polityki dewizowej lub polityki pieniężnej Wspólnoty bądź Gruzji, odpowiednio Wspólnota i Gruzja mogą przedsięwziąć środki ochronne, w odniesieniu do przepływu kapitału między Wspólnotą a Gruzją na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, jeśli środki takie są ściśle niezbędne.

ROZDZIAŁ VI

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ, PRZEMYSŁOWEJ I HANDLOWEJ

Artykuł 42

1. Zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu oraz załącznika II Gruzja nadal poprawia ochronę praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, tak aby w ciągu pięciu lat od chwili wejścia w życie niniejszej Umowy zapewnić poziom ochrony podobny do tego, jaki istnieje we Wspólnocie, w tym środki, jakie się przewiduje dla przestrzegania tych praw.

2. Do końca piątego roku od chwili wejścia w życie niniejszego Układu, Gruzja przystąpi do wielostronnych konwencji w zakresie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, określonych w ust. 1 załącznika II, a których stronami są Państwa Członkowskie Wspólnoty, lub które są de facto stosowane w Państwach Członkowskich, zgodnie z odpowiednimi postanowieniami tych konwencji.

TYTUŁ V

WSPÓŁPRACA LEGISLACYJNA

Artykuł 43

1. Strony uznają, że ważną przesłanką zacieśnienia więzi gospodarczych między Gruzją a Wspólnotą jest zbliżenie istniejącego i przyszłego prawodawstwa Gruzji do prawodawstwa wspólnotowego. Gruzja podejmuje wysiłki w celu stopniowego zapewniania zgodności swego prawodawstwa z prawodawstwem wspólnotowym.

2. Zbliżenie systemów prawnych obejmuje w szczególności następujące dziedziny: ustawodawstw i przepisy wykonawcze regulujące inwestycje przedsiębiorstw, prawo celne, prawo spółek, prawo bankowe, rachunkowość i opodatkowanie przedsiębiorstw, własność intelektualną, ochronę pracowników w miejscu pracy, usługi finansowe, zasady konkurencji, zamówienia publiczne, ochronę zdrowia i życia ludzi, zwierząt i roślin, środowisko, ochronę konsumentów, podatki pośrednie, postanowienia i normy techniczne, postanowienia prawa w zakresie atomistyki oraz transport.

3. Wspólnota zapewnia Gruzji odpowiednio pomoc techniczną w celu realizacji tych środków, która może obejmować między innymi:

- wymiany ekspertów,

- szybkie dostarczanie informacji, szczególnie w odniesieniu do odpowiedniego prawodawstwa,

- organizację seminariów,

- kształcenie,

- pomoc w tłumaczeniu prawodawstwa wspólnotowego w odpowiednich sektorach.

Artykuł 44

1. W uzupełnieniu do art. 43 Wspólnota udziela Gruzji pomocy technicznej dotyczącej przygotowania i wprowadzenia w życie prawodawstwa w dziedzinie konkurencji, w szczególności w zakresie:

- umów i stowarzyszeń między przedsiębiorstwami i praktyk uzgodnionych, które mogą skutkować zapobieganiem, ograniczaniem albo zakłócaniem konkurencji,

- nadużywania pozycji dominującej na rynku przez przedsiębiorstwa,

- pomocy państwa, skutkującej zakłóceniem konkurencji,

- monopole państwowe o charakterze handlowym,

- przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw o prawach specjalnych lub wyłącznych,

- przegląd i nadzór nad stosowaniem przepisów konkurencji i środków zapewniających z nimi zgodność.

2. Strony uzgadniają, że w przypadku naruszenia wymiany między Stronami, na uzgodnionych zasadach dokonają przeglądu sposobów stosowania odpowiedniego prawa konkurencji.

TYTUŁ VI

WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA

Artykuł 45

1. Wspólnota i Gruzja nawiązują współpracę gospodarczą, której celem jest przyczynienie się do postępu reformy gospodarczej oraz poprawy sytuacji gospodarczej oraz do stałego rozwoju Gruzji. Współpraca ta wzmocni istniejące więzi gospodarcze, z korzyścią dla obu Stron.

2. Polityki oraz inne środki mają doprowadzić do reform gospodarczo-społecznych oraz restrukturyzacji systemu gospodarczego w Gruzji i opierać się na zasadach trwałego i harmonijnego rozwoju społecznego; włączą również w pełni względy ochrony środowiska naturalnego.

3. W tym celu współpraca będzie się koncentrować w szczególności na rozwoju gospodarczym i społecznym, rozwoju zasobów ludzkich, pomocy dla przedsiębiorczości (w tym prywatyzacji, inwestycji i rozwoju usług finansowych), rolnictwie i sektorze żywnościowym, energetyce, transporcie, turystyce, ochronie środowiska, współpracy regionalnej i polityce monetarnej.

4. Szczególną uwagę zwraca się na środki mogące przyczynić się do lepszej współpracy między Niepodległymi Państwami regionu Zakaukazia oraz z innymi państwami sąsiadującymi, w celu ożywienia harmonijnego rozwoju tego regionu.

5. W odpowiednim przypadku współpraca gospodarcza oraz inne formy współpracy przewidziane w niniejszej Umowie mogą uzyskać wsparcie przez pomoc techniczną ze strony Wspólnoty, z uwzględnieniem odpowiedniego wspólnotowego rozporządzenia Rady, mającego zastosowanie w odniesieniu do pomocy technicznej w Niepodległych Państwach, z pierwszeństwem uzgodnień w ramach programów odnoszących się do wspólnotowej pomocy technicznej dla Gruzji i jej ustanowionych procedur koordynacyjnych i wykonawczych.

Artykuł 46

Współpraca w dziedzinie wymiany towarów i usług

Strony podejmą współpracę, aby zapewnić zgodność handlu międzynarodowego Gruzji z zasadami WTO.

Współpraca ta obejmuje określone dziedziny bezpośrednio związane z ułatwieniami w handlu, w tym:

- kształtowanie polityki w zakresie wymiany handlowej i kwestii związanych z tą wymianą, w tym płatnościami i mechanizmami clearingowymi,

- opracowanie odpowiedniego prawodawstwa,

- pomoc w celu przygotowania przyszłego przystąpienia Gruzji do WTO.

Artykuł 47

Współpraca przemysłowa

1. Współpraca ta ma w szczególności na celu wspieranie:

- rozwoju kontaktów gospodarczych między przedsiębiorcami obu Stron,

- udziału Wspólnoty w wysiłkach podejmowanych przez Gruzję w celu restrukturyzacji przemysłu,

- poprawy zarządzania,

- rozwoju właściwych zasad i praktyk handlowych, łącznie z marketingiem,

- ochrony środowiska naturalnego,

- przekształcania zespołu wojskowo-przemysłowego.

2. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają stosowania wspólnotowych zasad konkurencji dotyczących przedsiębiorstw.

Artykuł 48

Budownictwo

Strony współpracują w zakresie przemysłu budowlanego.

Współpraca ta ma między innymi na celu modernizowanie i restrukturyzację sektora budownictwa w Gruzji zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej oraz należytym uwzględnieniem aspektów ochrony zdrowia, środowiska i bezpieczeństwa.

Artykuł 49

Wspieranie i ochrona inwestycji

1. Mając na uwadze odpowiednie uprawnienia i kompetencje Wspólnoty i jej Państw Członkowskich, celem współpracy jest stworzenie korzystnego środowiska dla inwestycji prywatnych, zarówno krajowych, jak zagranicznych, szczególnie poprzez lepsze warunki ochrony inwestycji, transferu kapitału oraz wymiany informacji w zakresie możliwości inwestycyjnych.

2. Współpraca ma w szczególności na celu:

- zawarcie, w odpowiednim przypadku, między Państwami Członkowskimi a Gruzją umów o wspieraniu i ochronie inwestycji,

- zawarcie, gdzie stosowne, między Państwami Członkowskimi a Gruzją umów w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania,

- stworzenie korzystnych warunków dla przyciągnięcia zagranicznych inwestycji do gospodarki Gruzji,

- ustanowienie stabilnych i odpowiednich przepisów prawa gospodarczego oraz warunków handlowych, a także wymiany informacji dotyczących przepisów ustawowych i wykonawczych oraz praktyk administracyjnych w dziedzinie inwestycji,

- wymianę informacji dotyczących możliwości inwestycyjnych w formie między innymi targów handlowych, wystaw, tygodni handlowych oraz innych imprez.

Artykuł 50

Zamówienia publiczne

Strony współpracują w celu rozwoju warunków dla otwartego i konkurencyjnego udzielania zamówień na towary i usługi, w szczególności w drodze przetargów.

Artykuł 51

Współpraca w dziedzinie norm i oceny zgodności

1. Współpraca między Stronami ma na celu wspieranie dostosowania do uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym kryteriów, zasad i wytycznych w dziedzinie jakości. Wymagane działania będą ułatwiać postęp w drodze wzajemnego uznawania w dziedzinie oceny zgodności, jak również poprawę jakości wyrobów gruzińskich.

2. W tym celu Strony dążą do współpracy w ramach projektów pomocy technicznej, które będą:

- wspierać właściwą współpracę z organizacjami i instytucjami wyspecjalizowanymi w tych dziedzinach,

- wspierać wykorzystanie wspólnotowych technicznych oraz stosowanie europejskich norm oraz procedur oceny zgodności,

- pozwalać na wymianę doświadczeń i informacji technicznych w dziedzinie zarządzania jakością.

Artykuł 52

Górnictwo i surowce

1. Strony zmierzają do poprawy poziomu inwestycji i handlu w górnictwie i sektorze surowcowym.

2. Współpraca koncentruje się w szczególności na następujących dziedzinach:

- wymianie informacji na temat rozwoju w sektorze górniczym i w sektorze metali nieżelaznych,

- stworzeniu ram prawnych dla współpracy,

- zagadnieniach handlowych,

- przyjęciu i wdrażaniu prawodawstwa w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego,

- kształcenia zawodowego,

- bezpieczeństwa w przemyśle górniczym.

Artykuł 53

Współpraca w dziedzinie nauki i technologii

1. Strony wspierają współpracę w dziedzinie cywilnych badań naukowych i rozwoju technologicznego, mając na względzie obopólne korzyści oraz uwzględniając dostępność środków, odpowiedni dostęp do ich odpowiednich programów, z zastrzeżeniem właściwego poziomu skutecznej ochrony praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej.

2. Współpraca naukowa i technologiczna obejmuje:

- wymianę informacji naukowych i technicznych,

- wspólne działania w zakresie badań i rozwoju technologicznego,

- działania w zakresie kształcenia oraz programy wymiany naukowców, personelu badawczego oraz techników zaangażowanych w badania i rozwój technologiczny obu Stron.

W przypadku gdy współpraca ta jest realizowana w ramach działalności związanej z edukacją lub kształceniem, powinna być ona prowadzona zgodnie z postanowieniami artykułu.

Za obopólnym porozumieniem Strony mogą inicjować inne formy współpracy naukowej i technologicznej.

W ramach takiej działalności opartej na współpracy, szczególną uwagę należy poświęcić reorganizacji udziału naukowców, inżynierów, personelu badawczego oraz techników, którzy uczestniczą lub uczestniczyli w badaniach i/lub produkcji broni masowego rażenia.

3. Współpraca objęta zakresem niniejszego artykułu jest realizowana zgodnie z szczególnymi przepisami wynegocjowanymi i zawartymi według procedur przyjętych przez każdą ze Stron, w których należy określić między innymi właściwe przepisy dotyczące praw własności intelektualnej.

Artykuł 54

Edukacja i kształcenie

1. Strony współpracują w celu podniesienia poziomu kształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych w Gruzji, zarówno w sektorze publicznym jak prywatnym.

2. Współpraca koncentruje się w szczególności na następujących dziedzinach:

- podniesienie poziomu edukacji i systemu kształcenia w Gruzji, łącznie z systemem certyfikacji instytucji szkolnictwa wyższego i dyplomów studiów wyższych,

- kształcenie kadry zarządzającej sektora publicznego i prywatnego oraz urzędników w priorytetowych obszarach, które zostaną ustalone,

- współpracę między instytucjami szkolnictwa oraz między instytucjami szkolnictwa a przedsiębiorstwami,

- wymiany profesorów, absolwentów, kadr zarządzających, młodych naukowców oraz pracowników badawczych oraz młodzieży,

- wspieranie nauczania w dziedzinie badań europejskich we właściwych instytucjach,

- nauczanie języków wspólnotowych,

- kształcenie podyplomowe tłumaczy konferencyjnych,

- kształcenie dziennikarzy,

- kształcenie wykładowców.

3. Ewentualny udział jednej ze Stron w odpowiednich programach w dziedzinie edukacji i kształcenia drugiej Strony może być uwzględniony, zgodnie z odpowiednimi procedurami oraz, w odpowiednim przypadku, z ramami instytucjonalnymi oraz programami współpracy poprzez dalsze uczestnictwo Gruzji we wspólnotowym programie Tempus.

Artykuł 55

Rolnictwo i sektor rolno-przemysłowy

W tej dziedzinie celem współpracy jest popieranie reformy rolnej; modernizacja, prywatyzacja i restrukturyzacja rolnictwa, sektora rolno-przemysłowego i sektorów usług w Gruzji, rozwój rynków krajowych i międzynarodowych dla wyrobów gruzińskich, w warunkach gwarantujących ochronę środowiska, z uwzględnieniem konieczności polepszenia bezpieczeństwa w dziedzinie zaopatrzenia w żywność, jak również rozwoju agrobiznesu, przetwórstwa i dystrybucji produktów rolnych. Strony dążą także do stopniowego zbliżenia norm gruzińskich do technicznych wspólnotowych w zakresie przemysłowych i rolnych produktów spożywczych, w tym norm sanitarnych i fitosanitarnych.

Artykuł 56

Energia

1. Współpraca ma miejsce w ramach zasad gospodarki rynkowej i Europejskiej Karty Energetycznej oraz z uwzględnieniem Traktatu w sprawie Karty Energetycznej, Protokołu w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych, w oparciu o stopniową integrację rynków energetycznych w Europie.

2. Współpraca obejmuje między innymi następujące obszary:

- kształtowanie i rozwój polityki energetycznej,

- poprawę zarządzania i regulacji sektora energetycznego zgodnie z założeniami gospodarki rynkowej,

- poprawę jakości i bezpieczeństwa zaopatrzenia w energię, łącznie ze zróżnicowaniem źródeł zaopatrzenia, w uzasadniony gospodarczo i przyjazny dla środowiska w sposób,

- wspieranie oszczędności energii oraz efektywności energetycznej, a także wykonanie Protokołu Karty Energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych,

- modernizację infrastruktury energetycznej,

- poprawę technologii zaopatrzenia energetycznego i dostarczania oraz końcowego wykorzystania w zakresie rodzajów energii,

- zarządzanie i kształcenie techniczne w sektorze energetycznym,

- przesyłanie i tranzyt materiałów i produktów energetycznych,

- wprowadzenie szeregu instytucjonalnych, prawnych, fiskalnych i innych warunków koniecznych do wsparcia rozwoju handlu energią i inwestycji,

- rozwój zasobów elektrowni wodnych i innych odnawialnych zasobów energetycznych.

3. Strony wymieniają istotne informacje dotyczące projektów inwestycyjnych w sektorze energetycznym, w szczególności dotyczące budowy i remontów rurociągów, gazociągów oraz innych sposobów przesyłu produktów energetycznych. Strony współpracują w celu jak najefektywniejszego wykonania postanowień tytułu IV i art. 49 w odniesieniu do inwestycji w sektorze energetycznym.

Artykuł 57

Środowisko naturalne

1. Mając na uwadze Europejską Kartę Energetyczną i deklarację Konferencji z Lucerny z 1993 r. oraz uwzględniając Traktat w sprawie Karty Energetycznej, w szczególności jego art. 19, a także Protokół Karty Energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych, Strony rozwijają i zacieśniają współpracę w dziedzinie ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego.

2. Celem współpracy jest walka z degradacją środowiska naturalnego, w szczególności:

- skuteczne monitorowanie poziomu zanieczyszczeń i ocena stanu środowiska; system informacji na temat stanu środowiska,

- zwalczanie zanieczyszczania powietrza i wody w skali lokalnej, regionalnej i transgranicznej,

- odnowa ekologiczna,

- odnawialna, skuteczna i wydajna ekologicznie produkcja i wykorzystanie energii,

- bezpieczeństwo instalacji przemysłowych,

- klasyfikacja i bezpieczne obchodzenie się z substancjami chemicznymi,

- jakość wody,

- zmniejszanie ilości odpadów, powtórne przetwarzanie i bezpieczny zbyt, realizacja Konwencji bazylejskiej,

- wpływ rolnictwa na środowisko naturalne, erozja gleby oraz zanieczyszczenia chemiczne,

- ochrona lasów,

- ochrona różnorodności biologicznej, obszarów chronionych oraz harmonijne wykorzystanie i zarządzanie zasobami biologicznymi,

- plan zagospodarowania przestrzennego, łącznie z budownictwem i planem zagospodarowania przestrzennego miast,

- wykorzystanie instrumentów gospodarczych i fiskalnych,

- zmiany klimatyczne na świecie,

- kształcenie w zakresie ochrony środowiska naturalnego i świadomości ekologicznej,

- pomoc techniczna dotycząca rehabilitacji sfer dotkniętych radioaktywnością oraz rozwiązywanie odnośnych problemów zdrowotnych i społecznych,

- wykonanie Konwencji z Espoo w zakresie oceny wpływu na środowisko naturalne w kontekście transgranicznym.

3. Współpraca odbywa się w szczególności poprzez:

- przewidywanie klęsk i innych zagrożeń,

- wymianę informacji oraz ekspertów, łącznie z informacjami oraz ekspertami zajmującymi się transferem czystych technologii oraz bezpiecznym i przyjaznym dla środowiska wykorzystaniem biotechnologii,

- wspólne badania naukowe,

- dostosowanie prawodawstwa do norm wspólnotowych,

- szkolenia w zakresie ochrony środowiska i wzmocnienia instytucji,

- współpracę na szczeblu regionalnym, w tym współpracę w ramach Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska, oraz na szczeblu międzynarodowym,

- rozwój strategii, w szczególności w odniesieniu do problemów globalnych i klimatycznych oraz w świetle osiągania stałego rozwoju,

- badania dotyczące wpływu na środowisko naturalne.

Artykuł 58

Transport

Strony rozwijają i wzmacniają współpracę w dziedzinie transportu.

Współpraca ta ma między innymi na celu restrukturyzację i modernizację systemów i sieci transportowych w Gruzji oraz rozwój i zapewnianie, gdzie stosowne, dostosowania systemów transportowych w perspektywie osiągania bardziej globalnego systemu transportowego. Szczególną uwagę zwraca się na tradycyjne połączenia komunikacyjne między Niepodległymi Państwami w regionie Zakaukazia oraz z innymi państwami sąsiadującymi.

Współpraca obejmuje między innymi:

- modernizację zarządzania i eksploatacji transportu drogowego, kolei, portów i lotnisk,

- modernizację i rozwój infrastruktury drogowej, kolejowej, portowej, lotniczej i żeglugowej oraz infrastruktury nawigacji lotniczej, w tym modernizację największych tras komunikacyjnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i połączeń transeuropejskich dla wyżej wymienionych środków transportu, w szczególności wchodzących w zakres projektu Traceca,

- wspieranie i rozwój transportu wielobranżowego,

- wspieranie wspólnych programów badawczych i rozwojowych,

- przygotowanie ram prawnych i instytucjonalnych dla rozwoju i realizacji polityki transportowej, zakładającej między innymi prywatyzację sektora transportu.

Artykuł 59

Usługi pocztowe i telekomunikacja

W ramach swoich uprawnień i kompetencji Strony rozszerzają i wzmacniają współpracę w następujących dziedzinach:

- sformułowanie założeń polityki i wytycznych dla rozwoju sektora telekomunikacji i usług pocztowych,

- rozwój zasad polityki taryfowej oraz obrotu w telekomunikacji i usługach pocztowych,

- dokonywanie transferu technologii i wiedzy technicznej, w tym dotyczącej europejskich norm technicznych i systemów certyfikacji,

- zachęcanie do rozwoju projektów w dziedzinie telekomunikacji i usług pocztowych oraz przyciąganie inwestycji,

- poprawa efektywności i jakości usług telekomunikacyjnych i pocztowych, między innymi poprzez liberalizację działalności podsektorów,

- zaawansowane stosowanie telekomunikacji, w szczególności w zakresie elektronicznego transferu środków pieniężnych,

- zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi i ich "optymalizacja",

- określenie odpowiedniej bazy prawnej dotyczącej świadczeń telekomunikacyjnych i pocztowych oraz używania częstotliwości radiowych,

- kształcenie w dziedzinie telekomunikacji i usług pocztowych w celu funkcjonowania w warunkach rynkowych.

Artykuł 60

Usługi finansowe

Współpraca ma w szczególności na celu ułatwienie włączenia Gruzji do powszechnie uznanych systemów wzajemnych rozliczeń. Pomoc techniczna koncentruje się na:

- rozwoju usług bankowych i finansowych, rozwoju wspólnego rynku źródeł kredytowania, włączeniu Gruzji do powszechnie uznanych systemów wzajemnych rozliczeń,

- rozwijaniu w Gruzji systemu fiskalnego oraz jego instytucji, wymianie doświadczeń i kształceniu personelu,

- rozwoju usług ubezpieczeniowych, co między innymi stworzyłoby korzystne ramy uczestnictwa przedsiębiorstw wspólnotowych w zakładaniu wspólnych przedsięwzięć w sektorze ubezpieczeń w Gruzji, jak również rozwoju ubezpieczenia kredytów eksportowych.

Ta współpraca w szczególności przyczynia się do poprawy rozwoju stosunków między Gruzją i Państwami Członkowskimi w sektorze usług finansowych.

Artykuł 61

Rozwój regionalny

1. Strony zacieśniają współpracę w dziedzinie rozwoju regionalnego i zagospodarowania przestrzennego.

2. W tym celu Strony zachęcają organy krajowe, regionalne i lokalne do wymiany informacji na temat polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego, jak również metod kształtowania polityki regionalnej dotyczącej w szczególności rozwoju regionów słabo rozwiniętych.

Strony także wspierają bezpośrednie kontakty między odpowiednimi organizacjami regionalnymi i publicznymi, odpowiedzialnymi za planowanie rozwoju regionalnego, między innymi w celu wymiany doświadczeń na temat metod i środków wspierania rozwoju regionalnego.

Artykuł 62

Współpraca socjalna

1. W odniesieniu do zdrowia i bezpieczeństwa Strony rozwijają współpracę mającą na celu polepszenie poziomu bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników.

Współpraca obejmuje głównie:

- edukację i kształcenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów działalności wysokiego ryzyka,

- rozwój i promocję środków zapobiegawczych w zwalczaniu chorób i innych schorzeń zawodowych,

- zapobieganie poważnym wypadkom i zarządzanie toksycznymi chemikaliami,

- badania naukowe w celu poszerzania podstaw wiedzy w odniesieniu do środowiska pracy, jak również bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników.

2. W odniesieniu do zatrudnienia współpraca obejmuje w szczególności pomoc techniczną w zakresie:

- optymalizacji rynku pracy,

- modernizacji usług związanych z pośrednictwem pracy i doradztwem zawodowym,

- planowania i zarządzania programami restrukturyzacji,

- zachęcania do rozwoju lokalnego zatrudnienia,

- wymiany informacji na temat programów dotyczących elastycznego zatrudnienia, w szczególności programów wspierających pracę na własny rachunek i promujących przedsiębiorczość.

3. Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę w sferze ochrony socjalnej, która między innymi obejmuje współpracę w zakresie planowania i przeprowadzania reform dotyczących ochrony socjalnej w Gruzji.

Reformy te mają na celu rozwijanie w Gruzji metod ochrony właściwych dla gospodarki rynkowej i obejmują wszelkie formy opieki socjalnej.

Artykuł 63

Turystyka

Strony zacieśniają i rozwijają wzajemną współpracę, która dotyczy:

- ułatwiania wymiany turystycznej,

- wzrostu przepływu informacji,

- przekazywania wiedzy technicznej,

- badań nad możliwościami organizowania wspólnych działań,

- współpracy między organami urzędowymi do spraw turystyki,

- kształcenie w dziedzinie rozwoju turystyki.

Artykuł 64

Małe i średnie przedsiębiorstwa

1. Strony mają na celu rozwój i umacnianie małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich zrzeszeń, jak również współpracę między małymi i średnimi przedsiębiorstwami Wspólnoty i Gruzji.

2. Współpraca obejmuje pomoc techniczną, w szczególności w następujących obszarach:

- rozwój ram legislacyjnych dla małych i średnich przedsiębiorstw,

- rozwój właściwej infrastruktury (agencja wspierania komunikacji małych i średnich przedsiębiorstw, pomoc w tworzeniu funduszy dla małych i średnich przedsiębiorstw),

- rozwój parków technologicznych.

Artykuł 65

Informacja i komunikacja

Strony popierają rozwój nowoczesnych metod zarządzania w dziedzinie informacji, dotyczących w szczególności mediów, i popierają skuteczną wymianę informacji. Uznaje się za priorytetowe programy mające na celu zapewnienie szerokiej publiczności podstawowych informacji na temat Wspólnoty i Gruzji, w tym, w miarę możliwości, dostęp do baz danych, pełnym poszanowaniem praw własności intelektualnej.

Artykuł 66

Ochrona konsumentów

Strony podejmą ścisłą współpracę w celu osiągnięcia zgodności swoich systemów ochrony konsumentów. Współpraca ta może objąć w szczególności wymianę informacji na temat działalności ustawodawczej i reform instytucjonalnych, organizację stałych systemów wzajemnego przekazywania sobie informacji na temat wyrobów niebezpiecznych, poprawę informacji przekazywanych konsumentom, szczególnie dotyczących cen, charakterystyki oferowanych produktów i usług, szeroką wymianę między rzecznikami praw konsumentów oraz lepszą zgodność na płaszczyźnie polityki ochrony konsumentów, a także organizację seminariów i szkoleń.

Artykuł 67

Organy celne

1. Celem współpracy jest gwarancja zgodności ze wszystkimi postanowieniami przyjętymi w zakresie handlu i uczciwego handlu oraz osiągnięcia zbliżenia systemu celnego Gruzji do systemu celnego Wspólnoty.

2. Współpraca obejmuje w szczególności następujące dziedziny:

- wymianę informacji,

- poprawę metod pracy,

- wprowadzenie Nomenklatury Scalonej i jednolitego dokumentu administracyjnego,

- wzajemne połączenia między systemami tranzytowymi Wspólnoty i Gruzji,

- uproszczenie kontroli i formalności w zakresie przewozu towarów,

- pomoc przy wprowadzaniu nowoczesnych systemów informacji celnej,

- organizację seminariów i szkoleń.

W razie potrzeby dostarczana jest pomoc techniczna.

3. Bez uszczerbku dla dalszej współpracy przewidzianej w niniejszej Umowie, w szczególności w art. 72 i 74, wzajemna pomoc w sprawach celnych między organami administracyjnymi obu Stron odbywa się zgodnie z postanowieniami Protokołu załączonego do niniejszej Umowy.

Artykuł 68

Współpraca w dziedzinie statystyki

Współpraca w tej dziedzinie ma na celu stworzenie efektywnego systemu statystycznego, który ma dostarczać wiarygodnych danych statystycznych, niezbędnych dla wspierania i monitorowania procesu reform gospodarczych oraz przyczynić się do rozwoju prywatnej przedsiębiorczości w Gruzji.

Strony współpracują w szczególności w następujących dziedzinach:

- dostosowaniu gruzińskiego systemu statystycznego do metod, norm i klasyfikacji międzynarodowych,

- wymianie informacji statystycznych,

- dostarczaniu danych statystycznych makro- i mikroekonomicznych, w celu realizacji i zarządzania reformami gospodarczymi.

Wspólnota dostarcza w tym celu Gruzji pomoc techniczną.

Artykuł 69

Ekonomia

Strony ułatwiają proces reform gospodarczych i koordynację polityk gospodarczych w drodze współpracy zmierzającej do lepszego zrozumienia podstawowych mechanizmów gospodarki każdej ze Stron, opracowania i wdrożenia polityki gospodarczej w warunkach gospodarki rynkowej. W tym celu Strony wymieniają informacje dotyczące wyników i prognoz makroekonomicznych.

Wspólnota dostarcza pomoc techniczną w celu:

- wsparcia Gruzji w procesie realizacji reformy gospodarczej przez organizowanie specjalistycznego doradztwa i pomocy technicznej,

- zainicjowania współpracy między ekonomistami w celu przyspieszenia przekazywania wiedzy technicznej niezbędnej przy kształtowaniu polityki gospodarczej i zapewnienia szerokiego rozpowszechnienia odpowiednich wyników badań.

Artykuł 70

Polityka pieniężna

Na wniosek władz gruzińskich Wspólnota udziela pomocy technicznej w celu wsparcia wysiłków Gruzji na rzecz wzmocnienia systemu pieniężnego oraz wprowadzenia pełnej wymienialności waluty.

Obejmuje to pomoc techniczną dotyczącą opracowania i wprowadzenia polityki pieniężnej i kredytowej Gruzji w pełnej koordynacji z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, a także dotyczącą szkoleń personelu, rozwijania rynków finansowych, w tym giełdy papierów wartościowych. Obejmuje to także nieformalną wymianę poglądów na zasady i funkcjonowanie Europejskiego Systemu Walutowego i rozporządzeń Wspólnoty w sprawie rynków finansowych i przepływów kapitału.

TYTUŁ VII

WSPÓŁPRACA W SPRAWACH DOTYCZĄCYCH DEMOKRACJI I PRAW CZŁOWIEKA

Artykuł 71

Strony podejmują współpracę we wszystkich kwestiach dotyczących ustanawiania i wzmacniania instytucji demokratycznych, w tym instytucji wymaganych dla wzmocnienia rządów prawa oraz ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego i OBWE.

Współpraca ta przybiera formę programów pomocy technicznej, przeznaczonych między innymi na opracowywanie przepisów prawnych i wykonawczych, wprowadzenie ich w życie; funkcjonowanie sądownictwa, rolę państwa w sprawach wymiaru sprawiedliwości oraz funkcjonowanie ordynacji wyborczej. W miarę zaistniałych potrzeb mogą być przeprowadzane szkolenia. Strony popierają kontakty i wymianę między przedstawicielami organów krajowych, regionalnych i sądowych, między deputowanymi do parlamentu oraz organizacjami pozarządowymi.

TYTUŁ VIII

WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ZAPOBIEGANIA NIELEGALNEJ DZIAŁALNOŚCI ORAZ ZAPOBIEGANIA I KONTROLI NIELEGALNEJ IMIGRACJI

Artykuł 72

Strony ustanawiają współpracę mającą na celu zapobieganie nielegalnej działalności, takiej jak:

- nielegalna działalność w sferze gospodarki, łącznie z korupcją,

- nielegalne transakcje obejmujące różne towary, łącznie z odpadami przemysłowymi,

- podrabianie.

Współpraca w wyżej wymienionych obszarach będzie oparta na wzajemnych konsultacjach i ściśle powiązanych wspólnych działaniach. Obejmuje dostarczenie pomocy technicznej i administracyjnej, w szczególności w następujących obszarach:

- opracowywanie projektów krajowego prawodawstwa w sferze zapobiegania nielegalnej działalności,

- tworzenie centrów informacyjnych,

- wzrost skuteczności instytucji zaangażowanych w zapobieganie nielegalnej działalności,

- kształcenie personelu i rozwój infrastruktury badawczej,

- wypracowanie wzajemnie akceptowalnych środków mających na celu zahamowanie nielegalnej działalności.

Artykuł 73

Pranie brudnych pieniędzy

1. Strony zgadzają się co do konieczności podejmowania wysiłków i współpracy w celu uniemożliwienia wykorzystywania ich systemów finansowych w zakresie prania dochodów pochodzących z działalności przestępczej, w szczególności z przestępstw narkotykowych.

2. Współpraca w tym obszarze obejmuje pomoc administracyjną i techniczną w celu ustanowienia właściwych w sprawie zwalczania prania brudnych pieniędzy, równoważnych przyjętym w tym obszarze przez Wspólnotę i fora międzynarodowe, włączając Grupę Roboczą ds. Działania Finansowego (FATF).

Artykuł 74

Narkotyki

W ramach odpowiednich uprawnień i kompetencji Strony współpracują w celu zwiększenia skuteczności i efektywności polityk oraz środków skierowanych przeciwko nielegalnej produkcji, rozprowadzaniu i sprzedaży środków odurzających i substancji psychotropowych, łącznie z zapobieganiem wykorzystania prekursorów chemikaliów do produkcji narkotyków, jak również wspieraniem zapobiegania i redukcji popytu na narkotyki. Współpraca w tej dziedzinie oparta jest na wzajemnych konsultacjach i ścisłej koordynacji między Stronami w zakresie celów i środków dotyczących poszczególnych dziedzin związanych z narkotykami.

Artykuł 5

Nielegalna imigracja

1. Państwa Członkowskie i Gruzja zgadzają się na współpracę w zapobieganiu i kontroli nielegalnej imigracji. W tym celu:

- Gruzja zgadza się ponownie przyjąć wszystkich swoich obywateli, którzy przebywają nielegalnie na terytorium danego Państwa Członkowskiego, na wniosek tego państwa i bez dalszych formalności, oraz

- każde Państwo Członkowskie zgadza się ponownie przyjąć wszystkich swoich obywateli, zgodnie z definicją obywatelstwa przyjętą we Wspólnocie, nielegalnie przebywających na terytorium Gruzji, na jej wniosek i bez dalszych formalności.

Do tych celów Państwa Członkowskie i Gruzja zapewnią również swoim obywatelom właściwe dokumenty tożsamości.

2. Gruzja zgadza się na zawarcie umów dwustronnych z Państwami Członkowskimi, które wyrażają taką wolę, regulujących określone obowiązki związane z ponownym przyjęciem zawierających obowiązek ponownego przyjęcia obywateli innych państw oraz bezpaństwowców przybyłych na terytorium danego Państwa Członkowskiego z Gruzji lub przybyłych na terytorium Gruzji z danego Państwa Członkowskiego.

3. Rada Współpracy bada, jakie wspólne wysiłki mogą zostać przedsięwzięte w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej emigracji.

TYTUŁ IX

WSPÓŁPRACA KULTURALNA

Artykuł 76

Strony zobowiązują się wspierać, zachęcać i ułatwiać współpracę kulturalną. W danym przypadku dotychczasowe wspólnotowe programy współpracy kulturalnej lub takie programy jednego lub więcej Państw Członkowskich mogą być przedmiotem współpracy oraz rozwoju dalszych działań w zakresie wspólnego zainteresowania Stron.

Współpraca może dotyczyć:

- wymiany informacji i doświadczeń w dziedzinie konserwacji i ochrony pomników, miejsc (dziedzictwa architektonicznego) i dóbr muzealnych,

- wymiany kulturalnej między instytucjami, artystami i innymi osobami pracującymi w dziedzinie kultury,

- przekładów dzieł literackich.

TYTUŁ X

WSPÓŁPRACA FINANSOWA W DZIEDZINIE POMOCY TECHNICZNEJ

Artykuł 77

W celu realizacji założeń niniejszej Umowy i zgodnie z art. 78, 79 i 80 Gruzja korzysta z czasowej pomocy finansowej Wspólnoty w trybie pomocy technicznej w formie dotacji. Celem tej pomocy jest przyspieszenie transformacji gospodarczej w Gruzji.

Artykuł 78

Pomoc finansowa jest zapewniana w ramach programu TACIS jak przewidziano w odpowiednim wspólnotowym rozporządzeniu Rady.

Artykuł 79

Cele i obszary wspólnotowej pomocy finansowej są ustalone w orientacyjnym programie odzwierciedlającym priorytety, które mają być ustalone między Stronami, z uwzględnieniem potrzeb Gruzji, zdolności absorpcji w poszczególnych sektorach oraz postępu reform. Strony powiadamiają o nich Radę Współpracy.

Artykuł 80

W celu umożliwienia optymalnego wykorzystania osiągalnych źródeł funduszy, Strony zapewniają ścisłą koordynację pomocy technicznej ze strony Wspólnoty oraz pomocy z innych źródeł, takich jak Państwa Członkowskie, pozostałe państwa, organizacje międzynarodowe, takie jak Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.

TYTUŁ XI

POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE, OGÓLNE I KOŃCOWE

Artykuł 81

Powołuje się Radę Współpracy, która nadzoruje realizację niniejszej Umowy. Rada bada wszelkie istotne zagadnienia powstałe w ramach niniejszej Umowy, jak również wszelkie inne zagadnienia o charakterze dwustronnym lub międzynarodowym będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, dla osiągnięcia celów niniejszej Umowy. Rada Współpracy może także za obopólną zgodą Stron formułować odpowiednie zalecenia.

Artykuł 82

1. Rada Współpracy składa się, z jednej strony, z członków Rady Unii Europejskiej i członków Komisji Wspólnot Europejskich, a z drugiej strony, z przedstawicieli rządu Gruzji.

2. Rada Współpracy uchwala swój regulamin wewnętrzny.

3. Urząd Przewodniczącego Rady Współpracy jest sprawowany na przemian przez przedstawiciela Wspólnoty oraz członka rządu Gruzji.

Artykuł 83

1. Rada Współpracy jest wspierana w pełnieniu zadań przez Komitet Współpracy, składający się, z jednej strony, z przedstawicieli członków Rady Unii Europejskiej i członków Komisji Wspólnot Europejskich, a z drugiej strony, z przedstawicieli rządu Gruzji, zazwyczaj na szczeblu wyższych urzędników służby cywilnej. Urząd Przewodniczącego Komitetu Współpracy jest piastowany na przemian przez Wspólnotę i Gruzję.

Rada Współpracy określa w swoim regulaminie zadania Komitetu Współpracy, które obejmują przygotowanie spotkań Rady Współpracy, jak również określa tryb działania tego Komitetu.

2. Rada Współpracy może przekazać dowolne swoje kompetencje Komitetowi Współpracy, który zapewni ciągłość posiedzeń Rady Współpracy.

Artykuł 84

Rada Współpracy może podjąć decyzję o powołaniu jakiegokolwiek innego komitetu lub organu pomocniczego, który może pomagać jej w pełnieniu zadań, a także określa jego skład, zadania i tryb funkcjonowania.

Artykuł 85

Rozpatrując kwestie powstałe w ramach niniejszego Układu w stosunku do postanowienia zawierającego odniesienie do artykułu GATT/WTO, Rada Współpracy bierze pod uwagę, w możliwie szerokim zakresie, wykładnię przedmiotowego artykułu GATT/WTO, która została ogólnie przyjęta przez członków WTO.

Artykuł 86

Ustanawia się Parlamentarny Komitet Współpracy. Na forum Komitetu, członkowie parlamentu gruzińskiego oraz Parlamentu Europejskiego spotykają się w celu wymiany poglądów. Komitet zbiera się okresowo, przy czym sam określa kolejne terminy posiedzeń.

Artykuł 87

1. Parlamentarny Komitet Współpracy składa się z członków Parlamentu Europejskiego, z jednej strony, oraz z członków parlamentu gruzińskiego.

2. Parlamentarny Komitet Współpracy uchwala swój regulamin wewnętrzny.

3. Przewodnictwo Parlamentarnego Komitetu Współpracy jest obejmowane kolejno przez Parlament Europejski i parlament gruziński zgodnie z przepisami, które zostaną ustanowione w jego regulaminie.

Artykuł 88

Parlamentarny Komitet Współpracy może zwrócić się z wnioskiem o dostarczenie istotnych informacji dotyczących realizacji niniejszej Umowy do Rady Współpracy, która dostarcza Komitetowi wnioskowanych informacji.

Parlamentarny Komitet Współpracy jest powiadamiany o zaleceniach Rady Współpracy.

Parlamentarny Komitet Współpracy może do Rady Współpracy kierować zalecenia.

Artykuł 89

1. W granicach niniejszej Umowy każda ze Stron zobowiązuje się zapewnić osobom fizycznym i prawnym drugiej ze Stron, bez żadnej dyskryminacji w porównaniu z traktowaniem własnych obywateli, dostęp do sądów właściwych i organów administracyjnych Stron, aby mogły przed nimi dochodzić swoich praw osobistych i rzeczowych, w tym praw dotyczących własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej.

2. W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony:

- popierają odwoływanie się do arbitrażu w regulowaniu sporów wynikających z transakcji handlowych i współpracy zawartych przez przedsiębiorców Wspólnoty i przedsiębiorców Gruzji,

- ustalają, że kiedy dany spór przedstawiony jest do arbitrażu, każda Strona sporu może, z wyjątkiem przypadku gdy procedury stosowane przez ośrodek arbitrażowy wybrany przez Strony stanowią inaczej, wybrać własnego rozjemcę, bez względu na jego obywatelstwo oraz że przewodniczący trzeci lub jedyny rozjemca może być obywatelem państwa trzeciego,

- zalecą swoim przedsiębiorcom wybór, za obopólną zgodą, prawa właściwego dla ich umów,

- popierają odwoływanie się do zasad arbitrażu wypracowanych przez Komisję Międzynarodowego Prawa Handlowego Narodów Zjednoczonych (Uncitral) oraz do arbitrażu w jakimkolwiek ośrodku państw sygnatariuszy Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, podpisanej w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r.

Artykuł 90

Żadne postanowienie niniejszej Umowy nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez Stronę środków:

a) które uważa za niezbędne do zapobiegnięcia ujawniania informacji, naruszających jej podstawowe interesy bezpieczeństwa;

b) które odnoszą się do produkcji i handlu bronią, amunicją lub sprzętem wojskowym, lub też do badań, rozwoju i produkcji niezbędnych do celów obronności, o ile środki te nie naruszają warunków konkurencji w zakresie produktów nieprzeznaczonych na cele ściśle wojskowe;

c) które uzna za zasadnicze dla zapewnienia własnego bezpieczeństwa w przypadku poważnych niepokojów wewnętrznych, naruszających utrzymanie porządku publicznego, w czasie wojny lub poważnego napięcia na arenie międzynarodowej, grożącego wybuchem wojny lub w celu wywiązania się z obowiązków, jakie na siebie przyjęła, aby zapewnić utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego;

d) które uważa za niezbędne ze względu na przestrzeganie swoich obowiązków i zobowiązań międzynarodowych w zakresie kontroli podwójnego zastosowania towarów przemysłowych i technologii.

Artykuł 91

1. W dziedzinach objętych niniejszą Umową oraz nie naruszając jakichkolwiek zawartych w niej postanowień szczególnych:

- uzgodnienia stosowane przez Gruzję w odniesieniu do Wspólnoty nie mogą prowadzić do jakiejkolwiek dyskryminacji między Państwami Członkowskimi, ich obywatelami, spółkami lub przedsiębiorstwami,

- uzgodnienia stosowane przez Wspólnotę w stosunku do Gruzji nie mogą prowadzić do jakiejkolwiek dyskryminacji między obywatelami ukraińskimi, ich obywatelami, spółkami lub przedsiębiorstwami.

2. Postanowienia ust. 1 nie stanowią przeszkody dla prawa Stron do stosowania odpowiednich przepisów ich prawodawstwa fiskalnego dotyczącego podatników, którzy nie znajdują się w identycznej sytuacji ze względu na ich miejsce zamieszkania.

Artykuł 92

1. Każda ze Stron może zwrócić się do Rady Współpracy w sprawie każdego sporu wynikającego ze stosowania bądź z wykładni niniejszej Umowy.

2. Rada Współpracy może rozstrzygać spory w trybie zaleceń.

3. W przypadku gdy nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu zgodnie z ust. 2, każda ze Stron może powiadomić drugą Stronę o wyznaczeniu rozjemcy; druga Strona jest wówczas zobowiązana do wyznaczenia drugiego rozjemcy w terminie dwóch miesięcy. Przy stosowaniu tej procedury Wspólnota i Państwa Członkowskie są traktowane jako jedna strona sporu.

Rada Współpracy wyznacza trzeciego rozjemcę.

Zalecenia rozjemcy są przyjmowane większością głosów. Zalecenia te nie są wiążące dla Stron.

4. Rada Współpracy może ustalić regulamin rozstrzygania sporów.

Artykuł 93

Strony zgadzają się prowadzić konsultacje w trybie pilnym właściwą drogą, na wniosek jednej z nich, aby zbadać wszelkie kwestie związane z wykładnią lub realizacją niniejszej Umowy oraz innymi odnośnymi aspektami ich wzajemnych stosunków.

Postanowienia niniejszego artykułu nie wpływają w żaden sposób oraz pozostają bez uszczerbku dla art. 14, 92 i 98.

Artykuł 94

Status przyznany Gruzji na podstawie niniejszej Umowy nie jest w żadnym przypadku korzystniejszy od statusu, jaki Państwa Członkowskie stosują wzajemnie wobec siebie.

Artykuł 95

Do celów niniejszej Umowy przez wyraz "Strony" rozumie się, z jednej strony, Gruzję, a z drugiej strony, Wspólnotę albo Państwa Członkowskie, albo Wspólnotę i Państwa Członkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi uprawnieniami.

Artykuł 96

W zakresie, w jakim sprawy objęte niniejszą umową są objęte Traktatem w sprawie Karty Energetycznej i jego protokołami, Traktat ten i protokoły z chwilą wejścia umowy w życie stosuje się do tych spraw jedynie w zakresie, w jakim stosowanie to jest w nich przewidziane.

Artykuł 97

Niniejszą Umowę zawiera się na początkowy okres 10 lat. Jest ona przedłużana automatycznie każdego roku, pod warunkiem że żadna ze Stron nie wypowie jej w drodze pisemnego zawiadomienia skierowanego do drugiej Strony na sześć miesięcy przed jej wygaśnięciem.

Artykuł 98

1. Strony podejmują wszelkie konieczne środki ogólne lub szczególne, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy. Strony dbają o realizację celów sformułowanych w niniejszej Umowie.

2. Jeżeli jedna ze Stron uważa, że druga Strona nie spełniła zobowiązania, jakie nakłada na nią niniejsza Umowa, podejmuje właściwe środki. Przedtem jednak, z wyjątkiem szczególnie nagłych przypadków, dostarcza ona Radzie Współpracy wszelkich informacji wymaganych dla dokładnego zbadania sytuacji celem znalezienia rozwiązania zadowalającego obie Strony.

Przy wyborze wspomnianych środków należy nadać priorytet tym spośród nich, które w najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowanie niniejszej Umowy. Na wniosek drugiej Strony środki takie są niezwłocznie notyfikowane Radzie Współpracy.

Artykuł 99

Załączniki I, II, III, IV i V, jak również Protokół, stanowią integralną część niniejszej Umowy.

Artykuł 100

Niniejsza Umowa, zanim równoważne prawa nie zostaną przyznane osobom fizycznym oraz przedsiębiorcom na jej mocy, nie narusza praw gwarantowanych w stosunku do tych osób w istniejących porozumieniach wiążących jedno lub kilka Państwa Członkowskich, z jednej strony, a Gruzję, z drugiej strony, z wyjątkiem dziedzin należących do kompetencji Wspólnoty i bez uszczerbku dla zobowiązań Państw Członkowskich wynikających z niniejszej Umowy w dziedzinach należących do ich kompetencji.

Artykuł 101

Niniejszą Umowę stosuje się, z jednej strony, w odniesieniu do terytoriów, na których obowiązują Traktaty ustanawiające Wspólnotę Europejską, Europejską Wspólnotę Węgla i Stali oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach, a z drugiej strony, w odniesieniu do terytorium Gruzji.

Artykuł 102

Depozytariuszem niniejszej Umowy jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

Artykuł 103

Oryginał niniejszej Umowy, którego teksty sporządzone w językach angielskim, duńskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, niderlandzkim, niemieckim, portugalskim, szwedzkim, włoskim i gruzińskim są jednakowo autentyczne, jest złożony do depozytu u Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej.

Artykuł 104

Niniejsza Umowa podlega przyjęciu przez Strony zgodnie z ich wewnętrznymi procedurami.

Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Strony powiadamiają Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej, że zakończono procedury, określone w akapicie pierwszym.

Od chwili wejścia w życie i w takim zakresie, w jakim dotyczy to stosunków między Gruzją a Wspólnotą, niniejsza Umowa zastępuje Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie handlu i współpracy handlowo-gospodarczej, podpisaną w Brukseli dnia 18 grudnia 1989 r.

Artykuł 105

W przypadku gdy przed zakończeniem procedur niezbędnych dla wejścia w życie niniejszej Umowy postanowienia niektórych jej części zostaną wprowadzone w życie w 1994 r. na mocy Umowy przejściowej między Wspólnotą a Gruzją, Strony uzgadniają, że w tych okolicznościach przez "datę wejścia w życie niniejszej Umowy" rozumie się datę wejścia w życie Umowy przejściowej.

+++++ TIFF +++++

Hecho en Luxemburgo, el veintidós de abril de mil novecientos noventa y seis.Udfærdiget i Luxembourg, den toogtyvende april nitten hundrede og seksoghalvfems.Geschehen zu Luxemburg am zweiundzwanzigsten April neunzehnhundertsechsundneunzig.Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι δύο Απριλίου χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι.Done at Luxembourg on the twenty-second day of April in the year one thousand nine hundred and ninety-six.Fait à Luxembourg, le vingt-deux avril mil neuf cent quatre-vingt-seize.Fatto a Lussemburgo, addì ventidue aprile millenovecentonovantasei.Gedaan te Luxemburg, de tweeëntwintigste april negentienhonderd zesennegentig.Feito no Luxemburgo, em vinte e dois de Abril de mil novecentos e noventa e seis.Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenätoisena päivänä huhtikuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäkuusi.Som skedde i Luxemburg den tjugoandra april nittonhundranittiosex.

Pour le Royaume de BelgiqueVoor het Koninkrijk BelgiëFür das Königreich Belgien

+++++ TIFF +++++

Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.

Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.

For Kongeriget Danmark

+++++ TIFF +++++

Für die Bundesrepublik Deutschland

+++++ TIFF +++++

Για την Ελληνική Δημοκρατία

+++++ TIFF +++++

Por el Reino de España

+++++ TIFF +++++

Pour la République française

+++++ TIFF +++++

Thar ceann na hÉireannFor Ireland

+++++ TIFF +++++

Per la Repubblica italiana

+++++ TIFF +++++

Pour le Grand-Duché de Luxembourg

+++++ TIFF +++++

Voor het Koninkrijk der Nederlanden

+++++ TIFF +++++

Für die Republik Österreich

+++++ TIFF +++++

Pela República Portuguesa

+++++ TIFF +++++

Suomen tasavallan puolestaFör Republiken Finland

+++++ TIFF +++++

För Konungariket Sverige

+++++ TIFF +++++

For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

+++++ TIFF +++++

Por las Comunidades Europeas

For De Europæiske Fællesskaber

Für die Europäischen Gemeinschaften

Για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες

For the European Communities

Pour les Communautés européennes

Per le Comunità europee

Voor de Europese Gemeenschappen

Pelas Comunidades Europeias

Euroopan yhteisöjen puolesta

För Europeiska gemenskaperna

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

[1] Umowa sporządzona w jedenastu językach urzędowych Unii Europejskiej (hiszpańskim, duńskim, niemieckim, greckim, angielskim, francuskim, włoskim, niderlandzkim, portugalskim, fińskim i szwedzkim) została opublikowana w Dz.U. L 205 z 4.8.1999, str. 3.Wersje w językach: czeskim, estońskim, łotewskim, litewskim, węgierskim, maltańskim, polskim, słowackim i słoweńskim są opublikowane w niniejszym tomie wydania specjalnego 2004.

--------------------------------------------------

WYKAZ ZAŁĄCZONYCH DOKUMENTÓW

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

ORIENTACYJNY WYKAZ PRZYWILEJÓW PRZYZNANYCH PRZEZ GRUZJĘ NIEPODLEGŁYM PAŃSTWOM NA MOCY ART. 9 UST. 3

Wszystkie Niepodległe Państwa:

1. Nie wprowadza się żadnych należności celnych przywozowych.

2. Nie stosuje się podatku VAT w stosunku do podatku akcyzowego na przywóz.

3. Specjalny system dla działań o charakterze niehandlowym, w tym płatności wynikające z tych działań.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

KONWENCJE W SPRAWIE WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ, PRZEMYSŁOWEJ I HANDLOWEJ, OKREŚLONE W ART. 42

1. Artykuł 42 ust. 2 dotyczy następujących konwencji wielostronnych:

- Międzynarodowej konwencji dotyczącej ochrony wykonawców, producentów fonogramów i organizacji rozgłośni radiowych (Rzym, 1961 r.),

- Protokołu odnoszącego się do Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków (Madryt, 1989 r.),

- Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków (Genewa, 1977 r., zmienionego w 1979 r.),

- Traktatu budapesztańskiego dotyczącego międzynarodowego uznawania depozytu mikroorganizmów dla celów postępowania patentowego (1977 r., zmienionego w 1980 r.),

- Międzynarodowej konwencji w sprawie ochrony nowych odmian roślin (UPOV) (Akt genewski, 1991 r.).

2. Rada Współpracy może zalecić, aby art. 42 ust. 2 był również stosowany do innych konwencji wielostronnych. W razie wystąpienia przeszkód w dziedzinie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, wpływających na warunki handlowe, niezwłocznie przeprowadzane są konsultacje na wniosek jednej ze Stron, w celu osiągnięcia rozwiązań wzajemnie zadowalających.

3. Strony potwierdzają znaczenie, jakie przywiązują do zobowiązań wynikających z następujących konwencji wielostronnych:

- Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych (Akt paryski, 1971 r.),

- Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej (Akt sztokholmski z 1967 r., zmieniony w 1979 r.),

- Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków (Akt sztokholmski, 1967 r., zmieniony w 1979 r.),

- Traktatu o współpracy patentowej (Waszyngton, 1970 r., znowelizowany w 1979 r. i zmieniony w 1984 r.).

4. Od chwili wejścia w życie niniejszej Umowy Gruzja przyznaje w dziedzinie uznania i ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, spółkom i obywatelom Wspólnoty traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznane jakiemukolwiek państwu trzeciemu w ramach porozumień dwustronnych.

5. Postanowienia ust. 4 nie mają zastosowania do przywilejów przyznanych przez Gruzję państwu trzeciemu na rzeczywistej zasadzie wzajemności, ani do przywilejów przyznanych przez Gruzję innemu krajowi dawnego ZSRR.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

USŁUGI FINANSOWE OKREŚLONE W ART. 26 UST. 3

Usługą finansową jest każda usługa o charakterze finansowym, proponowana przez finansowego usługodawcę jednej ze Stron. Są to następujące rodzaje działalności:

A. Ubezpieczenie i związane z nim usługi ubezpieczeniowe

1. Ubezpieczenie bezpośrednie (w tym współubezpieczenie):

i) na życie;

ii) inne niż na życie.

2. Reasekuracja i retrocesja.

3. Pośrednictwo ubezpieczeniowe, takie jak usługi brokerskie i agencyjne.

4. Pomocnicze usługi ubezpieczeniowe, takie jak doradztwo, usługi aktuarialne, ocena ryzyka oraz zaspokajanie roszczeń.

B. Usługi bankowe i inne usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń)

1. Przyjmowanie depozytów i innych funduszy zwrotnych od ludności.

2. Udzielanie pożyczek wszelkiego rodzaju, w tym kredytu konsumenckiego, kredytu hipotecznego, faktoring oraz finansowanie transakcji handlowych.

3. Leasing finansowy.

4. Usługi w sferze wszelkich płatności i transferu środków pieniężnych, w tym kart kredytowych, płatniczych, debetowych, czeków podróżnych, przekazów bankierskich.

5. Gwarancje i zobowiązania.

6. Obrót na własny rachunek lub na zlecenie klientów, zarówno na giełdzie, jak i w obrocie pozagiełdowym lub w inny sposób:

a) instrumentami rynku pieniężnego (czekami, wekslami, certyfikatami depozytowymi itp.);

b) walutą obcą;

c) instrumentami pochodnymi nieograniczającymi się wyłącznie do transakcji terminowych i opcji;

d) instrumentami kursów walutowych oraz stóp procentowych, w tym takimi jak transakcje swapowe, terminowe kontrakty procentowe (FRA) itp.;

e) zbywalnymi papierami wartościowymi;

f) innymi zbywalnymi instrumentami i aktywami finansowymi, w tym kruszcem.

7. Uczestnictwo w emisji wszelkiego rodzaju papierów wartościowych, w tym w prowadzeniu, gwarantowaniu i plasowaniu (publicznie i prywatnie) oraz świadczenie usług z tym związanych.

8. Usługi pośrednictwa na rynku pieniężnym.

9. Zarządzanie aktywami finansowymi, takie jak zarządzanie środkami pieniężnymi i portfelem, wszelkie formy zarządzania inwestycjami zbiorowymi, zarządzanie funduszem emerytalnym oraz usługi w zakresie deponowania i powiernictwa.

10. Usługi rozrachunkowe i rozliczeniowe w odniesieniu do aktywów finansowych, w tym papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i innych instrumentów zbywalnych.

11. Pośrednictwo konsultingowe i inne pomocnicze usługi finansowe odnośnie do wszystkich rodzajów działalności wymienionych w pkt 1–10, w tym doradztwo i analiza kredytowa, badania i doradztwo odnośnie do inwestycji i analizy portfela aktywów, doradztwo w zakresie nabywania oraz restrukturyzacji i strategii przedsiębiorstw.

12. Dostarczanie i przekazywanie informacji finansowych oraz przetwarzanie danych finansowych, udostępnianie związanego z nimi oprogramowania przez usługodawców świadczących inne usługi finansowe.

Wyłącza się z definicji usług finansowych następującą działalność:

a) działalności prowadzone przez banki centralne lub każdą inną instytucję publiczną w celu realizowania polityki pieniężnej i kursowej;

b) działalności prowadzone przez banki centralne, agencje rządowe lub ministerstwa, lub instytucje publiczne, na rachunek rządu lub przy posiadaniu gwarancji rządowych, z wyjątkiem sytuacji gdy działalność taka może być realizowana przez usługodawców świadczących usługi finansowe w konkurencji z tymi podmiotami publicznymi;

c) działalności stanowiące część ustawowego systemu ubezpieczeń społecznych lub powszechnego programu emerytalnego, z wyjątkiem sytuacji, gdy taka działalność może być przeprowadzana przez usługodawców świadczących usługi finansowe w konkurencji z podmiotami publicznymi lub instytucjami prywatnymi.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IV

ZASTRZEŻENIA WSPÓLNOTOWE ZGODNIE Z ART. 23 UST. 2

Górnictwo

W niektórych Państwach Członkowskich prawo do wydobycia zasobów naturalnych i minerałów przez spółki niekontrolowane przez Wspólnotę może podlegać obowiązkowi uzyskania koncesji.

Rybołówstwo

Dostęp zasobów biologicznych i łowisk znajdujących się na wodach morskich podlegających suwerenności albo jurysdykcji Państw Członkowskich Wspólnoty, jak również ich eksploatacja, są zastrzeżone dla statków rybackich pływających pod banderą Państwa Członkowskiego Wspólnoty i zarejestrowanych na terytorium Wspólnoty, chyba że postanowienia odrębne stanowią inaczej.

Nabywanie nieruchomości

W niektórych Państwach Członkowskich nabywanie nieruchomości przez spółki pozawspólnotowe jest przedmiotem ograniczeń.

Usługi audiowizualne, w tym radiowe

Traktowanie narodowe dotyczące produkcji i dystrybucji, w tym nadawania i innych form transmisji publicznych może być zastrzeżone dla dzieł audiowizualnych spełniających niektóre kryteria pochodzenia.

Usługi telekomunikacyjne, w tym usługi telefonii komórkowej i satelitarnej

Usługi zastrzeżone

W niektórych Państwach Członkowskich dostęp do rynku infrastruktury i usług uzupełniających jest zastrzeżony.

Usługi profesjonalne

Usługi zastrzeżone dla osób fizycznych będących obywatelami Państw Członkowskich. Osoby te mogą zakładać spółki na określonych warunkach.

Rolnictwo

W niektórych Państwach Członkowskich traktowanie krajowe nie znajduje zastosowania do spółek niekontrolowanych przez Wspólnotę, które zamierzają założyć przedsiębiorstwo rolne. Nabywanie winnic przez spółkę nieobjętą kontrolą Wspólnoty jest przedmiotem notyfikacji lub jeżeli to konieczne, zezwolenia.

Usługi agencji informacyjnych

W niektórych Państwach Członkowskich udział zagraniczny w wydawnictwach lub spółkach telewizyjnych albo radiowych jest limitowany.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK V

ZASTRZEŻENIA GRUZJI ZGODNIE Z ART. 23 UST. 4

1. Obecne prawodawstwo gruzińskie dotyczące inwestycji wymaga, aby inwestycje dokonywane przez przedsiębiorstwa zagraniczne oraz inwestycje dokonywane przez przedsiębiorstwa gruzińskie, w których Państwo nie posiada pakietu kontrolnego [1], podlegały licencjom wydawanym przez właściwe władze gruzińskie. Warunki wydawania licencji nie wynikają z niejednakowego traktowania prywatnych gruzińskich i zagranicznych spółek, zgodnie z postanowieniami prawa gruzińskiego.

Wydawanie licencji nie może być wykorzystywane w celu unieważnienia korzyści przyznanych spółkom wspólnotowym zgodnie z art. 23 ust. 4 niniejszej Umowy, ani naruszenia jakichkolwiek innych postanowień niniejszej Umowy. W szczególności nie może to być wykorzystywane, aby utrudniać zakładanie spółek wspólnotowych w jakimkolwiek obszarze działalności gospodarczej, z wyjątkiem poniższych. Żadne pozwolenie nie może być uchylone bez należytego uzasadnienia, a każde takie uchylenie może być przedmiotem odwołania i rozstrzygania sporu, jeżeli zajdzie potrzeba.

Najpóźniej do dnia 31 grudnia 1998 r. Gruzja dostosuje swoje prawodawstwo dotyczące licencji do norm praktyki międzynarodowej, w szczególności do prawodawstwa wspólnotowego. Wspólnota dostarczy pomocy technicznej w tym zakresie. Podczas okresu przejściowego Gruzja nie wprowadza żadnych środków lub działań, które w porównaniu z sytuacją istniejącą w dniu poprzedzającym parafowanie niniejszej Umowy czynią warunki zakładania i funkcjonowania przedsiębiorstw wspólnotowych bardziej rygorystycznymi.

2. Zakazane są inwestycje zagraniczne w następujących dziedzinach:

- obrona i bezpieczeństwo Gruzji,

- przygotowanie i sprzedaż narkotyków oraz substancji psychotropowych,

- uprawa i sprzedaż roślin zawierających narkotyki lub substancje trujące.

3. Od spółki zagranicznej wymaga się specjalnego pozwolenia właściwych organów Gruzji, jeżeli pragnie prowadzić działalność w obrębie 20 km od granicy Gruzji lub w innych strefach oznaczonych jako istotne dla bezpieczeństwa narodowego lub ochrony środowiska naturalnego Gruzji.

4. W następujących dziedzinach działalności gospodarczej prawodawstwo gruzińskie wymaga, aby Państwo posiadało co najmniej 51 % udziałów spółki z udziałem zagranicznym. Ten udział może być zmniejszony, jeżeli parlament gruziński tak postanowi:

- obsługa rurociągów gazowych i naftowych, linie przesyłowe telekomunikacyjne i elektryczne, linie cieplne o znaczeniu krajowym oraz budowle i inne urządzenia istotne dla ich funkcjonowania,

- obsługa autostrad i linii kolejowych, lotni