PROTOKÓ Ł
w sprawie stosowania konwencji alpejskiej z 1991 roku w zakresie energii
Protokó ł„Energia ”
Preambu ła
REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,REPUBLIKA AUSTRII,REPUBLIKA FRANCUSKA,REPUBLIKA W ŁOSKA,
KSIĘSTWO LIECHTENSTEIN,
KSIĘSTWO MONAKO,
REPUBLIKA S ŁOWENII,
KONFEDERACJA SZWAJCARSKAorazWSPÓLNOTA EUROPEJSKA,ZGODNIE ze swymi zadaniami wynikaj ącymi z Konwencji w sprawie ochrony Alp (konwencji alpejskiej) z dnia
7 listopada 1991 r., maj ącymi na celu zapewnienie spójnej polityki zachowania i ochrony oraz trwa łego rozwoju obszaru
alpejskiego,
WYPE ŁNIAJ ĄC swoje zobowi ązania wynikaj ące z art. 2 ust. 2 i 3 konwencji alpejskiej,
ŚWIADOMI znaczenia realizacji form produkcji, dystrybucji i wykorzystania energii z poszanowaniem przyrody
i krajobrazu, które by łyby zgodne ze środowiskiem naturalnym i promowaniem środków maj ących na celu oszcz ędzanie
energii,
BIOR ĄC pod uwag ękonieczno śćzmniejszenia emisji gazów przyczyniaj ących si ędo powstania efektu cieplarnianego
równie żw regionie alpejskim i przestrzegania w ten sposób zobowi ązańRamowej Konwencji Narodów Zjednoczonych
w sprawie Zmian Klimatu,
PRZEKONANI, i żnależy harmonizowa ćinteresy gospodarcze z wymogami ekologicznymi,
ŚWIADOMI FAKTU, że z europejskiego punktu widzenia obszar alpejski posiada szczególne znaczenie i że stanowi on,
w odniesieniu do geomorfologii, klimatu, wody, ro ślinno ści, fauny, krajobrazów i upraw, dziedzictwo zarówno jedyne
w swoim rodzaju, jak równie żzróżnicowane oraz że jego wysokie góry, doliny i Prealpy s ąelementami środowiska,
których ochrona nie mo że nale żećjedynie do pa ństw alpejskich,
ŚWIADOMI FAKTU, że Alpy stanowi ąnie tylko przestrze ńżyciow ąi miejsce pracy ludno ści miejscowej, lecz że posiadaj ą
równie żogromne znaczenie dla terenów pozaalpejskich, w szczególno ści ze wzgl ędu na fakt, że mamy do czynienia
z regionem tranzytowym nie tylko w odniesieniu do ruchu transeuropejskiego osób i towarów, lecz tak żem i ędzynaro-
dowych sieci dystrybucji energii,PL L 337/36 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 22.12.2005
BIOR ĄC pod uwag ęwrażliwo ść środowiskow ąobszaru Alp, w szczególno ści w sprawach dotycz ących dzia łańzwiąza-
nych z produkcj ą, przesy łem i wykorzystaniem energii, które oddzia łująwzajemnie na aspekty nieroz łącznie zwi ązane
z ochron ąprzyrody, zagospodarowaniem terenu i wykorzystaniem gleby,
BIOR ĄC pod uwag ęfakt, i żw sytuacji zagro żeńdla ochrony środowiska, w szczególno ści z powodu ewentualnych zmian
klimatycznych, których przyczyn ąjest cz łowiek, konieczne sta łos i ęobserwowanie ze szczególn ąuwag ąścisłych
związków mi ędzy dzia łaniami spo łecznymi i gospodarczymi cz łowieka a zachowaniem ekosystemów, które wymagaj ą,
zwłaszcza w obszarze alpejskim, podj ęcia w łaściwych i zró żnicowanych środków za zgod ąludno ści miejscowej, instytucji
politycznych oraz organizacji gospodarczych i spo łecznych,
PRZEKONANI, że ludno śćmiejscowa powinna by ćw stanie okre ślićswój w łasny projekt rozwoju spo łecznego, kultural-
nego i gospodarczego oraz uczestniczy ćw jego realizowaniu w istniej ących ramach instytucjonalnych,
PRZEKONANI, że niektóre problemy mog ązosta ćrozwi ązane jedynie w ramach transgranicznych oraz że wymagaj ąone
podj ęcia wspólnych środków przez pa ństwa alpejskie i bezpo średnio zainteresowane w ładze terytorialne,
PRZEKONANI, że zaspokojenie potrzeb energetycznych stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego i spo łecznego,
zarówno w obr ębie, jak i na zewn ątrz obszaru alpejskiego,
ŚWIADOMI znaczenia stosowania i pó źniejszego rozwoju instrumentów ekonomicznych, dzi ęki którym fakty na temat
kosztów mog łyby by ćww i ększym stopniu uwzgl ędniane w wyliczeniach cen energii,
PRZEKONANI, że obszar alpejski ma trwa ły udzia łw zaspakajaniu potrzeb energetycznych w ramach europejskich oraz
że powinien on dysponowa ć, poza wystarczaj ącymi zasobami wody pitnej, wystarczaj ącymi zasobami energetycznymi
w celu poprawy warunków życia ludno ści i wydajno ści gospodarczej,
PRZEKONANI, że obszar alpejski ma szczególnie istotne znaczenie dla po łączenia systemów energetycznych pa ństw
europejskich,
PRZEKONANI, że w obszarze alpejskim, środki maj ące na celu racjonalne wykorzystanie energii oraz trwa łe wykorzys-
tywanie zasobów wody i drewna przyczyniaj ąsiędo zaspokojenia potrzeb energetycznych w ramach gospodarki krajowej
oraz że wykorzystanie biomasy i energii s łonecznej nabiera coraz wi ększego znaczenia,
UZGODNI ŁY, CO NAST ĘPUJE:
ROZDZIA ŁI
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artyku ł1
Cele
Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsięstworzy ćwarunki
ramowe i przyj ąć ś rodki w sprawie oszcz ędzania energii,
produkcji, przesy łu, dystrybucji i wykorzystywania energii,
w ramach terytorialnych stosowania konwencji alpejskiej, w łaś-
ciwych do stworzenia sytuacji energetycznej trwa łego rozwoju,
odpowiadaj ącej specyficznym granicom tolerancji obszaru alpej-
skiego; przy tej okazji Umawiaj ące si ęStrony wnios ąistotny
wkład do ochrony ludno ści i środowiska, przyczyniaj ącs iędo
zachowania zasobów i klimatu.
Artyku ł2
Podstawowe zobowi ązania
1. Zgodnie z niniejszym Protoko łem Umawiaj ące si ęStrony
mająna celu przede wszystkim:a) harmonizacj ę planowania gospodarki energetycznej
z ogólnym planem zagospodarowania obszaru alpejskiego;
b) dostosowanie systemów produkcji, transportu i dystrybucji
energii w celu ogólnej optymalizacji systemu infrastrukturyna obszarze alpejskim, z uwzgl ędnieniem potrzeb ochrony
środowiska;
c) ograniczenie wp ływów pochodzenia energetycznego na
środowisko, optymalizuj ąc dostarczanie us ług docelowym
użytkownikom energii poprzez przyj ęcie, miedzy innymi
i w miar ęmożliwo ści, nast ępujących środków:
—zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego dzi ęki
stosowaniu skuteczniejszych technologii,
—szersze obj ęcie pozosta łego zapotrzebowania energetycz-
nego odnawialnymi źródłami energii,
—optymalizacja istniej ących instalacji do produkcji energii
w oparciu o nieodnawialne źródła energii;PL 22.12.2005 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 337/37
d) ograniczenie negatywnych skutków infrastruktur energetycz-
nych na środowisko i na krajobraz, w tym skutków doty-
czących gospodarowania odpadami, za pomoc ąprzyj ęcia
środków zapobiegawczych dla nowych infrastruktur i,
w razie konieczno ści, odwo łanie si ędo dzia łańmających
na celu poprawienie istniej ących instalacji.
2. W przypadku budowy nowych wielkich infrastruktur
energetycznych oraz istotnego wzrostu mo żliwo ści infrastruktur
istniej ących Umawiaj ące si ęStrony, w ramach obowi ązującego
prawa, dokonuj ąoceny wp ływów na środowisko alpejskie oraz
oceny ich skutków z punktu widzenia terytorialnegoi spo łeczno-gospodarczego, zgodnie z art. 12. W przypadku
projektów o mo żliwych skutkach transgranicznych Strony przy-
znająprawo do konsultacji na szczeblu mi ędzynarodowym.
3. W swojej polityce energetycznej Umawiaj ące si ęStrony
uwzgl ędniaj ąfakt, że obszar alpejski jest odpowiedni do wyko-
rzystywania odnawialnych źróde łenergii, wspieraj ąwzajemn ą
wspó łpracęw sprawie programów rozwoju w tej dziedzinie.
4. Umawiaj ące si ęStrony chroni ątereny b ędące pod ochron ą
za pomoc ąstref buforowych, inne strefy ochrony i spokoju
oraz strefy nietkni ęte z punktu widzenia przyrody
i krajobrazu; optymalizuj ąinfrastruktury energetyczne
w zale żności od ró żnych poziomów wra żliwo ści, tolerancji
i aktualnego zniszczenia ekosystemu alpejskiego.
5. Umawiaj ące si ęStrony s ąświadome faktu, żewłaściwa
polityka badawczo-rozwojowa, przejawiaj ąca si ęśrodkami zapo-
biegawczymi i poprawiaj ącymi, mo że w istotny sposób przy-
czyni ćsiędo ochrony Alp od wp ływu infrastruktur energetycz-
nych. Strony wspieraj ądziałania badawczo-rozwojowe w tym
kierunku i przekazuj ąsobie znacz ące wyniki.
6. Umawiaj ące si ęStrony wspó łpracuj ąw celu rozwoju
w dziedzinie energetyki metod maj ących na celu wi ększe
uwzgl ędnianie prawdziwych kosztów.
Artyku ł3
Zgodno śćz prawem mi ędzynarodowym i z innymi poli-
tykami
1. Wprowadzenie w życie niniejszego Protoko łu dokony-
wane jest zgodnie z obowi ązującymi mi ędzynarodowymi
normami prawnymi, w szczególno ści normami konwencji alpej-
skiej i Protoko łów zredagowanych w celu jej stosowania oraz
zgodnie z obowi ązującymi umowami mi ędzynarodowymi.2. Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsięrównie żdo
uwzgl ędnienia celów niniejszego Protoko łu w realizowaniu
innych polityk, w szczególno ści w dziedzinach zagospodaro-
wania terenu i rozwoju regionalnego, transportu, rolnictwai gospodarki le śnej oraz turystyki, w celu unikni ęcia skutków
negatywnych lub spornych w obszarze alpejskim.
Artyku ł4
Uczestnictwo w ładz terytorialnych
1. W istniej ących ramach instytucjonalnych ka żda
z Umawiaj ących si ęStron okre śla najlepszy poziom koordynacji
i wspó łpracy mi ędzy bezpo średnio zainteresowanymi instytu-
cjami i w ładzami terytorialnymi w celu promowania solidarnej
odpowiedzialno ści, w szczególno ści w celu stosowania
i rozwoju w obszarze alpejskim wspó łdziałania w stosowaniu
polityk energetycznych, a tak że wdra żania wynikaj ących z tego
środków.
2. Bezpo średnio zainteresowane w ładze terytorialne zajmuj ą
sięróżnymi etapami przygotowywania i wdra żania tych polityk
iśrodków, zgodnie ze swymi kompetencjami, w istniej ących
ramach instytucjonalnych.
3. Umawiaj ące si ęStrony wspieraj ąwspó łpracęmiędzynaro-
dow ąpomi ędzy instytucjami, których bezpo średnio dotycz ą
problemy zwi ązane z energetyk ąiśrodowiskiem w celu znale-
zienia porozumienia w sprawie rozwi ązania wspólnych prob-
lemów.
ROZDZIA ŁII
ŚRODKI SZCZEGÓLNE
Artyku ł5
Oszcz ędności energii oraz racjonalne u żytkowanie energii
1. Obszar alpejski wymaga podj ęcia szczególnych środków
dla oszcz ędności energii, dla jej racjonalnej dystrybucji
iużywania. Środki te powinny uwzgl ędnia ć:
a) zapotrzebowania energetyczne dotycz ące rozleg łych
terenów, bardzo zró żnicowane w zale żności od wysoko ści
nad poziomem morza, pór roku i wymogów turystycznych;
b) miejscow ądostępnośćodnawialnych źróde łenergii;
c) szczególny wp ływ opadów atmosferycznych w nieckach
i dolinach z uwagi na ich budow ęgeomorfologiczn ą.
2. Umawiaj ące si ęStrony dok ładająstara ń, by poprawi ć
dostosowanie u żywania energii do środowiska i wspieraj ą
przede wszystkim oszcz ędzanie i racjonalne u żywanie energii,
w szczególno ści procesów odniesieniu do procesów produkcyj-
nych, s łużb publicznych i wielkich infrastruktur hotelowych, jak
równie żw odniesieniu do instalacji transportowych, dzia łalno ści
sportowej i wypoczynku.PL L 337/38 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 22.12.2005
3. Strony przyjmuj ąś rodki i ustanawiaj ąprzepisy
w szczególno ści w nast ępujących dziedzinach:
a) poprawa izolacji budynków i skuteczno ści systemów dystry-
bucji ciep ła;
b) optymalizacja wydajno ści instalacji grzewczych, wentylacyj-
nych i klimatyzacyjnych;
c) okresowa kontrola i zmniejszenie, w razie potrzeby, emisji
zanieczyszcze ńz instalacji cieplnych;
d) oszcz ędności energii dzi ęki nowoczesnym procesom techno-
logicznym u żytkowania i przetwarzania energii;
e) indywidualne wyliczanie kosztów ogrzewania i ciep łej wody;
f) planowanie i promowanie nowych budynków wykorzystuj ą-
cych technologie o niskim zu życiu energii;
g) promowanie i realizowanie gminnych/lokalnych projektów
energetycznych i klimatycznych zgodnie ze środkami prze-
widzianymi w art. 2 ust. 1 lit. c);
h) poprawa stanu budynków pod wzgl ędem energetycznym
w przypadku remontów i wspierania stosowania systemówgrzewczych przyjaznych dla środowiska.
Artyku ł6
Odnawialne źródła energii
1. Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsię, w ramach swoich
możliwo ści finansowych, do promowania i u żytkowania przede
wszystkim odnawialnych źróde łenergii, zgodnie z zasadami
poszanowania środowiska i krajobrazu.
2. Wspieraj ąone równie żużytkowanie instalacji zdecentrali-
zowanych w celu eksploatowania odnawialnych źróde łenergii,
takich jak woda, s łońce i biomasa.
3. Umawiaj ące si ęStrony popieraj ąużytkowanie odnawial-
nych źróde łenergii, nawet łączone z istniej ącym zaopatrzeniem
konwencjonalnym.
4. Umawiaj ące si ęStrony wspieraj ąw szczególno ści racjo-
nalne u żytkowanie zasobów wodnych i drzewnych pochodz ą-
cych z trwa łego zarz ądzania lasami górskimi w celu produkcji
energii.Artyku ł7
Energia hydroelektryczna
1. Umawiaj ące si ęStrony zapewniaj ąutrzymanie funkcji
ekologicznych cieków wodnych oraz nieskazitelno śćkrajo-
brazów za pomoc ąwłaściwych środków, takich jak okre ślenie
minimalnych nat ężeńprzep ływu, wprowadzanie norm w celu
zmniejszenia sztucznych waha ńpoziomu wody oraz zapew-
nienie migracji fauny, dla nowych hydroelektrowni oraz, je żeli
jest to mo żliwe, dla hydroelektrowni ju żistniej ących.
2. Umawiaj ące si ęStrony mog ąprzyjmowa ćśrodki zmierza-
jące do poprawy konkurencyjno ści istniej ących hydroelektrowni
przestrzegaj ąc ich norm bezpiecze ństwa i norm środowisko-
wych.
3. Strony zobowi ązująsięponadto do ochrony systemów
wodnych w strefach zastrze żonych dla wody pitnej, na terenach
chronionych przez strefy buforowe, w innych strefach chronio-nych i ciszy, a tak że w strefach nietkni ętych z punktu widzenia
przyrody i krajobrazu.
4. Umawiaj ące si ęStrony zalecaj ąponowne otwarcie hydroe-
lektrowni nieu żywanych zamiast realizacji nowych projektów
budowy. Przepis okre ślony w ust. 1, dotycz ący ochrony ekosys-
temów wodnych i innych wymienionych systemów, stosuje si ę
równie żdo ponownego otwarcia istniej ących hydroelektrowni.
5. Umawiaj ące si ęStrony mog ąw ramach ustawodawstwa
krajowego przeanalizowa ć, jak sprawi ć, aby docelowych konsu-
mentów zasobów alpejskich obowi ązywa ły ceny rynkowe oraz
w jakiej mierze us ługi świadczone przez ludno śćmiejscow ą
w interesie ogólnym mog ąbyćwynagradzane w sprawiedliwy
sposób.
Artyku ł8
Energia pochodz ąca z paliw kopalnych
1. Umawiaj ące si ęStrony zapewniaj ąże w przypadku
nowych instalacji termicznych, wykorzystuj ących paliwa
kopalne do produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej, stoso-
wane s ąnajlepsze dost ępne techniki. W odniesieniu do instalacji
istniej ących w obszarze alpejskim Umawiaj ące si ęStrony ogra-
niczaj ąemisje w granicach mo żliwo ści, poprzez stosowanie
technologii i/lub w łaściwych paliw.
2. Umawiaj ące si ęStrony sprawdzaj ąwykonalno śćtech-
niczn ąi ekonomiczn ąoraz dostosowanie do środowiska, zast ę-
powania instalacji cieplnych, w których u żywane s ąpaliwa
kopalne przez instalacje, w których stosuje si ęodnawialne
źródła energii, oraz przez instalacje zdecentralizowane.
3. Umawiaj ące si ęStrony przyjmuj ąśrodki, które d ążądo
wspierania kogeneracji w celu bardziej racjonalnego u żytko-
wania energii.PL 22.12.2005 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 337/39
4. W strefach przygranicznych Umawiaj ące si ęStrony doko-
nująw miar ęmożliwo ści dostosowania i po łączenia swoich
systemów kontroli emisji i imisji.
Artyku ł9
Energia j ądrowa
1. Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsię, w ramach
konwencji mi ędzynarodowych, do wymiany wszelkich infor-
macji na temat elektrowni i innych instalacji j ądrowych, które
mająlub mog łyby mie ćkonsekwencje na obszarze alpejskim,
w celu d ługoterminowej ochrony zdrowia mieszka ńców, fauny,
flory, ich biocenozy, ich miejsca zamieszkania oraz interakcjimiędzy nimi.
2. Umawiaj ące si ęStrony dbaj ąponadto w miar ęmożliwo ści
o dostosowanie i pod łączenie swoich systemów kontroli
promieniotwórczo ści w otoczeniu.
Artyku ł10
Transport i dystrybucja energii
1. W odniesieniu do wszystkich istniej ących infrastruktur
Umawiaj ące si ęStrony kontynuuj ąich racjonalizacj ę
i optymalizacj ę, uwzgl ędniaj ąc wymogi ochrony środowiska,
w szczególno ści konieczno ści zachowania bardzo wra żliwych
ekosystemów i krajobrazu, prowadz ąc równocze śnie, tam
gdzie jest to stosowne, dzia łania chroni ące ludno ść
iśrodowisko alpejskie.
2. W przypadku budowy linii przesy łowych energii elek-
trycznej i stacji elektrycznych z nimi zwi ązanych, a tak że ropo-
ciągów i gazoci ągów, w tym pompowni i stacji spr ężania oraz
instalacji, które maj ąogromne znaczenie z punktu widzenia
środowiska, Umawiaj ące si ęStrony wprowadzaj ąwszelkie
niezb ędne środki w celu zmniejszenia ich uci ążliwo ści dla
mieszka ńców i dla środowiska, w tym, je żeli to mo żliwe, u życie
budowli i dróg przebiegu ju żistniej ących linii.
3. W odniesieniu do linii przesy łu energii elektrycznej
Umawiaj ące si ęStrony uwzgl ędniaj ąw szczególno ści znaczenie
stref chronionych z ich strefami buforowymi, inne strefyochrony i spokoju, a tak że strefy nietkni ęte z punktu widzenia
przyrody i krajobrazu, jak równie żawifauny.
Artyku ł11
Renaturalizacja i in żynieria środowiska
Umawiaj ące si ęStrony sporz ądzająw projektach wst ępnych
i w badaniach wp ływu na środowisko, przewidzianych zgodnie
z obowi ązującym ustawodawstwem, sposoby renaturalizacjisiedlisk i środowisk wodnych na skutek wykonania robót
publicznych lub prywatnych w zakresie energetyki, dotycz ących
środowiska i ekosystemów w obszarze alpejskim,
z zastosowaniem, w miar ęmożliwo ści, technik in żynierii środo-
wiska.
Artyku ł12
Ocena wp ływu na środowisko
1. Umawiaj ące si ęStrony dokonuj ą, w ramach obowi ązują-
cych ustawodawstw krajowych, konwencji i umów mi ędzynaro-
dowych, wcze śniejszej oceny wp ływu na środowisko dla
każdego projektu instalacji energetycznych, o których mowa
w art. 7, 8, 9 i 10 niniejszego Protoko łu, oraz w sprawie ka żdej
istotnej zmiany w tych instalacjach.
2. Umawiaj ące si ęStrony uznaj ąużyteczno śćwprowadzania,
w miar ęmożliwo ści, najlepszych dost ępnych technik w celu
unikni ęcia lub zmniejszenia wp ływu na środowisko, przewi-
dując ewentualnie rozbiórk ęinstalacji nieu żywanych, które s ą
nieprzyjazne dla środowiska.
Artyku ł13
Zgodno ść
1. Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsiędo wcze śniejszego
konsultowania si ęw sprawie projektów mog ących wywo łać
skutki transgraniczne, w odniesieniu do ich wp ływu.
2. W odniesieniu do projektów mog ących wywo łaćskutki
transgraniczne zainteresowane Umawiaj ące si ęStrony powinny
móc przedstawi ćw odpowiednim czasie swoje uwagi, które
zostan ąwe w łaściwy sposób uwzgl ędnione na etapie wyda-
wania zezwole ń.
Artyku ł14
Środki uzupe łniające
Umawiaj ące si ęStrony mog ąpodj ąć ś rodki uzupe łniające
w stosunku do tych, o których mowa w niniejszym Protokole,dotycz ących energii i trwa łego rozwoju.
ROZDZIA ŁIII
BADANIA, SZKOLENIA I INFORMOWANIE
Artyku ł15
Badania i monitorowanie
1. Umawiaj ące si ęStrony wspieraj ąi dostosowuj ą,w ścisłej
wspó łpracy i uwzgl ędniaj ąc wyniki ju żuzyskane na ró żnych
szczeblach krajowych i mi ędzynarodowych, badania
i systematyczne monitorowanie, dla osi ągnięcia celów niniej-
szego Protoko łu; w szczególno ści dotyczy to metod
i kryteriów analizy i oceny wp ływu na środowisko i klimat,
jak równie ższczególnych technologii dotycz ących oszcz ędzania
energii i jej racjonalnego wykorzystywania w obszarze alpej-skim.PL L 337/40 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 22.12.2005
2. Strony uwzgl ędniaj ąwyniki bada ńw procesach definio-
wania i weryfikacji celów i środków polityki energetycznej oraz
swojej dzia łalno ści szkoleniowej i pomocy technicznej na
szczeblu lokalnym na rzecz mieszka ńców, podmiotów gospo-
darczych i w ładz terytorialnych.
3. Umawiaj ące si ęStrony dok ładająstara ń, by krajowe
wyniki bada ńi systematycznego monitorowania by ływłączane
do wspólnego systemu sta łego monitorowania i informowania
oraz by by ły dost ępne dla opinii publicznej w istniej ących
ramach instytucjonalnych.
Artyku ł16
Szkolenia i informowanie
1. Umawiaj ące si ęStrony wspieraj ąkszta łcenie pocz ątkowe
i kszta łcenie ustawiczne oraz informowanie opinii publicznej
o celach i środkach wprowadzania w życie niniejszego Proto-
kołu.
2. Wspieraj ąone w szczególno ści pó źniejszy rozwój szkole ń,
kszta łcenie ustawiczne, jak rownie żw dziedzinie pomocy tech-
nicznej w zakresie energii, w tym ochrony środowiska, przyrody
i klimatu.
ROZDZIA ŁIV
WPROWADZENIE W ŻYCIE, KONTROLA I OCENA
Artyku ł17
Wprowadzenie w życie
Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązująsiędołożyćwszelkich
stara ń, by niniejszy Protokó łzosta łwprowadzony w życie,
uwzgl ędniaj ąc wszelkie odpowiednie środki w istniej ących
ramach instytucjonalnych.
Artyku ł18
Kontrola przestrzegania zobowi ązań
1. Umawiaj ące si ęStrony regularnie sk ładająsprawozdania
Stałemu Komitetowi w sprawie środków podj ętych na mocy
niniejszego Protoko łu. Sprawozdania przedstawiaj ąrównie ż
kwesti ęskuteczno ści podj ętych środków. Konferencja alpejska
decyduje o okresowo ści sprawozda ń.
2. Sta ły Komitet bada te sprawozdania w celu sprawdzenia,
czy Umawiaj ące si ęStrony wype łniły swoje zobowi ązania wyni-
kające z niniejszego Protoko łu. Mo że on równie żzwróci ćsiędo
zainteresowanych Umawiaj ących si ęStron o przedstawienie
informacji uzupe łniających lub te żodwo łaćsiędo innych
źróde łinformacji.3. Sta ły Komitet sporz ądza sprawozdanie na temat przestrze-
gania przez Umawiaj ące si ęStrony zobowi ązańwynikaj ących
z niniejszego Protoko łu, na potrzeby konferencji alpejskiej.
4. Konferencja alpejska zapoznaje si ęz tym sprawozdaniem.
W razie stwierdzenia uchybienia w wype łnianiu zobowi ązań
może przyj ąćzalecenia.
Artyku ł19
Ocena skuteczno ści postanowie ń
1. Umawiaj ące si ęStrony regularnie badaj ąi oceniaj ą
skuteczno śćpostanowie ńniniejszego Protoko łu. W przypadku
gdy okazuje si ęto niezb ędne dla realizacji celów, bior ąpod
uwag ęprzyj ęcie odpowiednich poprawek do niniejszego Proto-
kołu.
2. W istniej ących ramach instytucjonalnych do tej oceny
przy łączająsięwładze terytorialne. Mo żliwa jest konsultacja
z organizacjami pozarz ądowymi aktywnymi w tym sektorze.
ROZDZIA ŁV
POSTANOWIENIA KO ŃCOWE
Artyku ł20
Związek mi ędzy konwencj ąalpejsk ąa Protoko łem
1. Niniejszy Protokó łstanowi Protokó łdo konwencji alpej-
skiej w znaczeniu art. 2 oraz pozosta łych istotnych artyku łów
Konwencji.
2. Wy łącznie Umawiaj ąca si ęStrona konwencji alpejskiej
może zosta ćUmawiaj ącąsięStron ąniniejszego Protoko łu.
Każde wypowiedzenie konwencji alpejskiej stanowi równo-
cześnie wypowiedzenie niniejszego Protoko łu.
3. W przypadku gdy konwencja alpejska obraduje na temat
spraw odnosz ących si ędo niniejszego Protoko łu, jedynie
Umawiaj ące si ęStrony niniejszego Protoko łum o g ąuczestniczy ć
wgłosowaniu.
Artyku ł21
Podpisanie i ratyfikacja
1. Niniejszy Protokó łjest otwarty do podpisu dla Pa ństw
Sygnatariuszy konwencji alpejskiej i dla Wspólnoty Europejskiejdnia 16 pa ździernika 1998 r. oraz przy Republice Austrii, depo-
zytariusza, pocz ąwszy od dnia 16 listopada 1998 r.PL 22.12.2005 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej L 337/41
2. Niniejszy Protokó łwchodzi w życie, w odniesieniu do
Umawiaj ących si ęStron, które wyrazi ły zgod ęna zwi ązanie
niniejszym Protoko łem, po up ływie trzech miesi ęcy od daty
złożenia przez trzy Pa ństwa dokumentu ratyfikacji, przyj ęcia
lub zatwierdzenia.
3. W odniesieniu do Umawiaj ących si ęStron, które pó źniej
wyra żązgod ęna zwi ązanie niniejszym Protoko łem, Protokó ł
wchodzi w życie po up ływie trzech miesi ęcy od daty z łożenia
dokumentu ratyfikacji, przyj ęcia lub zatwierdzenia. Po wej ściu
wżycie jakiejkolwiek poprawki do Protoko łuk a żda nowa
Umawiaj ąca si ęStrona Protoko łu staje si ęUmawiaj ącąsię
Stron ąProtoko łu ze zmianami.
Artyku ł22
Powiadomienia
Depozytariusz powiadamia ka żde Pa ństwo, o którym mowa
w Preambule, i Komisj ęEuropejsk ą, o sprawach dotycz ących
niniejszego Protoko łu:a) o ka żdym podpisie;
b) o z łożeniu ka żdego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjmuj ą-
cego lub zatwierdzaj ącego;
c) o ka żdej dacie wej ścia w życie;
d) o ka żdym o świadczeniu dokonanym przez jedn ą
z Umawiaj ących si ęStron lub Pa ństw Sygnatariuszy;
e) o ka żdym wypowiedzeniu, o którym powiadomi ła jedna
z Umawiaj ących si ęStron, w tym o dacie jego wej ścia
wżycie.
Na dowód czego ni żej podpisani, b ędąc w posiadaniu niezb ęd-
nych upowa żnień, podpisali niniejszy Protokó ł.
Sporz ądzono w Bled, dnia 16 pa ździernika 1998 r., w j ęzykach:
francuskim, niemieckim, w łoskim i s łoweńskim, przy czym
każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny, w jednym
egzemplarzu, który zostanie z łożony w Archiwach Pa ństwo-
wych Republiki Austrii. Depozytariusz przekazuje odpispoświadczony za zgodno śćz orygina łem wszystkim Pa ństwom
Sygnatariuszom.PL L 337/42 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 22.12.2005