Układ Ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Chile, z drugiej strony



Dziennik Urzędowy L 352 , 30/12/2002 P. 0001 - 1450

Dziennik Urzędowy L 352 , 30/12/2002 P. 0003 - 1450

Czeskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Czeskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Estońskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Estońskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Węgierskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Węgierskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Litewskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Litewskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Łotewskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Łotewskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Maltańskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Maltańskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Polskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Polskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Słowackie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Słowackie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450

Słoweńskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 45 P. 122 - 123

Słoweńskie wydanie specjalne Rozdział 11 Tom 53 P. 3 - 1450



Układ Ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Chile, z drugiej strony [1] KRÓLESTWO BELGII, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA GRECKA, KRÓLESTWO HISZPANII, REPUBLIKA FRANCUSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA WŁOSKA, WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA, KRÓLESTWO NIDERLANDÓW, REPUBLIKA AUSTRII, REPUBLIKA PORTUGALSKA, REPUBLIKA FINLANDII, KRÓLESTWO SZWECJI, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ, Umawiające się Strony Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i Traktatu o Unii Europejskiej, zwane dalej "Państwami Członkowskimi", oraz WSPÓLNOTA EUROPEJSKA, zwana dalej "Wspólnotą", z jednej strony, oraz REPUBLIKA CHILE, zwana dalej "Chile", z drugiej strony, UWZGLĘDNIAJĄC tradycyjne więzy między Stronami, w szczególności w odniesieniu do: - wspólnego dziedzictwa kulturowego oraz bliskich powiązań historycznych, politycznych i gospodarczych, które je jednoczą, - ich pełnego zaangażowania w poszanowanie reguł demokratycznych i podstawowych praw człowieka, wymienionych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych, - ich przywiązania do zasady państwa prawa i właściwego rządzenia, - potrzeby wspierania postępu gospodarczego i społecznego ich społeczeństw, uwzględniając zasadę stałego rozwoju i wymogi ochrony środowiska naturalnego, - celowości poszerzenia ram stosunków między Unią Europejską a integracją regionalną Ameryki Łacińskiej, w związku z przyczynieniem się do strategicznego stowarzyszenia między oboma regionami, przewidywanego w Deklaracji, przyjętej w trakcie szczytu głów państw Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Unii Europejskiej w Rio de Janeiro dnia 28 czerwca 1999 roku, - istoty wzmocnienia regularnego dialogu politycznego, dotyczącego zagadnień dwustronnych i międzynarodowych, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, już ustanowionych we Wspólnej deklaracji, będącej częścią Umowy ramowej o współpracy między Stronami z dnia 21 czerwca 1996 roku, zwanej dalej "Umową ramową o współpracy", - znaczenia, jakie Strony przywiązują do: - koordynacji swoich stanowisk i podejmowania wspólnych inicjatyw na właściwych forach międzynarodowych, - zasad i wartości, wymienionych w Deklaracji końcowej Światowego Szczytu w sprawie rozwoju społecznego, który odbył się w Kopenhadze w marcu 1995 roku; - przepisów i zasad, rządzących handlem międzynarodowym, w szczególności tych zawartych w Porozumieniu ustanawiającym Światową Organizację Handlu ("WTO") oraz do potrzeby stosowania ich w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny, - walki przeciwko wszelkim formom terroryzmu i zaangażowania w ustanawianie skutecznych instrumentów międzynarodowych w celu zapewnienia zwalczania terroryzmu, - celowości dialogu kulturowego ukierunkowanego na osiągnięcie lepszego wzajemnego zrozumienia między Stronami oraz sprzyjanie istniejącym tradycyjnym, kulturowym i naturalnym powiązaniom między obywatelami obu Stron, - znaczenia Umowy o współpracy między Wspólnotą Europejską a Chile z dnia 20 grudnia 1990 roku oraz Umowy ramowej o współpracy w podtrzymywaniu i sprzyjaniu wykonania tych procesów i zasad, STRONY POSTANOWIŁY ZAWRZEĆ NINIEJSZY UKŁAD: CZĘŚĆ I POSTANOWIENIA OGÓLNE I INSTYTUCJONALNE TYTUŁ I CHARAKTER I ZAKRES UKŁADU Artykuł 1 Zasady 1. Poszanowanie zasad demokratycznych i podstawowych praw człowieka ustanowionych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych oraz zasady państwa prawa leżą u podstaw wewnętrznych i międzynarodowych polityk Stron oraz stanowią główny element niniejszego Układu. 2. Wspieranie stałego rozwoju gospodarczego i społecznego oraz sprawiedliwego podziału korzyści płynących ze stowarzyszenia są wiodącymi zasadami wykonania niniejszego Układu. 3. Strony potwierdzają przywiązanie do zasady właściwego rządzenia. Artykuł 2 Cele i zakres 1. Niniejszy Układ ustanawia polityczne i gospodarcze stowarzyszenie między Stronami, oparte na wzajemności, wspólnym interesie i pogłębianiu stosunków we wszystkich dziedzinach stosowania Układu. 2. Stowarzyszenie jest procesem, który doprowadzi do wzrostu stosunków i współpracy między Stronami, kształtowanych w ramach organów ustanowionych w niniejszym Układzie. 3. Układ obejmuje w szczególności obszary współpracy politycznej, handlowej, gospodarczej i finansowej, naukowej, technologicznej, społecznej i kulturowej. Może ona być rozszerzona na inne obszary, po uzgodnieniu między Stronami. 4. Zgodnie z celami, określonymi powyżej, niniejszy Układ przewiduje: a) wzmocnienie dialogu politycznego w sprawach dwustronnych i międzynarodowych, związanych ze wspólnym interesem, który będzie prowadzony poprzez organizowanie spotkań na różnych szczeblach; b) wzmocnienie współpracy w obszarach politycznym, handlowym, gospodarczym i finansowym, naukowym, technologicznym, społecznym i kulturowym, jak również w innych obszarach wspólnego zainteresowania; c) uaktualnianie uczestnictwa każdej ze Stron w programach ramowych, programach szczególnych oraz w innych działaniach drugiej Strony, w stopniu dopuszczonym przez procedury wewnętrzne każdej ze Stron, regulujące dostęp do programów i działań, których to dotyczy, zgodnie z częścią III; oraz d) rozszerzenie i zróżnicowanie dwustronnych stosunków handlowych Stron, zgodnie z postanowieniami WTO oraz z poszczególnymi celami i postanowieniami, wymienionymi w części IV. TYTUŁ II RAMY INSTYTUCJONALNE Artykuł 3 Rada Stowarzyszenia 1. Niniejszym ustanawia się Radę Stowarzyszenia, która nadzoruje wykonanie niniejszego Układu. Rada Stowarzyszenia zbiera się na szczeblu ministerialnym w regularnych odstępach czasowych, nieprzekraczających okresu dwóch lat, i nadzwyczajnie w każdym przypadku gdy wymagają tego okoliczności, jeżeli Strony wyrażają na to zgodę. 2. Rada Stowarzyszenia bada wszelkie zasadnicze kwestie, powstałe w ramach niniejszego Układu, jak również wszelkie inne kwestie dwustronne, wielostronne lub międzynarodowe, związane ze wspólnym interesem. 3. Rada Stowarzyszenia bada również propozycje i zalecenia Stron, dotyczące ulepszenia niniejszego Układu. Artykuł 4 Skład i regulamin 1. Rada Stowarzyszenia składa się, z jednej strony, z przewodniczącego Rady Unii Europejskiej, któremu towarzyszy sekretarz generalny/wysoki przedstawiciel, kolejna Prezydencja, inni członkowie Rady Unii Europejskiej lub ich przedstawiciele i członkowie Komisji Europejskiej, oraz, z drugiej strony, Minister Spraw Zagranicznych Chile. 2. Rada Stowarzyszenia ustanawia swój własny regulamin. 3. Członkowie Rady Stowarzyszenia mogą być zastępowani zgodnie z warunkami ustalonymi w jej regulaminie. 4. Radzie Stowarzyszenia przewodniczy na zmianę członek Rady Unii Europejskiej i Minister Spraw Zagranicznych Chile, zgodnie z przepisami ustanowionymi w jej regulaminie. Artykuł 5 Uprawnienia do podejmowania decyzji 1. W celu zrealizowania założeń niniejszego Układu Rada Stowarzyszenia ma prawo do podejmowania decyzji w przypadkach przewidzianych w niniejszym Układzie. 2. Podjęte decyzje wiążą Strony, które podejmują wszelkie środki, niezbędne do ich wykonania zgodnie z regulaminem wewnętrznym każdej ze Stron. 3. Rada Stowarzyszenia może również wydawać właściwe zalecenia. 4. Rada Stowarzyszenia przyjmuje decyzje i wydaje zalecenia na podstawie wzajemnego porozumienia między Stronami. Artykuł 6 Komitet Stowarzyszenia 1. Radzie Stowarzyszenia towarzyszy w wykonywaniu jej obowiązków Komitet Stowarzyszenia, złożony z przedstawicieli członków Rady Unii Europejskiej i Komisji Wspólnot Europejskich, z jednej strony, i przedstawicieli Rządu Chile, z drugiej strony, zwykle na wyższym szczeblu urzędniczym. 2. Komitet Stowarzyszenia jest odpowiedzialny za realizację niniejszego Układu. 3. Rada Stowarzyszenia ustanawia regulamin wewnętrzny Komitetu Stowarzyszenia. 4. Komitet Stowarzyszenia uprawniony jest do podejmowania decyzji w przypadkach przewidzianych w niniejszym Układzie lub w przypadku gdy uprawnienia te zostały mu przekazane przez Radę Stowarzyszenia. W takim wypadku Komitet Stowarzyszenia podejmuje decyzje zgodnie z warunkami ustanowionymi w artykule 5. 5. Komitet Stowarzyszenia zasadniczo zbiera się raz w roku w celu dokonania całościowego przeglądu wykonania niniejszego Układu, w terminie i według porządku dziennego uzgodnionego z wyprzedzeniem przez Strony, jednego roku w Brukseli i kolej- nego roku w Chile. Dodatkowe posiedzenia mogą zostać zwołane za obopólną zgodą oraz na wniosek jednej ze Stron. Komitetowi Stowarzyszenia przewodniczy przemiennie przedstawiciel każdej ze Stron. Artykuł 7 Komitety Specjalne 1. Radzie Stowarzyszenia towarzyszą w wykonywaniu jej obowiązków Komitety Specjalne, ustanowione w niniejszym Układzie. 2. Rada Stowarzyszenia może podjąć decyzję w sprawie stworzenia dowolnego Komitetu Specjalnego. 3. Rada Stowarzyszenia przyjmuje regulamin, który ustala skład i obowiązki tych Komitetów i sposób ich funkcjonowania, w stopniu, w jakim nie określa tego niniejszy Układ. Artykuł 8 Dialog polityczny Dialog polityczny między Stronami jest prowadzony w ramach przewidzianych w części II. Artykuł 9 Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia 1. Niniejszym ustanawia się Komisję Parlamentarną Stowarzyszenia. Stanowi ona forum dla członków Parlamentu Europejskiego i Kongresu Narodowego Chile (Congreso Nacional de Chile) w celu prowadzenia spotkań i wymiany poglądów. Komisja zbiera się w odstępach czasowych, które sama ustala. 2. Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia składa się z członków Parlamentu Europejskiego, z jednej strony, oraz z członków Kongresu Narodowego Chile (Congreso Nacional de Chile), z drugiej strony. 3. Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia uchwala swój regulamin wewnętrzny. 4. Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia przewodniczy na zmianę przedstawiciel Parlamentu Europejskiego i przedstawiciel Kongresu Narodowego Chile (Congreso Nacional de Chile), zgodnie z przepisami, ustanowionymi w jej regulaminie. 5. Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia może zażądać od Rady Stowarzyszenia istotnych informacji, dotyczących wykonania niniejszego Układu, a Rada Stowarzyszenia dostarcza Komisji tych informacji. 6. Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia jest informowana o decyzjach i zaleceniach Rady Stowarzyszenia. 7. Komisja Parlamentarna Stowarzyszenia może kierować zalecenia do Rady Stowarzyszenia. Artykuł 10 Wspólny Komitet Konsultacyjny 1. Wspólny Komitet Konsultacyjny zostaje niniejszym ustanowiony z zadaniem towarzyszenia Radzie Stowarzyszenia we wspieraniu dialogu i współpracy między różnymi organizacjami gospodarczymi i społecznymi społeczeństwa obywatelskiego Unii Europejskiej oraz Chile. Taki dialog i współpraca obejmują wszystkie aspekty gospodarcze i społeczne stosunków między Wspólnotą a Chile, powstałe w kontekście wykonania niniejszego Układu. Komisja może wyrazić swoje poglądy w kwestiach powstałych w ramach tych dziedzin. 2. Wspólny Komitet Konsultacyjny składa się z równej liczby członków Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Unii Europejskiej, z jednej strony, oraz z członków odpowiadającej instytucji, zajmującej się sprawami gospodarczymi i społecznymi w Republice Chile, z drugiej strony. 3. Wspólny Komitet Konsultacyjny przeprowadza swoje działania na podstawie konsultacji Rady Stowarzyszenia lub, do celów wspierania dialogu między różnymi przedstawicielami gospodarczymi i społecznymi, z własnej inicjatywy. 4. Wspólny Komitet Konsultacyjny uchwala swój regulamin. Artykuł 11 Społeczeństwo obywatelskie Strony będą również wspierać regularne spotkania przedstawicieli społeczeństw obywatelskich Unii Europejskiej i Chile, włączając środowisko akademickie, partnerów społecznych i gospodarczych i organizacje pozarządowe, w celu stałego informowania ich o wykonaniu niniejszego Układu i zbierania ich sugestii dotyczących ulepszenia Układu. CZĘŚĆ II DIALOG POLITYCZNY Artykuł 12 Cele 1. Strony zgadzają się wzmacniać regularny dialog w kwestiach spraw dwustronnych i międzynarodowych, związanych z ich wspólnym interesem. Mają one na celu wzmocnienie i pogłębienie tego dialogu politycznego w celu konsolidacji stowarzyszenia, ustanowionego na podstawie niniejszego Układu. 2. Głównym celem dialogu politycznego między Stronami jest wspieranie, upowszechnianie, dalszy rozwój i wspólna obrona wartości demokratycznych, takich jak poszanowanie praw człowieka, wolności osób i zasady państwa prawa, stanowiących podstawy społeczeństwa demokratycznego. 3. W tym celu Strony omawiają i wymieniają informacje, dotyczące wspólnych inicjatyw w sprawie wszelkich kwestii związanych z ich wspólnym interesem oraz wszelkich innych kwestii międzynarodowych, mając na względzie realizację wspólnych celów, w szczególności bezpieczeństwa, stabilności, demokracji i rozwoju regionalnego. Artykuł 13 Mechanizmy 1. Strony zgadzają się, aby ich dialog polityczny przyjął formę: a) regularnych spotkań między głowami państw i szefami rządów; b) okresowych spotkań Ministrów Spraw Zagranicznych; c) spotkań innych Ministrów, w celu omawiania spraw związanych ze wspólnym interesem, w przypadkach, w których strony uznają, że rezultatem tych spotkań będą bliższe stosunki między nimi; d) corocznych spotkań wyższych urzędników obu Stron. 2. Strony podejmują decyzję w sprawie procedur, stosowanych wobec wyżej wymienionych spotkań. 3. Okresowe spotkania Ministrów Spraw Zagranicznych, określonych w ustępie 1 litera b) odbywają się w ramach Rady Stowarzyszenia, ustanowionej w artykule 3 lub w innych uzgodnionych okolicznościach na odpowiednim szczeblu. 4. Strony korzystają również w jak największym zakresie z kanałów dyplomatycznych. Artykuł 14 Współpraca w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Strony, na tyle na ile to możliwe, koordynują swoje stanowiska i podejmują wspólne inicjatywy na właściwych forach międzynarodowych oraz współpracują w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Artykuł 15 Współpraca przeciwko terroryzmowi Strony zgadzają się współpracować w walce przeciwko terroryzmowi, zgodnie z konwencjami międzynarodowymi i ich odnośnymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi. Czynią tak w szczególności: a) w ramach pełnego wykonania rezolucji 1373 Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych odnośnych rezolucji Narodów Zjednoczonych, międzynarodowych konwencji i instrumentów; b) poprzez wymianę informacji dotyczących grup terrorystycznych i sieci wspierających je, zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym; c) poprzez wymianę poglądów w sprawie środków i metod, stosowanych do zwalczania terroryzmu, włączając w dziedzinach technicznych i w dziedzinie szkoleń oraz poprzez wymianę doświadczeń dotyczących zapobiegania terroryzmowi. CZĘŚĆ III WSPÓŁPRACA Artykuł 16 Cele ogólne 1. Strony ustanawiają ścisłą współpracę, mającą na celu między innymi: a) umacnianie możliwości instytucjonalnych, będących podstawą demokracji, państwa prawa, a także poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; b) wspieranie rozwoju społecznego, który powinien towarzyszyć rozwojowi gospodarczemu i ochronie środowiska naturalnego. Strony traktują z należytym pierwszeństwem poszanowanie podstawowych praw socjalnych; c) stymulowanie synergii produkcyjnych, stwarzanie nowych możliwości dla handlu i inwestycji oraz wspieranie konkurencyjności i wprowadzanie zmian; d) podnoszenie poziomu i pogłębianie działań związanych ze współpracą, biorąc pod uwagę stosunki stowarzyszeniowe między Stronami. 2. Strony potwierdzają wagę współpracy gospodarczej, finansowej i technicznej, jako środka, mającego na celu wniesienie wkładu w wykonanie celów i zasad, wynikających z niniejszego Układu. TYTUŁ I WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA Artykuł 17 Współpraca przemysłowa 1. Współpraca przemysłowa wspiera i promuje środki polityki przemysłowej w celu rozwijania i ujednolicania wysiłków Stron oraz w celu ustanowienia dynamicznego, zintegrowanego i zdecentralizowanego podejścia do zarządzania współpracą przemysłową, w celu stworzenia sprzyjającego otoczenia dla wspólnych interesów. 2. Główne cele to: a) zwiększenie kontaktów między podmiotami gospodarczymi Stron, w celu określenia sektorów wzajemnego interesu, w szczególności w obszarze współpracy przemysłowej, transferów technologii, handlu i inwestycji; b) umacnianie i wspieranie dialogu oraz wymiany doświadczeń między sieciami europejskich i chilijskich podmiotów gospodarczych; c) wspieranie projektów współpracy przemysłowej, włączając projekty, wynikające z procesu prywatyzacji i/lub otwarcia gospodarki Chile; mogłyby one obejmować ustanowienie form infrastruktury, stymulowanych przez inwestycje europejskie poprzez współpracę przemysłową między podmiotami gospodarczymi; oraz d) umacnianie wprowadzania zmian, zróżnicowania, modernizacji, rozwoju i jakości produktów podmiotów gospodarczych. Artykuł 18 Współpraca w sprawie norm, przepisów technicznych i procedur oceny zgodności 1. Współpraca w sprawie norm, przepisów technicznych i procedur oceny zgodności jest głównym celem, związanym z unikaniem i zmniejszaniem barier technicznych w handlu i z zapewnianiem zadowalającego funkcjonowania liberalizacji handlu, zgodnie z postanowieniami części IV tytuł II. 2. Współpraca między Stronami ma na celu wspieranie wysiłków w zakresie: a) współpracy dotyczącej przepisów; b) dostosowania przepisów technicznych na podstawie norm międzynarodowych i europejskich; oraz c) pomocy technicznej w celu stworzenia sieci organów oceniających zgodność na podstawach niedyskryminacyjnych. 3. W praktyce współpraca: a) udostępnia wszelkie środki, mające na celu zmniejszanie różnic między Stronami w obszarach oceny zgodności i standaryzacji; b) zapewnia wsparcie organizacyjne między Stronami w celu sprzyjania ustanowieniu sieci i organów regionalnych oraz zwiększenia koordynacji polityk, ukierunkowanych na wspieranie wspólnego podejścia do stosowania norm międzynarodowych i regionalnych oraz podobnych przepisów technicznych i procedur oceny zgodności; oraz c) udostępnia wszelkie środki, mające na celu ulepszanie zbliżania i dostosowywania odpowiednich systemów Stron w zakresie wyżej wymienionych obszarów, włączając przejrzystość, właściwe praktyki regulacyjne i wspieranie norm jakości na produkty i praktyki gospodarcze. Artykuł 19 Współpraca w sprawie małych i średnich przedsiębiorstw 1. Strony wspierają sprzyjające otoczenie dla rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). 2. Współpraca składa się, między innymi, z: a) pomocy technicznej; b) konferencji, seminariów, planowania możliwości przemysłowych i technicznych, uczestnictwa w okrągłych stołach i targach ogólnych oraz sektorowych; c) wspierania kontaktów między podmiotami gospodarczymi, umożliwiających wspólne inwestycje i ustanawiających wspólne przedsiębiorstwa i sieci informacji poprzez istniejące programy horyzontalne; d) ułatwiania dostępu do finansowania, dostarczania informacji i stymulowania wprowadzania zmian. Artykuł 20 Współpraca w sprawie usług Zgodnie z Układem ogólnym w sprawie handlu usługami WTO ("GATS") i w zakresie swoich kompetencji Strony wspierają i intensyfikują wzajemną współpracę, odzwierciedlającą wzrastającą wagę usług w rozwoju i wzroście ich gospodarek. Współpraca ukierunkowana na wspieranie rozwoju i zróżnicowanie produktywności i konkurencyjności w sektorze usług w Chile zostaje zwiększona. Strony ustalają sektory, na których współpraca będzie skoncentrowana i koncentrują się na środkach dostępnych w tym celu. Działania ukierunkowane są w szczególności na MŚP oraz na ułatwianie im dostępu do źródeł kapitału i technologii rynkowych. W związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na wspieranie handlu między Stronami a państwami trzecimi. Artykuł 21 Wspieranie inwestycji 1. Celem współpracy jest pomoc Stronom we wspieraniu, w granicach ich własnych kompetencji, atrakcyjnego i stabilnego klimatu dla wzajemnych inwestycji. 2. Współpraca obejmuje w szczególności: a) ustanawianie mechanizmów dostarczania informacji, określania rozpowszechniania zasad i możliwości inwestycyjnych; b) rozwijanie ram prawnych, sprzyjających inwestycjom, poprzez zawieranie, gdzie stosowne, umów dwustronnych między Państwami Członkowskimi a Chile, w celu wspierania i ochrony inwestycji oraz unikania podwójnego opodatkowania; c) wprowadzanie działań, związanych z pomocą techniczną do inicjatyw szkoleniowych między agencjami rządowymi Stron, zajmującymi się tą kwestią; oraz d) rozwijanie jednolitych i uproszczonych procedur administracyjnych. Artykuł 22 Współpraca w dziedzinie energetyki 1. Celem współpracy między Stronami jest ujednolicenie stosunków gospodarczych w głównych sektorach, takich jak hydroenergetyka, paliwa i gaz, energia pochodząca ze źródeł odnawialnych, technologie ukierunkowane na oszczędzanie energii i zaopatrzenie obszarów wiejskich w energię. 2. Cele takiej współpracy obejmują między innymi: a) wymianę informacji we wszystkich możliwych formach, włączając rozwijanie baz danych, wspólnych dla instytucji obu Stron oraz szkolenia i konferencje; b) transfery technologii; c) badania diagnostyczne, analizy porównawcze i wykonywanie programów przez instytucje obu Stron; d) angażowanie publicznych i prywatnych podmiotów gospodarczych z obu regionów w rozwój technologiczny i projekty dotyczące wspólnej infrastruktury, włączając sieci tworzone z innymi krajami regionu; e) zawieranie, gdzie stosowne, umów szczególnych w głównych obszarach wzajemnego zainteresowania; oraz f) pomoc instytucjom chilijskim, zajmującym się sprawami energetyki i sformułowanie polityki dotyczącej energetyki. Artykuł 23 Transport 1. Współpraca koncentruje się na restrukturyzacji i modernizacji systemów transportu Chile, ulepszaniu przepływu pasażerów i towarów oraz zapewnianiu lepszego dostępu do rynków transportu miejskiego, powietrznego, morskiego, kolejowego i drogowego poprzez poprawę zarządzania transportem z punktu widzenia operacyjnego i administracyjnego oraz poprzez wspieranie norm operacyjnych. 2. Współpraca obejmuje następujące kwestie: a) wymianę informacji w sprawie polityk Stron, w szczególności dotyczących transportu miejskiego i wzajemnych połączeń oraz współdziałania sieci transportu wielobranżowego i innych zagadnień, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; b) programów szkolenia w dziedzinie ekonomii, legislacji i spraw technicznych dla podmiotów gospodarczych i wyższych urzędników; oraz c) projektów współpracy dotyczących transferów technologii europejskich w ramach Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej i centrów miejskiego transportu publicznego. Artykuł 24 Współpraca w dziedzinie rolnictwa i sektorów rolniczych oraz środków sanitarnych i fitosanitarnych 1. Współpraca w tym obszarze ukierunkowana jest na wspieranie i stymulowanie środków polityki rolnej, w celu wspierania i ujednolicania wysiłków Stron w kierunku tworzenia trwałego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. 2. Współpraca koncentruje się na budowaniu możliwości, transferze infrastruktury i technologii oraz dotyczy spraw takich, jak: a) szczególne projekty, mające na celu wspieranie środków jakości sanitarnej, fitosanitarnej, środowiskowej i żywności, biorąc pod uwagę obowiązujące postanowienia dla obu Stron, zgodnie z zasadami WTO oraz innych właściwych organizacji międzynarodowych; b) zróżnicowanie i restrukturyzacja sektorów rolniczych; c) wzajemna wymiana informacji, włączając te, dotyczące rozwoju polityk rolnych Stron; d) pomoc techniczna w celu ulepszenia wydajności i wymiany alternatywnych technologii upraw; e) eksperymenty naukowo-techniczne; f) środki mające na celu poprawienie jakości produktów rolnych i wspieranie działań ukierunkowanych na wspieranie handlu; g) pomoc techniczna w celu wzmocnienia systemów kontroli sanitarnej i fitosanitarnej, w celu poparcia w jak największym stopniu wspierania umów dotyczących równoważności i wzajemnego uznawania. Artykuł 25 Rybołówstwo 1. W związku z wagą polityki rybołówstwa w stosunkach między nimi Strony zobowiązują się rozwijać bliższą współpracę gospodarczą i techniczną, mogącą prowadzić do zawierania umów dwustronnych i/lub wielostronnych, dotyczących rybołówstwa na pełnym morzu. 2. Ponadto Strony podkreślają wagę, jaką przywiązują do spełniania wzajemnych zobowiązań, określonych w uzgodnieniu, jakie podpisały dnia 25 stycznia 2001 roku. Artykuł 26 Współpraca celna 1. Strony wspierają i ułatwiają współpracę między ich odnośnymi służbami celnymi, w celu zapewnienia, że cele wymienione w artykule 79 zostaną osiągnięte, w szczególności mając na względzie zagwarantowanie uproszczenia procedury celnej; ułatwienie handlu zgodnego z prawem przy jednoczesnym utrzymaniu ich możliwości kontroli. 2. Bez uszczerbku dla współpracy ustanowionej w niniejszym Układzie, pomoc wzajemna między władzami administracyjnymi w sprawach celnych udzielana jest zgodnie z Protokołem z dnia 13 czerwca 2001 roku w sprawie pomocy wzajemnej w sprawach celnych do Umowy ramowej o współpracy. 3. Współpraca stanowi podstawę między innymi: a) zapewnienia pomocy technicznej, włączając, gdzie stosowne, organizację seminariów i przyjmowanie osób na szkolenia; b) rozwijania i dzielenia najlepszych praktyk; oraz c) ulepszania i uproszczenia kwestii celnych odnoszących się do dostępu do rynku i do reguł pochodzenia oraz procedury celnej z nimi związanej. Artykuł 27 Współpraca w dziedzinie statystyki 1. Głównym celem jest zbliżenie metod, tak aby Strony były w stanie wykorzystywać wzajemnie swoje dane statystyczne dotyczące handlu towarami i usługami oraz, bardziej ogólnie, dotyczące wszelkich obszarów objętych niniejszym Układem, dla których możliwe jest uzyskanie danych statystycznych. 2. Współpraca koncentruje się na: a) homologacji metod statystycznych w celu tworzenia wskaźników, które są porównywalne między Stronami; b) wymianach naukowych i technologicznych z instytucjami, zajmującymi się statystyką Państw Członkowskich Unii Europejskiej oraz z Eurostatem; c) badaniach statystycznych ukierunkowanych na rozwijanie wspólnych metod uzyskiwania, analizowania i interpretowania danych; d) organizacji seminariów i warsztatów; oraz e) statystycznych programach szkoleniowych, włączając udział innych krajów regionu. Artykuł 28 Współpraca w dziedzinie środowiska 1. Celem współpracy jest umożliwienie zachowania i poprawy stanu środowiska naturalnego, zapobieganie zanieczyszczeniu i degradacji zasobów naturalnych i ekosystemów oraz racjonalne wykorzystanie ekosystemów i zasobów w interesie stałego rozwoju. 2. W związku z tym następujące kwestie są szczególnie istotne: a) zależność między ubóstwem a środowiskiem; b) wpływ działalności gospodarczej na środowisko naturalne; c) problemy środowiskowe i zarządzanie użytkowaniem gruntów; d) projekty wzmocnienia struktury i polityk dotyczących środowiska Chile; e) wymiana informacji, technologii i doświadczeń w dziedzinach obejmujących normy i wzorce środowiskowe, szkolenie i kształcenie; f) edukacja i kształcenie środowiskowe dotyczące w większym stopniu obywateli; oraz g) pomoc techniczna i wspólne regionalne programy badawcze. Artykuł 29 Ochrona konsumenta Współpraca w tej dziedzinie ma na celu doprowadzenie do zgodności programów ochrony konsumentów Stron i w możliwie jak najwyższym stopniu obejmuje: a) dostosowywanie przepisów dotyczących konsumentów, w celu unikania barier celnych; b) ustanawianie i rozwijanie systemów wzajemnej informacji dotyczących towarów niebezpiecznych i wzajemne połączenie tych systemów (system wczesnego ostrzegania); c) wymiany informacji i biegłych oraz zachęcanie do współpracy między organami konsumenckimi obu Stron; oraz d) organizowanie projektów szkoleniowych i pomocy technicznej. Artykuł 30 Ochrona danych 1. Strony zgadzają się współpracować w dziedzinie ochrony danych osobowych, w celu poprawienia poziomu bezpieczeństwa i unikania przeszkód w handlu, które wymagają przekazywania danych osobowych. 2. Współpraca w dziedzinie ochrony danych osobowych może obejmować pomoc techniczną w formie wymiany informacji i biegłych oraz ustanawianie wspólnych programów i projektów. Artykuł 31 Dialog makroekonomiczny 1. Strony wspierają wymiany informacji w sprawie ich odpowiednich polityk i tendencji makroekonomicznych oraz wymiany doświadczeń dotyczących koordynacji polityk makroekonomicznych w kontekście integracji regionalnej. 2. Mając na uwadze ten cel, Strony dążą do bardziej pogłębionego dialogu między ich władzami w sprawach związanych z makroekonomią, w celu wymiany poglądów i opinii w kwestiach takich, jak: a) stabilizacja makroekonomiczna; b) konsolidacja finansów publicznych; c) polityka podatkowa; d) polityka pieniężna; e) polityka i przepisy fiskalne; f) integracja finansowa i otwarcie rachunku obrotów kapitałowych w bilansie płatniczym; g) polityka kursu walutowego; h) międzynarodowa architektura finansowa i reforma międzynarodowego systemu walutowego; oraz i) koordynacja polityki makroekonomicznej. 3. Metody realizacji takiej współpracy obejmują: a) spotkania władz odpowiedzialnych za sprawy makroekonomiczne; b) organizowanie seminariów i konferencji; c) zapewnianie możliwości szkoleniowych, jeżeli istnieje takie zapotrzebowanie; oraz d) prowadzenie badań dotyczących zagadnień będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Artykuł 32 Prawa własności intelektualnej 1. Strony zgadzają się współpracować, zgodnie z ich własnymi możliwościami, w sprawach odnoszących się do praktyki, wspierania, upowszechniania, prowadzenia, zarządzania, harmonizacji, ochrony i skutecznego stosowania praw własności intelektualnej, zapobiegania nadużyciom takich praw, walki przeciwko podróbkom i piractwu oraz ustanowienia i wzmocnienia krajowych organizacji kontroli i ochrony takich praw. 2. Współpraca techniczna może koncentrować się na jednym lub wielu działaniach wymienionych poniżej: a) doradztwo legislacyjne: komentarze w sprawie projektów ustaw odnoszących się do przepisów ogólnych i podstawowych zasad konwencji międzynarodowych, wymienionych w artykule 170, praw autorskich i praw pokrewnych, znaków towarowych, wskazań dotyczących pochodzenia geograficznego, tradycyjnych wyrażeń lub uzupełniających uwag dotyczących jakości, projektów przemysłowych, patentów, planów budowy (topografie) układów scalonych, ochrony informacji poufnych, kontroli praktyk antykonkurencyjnych w licencjach umownych, stosowania i innych kwestii odnoszących się do ochrony praw własności intelektualnej; b) doradztwo w sprawie sposobów organizowania infrastruktury administracyjnej, takiej jak biura patentowe i instytucje pobierające; c) szkolenia w dziedzinie technik administrowania i zarządzania prawami własności intelektualnej; d) szczególne szkolenia dla sędziów i funkcjonariuszy celnych i funkcjonariuszy policji, w celu uzyskania skuteczności stosowania niektórych praw; oraz e) działania mające na celu budowanie świadomości dla sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego. Artykuł 33 Zamówienia publiczne Współpraca między Stronami w tej dziedzinie dąży do zapewnienia pomocy technicznej w sprawach związanych z zamówieniami publicznymi, przy szczególnym uwzględnieniu szczebla gminnego. Artykuł 34 Współpraca w dziedzinie turystyki 1. Strony wspierają wzajemną współpracę w kierunku rozwoju turystyki. 2. Współpraca ta koncentruje się na: a) projektach mających na celu stworzenie i ujednolicenie produktów i usług turystycznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania lub stanowiących atrakcję dla innych rynków będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; b) konsolidacji dalekiego przepływu turystycznego; c) wzmacnianiu sposobów promocji turystyki; d) szkoleniach i kształceniu w dziedzinie turystyki; e) pomocy technicznej i projektach pilotażowych w celu rozwijania turystyki związanej ze szczególnym zainteresowaniem; f) wymianie informacji w dziedzinie promocji turystyki, zintegrowanym planowaniu celów podróży i jakości usług; oraz g) stosowaniu instrumentów promocji do rozwijania turystyki na poziomie lokalnym. Artykuł 35 Współpraca w dziedzinie przemysłu wydobywczego Strony zobowiązują się do wspierania współpracy w dziedzinie przemysłu wydobywczego, głównie poprzez zawieranie umów, mających na celu: a) sprzyjanie wymianie informacji i doświadczeń w stosowaniu czystych technologii w procesach produkcyjnych związanych z wydobyciem; b) wspieranie wspólnych wysiłków w celu rozwijania inicjatyw naukowych i technologicznych w dziedzinie przemysłu wydobywczego. TYTUŁ II NAUKA, TECHNOLOGIA I SPOŁECZEŃSTWO INFORMACYJNE Artykuł 36 Współpraca w dziedzinie nauki i techniki 1. Cele współpracy w dziedzinie nauki i techniki, prowadzonej we wspólnym interesie obu Stron i zgodnie z ich politykami, w szczególności w kwestii zasad stosowania praw własności intelektualnej wynikającej z badań, są następujące: a) dialog w sprawie polityki i wymiany informacji oraz doświadczeń naukowych i technologicznych na poziomie regionalnym, w szczególności w kwestii polityk i programów; b) wspieranie trwających stosunków między społecznościami naukowymi obu Stron; oraz c) intensyfikacja działań wspierających transfer powiązań, innowacji i technologii między partnerami europejskimi i chilijskimi. 2. Szczególny nacisk należy położyć na budowanie potencjału ludzkiego, jako długotrwałej podstawy doskonałości naukowej i technologicznej oraz tworzenia stałych powiązań między społecznościami naukowymi i technologicznymi, zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym. 3. Należy wspierać następujące formy współpracy: a) wspólne stosowane projekty badawcze w dziedzinach wspólnego zainteresowania, z aktywnym udziałem przedsiębiorstw, gdzie sytuacja tego wymaga; b) wymiany naukowców w celu wspierania przygotowywania projektów, szkoleń na wysokim poziomie i badań; c) wspólne konferencje naukowe sprzyjające wymianie informacji i współdziałaniu oraz mające na celu identyfikację regionów do celów wspólnych badań; d) wspieranie działań, związanych z naukowymi i technologicznymi studiami perspektywicznymi, które przyczyniają się do długoterminowego rozwoju obu Stron; oraz e) rozwijanie powiązań między sektorem publicznym i prywatnym. 4. Ponadto należy wspierać ocenę wspólnej pracy i upowszechnianie jej wyników. 5. Instytucje kształcenia na poziomie wyższym, ośrodki badawcze i sektory produkcyjne, włączając MŚP, obu stron są zaangażowane w tę współpracę we właściwy sposób. 6. Strony wspierają udział ich odnośnych podmiotów w odpowiednich programach naukowych i technologicznych, w celu zdobycia wzajemnie korzystnych osiągnięć naukowych i zgodnie z ich odnośnymi postanowieniami dotyczącymi udziału osób prawnych z państw trzecich. Artykuł 37 Społeczeństwo informacyjne, technologia informacyjna i telekomunikacja 1. Technologa informacyjna i komunikacja stanowią główne sektory współczesnego społeczeństwa i mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz sprawnego przejścia do społeczeństwa informacyjnego. 2. Współpraca w tej dziedzinie ma na celu głównie wspieranie: a) dialogu w różnych kwestiach dotyczących społeczeństwa informacyjnego, włączając promocję i monitorowanie powstania społeczeństwa informacyjnego; b) współpracy w aspektach regulacyjnych i związanych z politykami telekomunikacji; c) wymiany informacji dotyczących norm, oceny zgodności i zatwierdzania typu; d) upowszechniania nowych technologii informatycznych i komunikacyjnych, e) wspólnych projektów badawczych dotyczących technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz projektów pilotażowych w dziedzinie wprowadzania społeczeństwa informacyjnego; f) promocji wymiany i kształcenia specjalistów, w szczególności dla młodych specjalistów; oraz g) wymiany i upowszechniania doświadczeń z inicjatyw rządowych, które stosują technologie informacyjne w kontaktach ze społeczeństwem. TYTUŁ III KULTURA, EDUKACJA I POLITYKA AUDIOWIZUALNA Artykuł 38 Edukacja i kształcenie 1. Strony w znacznym zakresie wspierają, w ramach ich odnośnych kompetencji, szkolnictwo przedszkolne, podstawowe, średnie i wyższe, kształcenie zawodowe i doskonalenie zawodowe. W ramach tych dziedzin należy zwrócić szczególną uwagę na dostęp do edukacji grup wrażliwych społecznie, takich jak osoby niepełnosprawne, mniejszości etniczne i osoby wywodzące się ze szczególnie ubogich środowisk. 2. Szczególną uwagę należy zwrócić na programy zdecentralizowane, które tworzą powiązania między wyspecjalizowanymi organami obu Stron i zachęcają do gromadzenia i wymiany doświadczeń oraz zasobów technicznych, jak również mobilności studentów. Artykuł 39 Współpraca w dziedzinie polityki audiowizualnej Strony zgadzają się wspierać współpracę w tej dziedzinie, głównie poprzez programy szkoleniowe w sektorze audiowizualnym i środków komunikacji, włączając działania związane z współprodukcją, szkoleniami, rozwojem i dystrybucją. Artykuł 40 Wymiana informacji i wymiana kulturowa 1. Z uwagi na bardzo bliskie powiązania kulturowe między Stronami współpraca w tej sferze, włączając informacje i kontakty z mediami, powinna być umacniana. 2. Celem niniejszego artykułu jest wspieranie wymiany informacji i współpracy kulturowej między Stronami, przy czym należy mieć na względzie dwustronne schematy między Stronami. 3. Należy zwrócić szczególną uwagę na wspieranie wspólnych działań w różnych dziedzinach, włączając prasę, kino i telewizję oraz na wspieranie programów wymiany młodzieży. 4. Taka współpraca może dotyczyć, między innymi: a) programów wzajemnej wymiany informacji; b) tłumaczenia dzieł literackich; c) konserwacji i odbudowy dziedzictwa narodowego; d) kształcenia zawodowego; e) wydarzeń kulturalnych; f) wspierania kultury lokalnej; g) zarządzania i produkcji kulturalnej; oraz h) innych dziedzin. TYTUŁ IV ADMINISTRACJA PUBLICZNA I WSPÓŁPRACA MIĘDZYINSTYTUCJONALNA Artykuł 41 Administracja publiczna 1. Współpraca w tej dziedzinie ma na celu modernizację i decentralizację administracji publicznej i obejmuje całokształt wydajności organizacyjnej oraz ramy legislacyjne i instytucjonalne, przy uwzględnieniu doświadczeń najlepszych praktyk każdej ze Stron. 2. Współpraca ta może obejmować programy następującego rodzaju: a) modernizacja państwa i administracji publicznej; b) decentralizacja i wzmocnienie samorządów regionalnych i lokalnych; c) wzmocnienie społeczeństwa obywatelskiego i wprowadzenie go w proces definiowania polityk dotyczących spraw publicznych; d) programy tworzenia nowych miejsc pracy i kształcenia zawodowego; e) zarządzanie projektami dotyczącymi opieki społecznej i administracji; f) projekty rozwoju, budownictwa wiejskiego lub zarządzania gruntami; g) programy dotyczące zdrowia i kształcenia podstawowego; h) wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego i inicjatyw wprowadzanych od podstaw; i) wszelkie inne programy i projekty, które pomagają w zwalczaniu ubóstwa poprzez tworzenie nowych podmiotów gospodarczych i możliwości zatrudnienia; oraz j) wspieranie kultury i jej wielu przejawów oraz wzmocnienie tożsamości kulturowej. 3. Środki współpracy w tej dziedzinie to: a) pomoc techniczna dla chilijskich organów decyzyjnych i wykonawczych, włączając spotkania między pracownikami instytucji europejskich a ich chilijskimi odpowiednikami; b) regularne wymiany informacji, przyjmujące dowolną właściwą formę, włączając wykorzystanie sieci komputerowych; ochrona danych osobowych zostaje zapewniona we wszystkich dziedzinach, w których ma nastąpić wymiana danych; c) przekazywanie know-how; d) badania wstępne i wspólne projekty wykonawcze, obejmujące porównywalny wkład finansowy; oraz e) wsparcie szkoleniowe i organizacyjne. Artykuł 42 Współpraca międzyinstytucjonalna 1. Celem współpracy międzyinstytucjonalnej między Stronami jest wspieranie ściślejszej współpracy między instytucjami, których to dotyczy. 2. W tym celu część III niniejszego Układu jest ukierunkowana na zachęcenie do organizowania regularnych spotkań między tymi instytucjami; współpraca jest szeroka w największym możliwym stopniu i obejmuje: a) wszelkie środki wspierające regularne wymiany informacji, włączając wspólny rozwój skomputeryzowanych sieci komunikacyjnych; b) doradztwo i szkolenia; oraz c) przekazywanie know-how. 3. Strony mogą, za wspólnym porozumieniem, włączyć inne, dodatkowe obszary działań. TYTUŁ V WSPÓŁPRACA W SPRAWACH SPOŁECZNYCH Artykuł 43 Dialog społeczny Strony uznają, że: a) udział partnerów społecznych będzie promowany w kwestii warunków życia i integracji ze społeczeństwem; b) szczególna uwaga zostanie zwrócona na potrzebę unikania dyskryminacji w traktowaniu obywateli jednej Strony, przebywających na terytorium drugiej Strony. Artykuł 44 Współpraca w sprawach społecznych 1. Strony uznają wagę rozwoju społecznego, który musi być realizowany jednocześnie z rozwojem gospodarczym. Traktują one priorytetowo tworzenie nowych miejsc pracy i poszanowanie podstawowych praw socjalnych, mianowicie poprzez wspieranie odnośnych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy, obejmującej takie zagadnienia, jak wolność zrzeszania się, prawo do rokowań zbiorowych i niedyskryminacji, zniesienie pracy przymusowej i pracy dzieci oraz równość traktowania mężczyzn i kobiet. 2. Współpraca może obejmować wszelkie obszary zainteresowania Stron. 3. Środki mogą zostać skoordynowane z środkami Państw Członkowskich i właściwych organizacji międzynarodowych. 4. Strony traktują priorytetowo środki mające na celu: a) wspieranie rozwoju ludzkiego, zmniejszenie ubóstwa i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, poprzez tworzenie innowacyjnych i odtwarzalnych projektów, obejmujących wrażliwe i marginalizowane sektory społeczeństwa. Szczególną uwagę zwraca się na rodziny posiadające niskie dochody i osoby niepełnosprawne; b) wspieranie roli kobiet w procesie rozwoju gospodarczego i społecznego oraz wspieranie programów szczególnych dla młodzieży; c) rozwijanie i unowocześnianie stosunków pracy, warunków pracy, pomocy społecznej i zabezpieczeń społecznych; d) ulepszanie formułowania i zarządzania politykami społecznymi, włączając budownictwo socjalne oraz poprawianie dostępu dla beneficjentów; e) rozwijanie wydajnego i sprawiedliwego systemu zdrowotnego, opartego na zasadach solidarności; f) wspieranie kształcenia zawodowego i rozwój zasobów ludzkich; g) wspieranie projektów i programów, które tworzą możliwości tworzenia nowych miejsc pracy w ramach bardzo małych, małych i średnich przedsiębiorstw; h) wspieranie programów zarządzania gruntami, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów o wysokiej wrażliwości społecznej i środowiskowej; i) wspieranie inicjatyw, przyczyniających się do dialogu społecznego i dążenie do konsensusu; oraz j) wspieranie poszanowania praw człowieka, demokracji i udziału obywateli. Artykuł 45 Współpraca odnosząca się do kwestii płci 1. Współpraca przyczynia się do wzmocnienia polityk i programów, które poprawiają, gwarantują i rozszerzają sprawiedliwy udział mężczyzn i kobiet we wszystkich sektorach życia politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Współpraca przyczynia się do ułatwiania kobietom dostępu do wszystkich zasobów, niezbędnych do pełnego wykonywania ich praw podstawowych. 2. W szczególności współpraca wspiera tworzenie odpowiednich ram w celu: a) zapewnienia, że płeć i kwestie z nią związane mogą być uwzględniane na każdym poziomie i we wszystkich dziedzinach współpracy, włączając politykę makroekonomiczną, działania strategiczne i rozwojowe; oraz b) wspierania przyjęcia pozytywnych środków, sprzyjających kobietom. TYTUŁ VI INNE OBSZARY WSPÓŁPRACY Artykuł 46 Współpraca w sprawie nielegalnej imigracji 1. Wspólnota i Chile zgadzają się podjąć współpracę w celu zapobiegania i kontrolowania nielegalnej imigracji. W tym celu: a) Chile zgadza się ponownie wpuścić wszystkich swoich obywateli nielegalnie przebywających na terytorium Państwa Członkowskiego, na wniosek tego Państwa i bez konieczności przeprowadzania dalszych formalności; b) oraz każde Państwo Członkowskie zgadza się wpuścić ponownie swoich obywateli, określonych do celów Wspólnoty, nielegalnie przebywających na terytorium Chile, na wniosek Chile i bez konieczności przeprowadzania dalszych formalności. 2. Państwa Członkowskie i Chile zapewnią również swoim obywatelom właściwe dokumenty tożsamości niezbędne do tego celu. 3. Strony zgadzają się zawrzeć, na wniosek, umowę między Chile a Wspólnotą, regulującą szczególne zobowiązania Chile lub Państw Członkowskich związane z ponownym wpuszczeniem na ich terytorium, włączając obowiązek ponownego wpuszczenia obywateli innych krajów i bezpaństwowców. 4. W oczekiwaniu na zawarcie umowy ze Wspólnotą, określonej w ustępie 3, Chile zgadza się zawrzeć, na wniosek Państwa Członkowskiego, umowy dwustronne z pojedynczymi Państwami Członkowskimi, regulujące szczególne obowiązki związane z ponownym wpuszczeniem na terytorium między Chile a Państwem Członkowskim, którego to dotyczy, włączając obowiązek ponownego wpuszczenia obywateli innych krajów i bezpaństwowców. 5. Rada Stowarzyszenia bada, jakie inne wspólne wysiłki mogą zostać podjęte w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji. Artykuł 47 Współpraca dotycząca narkotyków i zwalczania przestępczości zorganizowanej 1. W zakresie ich odpowiednich uprawnień Strony zobowiązują się koordynować i wzmagać swoje wysiłki w celu zapobiegania i zmniejszania nielegalnej produkcji, handlu i zażywania narkotyków oraz prania zysków ze sprzedaży narkotyków oraz w celu zwalczania związanej z tym przestępczości zorganizowanej, za pośrednictwem organizacji i organów międzynarodowych. 2. Strony współpracują w tej dziedzinie w celu realizowania w szczególności: a) projektów dotyczących leczenia, rehabilitacji oraz ponownego wprowadzenia osób uzależnionych od narkotyków do środowiska rodzinnego, społecznego i zawodowego; b) wspólnych programów szkoleniowych, odnoszących się do zapobiegania zażywaniu i handlowi środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi oraz przestępstwom z tym związanym; c) wspólnych analiz i programów badawczych, przy wykorzystaniu metodologii i wskaźników, stosowanych przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, Interamerykańskie Obserwatorium Narkotykowe Organizacji Stanów Zjednoczonych oraz inne organizacje międzynarodowe i krajowe; d) środków i działań związanych ze współpracą, mających na celu zmniejszenie dostaw narkotyków i substancji psychotropowych, jako część międzynarodowych konwencji i traktatów w tej sprawie, które zostały podpisane i ratyfikowane przez Strony niniejszego Układu; e) wymiany informacji w sprawie polityk, programów, działań i legislacji, związanych z produkcją, sprzedażą i zażywaniem środków odurzających i substancji psychotropowych; f) wymiany istotnych informacji i przyjmowania właściwych norm w celu zwalczania prania brudnych pieniędzy, porównywalnych z normami przyjętymi przez Unię Europejską i organy międzynarodowe działające w tej dziedzinie, takie jak Finansowa Grupa Robocza do spraw Prania Brudnych Pieniędzy; oraz g) środków zapobiegających używaniu prekursorów i substancji chemicznych niezbędnych do nielegalnej produkcji środków odurzających i substancji psychotropowych, równoważnych tym przyjętym przez Wspólnotę Europejską oraz właściwe organizacje międzynarodowe oraz zgodnie z umową między Republiką Chile a Wspólnotą Europejską w sprawie zapobiegania używaniu prekursorów i substancji chemicznych często stosowanych do nielegalnej produkcji środków odurzających lub substancji psychotropowych z dnia 24 listopada 1998 roku. TYTUŁ VII POSTANOWIENIA OGÓLNE Artykuł 48 Udział społeczeństwa obywatelskiego we współpracy Strony uznają uzupełniającą rolę i potencjalny wkład społeczeństwa obywatelskiego (partnerzy społeczni i organizacje pozarządowe) w proces współpracy. W tym celu, na podstawie przepisów ustawowych i administracyjnych każdej ze Stron, osoby działające z ramienia społeczeństwa obywatelskiego mogą: a) być informowane o konsultacjach i uczestniczyć w tych konsultacjach, w sprawie polityk i strategii współpracy, włączając priorytety strategiczne, w szczególności w dziedzinach, które ich dotyczą lub bezpośrednio dotykają; b) otrzymywać środki finansowe, w stopniu, w jakim pozwalają na to wewnętrzne regulaminy Stron; oraz c) uczestniczyć w wykonywaniu projektów i programów współpracy w dziedzinach, które ich dotyczą. Artykuł 49 Współpraca regionalna i integracja regionalna 1. Obie Strony powinny korzystać ze wszystkich istniejących instrumentów współpracy w celu wspierania działalności ukierunkowanej na rozwijanie aktywnej i wzajemnej współpracy między Stronami a Mercado Común del Sur (Mercosur) jako całością. 2. Współpraca ta jest ważnym elementem poparcia Wspólnoty dla wspierania integracji regionalnej między krajami południowymi Ameryki Łacińskiej. 3. Priorytetowo należy traktować działania mające na celu: a) wspieranie handlu i inwestycji w regionie; b) rozwijanie współpracy regionalnej w sprawie środowiska; c) zachęcanie do rozwoju infrastruktury komunikacyjnej, niezbędnej do rozwoju gospodarczego regionu; oraz d) rozwijanie współpracy regionalnej w dziedzinie rybołówstwa. 4. Strony współpracują również bliżej w dziedzinie rozwoju regionalnego i planowania wykorzystania gruntów. 5. W tym celu mogą one: a) podejmować wspólne działania z władzami regionalnymi i lokalnymi w dziedzinie rozwoju gospodarczego; oraz b) ustanawiać mechanizmy wymiany informacji i know-how. Artykuł 50 Trójstronna i dwustronna współpraca między regionami 1. Strony uznają wartość współpracy międzynarodowej w celu wspierania słusznego i stałego procesu rozwoju i zgadzają się nadawać tempo programom współpracy trójstronnej i programom z państwami trzecimi w dziedzinach wspólnego zainteresowania. 2. Współpraca ta może również być stosowana do dwustronnej współpracy regionalnej, zgodnie z priorytetami Państw Członkowskich i innych krajów Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Artykuł 51 Klauzula dotycząca późniejszego rozwoju W zakresie odpowiednich kompetencji Stron żadna możliwość współpracy nie może zostać wykluczona z wyprzedzeniem, a Strony mogą korzystać z pomocy Komitetu Stowarzyszenia w celu wspólnego zbadania praktycznych możliwości współpracy w ich wspólnym interesie. Artykuł 52 Współpraca w ramach stosunków stowarzyszeniowych 1. Współpraca między Stronami powinna przyczyniać się do osiągnięcia celów ogólnych części III poprzez określenie i rozwijanie innowacyjnych programów współpracy, które mogą zapewnić wartość dodaną do ich nowych stosunków jako partnerów stowarzyszonych. 2. Udział każdej ze Stron jako partnera stowarzyszonego w programach ramowych, programach szczególnych i innego rodzaju działalności drugiej Strony jest wspierany w stopniu, w jakim dopuszczają to w regulaminy wewnętrzne każdej ze Stron regulujące dostęp do programów i działań, których to dotyczy. 3. Rada Stowarzyszenia może w tym celu formułować zalecenia. Artykuł 53 Środki 1. Dla ułatwienia osiągnięcia celów przyjętych w niniejszym Układzie Strony zobowiązują się, w granicach swoich możliwości i własnych metod działania, zapewnić odpowiednie źródła, włącznie ze źródłami finansowania. 2. Strony podejmują właściwe środki w celu wspierania i ułatwiania działań Europejskiego Banku Inwestycyjnego w Chile, zgodnie z jego procedurami wewnętrznymi i kryteriami finansowania i z ich przepisami ustawowymi i wykonawczymi oraz bez uszczerbku dla kompetencji ich właściwych władz. Artykuł 54 Zadania szczególne Komitetu Stowarzyszenia w sprawach związanych ze współpracą 1. Jeżeli Komitet Stowarzyszenia wykonuje którekolwiek z zadań powierzonych mu na podstawie części III, jest on złożony z przedstawicieli Wspólnoty i Chile odpowiedzialnych za sprawy współpracy, zwykle w szczeblu wyższych urzędników. 2. Bez względu na postanowienia artykułu 6, Komitet Stowarzyszenia ma w szczególności następujące funkcje: a) pomoc Radzie Stowarzyszenia w wykonywaniu jej funkcji dotyczących spraw związanych ze współpracą; b) nadzór wprowadzania w życie ram współpracy, uzgodnionych między Stronami; c) formułowanie zaleceń w sprawie współpracy strategicznej między Stronami, które mają na celu ustalenie długoterminowych celów, priorytetów strategicznych i poszczególnych dziedzin działań, zaleceń dotyczących wieloletnich programów indykatywnych, które zawierają opis priorytetów sektorowych, poszczególnych celów, oczekiwanych rezultatów i kwot indykatywnych oraz rocznych programów działań; oraz d) kierowanie regularnych sprawozdań do Rady Stowarzyszenia, w sprawie stosowania i realizacji celów i spraw części III. CZĘŚĆ IV HANDEL I SPRAWY ZWIĄZANE Z HANDLEM TYTUŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Artykuł 55 Cele Cele niniejszej części są następujące: a) postępująca i wzajemna liberalizacja handlu towarami, zgodnie z artykułem XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 roku ("GATT 1994"); b) ułatwienie handlu towarami poprzez, między innymi, uzgodnione postanowienia, dotyczące spraw celnych i pokrewnych, norm, przepisów technicznych i procedury oceny zgodności, środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz handlu winem i napojami spirytusowymi i napojami aromatyzowanymi; c) wzajemna liberalizacja handlu usługami, zgodnie z artykułem V Układu ogólnego w sprawie handlu usługami ("GATS"); d) poprawa otoczenia dla inwestycji oraz, w szczególności, warunków zakładania przedsiębiorstw między Stronami, na podstawie zasady niedyskryminacji; e) liberalizacja płatności bieżących i przepływu kapitału, zgodnie z podjętymi zobowiązaniami w ramach międzynarodowych instytucji finansowych oraz przy wnikliwym rozpatrzeniu stabilności waluty każdej ze Stron; f) skuteczne i wzajemne otwarcie rynków zamówień publicznych Stron; g) odpowiednia i skuteczna ochrona praw własności intelektualnej, zgodnie z najwyższymi międzynarodowymi normami; h) ustanawianie skutecznych mechanizmów współpracy w dziedzinie konkurencji; oraz i) ustanawianie skutecznych mechanizmów rozstrzygania sporów. Artykuł 56 Unie celne i strefy wolnego handlu 1. Żadne postanowienia niniejszego Układu nie stanowią przeszkody dla utrzymania lub ustanawiania unii celnych, stref wolnego handlu lub innych uzgodnień między którąś ze Stron a państwami trzecimi, w stopniu, w jakim nie zmieniają one praw i obowiązków przewidzianych w niniejszym Układzie. 2. Na wniosek Strony mają miejsce między nimi konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia dotyczące ustaleń ustanawiających lub dostosowujących unie celne lub strefę wolnego handlu oraz, gdzie sytuacja tego wymaga, dotyczące zasadniczych kwestii, związanych z odnośnymi politykami handlowymi Stron z państwami trzecimi. W szczególności konsultacje te muszą odbyć się w przypadku akcesji, w celu zapewnienia, że wspólne interesy Stron mogą zostać wzięte pod uwagę. TYTUŁ II SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW Artykuł 57 Cel Strony stopniowo i wzajemnie liberalizują handel towarami na przestrzeni okresu przejściowego, rozpoczynającego się od dnia wejścia w życie niniejszego Układu, zgodnie z postanowieniami niniejszego Układu i zgodnie z artykułem XXIV GATT 1994. ROZDZIAŁ I ZNIESIENIE NALEŻNOŚCI CELNYCH Sekcja 1 Postanowienia wspólne Artykuł 58 Zakres 1. Postanowienia niniejszego rozdziału, dotyczące zniesienia należności celnych przywozowych, stosują się do produktów pochodzących z jednej Strony i wywożonych do drugiej Strony. Do celów niniejszego rozdziału "pochodzące" oznacza kwalifikujące się do reguł pochodzenia wymienionych w załączniku III. 2. Postanowienia niniejszego rozdziału dotyczące zniesienia należności celnych przywozowych stosują się do wszystkich towarów wywożonych z jednej Strony do drugiej Strony. Artykuł 59 Cło Cło obejmuje wszelkie należności lub opłaty, nakładane w związku z przywozem lub wywozem towarów, włączając wszelkie formy podwyższonych podatków lub opłat, w związku z takim przywozem lub wywozem, ale nie obejmuje żadnych: a) podatków wewnętrznych lub innych opłat wewnętrznych nakładanych konsekwentnie zgodnie z artykułem 77; b) antydumpingowych lub wyrównawczych należności celnych stosowanych zgodnie z artykułem 78; c) prowizji lub innych opłat, nakładanych zgodnie z artykułem 63. Artykuł 60 Zniesienie należności celnych 1. Należności celne przywozowe między Stronami zostają zniesione zgodnie z postanowieniami artykułów 64–72. 2. Należności celne wywozowe między Stronami zostają zniesione, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego Układu. 3. Dla każdego produktu podstawowe cło, do którego mają zostać zastosowane kolejne odliczenia na podstawie artykułów 64–72, to cło określone w Harmonogramie zniesienia taryf każdej ze stron, określonym, odpowiednio, w załącznikach I i II. 4. Jeżeli Strona obniży stawkę celną stosowaną dla najbardziej uprzywilejowanego państwa po wejściu w życie niniejszego Układu i przed końcem okresu przejściowego, Harmonogram zniesienia taryf tej Strony ma zastosowanie do stawek obniżonych. 5. Każda Strona deklaruje swoją gotowość do obniżenia należności celnych wcześniej niż przewidzianych w artykułach 64–72 lub do innych metod poprawy warunków dostępu na podstawie tych artykułów, jeżeli jej ogólna sytuacja gospodarcza w danym sektorze gospodarki na to pozwala. Decyzja Rady Stowarzyszenia o przyspieszeniu zniesienia cła lub innej metody poprawy warunków dostępu zastępuje warunki, ustanowione w artykułach 64–72 dla danego produktu. Artykuł 61 Zasada "standstill" 1. Żadne nowe należności celne nie są wprowadzane ani też należności już stosowane nie są podwyższane w handlu między Stronami, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego Układu. 2. Bez względu na ustęp 1, Chile może zachować system banderoli cenowych, ustanowiony w artykule 12 Ustawy 18,525 lub późniejszy system dla produktów objętych tą Ustawą, pod warunkiem, że jest on stosowany zgodnie z prawami i obowiązkami Chile, wynikającymi z Porozumienia WTO oraz w sposób, który nie przyznaje bardziej korzystnego traktowania przywozu z jakiegokolwiek państwa trzeciego, włączając państwa, z którymi Chile zawarło lub zawrze w przyszłości porozumienie, notyfikowane na mocy artykułu XXIV GATT 1994. Artykuł 62 Klasyfikacja towarów Klasyfikacja towarów w handlu między Stronami wymieniona jest w odpowiedniej nomenklaturze taryfowej każdej ze Stron, zgodnie ze Zharmonizowanym Systemem Oznaczania i Kodowania Towarów ("HS"). Artykuł 63 Prowizje i inne opłaty Prowizje i inne opłaty określone w artykule 59 są równe kwocie ograniczonej do średnich kosztów usług świadczonych i nie stanowią pośredniej ochrony produktów krajowych lub podatków na przywóz lub wywóz do celów fiskalnych. Są one oparte na szczególnych stopach, które odpowiadają rzeczywistej wartości świadczonej usługi. Sekcja 2 Zniesienie należności celnych Podsekcja 2.1 Produkty przemysłowe Artykuł 64 Zakres Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do produktów działów 25–97 Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, niebędących produktami rolnymi lub przetworzonymi produktami rolnymi określonymi w artykule 70. Artykuł 65 Należności celne na przywóz produktów przemysłowych pochodzących z Chile Należności celne na przywóz do Wspólnoty produktów przemysłowych pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I (Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów Wspólnoty) w kategorii "Rok 0" i "Rok 3", zostają zniesione zgodnie z następującym harmonogramem, tak aby te należności celne zostały całkowicie wyeliminowane przed wejściem w życie Układu oraz dnia 1 stycznia 2006 roku, odpowiednio: Procent rocznego obniżenia taryf Kategorie | Wejście w życie | 1.1.04 | 1.1.05 | 1.1.06 | Rok 0 | 100 % | | | | Rok 3 | 25 % | 50 % | 75 % | 100 % | Artykuł 66 Należności celne na przywóz produktów przemysłowych pochodzących ze Wspólnoty Należności celne przywozowe do Chile produktów pochodzących ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku II (Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów Chile) w kategorii "Rok 0", "Rok 5" i "Rok 7", zostają wyeliminowane zgodnie z następującym harmonogramem, tak aby należności celne zostały całkowicie zniesione przed wejściem w życie niniejszego Układu, dniem 1 stycznia 2008 roku oraz dniem 1 stycznia 2010 roku, odpowiednio: Procent rocznego obniżenia taryf Kategorie | Wejście w życie | 1.1.04 | 1.1.05 | 1.1.06 | 1.1.07 | 1.1.08 | 1.1.09 | 1.1.10 | Rok 0 | 100 % | | | | | | | | Rok 5 | 16,7 % | 33,3 % | 50 % | 66,7 % | 83,3 % | 100 % | | | Rok 7 | 12,5 % | 25 % | 37,5 % | 50 % | 62,5 % | 75 % | 87,5 % | 100 % | Podsekcja 2.2 Ryby i produkty rybołówstwa Artykuł 67 Zakres Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do ryb i produktów rybołówstwa, objętych działem 3 Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów ("HS"), pozycje HS 1604 i 1605, podpozycje HS 051191 i 230120 oraz pozycje HS ex190220 [2]. Artykuł 68 Należności celne na przywóz ryb i produktów rybołówstwa pochodzących z Chile 1. Należności celne na przywóz do Wspólnoty ryb i produktów rybołówstwa pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "Rok 0", "Rok 4", "Rok 7" i "Rok 10", zostają zniesione zgodnie z następującym harmonogramem, tak aby te należności celne zostały całkowicie zniesione do dnia wejścia w życie niniejszego Układu, do dnia 1 stycznia 2007 roku, 1 stycznia 2010 roku i 1 stycznia 2013 roku, odpowiednio: Procent rocznego obniżenia taryf Kategorie | Wejście w życie | 1.1.04 | 1.1.05 | 1.1.06 | 1.1.07 | 1.1.08 | 1.1.09 | 1.1.10 | 1.1.11 | 1.1.12 | 1.1.13 | Rok 0 | 100 % | | | | | | | | | | | Rok 4 | 20 % | 40 % | 60 % | 80 % | 100 % | | | | | | | Rok 7 | 12,5 % | 25 % | 37,5 % | 50 % | 62,5 % | 75 % | 87,5 % | 100 % | | | | Rok 10 | 9 % | 18 % | 27 % | 36 % | 45 % | 54 % | 63 % | 72 % | 81 % | 90 % | 100 % | 2. Kontyngenty taryfowe na przywóz do Wspólnoty niektórych ryb i produktów rybołówstwa pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "TQ", są stosowane, począwszy od dnia wejścia w życie niniejszego Układu, zgodnie z warunkami wymienionymi w tym załączniku. Kontyngenty te zarządzane są na zasadzie kolejności zgłoszeń. Artykuł 69 Należności celne na przywóz ryb i produktów rybołówstwa pochodzących ze Wspólnoty 1. Należności celne na przywóz do Chile ryb i produktów rybołówstwa pochodzących ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku II w kategorii "Rok 0" zostają zniesione w momencie wejścia w życie niniejszego Układu. 2. Kontyngenty taryfowe na przywóz do Chile niektórych ryb i produktów rybołówstwa pochodzących ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku II w kategorii "TQ", są stosowane po wejściu w życie niniejszego Układu, zgodnie z warunkami wymienionymi w tym załączniku. Kontyngenty te zarządzane są zgodnie z zasadą kolejności zgłoszeń. Podsekcja 2.3 Produkty rolne i przetworzone produkty rolne Artykuł 70 Zakres Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych, objętych załącznikiem I do Porozumienia w sprawie rolnictwa WTO. Artykuł 71 Należności celne na przywóz produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pochodzących z Chile 1. Należności celne na przywóz produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "Rok 0", "Rok 4", "Rok 7" i "Rok 10", zostają zniesione zgodnie z następującym harmonogramem, tak aby te należności celne zostały całkowicie zniesione do wejścia w życie niniejszego Układu, do dnia 1 stycznia 2007 roku, 1 stycznia 2010 roku i 1 stycznia 2013 roku, odpowiednio: Procent rocznego obniżenia taryf Kategorie | Wejście w życie | 1.1.04 | 1.1.05 | 1.1.06 | 1.1.07 | 1.1.08 | 1.1.09 | 1.1.10 | 1.1.11 | 1.1.12 | 1.1.13 | Rok 0 | 100 % | | | | | | | | | | | Rok 4 | 20 % | 40 % | 60 % | 80 % | 100 % | | | | | | | Rok 7 | 12,5 % | 25 % | 37,5 % | 50 % | 62,5 % | 75 % | 87,5 % | 100 % | | | | Rok 10 | 9 % | 18 % | 27 % | 36 % | 45 % | 54 % | 63 % | 72 % | 81 % | 90 % | 100 % | 2. Dla produktów rolnych pochodzących z Chile, objętych działem 7 i 8 i pozycjami 20.09 i 22.04.30 Nomenklatury Scalonej oraz wymienionych w załączniku I w kategorii "EP", które przewiduje Wspólna Taryfa Celna, w celu zastosowania należności celnych ad valorem oraz szczególnego cła, zniesienie taryf ma zastosowanie wyłącznie do cła ad valorem. 3. Dla produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "SP", które przewiduje Wspólna Taryfa Celna, w celu zastosowania należności celnych ad valorem i szczególnego cła, zniesienie taryf ma zastosowanie wyłącznie do cła ad valorem. 4. Wspólnota dopuszcza przywóz przetworzonych produktów rolnych pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "R", na przywóz do Wspólnoty ze stawką celną wysokości 50 % podstawowej stawki celnej, od momentu wejścia w życie niniejszego Układu. 5. Kontyngenty taryfowe na przywóz do Wspólnoty niektórych produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych, pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "TQ", mają zastosowanie od dnia wejścia w życie niniejszego Układu, zgodnie z warunkami wymienionymi w tym załączniku. Kontyngenty te zarządzane są na podstawie kolejności zgłoszeń lub, zgodnie z praktykami stosowanymi we Wspólnocie, na zasadzie systemu pozwoleń na przywóz lub wywóz. 6. Koncesje celne nie mają zastosowania na przywóz do Wspólnoty produktów pochodzących z Chile, wymienionych w załączniku I w kategorii "PN", jako że produkty te objęte są denominacją chronioną we Wspólnocie. Artykuł 72 Należności celne na przywóz produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty 1. Należności celne na przywóz do Chile produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku II w kategorii "Rok 0", "Rok 5" i "Rok 10", zostają zniesione zgodnie z następującym harmonogramem, tak aby te należności celne zostały całkowicie zniesione do wejścia w życie niniejszego Układu, do dnia 1 stycznia 2008 roku i 1 stycznia 2013 roku, odpowiednio: Procent rocznego obniżenia taryf Kategorie | Wejście w życie | 1.1.04 | 1.1.05 | 1.1.06 | 1.1.07 | 1.1.08 | 1.1.09 | 1.1.10 | 1.1.11 | 1.1.12 | 1.1.13 | Rok 0 | 100 % | | | | | | | | | | | Rok 5 | 16,7 % | 33,3 % | 50 % | 66,6 % | 83,3 % | 100 % | | | | | | Rok 10 | 9 % | 18 % | 27 % | 36 % | 45 % | 54 % | 63 % | 72 % | 81 % | 90 % | 100 % | 2. Kontyngenty taryfowe na przywóz do Chile niektórych produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku II w kategorii "TQ", są stosowane od dnia wejścia w życie niniejszego Układu, zgodnie z warunkami wymienionymi w tym załączniku. Kontyngenty te zarządzane są zgodnie z zasadą kolejności zgłoszeń. Artykuł 73 Klauzula nadzwyczajna na produkty rolne i przetworzone produkty rolne 1. Bez względu na postanowienia artykułu 92 niniejszego Układu i artykułu 5 Porozumienia w sprawie rolnictwa WTO, jeżeli mając na uwadze szczególną wrażliwość rynków rolnych, produkt pochodzący z jednej ze Stron jest przywożony do drugiej Strony w zwiększonych ilościach i na takich warunkach, które powodują lub mogą powodować poważne nieprawidłowości lub zakłócenia na rynkach podobnych lub bezpośrednio konkurencyjnych produktów drugiej Strony, Strona ta może podjąć właściwe środki, zgodnie z warunkami i procedurami, ustanowionymi w niniejszym artykule. 2. Jeżeli warunki ustępu 1 są spełnione, Strona przywozu może: a) zawiesić dalsze obniżanie wszelkich należności celnych na dane produkty, przewidziane w niniejszym tytule; lub b) zwiększyć cło na produkty do poziomu, który nie przekracza poziomu niższego niż: i) cło stosowane wobec kraju najbardziej uprzywilejowanego; lub ii) cło podstawowe określone w artykule 60 ustęp 3. 3. Przed zastosowaniem środków określonych na podstawie ustępu 2 Strona zainteresowana przekazuje sprawę do Komitetu Stowarzyszenia w celu szczegółowego zbadania sytuacji, w związku z dążeniem do znalezienia rozwiązania akceptowanego przez wszystkie Strony. Jeżeli druga Strona składa wniosek w tej sprawie, Strony prowadzą konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia. Jeżeli rozwiązanie nie zostanie znalezione w ciągu 30 dni od złożenia wniosku o konsultację, możliwe jest zastosowanie środków ochronnych. 4. W przypadku gdy wyjątkowe okoliczności wymagają podjęcia natychmiastowych działań, Strona przywozu może podjąć środki przewidziane w ustępie 2 na zasadzie przejściowej, bez stosowania się do wymogów ustępu 3 na maksymalny okres 120 dni. Środki te nie przekraczają poziomów ściśle niezbędnych do ograniczenia lub zadośćuczynienia za straty lub nieprawidłowości. Strona przywozu natychmiast informuje drugą Stronę. 5. Środki podjęte na podstawie niniejszego artykułu nie przekraczają środków niezbędnych do zaradzenia powstałym trudnościom. Strona nakładająca dany środek zachowuje łączny poziom preferencji przyznanych dla sektora rolnego. W celu osiągnięcia tego celu Strony mogą się zgodzić na rekompensatę za skutki negatywne środków na ich handel, włączając okres, w trakcie którego stosowany jest środek przejściowy, zgodny z ustępem 4. W tym celu Strony organizują konsultacje w celu osiągnięcia wspólnie uzgodnionego rozwiązania. Jeżeli porozumienie nie zostanie osiągnięte w ciągu 30 dni, dotknięta Strona wywozu może, po notyfikacji Rady Stowarzyszenia, zawiesić stosowanie ilościowo równoważnych koncesji, na podstawie niniejszego tytułu. 6. Do celów niniejszego artykułu: a) określenie "poważna szkoda" należy rozumieć jako znaczące, całościowe osłabienie pozycji producentów podobnych lub bezpośrednio konkurencyjnych produktów funkcjonujących na terytorium Strony; b) określenie "zagrożenie poważną szkodą" należy rozumieć jako poważną szkodę ewidentnie zagrażającą na podstawie stanu faktycznego, a nie wyłącznie na podstawie zarzutów, przewidywań lub odległej możliwości. Artykuł 74 Klauzula rozwoju W trakcie trzeciego roku po wejściu w życie niniejszego Układu Strony dokonują oceny sytuacji, biorąc pod uwagę schemat handlu produktami rolnymi i przetworzonymi produktami rolnymi między Stronami, szczególną wrażliwość tych produktów i rozwój polityki rolnej obu Stron. Strony badają, w ramach Komitetu Stowarzyszenia, każdy produkt indywidualnie, we właściwy sposób oraz na zasadzie właściwej wzajemności, możliwości przyznania sobie wzajemnie dalszych koncesji, w celu ulepszenia liberalizacji handlu produktami rolnymi i przetworzonymi produktami rolnymi. ROZDZIAŁ II ŚRODKI POZATARYFOWE Sekcja 1 Postanowienia wspólne Artykuł 75 Zakres Postanowienia niniejszego rozdziału mają zastosowanie do handlu towarami między Stronami. Artykuł 76 Zakaz ograniczeń ilościowych Wszystkie zakazy lub ograniczenia przywozu lub wywozu w handlu między Stronami, inne niż należności celne i podatki, bez względu na to, czy są realizowane poprzez kontyngenty, pozwolenia na przywóz lub wywóz lub inne środki, są zniesione z chwilą wejścia w życie niniejszego Układu. Nowe środki tego rodzaju nie mogą być wprowadzane. Artykuł 77 Traktowanie narodowe dotyczące podatków i regulacji wewnętrznych [3] 1. Produkty przywożone z terytorium drugiej Strony nie są przedmiotem, bezpośrednio lub pośrednio, podatków wewnętrznych lub innych opłat wewnętrznych dowolnego rodzaju, ponad te stosowane, bezpośrednio lub pośrednio, na podobne produkty krajowe. Ponadto Strony nie stosują w inny sposób podatków wewnętrznych lub innych opłat wewnętrznych, w celu przyznania ochrony produkcji krajowej [4]. 2. Produktom przywożonym z terytorium drugiej Strony przyznaje się traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznane podobnym produktom krajowym w kwestii wszystkich praw, regulacji i wymogów, wpływających na sprzedaż wewnętrzną, ofertę sprzedaży, nabycie, transport, dystrybucję lub wykorzystanie. Postanowienia niniejszego ustępu nie stanowią przeszkody dla stosowania zróżnicowanych, wewnętrznych opłat transportowych, które oparte są wyłącznie na działalności gospodarczej środków transportu, a nie na kraju pochodzenia produktu. 3. Żadna ze Stron nie ustanawia, ani nie zachowuje żadnych wewnętrznych ilościowych regulacji, odnoszących się do mieszania, przetwarzania lub wykorzystywania produktów w poszczególnych ilościach lub proporcjach, co wymaga, bezpośrednio lub pośrednio, aby każda określona ilość lub proporcja dowolnego produktu, będącego przedmiotem regulacji, musiała być zapewniona ze źródeł krajowych. Ponadto żadna ze Stron nie stosuje innych wewnętrznych regulacji ilościowych, mających na celu ochronę produkcji krajowej [5]. 4. Postanowienia niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla wypłaty subsydiów wyłącznie dla producentów krajowych, włączając wypłaty dla producentów krajowych, pochodzących z wpływów pieniężnych z podatków wewnętrznych lub opłat wewnętrznych, stosowanych zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu, oraz subsydiów realizowanych poprzez zamówienia rządowe produktów krajowych. 5. Postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania do praw, regulacji lub praktyk, rządzących zamówieniami publicznymi, które są przedmiotem wyłącznie postanowień tytułu IV niniejszej części. Sekcja 2 Środki antydumpingowe i wyrównawcze Artykuł 78 Środki antydumpingowe i wyrównawcze Jeżeli Strona uzna, że dopłaty dumpingowe i/lub wyrównawcze mają miejsce w handlu z drugą Stroną, może ona podjąć właściwe środki, zgodnie z Porozumieniem WTO w sprawie wykonania artykułu VI GATT 1994 i Porozumieniem WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych. Sekcja 3 Sprawy celne i pokrewne Artykuł 79 Sprawy związane z cłami i handlem 1. W celu zapewnienia zgodności z postanowieniami niniejszego tytułu, związanymi ze sprawami związanymi z cłami i handlem, oraz w celu ułatwienia handlu bez uszczerbku dla potrzeby skutecznej kontroli Strony zobowiązują się do: a) współpracy i wymiany informacji dotyczących ustawodawstwa celnego i procedur; b) stosowania zasad i procedur celnych, uzgodnionych przez Strony na poziomie dwustronnym lub wielostronnym; c) uproszczenia wymogów i formalności w kwestii zwalniania i clenia towarów, włączając, w największym możliwym stopniu, współpracę w sprawie rozwoju procedur, umożliwiających przekazanie danych dotyczących przywozu lub wywozu jednej agencji; oraz do koordynacji między agencjami celnymi i innymi agencjami kontroli w celu umożliwienia przeprowadzania kontroli urzędowych przywozu lub wywozu, na tyle, na ile to możliwe, przez jedną agencję; d) współpracy we wszystkich innych kwestiach, dotyczących reguł pochodzenia i procedury celnej z nimi związanej; oraz e) współpracy we wszystkich kwestiach dotyczących ustalania wartości celnej, zgodnie z Porozumieniem w sprawie wykonania artykułu VII GATT 1994, w szczególności mającej na celu osiągnięcie wspólnych poglądów, dotyczących stosowania kryteriów oceny, wykorzystania indeksów indykatywnych lub referencyjnych, aspektów operacyjnych i metod pracy. 2. W celu ulepszenia metod pracy oraz w celu zapewnienia przejrzystości i skuteczności operacji celnych Strony: a) zapewniają, że najwyższe normy dotyczące integralności będą stosowane, poprzez zastosowanie środków odzwierciedlających zasady odnośnych konwencji i instrumentów międzynarodowych w tej dziedzinie, jak przewiduje prawodawstwo każdej ze Stron; b) podejmują dalsze działania, o ile to możliwe, ukierunkowane na obniżenie, uproszczenie i standaryzację danych w dokumentacji wymaganej przez służby celne, włączając wykorzystanie jednolitego dokumentu zgłoszenia celnego lub informacji dotyczących danych oraz jednolitego dokumentu wyjazdu lub informacji dotyczących danych, opartych na międzynarodowych normach oraz, w stopniu, w jakim jest to możliwe, na informacjach dostępnych handlowo; c) współpracują, o ile to możliwe, w kwestiach inicjatyw legislacyjnych i operacyjnych, odnoszących się do przywozu, wywozu i procedury celnej, oraz, w stopniu, w jakim to możliwe, w kwestiach poprawy usług dla środowiska przedsiębiorców; d) współpracują, gdzie stosowne, w sprawie pomocy technicznej, włączając organizację seminariów i wymianę pracowników; e) współpracują w dziedzinie komputeryzacji procedury celnej oraz, w przypadku gdy jest to możliwe, w dziedzinie ustanowienia wspólnych norm; f) stosują międzynarodowe zasady i normy w sprawach celnych, włączając, jeżeli to możliwe, elementy merytoryczne zmienionej Konwencji z Kioto w sprawie uproszczenia i harmonizacji procedur celnych; g) jeżeli to możliwe, ustanawiają wspólne stanowiska w organizacjach międzynarodowych w dziedzinie związanej z cłami, takich jak WTO, Rada Współpracy Celnej (RWC), Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Handlu i Rozwoju (UNCTAD); h) zapewniają skuteczne i szybkie procedury, umożliwiające zastosowanie prawa do odwołania, przeciwko działaniom administracyjnym agencji celnych lub innych agencji, wyrokom i decyzjom dotyczącym przywozu lub wywozu towarów, zgodnie z artykułem X GATT 1994; oraz i) o ile to możliwe, współpracują w celu ułatwienia działań przeładunkowych i przewozu tranzytowego przez ich odpowiednie terytoria. 3. Strony zgadzają się, aby ich odpowiednie przepisy i procedury handlowe i celne były oparte na: a) prawodawstwie, które unika zbędnych obciążeń podmiotów gospodarczych, które nie stanowi przeszkody w zwalczaniu przestępstw finansowych i zapewnia dalsze ułatwienia dla podmiotów gospodarczych, które spełniają wysokie poziomy zgodności; b) ochronie handlu zgodnego z prawem poprzez skuteczne stosowanie wymogów legislacyjnych; c) stosowaniu nowoczesnych technik celnych, włączając ocenę ryzyka, procedur uproszczonych wjazdu i zwolnień towarów, kontroli po zwolnieniu towarów i metod audytu spółek, przy poszanowaniu poufnego charakteru danych handlowych, zgodnie z postanowieniami, stosowanymi przez każdą ze Stron. Każda ze Stron podejmuje niezbędne środki w celu zapewnienia skuteczności metod oceny ryzyka; d) procedurach, które są przejrzyste, skuteczne i, gdzie stosowne, uproszczone, w celu obniżenia kosztów i zwiększenia przewidywalności dla podmiotów gospodarczych; e) rozwoju systemów opartych na technologii informacyjnej, zarówno dla operacji wywozu, jak i przywozu, między podmiotami gospodarczymi a administracją celną oraz między służbami celnymi a innymi agencjami. Systemy te mogą również przewidywać płatność należności celnych, podatków i innych opłat w formie przelewu elektronicznego; f) zasadach i procedurach, które zapewniają wcześniejsze orzeczenia wiążące dotyczące taryfowej klasyfikacji towarów i reguł pochodzenia. Orzeczenie może zostać zmienione lub uchylone w dowolnym momencie, ale wyłącznie po notyfikacji operatora, którego to dotyczy i bez skutku retroaktywnego, chyba że orzeczenie zostało wydane na podstawie dostarczonych nieprawidłowych lub niekompletnych informacji; g) postanowieniach, które z zasady ułatwiają przywóz towarów poprzez wykorzystanie uproszczonej procedury lub procesu celnego lub procedury przeprowadzonej przed przywozem towarów; oraz h) postanowieniach dotyczących przywozu, które nie obejmują żadnych wymogów lub inspekcji przed wysyłką, określonych przez Porozumienie WTO w sprawie inspekcji przed wysyłką; i) zasadach zapewniających, że wszelkie kary nałożone za nieznaczne złamanie przepisów celnych lub wymogów proceduralnych są proporcjonalne oraz, w trakcie ich stosowania, nie powodują nieprzewidzianych opóźnień w odprawie celnej, zgodnie z artykułem VIII GATT 1994. 4. Strony zgadzają się: a) co do potrzeby prowadzenia konsultacji w odpowiednim czasie z podmiotami gospodarczymi, dotyczących istotnych spraw, związanych z wnioskami legislacyjnymi i ogólnymi procedurami, związanymi z odprawą celną. W tym celu odpowiednie mechanizmy konsultacji między administracjami i podmiotami gospodarczymi są ustanawiane przez każdą ze Stron; b) publikować, w miarę możliwości w formie elektronicznej, oraz upowszechniać nowe przepisy i procedury ogólne, związane ze sprawami celnymi, jak również wszelkie zmiany, najpóźniej do dnia wejścia w życie takich przepisów lub procedur. Udostępniają one również informacje ogólne interesujące podmioty gospodarcze, takie jak godziny urzędowania urzędów celnych, włączając te w portach i na przejściach granicznych, oraz punktów kontaktowych udzielających informacji; c) sprzyjać współpracy między podmiotami gospodarczymi a administracją celną, poprzez zastosowanie obiektywnych i publicznie dostępnych protokołów ustaleń, opartych na protokołach publikowanych przez Światową Organizację Celną; oraz d) zapewniać, że ich odnośne wymogi oraz procedury celne i pokrewne będą dalej odpowiadały potrzebom przedsiębiorców, zajmujących się handlem i będą zgodne z najlepszymi praktykami. 5. Bez względu na ustępy 1–4, administracje obu Stron zapewniają sobie wzajemną pomoc administracyjną w sprawach celnych, zgodnie z postanowieniami Protokołu z dnia 13 czerwca 2001 roku w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych do Umowy ramowej o współpracy. Artykuł 80 Ustalanie wartości celnej Porozumienie WTO w sprawie wykonania artykułu VII GATT 1994, bez zastrzeżeń i opcji, przewidzianych w artykule 20 i ustępie 2, 3 i 4 załącznika III do tego Porozumienia, reguluje zasady ustalania wartości celnej, stosowane w handlu między Stronami. Artykuł 81 Komitet Specjalny do spraw Współpracy w Sprawach Celnych i Reguł Pochodzenia 1. Niniejszym Strony ustanawiają Komitet Specjalny do spraw Współpracy w Sprawach Celnych i Reguł Pochodzenia, złożony z przedstawicieli Stron. Komitet zbiera się w terminie i z porządkiem dziennym, uzgodnionym z wyprzedzeniem przez Strony. Urząd przewodniczącego Komitetu sprawowany jest przemiennie przez każdą ze Stron. Komitet składa sprawozdania do Komitetu Stowarzyszenia. 2. Funkcje Komitetu obejmują: a) monitorowanie wykonania i administracji artykułów 79 i 80 oraz załącznika III i wszelkich innych spraw celnych, związanych z dostępem do rynku; b) zapewnianie forum do zasięgania opinii i omawiania wszystkich kwestii, dotyczących spraw celnych, włączając w szczególności reguły pochodzenia i pokrewne procedury celne, ogólne procedury celne, ustalanie wartości celnej, ograniczenia taryfowe, nomenklaturę celną, współpracę celną i wzajemną pomoc administracyjną w sprawach celnych; c) zwiększanie współpracy w dziedzinie rozwoju, stosowanie reguł pochodzenia i pokrewnych procedur celnych, ogólnej procedury celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych; d) wszelkie inne zagadnienia uzgodnione przez Strony. 3. W celu wykonania zadań określonych w niniejszym artykule Strony mogą zgodzić się na organizowanie spotkań ad hoc. Artykuł 82 Stosowanie preferencyjnego traktowania 1. Strony zgadzają się, że współpraca administracyjna jest istotna dla realizacji i kontroli preferencji przyznanych na podstawie niniejszego tytułu i potwierdzają swoje zaangażowanie w zwalczanie nieprawidłowości i nadużyć finansowych, związanych z pochodzeniem, włączając klasyfikację celną i wartość celną. 2. W związku z tym Strony mogą tymczasowo zawiesić preferencyjne traktowanie przyznane na podstawie niniejszego tytułu na produkt lub produkty, wobec których Strona uzna, zgodnie z niniejszym artykułem, że miał miejsce systematyczny brak zapewnienia współpracy administracyjnej lub nadużycie finansowe drugiej Strony. 3. Do celów niniejszego artykułu systematyczny brak zapewnienia współpracy administracyjnej oznacza: a) brak współpracy administracyjnej, taki jak niezapewnienie nazw i adresów władz celnych lub rządowych, odpowiedzialnych za wydawanie i kontrolowanie świadectw pochodzenia lub wzorów pieczęci stosowanych do zatwierdzania świadectw lub niedokonanie uaktualnienia tych informacji, gdzie właściwe; b) systematyczny brak lub nieprawidłowość działań, związanych ze sprawdzaniem pochodzenia produktów i spełnienia innych wymogów załącznika III oraz wykrycia lub zapobiegania naruszeniom reguł pochodzenia; c) systematyczna odmowa lub nieprzewidziane opóźnienie przeprowadzenia ponownej weryfikacji dowodu pochodzenia na wniosek drugiej Strony oraz poinformowania na czas o jej wynikach; d) brak lub systematyczny brak współpracy administracyjnej przy sprawdzaniu postępowania, w przypadku gdy istnieje domniemanie nadużycia finansowego związanego z pochodzeniem. W tym celu Strona może założyć istnienie nadużycia finansowego, między innymi, w przypadku gdy przywóz produktu lub produktów na podstawie niniejszego Układu w znacznym stopniu przekracza zwykłe poziomy możliwości produkcji i wywozu drugiej Strony. 4. Strona, która wykryła systematyczny brak zapewnienia współpracy administracyjnej lub domniemanie nadużycia finansowego, przed zastosowaniem tymczasowego zawieszenia określonego w niniejszym artykule dostarcza Komitetowi Stowarzyszenia wszystkie istotne informacje, wymagane do pełnego zbadania sytuacji, w celu znalezienia rozwiązania możliwego do zaakceptowania przez obie Strony. Jednocześnie Strona ta publikuje w Dzienniku Urzędowym zawiadomienie dla importerów, wskazujące produkt lub produkty, wobec których wykryto systematyczny brak zapewnienia współpracy administracyjnej lub domniemanie nadużycia finansowego. Konsekwencje prawne tej publikacji regulowane są przez prawo krajowe każdej ze Stron. 5. W ciągu 10 dni od dnia notyfikacji zawiadomienia określonego w ustępie 4 Strony prowadzą konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia. Jeżeli Strony nie osiągną porozumienia w sprawie rozwiązania, pozwalającego uniknąć zastosowania tymczasowego zawieszenia preferencyjnego traktowania w ciągu 30 dni od rozpoczęcia konsultacji, Strona zainteresowana może tymczasowo zawiesić preferencyjne traktowanie danego produktu lub produktów. Tymczasowe zawieszenie nie przekracza okresu niezbędnego do ochrony interesów finansowych Strony zainteresowanej. 6. Tymczasowe zawieszenia na podstawie niniejszego artykułu są notyfikowane niezwłocznie po ich przyjęciu do Komitetu Stowarzyszenia. Nie przekraczają one okresu sześciu miesięcy, który może zostać przedłużony. Są one przedmiotem okresowych konsultacji w ramach Komitetu Stowarzyszenia, w szczególności w celu ich zniesienia najszybciej jak okoliczności na to pozwalają. Sekcja 4 Normy, przepisy techniczne i procedury oceny zgodności Artykuł 83 Cel Celem niniejszej sekcji jest ułatwienie i zwiększenie handlu towarami poprzez zniesienie i zapobieganie zbędnym barierom w handlu, przy uwzględnieniu uzasadnionych celów Stron i zasady niedyskryminacji, w rozumieniu Porozumienia WTO w sprawie barier technicznych w handlu ("Porozumienie o barierach technicznych w handlu"). Artykuł 84 Zakres i obejmowanie Postanowienia niniejszej sekcji mają zastosowanie do handlu towarami w dziedzinie norm, przepisów technicznych i procedury oceny zgodności, określonych w Porozumieniu o barierach technicznych w handlu. Nie mają one zastosowania do środków objętych sekcją 5 niniejszego rozdziału. Specyfikacje techniczne przygotowywane przez organy rządowe do celów zamówień publicznych nie są przedmiotem postanowień niniejszej sekcji, ale są omówione w tytule IV niniejszej części. Artykuł 85 Definicje Do celów niniejszej sekcji definicje załącznika I do Porozumienia o barierach technicznych w handlu mają zastosowanie. W związku z tym decyzja Komitetu WTO do spraw barier technicznych w handlu, dotycząca zasad rozwoju międzynarodowych norm, wskazówek i zaleceń, w związku z artykułami 2, 5 i załącznikiem 3 do tego Porozumienia, ma również zastosowanie. Artykuł 86 Podstawowe prawa i obowiązki Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki na podstawie Porozumienia o barierach technicznych w handlu i swoje zaangażowanie w jego całkowite wykonanie. W związku z tym i zgodnie z celem niniejszej sekcji działania i środki związane ze współpracą, realizowane na podstawie niniejszej sekcji, są prowadzone w celu wspomagania i wzmacniania wykonywania tych praw i obowiązków. Artykuł 87 Działania szczególne, które mają być realizowane na podstawie niniejszego Układu W związku z realizacją celu niniejszej sekcji: 1. Strony intensyfikują współpracę dwustronną w dziedzinie norm, przepisów technicznych i oceny zgodności w celu ułatwienia dostępu do ich odnośnych rynków, poprzez zwiększenie wzajemnej wiedzy, zrozumienia i dopasowania ich odnośnych systemów. 2. Realizując współpracę dwustronną, Strony mają na celu określenie, jakie mechanizmy lub połączenia mechanizmów są najwłaściwsze dla konkretnych kwestii lub sektorów. Mechanizmy te obejmują aspekty współpracy w sprawie przepisów, między innymi zbliżania i/lub równoważności przepisów i norm technicznych, zbliżenia do międzynarodowych norm, opierania się na deklaracji zgodności dostawcy i wykorzystania akredytacji do kwalifikowania organów oceny zgodności oraz porozumień o wzajemnym uznawaniu. 3. W oparciu o postęp dokonany przy realizacji współpracy dwustronnej Strony zgadzają się w kwestii postanowień szczególnych, które powinny zostać zawarte w celu realizacji określonych mechanizmów. 4. W tym celu Strony działają na rzecz: a) rozwijania wspólnych poglądów w sprawie dobrych praktyk związanych z wprowadzaniem przepisów, w tym, ale nie wyłącznie: i) przejrzystości przygotowywania, przyjmowania i stosowania przepisów technicznych, norm i procedury oceny zgodności; ii) konieczności i proporcjonalności środków regulacyjnych i związanej z nimi procedury oceny zgodności, włączając wykorzystanie deklaracji zgodności dostawcy; iii) wykorzystania międzynarodowych norm jako podstawy przepisów technicznych, za wyjątkiem sytuacji, w których takie międzynarodowe normy byłyby nieskutecznymi lub niewłaściwymi środkami realizacji uzasadnionych celów; iv) stosowania przepisów technicznych i działań związanych z nadzorem rynku; v) niezbędnej infrastruktury technicznej, jeżeli chodzi o metrologię, standaryzację, testowanie, certyfikację i akredytację, w celu wspierania przepisów technicznych; oraz vi) mechanizmów i metod zmiany przepisów technicznych i procedury oceny zgodności; b) wzmacniania współpracy regulacyjnej poprzez, na przykład, wymianę informacji, doświadczeń i danych oraz poprzez współpracę naukowo-techniczną w celu poprawy jakości i poziomu ich przepisów technicznych i skutecznego wykorzystania zasobów regulacyjnych; c) dopasowania i/lub równoważności ich odnośnych przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności; d) wspierania i zachęcania do współpracy dwustronnej między ich odpowiednimi organizacjami, publicznymi i/lub prywatnymi, odpowiedzialnymi za metrologię, standaryzację, testowanie, certyfikację i akredytację; e) wspierania i zachęcania do pełnego udziału w organach ustanawiających normy międzynarodowe oraz wzmacnianie roli międzynarodowych norm, jako podstawy przepisów technicznych; oraz f) zwiększania współpracy dwustronnej we właściwych organizacjach międzynarodowych i forach, zajmujących się kwestiami, objętymi niniejszą sekcją. Artykuł 88 Komitet do spraw Norm, Przepisów Technicznych i Oceny Zgodności 1. Niniejszym Strony ustanawiają Komitet Specjalny do spraw Norm, Przepisów Technicznych i Oceny Zgodności w celu osiągnięcia celów, wymienionych w niniejszej sekcji. Komitetowi, złożonemu z przedstawicieli Stron, współprzewodniczą przedstawiciele każdej ze Stron. Komitet zbiera się co najmniej raz w roku, chyba że Strony uzgodnią inaczej. Komitet składa sprawozdania do Komitetu Stowarzyszenia. 2. Komitet może zajmować się wszelkimi kwestiami związanymi ze skutecznym funkcjonowaniem niniejszej sekcji. W szczególności ma on następujące obowiązki i funkcje: a) monitorowanie i przegląd wykonania i administracji niniejszej sekcji. W związku z tym Komitet opracowuje program pracy, mający na celu osiągnięcie celów sekcji, w szczególności tych określonych w artykule 87; b) zapewnienie forum do dyskusji i wymiany informacji we wszelkich kwestiach związanych z niniejszą sekcją, w szczególności jeżeli chodzi o systemy przepisów technicznych Stron, normy i procedury oceny zgodności, jak również zmiany w pokrewnych organizacjach międzynarodowych; c) zapewnienie forum do konsultacji i szybkiego rozwiązywania kwestii, które działają lub mogą działać jako zbędne bariery w handlu, w zakresie i zgodnie ze znaczeniem niniejszej sekcji, między Stronami; d) zachęcanie, wspieranie lub inne formy ułatwiania współpracy między organizacjami Stron, publicznymi lub prywatnymi, zajmującymi się metrologią, standaryzacją, testowaniem, certyfikacją, inspekcją i akredytacją; oraz e) wykorzystywanie wszelkich środków mających na celu poprawę dostępu do odnośnych rynków Stron i wspieranie funkcjonowania niniejszej sekcji. Sekcja 5 Środki sanitarne i fitosanitarne Artykuł 89 Środki sanitarne i fitosanitarne 1. Celem niniejszej sekcji jest ułatwienie handlu między Stronami w dziedzinie ustawodawstwa sanitarnego i fitosanitarnego, przy jednoczesnym zabezpieczaniu zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt i roślin poprzez dalszą realizację zasad WTO dotyczących stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych ("Porozumienie WTO dotyczące stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych"). Dodatkowym celem niniejszej sekcji jest wzięcie pod uwagę norm dotyczących dobrostanu zwierząt. 2. Cele niniejszej sekcji realizowane są poprzez "Porozumienie WTO dotyczące stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych w handlu zwierzętami i produktami zwierzęcymi, roślinami, produktami roślinnymi i innymi towarami oraz do dobrostanu zwierząt", załączone jako załącznik IV. 3. W drodze odstępstwa od postanowień artykułu 193, Komitet Stowarzyszenia, pracując nad środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi, złożony jest z przedstawicieli Wspólnoty i Chile, odpowiedzialnych za sprawy sanitarne i fitosanitarne. Komitet zwany jest wówczas "Wspólnym Komitetem Zarządzającym do spraw Sanitarnych i Fitosanitarnych". Funkcje Komitetu określone są w artykule 16 załącznika IV. 4. Do celów artykułu 184 konsultacje organizowane na mocy artykułu 16 załącznika IV uważa się za konsultacje określone w artykule 183, chyba że Strony postanowią inaczej. Sekcja 6 Wina i wyroby spirytusowe Artykuł 90 Wina i wyroby spirytusowe Porozumienie w sprawie handlu winem i Porozumienie w sprawie handlu napojami spirytusowymi i napojami aromatyzowanymi załączone są odpowiednio jako załącznik V i VI. ROZDZIAŁ III WYJĄTKI Artykuł 91 Ogólna klauzula dotycząca wyjątków Zgodnie z wymogiem, że środki te nie są stosowane w sposób, który stanowiłby środek arbitralnej i nieuzasadnionej dyskryminacji między Stronami, w przypadku gdy takie same warunki przeważają lub w przypadku ukrytych ograniczeń w handlu między Stronami, postanowienia niniejszego tytułu mają na celu zapobieganie przyjmowaniu lub stosowaniu przez którąś ze Stron środków, które: a) są niezbędne dla ochrony moralności publicznej; b) są niezbędne do ochrony zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin; c) są niezbędne do zabezpieczenia zgodności z prawami lub regulacjami, które nie są niezgodne z niniejszym Układem, włączając te odnoszące się do wykonywania przepisów celnych, ochrony praw własności intelektualnej i zapobiegania nieuczciwym praktykom; d) wiążą się z przywozem lub wywozem złota lub srebra; e) wiążą się z ochroną narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej; f) wiążą się z zachowaniem zużywalnych zasobów naturalnych, jeżeli środki te są realizowane w połączeniu z ograniczeniami dotyczącymi produkcji i konsumpcji krajowej; lub g) wiążą się z produktami wyprodukowanymi przez więźniów. Artykuł 92 Klauzula ochronna 1. Jeżeli niniejszy artykuł nie przewiduje inaczej, postanowienia artykułu XIX GATT 1994 oraz Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń mają zastosowanie między Stronami. Postanowienia ustępów 2, 3, 4, 5, 7, 8 i 9 niniejszego artykułu mają zastosowanie jedynie wtedy, gdy Strona ma znaczący interes jako eksporter danego produktu, zgodnie z ustępem 10. 2. Każda Strona zapewnia niezwłocznie, a w każdym przypadku nie później niż na siedem dni przed zdarzeniem, pisemną notyfikację ad hocKomitetowi Stowarzyszenia, dotyczącą wszystkich odnośnych informacji w sprawie rozpoczęcia dochodzenia dotyczącego zabezpieczeń oraz dotyczącą ostatecznych wyników ustaleń dochodzenia. 3. Informacje dostarczone na mocy ustępu 2 obejmują w szczególności wyjaśnienie procedury krajowej, na podstawie której dochodzenie będzie przeprowadzone oraz wskazania dotyczące harmonogramów przesłuchań i innych właściwych możliwości zainteresowanych Stron przedstawienia ich poglądów w sprawie. Ponadto każda Strona zapewnia wcześniejszą pisemną notyfikację do Komitetu Stowarzyszenia, dotyczącą wszystkich właściwych informacji w sprawie decyzji o zastosowaniu przejściowych środków ochronnych. Zawiadomienie takie musi zostać przekazane co najmniej siedem dni przed zastosowaniem takich środków. 4. W chwili notyfikacji ostatecznych wyników ustaleń dochodzenia i przed zastosowaniem środków ochronnych, na podstawie postanowień artykułu XIX GATT 1994 oraz Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń, Strony mające zamiar zastosować takie środki przekazują sprawę do Komitetu Stowarzyszenia w celu szczegółowego zbadania sytuacji i znalezienia rozwiązania akceptowanego przez wszystkie Strony. W celu znalezienia takiego rozwiązania oraz jeżeli Strona zainteresowana tego zażąda, Strony organizują wcześniejsze konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia. 5. Bez względu na ustęp 4, nic nie może przeszkodzić Stronie w zastosowaniu środków w zastosowaniu postanowień artykułu XIX GATT 1994 oraz Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń. 6. Dobierając środki zabezpieczające, zgodnie z niniejszym artykułem, Strony przyznają pierwszeństwo tym środkom, które w jak najmniejszym stopniu zakłócają osiąganie celów niniejszego Układu. Środki takie nie przekraczają niezbędnego poziomu środków zaradczych przeciw poważnym stratom oraz zachowują poziom/margines preferencji, przyznany na podstawie niniejszego tytułu. 7. Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki na podstawie artykułu 8 ustępy 1 i 2 Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń. 8. Prawo zawieszenia, określone w artykule 8 ustęp 2 Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń, nie jest wykonywane między Stronami w trakcie pierwszych 18 miesięcy obowiązywania środka zabezpieczającego, pod warunkiem że środek zabezpieczający został podjęty jako rezultat absolutnego wzrostu przywozu oraz że odpowiada on postanowieniom Porozumienia WTO w sprawie zabezpieczeń. 9. Środki ochronne w chwili zastosowania notyfikowane są niezwłocznie do Komitetu Stowarzyszenia i raz w roku są przedmiotem konsultacji w Komitecie, w szczególności w związku z ich liberalizacją lub zniesieniem. 10. Do celów niniejszego artykułu uważa się, że Strona ma znaczący interes, jeżeli należy do pięciu największych dostawców produktu będącego przedmiotem przywozu w ciągu okresu ostatnich trzech lat, mierzonych na podstawie całkowitego wolumenu lub wartości przywozu. 11. W przypadku gdy jedna ze Stron poddaje procedurze nadzoru przywóz produktów mogących spowodować powstanie warunków do zastosowania środka zabezpieczającego na mocy artykułu, informuje ona o tym drugą Stronę. Artykuł 93 Klauzula niedoboru 1. W przypadku gdy zgodność z postanowieniami niniejszego tytułu prowadzi do: a) poważnych niedoborów lub zagrożenia wystąpienia niedoborów produktu spożywczego lub innego produktu, ważnego dla Strony wywozu; lub b) niedoboru podstawowych ilości surowców krajowych dla krajowego przemysłu przetwórczego w okresie, gdy cena krajowa takiego surowca jest niższa niż cena światowa, jako element rządowego programu stabilizacji; oraz w przy