TŁUMACZENIE

PROTOKÓŁ

zmieniający Porozumienie z Marakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu

CZŁONKOWIE ŚWIATOWEJ ORGANIZACJI HANDLU;

ODNOSZĄC SIĘ do Porozumienia o ułatwieniach w handlu;

UWZGLĘDNIAJĄC decyzję Rady Ogólnej zawartą w dokumencie WT/L/940, przyjętą zgodnie z art. X ust. 1 Porozumienia z Marrakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu („Porozumienie WTO”);

NINIEJSZYM UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Załącznik 1 A do Porozumienia WTO, z chwilą wejścia w życie niniejszego Protokołu na mocy ust. 4, zostaje zmieniony poprzez dodanie Porozumienia o ułatwieniach w handlu zgodnie z treścią w załączniku do niniejszego Protokołu, i jego umieszczenie za Porozumieniem w sprawie środków ochronnych.

(1) Do celów obliczenia liczby członków dokonujących akceptacji zgodnie z art. X ust. 3 Porozumienia WTO, instrument akceptacji przez Unię Europejską w jej własnym imieniu i w odniesieniu do jej państw członkowskich liczony będzie jako akceptacja przez liczbę Członków równą liczbie państw członkowskich Unii Europejskiej, będących Członkami WTO.

ZAŁĄCZNIK DO PROTOKOŁU ZMIENIAJĄCEGO POROZUMIENIE Z MARAKESZU USTANAWIAJĄCE ŚWIATOWĄ ORGANIZACJĘ HANDLU

POROZUMIENIE O UŁATWIENIACH W HANDLU

Preambuła

CZŁONKOWIE,

UWZGLĘDNIAJĄC negocjacje zapoczątkowane na podstawie dauhańskiej deklaracji ministerialnej,

PRZYPOMINAJĄC i potwierdzając mandat i zasady zawarte w ust. 27 dauhańskiej deklaracji ministerialnej (WT/MIN(01)/DEC/1) oraz w załączniku D do decyzji w sprawie dauhańskiego programu prac, przyjętej przez Radę Generalną w dniu 1 sierpnia 2004 r. (WT/L/579), jak również w ust. 33 załącznika E do deklaracji ministerialnej z Hongkongu (WT/MIN(05)/DEC),

PRAGNĄC doprecyzować i udoskonalić odpowiednie aspekty artykułów V, VIII i X GATT z 1994 r. z myślą o dalszym usprawnieniu przepływu, zwalniania i odprawy towarów, w tym towarów przewożonych,

UZNAJĄC szczególne potrzeby Członków – krajów rozwijających się i przede wszystkim krajów najmniej rozwiniętych, a także pragnąc zwiększyć pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności w tym obszarze,

UZNAJĄC potrzebę skutecznej współpracy Członków w sprawach związanych z ułatwieniami w handlu i zgodnością z przepisami celnymi,

NINIEJSZYM UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

SEKCJA I

Artykuł 1

Publikowanie i dostępność informacji

1. Publikowanie

1.1. Każdy Członek bezzwłocznie opublikuje poniższe informacje w sposób niedyskryminujący i łatwo dostępny, tak aby rządy, przedsiębiorstwa i inne zainteresowane strony mogły się z nimi zapoznać:

a) procedury przywozowe, wywozowe i tranzytowe (w tym procedury obowiązujące w portach, portach lotniczych i innych punktach wprowadzenia) oraz wymagane formularze i dokumenty;

b) stosowane stawki ceł i wszelkiego rodzaju podatków od przywozu lub wywozu bądź nakładanych w związku z przywozem lub wywozem;

c) opłaty i należności nakładane przez organy administracji publicznej lub na rzecz tych organów w związku z przywozem, wywozem lub tranzytem;

d) przepisy dotyczące klasyfikacji lub wyceny produktów do celów celnych;

e) mające ogólne zastosowanie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do reguł pochodzenia;

f) ograniczenia lub zakazy przywozowe, wywozowe lub tranzytowe;

g) przepisy dotyczące kar za niedopełnienie formalności przywozowych, wywozowych lub tranzytowych;

h) procedury odwoławcze lub rewizyjne;

i) umowy lub części umów zawartych z dowolnym krajem lub krajami odnoszące się do przywozu, wywozu lub tranzytu; oraz

j) procedury dotyczące zarządzania kontyngentami taryfowymi.

1.2. Niniejsze postanowienia nie będą interpretowane jako wymóg publikowania lub dostarczania informacji w języku innym niż język Członka, z wyjątkiem, o którym mowa w pkt 2.2.

2. Informacje dostępne w internecie

2.1. Każdy Członek udostępni i w miarę możliwości oraz potrzeb będzie uaktualniać następujące informacje w internecie:

a) opis (1) swoich procedur przywozowych, wywozowych i tranzytowych, w tym procedur odwoławczych lub rewizyjnych, informujący rządy, przedsiębiorstwa i inne zainteresowane strony o praktycznych krokach, które trzeba podjąć w przypadku przywozu, wywozu lub tranzytu;

b) formularze i dokumenty wymagane w przypadku przywozu na terytorium danego Członka, wywozu z tego terytorium lub tranzytu przez to terytorium;

c) dane kontaktowe punktu lub punktów informacyjnych.

2.2. Jeżeli istnieje taka możliwość, opis, o którym mowa w pkt 2.1 lit. a), będzie również udostępniony w jednym z języków urzędowych WTO.

2.3. Członków zachęca się do udostępniania w internecie dokładniejszych informacji dotyczących handlu, w tym informacji o właściwym ustawodawstwie dotyczącym handlu oraz innych informacji, o których mowa w pkt 1.1.

3. Punkty informacyjne

3.1. Każdy Członek utworzy lub będzie utrzymywać, w miarę posiadanych zasobów, jeden lub więcej punktów informacyjnych w celu udzielania odpowiedzi na uzasadnione pytania organów rządowych, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron dotyczące kwestii wymienionych w pkt 1.1, a także w celu udostępnienia wymaganych formularzy i dokumentów, o których mowa w pkt 1.1 lit. a).

3.2. Członkowie należący do unii celnej lub zaangażowani w integrację regionalną mogą tworzyć lub utrzymywać wspólne punkty informacyjne na poziomie regionu w celu spełnienia wymogu, o którym mowa w pkt 3.1, w odniesieniu do powszechnie stosowanych procedur.

3.3. Członków zachęca się, aby nie pobierali opłat za udzielanie odpowiedzi oraz udostępnianie wymaganych formularzy i dokumentów. Jeżeli stosowane są opłaty, Członkowie ograniczą kwotę opłat i należności do przybliżonych kosztów świadczonych usług.

3.4. Punkty informacyjne będą odpowiadać na pytania oraz udostępniać formularze i dokumenty w rozsądnym terminie, ustalonym przez poszczególnych Członków i mogącym różnić się w zależności od charakteru i stopnia złożoności konkretnego zapytania.

4. Notyfikacja

Każdy Członek powiadomi Komitet ds. Ułatwień w Handlu utworzony na podstawie art. 23 pkt 1.1 (zwany w niniejszym porozumieniu „Komitetem”) o:

a) oficjalnym miejscu lub miejscach opublikowania informacji wymienionych w pkt 1.1 lit. a)–j);

b) adresach URL witryny lub witryn internetowych, o których mowa w pkt 2.1; oraz

c) danych kontaktowych punktów informacyjnych, o których mowa w pkt 3.1.

Artykuł 2

Możliwość zgłaszania uwag, informacje przed wejściem w życie i konsultacje

1. Możliwość zgłaszania uwag i informacje przed wejściem w życie

1.1. Każdy Członek, w możliwym zakresie oraz w sposób zgodny z jego krajowym prawem i systemem prawnym, zapewni przedsiębiorstwom i innym zainteresowanym stronom możliwość oraz odpowiednio długi czas na przedstawienie uwag do proponowanych przepisów bądź zmian przepisów ustawowych i wykonawczych mających ogólne zastosowanie, dotyczących przepływu, zwalniania i odprawy towarów, w tym towarów przewożonych.

1.2. Każdy Członek, w możliwym zakresie oraz w sposób zgodny z jego krajowym prawem i systemem prawnym, zapewni opublikowanie lub udostępnienie publicznie w inny sposób nowych lub zmienionych przepisów ustawowych i wykonawczych mających ogólne zastosowanie, dotyczących przepływu, zwalniania i odprawy towarów, w tym towarów przewożonych, możliwie jak najwcześniej przed wejściem w życie tych przepisów w celu umożliwienia przedsiębiorstwom i innym zainteresowanym stronom zapoznania się z nimi.

1.3. Postanowienia pkt 1.1 i 1.2 nie dotyczą zmian stawek należności celnych lub stawek celnych, środków skutkujących ulgą, środków, których skuteczność może osłabić przestrzeganie postanowień pkt 1.1 lub 1.2, środków stosowanych w pilnych sytuacjach lub drobnych zmian w krajowym prawie i systemie prawnym.

2. Konsultacje

Każdy Członek zapewni w miarę potrzeb systematyczne konsultacje służb granicznych i przedsiębiorstw lub innych zainteresowanych stron znajdujących się na jego terytorium.

Artykuł 3

Interpretacja zdarzeń przyszłych

1. Każdy Członek wyda w rozsądnym, ustalonym terminie interpretację zdarzeń przyszłych wnioskodawcy, który złożył pisemny wniosek zawierający wszystkie konieczne informacje. W przypadku odmowy wydania interpretacji zdarzeń przyszłych Członek bezzwłocznie zawiadomi o tym na piśmie wnioskodawcę, podając ważne fakty oraz uzasadnienie takiej decyzji.

2. Członek może odmówić wydania wnioskodawcy interpretacji zdarzeń przyszłych, jeżeli sprawa, której dotyczy wniosek:

a) jest już przedmiotem toczącego się w stosunku do wnioskodawcy postępowania przed dowolnym organem administracji publicznej, organem apelacyjnym lub sądem; lub

b) była już przedmiotem decyzji organu apelacyjnego lub sądu.

3. Interpretacja zdarzeń przyszłych zachowa ważność przez uzasadniony okres od jej wydania, chyba że zmienią się przepisy prawa, fakty lub okoliczności leżące u podstaw takiej interpretacji.

4. Jeżeli Członek uchyla, zmienia lub unieważnia interpretację zdarzeń przyszłych, przekaże wnioskodawcy pisemne powiadomienie, podając ważne fakty oraz uzasadnienie takiej decyzji. Członek może uchylić, zmienić lub unieważnić interpretacje zdarzeń przyszłych z mocą wsteczną wyłącznie wówczas, gdy interpretacja została wydana na podstawie niepełnych, nieprawidłowych, fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji.

5. Wydana przez Członka interpretacja zdarzeń przyszłych będzie dla niego wiążąca w odniesieniu do wnioskodawcy, który wystąpił o jej wydanie. Członek może postanowić, że interpretacja zdarzeń przyszłych jest wiążąca dla wnioskodawcy.

6. Każdy Członek opublikuje co najmniej następujące informacje:

a) wymogi dotyczące stosowania interpretacji zdarzeń przyszłych, w tym informacje, które należy dostarczyć i format, w jakim mają być dostarczone;

b) termin wydawania interpretacji zdarzeń przyszłych; oraz

c) okres obowiązywania interpretacji zdarzeń przyszłych.

7. Na pisemny wniosek wnioskodawcy każdy Członek dokona przeglądu interpretacji zdarzeń przyszłych lub decyzji uchylającej, zmieniającej lub unieważniającej interpretację zdarzeń przyszłych (2).

8. Każdy Członek będzie dążył do udostępnienia do publicznej wiadomości informacji o interpretacjach zdarzeń przyszłych, które jego zdaniem mają znaczenie dla innych zainteresowanych stron, z uwzględnieniem konieczności ochrony informacji stanowiących tajemnicę handlową.

9. Definicje i zakres:

a) interpretacja zdarzeń przyszłych to decyzja na piśmie wydawana przez Członka wnioskodawcy przed przywozem towarów będących przedmiotem wniosku, określająca sposób traktowania przez Członka danych towarów w chwili ich przywozu w odniesieniu do: (i) klasyfikacji taryfowej towarów; oraz (ii) pochodzenia towarów (3);

b) Członków zachęca się, aby oprócz interpretacji zdarzeń przyszłych określonych w lit. a) wydawali również interpretacje zdarzeń przyszłych w sprawach: (i) właściwej metody lub kryteriów ustalania wartości celnej na podstawie konkretnego zbioru faktów oraz zastosowania takiej metody i kryteriów; (ii) zakresu stosowania wymogów Członka dotyczących obniżenia należności celnych lub zwolnienia z tych należności; (iii) stosowania wymogów Członka dotyczących kontyngentów, w tym kontyngentów taryfowych; oraz (iv) we wszelkich innych sprawach, w przypadku których Członek uzna wydanie interpretacji zdarzeń przyszłych za stosowne;

c) wnioskodawca to eksporter, importer lub dowolna osoba posiadająca uzasadniony powód, lub osoba ich reprezentująca;

d) Członek może wymagać, aby wnioskodawca posiadał na jego terytorium przedstawicielstwo prawne lub zarejestrowaną działalność. W miarę możliwości wymogi takie nie będą ograniczać kategorii osób uprawnionych do wnioskowania o interpretację zdarzeń przyszłych, przy czym w szczególny sposób należy tu uwzględnić określone potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw. Wymogi te będą zrozumiałe i przejrzyste oraz nie będą stanowić środka arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji.

Artykuł 4

Procedury odwoławcze lub rewizyjne

1. Każdy Członek zapewni, by osobie będącej adresatem decyzji administracyjnej organów celnych (4) przysługiwało na jego terytorium prawo do:

a) odwołania się od decyzji administracyjnej lub jej rewizji przez organ administracyjny wyższego szczebla lub niezależny od urzędnika lub urzędu, który wydał decyzję; lub

b) odwołania się od decyzji lub jej rewizji na drodze sądowej.

2. Ustawodawstwo Członka może przewidywać wymóg, aby odwołanie lub rewizję na drodze sądowej poprzedzało odwołanie lub rewizja na drodze administracyjnej.

3. Każdy Członek zapewni niedyskryminujący przebieg procedur odwoławczych lub rewizyjnych.

4. Każdy Członek zapewni, by w przypadku niewydania decyzji w sprawie odwołania lub rewizji na podstawie ust. 1 lit. a):

a) w terminie określonym w przepisach ustawowych lub wykonawczych; lub

b) bez zbędnej zwłoki

osobie wnoszącej odwołanie przysługiwało prawo do dalszego odwołania lub rewizji przez organ administracyjny lub sądowy bądź prawo do innego odwołania się do organu sądowego (5).

5. Każdy Członek zapewni, aby osoba, o której mowa w ust. 1, otrzymała uzasadnienie decyzji administracyjnej, umożliwiające takiej osobie skorzystanie z procedur odwoławczych lub rewizyjnych, jeżeli zachodzi taka konieczność.

6. Wszystkich Członków zachęca się do stosowania postanowień niniejszego artykułu do decyzji administracyjnych wydawanych przez właściwe służby graniczne inne niż służby celne.

Artykuł 5

Inne środki służące zapewnieniu większej bezstronności, niedyskryminacji i przejrzystości

1. Powiadomienia o zaostrzeniu kontroli lub inspekcji

W przypadku gdy Członek przyjmuje lub utrzymuje system wydawania powiadomień lub wytycznych dla swoich właściwych organów w celu podniesienia poziomu kontroli lub inspekcji na granicach w odniesieniu do środków spożywczych, napojów lub pasz na podstawie powiadomienia lub wytycznych mających na celu ochronę życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin na swoim terytorium, sposób wydania, wycofania lub zawieszenia takich powiadomień lub wytycznych podlega następującym warunkom:

a) Członek może, w miarę potrzeb, wydać powiadomienie lub wytyczne oparte na analizie ryzyka;

b) Członek może wydać powiadomienie lub wytyczne w celu ich jednolitego stosowania wyłącznie w tych punktach wprowadzenia, w których mają zastosowanie warunki sanitarne lub fitosanitarne stanowiące podstawę powiadomienia lub wytycznych;

c) Członek bezzwłocznie wycofa lub zawiesi powiadomienie lub wytyczne w przypadku ustania sytuacji, która stanowiła podstawę ich wydania, lub w przypadku zmiany sytuacji, umożliwiającej zastosowanie środków w mniejszym stopniu ograniczających wymianę handlową; oraz

d) jeżeli Członek zdecyduje o wycofaniu lub zawieszeniu powiadomienia lub wytycznych, bezzwłocznie opublikuje ogłoszenie o wycofaniu lub zawieszeniu w niedyskryminujący i łatwo dostępny sposób, lub zawiadomi Członka będącego eksporterem lub importera, stosownie do sytuacji.

2. Zatrzymanie

Członek bezzwłocznie poinformuje przewoźnika lub importera o zatrzymaniu towarów zgłoszonych do przywozu w celu kontroli przez służby celne lub inny właściwy organ.

3. Procedury przeprowadzania badań

3.1. Członek może umożliwić na wniosek przeprowadzenie drugiego badania w przypadku niekorzystnych wyników pierwszego badania próbki pobranej po przybyciu towarów zgłoszonych do przywozu.

3.2. Członek opublikuje w sposób niedyskryminujący i łatwo dostępny nazwę oraz adres laboratorium, w którym można przeprowadzić badanie, albo poda tę informację importerowi, dając mu możliwość przewidzianą w pkt 3.1.

3.3. Członek uwzględni wynik ewentualnego drugiego badania, przeprowadzonego zgodnie z pkt 3.1, do celów zwolnienia i odprawy towarów oraz, w stosownych przypadkach, może przyjąć wyniki takiego badania.

Artykuł 6

Warunki dotyczące opłat i należności z tytułu przywozu i wywozu lub w związku z przywozem i wywozem oraz kary

1. Ogólne warunki dotyczące opłat i należności z tytułu przywozu i wywozu lub w związku z przywozem i wywozem

1.1. Postanowienia ust. 1 mają zastosowanie do wszystkich opłat i należności innych niż cła przywozowe i wywozowe oraz podatki wchodzące w zakres artykułu III GATT z 1994 r., nakładanych przez Członków z tytułu przywozu i wywozu lub w związku z przywozem i wywozem towarów.

1.2. Informacje dotyczące opłat i należności są publikowane zgodnie z postanowieniami art. 1. W informacjach określone zostają stosowane opłaty i należności, uzasadnienie takich opłat i należności, odpowiedzialny organ oraz termin uiszczenia opłaty i sposób płatności.

1.3. Między publikacją nowych lub zmienionych opłat i należności a ich wejściem w życie zostanie zapewniony odpowiednio długi czas, z wyjątkiem sytuacji pilnych. Takie opłaty i należności nie będą stosowane przed opublikowaniem dotyczącej ich informacji.

1.4. Każdy Członek dokona okresowego przeglądu swoich opłat i należności w celu zmniejszenia ich liczby i zróżnicowania, jeżeli istnieje taka możliwość.

2. Szczegółowe warunki dotyczące opłat i należności za odprawę celną z tytułu przywozu i wywozu lub w związku z przywozem i wywozem

Opłaty i należności za odprawę celną:

(i) będą ograniczone do kwoty przybliżonych kosztów usług świadczonych w związku z konkretnym przywozem lub wywozem; oraz

(ii) nie muszą być powiązane z konkretnym przywozem lub wywozem, pod warunkiem że dotyczą usług ściśle związanych z odprawą celną towarów.

3. Warunki dotyczące kar

3.1. Do celów ust. 3 termin „kary” oznacza kary nakładane przez administrację celną Członka za naruszenie jego przepisów ustawowych, wykonawczych lub wymogów proceduralnych w odniesieniu do ceł.

3.2. Każdy Członek zapewni, by kary za naruszenie przepisów ustawowych, wykonawczych lub wymogów proceduralnych w odniesieniu do ceł były nakładane wyłącznie na osobę lub osoby odpowiedzialne za naruszenie tych przepisów.

3.3. Kara będzie uzależniona od faktów i okoliczności konkretnej sprawy oraz będzie współmierna do zakresu i wagi naruszenia.

3.4. Każdy Członek zapewni utrzymywanie środków w celu uniknięcia:

a) konfliktu interesów w ocenie oraz pobieraniu kar i ceł; oraz

b) stworzenia zachęty do oceny lub pobierania kary w sposób niezgodny z pkt 3.3.

3.5. Każdy Członek zapewni, by w przypadku nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawowych, wykonawczych lub wymogów proceduralnych w odniesieniu do ceł osoba lub osoby, na które kara został nałożona, otrzymały pisemne wyjaśnienie z wyszczególnieniem charakteru naruszenia oraz obowiązujących przepisów ustawowych, wykonawczych lub wymogów proceduralnych, na podstawie których ustalono kwotę lub zakres kary za dane naruszenie.

3.6. Jeżeli zainteresowana osoba dobrowolnie ujawni administracji celnej Członka okoliczności naruszenia przepisów ustawowych, wykonawczych lub wymogów proceduralnych w odniesieniu do ceł przed wykryciem tego naruszenia przez administrację celną, Członka zachęca się, aby ustalając wysokość kary dla tej osoby uwzględnił w stosownych przypadkach ten fakt jako potencjalny czynnik łagodzący.

3.7. Postanowienia niniejszego ustępu będą miały zastosowanie do kar w ruchu tranzytowym, o których mowa w pkt 3.1.

Artykuł 7

Zwolnienie i odprawa towarów

1. Formalności poprzedzające przybycie towarów

1.1. Każdy Członek przyjmie lub będzie utrzymywać procedury umożliwiające przedstawienie dokumentacji przywozowej oraz innych wymaganych informacji, w tym manifestów, w celu zapoczątkowania procedury przed przybyciem towarów, w dążeniu do szybszego zwolnienia towarów po ich przybyciu.

1.2. Każdy Członek w miarę możliwości zapewni możliwość wcześniejszego złożenia dokumentów w formacie elektronicznym w celu ich rozpatrzenia przed przybyciem towarów.

2. Płatność elektroniczna

Każdy Członek, w miarę możliwości, przyjmie lub będzie utrzymywać procedury umożliwiające płatność drogą elektroniczną ceł, podatków, opłat oraz należności pobieranych przez organy celne z tytułu przywozu lub wywozu.

3. Uniezależnienie procedury zwolnienia towarów od ustalenia ostatecznych kwot należności celnych, podatków, opłat i należności

3.1. Każdy Członek przyjmie lub będzie utrzymywać procedury umożliwiające zwolnienie towarów przed ustaleniem ostatecznych kwot należności celnych, podatków, opłat i należności, jeżeli ustalenia takiego nie dokonuje się przed przybyciem towarów lub jak najszybciej po ich przybyciu oraz pod warunkiem spełnienia wszystkich innych wymogów regulacyjnych.

3.2. Członek może warunkować takie zwolnienie:

a) uiszczeniem należności celnych, podatków, opłat i należności ustalonych przed przybyciem towarów lub w chwili ich przybycia oraz ustanowieniem gwarancji dla nieustalonej jeszcze kwoty w postaci zabezpieczenia, kaucji lub innego właściwego instrumentu, przewidzianego w przepisach ustawowych i wykonawczych; lub

b) ustanowieniem gwarancji w postaci zabezpieczenia, kaucji lub innego właściwego instrumentu, przewidzianego w przepisach ustawowych i wykonawczych.

3.3. Kwota takiej gwarancji nie będzie wyższa od ostatecznej kwoty, której uiszczenia Członek wymaga z tytułu należności celnych, podatków, opłat i należności za towary objęte gwarancją.

3.4. W przypadku wykrycia przestępstwa wymagającego nałożenia kary pieniężnej lub grzywny może być wymagane ustanowienie gwarancji z tytułu takiej kary lub grzywny, która może zostać nałożona.

3.5. Gwarancja, o której mowa w pkt 3.2 i 3.4, będzie zwolniona w chwili, kiedy nie jest już wymagana.

3.6. Niniejsze postanowienia w żadnym wypadku nie naruszają prawa Członka do sprawdzenia, zatrzymania, zajęcia lub skonfiskowania towarów bądź objęcia ich innymi czynnościami, które nie naruszają praw i obowiązków Członków w związku z ich członkostwem w WTO.

4. Zarządzanie ryzykiem

4.1. Każdy Członek w miarę możliwości przyjmie lub będzie utrzymywać system zarządzania ryzykiem do celów kontroli celnej.

4.2. Każdy Członek zaprojektuje i będzie stosować system zarządzania ryzykiem w sposób zapewniający uniknięcie arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji lub ukrytego ograniczenia w handlu międzynarodowym.

4.3. Każdy Członek skoncentruje kontrole celne oraz, w miarę możliwości, inne stosowne kontrole graniczne na przesyłkach wysokiego ryzyka, usprawniając zwolnienie przesyłek niskiego ryzyka. Członek może również przeprowadzać wyrywkową kontrolę wybranych przesyłek w ramach swojego systemu zarządzania ryzykiem.

4.4. Każdy Członek będzie zarządzał ryzykiem w oparciu o ocenę ryzyka według właściwych kryteriów selektywności. Takie kryteria selektywności mogą obejmować, między innymi, kod zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, charakter i opis towarów, kraj pochodzenia, kraj wysyłki towarów, wartość towarów, historię przestrzegania wymogów przez przedsiębiorstwa handlowe oraz rodzaje środków transportu.

5. Audyt po odprawie celnej

5.1. Aby usprawnić procedurę zwolnienia towarów, każdy Członek przyjmie lub będzie utrzymywać audyt po odprawie celnej w celu zapewnienia zgodności z przepisami ustawowymi i wykonawczymi odnoszącymi się do ceł oraz z innymi powiązanymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

5.2. Każdy Członek wybierze osobę lub przesyłkę do audytu po odprawie celnej w oparciu o analizę ryzyka, która może obejmować właściwe kryteria selektywności. Każdy Członek będzie prowadził audyty po odprawie celnej w przejrzysty sposób. W przypadku objęcia konkretnej osoby procedurą audytu i otrzymania ostatecznych wyników, Członek niezwłocznie powiadomi o wynikach osobę, której dokumenty poddano audytowi, informując ją przy tym o jej prawach i obowiązkach oraz uzasadniając wyniki.

5.3. Informacje uzyskane w trakcie audytu po odprawie celnej można wykorzystać w dalszym postępowaniu administracyjnym lub sądowym.

5.4. W miarę możliwości Członkowie będą wykorzystywać wyniki audytu po odprawie celnej do celów zarządzania ryzykiem.

6. Ustalanie i publikowanie średniego czasu trwania procedury zwolnienia towarów

6.1. Członków zachęca się do przeprowadzania okresowej i spójnej oceny średniego czasu trwania procedury zwolnienia towarów oraz do publikowania tej informacji, między innymi przy pomocy takich narzędzi jak badanie czasu wydania Światowej Organizacji Celnej (zwanej w niniejszym porozumieniu „WCO”) (6).

6.2. Członków zachęca się, aby przekazywali Komitetowi swoje doświadczenia związane z oceną średniego czasu trwania procedury zwolnienia towarów, w tym informacje na temat stosowanych metod, stwierdzonych wąskich gardeł oraz ich wpływu na efektywność.

7. Środki ułatwiające handel dla upoważnionych przedsiębiorców

7.1. Każdy Członek zapewni dodatkowe środki ułatwiające handel, związane z przywozem, wywozem lub formalnościami i procedurami tranzytowymi, zgodnie z pkt 7.3, przeznaczone dla przedsiębiorców spełniających określone kryteria, dalej zwanych upoważnionymi przedsiębiorcami. Alternatywnie Członek może zaoferować takie środki ułatwiające handel za sprawą ogólnie dostępnych procedur celnych wszystkim przedsiębiorcom i nie jest zobowiązany do tworzenia odrębnego systemu.

7.2. Określone kryteria warunkujące status upoważnionego przedsiębiorcy będą dotyczyły zgodności lub ryzyka braku zgodności z wymogami przepisów ustawowych, wykonawczych lub procedur Członka.

a) Kryteria takie, które zostaną opublikowane, obejmują: (i) właściwą historię przestrzegania przepisów celnych oraz innych powiązanych przepisów ustawowych i wykonawczych; (ii) system zarządzania dokumentacją w celu umożliwienia koniecznych kontroli wewnętrznych; (iii) wypłacalność finansową oraz, w stosownych przypadkach, zapewnienie dostatecznych gwarancji lub zabezpieczeń; oraz (iv) bezpieczeństwo łańcucha dostaw;

b) Kryteria takie: (i) nie będą zaprojektowane lub stosowane w sposób umożliwiający arbitralną lub nieuzasadnioną dyskryminację przedsiębiorców podlegających takim samym warunkom; oraz (ii) w miarę możliwości nie będą ograniczać udziału małych i średnich przedsiębiorstw.

7.3. Środki ułatwiające handel przewidziane zgodnie z pkt 7.1 będą obejmować co najmniej trzy z następujących środków (7):

a) ograniczone wymagania w odniesieniu do dokumentacji i danych, w miarę potrzeb;

b) niski wskaźnik inspekcji i kontroli fizycznych, w miarę potrzeb;

c) krótki czas trwania procedury zwolnienia towarów, w miarę potrzeb;

d) odroczoną płatność ceł, podatków, opłat i należności;

e) stosowanie gwarancji generalnych lub gwarancji w obniżonej kwocie;

f) jedno zgłoszenie celne dla całego przywozu lub wywozu w ustalonym okresie; oraz

g) odprawę towarów w siedzibie upoważnionego przedsiębiorcy lub w innym miejscu zatwierdzonym przez organy celne.

7.4. Członków zachęca się do stworzenia systemów upoważnionych przedsiębiorców na podstawie międzynarodowych standardów, jeżeli takie standardy istnieją, z wyjątkiem sytuacji, w której takie standardy byłyby niewłaściwe lub nieskuteczne dla realizacji wyznaczonych uzasadnionych celów.

7.5. W celu rozszerzenia środków ułatwiających handel przedsiębiorcom Członkowie umożliwią innym Członkom negocjowanie wzajemnego uznawania systemów upoważnionych przedsiębiorców.

7.6. Członkowie będą wymieniać ważne informacje na temat obowiązujących systemów upoważnionych przedsiębiorców w ramach Komitetu.

8. Przyspieszone przesyłki

8.1. Każdy Członek przyjmie lub będzie utrzymywać procedury umożliwiające przyspieszone zwolnienie przynajmniej towarów wprowadzonych przy pomocy infrastruktury dla ładunków lotniczych osobom wnioskującym o zastosowanie takiej procedury, utrzymując jednocześnie kontrolę celną (8). Jeżeli Członek stosuje kryteria (9) ograniczające kategorię osób, które mogą o to wnioskować, w opublikowanych kryteriach może uwzględnić wymóg, że wnioskodawca ubiegający się o zastosowanie procedury opisanej w pkt 8.2 w celu realizacji przyspieszonej przesyłki:

a) zapewnia odpowiednią infrastrukturę oraz pokrywa koszty odprawy celnej związane z przyspieszoną przesyłką w przypadku, gdy spełnia wymogi Członka dotyczące przeprowadzenia takiej procedury z użyciem specjalnie do tego przeznaczonej infrastruktury;

b) przed przybyciem przyspieszonej przesyłki przedstawia wszystkie informacje potrzebne do zwolnienia towarów;

c) ma naliczone opłaty w kwocie przybliżonych kosztów usług świadczonych w związku z zastosowaniem procedury opisanej w pkt 8.2;

d) utrzymuje wysoki poziom kontroli przyspieszonych przesyłek, stosując w tym celu środki bezpieczeństwa wewnętrznego, rozwiązania logistyczne oraz technologię śledzenia przesyłki od jej przyjęcia do chwili dostarczenia;

e) zapewnia przyspieszoną przesyłkę od jej przyjęcia do chwili dostarczenia;

f) przyjmuje na siebie odpowiedzialność za uiszczenie wszystkich ceł, podatków, opłat i należności na rzecz organu celnego za dany towar;

g) posiada właściwą historię przestrzegania przepisów celnych oraz innych powiązanych przepisów ustawowych i wykonawczych;

h) spełnia inne warunki, bezpośrednio związane ze skutecznym egzekwowaniem przestrzegania przepisów ustawowych i wykonawczych oraz wymogów proceduralnych Członka, odnoszących się konkretnie do zastosowania procedury opisanej w pkt 8.2.

8.2. Z zastrzeżeniem postanowień pkt 8.1 i 8.3 Członkowie:

a) ograniczą do minimum liczbę dokumentów wymaganych do zwolnienia przyspieszonych przesyłek zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz, w miarę możliwości, umożliwią zwolnienie towarów na podstawie jednorazowego przedstawienia informacji dotyczących niektórych przesyłek;

b) zapewnią, aby przyspieszone przesyłki zwalniano w normalnych okolicznościach możliwie jak najszybciej po ich przybyciu, pod warunkiem przedstawienia informacji wymaganych do zwolnienia towarów;

c) będą dążyć, aby wymogi wymienione w lit. a) i b) stosowano do przesyłek bez względu na ich wagę lub wartość, przy czym Członek może wymagać stosowania dodatkowych procedur przy wprowadzeniu towarów, w tym zgłoszeń, dokumentów uzupełniających oraz płatności ceł i podatków, jak również może ograniczyć takie czynności z uwagi na rodzaj towarów, pod warunkiem że procedury te nie ograniczają się do towarów o niskiej wartości, takich jak dokumenty; oraz

d) zapewniają w miarę możliwości wartość przesyłki de minimis lub wartość celną, od której cła i podatki nie będą pobierane, z wyjątkiem niektórych określonych towarów. Postanowienie to nie dotyczy podatków wewnętrznych, takich jak podatek od wartości dodanej i podatek akcyzowy, stosowanych zgodnie z artykułem III GATT z 1994 r.

8.3. Postanowienia pkt 8.1 i 8.2 w żadnym wypadku nie będą naruszać prawa Członka do sprawdzenia, zatrzymania, zajęcia, skonfiskowania lub odmowy wprowadzenia towarów bądź prawa do przeprowadzenia audytu po odprawie celnej, w tym wskutek stosowania systemów zarządzania ryzykiem. Ponadto postanowienia pkt 8.1 i 8.2 w żadnym wypadku nie będą naruszać prawa Członka do warunkowania zwolnienia towarów przedstawieniem dodatkowych informacji i spełnieniem nieautomatycznych wymagań dotyczących licencjonowania.

9. Łatwo psujące się towary (10)

9.1. Aby zapobiec możliwym do uniknięcia stratom lub zepsuciu łatwo psujących się towarów, a także pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów regulacyjnych, każdy Członek może postanowić o zwolnieniu łatwo psujących się towarów:

a) w normalnych okolicznościach najszybciej jak to możliwe; oraz

b) w wyjątkowych okolicznościach, w których jest to wskazane, poza godzinami pracy organów celnych i innych właściwych organów.

9.2. Każdy Członek, planując ewentualne wymagane kontrole, będzie traktował łatwo psujące się towary w sposób priorytetowy.

9.3. Każdy Członek zapewni lub zezwoli importerowi na zapewnienie właściwych warunków przechowywania łatwo psujących się towarów do czasu ich zwolnienia. Członek może wymagać, aby miejsce składowe zapewnione przez importera zostało zatwierdzone lub wyznaczone przez jego właściwe organy. Przepływ towarów do takiego miejsca składowego, w tym zezwolenie dla podmiotu przemieszczającego towary, może podlegać zatwierdzeniu przez właściwe organy, jeżeli takie zatwierdzenie jest wymagane. Członek zapewni procedury umożliwiające zwolnienie towarów na wniosek importera w takim miejscu składowym, jeżeli istnieje taka możliwość i z zastrzeżeniem zgodności z ustawodawstwem krajowym.

9.4. W przypadku znacznego opóźnienia w zwolnieniu łatwo psujących się towarów oraz na pisemny wniosek Członek przyjmujący przywożone towary podaje, w miarę możliwości, informację o przyczynach opóźnienia.

Artykuł 8

Współpraca służb granicznych

1. Każdy Członek zapewni, by jego organy i służby odpowiedzialne za kontrole graniczne i procedury związane z przywozem, wywozem oraz tranzytem towarów prowadziły wzajemną współpracę i koordynowały swoje działania z myślą o ułatwieniach w handlu.

2. Każdy Członek, w miarę możliwości oraz w możliwym zakresie, będzie współpracować na wzajemnie uzgodnionych warunkach z innymi Członkami, z którymi posiada wspólną granicę, w celu koordynowania procedur na przejściach granicznych z myślą o ułatwieniach w handlu transgranicznym. Taka współpraca i koordynacja mogą obejmować:

a) dostosowanie dni roboczych i godzin pracy;

b) dostosowanie procedur i formalności;

c) stworzenie wspólnej infrastruktury i jej współużytkowanie;

d) wspólne kontrole;

e) stworzenie punktu jednej wspólnej kontroli granicznej.

Artykuł 9

Przemieszczanie towarów przeznaczonych do przywozu pod kontrolą celną

Każdy Członek, w miarę możliwości i pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów regulacyjnych, umożliwi przemieszczanie przeznaczonych do importu towarów przez swoje terytorium pod kontrolą celną z urzędu celnego wprowadzenia do innego urzędu celnego na swoim terytorium, w którym towary będą zwolnione lub poddane odprawie celnej.

Artykuł 10

Formalności związane z przywozem, wywozem i tranzytem

1. Formalności i wymogi dotyczące dokumentacji

1.1. W celu zminimalizowania liczby i złożoności formalności związanych z przywozem, wywozem i tranzytem oraz w celu ograniczenia i uproszczenia wymogów dotyczących dokumentacji w związku z przywozem, wywozem i tranzytem, a także uwzględniając uzasadnione cele polityki i inne czynniki, takie jak zmiana sytuacji, ważne nowe informacje, praktyki biznesowe, dostępność technik i technologii, międzynarodowe najlepsze praktyki oraz wkład zainteresowanych stron, każdy Członek dokona przeglądu takich formalności i wymogów dotyczących dokumentacji i na podstawie wyników przeglądu zapewni, w miarę możliwości, aby formalności takie i wymogi dotyczące dokumentacji były:

a) przyjęte lub stosowane z myślą o szybkim zwolnieniu i odprawie celnej towarów, zwłaszcza towarów łatwo psujących się;

b) przyjęte lub stosowane w sposób mający na celu oszczędność czasu i kosztów przestrzegania przepisów dla przedsiębiorstw i podmiotów gospodarczych;

c) były najmniej restrykcyjne dla handlu, w sytuacji gdy w uzasadniony sposób dostępne są dwa lub więcej alternatywnych środków służących realizacji danego celu lub celów polityki; oraz

d) uchylone, w tym częściowo, jeżeli nie są już niezbędne.

1.2. Komitet opracuje w miarę potrzeb procedury wymiany ważnych informacji i najlepszych praktyk przez Członków.

2. Akceptacja kopii

2.1. Każdy Członek, w stosownych przypadkach, będzie akceptować papierowe lub elektroniczne kopie dokumentów uzupełniających, wymaganych w celu dopełnienia formalności związanych z przywozem, wywozem lub tranzytem.

2.2. Jeżeli organ administracji publicznej Członka jest już w posiadaniu oryginału takiego dokumentu, każdy inny organ publiczny tego Członka przyjmie w stosownych przypadkach od organu posiadającego oryginał papierową lub elektroniczną kopię oryginału dokumentu.

2.3. Członek nie będzie wymagał do celów przywozu przedstawienia oryginału ani kopii zgłoszenia wywozowego, złożonego organom celnym Członka będącego eksporterem (11).

3. Stosowanie norm międzynarodowych

3.1. Członków zachęca się, by jako podstawę swoich formalności i procedur przywozowych, wywozowych lub tranzytowych stosowali właściwe normy międzynarodowe lub ich elementy, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w niniejszym porozumieniu.

3.2. Członków zachęca się, by w ramach posiadanych zasobów brali udział w opracowywaniu i okresowych przeglądach stosownych norm międzynarodowych przez właściwe organizacje międzynarodowe.

3.3. Komitet opracuje w miarę potrzeb procedury wymiany przez Członków informacji i najlepszych praktyk w zakresie wdrażania norm międzynarodowych. Komitet może też zaprosić odpowiednie organizacje międzynarodowe do przedyskutowania prowadzonych przez nie prac nad międzynarodowymi normami. W stosownych przypadkach Komitet może określić normy o szczególnej wartości dla Członków.

4. Pojedynczy punkt kontaktowy

4.1. Członkowie będą dążyć do utworzenia lub utrzymywania pojedynczego punktu kontaktowego, umożliwiającego przedsiębiorstwom składanie dokumentów lub danych dla uczestniczących organów lub służb w związku z przywozem, wywozem lub przewozem towarów za pośrednictwem jednego punktu wprowadzenia. Po zbadaniu dokumentów lub danych przez uczestniczące organy lub służby, wyniki będą podawane do wiadomości wnioskodawców za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego i w odpowiednim terminie.

4.2. W przypadku uprzedniego złożenia dokumentów lub danych w pojedynczym punkcie kontaktowym, uczestniczące organy lub służby nie będą wymagać tych samych dokumentów lub danych, z wyjątkiem pilnych i innych wyjątkowych sytuacji, które zostaną ogłoszone do wiadomości publicznej.

4.3. Członkowie powiadomią Komitet o szczegółach dotyczących funkcjonowania pojedynczego punktu kontaktowego.

4.4. W miarę możliwości Członkowie zastosują technologie informacyjne w celu wsparcia działania pojedynczego punktu kontaktowego.

5. Inspekcja przedwysyłkowa

5.1. Członkowie nie będą wymagać przeprowadzania inspekcji przedwysyłkowych na potrzeby klasyfikacji taryfowej i ustalania wartości celnej.

5.2. Bez uszczerbku dla praw Członków do stosowania innych rodzajów inspekcji przedwysyłkowych nieobjętych postanowieniami pkt 5.1, Członków zachęca się do niewprowadzania i niestosowania nowych wymogów w zakresie przeprowadzania takich inspekcji. (12)

6. Korzystanie z usług agentów celnych

6.1. Bez uszczerbku dla ważnych aspektów polityki niektórych Członków, którzy obecnie przypisują szczególną rolę agentom celnym, z chwilą wejścia niniejszego porozumienia w życie Członkowie nie wprowadzą obowiązku korzystania z usług agentów celnych.

6.2. Każdy Członek notyfikuje Komitetowi i publikuje swoje zasady korzystania z usług agentów celnych. Wszelkie późniejsze zmiany będą bezzwłocznie notyfikowane i publikowane.

6.3. Członkowie będą stosować przejrzyste i obiektywne zasady licencjonowania agentów celnych.

7. Wspólne procedury graniczne i jednolite wymogi dotyczące dokumentacji

7.1. Z zastrzeżeniem pkt 7.2 każdy Członek będzie stosował wspólne procedury celne i jednolite wymogi dotyczące dokumentacji do celów zwalniania i odprawy celnej towarów na swoim terytorium.

7.2. Postanowienia niniejszego artykułu nie uniemożliwiają Członkowi:

a) zróżnicowania swoich procedur i wymogów dotyczących dokumentacji na podstawie charakteru i rodzaju towarów lub środków transportu, którymi są przewożone;

b) zróżnicowania swoich procedur i wymogów dotyczących dokumentacji towarów z uwagi na zarządzanie ryzykiem;

c) zróżnicowania swoich procedur i wymogów dotyczących dokumentacji w celu przyznania całkowitego lub częściowego zwolnienia z ceł przywozowych lub podatków;

d) stosowania przedkładania lub przetwarzania dokumentów drogą elektroniczną; lub

e) zróżnicowania swoich procedur i wymogów dotyczących dokumentacji w sposób zgodny z Porozumieniem w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych.

8. Towary odrzucone

8.1. W przypadku odrzucenia przez właściwy organ Członka towarów przedstawionych do przywozu z uwagi na brak zgodności z przepisami sanitarnymi lub fitosanitarnymi, Członek umożliwi importerowi przekierowanie lub zwrot odrzuconych towarów do eksportera lub innej osoby wyznaczonej przez eksportera, z zastrzeżeniem przepisów ustawowych i wykonawczych Członka oraz zgodnie z tymi przepisami.

8.2. Jeżeli importer otrzyma taką możliwość na podstawie pkt 8.1 i nie skorzysta z niej w rozsądnym terminie, właściwy organ może zastosować inne postępowanie z takimi niedozwolonymi towarami.

9. Odprawa czasowa towarów oraz uszlachetnianie czynne i bierne

9.1. Odprawa czasowa towarów

Każdy Członek zezwoli, zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, na wprowadzenie na swój obszar celny towarów warunkowo zwolnionych, w całości lub częściowo, z płatności ceł przywozowych i podatków, jeżeli towary takie są wprowadzane na jego terytorium w specjalnym celu, są przeznaczone do ponownego wywozu w określonym czasie oraz nie poddano ich żadnym zmianom, z wyjątkiem normalnej amortyzacji i ubytków wskutek użycia.

9.2. Uszlachetnianie czynne i bierne

a) Każdy Członek zezwoli, zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, na uszlachetnianie czynne i bierne towarów. Towary dopuszczone do uszlachetniania biernego mogą być przedmiotem ponownego przywozu z zastosowaniem całkowitego lub częściowego zwolnienia z ceł przywozowych i podatków, zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Członka;

b) Do celów niniejszego artykułu „uszlachetnianie czynne” oznacza procedurę celną dopuszczającą wprowadzenie na obszar celny Członka niektórych warunkowo zwolnionych towarów, objętych w całości lub częściowo zwolnieniem z płatności ceł przywozowych i podatków lub kwalifikujących się do zwrotu cła, pod warunkiem że towary takie są przeznaczone do celów produkcji, przetwarzania lub naprawy a następnie wywozu;

c) Do celów niniejszego artykułu „uszlachetnianie bierne” oznacza procedurę celną dopuszczającą czasowy wywóz towarów będących w swobodnym obrocie na obszarze celnym Członka do celów produkcji, przetwarzania lub naprawy za granicą a następnie ich ponowny przywóz.

Artykuł 11

Swoboda tranzytu

1. Przepisy lub formalności związane z ruchem tranzytowym, wymagane przez Członka, nie będą:

a) utrzymywane w przypadku, gdy ustaną okoliczności lub cele, które uzasadniały ich przyjęcie lub wówczas, gdy w sytuacji zmienionych okoliczności lub celów można postąpić w racjonalnie dostępny sposób mniej restrykcyjny dla handlu;

b) stosowane w sposób, który stanowiłby ukryte ograniczenie dla ruchu tranzytowego.

2. Ruch tranzytowy nie będzie warunkowany pobieraniem jakichkolwiek opłat i należności z tytułu takiego ruchu, z wyjątkiem opłat za transport lub opłat współmiernych do kosztów administracyjnych wynikających z tranzytu bądź kosztów świadczonych usług.

3. Członkowie nie będą dążyć do dobrowolnych ograniczeń i podobnych środków, które ograniczałyby ruch tranzytowy, ani nie będą ich przyjmować lub utrzymywać. Postanowienia te nie naruszają obowiązujących i przyszłych przepisów krajowych oraz dwustronnych lub wielostronnych uzgodnień związanych z uregulowaniem transportu, zgodnych z przepisami WTO.

4. Każdy Członek dopuści, aby produkty, które mają być przewożone przez terytorium innego Członka traktowano na warunkach nie mniej korzystnych od tych, którym takie produkty podlegałyby, gdyby przewożono je z miejsca ich pochodzenia do miejsca przeznaczenia z ominięciem terytorium takiego innego Członka.

5. Członków zachęca się, by do celów ruchu tranzytowego udostępnili, w miarę możliwości, oddzielną infrastrukturę (jak pasy drogowe, stanowiska na nadbrzeżu itp.).

6. Formalności, wymogi dotyczące dokumentacji oraz kontrole celne związane z ruchem tranzytowym nie będą bardziej uciążliwe niż jest to konieczne w celu:

a) identyfikacji towarów; oraz

b) spełnienia wymogów dotyczących tranzytu.

7. Po objęciu procedurą tranzytową i dopuszczeniu do przemieszczenia z miejsca pochodzenia na terytorium Członka towary nie będą podlegały opłatom celnym ani zbędnym procedurom skutkującym opóźnieniem lub ograniczeniom do chwili zakończenia trasy przewozu w punkcie przeznaczenia na terytorium Członka.

8. W stosunku do przewożonych towarów Członkowie nie będą stosować regulacji technicznych ani procedur oceny zgodności w rozumieniu Porozumienia w sprawie barier technicznych w handlu.

9. Członkowie umożliwią i zezwolą na wcześniejsze składanie i przetwarzanie dokumentów tranzytowych i danych przed przybyciem towarów.

10. Po dotarciu przewożonych towarów do urzędu celnego w miejscu, w którym opuszczają one terytorium Członka, urząd ten bezzwłocznie zakończy procedurę tranzytową, jeżeli spełnione są warunki dotyczące tranzytu.

11. W przypadku gdy Członek wymaga gwarancji w postaci zabezpieczenia, kaucji lub innego właściwego instrumentu pieniężnego lub niepieniężnego (13), gwarancja taka będzie ograniczona do wymiaru zapewniającego spełnienie wymogów wynikających z takiego ruchu tranzytowego.

12. Po stwierdzeniu spełnienia wymogów dotyczących tranzytu Członek niezwłocznie zwolni gwarancję.

13. Każdy Członek dopuści, w sposób zgodny z jego przepisami ustawowymi i wykonawczymi, gwarancje generalne, obejmujące wielokrotne transakcje tych samych podmiotów gospodarczych, lub odnowienie gwarancji bez zwalniania do celów następnych przesyłek.

14. Każdy Członek udostępni do publicznej wiadomości stosowne informacje, które wykorzystuje w celu ustanowienia gwarancji, w tym gwarancji jednej transakcji oraz, w stosownych przypadkach, gwarancji wielokrotnych transakcji.

15. Każdy Członek może wymagać konwojów lub eskort celnych towarów przewożonych w ruchu tranzytowym wyłącznie w sytuacji wysokiego zagrożenia lub w przypadku, gdy zastosowanie gwarancji nie może zapewnić przestrzegania przepisów ustawowych i wykonawczych. Ogólne zasady mające zastosowanie do konwojów lub eskort celnych będą publikowane zgodnie z art. 1.

16. Aby zapewnić większą swobodę tranzytu, Członkowie będą dążyć do współpracy i wzajemnej koordynacji. Taka współpraca i koordynacja może obejmować między innymi porozumienie w sprawie:

a) opłat;

b) formalności i wymogów prawnych; oraz

c) praktycznego funkcjonowania systemów tranzytowych.

17. Każdy Członek będzie dążył do wyznaczenia krajowego koordynatora ruchu tranzytowego, do którego pozostali Członkowie mogą kierować wszystkie pytania i propozycje dotyczące prawidłowego funkcjonowania operacji tranzytowych.

Artykuł 12

Współpraca celna

1. Środki promujące przestrzeganie przepisów i współpracę

1.1. Członkowie zgadzają się w kwestii znaczenia uświadomienia przedsiębiorstwom ich obowiązków w zakresie przestrzegania przepisów, zachęcania do dobrowolnego przestrzegania przepisów w celu umożliwienia importerom samodzielnego korygowania błędów, pozwalającego uniknąć kary w stosownych sytuacjach, jak również w kwestii stosowania środków zapewnienia zgodności z prawem w celu wprowadzenia bardziej restrykcyjnych środków dla przedsiębiorstw, które nie przestrzegają przepisów (14).

1.2. Członków zachęca się do wymiany informacji na temat najlepszych praktyk w obszarze zarządzania przestrzeganiem przepisów celnych, łącznie z wymianą informacji za pośrednictwem Komitetu. Członków zachęca się do współpracy w zakresie doradztwa lub pomocy technicznej oraz wsparcia w rozwijaniu potencjału do celów zarządzania środkami zapewnienia zgodności z przepisami oraz zwiększania ich skuteczności.

2. Wymiana informacji

2.1. Na wniosek oraz z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, Członkowie będą wymieniać informacje określone w pkt 6.1 lit. b) lub c) w celu weryfikacji zgłoszeń przywozowych i wywozowych w określonych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione podstawy do zakwestionowania prawdziwości lub prawidłowości zgłoszenia.

2.2. Każdy Członek powiadomi Komitet o szczegółowych danych swojego punktu kontaktowego do celów wymiany takich informacji.

3. Weryfikacja

Członek wystąpi z wnioskiem o informacje wyłącznie po poddaniu zgłoszenia przywozowego lub wywozowego właściwym procedurom weryfikacyjnym oraz po skontrolowaniu dostępnych dokumentów, które mają związek z daną sprawą.

4. Wniosek

4.1. Członek występujący z wnioskiem skieruje go do Członka będącego adresatem wniosku w formie pisemnej, na papierze lub drogą elektroniczną we wzajemnie uzgodnionym języku urzędowym WTO lub innym wzajemnie uzgodnionym języku, określając:

a) sprawę stanowiącą przedmiot wniosku oraz, w miarę potrzeb i pod warunkiem dostępności, numer identyfikacyjny zgłoszenia wywozowego odpowiadającego danemu zgłoszeniu przywozowemu;

b) cel, dla którego wnioskujący Członek występuje o przedstawienie informacji lub dokumentów oraz nazwiska i dane kontaktowe osób, których wniosek dotyczy, jeżeli są znane;

c) jeżeli Członek będący adresatem wniosku tego wymaga, potwierdzenie (15) weryfikacji, w stosownych przypadkach;

d) konkretne wymagane wnioskiem informacje lub dokumenty;

e) dane urzędu występującego z wnioskiem;

f) odniesienie do przepisów prawa krajowego i systemu prawnego Członka występującego z wnioskiem, regulujących kwestie gromadzenia, ochrony, wykorzystywania, ujawniania, zatrzymania i usuwania informacji poufnych oraz danych osobowych.

4.2. Członek występujący z wnioskiem, który nie może spełnić któregokolwiek z wymogów określonych w pkt 4.1, wskaże ten fakt we wniosku.

5. Ochrona i poufność

5.1. Członek występujący z wnioskiem, z zastrzeżeniem postanowień pkt 5.2:

a) będzie przechowywać wszystkie informacje lub dokumenty dostarczone przez drugiego Członka w ścisłej tajemnicy, przyznając im co najmniej taki sam poziom ochrony i poufności jak poziom przewidziany w prawie krajowym i systemie prawnym Członka, do którego skierowany był wniosek, opisany w sposób, o którym mowa w pkt 6.1 lit. b) lub c);

b) przedstawi informacje lub dokumenty wyłącznie organom celnym zajmującym się daną sprawą oraz wykorzysta informacje lub dokumenty wyłącznie w celu określonym we wniosku, chyba że Członek, do którego skierowany jest wniosek, udzieli pisemnej zgody na ich wykorzystanie w innym celu;

c) nie ujawni informacji ani dokumentów bez specjalnej pisemnej zgody Członka, do którego skierowany jest wniosek;

d) nie wykorzysta żadnych niesprawdzonych informacji lub dokumentów Członka, do którego skierowany jest wniosek, jako rozstrzygającego czynnika w celu wyjaśnienia wątpliwości w określonej sytuacji;

e) będzie przestrzegał warunków dotyczących zatrzymania i usuwania informacji lub dokumentów i danych osobowych, określonych przez Członka, do którego skierowany jest wniosek, mających zastosowanie do konkretnej sprawy; oraz

f) na życzenie Członka, do którego skierowany jest wniosek, poinformuje go o wszelkich decyzjach i działaniach podejmowanych w danej sprawie na podstawie dostarczonych informacji lub dokumentów.

5.2. Członek występujący z wnioskiem może nie mieć możliwości przestrzegania wszystkich warunków określonych w pkt 5.1 z powodu przepisów jego prawa krajowego i systemu prawnego. W takiej sytuacji Członek występujący z wnioskiem wskaże ten fakt we wniosku.

5.3. Członek, do którego skierowany jest wniosek, zapewni co najmniej taki sam poziom ochrony i poufności informacji zawartych we wniosku i związanych z weryfikacją, otrzymanych zgodnie z ust. 4, jaki Członek, do którego skierowany jest wniosek, zapewnia własnym podobnym informacjom.

6. Udzielanie informacji

6.1. Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, Członek, do którego skierowany jest wniosek, bezzwłocznie:

a) udzieli pisemnej odpowiedzi w formie papierowej lub elektronicznej;

b) przedstawi szczegółowe informacje określone w zgłoszeniu przywozowym lub wywozowym, lub zgłoszenie, w miarę dostępności, wyszczególniając poziom ochrony i poufności, którego wymaga od Członka występującego z wnioskiem;

c) na żądanie przedstawi szczegółowe informacje określone w następujących dokumentach lub dokumentach złożonych w uzupełnieniu do zgłoszenia przywozowego lub wywozowego, w miarę dostępności: faktura handlowa, wykaz opakowań, świadectwo pochodzenia i konosament, w formie, w jakiej dokumenty te zostały złożone – papierowej lub elektronicznej, z określeniem poziomu ochrony i poufności, którego wymaga od Członka występującego z wnioskiem;

d) poświadczy zgodność dokumentów z oryginałem;

e) udzieli informacji lub innej odpowiedzi na wniosek, o ile to możliwe, w terminie 90 dni od dnia wystąpienia z wnioskiem.

6.2. Członek, do którego skierowany jest wniosek, powołując się na swoje prawo krajowe lub system prawny, przed udzieleniem informacji może zażądać zapewnienia, że określone informacje nie zostaną wykorzystane jako dowód w dochodzeniu karnym, postępowaniu sądowym bądź postępowaniu innym niż celne bez jego pisemnej zgody. Członek występujący z wnioskiem, który nie może spełnić tego wymogu, poinformuje o tym fakcie Członka, do którego skierowany jest wniosek.

7. Odroczenie lub odmowne rozpatrzenie wniosku

7.1. Członek, do którego skierowany jest wniosek, może odroczyć udzielenie wszystkich lub części wnioskowanych informacji lub odmówić ich udzielenia, i przekaże wnioskującemu Członkowi uzasadnienie takiej decyzji, w przypadku gdy:

a) byłoby to sprzeczne z interesem publicznym uwzględnionym w krajowym prawie i systemie prawnym Członka, do którego skierowany jest wniosek;

b) jego krajowe prawo i system prawny nie zezwalają na udzielenie tych informacji. W takiej sytuacji przekaże wnioskującemu Członkowi kopię właściwego odnośnego dokumentu;

c) udzielenie informacji przeszkodziłoby w egzekwowaniu prawa lub w inny sposób wpływałoby na toczące się dochodzenie administracyjne lub sądowe, proces ścigania lub inne postępowanie;

d) przepisy jego krajowego prawa i systemu prawnego regulujące kwestie gromadzenia, ochrony, wykorzystywania, ujawniania, zatrzymania i usuwania informacji poufnych oraz danych osobowych wymagają zgody importera lub eksportera, która nie została udzielona; lub

e) wniosek o udzielenie informacji wpłynął po wygaśnięciu wymogu prawnego dotyczącego zatrzymania dokumentów, mającego zastosowanie do Członka, do którego skierowany jest wniosek.

7.2. W okolicznościach wymienionych w pkt 4.2, 5.2 lub 6.2 decyzję o zastosowaniu się do wniosku podejmuje Członek, do którego jest on skierowany.

8. Wzajemność

Jeżeli Członek występujący z wnioskiem uważa, że nie byłby w stanie zastosować się do podobnego wniosku Członka, do którego kieruje swój wniosek, lub jeżeli nie wdrożył on jeszcze postanowień niniejszego artykułu, wskaże ten fakt w swoim wniosku. Decyzję o zastosowaniu się do takiego wniosku podejmuje Członek, do którego jest on skierowany.

9. Obciążenia administracyjne

9.1. Członek występujący z wnioskiem uwzględni powiązane z tym skutki w zakresie zasobów i kosztów Członka, do którego skierowany jest wniosek, związane z udzieleniem wnioskowanych informacji. Członek występujący z wnioskiem uwzględni proporcje między jego fiskalnym interesem wynikającym z danego wniosku a wysiłkami, które musi podjąć Członek, do którego skierowany jest wniosek, aby udzielić informacji.

9.2. Jeżeli Członek, do którego skierowany jest wniosek, otrzyma niemożliwą do przetworzenia liczbę wniosków o udzielenie informacji, lub wniosek o udzielenie informacji o zbyt dużym zakresie od jednego lub większej liczby Członków, i nie może odpowiedzieć na takie wnioski w rozsądnym czasie, może zwrócić się do jednego lub większej liczby Członków występujących z wnioskiem o określenie priorytetów w celu uzgodnienia praktycznego limitu, adekwatnego do jego ograniczonych zasobów. W przypadku braku wzajemnego porozumienia w kwestii podejścia, decyzję o zastosowaniu się do takich wniosków podejmuje Członek, do którego skierowane są wnioski, zgodnie z określonymi przez niego priorytetami.

10. Ograniczenia

Członek, do którego skierowany jest wniosek, nie będzie zobowiązany do:

a) zmiany formatu swoich zgłoszeń ani procedur przywozowych lub wywozowych;

b) żądania dokumentów innych niż te złożone ze zgłoszeniem przywozowym lub wywozowym, określone w pkt 6.1 lit. c);

c) wszczynania postępowania wyjaśniającego mającego na celu uzyskanie informacji;

d) zmiany okresu przechowywania takich informacji;

e) wprowadzenia formatu papierowego dokumentacji, jeżeli wprowadzono już format elektroniczny;

f) tłumaczenia informacji na inny język;

g) sprawdzenia dokładności informacji; lub

h) udzielenia informacji, które mogłyby zaszkodzić uzasadnionym interesom handlowym określonych przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych.

11. Bezprawne użycie lub ujawnienie

11.1. W przypadku naruszenia warunków wykorzystania lub ujawnienia informacji wymienianych na podstawie niniejszego artykułu, Członek występujący z wnioskiem, który otrzymał informacje, bezzwłocznie przekaże szczegóły dotyczące takiego bezprawnego wykorzystania lub ujawnienia Członkowi, który dostarczył informacje, oraz:

a) podejmie niezbędne działania, aby zaradzić naruszeniu;

b) podejmie niezbędne działania, aby zapobiec ewentualnym naruszeniom w przyszłości; oraz

c) powiadomi Członka, do którego skierowany był wniosek, o działaniach podjętych na podstawie lit. a) i b).

11.2. Członek, do którego skierowany był wniosek, może na podstawie niniejszego artykułu zawiesić swoje obowiązki w stosunku do Członka występującego z wnioskiem do czasu podjęcia działań określonych w pkt 11.1.

12. Porozumienia dwustronne i regionalne

12.1. Postanowienia niniejszego artykułu nie uniemożliwiają Członkom zawierania lub utrzymania dwustronnych, wielostronnych lub regionalnych porozumień w sprawie udzielania lub wymiany informacji i danych celnych, w tym bezpiecznej i szybkiej wymiany informacji, takiej jak wymiana automatyczna lub poprzedzająca przybycie przesyłki.

12.2. Postanowienia niniejszego artykułu nie będą interpretowane jako zmieniające lub mające wpływ na prawa lub obowiązki Członka wynikające z takich dwustronnych, wielostronnych lub regionalnych porozumień bądź regulujące wymianę informacji i danych celnych na podstawie takich innych porozumień.

SEKCJA II

POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE SZCZEGÓLNEGO I ZRÓŻNICOWANEGO TRAKTOWANIA CZŁONKÓW – KRAJÓW ROZWIJAJĄCYCH SIĘ I KRAJÓW NAJMNIEJ ROZWINIĘTYCH

Artykuł 13

Zasady ogólne

1. Członkowie – kraje rozwijające się i kraje najmniej rozwinięte wdrożą postanowienia art. 1–12 niniejszego porozumienia zgodnie z niniejszą sekcją, którą oparto na warunkach uzgodnionych w załączniku D do umowy ramowej z lipca 2004 r. (WT/L/579) oraz w ust. 33 załącznika E do deklaracji ministerialnej z Hongkongu (WT/MIN(05)/DEC).

2. Należy zapewnić pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności (16) Członków – krajów rozwijających się i krajów najmniej rozwiniętych, aby pomóc im we wdrożeniu postanowień niniejszego porozumienia zgodnie z charakterem i zakresem tych postanowień. Zakres i czas wdrożenia postanowień niniejszego porozumienia będą powiązane ze zdolnościami Członków – krajów rozwijających się i krajów najmniej rozwiniętych do wdrożenia tych postanowień. W przypadku gdy Członek – kraj rozwijający się lub kraj najmniej rozwinięty cały czas wykazuje brak potrzebnych zdolności, nie będzie on zobowiązany wdrażać określonych postanowień do czasu nabycia zdolności do ich wdrożenia.

3. Członkowie – kraje najmniej rozwinięte przyjmą na siebie zobowiązania wyłącznie w stopniu odpowiadającym ich indywidualnym potrzebom rozwojowym, finansowym i handlowym lub ich możliwościom administracyjnym i instytucjonalnym.

4. Zasady te będą stosowane na podstawie postanowień określonych w sekcji II.

Artykuł 14

Kategorie postanowień

1. Wyróżnia się trzy kategorie postanowień:

a) kategoria A obejmuje postanowienia, które Członek – kraj rozwijający się lub kraj najmniej rozwinięty planuje wdrożyć po wejściu w życie niniejszego porozumienia lub, w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, w ciągu jednego roku od wejścia w życie niniejszego porozumienia, jak przewidziano w art. 15;

b) kategoria B obejmuje postanowienia, które Członek – kraj rozwijający się lub kraj najmniej rozwinięty planuje wdrożyć po upływie okresu przejściowego następującego po wejściu niniejszego porozumienia w życie, jak przewidziano w art. 16;

c) kategoria C obejmuje postanowienia, które Członek – kraj rozwijający się lub kraj najmniej rozwinięty planuje wdrożyć po upływie okresu przejściowego następującego po wejściu niniejszego porozumienia w życie, wymagające nabycia zdolności do wdrożenia za sprawą pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności, jak przewidziano w art. 16.

2. Każdy Członek – kraj rozwijający się i kraj najmniej rozwinięty wyznaczy sobie postanowienia, które zalicza do kategorii A, B i C.

Artykuł 15

Notyfikacja i wdrożenie postanowień kategorii A

1. Po wejściu niniejszego porozumienia w życie każdy Członek – kraj rozwijający się wdroży swoje zobowiązania kategorii A. Zobowiązania zaklasyfikowane do kategorii A będą następnie stanowiły nieodłączną część niniejszego porozumienia.

2. Członek – kraj najmniej rozwinięty może notyfikować Komitetowi postanowienia, które zaklasyfikował do kategorii A w maksymalnym terminie jednego roku od wejścia niniejszego porozumienia w życie. Zobowiązania zaklasyfikowane przez Członków – kraje najmniej rozwinięte do kategorii A będą następnie stanowiły nieodłączną część niniejszego porozumienia.

Artykuł 16

Notyfikacja ostatecznych terminów wdrożenia postanowień kategorii B i C

1. Postanowienia, których Członek – kraj rozwijający się nie zaklasyfikował do kategorii A, mogą zostać wdrożone w późniejszym terminie, zgodnie z procedurą określoną w niniejszym artykule.

Członek – kraj rozwijający się – postanowienia kategorii B

a) Po wejściu niniejszego porozumienia w życie każdy Członek – kraj rozwijający się notyfikuje Komitetowi postanowienia, które zaklasyfikował do kategorii B oraz orientacyjne daty ich wdrożenia (17).

b) Nie później niż rok od wejścia niniejszego porozumienia w życie każdy Członek – kraj rozwijający się notyfikuje Komitetowi swoje ostateczne terminy wdrożenia postanowień, które zaklasyfikował do kategorii B. Jeżeli Członek – kraj rozwijający się uzna przed upływem tego terminu, że potrzebuje więcej czasu, aby notyfikować swoje ostateczne terminy, może wystąpić do Komitetu z wnioskiem o wydłużenie okresu notyfikowania tych terminów.

Członek – kraj rozwijający się – postanowienia kategorii C

c) Po wejściu niniejszego porozumienia w życie każdy Członek – kraj rozwijający się notyfikuje Komitetowi postanowienia, które zaklasyfikował do kategorii C oraz orientacyjne daty ich wdrożenia. W celu zapewnienia przejrzystości notyfikacje będą zawierać informacje dotyczące pomocy i wsparcia w budowaniu potencjału, potrzebnych Członkowi w celu wdrożenia danych postanowień (18).

d) W ciągu roku od wejścia niniejszego porozumienia w życie Członkowie – kraje rozwijające się i Członkowie będący darczyńcami, uwzględniając wszelkie istniejące już uzgodnienia, notyfikacje zgodne z art. 22 ust. 1 oraz informacje podane zgodnie z powyższą lit. c), przedstawią Komitetowi informacje na temat obowiązujących lub zawartych uzgodnień, które są konieczne do zapewnienia pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia postanowień kategorii C (19). Uczestniczący Członek – kraj rozwijający się bezzwłocznie poinformuje Komitet o takich uzgodnieniach. Komitet zwraca się też do darczyńców niebędących Członkami o przedstawienie informacji na temat obowiązujących lub zawartych uzgodnień.

e) W ciągu 18 miesięcy od dnia przedstawienia informacji określonych w lit. d) Członkowie będący darczyńcami i odpowiedni Członkowie – kraje rozwijające się poinformują Komitet o postępach w zakresie pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności. Każdy Członek – kraj rozwijający się notyfikuje jednocześnie swój wykaz ostatecznych terminów wdrożenia postanowień.

2. Postanowienia, których Członek – kraj najmniej rozwinięty nie zaklasyfikował do kategorii A, mogą zostać wdrożone w późniejszym terminie, zgodnie z procedurą określoną w niniejszym artykule.

Członek – kraj najmniej rozwinięty – postanowienia kategorii B

a) Nie później niż rok po wejściu niniejszego porozumienia w życie Członek – kraj najmniej rozwinięty notyfikuje Komitetowi swoje postanowienia kategorii B oraz może notyfikować orientacyjne daty ich wdrożenia, uwzględniając maksymalny stopień elastyczności przyznany Członkom – krajom najmniej rozwiniętym.

b) Nie później niż dwa lata po notyfikowaniu terminu przewidzianego w lit. a) powyżej, każdy Członek – kraj najmniej rozwinięty notyfikuje Komitetowi potwierdzenie kategorii postanowień oraz terminy ich wdrożenia. Jeżeli Członek – kraj najmniej rozwinięty uzna przed upływem tego terminu, że potrzebuje więcej czasu, aby notyfikować swoje ostateczne terminy, może wystąpić do Komitetu z wnioskiem o przedłużenie okresu notyfikowania tych terminów.

Członek – kraj najmniej rozwinięty – postanowienia kategorii C

c) Aby zapewnić przejrzystość oraz ułatwić zawarcie umów z darczyńcami, rok od wejścia niniejszego porozumienia w życie każdy Członek – kraj najmniej rozwinięty notyfikuje Komitetowi postanowienia, które zaklasyfikował do kategorii C, uwzględniając maksymalny stopień elastyczności przyznany Członkom – krajom najmniej rozwiniętym.

d) Rok po terminie określonym w lit. c) powyżej Członek – kraj najmniej rozwinięty notyfikuje informacje dotyczące pomocy i wsparcia w budowaniu potencjału, potrzebnych Członkowi w celu wdrożenia danych postanowień (20).

e) Nie później niż dwa lata od notyfikowania informacji określonych w lit. d) powyżej Członkowie – kraje najmniej rozwinięte i Członkowie będący darczyńcami, uwzględniając informacje podane zgodnie z lit. d) powyżej przedstawią Komitetowi informacje na temat obowiązujących lub zawartych uzgodnień, które są konieczne do zapewnienia pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia postanowień kategorii C (21). Uczestniczący Członek – kraj najmniej rozwinięty zobowiązany jest bezzwłocznie poinformować Komitet o takich uzgodnieniach. Członek – kraj najmniej rozwinięty notyfikuje jednocześnie orientacyjne daty wdrożenia odpowiednich postanowień kategorii C, objętych uzgodnieniami w sprawie zapewnienia pomocy i wsparcia. Komitet zwróci się też o przedstawienie informacji na temat obowiązujących i zawartych uzgodnień do darczyńców niebędących członkami;

f) Nie później niż 18 miesięcy od dnia przedstawienia informacji określonych w lit. e), Członkowie będący darczyńcami i Członkowie – kraje najmniej rozwinięte poinformują Komitet o postępach w udzielaniu pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności. Każdy Członek – kraj najmniej rozwinięty jednocześnie notyfikuje Komitetowi swój wykaz ostatecznych terminów wdrożenia postanowień.

3. Członkowie – kraje rozwijające się i kraje najmniej rozwinięte, które mają problem z podaniem ostatecznych dat wdrożenia postanowień w terminach określonych w ust. 1 i 2 z powodu braku wsparcia ze strony darczyńców lub braku postępów w udzielaniu pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności, powinny powiadomić Komitet możliwie jak najwcześniej przed upływem tych terminów. Członkowie postanawiają współpracować w celu zapewnienia pomocy w rozwiązaniu takich problemów, uwzględniając szczególną sytuację danego Członka oraz trudności, z jakimi się boryka. Komitet podejmie w miarę potrzeb działania w celu rozwiązania problemów, wydłużając w razie konieczności terminy notyfikowania ostatecznych dat obowiązujące danego Członka.

4. Trzy miesiące przed upływem terminu określonego w ust. 1 lit. b) lub e) lub, w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, w ust. 2 lit. b) lub f), Sekretariat przypomni o terminie Członkowi, który nie notyfikował ostatecznej daty wdrożenia postanowień zaklasyfikowanych przez niego do kategorii B lub C. Jeżeli w celu przedłużenia terminu Członek nie odwoła się do postanowień ust. 3 lub w przypadku Członka – kraju rozwijającego się, do postanowień ust. 1 lit. b), a w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, do postanowień ust. 2 lit. b), jak również nie notyfikuje ostatecznej daty wdrożenia postanowień, Członek ten wdraża te postanowienia w ciągu jednego roku od upływu terminu przewidzianego w ust. 1 lit. b) lub e) lub, w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, w ust. 2 lit. b) lub f), bądź terminu przedłużonego na podstawie ust. 3.

5. Nie później niż 60 dni od notyfikowania ostatecznych dat wdrożenia postanowień kategorii B i C zgodnie z ust. 1, 2 lub 3, Komitet przyjmie do wiadomości załączniki z ostatecznymi datami wdrożenia przepisów kategorii B i C każdego Członka, w tym z datami określonymi na podstawie ust. 4, wobec czego załączniki te będą stanowiły nieodłączną część niniejszego porozumienia.

Artykuł 17

Mechanizm wczesnego ostrzegania: przedłużenie terminów wdrożenia postanowień kategorii B oraz C

a) Członek – kraj rozwijający się lub Członek – kraj najmniej rozwinięty, który uważa, że będzie miał trudności z wdrożeniem postanowień zaklasyfikowanych przez niego do kategorii B lub C w ostatecznym terminie wyznaczonym na podstawie art. 16 ust. 1 lit. b) lub e) lub, w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, na podstawie art. 16 ust. 2 lit. b) lub f), powinien powiadomić o tym fakcie Komitet. Członkowie – kraje rozwijające się powiadomią Komitet najpóźniej 120 dni przed upływem terminu wdrożenia. Członkowie – kraje najmniej rozwinięte powiadomią Komitet najpóźniej 90 dni przed tym terminem.

b) W powiadomieniu wystosowanym do Komitetu zostanie wskazany nowy termin, w którym Członek – kraj rozwijający się lub kraj najmniej rozwinięty planuje wdrożenie danego postanowienia. W powiadomieniu zostaną też wskazane przyczyny spodziewanego opóźnienia we wdrożeniu. Przyczyny takie mogą obejmować nieplanowane wcześniej zapotrzebowanie na pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności lub dodatkową pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności.

2. Jeżeli wniosek o przyznanie dodatkowego czasu na wdrożenie wystosowany przez Członka – kraj rozwijający się dotyczy okresu nieprzekraczającego 18 miesięcy lub, w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, okresu nieprzekraczającego 3 lat, wnioskującemu Członkowi przysługuje taki dodatkowy czas bez dodatkowych działań ze strony Komitetu.

3. Jeżeli Członek – kraj rozwijający się lub Członek – kraj najmniej rozwinięty uważa, że przy pierwszym przedłużeniu potrzebuje więcej czasu niż przewidziano w ust. 2, lub potrzebuje przedłużenia tego okresu po raz drugi lub kolejny, skieruje do Komitetu wniosek o przedłużenie, zawierający informacje wyszczególnione w ust. 1 lit. b), najpóźniej 120 dni w przypadku Członka – kraju rozwijającego się oraz 90 dni w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego przed upływem początkowego terminu wdrożenia lub terminu przedłużonego.

4. Komitet rozpatrzy wnioski o przedłużenie ze zrozumieniem, uwzględniając szczególną sytuację wnioskującego Członka. Sytuacja taka może dotyczyć trudności z pozyskaniem pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności oraz związanych z tym opóźnień.

Artykuł 18

Wdrożenie postanowień kategorii B oraz C

1. Zgodnie z art. 13 ust. 2, jeżeli Członek – kraj rozwijający się lub Członek – kraj najmniej rozwinięty, dopełniwszy procedur określonych w art. 16 ust. 1 lub 2 i w art. 17, oraz w przypadku nieotrzymania zgody na wnioskowane przedłużenie terminu lub w przypadku, gdy Członek – kraj rozwijający się lub Członek – kraj najmniej rozwinięty znajdzie się w nieprzewidzianej sytuacji, która uniemożliwia udzielenie zgody na przedłużenie terminu na podstawie art. 17, w wyniku samodzielnej oceny stwierdza utrzymujący się brak zdolności do wdrożenia postanowienia kategorii C, powiadomi on Komitet o braku możliwości wdrożenia stosownego postanowienia.

2. Komitet powoła grupę ekspertów w trybie natychmiastowym, w każdym razie nie później niż 60 dni od otrzymania powiadomienia od właściwego Członka – kraju rozwijającego się lub Członek – kraju najmniej rozwiniętego. Grupa ekspertów zbada sprawę i sformułuje zalecenie dla Komitetu w terminie 120 dni od jej utworzenia.

3. Grupa ekspertów będzie złożona z pięciu niezależnych osób, posiadających wysokie kwalifikacje w dziedzinie ułatwień w handlu oraz pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności. Grupa ekspertów będzie złożona w równym stopniu z obywateli Członków – krajów rozwijających się i krajów rozwiniętych. Jeżeli sprawa dotyczy Członka – kraju najmniej rozwiniętego, w skład grupy ekspertów wejdzie co najmniej jeden obywatel Członka – kraju najmniej rozwiniętego. Jeżeli Komitet nie może uzgodnić składu grupy ekspertów w ciągu 20 dni od jej utworzenia, skład grupy ekspertów określa dyrektor generalny, konsultując się z przewodniczącym Komitetu, zgodnie z warunkami zawartymi w niniejszym ustępie.

4. Grupa ekspertów przeanalizuje przeprowadzoną przez Członka ocenę braku zdolności i sformułuje zalecenia dla Komitetu. Uwzględniając zalecenia grupy ekspertów dotyczące Członka – kraju najmniej rozwiniętego, Komitet podejmie w miarę potrzeb działania mające ułatwić nabycie dostatecznych zdolności do wdrożenia postanowień.

5. Członek – kraj rozwijający się, po powiadomieniu Komitetu o braku możliwości wdrożenia stosownego postanowienia, nie podlega postępowaniu na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów do czasu pierwszego posiedzenia Komitetu po otrzymaniu przez Komitet zaleceń od grupy ekspertów. Na posiedzeniu tym Komitet rozważy zalecenia grupy ekspertów. Członek – kraj najmniej rozwinięty nie podlega postępowaniu na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów w kwestii określonego postanowienia od dnia powiadomienia Komitetu o braku możliwości wdrożenia tego postanowienia do czasu podjęcia przez Komitet decyzji w danej sprawie lub przez 24 miesiące od dnia pierwszego posiedzenia Komitetu, jak określono powyżej, zależnie co nastąpi wcześniej.

6. Członek – kraj najmniej rozwinięty, który straci możliwość wdrożenia postanowienia kategorii C, może poinformować o tym fakcie Komitet i postąpić zgodnie z procedurami określonymi w niniejszym artykule.

Artykuł 19

Zmiana między kategoriami B i C

1. Członkowie – kraje rozwijające się i Członkowie – kraje najmniej rozwinięte, którzy notyfikowali postanowienia kategorii B i C, mogą dokonać zamiany między kategoriami B i C przez złożenie notyfikacji do Komitetu. Członek, który proponuje zmianę postanowienia kategorii B na postanowienie kategorii C, przedstawi informacje dotyczące wymaganej pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności.

2. Jeżeli wymagany jest dodatkowy czas na wdrożenie postanowienia, w przypadku którego dokonano zamiany z kategorii B na kategorię C, Członek może:

a) skorzystać z postanowień art. 17, w tym z możliwości automatycznego przedłużenia; lub

b) zwrócić się do Komitetu o zbadanie złożonego przez Członka wniosku o przyznanie dodatkowego czasu na wdrożenie postanowienia oraz, w razie konieczności, o pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności, łącznie z możliwością dokonania przeglądu i sformułowania zaleceń przez grupę ekspertów na podstawie art. 18; lub

c) w przypadku Członka – kraju najmniej rozwiniętego, nowy termin wdrożenia przekraczający cztery lata od notyfikowanego terminu początkowego dla postanowień kategorii B wymaga zatwierdzenia przez Komitet. Ponadto Członek – kraj najmniej rozwinięty nadal może skorzystać z postanowień art. 17. Oznacza to, że Członek – kraj najmniej rozwinięty dokonujący takiej zamiany wymaga pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności.

Artykuł 20

Okres karencji dla stosowania uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów

1. Przez okres dwóch lat od wejścia niniejszego porozumienia w życie postanowienia artykułów XXII i XXIII GATT z 1994 r., opracowane i stosowane na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, nie będą stosowane do rozstrzygania sporów z Członkiem – krajem rozwijającym się dotyczących postanowienia, które Członek zaklasyfikował do kategorii A.

2. Przez okres sześciu lat od wejścia niniejszego porozumienia w życie postanowienia artykułów XXII i XXIII GATT z 1994 r., opracowane i stosowane na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, nie będą stosowane do rozstrzygania sporów z Członkiem – krajem najmniej rozwiniętym dotyczących postanowienia, które Członek zaklasyfikował do kategorii A.

3. Przez okres ośmiu lat od wdrożenia postanowienia kategorii B lub C przez Członka – kraj najmniej rozwinięty postanowienia artykułów XXII i XXIII GATT z 1994 r., opracowane i stosowane na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, nie będą stosowane do rozstrzygania sporów z Członkiem – krajem najmniej rozwiniętym dotyczących danego postanowienia.

4. Niezależnie od okresu karencji dla stosowania Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, przed wystąpieniem z wnioskiem o konsultacje na podstawie artykułu XXII lub XXIII GATT z 1994 r. oraz na wszystkich etapach procedur rozstrzygania sporów w odniesieniu do środka Członka – kraju najmniej rozwiniętego, Członek uwzględni przede wszystkim szczególną sytuację Członków – krajów najmniej rozwiniętych. Pod tym względem Członkowie wykażą właściwy umiar w podnoszeniu spraw w ramach Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów z udziałem Członków – krajów najmniej rozwiniętych.

5. Podczas okresu karencji dopuszczonego na podstawie niniejszego artykułu każdy Członek, na wniosek, umożliwi odpowiednio pozostałym Członkom omówienie spraw związanych z wdrożeniem niniejszego porozumienia.

Artykuł 21

Zapewnienie pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności

1. Członkowie będący darczyńcami zgadzają się ułatwiać pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności Członków – krajów rozwijających się i Członków – krajów najmniej rozwiniętych na wzajemnie uzgodnionych warunkach, na zasadzie dwustronnej lub za pośrednictwem właściwych organizacji międzynarodowych. Ma to na celu zapewnienie Członkom – krajom rozwijającym się i Członków – krajom najmniej rozwiniętym pomocy we wdrożeniu postanowień sekcji I niniejszego porozumienia.

2. Mając na uwadze szczególne potrzeby Członków – krajów najmniej rozwiniętych, krajom tym należy udzielać ukierunkowanej pomocy i wsparcia z myślą o ich trwałych zdolnościach do wywiązania się z zobowiązań. Za sprawą odpowiednich mechanizmów współpracy na rzecz rozwoju oraz zgodnie z zasadami pomocy technicznej i wsparcia w budowaniu zdolności, określonymi w ust. 3, partnerzy we współpracy na rzecz rozwoju będą dążyć do zapewnienia pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności w danym obszarze w sposób nienaruszający istniejących priorytetów w obszarze rozwoju.

3. Członkowie będą dążyć do stosowania następujących zasad w celu zapewnienia pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia niniejszego porozumienia:

a) uwzględnianie ogólnych ram rozwoju krajów i regionów będących beneficjentami oraz, w stosownych przypadkach i w miarę potrzeb, realizowanych programów reform i pomocy technicznej;

b) uwzględnianie, w stosownych przypadkach i w miarę potrzeb, działań mających na celu sprostanie wyzwaniom na skalę regionów i subregionów oraz promowanie integracji w wymiarze regionalnym i subregionalnym;

c) uwzględnianie w działalności związanej z zapewnieniem pomocy działań realizowanych przez sektor prywatny w obszarze reformy ułatwień w handlu;

d) promowanie koordynacji działań Członków i innych stosownych instytucji, w tym regionalnych wspólnot gospodarczych, w dążeniu do zapewnienia maksymalnej efektywności wyników takiej pomocy. W tym celu: (i) koordynacja działań, przede wszystkim w kraju lub regionie, w którym pomoc ma być świadczona, Członków będących partnerami i darczyńców oraz darczyńców dwustronnych i wielostronnych powinna być ukierunkowana na unikanie nakładania się i powielania programów pomocy oraz niespójności działań służących reformie, przez ścisłą koordynację pomocy technicznej i interwencji na rzecz budowania zdolności; (ii) w przypadku Członków – krajów najmniej rozwiniętych w zakres tego procesu koordynacji powinny wchodzić udoskonalone zintegrowane ramy pomocy związanej z handlem na rzecz Członków – krajów najmniej rozwiniętych; oraz (iii) Członkowie powinni również promować koordynację wewnętrzną działań swoich urzędników ds. pomocy i rozwoju tak w stolicach, jak i w Genewie, we wdrażaniu niniejszego porozumienia i pomocy technicznej;

e) zachęcanie do korzystania z istniejących wewnątrzkrajowych i regionalnych struktur koordynujących, takich jak okrągłe stoły i grupy konsultacyjne, w celu koordynowania i monitorowania działań wdrożeniowych; oraz

f) zachęcanie Członków – krajów rozwijających się do pomocy w budowaniu potencjału innych Członków – krajów rozwijających się i Członków – krajów najmniej rozwiniętych oraz rozważanie również wsparcia takich działań, jeżeli istnieje taka możliwość.

4. Co najmniej raz w roku Komitet będzie spotykał się na specjalnej sesji, aby:

a) omówić problemy z wdrożeniem postanowień lub elementów postanowień niniejszego porozumienia;

b) dokonać przeglądu postępów w zapewnianiu pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia porozumienia, w tym postępów Członków – krajów rozwijających się lub Członków – krajów najmniej rozwiniętych, którzy nie otrzymują odpowiedniej pomocy ani wsparcia w budowaniu zdolności;

c) wymienić doświadczenia i informacje na temat zapewnianej pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności oraz na temat programów wdrażania, w tym wyzwań i sukcesów;

d) dokonać przeglądu notyfikacji darczyńców, o których mowa w art. 22; oraz

e) dokonać przeglądu działań określonych w ust. 2.

Artykuł 22

Informacje na temat pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności, które należy przedstawić Komitetowi

1. Aby zapewnić przejrzystość Członkom – krajom rozwijającym się i Członkom –krajom najmniej rozwiniętym w kwestii pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia postanowień sekcji I, każdy Członek będący darczyńcą, który zapewnia Członkom – krajom rozwijającym się i Członkom – krajom najmniej rozwiniętym pomoc we wdrożeniu niniejszego porozumienia, z chwilą jego wejścia w życie i następnie raz w roku przedstawi Komitetowi poniższe informacje na temat środków wydatkowanych na pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności w okresie ostatnich 12 miesięcy oraz, w stosownych przypadkach, przeznaczonych do wydatkowania w kolejnych 12 miesiącach (22):

a) opis pomocy i wsparcia na rzecz budowania zdolności;

b) status i przeznaczona/wypłacona kwota;

c) procedury wypłaty środków na pomoc i wsparcie;

d) Członek będący beneficjentem oraz, w razie konieczności, region; oraz

e) organ wykonawczy Członka zapewniającego pomoc i wsparcie.

Informacje będą przedstawione w formacie określonym w załączniku I. Członkowie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (zwanej w niniejszym porozumieniu „OECD”) mogą przedstawić informacje w oparciu o stosowne informacje z systemu sprawozdawczości kredytowej OECD. Do przedstawienia powyższych informacji zachęca się Członków – kraje rozwijające się, które deklarują możliwość zapewnienia pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności.

2. Członkowie będący darczyńcami, zapewniający pomoc Członkom – krajom rozwijającym się i Członkom – krajom najmniej rozwiniętym, przedstawią Komitetowi:

a) punkty kontaktowe organów odpowiedzialnych za zapewnienie pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności do wdrożenia postanowień sekcji I niniejszego porozumienia oraz, jeżeli dotyczy, informacje dotyczące takich punktów kontaktowych w kraju lub regionie, w którym pomoc i wsparcie mają być udzielone; oraz

b) informacje dotyczące procedury i mechanizmów występowania o pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności.

Do przedstawienia powyższych informacji zachęca się Członków – kraje rozwijające się, które deklarują możliwość zapewnienia pomocy i wsparcia.

3. Członkowie – kraje rozwijające się i Członkowie – kraje najmniej rozwinięte, które zamierzają skorzystać z pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności w obszarze ułatwień w handlu, przedstawią Komitetowi informacje dotyczące punktu kontaktowego lub punktów kontaktowych biura lub biur odpowiedzialnych za koordynowanie oraz priorytetyzację takiej pomocy i wsparcia.

4. Członkowie mogą przedstawiać informacje, o których mowa w ust. 2 i 3, przy pomocy odniesień do witryn internetowych i będą uaktualniać te informacje w miarę potrzeb. Sekretariat poda te informacje do wiadomości publicznej.

5. Komitet zaprosi do przedstawienia informacji określonych w ust. 1, 2 i 4 właściwe organizacje międzynarodowe i regionalne (takie jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy, OECD, Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju, Światowa Organizacja Celna, komisje regionalne Organizacji Narodów Zjednoczonych i Bank Światowy lub ich jednostki zależne, jak również regionalne banki rozwoju) oraz inne agencje współpracy.

SEKCJA III

ROZWIĄZANIA INSTYTUCJONALNE I POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 23

Rozwiązania instytucjonalne

1. Komitet ds. Ułatwień w Handlu

1.1. Niniejszym powołuje się Komitet ds. Ułatwień w Handlu.

1.2. Komitet będzie otwarty dla wszystkich Członków i wybierze swojego przewodniczącego. Komitet będzie spotykał się w miarę potrzeb i stosownie do właściwych postanowień niniejszego porozumienia, lecz nie rzadziej niż raz w roku, w celu umożliwienia Członkom skonsultowania spraw związanych z funkcjonowaniem niniejszego porozumienia lub realizacją jego celów. Komitet będzie wykonywał zadania wyznaczone na mocy niniejszego porozumienia lub przez Członków. Komitet ustali swój regulamin.

1.3. Komitet może tworzyć jednostki zależne stosownie do potrzeb. Wszystkie takie jednostki będą składać Komitetowi sprawozdania.

1.4. Komitet opracuje procedury wymiany ważnych informacji i najlepszych praktyk przez Członków, w miarę potrzeb.

1.5. Komitet będzie utrzymywał ścisłe kontakty z innymi organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie ułatwień w handlu, takimi jak WCO, w celu zapewnienia możliwie jak najlepszego doradztwa we wdrażaniu niniejszego porozumienia i zarządzania nim oraz w dążeniu do unikania zbędnego powielania działań. W tym celu Komitet może zapraszać przedstawicieli takich organizacji lub ich jednostek zależnych do:

a) udziału w posiedzeniach Komitetu; oraz

b) przedyskutowania konkretnych kwestii związanych z wdrażaniem niniejszego porozumienia.

1.6. Komitet dokona przeglądu funkcjonowania i stopnia wdrożenia niniejszego porozumienia po upływie czterech lat od jego wejścia w życie i następnie w cyklach okresowych.

1.7. Członków zachęca się, aby podnosili na forum Komitetu kwestie związane z wdrażaniem i stosowaniem niniejszego porozumienia.

1.8. Komitet będzie stymulował i ułatwiał dyskusje ad hoc Członków dotyczące określonych kwestii związanych z niniejszym porozumieniem i mające na celu szybkie wypracowanie rozwiązania, które zadowoli wszystkie strony.

2. Krajowy Komitet ds. Ułatwień w Handlu

Każdy Członek utworzy lub będzie utrzymywać krajowy komitet ds. ułatwień w handlu lub wyznaczy istniejący mechanizm do celów koordynacji krajowej i wdrożenia postanowień niniejszego porozumienia.

Artykuł 24

Postanowienia końcowe

1. Do celów niniejszego porozumienia wyrażenie „Członek” dotyczy również właściwego organu takiego Członka.

2. Wszystkie postanowienia niniejszego porozumienia są wiążące dla wszystkich Członków.

3. Członkowie wdrożą niniejsze porozumienie z dniem jego wejścia w życie. Członkowie – kraje rozwijające się i Członkowie – kraje najmniej rozwinięte, którzy decydują się skorzystać w postanowień sekcji II, wdrożą niniejsze porozumienie zgodnie z sekcją II.

4. Członek, który przyjmuje niniejsze porozumienie po jego wejściu w życie, wdroży jego postanowienia kategorii B i C, licząc odpowiednie okresy od dnia wejścia niniejszego porozumienia w życie.

5. Członkowie unii celnej lub regionalnej wspólnoty gospodarczej mogą przyjąć na potrzeby pomocy w wywiązywaniu się z obowiązków wynikających z niniejszego porozumienia podejście regionalne, również poprzez tworzenie i wykorzystanie organów regionalnych.

6. Niezależnie od ogólnej noty interpretacyjnej do załącznika 1 A do Porozumienia z Marrakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu, postanowienia niniejszego porozumienia nie będą interpretowane jako ograniczające obowiązki Członków wynikające z GATT z 1994 r. Ponadto postanowienia niniejszego porozumienia nie będą interpretowane jako ograniczające prawa i obowiązki Członków wynikające z Porozumienia w sprawie barier technicznych w handlu oraz Porozumienia w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych.

7. Do postanowień niniejszego porozumienia mają zastosowanie wszystkie wyjątki i zwolnienia (23) przewidziane w GATT z 1994 r. Do postanowień niniejszego porozumienia mają zastosowanie zwolnienia mające zastosowanie do GATT z 1994 r. lub jakiejkolwiek jego części, przyznane zgodnie z artykułem IX:3 i artykułem IX:4 Porozumienia z Marrakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu, jak również zmiany wprowadzone do nich po wejściu niniejszego porozumienia w życie.

8. Jeżeli niniejsze porozumienie nie stanowi inaczej, do celów konsultacji i rozstrzygania sporów wynikających z niniejszego porozumienia będą miały zastosowanie postanowienia artykułów XXII i XXIII GATT z 1994 r., opracowane i stosowane na podstawie Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów.

9. Zastrzeżeń do jakichkolwiek postanowień niniejszego porozumienia nie można wnosić bez zgody pozostałych Członków.

10. Postanowienia kategorii A Członków – krajów rozwijających się i Członków – krajów najmniej rozwiniętych, załączone do niniejszego porozumienia zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2, stanowią jego nieodłączną część.

11. Postanowienia kategorii B i C Członków – krajów rozwijających się i Członków –krajów najmniej rozwiniętych, przyjęte do wiadomości przez Komitet i załączone do niniejszego porozumienia zgodnie z art. 16 ust. 5, stanowią jego nieodłączną część.

(1) Każdy Członek może według własnego uznania określić w witrynie internetowej ograniczenia prawne tego opisu.

(2) Na podstawie postanowień niniejszego ustępu: a) przegląd może zostać dokonany przed wykonaniem działania na podstawie interpretacji lub po jego wykonaniu, przez urzędnika, urząd lub organ, który ją wydał, organ administracyjny wyższego szczebla lub niezależny, lub przez organ sądowy; oraz b) Członek nie jest zobowiązany do zapewnienia wnioskodawcy możliwości odwołania się do art. 4 ust. 1.

(3) Oznacza to, że interpretacja zdarzeń przyszłych w sprawie pochodzenia towarów może być oceną pochodzenia do celów Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia, pod warunkiem że interpretacja spełnia wymogi niniejszego porozumienia oraz Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. Podobnie ocena pochodzenia na podstawie Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia może być interpretacją zdarzeń przyszłych w sprawie pochodzenia towarów do celów niniejszego porozumienia, pod warunkiem że interpretacja spełnia wymogi Porozumienia i niniejszego porozumienia. Członkowie nie są zobowiązani do ustanowienia odrębnych zasad na podstawie tego postanowienia, w uzupełnieniu do tych ustanowionych na podstawie Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia w odniesieniu do oceny pochodzenia, pod warunkiem że spełnione są wymogi niniejszego artykułu.

(4) Decyzja administracyjna w niniejszym artykule oznacza decyzję o skutku prawnym, wpływającym na prawa i obowiązki konkretnej osoby w określonym przypadku. Oznacza to, że decyzja administracyjna w tym artykule obejmuje postępowanie administracyjne w rozumieniu artykułu X GATT z 1994 r. lub niepodjęcie postępowania administracyjnego bądź decyzję przewidzianą w krajowym prawie i systemie prawnym Członka. Aby rozwiązać kwestię niepodjęcia takiego postępowania, zamiast prawa do odwołania lub rewizji na podstawie ust. 1 lit. a) Członkowie mogą stosować alternatywny mechanizm administracyjny lub sądowy zobowiązujący organ celny do niezwłocznego wydania decyzji administracyjnej.

(5) Postanowienia niniejszego ustępu nie uniemożliwiają Członkowi uznania milczenia organów administracyjnych w sprawie odwołania lub rewizji za decyzję na korzyść osoby wnoszącej odwołanie, zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Członka.

(6) Każdy Członek może określić zakres i metodę oceny takiego średniego czasu trwania procedury zwolnienia towarów według swoich potrzeb i zdolności.

(7) Środki wymienione w pkt 7.3 lit. a)–g) uważa się za środki dla upoważnionych przedsiębiorców, jeżeli są one powszechnie dostępne dla wszystkich przedsiębiorców.

(8) W przypadku gdy Członek posiada procedurę przewidzianą w pkt 8.2, niniejsze postanowienie nie zobowiązuje go do wprowadzania oddzielnych procedur przyspieszonego zwalniania towarów.

(9) Takie kryteria dotyczące wnioskowania, jeżeli istnieją, powinny być stosowane w uzupełnieniu do wymogów Członka dotyczących obsługi wszystkich towarów lub przesyłek wprowadzanych przy pomocy infrastruktury dla ładunków lotniczych.

(10) Do celów niniejszego postanowienia łatwo psujące się towary oznaczają towary szybko ulegające zniszczeniu z uwagi na ich naturalne cechy, zwłaszcza gdy nie mają zapewnionych właściwych warunków przechowywania.

(11) Postanowienia niniejszego ustępu nie naruszają prawa Członka do warunkowania przywozu towarów kontrolowanych lub regulowanych przedstawieniem takich dokumentów, jak świadectwa, zezwolenia lub licencje.

(12) Niniejszy ustęp dotyczy inspekcji przedwysyłkowych objętych Porozumieniem w sprawie inspekcji przedwysyłkowej i nie uniemożliwia przeprowadzania inspekcji przedwysyłkowych do celów sanitarnych i fitosanitarnych.

(13) Niniejsze postanowienie nie uniemożliwia Członkowi utrzymania istniejących procedur, w ramach których jako gwarancji do celów ruchu tranzytowego można użyć środków transportu.

(14) Ogólnym celem takich działań jest zmniejszenie częstotliwości występowania przypadków nieprzestrzegania przepisów i w konsekwencji zmniejszenie potrzeby wymiany informacji w związku z egzekwowaniem prawa.

(15) Może to dotyczyć odpowiednich informacji na temat weryfikacji przeprowadzonej na podstawie ust. 3. Informacje takie będą podlegały ochronie i zapewnieniu poufności na poziomie określonym przez Członka przeprowadzającego weryfikację.

(16) Do celów niniejszego porozumienia „pomoc i wsparcie w budowaniu zdolności” może przybierać formę pomocy technicznej, finansowej lub inną wzajemnie uzgodnioną formę pomocy.

(17) Notyfikacje mogą zawierać również dodatkowe informacje, które notyfikujący Członek uzna za stosowne. Członków zachęca się, by przedstawili informacje dotyczące ich krajowego organu lub podmiotu odpowiedzialnego za wdrożenie.

(18) Członkowie mogą też podać informacje dotyczące krajowych planów lub projektów wdrożenia ułatwień w handlu, krajowego organu lub podmiotu odpowiedzialnego za wdrożenie oraz darczyńców, z którymi Członek zawarł ewentualne uzgodnienia w sprawie zapewnienia pomocy.

(19) Uzgodnienia takie będą oparte na wzajemnie uzgodnionych warunkach, na zasadzie dwustronnej lub za pośrednictwem właściwych organizacji międzynarodowych, zgodnie z art. 21 ust. 3.

(20) Członkowie mogą też podać informacje dotyczące krajowych planów lub projektów wdrożenia ułatwień w handlu, krajowego organu lub podmiotu odpowiedzialnego za wdrożenie oraz darczyńców, z którymi Członek zawarł uzgodnienia w sprawie zapewnienia pomocy.

(21) Uzgodnienia takie będą oparte na wzajemnie uzgodnionych warunkach, na zasadzie dwustronnej lub za pośrednictwem właściwych organizacji międzynarodowych, zgodnie z art. 21 ust. 3.

(22) Przedstawione informacje będą odzwierciedlały kierowany zapotrzebowaniem charakter pomocy i wsparcia w budowaniu zdolności.

(23) Obejmuje to artykuły V:7 i X:1 GATT z 1994 r. oraz notę do artykułu VIII GATT z 1994 r.