ZAŁĄCZNIK V

HONDURASKI SYSTEM ZAPEWNIANIA LEGALNOŚCI PRODUKTÓW Z DREWNA

Spis treści

1. WPROWADZENIE

1.1 Kontekst ogólny

1.2 Cel honduraskiego systemu zapewnienia legalności produktów z drewna (system zapewniania legalności)

1.3 Nowe narzędzia i elementy służące poprawie gospodarki leśnej

2. RAMY PRAWNE HONDURASU MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO SYSTEMU ZAPEWNIANIA LEGALNOŚCI

2.1 Międzynarodowe konwencje i traktaty

2.2 Regionalne konwencje i traktaty

2.3 Przepisy krajowe dotyczące zrównoważonej gospodarki zasobami naturalnymi

2.4 Przepisy krajowe dotyczące rynku pracy

2.5 Przepisy krajowe dotyczące płacenia podatków państwowych i gminnych z tytułu wywozu produktów z drewna

2.6 Przepisy krajowe dotyczące procedur administracyjnych, mechanizmów przejrzystości i udziału społeczeństwa

2.7 Przepisy krajowe stosowane przez urzędników sądowych

3. ELEMENTY SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

3.1 Definicja legalności

3.2 Weryfikacja zgodności z definicją legalności

3.3 Kontrole łańcucha dostaw

3.4 Proces wydawania zezwoleń FLEGT i zezwoleń H-Legal

3.5 Niezależny audyt

4. RAMY INSTYTUCJONALNE I ROLA PODMIOTÓW ZAANAGAŻOWANYCH WE WDRAŻANIE SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

4.1 Podmioty zaangażowane we wdrażanie systemu zapewnienia legalności

4.2 Instytucje państwowe

4.2.1 Narodowy Instytut Ochrony i Rozwoju Leśnictwa, Obszarów Chronionych oraz Dzikiej Fauny i Flory (ICF)

4.2.2 Służba Administracji Podatkowej (SAR)

4.2.3 Gminy

4.2.4 Instytut Własności (IP)

4.2.5 Ministerstwo Zatrudnienia i Zabezpieczenia Społecznego (STSS)

4.2.6 Honduraska Instytucja Zabezpieczenia Społecznego (IHSS)

4.2.7 Ministerstwo Energii, Zasobów Naturalnych, Środowiska i Kopalń (MiAmbiente)

4.2.8 Narodowy Instytut Rolnictwa (INA)

4.2.9 Ministerstwo Rolnictwa i Zwierząt Gospodarskich (SAG)

4.2.10 Poddyrekcja ds. Przychodów z Ceł (DARA)

4.2.11 Instytucje rządowe zaangażowane pośrednio

4.3 Prywatny sektor leśny

4.4 Organizacje społeczeństwa obywatelskiego

4.4.1 Organizacje lokalne

4.4.2 Organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju

4.5 Ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujący w Hondurasie

4.6 Budowanie zdolności

5. ZASIĘG SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

5.1 Produkty z drewna objęte systemem zapewnienia legalności

5.2 Rynki objęte systemem zapewnienia legalności

5.3 Źródła drewna objęte systemem zapewnienia legalności

5.3.1 Drewno pozyskane w Hondurasie

5.3.2 Drewno przywożone

5.3.3 Drewno nieobjęte niniejszą Umową

5.4 Zakres podmiotów objętych systemem zapewnienia legalności

6. WERYFIKACJA ZGODNOŚCI Z DEFINICJĄ LEGALNOŚCI

6.1 Zasady weryfikacji legalności

6.1.1 Instytucje zaangażowane w weryfikację legalności

6.1.2 Procedury weryfikacji oparte na matrycach legalności

6.1.3 Przechowywanie środków weryfikacji legalności

6.1.4 Systemy informacyjne i funkcje weryfikacji

6.1.5 Zasada zarządzania ryzykiem

6.1.6 Audyt legalności skutkujący wydaniem świadectwa zgodności prawnej

6.2 Obowiązki podmiotów w zakresie weryfikacji legalności

7. WERYFIKACJA ŁAŃCUCHA DOSTAW DREWNA I PRODUKTÓW Z DREWNA

7.1 Zasady weryfikacji łańcucha dostaw

7.2 Identyfikacja produktów z drewna

7.3 Zgłoszenie informacji na temat łańcucha dostaw przez podmioty

7.4 Weryfikacja przywożonych produktów z drewna

7.5 Weryfikacja produktów z drewna przywożonych w tranzycie

7.6 Weryfikacja skonfiskowanych produktów z drewna

7.7 Weryfikacja produktów z drewna pochodzących z terenów podlegających zmianie użytkowania

8. UZNANIE CERTYFIKACJI PRYWATNEJ

9. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKACH NIEZGODNOŚCI Z SYSTEMEM ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

10. MECHANIZMY ROZPATRYWANIA SKARG

10.1 Wprowadzenie

10.2 Cele

10.3 Rodzaje mechanizmów rozpatrywania skarg

10.4 Ustanowienie mechanizmów rozpatrywania skarg i zasad regulujących

11. MECHANIZMY KONSULTACJI, UCZESTNICTWA I KOORDYNACJI DOTYCZĄCE WDRAŻANIA SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

11.1 Wspólny komitet ds. wdrażania umowy

11.2 Komitet techniczny

11.3 Międzyinstytucjonalny sekretariat ds. wdrażania dobrowolnej umowy o partnerstwie w zakresie FLEGT (SIIAVA)

11.4 Narodowa strategia zwalczania nielegalnego pozyskiwania drewna i kontroli transportu produktów leśnych (ENCTI) oraz jej powiązania z niniejszą umową

12. ŚRODKI ZACHĘCAJĄCE, PROMOCYJNE, OCHRONNE I ŁAGODZĄCE MAJĄCE NA CELU ZAANGAŻOWANIE RÓŻNYCH PODMIOTÓW SEKTORA WE WDRAŻANIE SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

Dodatek 1 Ogniwa łańcucha dostaw (las sosnowy)

Dodatek 2 Ogniwa łańcucha dostaw (las liściasty)

1. WPROWADZENIE

1.1 Kontekst ogólny

Ameryka Łacińska ma najwyższy wskaźnik wylesiania na świecie, a Honduras ma jeden z najwyższych rocznych wskaźników wylesiania w regionie. Istnieje wiele przyczyn wylesiania i degradacji lasów, z których główne to: rozpowszechnianie ekstensywnej hodowli bydła i monokultur (takich jak palma olejowa), nielegalne pozyskiwanie drewna w formie wycinki, pożary lasów i niezrównoważone pozyskiwanie drewna.

Konsekwencje i negatywne skutki wylesiania, takie jak niszczenie lasów i pogarszanie się ich stanu spowodowane nielegalnym pozyskiwaniem drewna oraz przekształcaniem lasów deszczowych w grunty uprawne, prowadzą do zmniejszenia różnorodności biologicznej oraz ograniczenia lub utraty naturalnej odporności ekosystemów leśnych. Występują również straty finansowe wynikające z nieuiszczania opłat i uchylania się od opodatkowania.

1.2 Cel honduraskiego systemu zapewnienia legalności produktów z drewna (system zapewnienia legalności)

Celem systemu zapewnienia legalności jest poprawa zarządzania w krajowym sektorze leśnym, gwarantująca ścisłe przestrzeganie przepisów przez wszystkie podmioty w łańcuchu dostaw w sektorze leśnym.

Cel ten obejmuje przydzielanie praw do użytkowania lasów, pozyskiwanie surowców, przewóz drewna, obróbkę pierwotną, obróbkę wtórną oraz handel produktami z drewna zarówno na rynkach krajowych, jak i międzynarodowych, w oparciu o stosowanie i egzekwowanie obowiązujących przepisów oraz poprawę istniejących rządowych systemów kontroli.

1.3 Nowe narzędzia i elementy służące poprawie gospodarki leśnej

Chociaż wydawanie zezwoleń na legalne drewno w ramach FLEGT jest kluczowym celem procesu negocjacji i wdrażania dobrowolnej umowy o partnerstwie, nie jest to jedyny oczekiwany wynik. Aby zezwolenia te mogły zostać wydane oraz aby spełnić oczekiwania Hondurasu i UE w zakresie poprawy gospodarki leśnej i wspierania handlu legalnym drewnem, konieczne jest opracowanie nowych narzędzi w celu wzmocnienia weryfikacji legalności. Z tego powodu w Umowie zaproponowano szereg nowych i innowacyjnych elementów, które zgodnie z oczekiwaniami mają wywrzeć pozytywny wpływ na zarządzanie sektorem leśnym. Ten zbiór elementów, które zostały lub mają zostać opracowane, składa się na honduraski system zapewniania legalności produktów z drewna (system zapewniania legalności). Do elementów tych, zarówno na szczeblu organizacyjnym, jak i instytucjonalnym, należą w szczególności:

Definicja legalnego drewna

a) Określenie wymogów prawnych, zawartych w matrycach legalności, w odniesieniu do wszystkich źródeł drewna zaopatrujących rynek krajowy oraz wywozu do dowolnego miejsca, w tym w odniesieniu do drewna przywożonego.

Kontrole łańcucha dostaw

b) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: opracowanie i wdrożenie systemu informatycznego umożliwiającego śledzenie drewna (SIRMA): ulepszone weryfikacje i kontrole objętości drewna w całym łańcuchu dostaw, dzięki połączeniu z innymi systemami informatycznymi (zarówno wewnętrznym systemem ICF, jak i systemami stosowanymi w innych instytucjach) i wymianie informacji z innymi państwami (perspektywa średnioterminowa).

c) Wymiana informacji i wzajemne powiązania między systemem SIRMA a automatycznym systemem przychodów celnych Hondurasu (SARAH) (perspektywa średnioterminowa).

d) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: wprowadzenie wymogów należytej staranności w odniesieniu do wszystkich podmiotów. Włączenie do ram prawnych obowiązku, który ogranicza do minimum ryzyko nieprzestrzegania przepisów przez dany podmiot, niezależnie od tego, czy produkt pochodzi ze źródeł lokalnych czy zagranicznych (perspektywa średnioterminowa).

Procedury weryfikacji

e) Bardziej rygorystyczne stosowanie wszystkich przepisów zawartych w matrycach legalności (perspektywa długoterminowa).

f) Wzmocnienie kontroli pozyskiwania drewna na obszarach leśnych objętych planami ratowania i odbudowy, w szczególności tam, gdzie konieczne jest zwiększenie starań w zakresie monitorowania wzdłuż całego łańcucha dostaw (perspektywa długoterminowa).

g) Konsolidacja narodowego systemu informacyjnego w dziedzinie leśnictwa (SNIF) w celu stworzenia skutecznego i odpowiedniego połączenia z innymi odpowiednimi instytucjami, a także w celu umożliwienia użytkownikom dostępu do informacji, którymi są zainteresowane (perspektywa średnioterminowa).

h) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: utworzenie bazy danych na temat stopnia nieprzestrzegania przez podmioty wymogów systemu zapewniania legalności i zarządzanie tą bazą danych (perspektywa średnioterminowa).

i) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: wdrożenie audytu legalności opartego na analizie ryzyka jako sposobu na sprawdzenie, czy wszystkie podmioty przestrzegają wskaźników i wymogów systemu zapewnienia legalności (perspektywa średnioterminowa).

j) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: utworzenie świadectwa zgodności prawnej – będącego wynikiem audytu legalności – jako dowodu na przestrzeganie wymogów systemu zapewnienia legalności (perspektywa średnioterminowa).

k) Uznawanie dobrowolnej certyfikacji prywatnej, z zastrzeżeniem równoważności z matrycami legalności. Mając na uwadze procedury określone w sekcji 8, świadectwa dotyczące legalności, gospodarki leśnej lub łańcucha kontroli pochodzenia produktu wydane przez akredytowane organy certyfikujące mogą być uznawane za dowód częściowego lub całkowitego przestrzegania wskaźników legalności w celu uniknięcia powielania prac oraz jako sposób uproszczenia tej weryfikacji (perspektywa średnioterminowa).

Procedury wydawania zezwoleń FLEGT

l) Wydawanie zezwoleń FLEGT, zapewniających zgodność wszystkich dostaw drewna do UE z wymogami systemu zapewnienia legalności. W przypadku drewna wywożonego do innych państw muszą być również spełnione wymogi dotyczące wydawania zezwoleń H-Legal (perspektywa średnioterminowa).

Niezależny audyt

m) Niezależny audyt systemu mający na celu zapewnienie wiarygodności wszystkich elementów systemu zapewnienia legalności i zaproponowanie poprawek służących zaradzeniu wszelkim zidentyfikowanym słabościom (perspektywa średnioterminowa).

n) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: utworzenie międzyinstytucjonalnego sekretariatu ds. wdrażania dobrowolnej umowy o partnerstwie w zakresie FLEGT (SIIAVA) odpowiedzialnego za koordynowanie działań i wkładu poszczególnych instytucji rządowych zaangażowanych w rozwój i wdrażanie systemu zapewniania legalności. Organ ten będzie tworzył przestrzeń do dialogu i koordynacji w celu zapewnienia, wspólnie z innymi organami takimi jak komitet techniczny, skutecznego wdrożenia niniejszej Umowy w sposób interaktywny i przemyślany, tak aby wszystkie zainteresowane strony były zaangażowane, świadome i zobowiązane do poprawy gospodarki leśnej (perspektywa krótkoterminowa).

o) Ważny etap wdrażania niniejszej Umowy: wdrożenie dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody w sektorze leśnym, na mocy przepisów odpowiedniej ustawy po jej wejściu w życie (perspektywa średnioterminowa).

p) Zwiększenie wysiłków na rzecz oddania gruntów leśnych bez tytułów własności w ręce państwa, ze szczególnym uwzględnieniem legalizacji (regularización i saneamiento jurídico) gruntów niebędących własnością państwa i objętych umowami o urządzeniu lasów wspólnotowych wydanymi przez ICF (perspektywa długoterminowa).

q) Zwiększenie wysiłków na rzecz zalegalizowania praw własności ludów tubylczych i potomków Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie do będących w ich posiadaniu ziem przodków (perspektywa długoterminowa).

r) Wzmocnienie zdolności instytucjonalnej Ministerstwa Zatrudnienia i Zabezpieczenia Społecznego (STSS) oraz Honduraskiej Instytucji Zabezpieczenia Społecznego (IHSS) przez zapewnienie im środków niezbędnych do skutecznego usprawniania i nadzorowania wskaźników i środków weryfikacji matryc legalności (perspektywa długoterminowa).

s) Budowanie zdolności podmiotów rzemieślniczych w sektorze pod względem zgodności prawnej (perspektywa długoterminowa).

2. RAMY PRAWNE HONDURASU MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO SYSTEMU ZAPEWNIANIA LEGALNOŚCI

Honduraskie ramy prawne dotyczące produktów z drewna zawierają różne elementy obejmujące międzynarodowe konwencje i traktaty (regionalne i ponadregionalne), konstytucję republiki, przepisy wtórne, regulacje i inne normy stosowane w szczególny sposób przez różne instytucje rządowe w zależności od obszaru ich kompetencji. Instytucje zaangażowane w system zapewnienia legalności współpracują ze sobą w celu zweryfikowania legalności honduraskich produktów z drewna.

Matryce legalności określone w załączniku II i poniżej opisują kluczowe instrumenty prawne odnoszące się do poszczególnych elementów legalności i systemu zapewnienia legalności, które będą weryfikowane przed wydaniem każdego zezwolenia FLEGT.

2.1 Międzynarodowe konwencje i traktaty

— Konwencja nr 169 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca ludności tubylczej i plemiennej w krajach niezależnych.

— Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem.

— Konferencja Narodów Zjednoczonych „Środowisko i Rozwój”.

— Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, w szczególności porozumienie paryskie z 2015 r., które stało się głównym międzynarodowym instrumentem walki ze zmianą klimatu.

2.2 Regionalne konwencje i traktaty

— Konwencja o ochronie różnorodności biologicznej i ochronie obszarów naturalnych w Ameryce Środkowej. Celem tej konwencji jest zachowanie w jak największym stopniu lądowej i morskiej różnorodności biologicznej w regionie Ameryki Środkowej. Została podpisana w Managui, Nikaragua, w 1992 r. przez prezydentów Republiki Kostaryki, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Nikaragui i Panamy.

— Stowarzyszenie Ameryki Środkowej na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (ALIDES). Jest to regionalna strategia na rzecz koordynacji i uzgadniania interesów, inicjatyw rozwojowych, obowiązków i ujednolicenia praw, podpisana w 1994 r. przez prezydentów i przedstawicieli Belize oraz Republik Kostaryki, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Nikaragui i Panamy.

— Regionalna konwencja na rzecz zarządzania naturalnymi ekosystemami leśnymi i ich ochrony oraz na rzecz rozwoju plantacji leśnych. Celem tej konwencji jest wspieranie krajowych i regionalnych mechanizmów pozwalających uniknąć zmian w wykorzystaniu obszarów z pokrywą leśną znajdujących się na terenach o potencjale leśnym oraz umożliwiających odtworzenie obszarów wylesiania. Została podpisana w Gwatemali, Gwatemala, w 1993 r. przez ministrów spraw zagranicznych Republik Kostaryki, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Nikaragui i Panamy.

2.3 Przepisy krajowe dotyczące zrównoważonej gospodarki zasobami naturalnymi

— Dekret nr 131-1982, konstytucja Republiki Hondurasu.

— Dekret nr 181-2009, ustawa ogólna o wodach.

2.4 Przepisy krajowe dotyczące kwestii rynku pracy

— Postanowienie nr 101-JD-71, rozporządzenie wykonawcze do ustawy o zabezpieczeniu społecznym.

2.5 Przepisy krajowe dotyczące płacenia podatków państwowych i gminnych z tytułu wywozu produktów z drewna

— Dekret nr 170-2016, kodeks podatkowy.

— Dekret nr 194-2002, ustawa o równowadze finansowej i ochronie socjalnej.

— Rezolucja nr 223-2008 w sprawie Jednolitego Kodeksu Celnego Ameryki Środkowej (CAUCA).

— Postanowienie nr 0630 Ministerstwa Finansów, rozporządzenie wykonawcze do ustawy o walutowych przychodach z wywozu.

2.6 Przepisy krajowe dotyczące procedur administracyjnych, mechanizmów przejrzystości i udziału społeczeństwa

— Dekret nr 170-2006, ustawa o przejrzystości i dostępie do informacji publicznych.

— Dekret nr 152-1987, ustawa o procedurach administracyjnych i rozporządzenie wykonawcze do niej.

2.7 Przepisy krajowe stosowane przez urzędników sądowych

— Dekret nr 144-1983, kodeks karny Hondurasu.

3. ELEMENTY SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

System zapewnienia legalności obejmuje następujące elementy:

1) definicję legalnego drewna, która jasno określa aspekty prawa, w odniesieniu do których system zapewnienia legalności będzie systematycznie poszukiwał dowodów zgodności, niezależnie od rynku, na który mają trafić produkty;

2) kontrole łańcucha dostaw mające na celu śledzenie drewna od miejsca pozyskiwania drewna lub punktu przywozu do ostatniego ogniwa łańcucha dostaw;

3) procedury weryfikacji mające na celu zapewnienie i udokumentowanie zgodności ze wszystkimi elementami definicji legalności i kontroli łańcucha dostaw;

4) procedury wydawania zezwoleń FLEGT na produkty z drewna przeznaczone do Unii;

5) niezależne audyty mające na celu zapewnienie skutecznego i wydajnego systemu według uzgodnień Stron.

3.1 Definicja legalności

Legalność drewna w ramach niniejszej Umowy określono w załączniku II. Załącznik ten jest ściśle związany z pozostałymi załącznikami jako część systemu zapewnienia legalności. Zawiera on definicję wymogów prawnych stosowanych w ramach dobrowolnej umowy o partnerstwie, które są związane z wyzwaniami w zakresie gospodarki leśnej określonymi przez podmioty działające w sektorze w ramach dialogu krajowego.

Szczegółowa definicja legalności ujęta w matrycach legalności zapewnia podstawę do sprawdzania przestrzegania przez poszczególne podmioty łańcucha dostaw wskaźników, środków weryfikacji i wymogów identyfikowalności oraz do odpowiedniego monitorowania i prowadzenia kontroli przez odnośne instytucje. Niezależne audyty zapewniają, aby system był na tyle skuteczny i wydajny, na ile powinien być.

3.2 Weryfikacja zgodności z definicją legalności

Weryfikacja legalności:

— zapewnia legalność produktów z drewna. Oznacza to sprawdzenie, czy wszystkie wskaźniki zawarte w matrycach legalności zostały osiągnięte przez podmioty w obszarze ich uprawnień w sektorze leśnym;

— zapewnia rozpatrywanie przypadków niezgodności i stosowanie środków naprawczych lub zapobiegawczych;

— wymaga jednoznacznego dowodu na to, że produkty z drewna i powiązane działania spełniają wymogi określone w definicji legalności;

— wykazuje zgodność za pomocą kontroli fizycznych i kontroli dokumentów, a także za pomocą kontroli systematycznie gromadzonych informacji i danych weryfikowanych w różnych punktach łańcucha dostaw;

— dokumentuje procedury i dostarcza dowodów umożliwiających organowi wydającemu zezwolenia ocenienie legalności dostawy przed wystawieniem zezwolenia FLEGT lub zezwolenia H-Legal oraz

— jasno określa i dokumentuje funkcje i obowiązki wszystkich instytucji zaangażowanych w proces weryfikacji.

Państwo Honduras, za pośrednictwem swoich wyspecjalizowanych instytucji oraz podręcznika weryfikacji zatwierdzonego przez wspólny komitet ds. wdrażania umowy (wspólny komitet), będzie dysponowało metodami i środkami umożliwiającymi sprawdzenie zgodności z wymogami prawnymi przez różne podmioty i różnych uczestników sektora. Metody te i środki weryfikacji wprowadzono w sekcji 6.1.4.

System przewiduje wykrywanie wszelkich uchybień i przypadków nieprzestrzegania, nakładanie kar w stosownych przypadkach, proponowanie niezbędnych środków naprawczych w stosownych przypadkach oraz zapewnienie wprowadzenia środków w celu usunięcia tych uchybień.

Instytucje zaangażowane w system zapewnienia legalności dysponują narzędziami informatycznymi i protokołami służącymi do weryfikacji zgodności ze wskaźnikami matryc legalności, które opisano bardziej szczegółowo w sekcji 4.

Weryfikacja legalności obejmuje działania w terenie, takie jak inspekcje nadzorcze i audyty techniczne, a także rutynowe inspekcje mające na celu sprawdzenie zgodności z normami technicznymi i administracyjnymi, prowadzone przez odpowiednie organy w zależności od rodzaju danego wskaźnika.

Kontrole na poboczach dróg i w punktach kontrolnych są również prowadzone przy wsparciu ze strony urzędników sądowych (1) oraz we współpracy z organami ścigania - honduraskimi siłami zbrojnymi (FFAA), Narodową Policją Prewencyjną, MP, PGR - w celu sprawdzenia zgodności transportu produktów z drewna z prawem oraz na bieżąco informowane są właściwe organy, jeśli konieczne jest podjęcie niezbędnych działań.

Organizacje społeczeństwa obywatelskiego tj. Komitety Doradcze ds. Leśnictwa, Obszarów Chronionych i Dzikiej Fauny i Flory (CCF) (2) wspólnie sprawują nadzór społeczny w celu zapewnienia zgodności z przepisami technicznymi i administracyjnymi regulującymi realizację planów urządzenia lasu, planów operacyjnych i innych zezwoleń na pozyskiwanie drewna. CCF mogą przedstawiać swoje ustalenia i zalecenia SIIAVA, wspólnemu komitetowi ds. wdrażania dobrowolnej umowy o partnerstwie w zakresie FLEGT lub jego oddziałom technicznym, niezależnemu działowi audytu niniejszej Umowy i społeczeństwu.

Częstotliwość weryfikacji zostanie ustalona za pomocą podejścia opartego na analizie ryzyka, przy uwzględnieniu kompetencji i obowiązków instytucji publicznych zaangażowanych w łańcuch dostaw oraz dokumentacji administracyjnej (grzywien, skarg i innych) sugerujących wystąpienie ryzyka niezgodności z prawem. Wspomniane czynniki ryzyka wzięto pod uwagę w odniesieniu do podmiotów działających w leśnictwie, a także do samych usługodawców. Częstotliwość weryfikacji przeprowadzanych przez poszczególne instytucje publiczne zostanie opisana w podręczniku weryfikacji legalności wprowadzonym w sekcji 6.1.

Instytucje odpowiedzialne za weryfikację legalności będą przechowywały akta dotyczące środków weryfikacji, które to akta zawierają zarówno dokumenty cyfrowe, jak i papierowe (obrazy dokumentów, informacje geograficzne itp.). Akta te będą zawierać udokumentowane fakty w kolejności chronologicznej. Na potrzeby bezpieczeństwa instytucje rządowe będą przechowywać cyfrową kopię tych akt jako kopię bezpieczeństwa. Wszystkie te akta, zgodnie z załącznikiem IX, są aktami publicznymi w zakresie, w jakim w ustawie o przejrzystości i dostępie do informacji publicznych uznano je za informacje publiczne.

Kontrola zgodności prawnej jest kluczowym etapem wywozu produktów z drewna, obejmującym wydanie zezwoleń FLEGT i zezwoleń H-Legal, ponieważ zapewnia dowód zgodności z przepisami.

3.3 Kontrole łańcucha dostaw

Identyfikowalność drewna stanowi jeden z wymogów systemu zapewnienia legalności zgodnie z ramami prawnymi Hondurasu. ICF posiada narzędzia monitorowania łańcucha dostaw, m.in. SNIF i SIRMA. Oba systemy są już w użyciu, ale planuje się wprowadzenie nowych modułów, zgodnie z wymogami ustanowionymi na mocy niniejszej Umowy. Uznaje się je zatem za opracowywane, a opracowanie niektórych funkcji uwzględniono w środkach uzupełniających w załączniku VIII.

Punktem wyjścia monitorowania łańcucha dostaw jest zezwolenie na pozyskiwanie drewna ścinanego w Hondurasie oraz jednolite zgłoszenie celne (DUA) dotyczące drewna przywożonego do Hondurasu.

Zezwolenie na pozyskiwanie drewna, zezwolenie na transport i listy przewozowe, sprawozdania z produkcji, produkty wprowadzane i otrzymywane oraz sprawozdania z doręczenia na potrzeby faktur zatwierdzonych przez SAR, a także DUA stanowią najważniejsze dokumenty umożliwiające monitorowanie przepływów produktów z drewna w ramach systemu zapewnienia legalności. Dokumenty te zostaną zarejestrowane w SNIF i SIRMA, gdy tylko oba systemy zostaną w pełni opracowane, co umożliwi obliczenie objętości drewna znajdującego się w obrocie na każdym etapie łańcucha dostaw, jak opisano w sekcji 7.1.

Organy stosują dwa sposoby weryfikacji danych: zatwierdzanie i uzgadnianie. Zatwierdzanie polega na porównaniu i skontrastowaniu danych wygenerowanych przez podmiot z danymi zgromadzonymi przez przedstawicieli rządu, jak przedstawiono w kolumnie 3.1 dodatków 1 i 2.

Uzgadnianie danych polega na porównaniu i analizie danych przekazanych między jednym etapem łańcucha dostaw a kolejnym w celu wykrycia różnic wskazujących na występowanie niekontrolowanego lub nielegalnego drewna. Uzgadnianie danych przedstawiono w kolumnie 3.2 dodatków 1 i 2.

Właściwy nadzór oraz stosowanie jasno określonych procedur zatwierdzania i uzgadniania na każdym etapie łańcucha dostaw odgrywa decydującą rolę w zapewnianiu, by drewno przewożone z jednego miejsca do drugiego było legalne, a tym samym pozwala uniknąć zanieczyszczenia drewna znajdującego się w legalnym obrocie drewnem pochodzącym z niekontrolowanych lub nielegalnych źródeł.

3.4 Proces wydawania zezwoleń FLEGT i zezwoleń H-Legal

Wydawanie zezwoleń FLEGT i zezwoleń H-Legal następuje po pozytywnej i rozstrzygającej weryfikacji zgodności ze wszystkimi wymogami dotyczącymi definicji legalności i monitorowania łańcucha dostaw produktów z drewna.

Zezwolenie FLEGT stanowi ostateczny obowiązkowy wymóg dotyczący produktów z drewna znajdujących się w wykazie produktów uzgodnionym między stronami, jak określono w załączniku I do niniejszej Umowy, które mają zostać wywiezione z Hondurasu do jakiegokolwiek państwa w Unii. W odniesieniu do wywozu do państw poza Unią przeprowadza się taką samą weryfikację legalności. Różnica dotyczy wymogu posiadania zezwolenia H-Legal zamiast zezwolenia FLEGT.

W załączniku IV opisano procedurę wydawania zezwoleń FLEGT. Eksporter przedstawia, wraz z pozostałą dokumentacją wymaganą przez organ celny, zezwolenie FLEGT przy odprawie celnej w przypadku wywozu do Unii lub zezwolenie H-Legal w przypadku wywozu na rynki poza Unią.

3.5 Niezależny audyt

Niezależny audyt stanowi niezbędny element systemu zapewnienia legalności, ponieważ podtrzymuje wiarygodność systemu. Podczas niezależnego audytu sprawdza się, czy mechanizmy wdrażane w ramach systemu zapewnienia legalności w celu wykazania legalności wszystkich etapów łańcucha dostaw produktów z drewna (uwzględniając pozyskanie drewna, transport, obróbkę pierwotną, obróbkę wtórną i obrót) funkcjonują oraz spełniają w pełni wszystkie wymogi dotyczące łańcucha dostaw oraz przepisy ustanowione przez organ wydający zezwolenia FLEGT i zezwolenia H-Legal.

Niezależny audyt jest częścią systemu zapewnienia legalności i musi być przeprowadzany przed rozpoczęciem wydawania zezwoleń FLEGT. Procedury kontroli oraz ich przeprowadzania zostaną określone bardziej szczegółowo na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy.

Zakres i zasady audytów określono w zakresie zadań dotyczącym niezależnych audytów w załączniku VI.

4. RAMY INSTYTUCJONALNE I ROLA PODMIOTÓW ZAANAGAŻOWANYCH WE WDRAŻANIE SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

W niniejszej sekcji opisano rolę poszczególnych podmiotów zaangażowanych we wdrażanie systemu zapewnienia legalności. Opisano w niej sposób, w jaki – zgodnie ze swoimi odpowiednimi obowiązkami – wspierają one lub wdrażają w praktyce wymogi niniejszej Umowy lub przeprowadzają konieczną weryfikację w celu zapewnienia zgodności z tymi wymogami, oraz sposób, w jaki współpracują ze sobą i uzupełniają się, aby zapewnić legalność produktów z drewna.

Na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy instytucje, podmioty sektora prywatnego i społeczeństwo obywatelskie, w tym organizacje rolno-leśne i przedstawiciele ludów tubylczych i potomków Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie, muszą przeprowadzić krytyczny przegląd swoich zdolności w świetle obowiązków dotyczących weryfikacji legalności i zgodności. Załącznik VIII dotyczy wszystkich aspektów wzmacniania technicznych i instytucjonalnych zdolności, o których mowa w niniejszej sekcji.

Wiedza i właściwe zarządzanie całym procesem koniecznym do wdrożenia systemu zapewnienia legalności, instytucjonalne cele uczestnictwa i dobre praktyki, odpowiedzialność każdego zaangażowanego podmiotu i właściwa koordynacja międzyinstytucjonalna wymagają wysokiego poziomu szkolenia i budowania zdolności. Dlatego też w załączniku VIII zawarto środki uzupełniające umożliwiające budowanie zdolności podmiotów zaangażowanych w niniejszą Umowę.

W sekcji 11 określono organy koordynujące, takie jak międzyinstytucjonalny sekretariat ds. wdrażania dobrowolnej umowy o partnerstwie w zakresie FLEGT, który zostanie stworzony lub zachowany w celu wdrożenia systemu zapewnienia legalności. W celu potwierdzenia porozumień instytucjonalnych dotyczących wdrażania niniejszej Umowy zawarty zostanie co najmniej jeden protokół ustaleń między instytucjami sektora publicznego, obejmującymi przynajmniej: Narodowy Instytut Ochrony i Rozwoju Leśnictwa, Obszarów Chronionych oraz Dzikiej Fauny i Flory (ICF); Służbę Administracji Podatkowej (SAR); Stowarzyszenie Honduraskich Gmin (AMHON); Instytut Własności (IP); Narodowy Instytut Rolnictwa (INA); Ministerstwo Zatrudnienia i Zabezpieczenia Społecznego (STSS); Honduraską Instytucję Zabezpieczenia Społecznego (IHSS); Ministerstwo Energii, Zasobów Naturalnych, Środowiska i Kopalń (MiAmbiente); Ministerstwo Rolnictwa i Zwierząt Gospodarskich (SAG); Poddyrekcję ds. Przychodów z Ceł (DARA); Narodową Policję Prewencyjną podlegającą Ministerstwu Bezpieczeństwa (SSN); prokuraturę (MP); Prokuraturę Generalną (PGR); Sąd Najwyższy (CSJ); siły zbrojne Hondurasu (FFAA) podlegające Ministerstwu Obrony Narodowej (SEDENA); Narodową Dyrekcję ds. Ludności Tubylczej i Ludności Hondurasu Pochodzenia Afrykańskiego (DINAFROH); Instytut ds. Dostępu do Informacji Publicznych (IAIP); oraz Narodową Komisję Praw Człowieka (CONADEH).

Aby zapewnić odpowiednią koordynację działań między tymi instytucjami, ustanowione zostaną również umowy o współpracy na podstawie i na wzór obowiązujących umów takich jak porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie legalizacji i własności gruntów, podpisane przez INA, IP i ICF w październiku 2015 r.

Biorąc pod uwagę, że brak określonej własności jest jedną z podstawowych przyczyn powszechnego słabego zarządzania stwierdzonego w sektorze leśnym, objęte niniejszą Umową kwestie dotyczące własności i legalizacji gruntów omówiono zarówno w załączniku II dotyczącym matryc legalności, w którym wymieniono konkretne wskaźniki w tym zakresie, jak i w załączniku VIII dotyczącym środków uzupełniających i środków wsparcia, na mocy którego ustanowiono specjalny plan legalizacji posiadania gruntów, uzgodniony pomiędzy Stronami w celu przyspieszenia legalizacji zgodnie z priorytetami określonymi w niniejszej Umowie.

Specjalny plan legalizacji posiadania gruntów dotyczy głównie własności obszarów lasów państwowych i obszarów chronionych. W przypadku obszarów chronionych plan ten dotyczy wyłącznie stref buforowych, w których pozyskiwanie drewna dla państwa jest dozwolone, aby zapewnić niezbędną pewność prawa oraz ustanowić podstawę umów o urządzeniu lasów wspólnotowych, które podpisano lub które planuje się podpisać ze wspólnotami zamieszkującymi te obszary. Plan ten zapewnia również zawarcie umów o użytkowanie z użytkownikami tych gruntów lub zajmującymi je osobami. Umowa o użytkowanie jest instrumentem prawnym, który przy zachowaniu własności gruntu przez państwo, zapewnia osobom zajmującym dany obszar pewność prawa w celu otrzymania finansowych, ekologicznych i społecznych korzyści, które polepszają jakość życia, oraz racjonalną eksploatację zasobów naturalnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Działania te mają na celu wzmocnienie gospodarki leśnej i planowania przestrzennego.

Jeżeli chodzi o kwestie posiadania gruntów, proces legalizacji i wiodącą rolę trzech wspomnianych instytucji – INA, IP i ICF – należy położyć nacisk na koordynację między nimi a Honduraskim Instytutem ds. Kawy (IHCAFE), którego celem jest zwiększenie społeczno-gospodarczego zwrotu generowanego przez honduraskich plantatorów kawy dzięki zwiększeniu konkurencyjności łańcucha produkcji kawy.

Koordynacja między tymi czterema instytucjami musi być ukierunkowana na osiągnięcie zrozumienia procesu wydawania tytułów własności producentom kawy na obszarach lasów narodowych przy poszanowaniu gruntów leśnych, obszarów chronionych i zlewni, aby zapobiec wydawaniu nowych tytułów własności powodujących dalsze niszczenie i pogarszanie stanu lasów i środowiska.

4.1 Podmioty zaangażowane we wdrażanie systemu zapewnienia legalności

Spośród instytucji rządowych zaangażowanych bezpośrednio we wdrażanie systemu zapewnienia legalności, w porządku odpowiadającym ich znaczeniu, ICF – jako leader procesu – pełni rolę instytucji nadzorującej leśnictwo działającej jako wykonawca krajowej polityki w zakresie ochrony i rozwoju lasów, obszarów chronionych oraz dzikiej fauny i flory. W swojej działalności ICF skupia się na administrowaniu i zarządzaniu zasobami leśnymi, obszarami chronionymi oraz dziką fauną i florą, w tym ich ochronie, odtwarzaniu, pozyskiwaniu, zachowaniu i wspieraniu, aby zachęcać do zrównoważonego rozwoju i tym samym wspierać interesy społeczne, gospodarcze, środowiskowe i kulturowe kraju.

Pozostałe instytucje zaangażowane bezpośrednio we wdrażanie systemu zapewnienia legalności wymieniono w sekcji 4.2, w kolejności zgodnej z liczbą wskaźników i środków weryfikacji, za które są one odpowiedzialne w ramach matryc legalności pod względem m.in. rejestracji i kontroli podatków, praw własności, zabezpieczenia społecznego i środowiska. Opis roli poszczególnych instytucji i wskaźniki matryc legalności, za które każda instytucja jest odpowiedzialna, oraz zasoby niezbędne każdej z nich zostaną przedstawione w podręczniku weryfikacji zatwierdzonym przez wspólny komitet, jak ustalono w załączniku II.

W system zapewnienia legalności zaangażowane są również następujące instytucje i podmioty:

urzędnicy sądowi oraz organy ścigania (Narodowa Policja Prewencyjna, FFAA, PGR i MP) odpowiadają za działania prewencyjne, kontrolę i ściganie przestępstw. IAIP zajmuje się kwestiami dotyczącym informacji publicznych i przejrzystości.

Narodowa Dyrekcja ds. Ludności Tubylczej i Ludności Hondurasu Pochodzenia Afrykańskiego (DINAFROH) podlega Ministerstwu Włączenia Społecznego (SEDIS) i dąży do polepszenia jakości życia ludności tubylczej i ludności pochodzenia afrykańskiego zamieszkującej Honduras za pośrednictwem produktywnego rozwoju gospodarczego, kulturowego, politycznego i społecznego.

Prywatne podmioty działające w leśnictwie to operatorzy przeprowadzający działania wzdłuż całego łańcucha dostaw drewna, którzy przestrzegają wskaźników matryc legalności i składają niezbędne dokumenty potwierdzające. Podmioty te przeprowadzają niezbędne i odpowiednie kontrole, aby zapewnić legalność drewna, które przetwarzają, oraz podlegają mechanizmom weryfikacji legalności wdrażanym przez poszczególne instytucje państwowe, w zależności od ich kompetencji. Ta grupa podmiotów obejmuje osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lasów; mikro-, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa leśne; przemysłowi gospodarze lasu; prywatne jednostki certyfikujące; grupy wspólnotowe itp. Podmioty te muszą również wyrazić zgodę na społeczny nadzór ze strony organizacji społeczeństwa obywatelskiego za pośrednictwem CCF wraz instytucjami państwowymi.

Organizacje społeczeństwa obywatelskiego obejmują, na potrzeby niniejszej Umowy, CCF działające na poziomie wspólnotowym, gminnym, regionalnym i narodowym, organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju i inne organizacje, które są czynnymi uczestnikami nadzoru zasobów leśnych i ich wpływu na populację oraz które sprawują społeczny nadzór na działaniami zarówno władz, jak i podmiotów. W tym celu organizacje te stosują procedury i protokoły, aby rozpatrywać skargi opisane w sekcji 10.3.

Ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujący w Hondurasie za pośrednictwem swoich organów i organizacji zarządzających są zaangażowani w nadzór społeczny i wdrażanie mechanizmów i procedur w zakresie dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody. Są oni beneficjentami procesów legalizacji gruntów leśnych przeprowadzanych przez specjalistyczne instytucje rządowe w celu uznania ich roszczeń do gruntów zasiedlonych przez ich przodków. Kiedy ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujący w Hondurasie biorą udział w komercyjnej działalności leśnej jako podmioty, podlegają procedurom systemu zapewnienia legalności.

4.2 Instytucje państwowe

Dziesięć instytucji rządowych jest bezpośrednio zaangażowanych w matryce legalności określone w niniejszej Umowie. Aby ułatwić wydawanie świadectw zgodności prawnej wszystkim podmiotom przestrzegającym wskaźników matryc legalności oraz spełniającym wymogi systemu zapewnienia legalności, wszystkie instytucje zaangażowane we wdrażanie niniejszej Umowy będą przekazywać działowi ds. weryfikacji legalności ICF informacje dotyczące zgodności ze wskaźnikami, za które odpowiadają. Obowiązek ten ma również zastosowanie do poszczególnych organów ICF.

Poniżej zamieszczono prezentację każdej z instytucji zaangażowanych w matryce legalności w podziale na liczbę wskaźników i środków weryfikacji, za które odpowiadają.

4.2.1 Narodowy Instytut Ochrony i Rozwoju Leśnictwa, Obszarów Chronionych oraz Dzikiej Fauny i Flory (ICF)

ICF jest instytucją nadzorującą sektor leśny; działa jako wykonawca narodowej polityki w zakresie ochrony i rozwoju lasów, obszarów chronionych oraz dzikiej fauny i flory oraz posiada uprawnienia do formułowania programów, projektów i planów oraz tworzenia technicznych i operacyjnych jednostek administracyjnych niezbędnych, aby osiągnąć cel i założenia ustawy o leśnictwie, obszarach chronionych oraz dzikiej faunie i florze (LFAPVS). Pełni również funkcje dotyczące egzekwowania innych przepisów, w tym w ustawy o prawie własności, ustawy ogólnej o wodach i ustawy ogólnej o środowisku.

Działalność ICF skupia się na administrowaniu i zarządzaniu zasobami leśnymi, obszarami chronionymi oraz dziką fauną i florą, w tym ich ochronie, odtwarzaniu, produktywnym wykorzystywaniu, zachowaniu i promowaniu, a tym samym wspiera zrównoważony rozwój odpowiedni dla interesów społecznych, gospodarczych, środowiskowych i kulturowych kraju.

4.2.2 Służba Administracji Podatkowej (SAR)

Na potrzeby rejestracji i kontroli podatków Służba Administracji Podatkowej (SAR) pracuje w scentralizowanej koordynacji z ICF w celu zapewnienia, by podmioty biorące udział w łańcuchu produkcji leśnej wywiązywały się ze swoich obowiązków podatkowych.

Zgodnie z matrycami legalności główne zadania SAR – która zastąpiła Radę Zarządzającą ds. Dochodu (DEI) – dotyczą weryfikacji zgodności z krajowymi i międzynarodowymi przepisami podatkowymi i ich egzekwowania oraz zarządzania poborem ceł i należności ustalonych na mocy różnych przepisów prawa.

4.2.3 Gminy

Organami gminnymi są organy zarządzające i organy administracji poszczególnych gmin, a ich zadaniem jest zapewnienie dobrostanu lokalnych mieszkańców, wspieranie integralnego rozwoju i ochrona środowiska.

Gminy odgrywają podwójną rolę w systemie zapewnienia legalności: po pierwsze wypełniają swoje obowiązki określone w matrycach legalności jako właściciele gminnych obszarów leśnych, a po drugie – jako organy samorządu terytorialnego – opracowują i egzekwują podatki gminne. Gminy posiadają system administracji podatkowej i finansowej (SAFT), tj. narzędzie, które poza ułatwianiem procesu wewnętrznej kontroli zapewnia również kompletne informacje na temat finansów gminy.

4.2.4 Instytut Własności (IP)

IP to zdecentralizowana instytucja rządowa posiadająca uprawnienia w zakresie rejestracji i identyfikacji nieruchomości oraz właścicieli nieruchomości w całym kraju; w związku z tym instytucja ta prowadzi krajowy rejestr wszystkich dokumentów i aktów dotyczących rejestracji nieruchomości i własności, uwzględniając sporządzanie wykazu, uznawanie, przenoszenie, przekazanie, zmianę, opodatkowanie i unieważnienie praw własności.

4.2.5 Ministerstwo Zatrudnienia i Zabezpieczenia Społecznego (STSS)

Na STSS spoczywa ogólna odpowiedzialność za politykę zatrudnienia i systemy ochrony socjalnej z myślą o zapewnieniu dobrostanu i zabezpieczenia społecznego pracownikom i pracodawcom.

4.2.6 Honduraska Instytucja Zabezpieczenia Społecznego (IHSS)

Honduraska Instytucja Zabezpieczenia Społecznego jest autonomicznym podmiotem posiadającym osobowość prawną oraz swoje własne aktywa, niezależnym od krajowego organu podatkowego. Od momentu powstania Instytucja odpowiada za ukierunkowywanie usług zabezpieczenia społecznego, kierowanie i zarządzanie tymi usługami oraz ich świadczenie na rzecz pracującej ludności Hondurasu. Zgodnie z konstytucją republiki rząd, pracodawcy i pracownicy mają obowiązek wnosić wkład w finansowanie, udoskonalanie i rozwój systemu zabezpieczenia społecznego.

W Hondurasie zabezpieczenie społeczne klasy robotniczej opiera się głównie na świadczeniach zapewnianych przez IHSS, przez co ma ona istotny wpływ na zarządzanie w kwestiach dotyczących opieki zdrowotnej i zabezpieczenia społecznego. Poza głównymi miastami w kraju (Tegucigalpa, San Pedro Sula, La Ceiba i Puerto Cortés), w których zlokalizowane są największe podmioty sektora leśnego, IHSS nie jest reprezentowana w pozostałych ośrodkach miejskich w kraju, a tym bardziej na obszarach wiejskich, na których działalność prowadzi większość operatorów sektora leśnego.

4.2.7 Ministerstwo Energii, Zasobów Naturalnych, Środowiska i Kopalń (MiAmbiente)

MiAmbiente odpowiada za formułowanie, koordynację, wykonanie i ocenę strategii dotyczących środowiska naturalnego, ekosystemów, ochrony i użytkowania zasobów wodnych, koordynacji, ochrony flory i fauny oraz zgodności z oceną oddziaływania na środowisko przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne, zajmujących się obróbką pierwotną i wtórną.

4.2.8 Narodowy Instytut Rolnictwa (INA)

W związku z tym, że trwa proces restrukturyzacji instytucjonalnej INA, obecnie nie wiadomo jeszcze, gdzie będzie zlokalizowana siedziba Instytutu, a jego obecne funkcje mogą się zmienić w przyszłości. Jeżeli jakiekolwiek funkcje obecnie pełnione przez INA i istotne z punktu widzenia systemu zapewnienia legalności zostaną w przyszłości przydzielone innym instytucjom, wówczas na potrzeby niniejszej Umowy zostanie formalnie odnotowane, że takie nowe instytucje zastępują INA.

INA to organ quasi-autonomiczny, który odpowiada za realizację narodowej polityki rolnej, wydaje tytuły własności gruntów pod systemy rolno-leśne i udziela pomocy technicznej zainteresowanym stronom na obszarach wiejskich oraz ludom tubylczym i potomkom Afrykanów zamieszkującym w Hondurasie, angażując ludność wiejską w integralny rozwój państwa. INA odpowiada za rejestrację własności gruntów rolnych, w porozumieniu z ICF i IP, w ramach procesów legalizacji własności gruntów. W szczególnym przypadku wniosków dotyczących własności narodowych gruntów leśnych INA będzie działać w porozumieniu z ICF, aby utrzymać przeznaczenie leśne takich gruntów. Rolą INA nie jest rejestrowanie własności gruntów leśnych. Przyznanie własności obszarów leśnych zawsze wymaga wydania przez ICF pozytywnej opinii technicznej.

4.2.9 Ministerstwo Rolnictwa i Zwierząt Gospodarskich (SAG)

Ministerstwo Rolnictwa i Zwierząt Gospodarskich koordynuje kwestie związane ze strategiami sektorowymi realizowanymi przez instytucje tworzące publiczny sektor rolny, w szczególności kwestie dotyczące posiadania gruntów, finansowania obszarów wiejskich, handlu, leśnictwa, upraw oraz hodowli zwierząt gospodarskich, a także rozwoju obszarów wiejskich i lasów.

Ministerstwo to odpowiada za regulację międzynarodowego handlu dziką fauną i florą przez stosowanie Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem. W kontekście niniejszej Umowy dotyczy to produktów z drewna pochodzącego z gatunków objętych zakresem stosowania CITES.

4.2.10 Poddyrekcja ds. Przychodów z Ceł (DARA)

Dekretem wykonawczym nr PCM-083-2016 ustanawia się Komisję Prezydencką ds. Kompleksowej Reformy Systemu Celnego i Stowarzyszeń Branżowych (COPRISAO). Obecnie w czasie przeprowadzania kompleksowej reformy systemu celnego i stowarzyszeń branżowych Poddyrekcja ds. Przychodów z Ceł (DARA) będzie bezpośrednio podlegać tej komisji.

W ramach systemu zapewnienia legalności Poddyrekcja ds. Przychodów z Ceł bierze udział w kontroli i weryfikacji wywożonych i przywożonych produktów z drewna oraz produktów z drewna przewożonych w tranzycie. Na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy należy przeprowadzić szczegółowy przegląd procedur celnych związanych z wywozem, które mogą mieć wpływ na metodykę weryfikacji, aby zidentyfikować ewentualne braki i inne niedomagania.

4.2.11 Instytucje rządowe zaangażowane pośrednio

Poniżej znajduje się opis instytucji rządowych pośrednio związanych z systemem zapewnienia legalności. Pośrednie zaangażowanie tych instytucji oznacza, że nie ponoszą one pełnej lub bezpośredniej odpowiedzialności ani współodpowiedzialności za weryfikację wskaźników matryc legalności, pełnią natomiast rolę rządowych organów kontrolnych, których funkcje są istotne dla zapewnienia skutecznego funkcjonowania instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz organów gminnych w odniesieniu do systemu zapewnienia legalności.

Jednostki specjalne, takie jak Narodowe Międzyinstytucjonalne Siły Bezpieczeństwa (FUSINA) w ramach FFAA i Międzyinstytucjonalna Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Przestępstw Przeciwko Środowisku (FTIA), to organy operacyjne zajmujące się ściganiem przestępstw przeciwko środowisku w ramach narodowej strategii zwalczania nielegalnego pozyskiwania drewna i kontroli transportu produktów leśnych (ENCTI). Organy te, utworzone przez rząd tymczasowo, umożliwiają koordynację międzyinstytucjonalną w celu powstrzymania nielegalnych działań i egzekwowania przepisów prawa ochrony środowiska. W szczególności w skład FTIA wchodzą przedstawiciele ICF, MiAmbiente, urzędnicy sądowi i funkcjonariusze organów ścigania (MP, PGR, Narodowa Policja Prewencyjna i FFAA). Grupa działa pod przewodnictwem ICF i pełni rolę mechanizmu koordynacji międzyinstytucjonalnej zajmującego się dochodzeniami, sankcjami i monitorowaniem, szczególnie w zakresie przestępstw mających poważny wpływ na środowisko. Doświadczenie zyskane przez te organy posłuży jako za wzór, jeżeli miałby zostać utworzony stały, długoterminowy mechanizm. FUSINA funkcjonuje natomiast pod kierownictwem FFAA i podejmuje działania na podstawie orzeczeń sądowych.

4.2.11.1 Narodowa Policja Prewencyjna (PNP)

Narodowa Policja Prewencyjna ma zapewniać możliwość swobodnego korzystania z praw i wolności przez mieszkańców Hondurasu przez egzekwowanie przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących ochrony życia, walorów przyrodniczych i środowiska zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich.

W ramach systemu zapewnienia legalności PNP udziela pomocy przy kontrolach transportu produktów z drewna we współpracy z ICF, urzędnikami sądowymi i wszystkimi pozostałymi organami ścigania. Na przykład PNP we współpracy z ICF i SAR (zielone punkty kontroli) prowadzi działania w punktach kontroli produktów przewożonych w tranzycie.

4.2.11.2 Prokuratura (MP)

Prokuratura reprezentuje społeczeństwo i wszczyna sprawy przed sądami w interesie publicznym. Jedną z funkcji prokuratury jest badanie przestępstw przeciwko środowisku zgodnie z obecnie obowiązującymi instrumentami prawnymi – penalizującymi działania środowiskowe stanowiące przestępstwa przeciwko środowisku w Hondurasie – oraz z traktatami międzynarodowymi.

W sektorze leśnym prokuratura działa za pośrednictwem Specjalnej Służby Ścigania Przestępstw przeciwko Środowisku (FEMA). Głównym zadaniem tych służb jako przedstawiciela społeczeństwa Hondurasu jest badanie, dokumentowanie i stawianie zarzutów przed honduraskimi sądami w postępowaniach karnych wszczynanych w związku z czynami powodującymi szkodę w środowisku, ekosystemach, zasobach naturalnych i zdrowiu publicznym.

4.2.11.3 Prokuratura generalna (PGR)

Zadaniem Prokuratury Generalnej jest wspieranie, reprezentowanie i ochrona praw państwa we wszystkich postępowaniach sądowych, w których państwo występuje jako strona; występuje jako ogólny przedstawiciel państwa.

4.2.11.4 Sąd Najwyższy (CSJ)

Sądy Republiki mają wyłączne prawo wydawania i wykonywania orzeczeń. Wymierzanie sprawiedliwości należy do niezawisłych sędziów (magistrados i jueces).

4.2.11.5 Siły zbrojne Hondurasu (FFAA)

FFAA to instytucja państwowa, której główną funkcją jest obrona integralności terytorialnej i suwerenności Hondurasu, utrzymanie pokoju i porządku publicznego oraz stanie na straży konstytucji.

W 2006 r. FFAA powierzono zadanie wspierania prac prowadzonych w celu ochrony lasów i ekosystemów na terytorium kraju; zadanie to wykonuje Dirección de Apoyo al Manejo de Ecosistemas y Ambiente (Dyrekcja ds. Wsparcia Zarządzania Ekosystemami i Środowiskiem) (C-9), poprzez którą wspierane są właściwe organy ścigania.

4.2.11.6 Narodowa Dyrekcja ds. Ludności Tubylczej i Ludności Hondurasu Pochodzenia Afrykańskiego (DINAFROH)

Jest to dział Ministerstwa Włączenia Społecznego (SEDIS), którego zadaniem jest poprawa jakości życia ludów tubylczych i potomków Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie w drodze produktywnego rozwoju gospodarczego, kulturowego, politycznego i społecznego. Rząd Hondurasu – przy koordynacji ze strony Ministerstwa Zatrudnienia i Zabezpieczenia Społecznego (STSS) i wsparciu przez DINAFROH – angażuje się obecnie w proces konsultacji, na podstawie których zostanie sporządzone i przyjęte prawo dotyczące dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody ze wszystkimi organizacjami reprezentującymi dziewięć ludów tubylczych i potomków Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie, przy wsparciu ze strony UNDP i specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. praw ludów tubylczych.

4.2.11.7 Instytut ds. Dostępu do Informacji Publicznych (IAIP)

IAIP to zdecentralizowany organ rządowy odpowiedzialny za wspieranie i ułatwianie dostępu obywateli do informacji publicznych oraz za regulowanie i nadzorowanie procedur instytucjonalnych w zakresie ochrony, klasyfikacji i przechowywania informacji publicznych.

W ramach systemu zapewnienia legalności do obowiązków IAIP należy zapewnienie, aby obywatele mogli korzystać z przysługującego im prawa do uczestnictwa w zarządzaniu sprawami publicznymi, a sprawowanie funkcji publicznych i stosunki łączące państwo i osoby fizyczne opierały się na przejrzystych zasadach. Informacje na temat sektora leśnego są publikowane na jednym portalu IAIP dotyczącym przejrzystości i na portalu ICF, a ich szczegółowy opis znajduje się na portalu każdej instytucji. Ponadto w załączniku VIII określono środek uzupełniający polegający na stworzeniu systemu zarządzania obejmującego informacje przeznaczone do wiadomości publicznej.

4.2.11.8 Narodowa Komisja Praw Człowieka (CONADEH)

CONADEH monitoruje przestrzeganie praw i gwarancji określonych w konstytucji republiki, Powszechnej deklaracji praw człowieka i innych traktatach i konwencjach ratyfikowanych przez Honduras.

4.2.11.9 Narodowy System Badań w Dziedzinie Lasów, Obszarów Chronionych oraz Dzikiej Fauny i Flory (SINFOR)

SINFOR to publiczno-prywatna platforma międzyinstytucjonalna utworzona na mocy LFAPVS, która organizuje, wspiera i promuje badania naukowe między innymi w dziedzinie sektora leśnego, obszarów chronionych, dzikiej fauny i flory, a także zachęca do transferu wiedzy eksperckiej i technologii w Hondurasie.

Jej rolą jest zapewnianie aktualnych informacji na potrzeby formułowania strategii, zasad i regulacji gwarantujących zrównoważony charakter sektora i zarządzanie nim. W ramach prac w zakresie planowania i wspierania badań w dziedzinie lasów, obszarów chronionych oraz dzikiej fauny i flory priorytetem SINFOR jest poszukiwanie możliwości badawczych, które można określić w krajowych planach i strategiach – takich jak ENCTI – oraz strategicznych planów dotyczących poszczególnych instytucji członkowskich i innych inicjatyw związanych z sektorem.

4.3 Prywatny sektor leśny

W ramach systemu zapewnienia legalności do podmiotów prywatnego sektora leśnego zaliczają się podmioty, które za wynagrodzeniem zajmują się zarządzaniem surowcem lub jego wytwarzaniem, pozyskiwaniem z lasu, transportem, przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu, a także uczestniczą w jego wywozie i przywozie.

Ze względu na różnorodność zaangażowanych organizacji i zakres ich działalności handlowej wprowadzono podział na kilka kategorii. Kodeks podatkowy wyróżnia następujące kategorie: (i) osoby fizyczne, (ii) osoby prawne, w tym: spółki cywilne i handlowe, spółdzielnie i stowarzyszenia producentów oraz ogólnie stowarzyszenia lub podmioty posiadające status osoby prawnej na mocy prawa publicznego lub prywatnego, oraz (iii) podmioty, wspólnoty, organizacje (ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie, grupy wspólnotowe) lub podmioty, które stanowią jednostki funkcjonalne lub składnik aktywów, nawet jeżeli nie posiadają osobowości prawnej.

Kolejny podział opiera się na liczbie pracowników zatrudnionych w danym przedsiębiorstwie: mikroprzedsiębiorstwa leśne, z których większość to przedsiębiorstwa rodzinne, zatrudniają maksymalnie cztery osoby, małe przedsiębiorstwa leśne zatrudniają 5–10 osób, średnie przedsiębiorstwa leśne zatrudniają 11–100 osób, natomiast duże przedsiębiorstwa leśne liczą ponad 100 pracowników.

W LFAPVS ustanawia się trzy kategorie przedsiębiorstw: przedsiębiorstwo wytwarzające produkty leśne, zajmujące się obróbką pierwotną, zajmuje się wstępnym przetwórstwem drewna okrągłego lub dowolnego innego rodzaju drewna lub surowca innego niż drewno pochodzące z lasu; przedsiębiorstwo wytwarzające lub przetwarzające produkty leśne, zajmujące się obróbką wtórną, przetwarza produkty pochodzące od przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty leśne, zajmującego się obróbką pierwotną; oraz składy drewna lub produktów z drewna, które wprowadzają różne produkty z drewna do obrotu.

Należy zauważyć, że powyższy opis dotyczy wyłącznie przemysłu wykorzystującego drewno sosnowe. W przypadku drewna drzew liściastych na dzień wejścia w życie niniejszej Umowy żadne przedsiębiorstwa wytwarzające produkty leśne, zajmujące się obróbką pierwotną, nie są zarejestrowane ani nie prowadzą działalności w Hondurasie. Ponadto drewno pozyskiwane z lasu zasadniczo ma formę drewna zgrubnie obrobionego a nie drewna okrągłego, ponieważ zostaje ono zgrubnie obrobione w lesie i przyciągnięte do punktów zbiórki do dalszego transportu pojazdami silnikowymi do przedsiębiorstw przetwórczych lub do składów drewna na sprzedaż. Składowiska lub miejsca gromadzenia to z definicji miejsca, w których produkty z drewna są składowane w celu dalszego przekazania, gdzie nie dochodzi do przeniesienia ich własności. Z kolei składy drewna to miejsca, w których właściciele składów kupują produkty z drewna od dostawców i sprzedają je klientom.

W ramach rutynowych kontroli oraz na podstawie sprawozdań z nadzoru społecznego sporządzanych przez CCF, ICF będzie regularnie monitorować wszelkie zmiany w łańcuchu produkcji leśnej, obejmującym lasy sosnowe i liściaste, obszary zalesiania lub pojedyncze drzewa poza lasami, aby zapobiegać występowaniu jakiejkolwiek działalności leśnej nieobjętej systemem zapewnienia legalności. Jeżeli w przyszłości na skutek przeglądu stosowania ram prawnych w organizacji sektora leśnego wprowadzone zostaną zmiany, system zapewnienia legalności zostanie dostosowany, aby zapewnić uwzględnienie wszystkich źródeł drewna.

To właśnie te podmioty przeprowadzają procesy produkcji, przez co to właśnie one muszą zapewnić zgodność ze wskaźnikami i środkami weryfikacji w granicach posiadanych kompetencji. W tym celu stosują prawidłowe i odpowiednie kontrole wewnętrzne dotyczące zezwoleń na pozyskiwanie i produkcję drewna, zgodne z obowiązkami takich podmiotów w kwestiach związanych z zatrudnieniem, środowiskiem, podatkami (zarówno na szczeblu narodowym, jak i gminnym), transportem, handlem oraz we wszelkich innych kwestiach określonych w ramach różnych wskaźników. Podmioty te są również zobowiązane do prowadzenia odpowiedniej dokumentacji obejmującej wymagane dokumenty potwierdzające i określone środki weryfikacji.

Podobnie organizacje prywatnego sektora leśnego podlegają mechanizmom weryfikacji zgodności z prawem realizowanym przez instytucje państwowe w granicach swoich kompetencji.

4.4 Organizacje społeczeństwa obywatelskiego

W ramach prawnych Hondurasu obywatelom państwa powierza się prawo i obowiązek uczestnictwa w sprawowaniu kontroli społecznej nad działaniami podejmowanymi przez władze. Do sektora leśnego należą różnego rodzaju organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające na rzecz egzekwowania prawa, które wnoszą aktywny i skuteczny wkład w środki weryfikacji. Organizacje te obejmują:

4.4.1 Organizacje lokalne

LFAPVS ustanawia organy odpowiedzialne za udział społeczeństwa, konsultacje publiczne i wsparcie dla ICF, takie jak CCF, zorganizowane i działające na szczeblu lokalnym lub wspólnotowym w oparciu o struktury gminne, regionalne lub centralne. W ENCTI wskazuje się na znaczenie takich podmiotów w sprawowaniu kontroli społecznej, szczególnie na szczeblu gminnym i wspólnotowym, wspieraniu weryfikacji planów urządzenia lasu, rocznych planów operacyjnych lub innego rodzaju pozwoleń, a także promowaniu używania legalnego drewna. Cel ten osiąga się w porozumieniu z instytucjami państwowymi, w szczególności z ICF.

4.4.2 Organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju

Działania w sektorze leśnym, zarówno na szczeblu instytucjonalnym, jak i terytorialnym, wspiera wiele krajowych i międzynarodowych organizacji pozarządowych działających na rzecz rozwoju (3). Zakres działalności takich organizacji obejmuje między innymi następujące kwestie: organizację, budowanie zdolności organów odpowiedzialnych za udział społeczeństwa na szczeblu gminnym i wspólnotowym, wpływ polityczny, kontrolę społeczną, wsparcie techniczne i ochronę praw człowieka.

Na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju opracują własną metodę realizacji działań w zakresie nadzoru społecznego. Sprawozdania z takiego nadzoru społecznego będą składane między innymi do wspólnego komitetu w celu podjęcia odpowiedniego działania. W ten sposób utworzony zostanie system partycypacyjny, który przyczyni się do ciągłego udoskonalania procedur zarządzania ustanowionych niniejszą Umową.

Co więcej, ustanowiony zostanie również system rozpatrywania skarg wspomagający wykonywanie funkcji nadzoru społecznego, opisany w sekcjach 10 i 11.

4.5 Ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujący w Hondurasie

Honduras jest zamieszkały przez dziewięć ludów tubylczych oraz potomków Afrykanów. Większość tych ludów zamieszkuje rozległe obszary leśne, na których występują zarówno obszary chronione, jak i lasy produkcyjne. Ludy te są następujące: Pech, Tawahkas, Lencas, Maya Chortís, Tolupanes, Miskitu, Nahuas, Garífunas oraz anglojęzyczny lud pochodzenia afrykańskiego. Ludy te posiadają reprezentujące je organizacje. Jedną z takich organizacji jest Konfederacja Ludów Tubylczych Hondurasu (CONPAH).

Ludy te są podmiotami uczestniczącymi we wdrażaniu systemu zapewnienia legalności, w tym w odniesieniu do zasady 2 przewidzianej matrycach legalności: „Honduras przestrzega praw ludów tubylczych i potomków Afrykanów zamieszkujących w Hondurasie na obszarach leśnych”.

W sektorze leśnym ludy tubylcze i potomkowie Afrykanów zamieszkujący w Hondurasie:

— są beneficjentami procesów legalizacyjnych i respektowania terenów, które są w ich posiadaniu do nich w drodze dziedziczenia po przodkach,

— angażują się we wdrażanie mechanizmów i procedur dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody ustanowionych na potrzeby poszanowania prawa do samostanowienia i autonomii zgodnie z konwencją nr 169 MOP i Deklaracją praw ludów tubylczych przyjętą przez ONZ, oraz

— prowadzą działalność handlową na obszarach lasów produkcyjnych zgodnie z matrycami legalności i mającymi zastosowanie wymogami systemu zapewnienia legalności.

4.6 Budowanie zdolności

Opis budowania zdolności celem zapewnienia skutecznego działania systemu i legalności produktów z drewna znajduje się w załączniku VIII. Każdy środek będzie formułowany z uwzględnieniem przeglądu zdolności, jakie muszą posiadać wszystkie podmioty zaangażowane we wdrażanie systemu zapewnienia legalności.

5. ZASIĘG SYSTEMU ZAPEWNIENIA LEGALNOŚCI

Całe drewno i wszystkie produkty z drewna pochodzące z Hondurasu, objęte systemem zapewnienia legalności, muszą pochodzić z prywatnych, gminnych lub narodowych lasów (czy to naturalnych, czy zasadzonych) zarządzanych w oparciu o administracyjne i techniczne kryteria zakładające maksymalną wydajność, różnorodne wykorzystanie i równość społeczną, co ma służyć zapewnieniu zrównoważonego charakteru ekosystemów oraz ich potencjału produkcyjnego, ochronnego i środowiskowego.

System zapewnienia legalności będzie również obejmował swoim zasięgiem drewno z innych państw, jeżeli jego importerzy mogą dowieść, że drewno pochodzi z legalnych źródeł i zostało przywiezione zgodnie zarówno z prawem kraju pochodzenia, jak i z prawem Hondurasu. Wszystkie podmioty będą podlegać systemowi zapewnienia legalności, w tym podmioty posiadające własne prywatne certyfikaty gospodarki leśnej i łańcuch kontroli pochodzenia produktu oraz podmioty posiadające plantacje leśne do celów handlowych.

5.1 Produkty z drewna objęte systemem zapewnienia legalności

System zapewnienia legalności obejmuje wszystkie produkty określone w załączniku I do niniejszej Umowy. Art. 102 LFAPVS zawiera zakaz wywozu niektórych produktów z drewna, stanowi bowiem, że drewno z gatunków liściastych pochodzących z lasów naturalnych może być wywożone wyłącznie jako drewno przetworzone. Wywóz drewna okrągłego lub drewna zgrubnie obrobionego tych gatunków nie jest zatem dozwolony.

Chociaż drewno okrągłe lub drewno zgrubnie obrobione tych gatunków nie może być wywożone, jest ono objęte przez system zapewnienia legalności, niezależnie od stopnia, w jakim zostało przetworzone.

Produkty z drewna niewymienione w załączniku I do niniejszej Umowy nie podlegają procedurze wydawania zezwoleń FLEGT, jeżeli są wywożone do Unii. W tym przypadku unijni importerzy tych produktów z Hondurasu muszą zachować należytą staranność zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (4) w celu wykazania, że są one legalne.

5.2 Rynki objęte systemem zapewnienia legalności

System zapewnienia legalności będzie miał zastosowanie do produktów z drewna wprowadzonych na wszystkie rynki, zarówno eksportowe, jak i krajowe. Wysiłki ukierunkowane na wzmocnienie systemu zapewnienia legalności będą jednak traktowane priorytetowo przez rozróżnienie rynków w następujący sposób:

— rynek unijny: weryfikacja legalności produktów wywożonych na rynek Unii będzie miała zastosowanie zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy, która uznaje zezwolenie FLEGT za warunek konieczny, gdy tylko zostanie potwierdzone, że system jest gotowy do wydawania zezwoleń FLEGT zgodnie z procedurą określoną w załączniku VII;

— inne rynki międzynarodowe: weryfikacja legalności wywożonych produktów będzie miała zastosowanie zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy, niezależnie od kraju przeznaczenia wywozu, a ich legalność będzie potwierdzona zezwoleniem H-Legal;

— rynek krajowy: weryfikacja legalności produktów wprowadzonych na rynek krajowy będzie miała zastosowanie zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy, a legalność podmiotów będących właścicielami tych produktów będzie wykazywana za pomocą świadectw zgodności prawnej.

Na wszystkich tych etapach wdrażania systemu zapewnienia legalności, zostaną przyjęte środki zapobiegające wprowadzaniu do łańcucha dostaw w sektorze leśnym drewna o nieznanym lub nielegalnym pochodzeniu. Zdolność do wdrożenia systemu zapewnienia legalności zostanie zwiększona przez zastosowanie środków określonych w załączniku VIII.

5.3 Źródła drewna objęte systemem zapewnienia legalności

Źródła drewna objęte systemem zapewnienia legalności dzieli się w następujący sposób:

5.3.1 Drewno pozyskane na terytorium krajowym

Drewno pozyskane na terytorium krajowym pochodzi z następujących źródeł:

1. lasy, zarówno naturalne, jak i plantacje;

2. obszary, na których ustanowiono systemy rolno-leśne, tj. drzewa naturalne lub posadzone, połączone z innymi gatunkami takimi jak kawa, kakao lub inne uprawy rolne;

3. drzewa iglaste lub liściaste rozproszone poza lasami.

Drewno może być pozyskiwane w lasach liściastych albo sosnowych, niezależnie od tego kto jest posiadaczem gruntu. Pozyskiwanie może odbywać się w jeden z następujących sposobów:

— zgodnie z planem urządzenia lasu i jego rocznymi planami operacyjnymi zatwierdzonymi przez ICF w odniesieniu do: — beneficjentów wspólnotowych, którzy zawarli grupowe umowy o urządzeniu lasów wspólnotowych (umowy o urządzeniu lasów wspólnotowych, CMFC); — indywidualnych beneficjentów umów o urządzeniu lasów; oraz — właścicieli lasów prywatnych, gminnych (ejido), narodowych i państwowych;

— zgodnie z specjalnym planem dotyczącym systemów rolno-leśnych i rocznymi planami ścinki dla właścicieli systemów rolno-leśnych na gruncie prywatnym i gminnym (ejido);

— zgodnie z planem ratowania dotyczącym pozyskiwania drewna z lasów dotkniętych klęskami żywiołowymi, szkodnikami lub chorobami, publicznymi lub prywatnymi robotami budowlanymi oraz zmianą roślinności na gruntach rolnych. Plany ratowania na terenach, na których mają być prowadzone publiczne lub prywatne roboty budowlane lub ma dojść do zmiany roślinności na gruncie rolnym, wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem przez MiAmbiente zezwolenia środowiskowego. Plany ratowania związane ze zmianą roślinności tymczasowych lub stałych upraw rolnych mają zastosowanie wyłącznie do gruntów rolnych. Art. 93 LFAPVS stanowi, że naturalne użytkowanie gruntów leśnych musi być zachowane i przestrzegane zgodnie z polityką i przepisami prawnymi dotyczącymi planowania przestrzennego. Podobnie w art. 294 rozporządzenia wykonawczego do LFAPVS zakazuje się zmian roślinności w lasach produkcyjnych, dla których istnieją plany urządzenia lasu, oraz na gruntach o wysokim potencjale leśnym. Sekcja 7.7 niniejszego załącznika zawiera szczegółowy opis weryfikacji produktów z drewna powstałych w wyniku zmiany użytkowania gruntów;

— zgodnie z planem odbudowy w zakresie pozyskiwania leśnych produktów ubocznych objętych wcześniejszym pozwoleniem (roczny plan operacyjny, roczny plan ścinki, zezwolenia na pozyskiwanie drewna z certyfikowanych plantacji oraz plany ratowania);

— zgodnie z zezwoleniem na pozyskiwanie drewna z certyfikowanych plantacji (APC) w celu pozyskania drewna z plantacji leśnych certyfikowanych przez ICF.

Rozproszone drzewa poza lasami, znajdujące się głównie na terenach mieszkalnych i terenach gospodarstw hodowlanych, były tradycyjnie głównym źródłem dostaw drewna dla stolarni. Honduras nie posiada jednak jeszcze przepisów regulujących komercyjne pozyskiwanie tych drzew, dlatego też w załączniku VIII zawarto środek uzupełniający dotyczący tej kwestii. Po wejściu w życie tych przepisów zostaną one włączone do odpowiedniego wskaźnika matryc legalności zgodnie z procedurą przewidzianą w sekcji 4 załącznika II.

Przed aktualizacją matryc legalności to źródło drewna zostanie już włączone do systemu zapewnienia legalności, a podmioty sektora leśnego pozyskujące drewno z tego źródła muszą stosować wszystkie pozostałe wymogi systemu zapewnienia jakości.

5.3.2 Drewno przywożone

Zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, które przywożą drewno, muszą wdrożyć procedury należytej staranności, aby udowodnić, że ryzyko nielegalnego postępowania w odniesieniu do drewna przywożonego jest znikome i że eksporterzy z państwa pozyskania przestrzegają prawa. Zakres tej procedury należytej staranności zostanie określony na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy; w załączniku VIII zawarto środek uzupełniający dotyczący wdrażania procedur należytej staranności w Hondurasie.

5.3.3 Drewno nieobjęte systemem zapewnienia legalności

Następujące dwa rodzaje drewna nie są objęte systemem zapewnienia legalności i nie będą podlegać systemowi zezwoleń FLEGT:

— Drewno przewożone w tranzycie Drewno przewożone w tranzycie to drewno pochodzące z państw trzecich lub drewno, które jest tymczasowo wprowadzane na terytorium Hondurasu w ramach jednego zgłoszenia tranzytowego, a którego ostatecznym miejscem przeznaczenia jest inne państwo. Musi być ono identyfikowane i przechowywane oddzielnie od łańcucha dostaw drewna wyprodukowanego w Hondurasie lub drewna przywożonego. Drewno przewożone w tranzycie nie będzie objęte systemem zapewnienia legalności i dlatego nie można dla niego wydać zezwolenia FLEGT ani zezwolenia H-Legal. W sekcji 7.5 wyjaśniono, w jaki sposób będą działać mechanizmy kontroli tranzytu tych produktów, aby zagwarantować, że nie zostaną one wprowadzone do krajowego łańcucha dostaw.

— Drewno skonfiskowane Produkty z drewna skonfiskowane w związku z naruszeniem przepisów prawa Hondurasu lub niedopełnieniem obowiązku zachowania należytej staranności w przypadku drewna przywożonego są wyłączone z systemu zapewnienia legalności. ICF i siły bezpieczeństwa są upoważnione do prowadzenia niezbędnych dochodzeń w celu umożliwienia prokuraturze prowadzenia postępowań w tych sprawach. W sekcji 7.6 wyjaśniono, co dzieje się z drewnem zajętym lub skonfiskowanym.

5.4 Zakres podmiotów objętych systemem zapewnienia legalności

Zgodnie z niniejszą Umową „podmiotem” jest każda osoba fizyczna lub prawna, która podejmuje działania w łańcuchu produkcji leśnej. Zakres działań podejmowanych przez podmioty, objętych system zapewnienia legalności opisano w tabeli 1.

Tabela 1.

Zakres działalności podmiotów sektora leśnego.

Podmiot Zakres działania w ramach systemu zapewnienia legalności 1. Właściciel prywatnego obszaru leśnego (w tym wspólnoty tubylcze z tytułem własności ziemi) i wspólnego gruntu (gminy) Występuje z wnioskiem o przyznanie prawa posiadania gruntu lub dostarcza dowody potwierdzające prawo własności. Przed rozpoczęciem działań związanych z pozyskaniem drewna zwraca się do ICF o zatwierdzenie planu urządzenia lasu i związanych z nim rocznych planów operacyjnych, planu ratowania lub planu odbudowy. Występuje z wnioskiem do ICF o zezwolenia na transport pozyskanego drewna oraz zgłasza wykorzystane zezwolenia na transport, które są wprowadzane do bazy danych SIRMA. Przedstawia dowody na to, że zasady dotyczące dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody były przestrzegane, w stosownych przypadkach. 2. Właściciel obszaru z systemem rolno-leśnym Występuje z wnioskiem o zatwierdzenie specjalnego planu dotyczącego systemów rolno-leśnych i rocznego planu ścinki na potrzeby pozyskania drewna w ramach systemu rolno-leśnego. Występuje z wnioskiem do ICF o zezwolenia na transport pozyskanego drewna oraz zgłasza wykorzystane zezwolenia na transport, które są wprowadzane do bazy danych SIRMA. 3. Właściciel plantacji leśnej Występuje z wnioskiem do ICF o wydanie certyfikatu plantacji leśnej i zezwolenia na pozyskiwanie drewna z certyfikowanej plantacji. Występuje z wnioskiem do ICF o zezwolenia na transport pozyskanego drewna oraz zgłasza wykorzystane zezwolenia na transport, które są wprowadzane do bazy danych SIRMA. 4. Użytkownik/ osoba zajmująca dany obszar Uzyskuje umowę użytkowania w wyniku procedur legalizacji gruntów, która umożliwia użytkownikowi/ osobie zajmującej dany obszar prowadzenie działalności w zakresie gospodarki leśnej. Wymogi, które muszą spełnić prywatni beneficjenci legalizacji narodowych obszarów leśnych określono w LFAPVS. Występuje z wnioskiem do ICF o zezwolenie na ponowne zalesienie nieruchomości lub prowadzenie innej działalności w zakresie leśnictwa/ochrony środowiska. Występuje z wnioskiem o certyfikację plantacji, a następnie o zezwolenie na pozyskiwanie drewna z tej plantacji. 5. Użytkownik obszarów leśnych (w tym grupy wspólnotowe) Aby prowadzić działalności w zakresie gospodarki leśnej, ubiega się o podpisanie umowy o urządzeniu lasu; a w celu pozyskania drewna z obszaru leśnego występuje do ICF z wnioskiem o zatwierdzenie planu urządzenia lasu, planu ratowania lub planu odbudowy. 6. Wykonawca Wynajęty przez właściciela lasu, gdy ten nie pozyskuje bezpośrednio drewna z zasobów własnych. Pozyskuje, załadowuje i transportuje drewno z lasu do przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne, zajmujących się obróbką pierwotną, lub składów drewna oraz może je również sprzedawać. Zgłasza regionalnemu biuru leśnictwa, że jest zarejestrowany, oraz sporządza wykaz sprzętu i kluczowych pracowników, których zatrudnia do pozyskiwania i transportu drewna. Jest odpowiedzialny za korzystanie z zezwolenia na transport (zatwierdzonego ICF) i listu przewozowego (zatwierdzonego przez SAR). Beneficjent lub posiadacz zezwolenia na pozyskiwanie drewna, który zleca podwykonawstwo jest odpowiedzialny za zapewnienie zgodności z obowiązującymi przepisami. 7. Przewoźnik Świadczy usługi transportowe w odniesieniu do towarów, w tym przypadku drewna, niezależnie od tego, czy jest to transport drewna okrągłego z miejsca pozyskania do przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty leśne lub składu drewna, czy też transport produktów z drewna poddanego obróbce z przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty leśne do ostatecznego miejsca przeznaczenia. Ogólnie rzecz biorąc, z tego rodzaju usługi korzysta właściciel lasu, wykonawca lub przedsiębiorstwo wytwarzające produkty leśne. W przypadku lasów liściastych w dniu wejścia w życie niniejszej Umowy przewoźnik jest zaangażowany od momentu, w którym drewno zgrubnie obrobione pochodzące z lasu zostało zgromadzone poza nim w punkcie zbiórki, a pojazdy są wykorzystywane do transportowania drewna z tego punktu do przedsiębiorstw leśnych lub składów drewna. Przedkłada organom dokumenty, które potwierdzają legalność transportowanych produktów (zezwolenie na transport, faktura zatwierdzona przez SAR oraz list przewozowy lub faktura w stosownych przypadkach). 8. Wykwalifikowany technik leśny (TFC) Sporządza plany urządzenia lasu, specjalne plany dla systemów rolno-leśnych oraz związane z nimi plany roczne, plany ratowania i plany odbudowy w imieniu właściciela lasu. (Ponosi wyłączną odpowiedzialność za zarządzanie realizacją rocznych planów operacyjnych opracowanych dla planów urządzenia lasu. W tym celu przedkłada ICF w imieniu właściciela lasu protokół powołania i zatwierdzenia oraz staje się administratorem rocznego planu operacyjnego.) Jest odpowiedzialny za zgodność z normami technicznymi regulującymi poszczególne sposoby pozyskiwania drewna, którym zarządza. Jest również odpowiedzialny za składanie miesięcznych sprawozdań z postępów w zakresie zezwoleń na transport wykorzystywanych w lesie, w których podaje szczegółowe informacje na temat pozyskanego drewna, poparte kopiami wykorzystanych zezwoleń. 9. Niezależny technik leśny (TFI) Sporządza plany urządzenia lasu, specjalne plany dla systemów rolno-leśnych oraz związane z nimi plany roczne, plany ratowania i plany odbudowy. Jest odpowiedzialny za zgodność z normami technicznymi regulującymi poszczególne sposoby pozyskiwania drewna, którym zarządza. Jest również odpowiedzialny za składanie miesięcznych sprawozdań z postępów w zakresie zezwoleń na transport wykorzystywanych w lesie, w których podaje szczegółowe informacje na temat pozyskanego drewna, poparte kopiami wykorzystanych zezwoleń. 10. Eksporter Występuje do ICF z wnioskiem o wydanie zezwolenia FLEGT (dla Unii) lub zezwolenia H-Legal (dla innych miejsc przeznaczenia) w zależności od tego, gdzie mają być wysłane dostawy. Zwraca się do organu celnego o zezwolenia na wywóz, w tym handlową fakturę przywozu, jednolite zgłoszenie celne (DUA) i inne dokumenty potwierdzające legalność wywożonych produktów, które dotyczą zarówno ograniczeń w zakresie zdrowia publicznego, jak i przepisów taryfowych i pozataryfowych, w tym świadectw CITES w stosownych przypadkach. 11. Importer Zwraca się do organu celnego o zezwolenia na przywóz, w tym handlową fakturę przywozu, DUA i inne dokumenty potwierdzające legalność przywożonych produktów, które dotyczą zarówno ograniczeń w zakresie zdrowia publicznego, jak i przepisów taryfowych i pozataryfowych, w tym świadectw CITES w stosownych przypadkach. Wdraża mechanizmy należytej staranności w celu weryfikacji legalności nabywanych produktów z drewna. 12. Właściciel przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty leśne, zajmującego się obróbką pierwotną Prowadzi aktualny rejestr produktów wprowadzanych i otrzymywanych oraz przedkłada ICF miesięczne sprawozdania z produkcji, do których załącza zatwierdzone faktury sprzedaży. Zwraca się o wystawienie faktur oraz przedkłada SAR miesięczne i roczne deklaracje sprzedaży, wraz z załączonymi odpowiednimi zatwierdzonymi fakturami sprzedaży i listami przewozowymi. Wdraża mechanizmy należytej staranności w celu weryfikacji legalności nabywanych produktów. W przypadku lasów liściastych nie istnieją obecnie przedsiębiorstwa wytwarzające produkty leśne, zajmujące się obróbką pierwotną, ponieważ drewno jest zgrubnie obrobione przed opuszczeniem lasu i wprowadzane do obrotu za pośrednictwem przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne, zajmujących się obróbką wtórną, lub składów drewna. 13. Właściciel przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty leśne, zajmującego się obróbką wtórną (w tym stolarnie i inne mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MiPyME)) Prowadzi aktualny rejestr produktów wprowadzanych i otrzymywanych oraz przedkłada ICF miesięczne sprawozdania z produkcji, do których załącza zatwierdzone faktury sprzedaży. Zwraca się o wystawienie faktur oraz przedkłada SAR miesięczne i roczne deklaracje sprzedaży, wraz z załączonymi odpowiednimi zatwierdzonymi fakturami sprzedaży i listami przewozowymi. Wdraża mechanizmy należytej staranności w celu weryfikacji legalności nabywanych produktów. 14. Właściciel składu drewna Prowadzi aktualny rejestr produktów wprowadzanych i otrzymywanych oraz przedkłada ICF miesięczne sprawozdania z produkcji, do których załącza zatwierdzone faktury sprzedaży. Zwraca się o wystawienie faktur oraz przedkłada SAR miesięczne i roczne deklaracje sprzedaży, wraz z załączonymi odpowiednimi zatwierdzonymi fakturami sprzedaży i listami przewozowymi. Wdraża mechanizmy należytej staranności w celu weryfikacji legalności nabywanych produktów. 15. Pracodawca (każdego przedsiębiorstwa należącego do powyższych kategorii podmiotów) Rejestruje pracowników w Honduraskiej Instytucji Zabezpieczenia Społecznego i przestrzega prawa pracy.

6. WERYFIKACJA ZGODNOŚCI Z DEFINICJĄ LEGALNOŚCI

Honduraskie produkty z drewna uznaje się za legalne na podstawie ich definicji przedstawionej w załączniku II.

Weryfikację przeprowadzają agencje rządowe (w stosownych przypadkach wykorzystując dane wejściowe dostarczone przez uznane prywatne mechanizmy certyfikacji zgodnie z sekcją 8) i polega ona na przeprowadzeniu odpowiednich kontroli w celu zapewnienia legalności produktów z drewna.

Weryfikacja musi być wystarczająco solidna i skuteczna, aby zapewnić identyfikację wszelkich przypadków nieprzestrzegania wymogów określonych w matrycach legalności przedstawionych w załączniku II, na różnych etapach łańcucha dostaw na rynku krajowym. Legalność drewna przywożonego i wprowadzanego do krajowego łańcucha dostaw musi również zostać poddana weryfikacji.

6.1 Zasady weryfikacji legalności

Na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy Strony, za pośrednictwem wspólnego komitetu, zaktualizują i zatwierdzą podręcznik weryfikacji opisujący metodykę weryfikacji, która musi być stosowana, aby sprawdzić zgodność z prawem w przypadku każdego wskaźnika i środka weryfikacji zidentyfikowanych jako kluczowe elementy dla ustanowienia matryc legalności. Każdy ze wskaźników określa organ lub jednostkę w każdej instytucji odpowiedzialne za weryfikację oraz dokumenty podlegające weryfikacji. Ponadto określona zostanie częstotliwość z jaką sprawdzane są wskaźniki, a także wskazane zostanie miejsce przechowywania rejestrów zawierających informacje i dokumenty (zarówno w formie papierowej, jak i cyfrowej) przechowywane w różnych instytucjach zgodnie z zakresem ich odpowiedzialności.

6.1.1 Instytucje zaangażowane w weryfikację legalności

Weryfikację przeprowadzają jasno określone instytucje dysponujące odpowiednimi zasobami, systemami zarządzania, przeszkolonym personelem oraz rygorystycznymi i skutecznymi mechanizmami kontroli konfliktu interesów. Cały personel odpowiedzialny za weryfikację w poszczególnych instytucjach posiada umiejętności i doświadczenie niezbędne do wykonywania swojej pracy i jest odpowiednio nadzorowany.

ICF i pozostałe instytucje będące częścią systemu zapewnienia legalności posiadają strukturę organizacyjną i funkcjonalną umożliwiającą sprawdzenie, czy wszystkie podmioty przestrzegają wskaźników legalności. Biorąc pod uwagę ilość informacji, która powstanie w wyniku weryfikacji podmiotów przeprowadzonych przez każdą instytucję, oraz konieczność rejestrowania i aktualizowania tych informacji, wyniki weryfikacji zostaną dodane do bazy danych dostępnej dla działu ds. weryfikacji legalności ICF. Dzięki temu dział ds. weryfikacji będzie na bieżąco otrzymywać wszystkie informacje niezbędne do wydawania świadectw zgodności prawnej podmiotów i przeglądu ich ważności. Aby możliwe było gromadzenie i aktualizowanie danych, konieczna jest koordynacja instytucji opisana w sekcji 11.

Na poniższym wykresie przedstawiono przepływ danych między poszczególnymi podmiotami systemu zapewnienia legalności w celu weryfikacji zgodności z prawem:

Tabela 2 opisuje mechanizmy weryfikacji zgodności z prawem przedstawione na poprzednim wykresie.

Tabela 2.

Opis mechanizmów weryfikacji zgodności z prawem.

Lp. Opis 1 Podmiot sektora leśnego: osoba fizyczna lub prawna prowadząca działalność w łańcuchu dostaw produktów leśnych. 2 Wniosek o środki weryfikacji (załącznik II). 3 Metoda opracowywania środków weryfikacji przez każdą instytucję. Niektóre środki weryfikacji opracowuje się tylko raz, a inne – okresowo. 4 Utworzenie fizycznych lub elektronicznych środków weryfikacji (załącznik II). 5 Metodyka weryfikacji. Po zidentyfikowaniu przypadku niezgodności każda instytucja wdraża procedury dokumentowania, przetwarzania, monitorowania i wprowadzania informacji do bazy danych działu ds. weryfikacji legalności. 6 Działanie naprawcze lub karne związane z nieprzestrzeganiem prawa wynikającym z działania administracyjnego lub działania z urzędu (załącznik V, sekcja 9). 7 Zestawienie wspólnych danych z weryfikacji zgodności z prawem przez wszystkie instytucje za pomocą narzędzi takich jak SIRMA, SNIF, geoportal ICF i innych narzędzi tych instytucji (załącznik V, sekcje 6 i 7). 8 Wniosek do działu ds. weryfikacji legalności o wystawienie świadectwa zgodności prawnej potwierdzającego legalność podmiotu (załącznik V, sekcja 6 i 7). 9 Zestawienie danych działu ds. weryfikacji legalności, aby podmiot mógł dokonać oceny zgodności z matrycami legalności i przeprowadzić kontrolę łańcucha dostaw. Jeżeli wynik jest pozytywny, dział ds. weryfikacji legalności wystawia świadectwo zgodności prawnej, które stanowi dla nabywców na rynku krajowym gwarancję, że podmioty spełniły wymogi systemu zapewnienia legalności (załącznik V, sekcja 6 i 7). 10 Wniosek skierowany do jednostki wydającej zezwolenia FLEGT o wydanie zezwolenia FLEGT lub zezwolenia H-Legal potwierdzającego legalność działalności podmiotu, tak aby mógł wywozić swoje produkty na dowolny rynek (załącznik IV). 11 Decyzja jednostki wydającej zezwolenia FLEGT o tym, czy dany podmiot działa zgodnie z prawem. Jeżeli wniosek działu ds. weryfikacji jest pozytywny (tj. dany podmiot spełnia wszystkie wymogi systemu zapewnienia legalności), wystawia on zezwolenie FLEGT (rynek unijny) albo zezwolenie H-Legal (inne rynki), stanowiące dowód dla klientów na rynku międzynarodowym, że dany podmiot spełnia wymogi systemu zapewnienia legalności. Jeżeli decyzja jest negatywna, jednostka wydająca zezwolenia FLEGT powiadamia o tym wnioskodawcę (podmiot) (załącznik IV). 12 Sporządzanie przez niezależnych audytorów systemu zapewnienia legalności sprawozdań ze swoich ustaleń, zawierających wnioski i zalecenia dla wspólnego komitetu ds. wdrażania umowy, który jest odpowiedzialny za regularne publikowanie tych sprawozdań z audytu (załącznik VI). 13 Sporządzanie przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego sprawozdań z weryfikacji dotyczących zezwoleń na pozyskiwanie drewna i ogólnie sektora leśnego, które są udostępnianie wspólnemu komitetowi (załącznik V, sekcja 4.4.2).

6.1.2 Procedury weryfikacji oparte na matrycach legalności

Podręcznik uzgodniony przez Strony za pośrednictwem wspólnego komitetu będzie zawierał opis metody stosowanej przez zaangażowane instytucje, których zadaniem jest weryfikacja całego wskaźnika lub jego części. W podręczniku określony zostanie organ lub urząd odpowiedzialny za weryfikację oraz podejmowane przez niego działania w celu wykonania tego zadania. Podręcznik będzie również zawierał odniesienie do „częstotliwości weryfikacji”, określające kiedy zweryfikowane zostaną środki weryfikacji; zostanie w nim również wskazany organ lub urząd, który będzie przechowywał kopie tych informacji w formie papierowej lub cyfrowej.

6.1.3 Przechowywanie środków weryfikacji legalności

Kopie w formie papierowej i pliki cyfrowe dokumentów dla każdego środka weryfikacji są przechowywane w każdej instytucji odpowiedzialnej za tworzenie powiązanych środków. Te „instytucjonalne” rejestry są przechowywane przez co najmniej 10 lat, zgodnie z wymogami ustawy o przejrzystości i dostępie do informacji publicznych. Ustawa ustanawia także procedurę przetwarzania informacji (art. 30, 31 i 32), określa co oznacza termin „informacje publiczne” (art. 3) oraz co należy uznać za poufne dane osobowe (art. 7) lub informacje niejawne (art. 8).

Biorąc pod uwagę znaczenie legalności i autentyczności środków weryfikacji, odpowiedzialne instytucje zapewniają prowadzenie rejestrów fizycznych i cyfrowych dla każdego środka weryfikacji. W interesie przejrzystości i skuteczności zarządzania informacjami instytucje zaangażowane w weryfikację w odniesieniu do poszczególnych środków muszą zapewnić, aby informacje zawarte w ich rejestrach były udostępniane innym organizacjom – w tym działowi ds. weryfikacji legalności ICF – skutecznie i w terminie, kiedy jest to wymagane. Podobnie każda instytucja związana z weryfikacją powinna korzystać z przepisów ustawowych, wykonawczych i procedur, które mają zastosowanie w obszarze jej kompetencji, w celu uzyskania niezbędnych informacji od podmiotów i przechowywania ich w swoich rejestrach.

6.1.4 Systemy informacyjne i funkcje weryfikacji

Systemy komputerowe, narzędzia i protokoły, które już istnieją i zostaną opracowane w celu weryfikacji zgodności ze wskaźnikami matryc legalności, umożliwią zgromadzenie zbioru dokumentów i weryfikacji w terenie oraz uzgodnienie danych w całym łańcuchu dostaw drewna. W sekcji 3.2 określono główne narzędzia komputerowe i protokoły stosowane przez instytucje zaangażowane w system zapewnienia legalności. W poniższych punktach zawarto krótki opis obecnie działających systemów informatycznych wspierających instytucje w wykonywaniu ich zadań.

W ICF:

— Narodowy system informacyjny w dziedzinie leśnictwa (SNIF) To narzędzie komputerowe może być wykorzystywane do prowadzenia dynamicznych baz danych dotyczących dokumentacji potwierdzającej własność lasów prywatnych, narodowych i gminnych oraz przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne i składów drewna. System zawiera informacje na temat wszystkich zezwoleń na pozyskiwanie drewna, w tym planów urządzenia, planów operacyjnych, planów ratowania, planów odbudowy, specjalnych planów dotyczących systemów rolno-leśnych oraz pozyskiwania drewna z plantacji certyfikowanych przez ICF. SNIF umożliwia monitorowanie drewna transportowanego między podmiotami pozyskującymi drewno za pośrednictwem łańcucha dostaw.

— System informatyczny umożliwiający śledzenie drewna (SIRMA) To narzędzie komputerowe umożliwia monitorowanie pozyskiwania i transportu drewna na podstawie zapisu zezwoleń na transport wykorzystywanych przy każdym zezwoleniu na pozyskiwanie drewna. System wykorzystuje informacje ze SNIF do prowadzenia rejestru zezwoleń na transport. System ten zestawia informacje na temat zezwoleń zarejestrowanych na transport z lasu do przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne z informacjami na temat produktów wprowadzanych i otrzymywanych w każdym ogniwie łańcucha za pomocą miesięcznych sprawozdań składanych przez każdy podmiot. Informacje przechowywane w rejestrach umożliwiają monitorowanie produkcji, dystrybucji lub sprzedaży oraz zapasów.

— Geoportal Ta wirtualna platforma zawierająca mapę honduraskich lasów pokazuje położenie geograficzne i powierzchnię obszarów chronionych, obszarów przydzielonych w ramach umów dotyczących gospodarki leśnej, zadeklarowanych mikrozlewni, infrastruktury drogowej, planów urządzenia lasu i map referencyjnych. Geoportal jest powiązany ze SNIF. Informacje te wykorzystuje się do wyznaczania tras przepływu drewna oraz ułatwiają one planowanie punktów kontrolnych na potrzeby weryfikacji na autostradach i we wrażliwych punktach sieci drogowej. W miarę powstawania modułów SNIF będą tworzone powiązania między nimi a Geoportalem: rejestr m.in. planów ratowania, specjalnych planów dotyczących systemów rolno-leśnych, certyfikowanych plantacji leśnych i przedsiębiorstw wytwarzających produkty leśne.

W SAR:

— Elektroniczny System Skarbu Państwa (e-opodatkowanie) Portal ten udostępnia podatnikom drukowane formularze do składania deklaracji podatkowych. System ten pozwala np. na krzyżowe sprawdzanie informacji pomiędzy miesięcznymi deklaracjami podatników, tj. podatkami dochodowymi, a miesięcznymi sprawozdaniami przedkładanymi ICF przez podmioty.

— System administracji podatkowej i finansowej (SAFT) System ten zwiększa wydajność, skuteczność, terminowość i przejrzystość gminnej administracji finansowej przez zautomatyzowane i zintegrowane zarządzanie procedurami administracyjnymi i finansowymi na podstawie przepisów krajowych. System ułatwia wdrażanie kontroli wewnętrznych, przetwarza gminne informacje finansowe w sposób zintegrowany oraz może być połączony z innymi programami do generowania danych statystycznych i map cyfrowych.

— Narodowy Rejestr Podatkowy (RTN) Osoby fizyczne i prawne oraz organizacje lub podmioty, które nie posiadają osobowości prawnej, ale prowadzą działalność, w związku z czym są zobowiązani do płacenia podatków, muszą zarejestrować się w Narodowym Rejestrze Podatkowym (RNT) prowadzonym przez organy podatkowe zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami. W przypadku osób fizycznych ich numer w RNT jest taki sam jak numer w Narodowym Rejestrze Osób (RNP), z jedną dodatkową cyfrą, i pozostaje bez zmian przez całe życie. Osoby prawne należy wpisać do RNT w momencie zarejestrowania lub utworzenia.

W IP:

— Honduraski Narodowy System Zarządzania Nieruchomościami (SINAP) Jest to system informatyczny wykorzystywany jako oficjalna platforma rządowa Hondurasu do zarządzania informacjami na temat praw własności. SINAP zawiera podsystemy, które obejmują Honduraski Jednolity System Rejestracji: — Honduraski Jednolity System Rejestracji (SURE) Jest to system informacyjny zaprojektowany w celu stopniowej modernizacji procedury rejestrowania praw własności i gruntów w całym państwie.

W IHSS:

— Honduraski System Zabezpieczenia Społecznego IHSS obsługuje System Informacyjny dotyczący Członków (SICA), który prowadzi rejestr pracodawców i pracowników zarejestrowanych przedsiębiorstw. System IHSS ma ogólnokrajowy zakres geograficzny z przedstawicielami i biurami we wszystkich głównych miastach kraju.

W MiAmbiente:

— Uproszczony system zarządzania zezwoleniami środowiskowymi (SLAS) Narzędzie to zostało zaprojektowane w celu zapewnienia przedsiębiorstwom elastycznego mechanizmu umożliwiającego im natychmiastowe rozpoczęcie projektu przez dostarczenie szybkiej analizy aspektów prawnych, które zakazują realizacji projektów lub je wykluczają w dowolnym miejscu w kraju, mechanizmu, który dogłębnie bada charakterystykę ilorazu oddziaływania na środowisko dla każdego rodzaju projektu oraz automatycznie określa środki ograniczające ryzyko wymagane przez dany projekt we współrzędnych geograficznych podanych dla miejsca jego lokalizacji.

W INA:

— Narodowy rejestr rolny (RAN) W przypadku narodowego rejestru rolnego INA posiada rejestr dokumentów i geograficzne bazy danych, które umożliwiają jej monitorowanie obszarów z tytułami własności. Obecnie nie posiada systemu informatycznego ani architektury relacyjnej bazy danych, które umożliwiłyby interakcję z innymi systemami.

W DARA:

— Automatyczny system przychodów celnych Hondurasu (SARAH) System ten wykorzystuje najnowocześniejsze technologie bazujące na standardach otwartych, które zapewniają wysoce dostępne usługi w zakresie odprawy celnej online przy użyciu standardowej przeglądarki i usług internetowych. Posiada również dodatkowe zastosowania wspierające zarządzanie celne i umożliwiające ustanowienie kontroli przy jednoczesnym ułatwieniu handlu międzynarodowego.

— Honduraski elektroniczny system handlu zagranicznego (SECEH) i jego internetowy moduł autoryzacji zgłoszeń wywozowych SECEH wspiera sektor wywozu, umożliwiając uzyskanie w trybie online dokumentów wywozowych potrzebnych do odprawy celnej towarów.

— System międzynarodowego tranzytu towarów (TIM) Ten system informatyczny ułatwia prowadzenie ujednoliconych procedur celnych na granicach Ameryki Środkowej w celu optymalizacji formalności migracyjnych, celnych i związanych z kwarantanną za pomocą jednolitego dokumentu: jednolity dokument dotyczący międzynarodowego tranzytu towarów (DUT).

— Zintegrowany system handlu zagranicznego (SICE) System ten dostarcza użytkownikom w Centralnym Banku Hondurasu (BCH) danych statystycznych na temat handlu zagranicznego oraz wyświetla informacje zgodnie z Systemem Taryfowym Ameryki Środkowej (SAC), czyniąc to w sposób wiarygodny, ponieważ informacje są najpierw weryfikowane za pośrednictwem kilku źródeł informacji. Na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy opracowane zostaną następujące narzędzia informatyczne:

— Utworzenie systemu zarządzania informacjami udokumentowanymi w ICF Ta wirtualna biblioteka umożliwi ICF organizowanie, monitorowanie i przechowywanie udokumentowanych informacji związanych z sektorem leśnym, takich jak m.in. przepisy, strategia państwowa i dokumenty programowe oraz badania, umowy, zapytania, sprawozdania, konwencje i kopie zapasowe dokumentów technicznych. System ten musi być zaprojektowany w taki sposób, aby spełniał cele związane z utrzymaniem obszaru internetowego, w którym można składać zapytania, a podmioty mają dostęp do informacji zawartych w dokumentacji, co ułatwia im podejmowanie decyzji. Utworzenie tego systemu ułatwi ICF prowadzenie procedur weryfikacji, co jest jednym z kluczowych elementów systemu zapewnienia legalności. Celem jest zatem opracowanie tego systemu w perspektywie krótkoterminowej na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy.

— Utworzenie bazy danych dla działu ds. weryfikacji legalności Aby móc zweryfikować, czy podmioty przestrzegają wskaźników matryc legalności i wymogów systemu zapewnienia legalności, dział ds. weryfikacji legalności będzie potrzebował narzędzia do otrzymywania i aktualizowania informacji, które zapewniają dostęp do podmiotów zaangażowanych w system zapewnienia legalności, przez połączenie z bazami danych systemów informacyjnych instytucji zaangażowanych we wdrażanie systemu zapewnienia legalności. Utworzenie tej bazy danych ułatwi prowadzenie procedur weryfikacji łańcucha dostaw i procedur kontroli, co jest jednym z kluczowych elementów systemu zapewnienia legalności. Celem jest zatem opracowanie tej bazy danych w perspektywie średnioterminowej na etapie przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy.

— Utworzenie informatycznego systemu rejestrowania lasów, zarządzania lasami i ich kontroli (SIRACOF) System ten został uwzględniony w wynikach ENCTI jako narzędzie komputerowe zwiększające efektywność przetwarzania formalności, przejrzystość procedur administracyjnych oraz jakość informacji zawartych w rejestrach oraz jako narzędzie wspierające mechanizmy kontroli w łańcuchu wartości opartym na leśnictwie, od lasu do ośrodków przetwarzania i wprowadzania produktów na rynek. Poczyniono znaczne postępy w rozwoju SIRACOF przez utworzenie i ciągłe ulepszanie systemów, które stanowią jego podstawę, ponieważ zarządzają informacjami i je przetwarzają, tak jak SNIF, SIRMA i Geoportal.

— Utworzenie systemu prowadzenia dokumentacji w STSS STSS będzie potrzebował systemu, który umożliwi mu sprawdzenie, czy podmioty przestrzegają wskaźników związanych z zakresem jego odpowiedzialności. Etap przygotowywania i organizacji niniejszej Umowy umożliwi identyfikację innych modułów i systemów informacyjnych w celu dalszego ułatwiania generowania, przekazywania, łączenia informacji na temat weryfikacji zgodności prawnej i zarządzania tymi informacjami w sposób zgodny z dostępnymi możliwościami finansowymi, technicznymi i ludzkimi. Wymogi i możliwości będą analizowane bardziej szczegółowo w celu określenia, jaki jest najbardziej odpowiedni stopień komputeryzacji systemu w każdym przypadku. Oznacza to, że lista systemów informacyjnych służących do weryfikacji zgodności prawnej będzie stale ewaluować.

6.1.5 Zasada zarządzania ryzykiem w przypadku braku zgodności z systemem zapewnienia legalności

Ograniczenie stosowania praktyk niezgodnych z prawem stanowi największe wyzwanie przy wdrażaniu systemu zapewnienia legalności. Wymaga to wdrożenia kompleksowego mechanizmu zarządzania ryzykiem w całym łańcuchu dostaw. W przypadkach, w których organy nie dysponują zasobami niezbędnymi do zapewnienia skutecznej weryfikacji na wszystkich obszarach z jednakową intensywnością i częstotliwością, weryfikacja legalności oparta na ocenie ryzyka jest okazją do przezwyciężenia tego ograniczenia.

Zarządzanie ryzykiem w ramach wdrażania systemu zapewnienia legalności polega na ocenie prawdopodobieństwa wystąpienia każdego z rodzajów ryzyka i ich wpływu na legalność drewna. W ocenie tej uwzględnione zostaną wyniki badania podstawowego dotyczącego poziomu zgodności podmiotów, które znajduje się w załączniku VIII. Charakter ryzyka zmienia się w zależności od tego, gdzie i kiedy powstaje. Z tego powodu proces podejmowania decyzji opiera się na obiektywnej i zintegrowanej metodzie stosowanej przez ICF i pozostałe agencje rządowe oraz rozpoczyna się od kategoryzacji ryzyka i ustanowienia kryteriów podejmowania decyzji zgodnie z okolicznościami.

Podręcznik weryfikacji, za który odpowiada wspólny komitet, będzie zawierał podstawowe zasady kategoryzacji rodzajów ryzyka, które posłużą jako podstawa do podjęcia decyzji o sposobie podejścia do weryfikacji legalności; następnie zostanie przedstawiona analiza ryzyka nielegalnych praktyk, które mogą wystąpić w trakcie wdrażania systemu zapewnienia legalności.

Procedury zarządzania ryzykiem w całym łańcuchu dostaw będą uwzględniać następujące nielegalne praktyki:

— materiał z nieznanych źródeł i materiał pozyskany bez legalnych praw do pozyskiwania drewna w dowolnym punkcie łańcucha;

— przypadki, w których ilość produktu o określonych cechach charakterystycznych jest większa niż udział oryginalnego produktu lub ilość surowca o takich samym cechach, pochodzącego z legalnych źródeł, wykorzystywanego w procesie produkcji lub sprzedaży tego rodzaju produktu.

Równolegle procedury zarządzania ryzykiem będą uwzględniać dokumenty potwierdzające legalność podmiotów i ich drewna, takie jak uznane certyfikaty z zatwierdzonych prywatnych systemów certyfikacji określone w sekcji 8.

Działania podejmowane w celu kontroli i weryfikacji zgodności z prawem będą opierały się na tych kategoriach ryzyka. Określone zostaną wspólne działania międzyinstytucjonalne w celu zwiększenia