Protokół

zmieniający Konwencję o odpowiedzialności osób trzecich w dziedzinie energii jądrowej z dnia 29 lipca 1960 roku, zmienioną Protokołem dodatkowym z dnia 28 stycznia 1964 roku oraz Protokołem z dnia 16 listopada 1982 roku

RZĄDY Republiki Federalnej Niemiec, Królestwa Belgii, Królestwa Danii, Królestwa Hiszpanii, Republiki Finlandii, Republiki Francuskiej, Republiki Greckiej, Republiki Włoskiej, Królestwa Norwegii, Królestwa Niderlandów, Republiki Portugalskiej, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Słowenii, Królestwa Szwecji, Konfederacji Szwajcarskiej i Republiki Turcji,

ZWAŻYWSZY, że pożądane jest zmienić Konwencję w sprawie odpowiedzialności osób trzecich w dziedzinie energii jądrowej, zawartą w Paryżu w dniu 29 lipca 1960 roku w ramach Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej, obecnie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, zmienioną Protokołem dodatkowym podpisanym w Paryżu w dniu 28 stycznia 1964 roku i Protokołem podpisanym w Paryżu w dniu 16 listopada 1982 roku,

UZGODNIŁY, co następuje:

I. W Konwencji w sprawie odpowiedzialności osób trzecich w dziedzinie energii jądrowej z dnia 29 lipca 1960 roku, zmienionej Protokołem dodatkowym z dnia 28 stycznia 1964 roku i Protokołem z dnia 16 listopada 1982 roku, wprowadza się następujące zmiany:

A. w artykule 1 litera a) i) i ii) otrzymują brzmienie:

"i) "wypadek jądrowy" oznacza każde zdarzenie lub serię zdarzeń mających tę samą przyczynę, które powodują szkodę jądrową;

ii) "urządzenie jądrowe" oznacza reaktory, oprócz tych montowanych w jakimkolwiek środku transportu; zakłady dla wytwarzania lub przetwarzania substancji jądrowych; zakłady dla oddzielania izotopów paliwa jądrowego; zakłady dla ponownego przerobu wypalonego paliwa jądrowego; urządzenia dla składowania substancji jądrowych oprócz składowania związanego z przewozem takich substancji; urządzenia dla zagospodarowania substancji jądrowych; każdy taki reaktor, zakład lub urządzenie, które jest w trakcie wycofywania z eksploatacji; oraz inne takie urządzenia, w których znajduje się paliwo jądrowe albo produkty lub odpady promieniotwórcze, wskazywane co pewien czas przez Komitet Sterujący do spraw energii jądrowej Organizacji (zwany dalej "Komitetem Sterującym"); każda z Umawiających się Stron może ustalić, że dwa lub więcej urządzenia jądrowe należące do jednego podmiotu eksploatującego i zlokalizowane w tym samym miejscu, wraz z pozostałymi pomieszczeniami w tym miejscu, w którym przechowywane jest paliwo jądrowe albo produkty lub odpady promieniotwórcze, są traktowane jak jedno urządzenie jądrowe;"

B. w artykule 1 litera a) dodaje się cztery nowe punkty vii), viii), ix) i x) w brzmieniu:

"vii) "Szkoda jądrowa" oznacza:

1. utratę życia lub uszkodzenie ciała;

2. stratę lub szkodę na mieniu;

a każde z nich w zakresie określonym przez prawo właściwego sądu,

3. stratę gospodarczą wynikającą ze straty lub szkody określonej w powyższych punktach 1 lub 2 w zakresie nie ujętym w tych punktach, jeżeli została ona poniesiona przez osobę uprawnioną do składania skargi w odniesieniu do takiej straty lub uszkodzenia;

4. koszt środków przywrócenia naruszonego środowiska naturalnego, chyba że takie naruszenie jest nieznaczne, jeżeli takie środki zostały rzeczywiście zostały powzięte lub mają być powzięte, w zakresie w jakim nie zostały ujęte w punkcie 2;

5. stratę dochodu pochodzącego z bezpośredniego interesu gospodarczego związanego z wykorzystaniem środowiska naturalnego, poniesioną w wyniku znacznego naruszenia środowiska naturalnego, w zakresie w jakim nie została ujęta w punkcie 2;

6. koszt środków zapobiegawczych oraz dalsze straty i szkody wyrządzone przez te środki,

w przypadku powyższych punktów 1–5, w zakresie w jakim strata lub szkoda wynika lub jest skutkiem promieniowania jonizującego emitowanego z jakiekolwiek źródła promieniowania wewnątrz urządzenia jądrowego, lub emitowanego z paliwa jądrowego albo produktów lub odpadów promieniotwórczych w urządzeniu jądrowym, lub substancji jądrowych pochodzących z urządzenia jądrowego, lub wysyłanych do urządzenia jądrowego, jeżeli strata lub szkoda powstaje na skutek promieniotwórczych właściwości takiego materiału, lub na skutek połączenia właściwości promieniotwórczych z toksycznymi, wybuchowymi lub innymi niebezpiecznymi właściwościami takiego materiału;

viii) "środki przywrócenia" oznaczają wszystkie uzasadnione środki, które zostały przyjęte przez właściwe władze państwa, w którym te środki zostały powzięte, i które mają na celu przywrócić uszkodzone lub zniszczone składniki środowiska naturalnego, lub wprowadzić, w przypadku gdy jest to uzasadnione, równoważnik tych składników do środowiska naturalnego. Ustawodawstwo państwa, w którym szkoda jądrowa została odniesiona określa kto jest upoważniony do powzięcia takich środków;

ix) "środki zapobiegawcze" oznaczają wszystkie uzasadnione środki powzięte przez jakąkolwiek osobę po zaistnieniu wypadku jądrowego lub zdarzenia stwarzającego poważne i nieuniknione zagrożenie szkody jądrowej dla zapobieżenia lub zminimalizowania szkody jądrowej określonej w literze a) vii) punkty 1–5, z zastrzeżeniem przyjęcia przez właściwe władze wymaganego przez prawo państwa, w którym środki zostały powzięte;

x) "uzasadnione środki" oznaczają środki, które zostały uznane w ramach prawa stosowanego przez właściwy sąd za będące właściwe i proporcjonalne, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, na przykład:

1. charakteru i zakresu poniesionej straty jądrowej lub, w wypadku środków zapobiegawczych, charakteru i zakresu ryzyka takiej szkody;

2. zakresu w jakim, w czasie gdy zostały powzięte, środki takie prawdopodobnie mogły być skuteczne; oraz

3. odpowiedniej naukowej i technicznej wiedzy fachowej;"

C. artykuł 2 otrzymuje brzmienie:

"a) Konwencja stosuje się do szkody jądrowej odniesionej na terytorium, lub w jakiejkolwiek strefie morskiej ustanowionej zgodnie z prawem międzynarodowym, lub poza terytorium, państwa niebędącego Umawiającym się Państwem niewymienionego w ii)-iv) niniejszej litery, na pokładzie statku morskiego lub powietrznego zarejestrowanego przez:

i) Umawiającą się Stronę;

ii) państwo niebędące Umawiającym się Państwem, które w czasie wypadku jądrowego, jest Umawiającą się Stroną Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 roku i wszystkich jej zmian, która pozostaje w mocy w odniesieniu do tej strony, oraz Wspólnego protokołu odnoszącego się do stosowania Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową oraz Konwencji paryskiej z dnia 21 września 1988 roku, pod warunkiem jednakże że Umawiająca się Strona Konwencji paryskiej, na której terytorium znajduje się urządzenie osoby eksploatującej, jest Umawiającą się Stroną Wspólnego protokołu;

iii) państwo niebędące Umawiającym się Państwem, które w czasie wypadku jądrowego, nie posiada żadnego urządzenia jądrowego na swoim terytorium lub w jakiejkolwiek strefie morskiej ustanowionej przez nie zgodnie z prawem międzynarodowym; lub

iv) inne państwo niebędące Umawiającym się Państwem, które, w czasie wypadku jądrowego, posiada pozostające w mocy ustawodawstwo o odpowiedzialności jądrowej dające równoważne korzyści i oparte na zasadach identycznych tym niniejszej Konwencji, włączając, między innymi, odpowiedzialność obiektywną, wyłączną odpowiedzialność osoby eksploatującej lub postanowienie mające ten sam skutek, wyłączną jurysdykcję właściwego sądu, równe traktowanie wszystkich ofiar wypadku jądrowego, uznawanie i wykonywanie orzeczeń, swobodny przepływem odszkodowań, odsetek i kosztów.

b) Postanowienia niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody, aby Umawiająca się Strona, na której terytorium znajduje się urządzenie jądrowe osoby eksploatującej, nie przewidziała szerszego zakresu stosowania niniejszej Konwencji w ramach swojego ustawodawstwa."

D. artykuł 3 otrzymuje brzmienie:

"a) Osoba eksploatująca urządzenie jądrowe jest odpowiedzialna, zgodnie z niniejszą Konwencją, za szkodę jądrową inną niż:

i) szkoda powstała w samym urządzeniu jądrowym i każdym innym urządzeniu jądrowym, włącznie z urządzeniem jądrowym w budowie, w miejscu, w którym urządzenie się znajduje; i

ii) szkoda na mieniu w miejscu, które jest wykorzystywane, lub które ma być wykorzystywane w związku z każdym takim urządzeniem,

na podstawie dowodu, że taka szkoda została spowodowana wypadkiem jądrowym w takim urządzeniu lub w związku z substancją jądrową pochodzącą z takiego urządzenia, chyba że inaczej stanowią postanowienia artykułu 4.

b) W przypadku gdy szkoda jądrowa jest spowodowana łącznie wypadkiem jądrowym i wypadkiem innym niż wypadek jądrowy, część szkody, która jest spowodowana takim wypadkiem, w zakresie w jakim nie można jej rozsądnie rozdzielić od szkody jądrowej spowodowanej wypadkiem jądrowym, jest uważana za szkodę jądrową spowodowaną tym wypadkiem jądrowym. W przypadku gdy szkoda jądrowa jest spowodowana łącznie wypadkiem jądrowym oraz emisją promieniowania jonizującego nieobjętego przez niniejszą Konwencję, postanowienia niniejszej Konwencji nie ograniczają lub w inny sposób nie naruszają odpowiedzialności jakiejkolwiek osoby związanej z emisją promieniowania jonizującego.";

E. w artykule 4 litery c) i d) otrzymują oznaczenie litery d) i e) oraz dodaje się literę c) w brzmieniu:

"c) Przeniesienie odpowiedzialności na osobę eksploatującą inne urządzenie na podstawie litery a) i) i ii) oraz litery b) i) i ii) niniejszego artykułu może mieć miejsce jedynie jeżeli osoba eksploatująca ma bezpośredni interes gospodarczy w odniesieniu do substancji jądrowych, które są przewożone.";

F. w artykule 5 litery b) i d) otrzymują brzmienie:

"b) Jednakże w przypadku gdy szkoda jądrowa jest spowodowana wypadkiem jądrowym, który miał miejsce w urządzeniu jądrowym i z udziałem substancji jądrowych składowanych w nim związku z ich przewozem, osoba eksploatująca urządzenie jądrowe nie jest odpowiedzialna w przypadku gdy inna osoba eksploatująca lub jakakolwiek osoba jest odpowiedzialna na podstawie artykułu 4.

d) Jeżeli szkoda jądrowa powoduje odpowiedzialność więcej niż jednej osoby eksploatującej zgodnie z niniejszą Konwencją, odpowiedzialność tych osób eksploatujących jest solidarna, pod warunkiem że w przypadku gdy taka odpowiedzialność powstaje wskutek szkody jądrowej spowodowanej wypadkiem jądrowym związanym z substancjami jądrowymi w trakcie przewożenia w tych samych środkach transportu, lub w przypadku składowania w związku z ich przewozem, w tym samym urządzeniu jądrowym, największa łączna kwota, na którą osoby eksploatujące są odpowiedzialne jest najwyższą kwotą ustanowioną w odniesieniu do nich na podstawie artykułu 7. W żadnym przypadku od żadnej z osób eksploatujących nie wymaga się, w odniesieniu do wypadku jądrowego, zapłacenia więcej niż kwoty ustanowionej w odniesieniu do niego na podstawie artykułu 7.";

G. artykule 7 litery c) i e) otrzymują brzmienie:

"c) i) Żadne postanowienie niniejszej Konwencji nie dotyczy odpowiedzialności:

1. osoby fizycznej za szkodę jądrową spowodowaną wypadkiem jądrowym, za którą osoba eksploatująca, na mocy artykułu 3 litera a) lub artykułu 9, nie ponosi odpowiedzialności na podstawie niniejszej Konwencji, i która wynika z działania lub zaniechania tej osoby fizycznej popełnionych z zamiarem spowodowania szkody;

2. osoby należycie upoważnionej do eksploatacji reaktora montowanego w środkach transportu za szkodę jądrową spowodowaną wypadkiem jądrowym w przypadku gdy osoba eksploatująca nie jest odpowiedzialna za taką szkodę na podstawie artykułu 4 litera a) iii) lub litera b) iii).

ii) Osoba eksploatująca nie ponosi odpowiedzialności na innej podstawie niż niniejsza Konwencja za szkodę jądrową wyrządzoną przez wypadek jądrowy."

"e) Jeżeli osoba eksploatująca udowodni, że szkoda jądrowa wynikła całkowicie lub częściowo z rażącego zaniedbania osoby, która doznała szkody albo na skutek działania lub zaniechania tej osoby, popełnionego z zamiarem wyrządzenia szkody, właściwy sąd może, o ile prawo krajowe tak przewiduje, zwolnić całkowicie lub częściowo osobę eksploatującą z obowiązku zapłaty odszkodowania w zakresie do szkody doznanej przez taką osobę.";

H. artykuł 7 otrzymuje brzmienie:

"a) Każda z Umawiających się Stron przewiduje w ramach swojego ustawodawstwa, że odpowiedzialność osoby eksploatującej w odniesieniu do szkody jądrowej wyrządzonej przez jakikolwiek wypadek jądrowy, nie jest mniejsza niż 700 milionów EUR

b) Nie naruszając litery a) niniejszego artykułu i artykułu 21 litery c), każda z Umawiających się Stron może:

i) uwzględniając charakter przedmiotowego urządzenia jądrowego i prawdopodobne konsekwencje wypadku jądrowego z niego wynikające, ustanowić mniejsze kwoty odpowiedzialności dla tego urządzenia, pod warunkiem że w żadnym wypadku kwota tak ustanowiona nie będzie mniejsza niż 70 milionów EUR; oraz

ii) uwzględniając charakter przedmiotowych substancji jądrowych i prawdopodobne konsekwencje wypadku jądrowego z niego wynikające, ustanowić mniejsze kwoty odpowiedzialności za przewóz substancji jądrowych, pod warunkiem że w żadnym wypadku kwota tak ustanowiona nie będzie mniejsza niż 80 milionów EUR

c) Odszkodowanie za szkodę wyrządzoną środkom transportu, na których przedmiotowe substancje jądrowe były w czasie wypadku jądrowego nie ma skutku zmniejszającego odpowiedzialność osoby eksploatującej w odniesieniu do szkody jądrowej do kwoty mniejszej niż 80 milionów EUR, lub innej wyższej kwoty ustanowionej przez ustawodawstwo Umawiającej się Strony.

d) Kwota odpowiedzialności osób eksploatujących urządzenia jądrowe na terytorium Umawiającej się Strony ustanowiona zgodnie z literą a) lub b) niniejszego artykułu lub artykułem 21 litera c), jak i przepisami ustawodawstwa Umawiającej się Strony na podstawie litery c) niniejszego artykułu, ma zastosowanie do odpowiedzialności takich osób eksploatujących gdy ma miejsce wypadek jądrowy.

e) Umawiająca się Strona może uzależnić tranzyt substancji jądrowych przez jej terytorium od warunku, że największą kwotę odpowiedzialności zagranicznej osoby eksploatującej uważa się za zwiększoną, jeżeli uzna ona, że taka kwota nie odpowiednio pokrywa ryzyko wypadku jądrowego w trakcie tego tranzytu, pod warunkiem że największa kwota tak zwiększona nie przekracza największej kwoty odpowiedzialności osób eksploatujących urządzenia jądrowe znajdujące się na jej terytorium.

f) Postanowień litery e) niniejszego artykułu nie stosuje się:

i) do przewozu drogą morską w przypadku gdy, na podstawie prawa międzynarodowego, w wypadkach nagłego niebezpieczeństwa, istnieje prawo wejścia do portów takiej Umawiającej się Strony lub prawo nieszkodliwego przejścia przez jej terytorium; lub

ii) do przewozu lotniczego w przypadku gdy, za zgodą lub na podstawie prawa międzynarodowego, istnieje prawo przelecenia nad terytorium lub lądowania na terytorium takiej Umawiającej się Strony.

g) W wypadkach, w których Konwencja stosuje się do państwa nie będącego Umawiającym się Państwem zgodnie z artykułem 2 litera a) iv), każda z Umawiających się Stron może ustanowić w odniesieniu do szkody jądrowej kwoty odpowiedzialności niższe niż najmniejsze kwoty ustanowione na podstawie niniejszego artykułu lub na podstawie artykułu 21 litera c) w zakresie w jakim takie państwo nie zapewnia wzajemnych korzyści w równoważnej kwocie

h) Jakikolwiek odsetki lub koszty zasądzone przez sąd w postępowaniu o odszkodowanie na podstawie niniejszej Konwencji nie są uważane za odszkodowanie do celów niniejszej Konwencji i są wymagalne przez osobę eksploatującą ponad każdą kwotę, za którą jest ona odpowiedzialna zgodnie z niniejszym artykułem.

i) Kwoty wymienione w niniejszym artykule mogą być przeliczone na walutę krajową w zaokrągleniu.

j) Każda z Umawiających się Stron zapewnia, aby osoby odnoszące szkodę mogły wykonywać swoje prawa do odszkodowania bez przeprowadzania odrębnych postępowań dotyczących pochodzenia funduszy przewidzianych na takie odszkodowanie.";

I. artykuł 8 otrzymuje brzmienie:

"a) Prawo do odszkodowania na podstawie niniejszej Konwencji podlega terminom zawitym lub przedawnieniu jeżeli nie wytoczono powództwa:

i) w odniesieniu do utraty życia i uszkodzenia ciała, w ciągu 30 lat od dnia wypadku jądrowego;

ii) w odniesieniu do innej szkody jądrowej, w ciągu dziesięciu lat od dnia wypadku jądrowego.

b) Jednakże ustawodawstwo krajowe może ustanowić okres dłuższy niż ustalony w literze a) i) lub ii) niniejszego artykułu, jeżeli zostały podjęte środki przez Umawiającą się Stronę, na terytorium której znajduje się urządzenie jądrowe odpowiedzialnej osoby eksploatującej, dla objęcia odpowiedzialności tej osoby eksploatującej w odniesieniu do jakichkolwiek powództw o odszkodowanie wytoczonych po wygaśnięciu okresu określonego w litera a) i) lub ii) niniejszego artykułu i podczas takiego dłuższego okresu.

c) Jednakże jeżeli dłuższy okres jest ustanowiony zgodnie z literą b) niniejszego artykułu, powództwo o odszkodowanie wytoczone w tym okresie nie narusza prawa do odszkodowania na podstawie niniejszej Konwencji jakiejkolwiek osoby, która wytoczyła powództwo przeciw osobie eksploatującej,

i) w okresie 30 lat w odniesieniu do uszkodzenia ciała lub utraty życia;

ii) w okresie 10 lat w odniesieniu do wszystkich pozostałych szkód jądrowych.

d) Ustawodawstwo krajowe może ustanowić okres nie mniej niż trzech lat dla terminów zawitych lub przedawnienia praw do odszkodowanie na podstawie niniejszej Konwencji, określanych od dnia, od którego osoba, która odniosła szkodę jądrową, lub od dnia, od którego osoba ta powinna uzasadnienie wiedzieć zarówno o szkodzie jądrowej jak i o odpowiedzialnej osobie eksploatującej, pod warunkiem że okresy ustanowione na podstawie litery a) i b) niniejszego artykułu nie są przekroczone.

e) W przypadku gdy stosuje się postanowienia artykułu 13 litera f) ii), prawo do odszkodowania jednakże nie podlega terminom zawitym lub przedawnieniu jeżeli, w czasie przewidzianym w literach a), b) i d) niniejszego artykułu,

i) przed dokonaniem ustalenia przez trybunał określony w artykule 17, wytoczono powództwo przed jakimkolwiek z tych sądów, z których trybunał może wybierać; jeżeli trybunał ustala, że właściwy sąd jest innym niż ten, przed którym takie powództwo zostało wytoczone, może ustalić termin w jakim takie powództwo musi być wytoczone przed właściwym sądem tak ustalonym; lub

ii) zażądano od zainteresowanej Umawiającej się Strony rozpoczęcia ustalenia przez trybunał właściwego sądu na podstawie artykułu 13 litera f) ii) i wytoczono powództwo po takim ustaleniu w czasie ustalanym przez trybunał.

f) Chyba że prawo krajowe stanowi inaczej, każda osoba, która odniosła szkodę jądrową spowodowaną wypadkiem jądrowym, która wytoczyła powództwo o odszkodowanie w okresie przewidzianym w niniejszym artykule może zmienić roszczenie w odniesieniu do szkodliwości szkody jądrowej po upływie takiego okresu, pod warunkiem że nie zostało wydane ostateczne orzeczenie przez właściwy sąd.";

J. artykuł 9 otrzymuje brzmienie:

"Osoba eksploatująca nie jest odpowiedzialna za szkodę jądrową spowodowaną wypadkiem jądrowym mającym miejsce bezpośrednio w wyniku konfliktu zbrojnego, działań wojennych, wojny domowej lub powstania.";

K. artykuł 10 otrzymuje brzmienie:

"a) Dla objęcia odpowiedzialności na podstawie niniejszej Konwencji, wymaga się od osoby eksploatującej, aby posiadała i utrzymywała ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie finansowe w kwocie ustalonej na podstawie artykułu 7 litera a) lub artykułu 7 litera b) lub artykułu 21 litera c), takiego rodzaju i na takich warunkach, jak określa właściwa władza.

b) W przypadku gdy odpowiedzialność podmiotu nie jest ograniczona co do kwoty, Umawiająca się Strona, na której terytorium znajduje się urządzenie jądrowe odpowiedzialnej osoby eksploatującej, ustanawia limit zabezpieczenia finansowego odpowiedzialnej osoby eksploatującej, pod warunkiem że każdy tak ustanowiony limit nie jest mniejszy niż kwota określona w artykule 7 litera a) lub artykule 7 litera b).

c) Umawiająca się Strona, na której terytorium znajduje się urządzenie jądrowe odpowiedzialnej osoby eksploatującej, zapewnia pokrycie roszczeń odszkodowawczych za szkodę jądrową, skierowanych przeciwko osobie eksploatującej, dostarczając niezbędnych funduszy, w zakresie w jakim ubezpieczenie lub zabezpieczenie finansowe nie jest dostępne lub wystarczające dla zaspokojenia roszczeń, do kwoty nie mniejszej niż kwota określona w artykule 7 litera a) lub artykule 21 litera c).

d) Żaden ubezpieczyciel ani poręczyciel finansowy nie może zawiesić lub cofnąć ubezpieczenia albo innego zabezpieczenia finansowego przewidzianego w litera a) lub b) niniejszego artykułu bez uprzedniego dwumiesięcznego zawiadomienia na piśmie właściwej władzy państwowej albo – jeżeli to ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie finansowe odnosi się do przewozu substancji jądrowych – w ciągu trwania danego przewozu.

e) Sumy przewidziane jako ubezpieczenie, reasekuracja, lub inne zabezpieczenie finansowe mogą być pobrane jedynie dla odszkodowania za szkodę jądrową spowodowaną wypadkiem jądrowym.";

L. artykuł 12 otrzymuje brzmienie:

"Odszkodowanie wymagalne na podstawie niniejszej Konwencji, ubezpieczenie i składki reasekuracyjne, sumy przewidziane jako ubezpieczenie, reasekuracja, lub inne wymagane zabezpieczenie finansowe na podstawie artykułu 10, oraz odsetki i koszty określone w artykule 7 litera h), swobodnie przepływają między rejonami pieniężnymi Umawiających się Stron.";

M. artykuł 13 otrzymuje brzmienie:

"a) Chyba że inaczej przewidziano w niniejszym artykule, jurysdykcja wobec powództw na podstawie artykułu 3, 4 i artykułu 6 litera a) przysługuje jedynie sądom Umawiającej się Strony, na której terytorium miał miejsce wypadek jądrowy.

b) W przypadku gdy wypadek jądrowy ma miejsce w rejonie wyłącznej strefy ekonomicznej Umawiającej się Strony lub, jeżeli strefa nie została ustanowiona, w rejonie nie przekraczającym granic wyłącznej strefy ekonomicznej, która ma być ustanowiona, jurysdykcja wobec powództw dotyczących szkody jądrowej powstałej z takiego wypadku jądrowego, do celów niniejszej Konwencji, przysługuje jedynie sądom tej strony, pod warunkiem że zainteresowana Umawiająca się Strona powiadomiła Sekretarze Generalnego Organizacji o tym rejonie przed wypadkiem jądrowym. Postanowienia niniejszego ustępu nie są interpretowane jako pozwalające na wykonywanie jurysdykcji lub wyznaczanie strefy morskiej w sposób sprzeczny z międzynarodowym prawem morskim.

c) W przypadku gdy wypadek jądrowy ma miejsce poza terytorium Umawiających się Stron, lub w przypadku gdy ma miejsce w rejonie, w odniesieniu do którego nie dokonano powiadomienia na podstawie litery b) niniejszego artykułu, lub w przypadku gdy miejsce wypadku jądrowego nie może być ustalone z pewnością, jurysdykcja w odniesieniu do takich powództw przysługuje sądom Umawiającej się Strony, na której terytorium znajduje się urządzenie jądrowe odpowiedzialnej osoby eksploatującej.

d) W przypadku gdy wypadek jądrowy ma miejsce w rejonie, w odniesieniu do którego stosuje się artykuł 17 litera d), jurysdykcja przysługuje sądom określonym, na wniosek zainteresowanej Umawiającej się Strony, przez trybunał określony w artykule 17 jako sądom Umawiającej się Strony, która jest najbardziej związana lub dotknięta przez konsekwencje wypadku.

e) Wykonanie jurysdykcji na podstawie niniejszego artykułu, jak i powiadomienie o rejonie dokonane na podstawie litery b) niniejszego artykułu nie tworzą jakiegokolwiek prawa lub zobowiązania lub nie stanowią precedensu w odniesieniu do ustalania stref morskich między państwami o przeciwnych lub przyległych brzegach.

f) W przypadku gdy jurysdykcja przysługuje sądom więcej niż jednej Umawiającej się Strony na mocy litery a), b) lub c) niniejszego artykułu, jurysdykcja przysługuje:

i) jeżeli wypadek jądrowy miał miejsce częściowo poza terytorium jakiejkolwiek z Umawiających się Stron, a częściowo na terytorium jednej z Umawiających się Stron, sądom tej Umawiającej się Strony; i

ii) i w każdym innym przypadku, sądom określonym, na żądanie zainteresowanej Umawiającej się Strony, przez trybunał określony w artykule 17 jako sądom tej Umawiającej się Strony, która jest najbardziej związana lub dotknięta przez konsekwencje wypadku.

g) Umawiająca się Strona, której sądom przysługuje jurysdykcja zapewnia, że w odniesieniu do powództw o odszkodowanie za szkodę jądrową:

i) jakiekolwiek państwo może wnieść powództwo w imieniu osób, które odniosły szkodę jądrową, które są obywatelami tego państwa lub mają miejsce stałego zamieszkania lub pobytu na jego terytorium, i które wyraziły na to zgodę; i

ii) jakakolwiek osoba może wnieść powództwo dla wykonania praw na podstawie niniejszej Konwencji nabytych przez subrogację lub cesję.

h) Umawiająca się Strona, której sądom przysługuje jurysdykcja na podstawie niniejszej Konwencji zapewnia, że jedynie jeden z jej sądów jest właściwy orzekać w sprawie odszkodowania za szkodę jądrową powstałą wskutek jakiegokolwiek wypadku jądrowego, kryteria takiego wyboru są określane przez krajowe ustawodawstwo takiej Umawiającej się Strony.

i) Orzeczenia wydane przez właściwy sąd na podstawie niniejszego artykułu po procesie lub zaocznie, gdy stają się wykonalne na podstawie prawa stosowanego przez ten sąd, stają się wykonalne na terytorium któregokolwiek z innych Umawiających się Stron gdy tylko spełnione są wymagane formalności. Meritum sprawy nie jest przedmiotem dalszych postępowań. Postanowienia tego nie stosuje się do orzeczeń tymczasowych.

j) Jeżeli wytoczono powództwo przeciw Umawiającej się Stronie na podstawie niniejszej konwencji, taka Umawiająca się Strona nie może zgodnie z niniejszym artykułem, chyba ze w odniesieniu do środków wykonawczych, powołać się na immunitety jurysdykcyjne przed właściwym sądem.";

N. w artykule 14 litera b) otrzymuje brzmienie:

"b) "prawo krajowe"; i "ustawodawstwo krajowe"; oznaczają prawo i ustawodawstwo krajowe sądu posiadającego jurysdykcję na podstawie niniejszej konwencji w odniesieniu do roszczeń powstałych z wypadku jądrowego, z wyłączeniem zasad w sprawie konfliktu praw odnoszących się do takich roszczeń. Prawo lub ustawodawstwo stosuje się we wszystkich sprawach zarówno przedmiotowych jak i proceduralnych nie regulowanych wyraźnie przez niniejszą Konwencję.";

O. w artykule 15 litera b) otrzymuje brzmienie:

"b) W zakresie w jakim odszkodowanie za szkodę jądrową przekracza 700 milionów EUR określone w artykule 7 litera a), środki takie w jakiejkolwiek formie mogą być stosowane na warunkach, które mogą stanowić odstępstwo od postanowień niniejszej konwencji.";

P. po artykule 16 dodaje się nowy artykuł 16a w brzmieniu:

Niniejsza Konwencja nie narusza praw i obowiązków Umawiającej się Strony na podstawie ogólnych norm prawa międzynarodowego publicznego.";

Q. artykuł 17 otrzymuje brzmienie:

"a) W przypadku sporu powstałego między dwoma lub więcej Umawiającymi się Stronami dotyczącego wykładni lub stosowania niniejszej Konwencji, strony sporu konsultują się w celu rozwiązania sporu poprzez negocjacje lub poprzez inne przyjazne środki.

b) W przypadku gdy spór określony w literze a) nie został rozwiązany w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym którakolwiek ze stron sporu dowiedziała się o jego istnieniu, Umawiające się Strony spotykają się w celu wsparcia stron sporu w osiągnięciu przyjaznego rozstrzygnięcia.

c) W przypadku gdy nie znaleziono rozwiązanie sporu w przeciągu trzech miesięcy od spotkania określonego w literze b), spór, na żądanie którejkolwiek z jego stron, zostaje przedstawiony Europejskiemu Trybunałowi Energii Jądrowej ustanowionemu przez Konwencję z dnia 20 grudnia 1957 roku w sprawie ustanowienia kontroli bezpieczeństwa w dziedzinie energii jądrowej.

d) Spory dotyczące wyznaczenia granic morskich są poza zakresem niniejszej Konwencji.";

R. artykuł 18 otrzymuje brzmienie:

"a) Zastrzeżenia do jednego lub więcej postanowień niniejszej Konwencji mogą być dokonane przed ratyfikacją, akceptacją lub przyjęciem, lub przystąpieniem do, niniejszej Konwencji, lub przed powiadomieniem na podstawie artykułu 23 w odniesieniu do terytorium lub terytoriów wymienionych w powiadomieniu, i są dopuszczalne jedynie jeżeli warunki takich zastrzeżeń zostały wyraźnie zaakceptowane przez sygnatariuszy.

b) Taki akcept nie jest wymagany od sygnatariuszy, którzy nie ratyfikowali, zaakceptowali albo przyjęli niniejszej Konwencji w okresie do dwunastu miesięcy po dniu powiadomienia jej o takim zastrzeżeniu przez Sekretarza Generalnego Organizacji zgodnie z artykułem 24.

c) Zastrzeżenie przyjęte zgodnie z niniejszym artykułem może zostać wycofane w każdym czasie przez powiadomienie skierowane do Sekretarza Generalnego Organizacji.";

S. artykuł 19 otrzymuje brzmienie:

"a) Niniejsza Konwencja podlega ratyfikacji, akceptacji lub przyjęciu. Dokumenty ratyfikacyjne, akcept lub przyjęcie są składane do depozytu Sekretarzowi Generalnemu Organizacji.

b) Niniejsza Konwencja wchodzi w życie po złożeniu do depozytu dokumentów ratyfikacyjnych, akceptu lub przyjęcia przez nie mniej niż pięciu sygnatariuszy. Dla każdego sygnatariusza ratyfikującego, akceptującego lub przyjmującego, niniejsza Konwencja wchodzi w życie po złożeniu do depozytu dokumentów ratyfikacyjnych, akceptu lub przyjęcia.";

T. artykuł 20 otrzymuje brzmienie:

"Zmiany do niniejszej Konwencji są przyjmowane drogą wzajemnego porozumienia wszystkich Umawiających się Stron. Wchodzą one w życie po ratyfikacji, akcepcie, przyjęciu przez dwie trzecie Umawiających się Stron. Dla każdej z Umawiających się Stron ratyfikujących, akceptujących lub przyjmujących, wchodzą one w życie w dniu ratyfikacji, akceptacji lub przyjęcia.";

U. w artykule 21 dodaje się nową literę c) w brzmieniu:

"c) Bez względu na artykuł 7 litera a), w przypadku gdy rząd, który nie jest sygnatariuszem niniejszej Konwencji przystępuje do niniejszej Konwencji po dniu 1 stycznia 1999 roku, może on przewidzieć w ramach swojego ustawodawstwa, że odpowiedzialność osoby eksploatującej w odniesieniu do szkody jądrowej spowodowanej jakimkolwiek wypadkiem jądrowym może zostać ograniczona, na okres najwięcej pięciu lat od dnia przyjęcia protokołu z … (dzień) zmieniającego niniejszą Konwencją, do przejściowej kwoty nie mniejszej niż 350 milionów EUR w odniesieniu do wypadku jądrowego w tym okresie.";

V. w artykule 22 litera c) otrzymuje oznaczenie litery d) i dodaje się nową literę c) w brzmieniu:

"c) Umawiające się Strony konsultują się wzajemnie po każdorazowym upływie pięcioletniego okresu od daty wejścia w życie niniejszej Konwencji, w sprawie wszystkich problemów dotyczących wspólnych interesów powstałych przy wykonaniu niniejszej Konwencji, w szczególności dla rozważenia czy zwiększenie odpowiedzialności i kwot zabezpieczenia finansowego w ramach niniejszej Konwencji są pożądane.";

W. w artykule 23 litera b) otrzymuje brzmienie:

"b) Sygnatariusz lub Umawiająca się Strona może w czasie podpisywania, ratyfikacji, akceptacji lub przyjęcia, albo przystąpienia do, niniejszej Konwencji lub w jakikolwiek późniejszym czasie, powiadomić Sekretarza Generalnego Organizacji, że niniejsza Konwencja stosuje się do jej terytorium, włącznie z terytoriami, za których stosunki międzynarodowe jest odpowiedzialna, do których niniejsza Konwencja nie stosuje się zgodnie z literą a) niniejszego artykułu, i które są wymienione w tym powiadomieniu. Każde takie powiadomienie może, w odniesieniu do terytorium lub terytoriów w nim wymienionych, zostać wycofane za dokonanym w tym celu dwunastomiesięcznym wypowiedzeniem złożonym Sekretarzowi Generalnemu Organizacji.";

X. artykuł 24 otrzymuje brzmienie:

"Sekretarz Generalny Organizacji powiadamia wszystkich sygnatariuszy i rządy przystępujące o otrzymaniu jakichkolwiek dokumentów ratyfikacji, akceptu, przyjęcia, przystąpienia lub wycofania, o jakimkolwiek powiadomieniu na podstawie artykułu 13 litera b) i artykułu 23, o decyzji Komitetu Sterującego na podstawie artykułu 1 litera a) ii), artykułu 1 litera a) iii) i artykułu 1 litera b), o dniu wejścia tej Konwekcji w życie, o tekście jej zmian i dniu wyjścia w życie takiej zmiany, i o jakimkolwiek zastrzeżeniu dokonanym zgodnie z artykułem 18.";

Y. wyraz "szkoda" pojawiający się z następujących artykułach zastępuje się wyrazami "szkoda jądrowa":

- artykuł 4 litera a), b),

- artykuł 5 litera a) i c),

- artykuł 6 litera a), b), d), f) i h);

Z. w artykule 4 zdanie pierwsze tekstu w języku francuskim wyraz "stockage" zastępuje się wyrazem "entreposage", i w tym samym artykule wyraz "transportées" zastępuje się wyrazami "en cours de transport". W artykule 6 litera h) tekstu w języku angielskim, wyraz "workmen's" zastępuje się wyraz "workers".

AA. Załącznik II Konwencji skreśla się.

II. a) Postanowienia niniejszego Protokołu, między jego Stronami, tworzą integralną część Konwencji o odpowiedzialności osób trzecich w dziedzinie energii jądrowej z dnia 29 lipca 1960 roku, zmienionej Protokołem dodatkowym z dnia 28 stycznia 1964 roku i Protokołem z dnia 16 listopada 1982 roku (zwanego dalej "Konwencją"), która jest znana jako "Konwencja o odpowiedzialności osób trzecich w dziedzinie energii jądrowej z dnia 29 lipca 1960 roku, zmieniona Protokołem dodatkowym z dnia 28 stycznia 1964 roku, Protokołem z dnia 16 listopada 1982 roku i Protokołem z dnia…"

b) Niniejszy Protokół podlega ratyfikacji, akceptacji lub przyjęciu. Dokument ratyfikacji, akceptu lub przyjęcia są złożone do depozytu Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

c) Sygnatariusze niniejszego Protokołu, którzy ratyfikowali Konwencję lub przystąpili do Konwencji wyrażają swój zamiar ratyfikowania, akceptacji lub przyjęcia niniejszego Protokołu możliwie najszybciej. Pozostali sygnatariusze niniejszego Protokołu zobowiązują się ratyfikować, zaakceptować lub przyjąć go w czasie gdy ratyfikują Konwencję.

d) Niniejszy Protokół zostaje otwarty do przystąpienia zgodnie z artykułem 21 Konwencji. Przystąpienie do Konwencji zostanie zaakceptowane jedynie jeżeli jest dokonane wraz z akceptacją niniejszego Protokołu.

e) Niniejszy Protokół wchodzi w życie zgodnie z postanowieniami artykułu 20 Konwencji.

f) Sekretarz Generalny Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju powiadamia wszystkich sygnatariuszy i przystępujące rządy o otrzymaniu jakichkolwiek dokumentów ratyfikacji, akceptu, przyjęcia lub przystąpienia niniejszego Protokołu.

--------------------------------------------------